Proper display of the text below may depend on webfonts, which in turn require being connected to the internet
ಮೈತ್ರಾಯಣೀ-ಸಂಹಿತಾ
[ಪುಟ ೧,೧]
ಇಷೇ ತ್ವಾ ಸುಭೂತಾಯ ವಾಯವಃ ಸ್ಥ ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತಾ ಪ್ರಾರ್ಪಯತು ಶ್ರೇಷ್ಠತಮಾಯ ಕರ್ಮಣೇ, ಆಪ್ಯಾಯಧ್ವಮ್ ಅಘ್ನ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಭಾಗಮ್, ಮಾ ವಃ ಸ್ತೇನ ಈಶತ ಮಾಘಶಂಸೋ ಧುರ್ವಾ ಅಸ್ಮಿನ್ ಗೋಪತೌ ಸ್ಯಾತ ಬಹ್ವೀಸ್, ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಪಾಹಿ ||೧,೧।೧||
ಗೋಷದ್ ಅಸಿ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಃ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಾರಾತಿಃ ||
ಪ್ರೇಯಮ್ ಅಗಾದ್ ಧಿಷಣಾ ಬರ್ಹಿರ್ ಅಛ ಮನುನಾ ಕೃತಾ ಸ್ವಧಯಾ ವಿತಷ್ಟಾ |
ತಯಾವಹನ್ತೇ ಕವಯಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ||
ದೇವಾನಾಂ ಪರಿಷೂತಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ತುಪಸ್, ಅತಿಸೃಷ್ಟೋ ಗವಾಂ ಭಾಗಸ್, ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಬರ್ಹಿರ್ ದೇವಸದನಂ ದಾಮಿ ||
[ಪುಟ ೧,೨]
ಅತಸ್ ತ್ವಂ ಬರ್ಹಿಃ ಶತವಲ್ಶಂ ವಿರೋಹ ಸಹಸ್ರವಲ್ಶಾ ವಿ ವಯಂ ರುಹೇಮ ||
ಅಯುಪಿತಾ ಯೋನಿಸ್, ಅದಿತ್ಯಾ ರಾಸ್ನಾಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಣ್ಯಾಃ ಸಂನಹನಮ್, ಪೂಷಾ ತೇ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಗ್ರಥ್ನಾತು ಸ ತೇ ಮಾಸ್ಥಾತ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಉದ್ಯಛೇ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಮೂರ್ಧ್ನಾಹರಾಮಿ, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹಿ, ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಪೃಷ್ಠೇ ಸಾದಯಾಮಿ ||೧,೧।೨||
ಶುನ್ಧಧ್ವಂ ದೈವ್ಯಾಯ ಕರ್ಮಣೇ ವಸೂನಾಂ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅಸಿ ಶತಧಾರಂ ಸಹಸ್ರಧಾರಮ್ ಅಛಿದ್ರತನು ||
ದ್ಯೌರ್ ಅಸಿ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಅಸಿ ಮಾತರಿಶ್ವನೋ ಘರ್ಮಃ ||
ವಿಶ್ವಹೋತುರ್ ಧಾಮನ್ತ್ ಸೀದ ||
ಪೋಷಾಯ ತ್ವಾ, ಅದಿತ್ಯಾ ರಾಸ್ನಾಸಿ ಕಾಮ್ ಅಧುಕ್ಷಃ ಸಾ ವಿಶ್ವಾಯುರ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಅಸೌ ಕಾಮ್ ಅಧುಕ್ಷಃ ಸಾ ವಿಶ್ವಭೂರ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಅಸೌ ಕಾಮ್ ಅಧುಕ್ಷಃ ಸಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಸ್ತ್ವ್ ಅಸೌ ಹುತಃ ಸ್ತೋಕಸ್, ಹುತೋ ದ್ರಪ್ಸಸ್, ಅಗ್ನೇ ಪಾಹಿ ವಿಪ್ರುಷಃ ಸುಪಚಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ ಪಚ, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ಬೃಹತೇ ನಾಕಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಭಾಗಂ ಸೋಮೇನಾತನಚ್ಮಿ ವಿಷ್ಣೋ ಹವ್ಯಂ ರಕ್ಷಸ್ವ, ಆಪೋ ಜಾಗೃತ ||೧,೧।೩||
ವೇಷಾಯ ವಾಮ್, ಕರ್ಮಣೇ ವಾಮ್, ಸುಕೃತಾಯ ವಾಮ್, ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಽಗ್ರೇಗುವೋ ಽಗ್ರೇಣೀಯೋ ಽಗ್ರೇ ಽಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರೇತ, ಅಗ್ರಂ ಯಜ್ಞಂ ನಯತಾಗ್ರಂ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್, ಯುಷ್ಮಾನ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಽವೃಣೀತ ವೃತ್ರತೂರ್ಯೇ ಯೂಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅವೃಣೀಧ್ವಂ ವೃತ್ರತೂರ್ಯೇ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತಾಃ ಸ್ಥ ಸಂಸೀದನ್ತಾಂ ದೈವೀರ್ ವಿಶಸ್, ವಾನಸ್ಪತ್ಯಾಸಿ ವರ್ಷವೃದ್ಧಮ್ ಅಸಿ, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹಿ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಃ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಾರಾತಿರ್ ಧೂರ್ ಅಸಿ ಧ್ವರ ಧ್ವರನ್ತಂ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ಧ್ವರಾತ್, ಯಂ ವಯಂ ಧ್ವರಾಮ ತಂ ಧ್ವರ ||೧,೧।೪||
[ಪುಟ ೧,೩]
ದೇವಾನಾಮ್ ಅಸಿ ವಹ್ನಿತಮಂ ಸಸ್ನಿತಮಂ ಪಪ್ರಿತಮಂ ಜುಷ್ಟತಮಂ ದೇವಹೂತಮಮ್ ಅಹ್ರುತಮ್ ಅಸಿ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ದೃಂಹಸ್ವ ಮಾ ಹ್ವಾರ್ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸಿ, ಉರು ವಾತಾಯ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವಶ್ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪ್ರೇಕ್ಷೇ ದೇವಸ್ಯ ವಃ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್, ಯಛನ್ತು ಪಞ್ಚ ಗೋಪೀಥಾಯ ವೋ ನಾರಾತಯೇ, ಅಗ್ನಯೇ ವೋ ಜುಷ್ಟಾನ್ ನಿರ್ವಪಾಮಿ, ಅಮುಷ್ಮೈ ವೋ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಇದಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಇದಮ್ ಉ ನಃ ಸಹ ದೃಂಹನ್ತಾಂ ದುರ್ಯಾಃ ಸ್ವಾಹಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಮ್, ನಿರ್ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾದ್ ಅಮುಕ್ಷಿ ಸ್ವರ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ಶಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹಿ, ಅದಿತ್ಯಾ ವ ಉಪಸ್ಥೇ ಸಾದಯಾಮಿ ||೧,೧।೫||
ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತೋತ್ಪುನಾತ್ವ್ ಅಛಿದ್ರೇಣ ಪವಿತ್ರೇಣ |
ವಸೋಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ||
ಅಗ್ನಯೇ ವೋ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ, ಅಮುಷ್ಮೈ ವೋ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಯದ್ ವೋ ಽಶುದ್ಧ ಆಲೇಭೇ ತಞ್ ಶುನ್ಧಧ್ವಮ್ ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ಅಸಿ, ಅವಧೂತಂ ರಕ್ಷಸ್, ಅವಧೂತಾರಾತಿಸ್, ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ಅಸಿ ಪ್ರತಿ ತ್ವಾದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ವೇತ್ತು ಪೃಥುಗ್ರಾವಾಸಿ ವಾನಸ್ಪತ್ಯಃ ಪ್ರತಿ ತ್ವಾದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ವೇತ್ತು, ಅಗ್ನೇರ್ ಜಿಹ್ವಾಸಿ ವಾಚೋ ವಿಸರ್ಜನಮ್ ಆಯುಷೇ ವಸ್, ಬೃಹದ್ಗ್ರಾವಾಸಿ ವಾನಸ್ಪತ್ಯಸ್, ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ ಶಮೀಷ್ವ ಸುಶಮಿ ಶಮೀಷ್ವ ಕುಟರುರ್ ಅಸಿ ಮಧುಜಿಹ್ವಸ್ ತ್ವಯಾ ವಯಂ ಸಂಘಾತಂಸಂಘಾತಂ ಜೇಷ್ಮ, ಇಷಮ್ ಆವದ, ಊರ್ಜಮ್ ಆವದ ರಾಯಸ್ಪೋಷಮ್ ಆವದ ||೧,೧।೬||
[ಪುಟ ೧,೪]
ವರ್ಷವೃದ್ಧಮ್ ಅಸಿ ಪ್ರತಿ ತ್ವಾ ವರ್ಷವೃದ್ಧಂ ವೇತ್ತು ಪರಾಪೂತಂ ರಕ್ಷಃ ಪರಾಪೂತಾರಾತಿಃ ಪ್ರವಿದ್ಧೋ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭಾಗಸ್, ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ಅಸಿ, ಅವಧೂತಂ ರಕ್ಷಸ್, ಅವಧೂತಾರಾತಿಸ್, ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ಅಸಿ ಪ್ರತಿ ತ್ವಾದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ವೇತ್ತು ಧಿಷಣಾಸಿ ಪಾರ್ವತೀ ಪ್ರತಿ ತ್ವಾದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ವೇತ್ತು ಧಿಷಣಾಸಿ ಪಾರ್ವತೀ ಪ್ರತಿ ತ್ವಾ ಪಾರ್ವತೀ ವೇತ್ತು, ಅದಿತ್ಯಾಃ ಸ್ಕಮ್ಭೋ ಽಸಿ ಧಾನ್ಯಮ್ ಅಸಿ ಧಿನುಹಿ ದೇವಾನ್ ಪ್ರಾಣಾಯ ತ್ವಾ, ಅಪಾನಾಯ ತ್ವಾ ವ್ಯಾನಾಯ ತ್ವಾ ದೀರ್ಘಾಮ್ ಅನು ಪ್ರಸೃತಿಂ ಸಂಸ್ಪೃಶೇಥಾಮ್ ಆಯುಷೇ ವಸ್, ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವಶ್ ಚಕ್ಷುಷಾವೇಕ್ಷೇ ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತಾ ಹಿರಣ್ಯಪಾಣಿರ್ ಉಪಗೃಹ್ಣಾತು ||೧,೧।೭||
ನಿರ್ದಗ್ಧಂ ರಕ್ಷಸ್, ನಿರ್ದಗ್ಧಾರಾತಿಃ ಸಮುದ್ರಂ ಮಾ ಧಾಕ್, ಧ್ರುವಮ್ ಅಸಿ ಪೃಥಿವೀಂ ದೃಂಹ, ಅಪಾಗ್ನೇ ಽಗ್ನಿಮ್ ಆಮಾದಂ ಜಹಿ ನಿಃ ಕ್ರವ್ಯಾದಂ ನುದಸ್ವ, ಅಗ್ನೇ ದೇವಯಜನಂ ವಹ ಧರುಣಮ್ ಅಸಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದೃಂಹ ಧರ್ತ್ರಮ್ ಅಸಿ ದಿವಂ ದೃಂಹ ಧರ್ಮಾಸಿ ವಿಶ್ವಾ ವಿಶ್ವಾನಿ ದೃಂಹ ಚಿದ್ ಅಸಿ ಪರಿಚಿದ್ ಅಸಿ ವಿಶ್ವಾಸು ದಿಕ್ಷು ಸೀದ ಸಜಾತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಯಜಮಾನಾಯ ಪರಿವೇಶಯ ಸಜಾತಾ ಇಮಂ ಯಜಮಾನಂ ಪರಿವಿಶನ್ತು ವಸೂನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಭೃಗೂಣಾಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸಾಂ ಘರ್ಮಸ್ಯ ತಪಸಾ ತಪ್ಯಧ್ವಮ್ ||
ಯಾನಿ ಘರ್ಮೇ ಕಪಾಲಾನ್ಯ್ ಉಪಚಿನ್ವನ್ತಿ ವೇಧಸಃ |
ಪೂಷ್ಣಸ್ ತಾನ್ಯ್ ಅಪಿ ವ್ರತ ಇನ್ದ್ರವಾಯೂ ವಿಮುಞ್ಚತಾಮ್ ||೧,೧।೮||
ದೇವಸ್ಯ ವಃ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಂವಪಾಮಿ ||
[ಪುಟ ೧,೫]
ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತೋತ್ಪುನಾತ್ವ್ ಅಛಿದ್ರೇಣ ಪವಿತ್ರೇಣ |
ವಸೋಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ||
ಸಮ್ ಆಪಾ ಓಷಧೀಭಿರ್ ಗಛನ್ತಾಂ ಸಮ್ ಓಷಧಯೋ ರಸೇನ |
ಸಂ ರೇವತೀರ್ ಜಗತೀಃ ಶಿವಾಃ ಶಿವಾಭಿಃ ಸಮಸೃಕ್ಷತಾಪಃ ||
ಸೀದನ್ತು ವಿಶಸ್, ಜನಯತ್ಯೈ ತ್ವಾ ಘರ್ಮೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವಾಯುಸ್, ಘರ್ಮ ಘರ್ಮೇ ಶ್ರಯಸ್ವ, ಉರು ಪ್ರಥಸ್ವ, ಉರು ತೇ ಯಜ್ಞಪತಿಃ ಪ್ರಥತಾಮ್, ಸಂ ತೇ ತನ್ವಾ ತನ್ವಃ ಪೃಚ್ಯನ್ತಾಮ್ ||
ಪರಿ ವಾಜಪತಿಃ ಕವಿರ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಹವ್ಯಾನ್ಯ್ ಅಕ್ರಮೀತ್ |
ದಧದ್ ರತ್ನಾನಿ ದಾಶುಷೇ ||
ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಶ್ರಪಯತು ವರ್ಷಿಷ್ಠೇ ಅಧಿ ನಾಕೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್, ಅಗ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಗೃಹ್ಣೀಷ್ವ ||೧,೧।೯||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದೇ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಬಾಹುರ್ ಅಸಿ ದಕ್ಷಿಣಃ ಸಹಸ್ರಭೃಷ್ಟಿಃ ಶತತೇಜಾಸ್, ವಾಯುಸ್ ತಿಗ್ಮತೇಜಾಃ ಪೃಥಿವಿ ದೇವಯಜನಿ ಮಾ ಹಿಂಸಿಷಂ ತಾ ಓಷಧೀನಾಂ ಮೂಲಮ್, ವ್ರಜಂ ಗಛ ಗೋಸ್ಥಾನಮ್, ವರ್ಷತು ತೇ ಪರ್ಜನ್ಯಸ್, ಬಧಾನ ದೇವ ಸವಿತಃ ಶತೇನ ಪಾಶೈಃ ಪರಮಸ್ಯಾಂ ಪರಾವತಿ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಮ್ ಅತ್ರ ಬಧಾನ ಸೋ ಽತೋ ಮಾ ಮೋಚಿ ಮಾ ವಃ ಶಿವಾ ಓಷಧಯೋ ಮೂಲಂ ಹಿಂಸಿಷಮ್, ವ್ರಜಂ ಗಛ ಗೋಸ್ಥಾನಮ್, ವರ್ಷತು ತೇ ಪರ್ಜನ್ಯಸ್, ಬಧಾನ ದೇವ ಸವಿತಃ ಶತೇನ ಪಾಶೈಃ ಪರಮಸ್ಯಾಂ ಪರಾವತಿ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಮ್ ಅತ್ರ ಬಧಾನ ಸೋ ಽತೋ ಮಾ ಮೋಚಿ ದ್ರಪ್ಸಸ್ ತೇ ದಿವಂ ಮಾ ಸ್ಕಾನ್ ವ್ರಜಂ ಗಛ ಗೋಸ್ಥಾನಮ್, ವರ್ಷತು ತೇ ಪರ್ಜನ್ಯಸ್, ಬಧಾನ ದೇವ ಸವಿತಃ ಶತೇನ ಪಾಶೈಃ ಪರಮಸ್ಯಾಂ ಪರಾವತಿ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಮ್ ಅತ್ರ ಬಧಾನ ಸೋ ಽತೋ ಮಾ ಮೋಚಿ ವಸವಸ್ ತ್ವಾ ಪರಿಗೃಹ್ಣನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾ ಪರಿಗೃಹ್ಣನ್ತು ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ, ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಪರಿಗೃಹ್ಣನ್ತು ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ, ಅಪಾರರುಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅದೇವಯಜನಮ್, ಸತ್ಯಸದ್ ಅಸಿ, ಋತಸದ್ ಅಸಿ ಘರ್ಮಸದ್ ಅಸಿ ||
ಪುರಾ ಕ್ರೂರಸ್ಯ ವಿಸೃಪೋ ವಿರಪ್ಶಿನ ಉದಾದಾಯ ಪೃಥಿವೀಂ ಜೀರದಾನುಮ್ |
ತಾಮ್ ಐರಯಂಶ್ ಚನ್ದ್ರಮಸಿ ಸ್ವಧಾಭಿಸ್ ತಾಂ ಧೀರಾಸಃ ಕವಯೋ ಽನುದಿಶ್ಯಾಯಜನ್ತ ||೧,೧।೧೦||
ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಃ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಾರಾತಿರ್ ಆಯುಃ ಪ್ರಾಣಂ ಮಾ ನಿರ್ಮಾರ್ಜೀಸ್, ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮಾ ನಿರ್ಮಾರ್ಜೀಸ್, ವಾಚಂ ಪಶೂನ್ ಮಾ ನಿರ್ಮಾರ್ಜೀಸ್, ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಜಾಂ ಮಾ ನಿರ್ಮಾರ್ಜೀಸ್ ತೇಜೋ ಽಸಿ ಶುಕ್ರಮ್ ಅಸಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಸಿ, ಅಮೃತಮ್ ಅಸಿ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ ಅಸಿ ||
ಹವಿರ್ ಅಸಿ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಉನ್ನೀತಶುಷ್ಮಂ ಸತ್ಯೌಜಾಃ |
ಸಹೋ ಽಸಿ ಸಹಸ್ವಾರಾತಿಂ ಸಹಸ್ವ ಪೃತನಾಯತಃ ||
ಸಹಸ್ರವೀರ್ಯಮ್ ಅಸಿ ತನ್ ಮಾ ಜಿನ್ವ, ಆಜ್ಯಸ್ಯಾಜ್ಯಮ್ ಅಸಿ ಹವಿಷೋ ಹವಿಃ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಸತ್ಯಮ್, ಸತ್ಯಾಭಿಘೃತಮ್, ಸತ್ಯೇನ ತ್ವಾಭಿಘಾರಯಾಮಿ, ಅದಬ್ಧೇನ ತ್ವಾ ಚಕ್ಷುಷಾವೇಕ್ಷೇ ರಾಯಸ್ಪೋಷಾಯ ಸುಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಾಯ ||
ಧಾಮಾಸಿ ಪ್ರಿಯಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಅನಾಧೃಷ್ಟಂ ದೇವಯಜನಮ್ |
ದೇವವೀತ್ಯೈ ತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ||
ದೇವೀರ್ ಆಪಃ ಶುದ್ಧಾ ಯೂಯಂ ದೇವಾನ್ ಯುಯುಧ್ವಮ್, ಶುದ್ಧಾ ವಯಂ ಸುಪರಿವಿಷ್ಟಾಃ ಪರಿವೇಷ್ಟಾರೋ ವೋ ಭೂಯಾಸ್ಮ ಕೃಷ್ಣೋ ಽಸ್ಯ್ ಆಖರೇಷ್ಠಸ್, ಅಗ್ನಯೇ ಘೃತಂ ಭವ ವೇದಿರ್ ಅಸಿ ಬರ್ಹಿಷೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ ಬರ್ಹಿರ್ ಅಸಿ ವೇದ್ಯೈ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ ಸ್ವಾಹಾ ಪಿತೃಭ್ಯೋ ಘರ್ಮಪಾವಭ್ಯಃ ||೧,೧।೧೧||
ಪೂಷಾ ತೇ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ವಿಷ್ಯತು ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ತುಪೋ ಽಸಿ, ಉರು ಪ್ರಥಸ್ವೋರ್ಣಮ್ರದಂ ಸ್ವಾಸಸ್ಥಂ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ಗನ್ಧರ್ವೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವಾವಸುರ್ ವಿಶ್ವಸ್ಮಾದ್ ಈಷಮಾಣಸ್, ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪರಿಧಿರ್ ಇಡ ಈಡಿತಸ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಬಾಹುರ್ ಅಸಿ ದಕ್ಷಿಣಸ್, ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪರಿಧಿರ್ ಇಡ ಈಡಿತಸ್, ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ತ್ವೋತ್ತರತಃ ಪರಿಧತ್ತಾಮ್, ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪರಿಧಿರ್ ಅಸೀಡ ಈಡಿತಃ ||
ನಿತ್ಯಹೋತಾರಂ ತ್ವಾ ಕವೇ ದ್ಯುಮನ್ತಃ ಸಮಿಧೀಮಹಿ ||
ವರ್ಷಿಷ್ಠೇ ಅಧಿ ನಾಕೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸೂರ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪಾತು ಕಸ್ಯಾಶ್ಚಿದ್ ಅಭಿಶಸ್ತ್ಯಾಸ್, ವಿಶ್ವಜನಸ್ಯ ವಿಧೃತೀ ಸ್ಥಸ್, ವಸೂನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಸದೋ ಽಸಿ ಸ್ರುಚಾಂ ಯೋನಿಸ್, ದ್ಯೌರ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ಜುಹೂರ್ ನಾಮ ಪ್ರಿಯಾ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯೇಣ ನಾಮ್ನಾ ಧ್ರುವೇ ಸದಸಿ ಸೀದ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನೋಪಭೃನ್ ನಾಮ ಪ್ರಿಯಾ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯೇಣ ನಾಮ್ನಾ ಧ್ರುವೇ ಸದಸಿ ಸೀದ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ಧ್ರುವಾ ನಾಮ ಪ್ರಿಯಾ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯೇಣ ನಾಮ್ನಾ ಧ್ರುವೇ ಸದಸಿ ಸೀದ ಋಷಭೋ ಽಸಿ ಶಾಕ್ವರಸ್, ವಷಟ್ಕಾರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಮಾತ್ರಾಯಾಂ ಸಾದಯಾಮಿ ||
ಧ್ರುವಾ ಅಸದನ್ನ್ ಋತಸ್ಯ ಯೋನೌ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ತಾ ವಿಷ್ಣೋ ಪಾಹಿ ||
ಪಾಹಿ ಯಜ್ಞಮ್, ಪಾಹಿ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್, ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಯಜ್ಞನ್ಯಮ್ ||
ವಿಷ್ಣೂನಿ ಸ್ಥ ವೈಷ್ಣವಾನಿ ಧಾಮಾನಿ ಸ್ಥ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾನಿ ||೧,೧।೧೨||
ಸೂಯಮೇ ಮೇ ಽದ್ಯ ಸ್ತಂ ಸ್ವಾವೃತೌ ಸೂಪಾವೃತೌ, ಅಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ ವಿಜಿಹಾಥಾಮ್, ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸಿಷ್ಟಮ್, ಲೋಕಂ ಮೇ ಲೋಕಕೃತೌ ಕೃಣುತಮ್, ಮಾ ಮೋದೋಷಿಷ್ಟಮ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಮೇ ಪಾತಮ್, ಶಿವೌ ಭವತಮ್ ಅದ್ಯ ನಸ್, ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ಥಾಮಾಸಿ, ಇತ ಇನ್ದ್ರಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಕೃಣೋದ್ ದೇವತಾಭಿಃ ಸಮಾರಭ್ಯ ||
ಊರ್ಧ್ವೋ ಅಧ್ವರೋ ದಿವಿಸ್ಪೃಗ್ ಅಹ್ರುತೋ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಪತೇಃ |
ಇನ್ದ್ರವಾನ್ತ್ ಸ್ವವಾನ್ ಬೃಹದ್ಭಾಃ ||
ವೀಹಿ ಮಧೋರ್ ಘೃತಸ್ಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಜ್ಯೋತಿಃ ||
ವಾಜಸ್ಯ ಮಾ ಪ್ರಸವೇನೋದ್ಗ್ರಾಭೇಣೋದಜಿಗ್ರಭತ್ |
ಅಥಾ ಸಪತ್ನಾನ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಮೇ ನಿಗ್ರಾಭೇಣಾಧರಂ ಅಕಃ ||
ಉದ್ಗ್ರಾಭಶ್ ಚ ನಿಗ್ರಾಭಶ್ ಚ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವಂ ಅವೀವೃಧತ್ |
ಅಥಾ ಸಪತ್ನಾನ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಮೇ ವಿಷೂಚೀನಾನ್ ವ್ಯಸ್ಯತಾಮ್ ||
[ಪುಟ ೧,೯]
ವಸುರ್ ಅಸಿ, ಉಪಾವಸುರ್ ಅಸಿ ವಿಶ್ವಾವಸುರ್ ಅಸಿ, ಅಪ್ತುಭೀ ರಿಹಾಣಾ ವ್ಯನ್ತು ವಯಸ್, ವಶಾ ಪೃಶ್ನಿರ್ ಭೂತ್ವಾ ಮರುತೋ ಗಛ ತತೋ ನೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾವತ ||
ಸಂಸ್ರಾವಭಾಗಾಃ ಸ್ಥೇಷಾ ಬೃಹನ್ತಃ ಪ್ರಸ್ತರೇಷ್ಠಾ ಬರ್ಹಿಷದಶ್ ಚ ದೇವಾಃ |
ಇಮಾಂ ವಾಚಮ್ ಅಭಿ ವಿಶ್ವೇ ಗೃಣನ್ತಃ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಾ ಅಮೃತಾ ಮಾದಯನ್ತಾಮ್ ||
ದೇವಾ ಗಾತುವಿದೋ ಗಾತುಂ ವಿತ್ತ್ವಾ ಗಾತುಮ್ ಇತ ಮನಸಸ್ಪತೇ ಸುಧಾತ್ವ್ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ವಾತೇ ಧಾಃ ಸ್ವಾಹಾ ||೧,೧।೧೩||
ಆಪೋ ದೇವೀಃ ಶುನ್ಧತ ಮಾ ಮಧುಮನ್ತಂ ಮಧುಮತೀರ್ ದೇವಯಜ್ಯಾಯೈ ||
ಓಷಧೇ ತ್ರಾಯಸ್ವೈನಂ ಸ್ವಧಿತೇ ಮೈನಂ ಹಿಂಸೀಃ |
ಯಾ ತೇ ಶಿವತಮಾ ತನೂಸ್ ತಯೈನಮ್ ಉಪಸ್ಪೃಶ ||
ದೇವಶ್ರುದ್ ಇಮಾನ್ ಪ್ರವಪೇ ಸ್ವಸ್ತ್ಯ್ ಉತ್ತರಂ ಅಶೀಯ ||
ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಾಃ ಶುಚಯಃ ಪಾವಕಾಃ ಪ್ರಚಕ್ರಮುರ್ ಹಿತ್ವಾವದ್ಯಮ್ ಆಪಃ |
ಶತಂ ಪವಿತ್ರಾ ವಿತತಾನ್ಯ್ ಆಸು ತೇಭಿರ್ ಮಾ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಪುನಾತು ||
[ಪುಟ ೧,೧೦]
ಆಪೋ ಮಾ ಮಾತರಃ ಸೂದಯನ್ತು ಘೃತೇನ ಮಾ ಘೃತಪ್ವಃ ಪುನನ್ತು |
ವಿಶ್ವಂ ಹಿ ರಿಪ್ರಂ ಪ್ರವಹನ್ತು ದೇವೀರ್ ಉದ್ ಇದ್ ಆಭ್ಯಃ ಶುಚಿರ್ ಆ ಪೂತ ಏಮಿ ||
ವಿಷ್ಣೋಃ ಶರ್ಮಾಸಿ ಶರ್ಮ ಮೇ ಯಚ್ಛ, ಊರ್ಜೇ ತ್ವಾ ಮಹೀನಾಂ ಪಯೋ ಽಸ್ಯ್ ಅಪಾಮ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಸ್, ವರ್ಚೋಧಾ ಅಸಿ ವರ್ಚೋ ಮೇ ಧೇಹಿ ||
ವೃತ್ರಸ್ಯಾಸಿ ಕನೀನಿಕಾ ಚಕ್ಷುಷೋ ಮೇ ವಯೋಧಾಸ್, ಅನ್ತರ್ ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ದ್ವೇಷೋ ಅನ್ತರ್ ಅರಾತೀರ್ ದಧೇ ಮಹತಾ ಪರ್ವತೇನ ಚಕ್ಷುಷ್ಪಾ ಅಸಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ಪಾಹಿ ||
ಚಿತ್ಪತಿಸ್ ತ್ವಾ ಪುನಾತು ವಾಚಸ್ಪತಿಸ್ ತ್ವಾ ಪುನಾತು ||
ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಪುನಾತ್ವ್ ಅಛಿದ್ರೇಣ ಪವಿತ್ರೇಣ |
ವಸೋಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ||
ತಸ್ಯ ತೇ ಪವಿತ್ರಪತೇ ಪವಿತ್ರೇಣ ಯಸ್ಮೈ ಕಂ ಪುನೇ ತಞ್ ಶಕೇಯಮ್ ||೧,೨।೧||
ಆಕೂತ್ಯೈ ಪ್ರಯುಜೇ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮೇಧಾಯೈ ಮನಸೇ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ದೀಕ್ಷಾಯೈ ತಪಸೇ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಪೂಷ್ಣೇ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಆಪೋ ದೇವೀರ್ ಬೃಹತೀರ್ ವಿಶ್ವಶಂಭುವೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಉರೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ನೋ ಹವಿಷಾ ವೃಧಾತು || ಸ್ವಾಹಾ ||
ವಿಶ್ವೋ ದೇವಸ್ಯ ನೇತುರ್ ಮರ್ತೋ ವುರೀತ ಸಖ್ಯಮ್ |
ವಿಶ್ವೋ ರಾಯ ಇಷುಧ್ಯತಿ ದ್ಯುಮ್ನಂ ವೃಣೀತ ಪುಷ್ಯಸೇ || ಸ್ವಾಹಾ ||
ಋಕ್ಸಾಮಯೋಃ ಶಿಲ್ಪೇ ಸ್ಥಸ್ ತೇ ವಾಮ್ ಆರಭೇ, ಆ ಮೋದೃಚಃ ಪಾತಮ್, ವಿಷ್ಣೋಃ ಶರ್ಮಾಸಿ ಶರ್ಮ ಮೇ ಯಛ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
[ಪುಟ ೧,೧೧]
ಇಮಾಂ ಧಿಯಂ ಶಿಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ದೇವ ಕ್ರತುಂ ದಕ್ಷಂ ವರುಣ ಸಂಶಿಶಾಧಿ |
ಯಯಾತಿ ವಿಶ್ವಾ ದುರಿತಾ ತರೇಮ ಸುತರ್ಮಾಣಮ್ ಅಧಿ ನಾವಂ ರುಹೇಯಮ್ ||
ಸೂರ್ಯಾಗ್ನೀ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಉರೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಪ ಓಷಧಯಾಸ್, ಉಪ ಮಾ ದೀಕ್ಷಾಯಾಂ ದೀಕ್ಷಾಪತಯೋ ಹ್ವಯಧ್ವಮ್, ದೇವ ಸವಿತಸ್ ತ್ವಂ ದೀಕ್ಷಾಯಾ ದೀಕ್ಷಾಪತಿರ್ ಅಸಿ, ಇತ್ಥಂ ಮಾ ಸನ್ತಂ ಪಾಹಿ, ಊರ್ಗ್ ಅಸ್ಯ್ ಆಙ್ಗಿರಸ್ಯ್ ಊರ್ಣಮ್ರದಾಸ್, ಊರ್ಜಂ ಮಯಿ ಧೇಹಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯೋನಿರ್ ಅಸಿ ಗೋಪಾಯ ಮಾ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ಕೃಷಿಂ ಸುಸಸ್ಯಾಮ್ ಉತ್ಕೃಷೇ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಓಷಧೀಸ್ ಕೃಧಿ |
ವಿಷಾಣೇ ವಿಷ್ಯೈತಂ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಗುಷ್ಪಿತಂ ಹೃದಿ ಮನೋ ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಗುಷ್ಪಿತಮ್ ||
ಬೃಹನ್ನ್ ಅಸಿ ವಾನಸ್ಪತ್ಯಃ ಸುದ್ಯುಮ್ನೋ ದ್ಯುಮ್ನಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಧೇಹಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ಮಾತೀಕಾಶಾತ್ ಪಾಹಿ ||
ಆ ವೋ ದೇವಾಸ ಈಮಹೇ ವಾಮಂ ಪ್ರಯತ್ಯ್ ಅಧ್ವರೇ |
ಯದ್ ವೋ ದೇವಾಸ ಆಗುರಿ ಯಜ್ಞಿಯಾಸೋ ಹವಾಮಹೇ ||
ಸ್ವಾಹಾ ಯಜ್ಞಂ ಮನಸಃ ಸ್ವಾಹಾ ದಿವಃ ಸ್ವಾಹಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸ್ವಾಹೋರೋರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ ಸ್ವಾಹಾ ವಾತಾತ್ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಸ್ವಾಹಾ ||೧,೨।೨||
ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ಸಕಾಶಾನ್ ಮಾ ಯೌಷಮ್, ವ್ರತಂ ಚರತ ||
ದೈವೀಂ ಧಿಯಂ ಮನಾಮಹೇ ಸುಮೃಡೀಕಾಮ್ ಅಭಿಷ್ಟಯೇ |
ವರ್ಚೋಧಾಂ ಯಜ್ಞವಾಹಸಂ ಸುತೀರ್ಥಾ ನೋ ಅಸದ್ ವಶೇ ||
ಯೇ ದೇವಾ ಮನುಜಾತಾ ಮನೋಯುಜಃ ಸುದಕ್ಷಾ ದಕ್ಷಪಿತರಸ್ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತು ತೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
[ಪುಟ ೧,೧೨]
ಶಿವಾಃ ಪೀತಾ ಭವತ ಯೂಯಮ್ ಆಪೋ ಅಸ್ಮಾಕಂ ಯೋನಾ ಉದರೇ ಸುಶೇವಾಃ |
ಇರಾವತೀರ್ ಅನಮೀವಾ ಅನಾಗಸಃ ಶಿವಾ ನೋ ಭವತ ಜೀವಸೇ ||
ಕಾಮೋ ಹವಿಷಾಂ ಮನ್ದಿಷ್ಠೋ ಽಗ್ನೇ ತ್ವಂ ಸು ಜಾಗೃಹಿ ವಯಂ ಸು ಮನ್ದಿಷೀಮಹಿ |
ಗೋಪಾಯ ನಃ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ಪ್ರಬುಧೇ ನಃ ಪುನಸ್ ಕೃಧಿ ||
ಪುನರ್ ಮನಃ ಪುನರ್ ಆಯುರ್ ನಾ ಆಗಾತ್ ಪುನಃ ಪ್ರಾಣಃ ಪುನರ್ ಆಕೂತಮ್ ಆಗಾತ್ |
ವೈಶ್ವಾನರೋ ಽದಬ್ಧಸ್ ತನೂಪಾ ಅಪಬಾಧತಾಂ ದುರಿತಾನಿ ವಿಶ್ವಾ ||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪಾ ಅಸಿ ದೇವ ಆ ಮರ್ತ್ಯೇಷ್ವ್ ಆ |
ತ್ವಂ ಯಜ್ಞೇಷ್ವ್ ಈಡ್ಯೋ ವ್ರತಮ್ ಅಸ್ಮಾಸು ಧಾರಯ ||
ಪೂಷಾ ಸನೀನಾಮ್, ಸೋಮೋ ರಾಧಸಾಮ್, ಮಾ ಪೃಣನ್ ಪೂರ್ತ್ಯಾ ವಿರಾಧಿಷ್ಟ ಮಾ ವಯಮ್ ಆಯುಷಾ ವರ್ಚಸಾ ಚ ರಾಸ್ವೇಯತ್ ಸೋಮ, ಆ ಭೂಯೋ ಭರ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ವಸೋರ್ ವಸುದಾವಾ ವಾಯುರ್ ಗೋಪಾಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾಧಿಪತಿಃ ಪುಷಾ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತಾ ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಅಪಾಂ ನಪಾದ್ ಯ ಊರ್ಮಿರ್ ಹವಿಷ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿಯಾವಾನ್ ಮದಿನ್ತಮಸ್ ತಂ ವೋ ಮಾ ಕ್ರಮಿಷಮ್, ಯಾಃ ಪಶೂನಾಮ್ ಋಷಭೇ ವಾಚಸ್ ತಾಃ ಸೂರ್ಯೋ ಅಗ್ರೇ ಶುಕ್ರೋ ಅಗ್ರೇ ತಾಃ ಪ್ರಹಿಣೋಮಿ ಯಥಾಭಾಗಂ ವೋ ಅತ್ರ ಶಿವಾ ನಃ ಪುನರ್ ಆಯನ್ತು ವಾಚಸ್, ವಾಯವೇ ತ್ವಾ ವರುಣಾಯ ತ್ವಾ ರುದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ನಿರೃತ್ಯೈ ತ್ವಾ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುದ್ಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ||೧,೨।೩||
[ಪುಟ ೧,೧೩]
ಇಯಂ ತೇ ಶುಕ್ರ ತನೂರ್ ಇದಂ ವರ್ಚಸ್ ತಯಾ ಸಂಭವ ಭ್ರಾಜಂ ಗಛ ಜೂರ್ ಅಸಿ ಧೃತಾ ಮನಸಾ ಜುಷ್ಟಾ ವಿಷ್ಣವೇ ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ಸತ್ಯಸವಸಃ ಪ್ರಸವೇ ತನ್ವೋ ಯನ್ತ್ರಮ್ ಅಶೀಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶುಕ್ರಮ್ ಅಸಿ ಚನ್ದ್ರಮ್ ಅಸಿ, ಅಮೃತಮ್ ಅಸಿ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ ಅಸಿ ಚಿದ್ ಅಸಿ ಮನಾಸಿ ಧೀರ್ ಅಸಿ ದಕ್ಷಿಣಾಸಿ ಯಜ್ಞಿಯಾಸಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಸಿ, ಅದಿತಿರ್ ಅಸ್ಯ್ ಉಭಯತಃಶೀರ್ಷ್ಣೀ ಸಾ ನಃ ಸುಪ್ರಾಚೀ ಸುಪ್ರತೀಚೀ ಭವ ಮಿತ್ರಸ್ ತ್ವಾ ಪದಿ ಬಧ್ನಾತು ಪೂಷಾಧ್ವನಃ ಪಾತು, ಇನ್ದ್ರಾಯಾಧ್ಯಕ್ಷಾಯ, ಅನು ತ್ವಾ ಮಾತಾ ಮನ್ಯತಾಮ್ ಅನು ಪಿತಾ, ಅನು ಭ್ರಾತಾ ಸಗರ್ಭ್ಯಸ್, ಅನು ಸಖಾ ಸಯೂಥ್ಯಃ ಸಾ ದೇವಿ ದೇವಮ್ ಅಛೇಹಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸೋಮಮ್, ರುದ್ರಸ್ ತ್ವಾವರ್ತಯತು ಸ್ವಸ್ತಿ ಸೋಮಸಖಾ ಪುನರ್ ಏಹಿ ವಸ್ವ್ಯ್ ಅಸಿ ರುದ್ರಾಸಿ, ಅದಿತಿರ್ ಅಸಿ, ಆದಿತ್ಯಾಸಿ ಚನ್ದ್ರಾಸಿ ರುದ್ರಾಸಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಷ್ ಟ್ವಾ ಸುಮ್ನೇ ರಮ್ಣಾತು ರುದ್ರೋ ವಸುಭಿರ್ ಆಚಕೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಮೂರ್ಧನ್ನ್ ಆಜಿಘರ್ಮಿ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಇಡಾಯಾಸ್ ಪದೇ ಘೃತವತಿ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಸ್ಮೇ ರಮಸ್ವ, ಅಸ್ಮೇ ತೇ ರಾಯಸ್ ತವ ರಾಯಸ್ ತವತವ ರಾಯಸ್, ಮಾ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ವಿಯೌಷ್ಮ ತ್ವಷ್ಟ್ರಿಮನ್ತಸ್ ತ್ವಾ ಸಪೇಮ ||೧,೨।೪||
ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಚಕ್ಷುರ್ ಆರುಹಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಅಕ್ಷ್ಣಃ ಕನೀನಿಕಾಮ್ |
ಯದ್ ಏತಶೇಭಿರ್ ಈಯಸೇ ಭ್ರಾಜಮಾನೋ ವಿಪಶ್ಚಿತಾ ||
[ಪುಟ ೧,೧೪]
ಅಪಿ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅಗನ್ಮಹಿ ಸ್ವಸ್ತಿಗಾಮ್ ಅನೇಹಸಮ್ |
ಯೇನ ವಿಶ್ವಾಃ ಪರಿ ದ್ವಿಷೋ ವೃಣಕ್ತಿ ವಿನ್ದತೇ ವಸು ||
ಆಸ್ಮಾಕೋ ಽಸಿ ಶುಕ್ರಸ್ ತೇ ಗ್ರಹಃ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ವಿಚಿದ್ಭ್ಯಃ ||
ಅಭಿ ತ್ಯಂ ದೇವಂ ಸವಿತಾರಮೋಣ್ಯೋಃ ಕವಿಕ್ರತುಮ್ ಅರ್ಚಾಮಿ ಸತ್ಯಸವಸಂ ರತ್ನಧಾಮ್ ಅಭಿ ಪ್ರಿಯಂ ಮತಿಮ್ |
ಊರ್ಧ್ವಾ ಯಸ್ಯಾಮತಿರ್ ಭಾ ಅದಿದ್ಯುತತ್ ಸವೀಮನಿ ಹಿರಣ್ಯಪಾಣಿರ್ ಅಮಿಮೀತ ಸುಕ್ರತುಃ ಕೃಪಾ ಸ್ವಃ ||
ಪ್ರಜಾಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಸ್ ತ್ವಾನುಪ್ರಾಣನ್ತು ಪ್ರಜಾಃ ಪಾಹಿ ಶುಕ್ರಂ ತೇ ಶುಕ್ರ ಶುಕ್ರೇಣ ಚನ್ದ್ರಂ ಚನ್ದ್ರೇಣಾಮೃತಮ್ ಅಮೃತೇನ ಕ್ರೀಣಾಮಿ ದೇವ ಸೋಮ ಶಕ್ಮ ಯತ್ ತೇ ಗೋಸ್, ಅಸ್ಮೇ ತೇ ಚನ್ದ್ರಾಣಿ ತಪಸಸ್ ತನೂರ್ ಅಸಿ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವರ್ಣಃ ಸಹಸ್ರಪೋಷಂ ಪುಷ್ಯನ್ತೀ ಪರಮೇಣ ಪಶುನಾ ಕ್ರೀಯಸ್ವ, ಅಸ್ಮೇ ತೇ ಬನ್ಧುಃ ಸುವಾಙ್ ನಭ್ರಾಡ್ ಅಙ್ಘಾರೇ ಬಮ್ಭಾರೇ ಽಸ್ತರ್ ಅಹಸ್ತ ಕೃಶಾನೋ, ಏತೇ ವಃ ಸೋಮಕ್ರಯಣಾಸ್ ತಾನ್ ರಕ್ಷಧ್ವಮ್, ಮಾ ವೋ ದಭನ್ ದುಶ್ಚಕ್ಷಾ ವೋ ಮಾವಕ್ಶತ್ ||೧,೨।೫||
[ಪುಟ ೧,೧೫]
ಸ್ವಜಾ ಅಸಿ ಸ್ವಭೂರ್ ಅಸಿ, ಅಸ್ಮೇ ಕರ್ಮಣೇ ಜಾತಸ್, ಋತೇನ ತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಋತೇನ ನಃ ಪಾಹಿ ಮಿತ್ರೋ ನಾ ಏಹಿ ಸುಮಿತ್ರಧಃ ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೋರುಮ್ ಆವಿಶ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ಉಶನ್ನ್ ಉಶನ್ತಂ ಸ್ಯೋನಃ ಸ್ಯೋನಮ್ ||
ಉದ್ ಆಯುಷಾ ಸ್ವಾಯುಷೋದ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸೇನ |
ಉತ್ ಪರ್ಜನ್ಯಸ್ಯ ಧಾಮ್ನೋದಸ್ಥಾಮ್ ಅಮೃತಂ ಅನು ||
ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹಿ, ಅದಿತ್ಯಾಃ ಸದಾ ಆಸೀದ ||
ಅಸ್ತಭ್ನಾದ್ ದ್ಯಾಮ್ ಋಷಭೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅಮಿಮೀತ ವರಿಮಾಣಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ |
ಆಸೀದದ್ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಸಮ್ರಾಡ್ ವಿಶ್ವೇತ್ ತಾನಿ ವರುಣಸ್ಯ ವ್ರತಾನಿ ||
ವನೇಷು ವ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತತಾನ ವಾಜಮ್ ಅರ್ವತ್ಸು ಪಯೋ ಅಘ್ನ್ಯಾಸು |
ಹೃತ್ಸು ಕ್ರತುಂ ವರುಣಂ ದಿಕ್ಷ್ವ್ ಅಗ್ನಿಂ ದಿವಿ ಸೂರ್ಯಮ್ ಅದಧಾತ್ ಸೋಮಮ್ ಅದ್ರೌ ||
ಧೂರ್ ಅಸಿ ಧ್ವರ ಧ್ವರನ್ತಂ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ಧ್ವರಾತ್, ಯಂ ವಯಂ ಧ್ವರಾಮ ತಂ ಧ್ವರ ||
ವಾರುಣಮ್ ಅಸಿ ವರುಣಸ್ ತ್ವೋತ್ತಭ್ನಾತು ವರುಣಸ್ಯ ಸ್ಕಮ್ಭೋ ಽಸಿ ||
ಪ್ರಚ್ಯವಸ್ವ ಭುವನಸ್ಪತೇ ವಿಶ್ವಾನ್ಯ್ ಅಭಿ ಧಾಮಾನಿ |
ಮಾ ತ್ವಾ ಪರಿಪರಿಣೋ ಮಾ ಪರಿಪನ್ಥಿನೋ ಮಾ ತ್ವಾ ವೃಕಾ ಅಘಾಯವೋ ವಿದನ್ ||
ಶ್ಯೇನೋ ಭೂತ್ವಾ ಪರಾಪತ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ನೋ ಗೃಹೇ ಸಂಸ್ಕೃತಮ್ |
ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸುತ್ಯಾಯೈ ||
ನಮೋ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚಕ್ಷಸೇ ಮಹೋ ದೇವಾಯ ತದ್ ಋತಂ ಸಪರ್ಯತ |
ದೂರೇದೃಶೇ ದೇವಜಾತಾಯ ಕೇತವೇ ದಿವಸ್ ಪುತ್ರಾಯ ಸೂರ್ಯಾಯ ಶಂಸತ ||
[ಪುಟ ೧,೧೬]
ವಾರುಣಮ್ ಅಸಿ ವರುಣಸ್ ತ್ವೋತ್ತಭ್ನಾತು ವರುಣಸ್ಯ ಸ್ಕಮ್ಭಸರ್ಜನಮ್ ಅಸಿ ||
ವಿಚೃತ್ತೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಃ ಪ್ರತ್ಯಸ್ತೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಸ್, ನಮೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾಯ, ಅಗ್ನೇಸ್ ತನೂರ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ ಸೋಮಸ್ಯ ತನೂರ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ, ಅತಿಥೇರ್ ಆತಿಥ್ಯಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ರಾಯಸ್ಪೋಷದೇ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ ಶ್ಯೇನಾಯ ತ್ವಾ ಸೋಮಭೃತೇ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ ವಾರುಣಮ್ ಅಸಿ ವರುಣೋ ಽಸಿ ಧೃತವ್ರತಸ್, ವರುಣಸ್ಯ ಋತಸದನಮ್ ಆಸೀದ ವರುಣಾಯ ತ್ವಾ ||೧,೨।೬||
ಅಗ್ನೇರ್ ಜನಿತ್ರಮ್ ಅಸಿ ವೃಷಣೌ ಸ್ಥಸ್, ಉರ್ವಶ್ಯ್ ಅಸಿ, ಆಯುರ್ ಅಸಿ ಪುರೂರವಾ ಅಸಿ ಗಾಯತ್ರಮ್ ಅಸಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಅಸಿ ಜಗದ್ ಅಸಿ ||
ಭವತಂ ನಃ ಸಮನಸೌ ಸಮೋಕಸೌ ಸಚೇತಸಾ ಅರೇಪಸೌ ||
ಮಾ ಯಜ್ಞಂ ಹಿಂಸಿಷ್ಟಂ ಮಾ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ಜಾತವೇದಸೌ ಶಿವೌ ಭವತಮ್ ಅದ್ಯ ನಃ ||
ಅಗ್ನಾ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚರತಿ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಋಷೀಣಾಂ ಪುತ್ರೋ ಅಧಿರಾಜ ಏಷಃ ||
ತಸ್ಮೈ ವಿಧೇಮ ಹವಿಷಾ ವಯಂ ಮಾ ದೇವಾನಾಂ ಯೂಯುಪಾಮ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ||
ಆಪತಯೇ ತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪರಿಪತಯೇ ತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ತನೂನಪ್ತ್ರೇ ಶಕ್ಮನೇ ಶಕ್ವರಾಯ ಶಕ್ಮನಾ ಓಜಿಷ್ಠಾಯ, ಅನಾಧೃಷ್ಟಮ್ ಅಸ್ಯ್ ಅನಾಧೃಷ್ಯಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಓಜಃ || ಅಭಿಶಸ್ತಿಪಾ ಅನಭಿಶಸ್ತೇನ್ಯಮ್ ||
ಅನು ಮ ಇದಂ ವ್ರತಂ ವ್ರತಪತಿರ್ ಮನ್ಯತಾಮ್ ಅನು ದೀಕ್ಷಾಂ ದೀಕ್ಷಾಪತಿಸ್, ಅಞ್ಜಸಾ ಸತ್ಯಮ್ ಉಪಾಗಾಮ್, ಸುವಿತೇ ಮಾ ಧಾಸ್, ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ಯಾ ಮಮ ತನೂರ್ ಏಷಾ ಸಾ ತ್ವಯಿ, ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ಯಾ ತವ ತನೂರ್ ಇಯಂ ಸಾ ಮಯಿ ಸಹ ನೌ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಿನೋರ್ ವ್ರತಾನಿ, ಅಂಶುರಂಶುಷ್ ಟೇ ದೇವ ಸೋಮಾಪ್ಯಾಯತಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯೈಕಧನವಿದೇ, ಆ ತ್ವಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪ್ಯಾಯಸ್ವ, ಆ ತುಭ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಪ್ಯಾಯತಾಮ್ ಆಪ್ಯಾಯಯ ಸಖೀನ್ತ್ ಸನ್ಯಾ ಮೇಧಯಾ ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ದೇವ ಸೋಮ ಸುತ್ಯಾಮ್ ಅಶೀಯ ಸ್ವಸ್ತ್ಯ್ ಉದೃಚಮ್ ಏಷ್ಟಾ ರಾಯಾ ಏಷ್ಟಾ ವಾಮಾನಿ ಪ್ರೇಷೇ ಭಗಾಯ ಋತಮ್ ಋತವಾದಿಭ್ಯಸ್, ನಮೋ ದಿವೇ ನಮಃ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ||
ಯಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಽಯಾಶಯಾ ತನೂರ್ ವರ್ಷಿಷ್ಠಾ ಗಹೇನಷ್ಠಾ |
ತ್ವೇಷಂ ವಚೋ ಅಪಾವಧೀರ್ ಉಗ್ರಂ ವಚೋ ಅಪಾವಧೀಃ || ಸ್ವಾಹಾ ||
ಯಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ರಜಾಶಯಾ ಯಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಹರಾಶಯಾ ಯಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ರುದ್ರಿಯಾ ತನೂಸ್ ತಯಾ ನಃ ಪಾಹಿ ತಸ್ಯೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ||೧,೨।೭||
ತಪ್ತಾಯನೀ ಮೇ ಽಸಿ ವಿತ್ತಾಯನೀ ಮೇ ಽಸಿ, ಅವತಾನ್ ಮಾ ನಾಥಿತಮ್ ಅವತಾದ್ ವ್ಯಥಿತಮ್ ಅಗ್ನೇ ಅಙ್ಗಿರೋ ಯೋ ಽಸ್ಯಾಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಅಸ್ಯ್ ಆಯುನಾ ನಾಮ್ನೇಹಿ ವಸವಸ್ ತ್ವಾ ಹರನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ ವಿತ್ಸ್ವ ಯಜ್ಞಪತೇಸ್, ಯತ್ ತೇ ಽನಾಧೃಷ್ಟಂ ಧಾಮಾನಾಧೃಷ್ಯಂ ತೇನ ತ್ವಾದಧೇ, ಅಗ್ನೇ ಅಙ್ಗಿರೋ ಯೋ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಅಸ್ಯ್ ಆಯುನಾ ನಾಮ್ನೇಹಿ ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾ ಹರನ್ತು ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ ವಿತ್ಸ್ವ ಯಜ್ಞಪತೇಸ್, ಯತ್ ತೇ ಽನಾಧೃಷ್ಟಂ ಧಾಮಾನಾಧೃಷ್ಯಂ ತೇನ ತ್ವಾದಧೇ, ಅಗ್ನೇ ಅಙ್ಗಿರೋ ಯಸ್ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಅಸ್ಯ್ ಆಯುನಾ ನಾಮ್ನೇಹಿ, ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಹರನ್ತು ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ವಿತ್ಸ್ವ ಯಜ್ಞಪತೇಸ್, ಯತ್ ತೇ ಽನಾಧೃಷ್ಟಂ ಧಾಮಾನಾಧೃಷ್ಯಂ ತೇನ ತ್ವಾದಧೇ ವಿದೇರ್ ಅಗ್ನೇ ನಭೋ ನಾಮ ಯತ್ ತೇ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ ಮಹಿಷೀರ್ ಅಸಿ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುನ್ಧಸ್ವ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುಮ್ಭಸ್ವ, ಇನ್ದ್ರಘೋಷಾಸ್ ತ್ವಾ ಪುರಸ್ತಾದ್ ವಸುಭಿಃ ಪಾನ್ತು ಪಿತರಸ್ ತ್ವಾ ಮನೋಜವಾ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪಾನ್ತು ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಚೇತಸಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪಾನ್ತು ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ತ್ವಾದಿತ್ಯೈರ್ ಉತ್ತರಾತ್ ಪಾತು ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ ಸಪತ್ನಸಾಹೀ ಸ್ವಾಹಾ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ ರಾಯಸ್ಪೋಷವನಿಃ ಸ್ವಾಹಾ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ ಸುಪ್ರಜಾವನಿಃ ಸ್ವಾಹಾ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸ್ಯ್ ಆದಿತ್ಯವನಿಃ ಸಜಾತವನಿಃ ಸ್ವಾಹಾ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ, ಆವಹ ದೇವಾನ್ ದೇವಾಯತೇ ಯಜಮಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಭೂತೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ವಿಶ್ವಾಯುರ್ ಅಸಿ ಪೃಥಿವೀಂ ದೃಂಹ ಧ್ರುವಕ್ಷಿತಿರ್ ಅಸಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದೃಂಹ, ಅಚ್ಯುತಕ್ಷಿದ್ ಅಸಿ ದಿವಂ ದೃಂಹ, ಅಗ್ನೇರ್ ಭಸ್ಮಾಸಿ, ಅಗ್ನೇಃ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸಿ, ಅಗ್ನೇಃ ಕುಲಾಯಮ್ ಅಸಿ ||
ವಿಭ್ರಾಡ್ ಬೃಹತ್ ಪಿಬತು ಸೋಮ್ಯಂ ಮಧ್ವ್ ಆಯುರ್ ದಧದ್ ಯಜ್ಞಪತಾ ಅವಿಹ್ರುತಮ್ |
ವಾತಜೂತೋ ಯೋ ಅಭಿರಕ್ಷತಿ ತ್ಮನಾ ಪ್ರಜಾಃ ಪಿಪರ್ತಿ ಬಹುಧಾ ವಿರಾಜತಿ ||೧,೨।೮||
ದೇವಶ್ರುತೌ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆಘೋಷೇಥಾಮ್ ||
ಯುಞ್ಜತೇ ಮನ ಉತ ಯುಞ್ಜತೇ ಧಿಯೋ ವಿಪ್ರಾ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಬೃಹತೋ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ |
ವಿ ಹೋತ್ರಾ ದಧೇ ವಯುನಾವಿದ್ ಏಕಾ ಇನ್ ಮಹೀ ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಪರಿಷ್ಟುತಿಃ ||
ಅಪ ಜನ್ಯಂ ಭಯಂ ನುದ ಮಾ ಚಕ್ರಾ ಆವೃತ್ಸತ |
ಗೃಹಂ ಸೋಮಸ್ಯ ಗಛತಂ ಗಛದ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನಿಷ್ಕೃತಮ್ ||
ಇದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ ವಿಚಕ್ರಮೇ ತ್ರೇಧಾ ನಿದಧೇ ಪದಾ |
ಸಮೂಢಮ್ ಅಸ್ಯ ಪಾಂಸುರೇ ||
ಇರಾವತೀ ಧೇನುಮತೀ ಹಿ ಭೂತಂ ಸೂಯವಸಿನೀ ಮನವೇ ಯಶಸ್ಯೇ |
ವ್ಯಷ್ಕಭ್ನಾ ರೋದಸೀ ವಿಷ್ಣ ಏತೇ ದಾಧರ್ಥ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅಭಿತೋ ಮಯೂಖೈಃ ||
ಸುವಾಗ್ ಆವದ ದೇವ ದುರ್ಯಂ ಅರಿಷ್ಯನ್ನ್ ಅರಿಷ್ಯತಃ ||
ಆ ನೋ ವೀರೋ ಜಾಯತಾಂ ಕರ್ಮಣ್ಯೋ ಽಭಿಶಸ್ತಿಪಾ ಅನಭಿಶಸ್ತೇನ್ಯಃ |
ಯಂ ಬಹವೋ ಽನುಜೀವಾನ್ ಯೋ ಬಹೂನಾಮ್ ಅಸದ್ ವಶೀ ||
ವೈಷ್ಣವಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣುಸ್ ತ್ವೋತ್ತಭ್ನಾತು ||
ದಿವೋ ವಿಷ್ಣ ಉತ ವಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಉರೋರ್ ವಾ ವಿಷ್ಣೋ ಬೃಹತೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ |
ಹಸ್ತೌ ಪೃಣಸ್ವ ಬಹುಭಿರ್ ವಸವ್ಯೈರ್ ಆ ಪ್ರಯಛ ದಕ್ಷಿಣಾದ್ ಓತ ಸವ್ಯಾತ್ ||
ವಿಷ್ಣೋರ್ ನು ಕಂ ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರವೋಚಂ ಯಃ ಪಾರ್ಥಿವಾನಿ ವಿಮಮೇ ರಜಾಂಸಿ |
ಯೋ ಅಸ್ಕಭಾಯದ್ ಉತ್ತರಂ ಸಧಸ್ಥಂ ವಿಚಕ್ರಮಾಣಸ್ ತ್ರೇಧೋರುಗಾಯಃ ||
ವಿಷ್ಣೋಃ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣೋ ರರಾಟಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಶಿಪ್ರೇ ಸ್ಥಸ್, ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ಯೂರ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ ಧ್ರುವೋ ಽಸಿ ವೈಷ್ಣವಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ ||
ಪ್ರ ತದ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಸ್ತವತೇ ವೀರ್ಯೇಣ ಮೃಗೋ ನ ಭೀಮಃ ಕುಚರೋ ಗಿರಿಷ್ಠಾಃ |
ಯಸ್ಯೋರುಷು ತ್ರಿಷು ವಿಕ್ರಮಣೇಷ್ವ್ ಅಧಿಕ್ಷಿಯನ್ತಿ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ ||೧,೨।೯||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದೇ, ಅಭ್ರಿರ್ ಅಸಿ ನಾರಿರ್ ಅಸಿ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ರಕ್ಷಸೋ ಗ್ರೀವಾ ಅಪಿಕೃನ್ತಾಮಿ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ಯೋ ಮೇ ಸಮಾನೋ ಯೋ ಽಸಮಾನೋ ಽರಾತೀಯತಿ ತಸ್ಯ ಗ್ರೀವಾ ಅಪಿಕೃನ್ತಾಮಿ ಬೃಹನ್ನ್ ಅಸಿ ಬೃಹದ್ರಾಯಾಸ್, ಬೃಹತೀಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಾಚಂ ವದ ರಕ್ಷೋಹಣಂ ವಲಗಹನಂ ವೈಷ್ಣವೀಮ್, ಸಮ್ರಾಡ್ ಅಸಿ ಸಪತ್ನಹಾ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ತಾನ್ ವಲಗಾನ್ ಉದ್ವಪಾಮಿ ಯಾನ್ ಮೇ ಸಮಾನೋ ಯಾನ್ ಅಸಮಾನೋ ನಿಚಖಾನ ಯೇ ಕುಲ್ಫದಘ್ನೇ ನಿರಸ್ತೋ ವಲಗಃ ಸ್ವರಾಡ್ ಅಸ್ಯ್ ಅಭಿಮಾತಿಹಾ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ತಾನ್ ವಲಗಾನ್ ಉದ್ವಪಾಮಿ ಯಾನ್ ಮೇ ಸಜಾತೋ ಯಾನ್ ಅಸಜಾತೋ ನಿಚಖಾನ ಯೇ ಜಾನುದಘ್ನೇ ನಿರಸ್ತೋ ವಲಗಸ್, ವಿರಾಡ್ ಅಸಿ ರಕ್ಷೋಹಾ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ತಾನ್ ವಲಗಾನ್ ಉದ್ವಪಾಮಿ ಯಾನ್ ಮೇ ಸಬನ್ಧುರ್ ಯಾನ್ ಅಸಬನ್ಧುರ್ ನಿಚಖಾನ ಯೇ ನಾಭಿದಘ್ನೇ ನಿರಸ್ತೋ ವಲಗಃ ಸತ್ರರಾಡ್ ಅಸ್ಯ್ ಅಶಸ್ತಿಹಾ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ತಾನ್ ವಲಗಾನ್ ಉದ್ವಪಾಮಿ ಯಾನ್ ಮೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಯಾನ್ ಅಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ನಿಚಖಾನ ಯೇ ಅಂಸದಘ್ನೇ ನಿರಸ್ತೋ ವಲಗಃ ಸರ್ವರಾಡ್ ಅಸ್ಯ್ ಅರಾತೀಯತೋ ಹನ್ತಾ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ತಾನ್ ವಲಗಾನ್ ಉದ್ವಪಾಮಿ ಯಾನ್ ಮೇ ಸಜನ್ಯೋ ಯಾನ್ ಅಸಜನ್ಯೋ ನಿಚಖಾನ ಯೇ ಶೀರ್ಷದಘ್ನೇ ನಿರಸ್ತೋ ವಲಗಃ ||
ಸಂಮೃಶ ಇಮಾನ್ ಆಯುಷೇ ವರ್ಚಸೇ ಚ ದೇವಾನಾಂ ನಿಧಿರ್ ಅಸಿ ದ್ವೇಷೋಯವನಃ |
ಯುಯೋಧ್ಯ್ ಅಸ್ಮದ್ ದ್ವೇಷಾಂಸಿ ಯಾನಿ ಕಾನಿ ಚ ಚಕೃಮ ||
ದೇವಾನಾಮ್ ಇದಂ ನಿಹಿತಂ ಯದ್ ಅಸ್ತ್ಯ್ ಅಥಾಭಾಹಿ ಪ್ರದಿಶಶ್ ಚತಸ್ರಃ |
ಕೃಣ್ವಾನೋ ಅನ್ಯಂ ಅಧರಾನ್ತ್ ಸಪತ್ನಾನ್ ||೧,೨।೧೦||
ಪೃಥಿವ್ಯೈ ತ್ವಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ತ್ವಾ ದಿವೇ ತ್ವಾ ಶುನ್ಧನ್ತಾಂ ಲೋಕಾಃ ಪಿತೃಷದನಾಸ್, ಯವೋ ಽಸಿ ಯವಯ ದ್ವೇಷೋ ಅಸ್ಮತ್, ಯವಯಾರಾತಿಮ್, ಪಿತೃಷದನಂ ತ್ವಾ ಲೋಕಮ್ ಅವಸ್ತೃಣಾಮಿ ||
ಉಞ್ಶ್ರಯಸ್ವ ವನಸ್ಪತೇ ಸಜೂರ್ ದೇವೇನ ಬರ್ಹಿಷಾ |
ನಿತಾನಸ್ ತ್ವಾ ಮಾರುತೋ ನಿಹನ್ತು ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಧ್ರುವೇಣ ಧರ್ಮಣಾ ||
[ಪುಟ ೧,೨೧]
ಬ್ರಹ್ಮವನಿಂ ತ್ವಾ ಕ್ಷತ್ರವನಿಂ ಪರ್ಯೂಹಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮ ದೃಂಹ ಕ್ಷತ್ರಂ ದೃಂಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ದೃಂಹ ಪ್ರಜಾಂ ದೃಂಹ ಸಜಾತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಯಜಮಾನಾಯ ದೃಂಹ ||
ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆಪೃಣ ವಿಶ್ವಜನಸ್ಯ ಛಾಯಾಸಿ ||
ಪರಿ ತ್ವಾ ಗಿರ್ವಣೋ ಗಿರ ಇಮಾ ಭವನ್ತು ವಿಶ್ವತಃ |
ವೃದ್ಧಾಯುಮ್ ಅನು ವೃದ್ಧಯೋ ಜುಷ್ಟಾ ಭವನ್ತು ಜುಷ್ಟಯಃ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸ್ಯೂರ್ ಅಸಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಧ್ರುವೋ ಽಸಿ, ಐನ್ದ್ರಮ್ ಅಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ರಕ್ಷೋಘ್ನೋ ವೋ ವಲಗಘ್ನಃ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ ವೈಷ್ಣವಾನ್ ರಕ್ಷೋಹಣಂ ತ್ವಾ ವಲಗಹನಮ್ ಅವಸಿಞ್ಚಾಮಿ ವೈಷ್ಣವಮ್, ರಕ್ಷೋಹಣಂ ತ್ವಾ ವಲಗಹನಮ್ ಅವಸ್ತೃಣಾಮಿ ವೈಷ್ಣವಮ್, ರಕ್ಷೋಘ್ನೀ ವಾಂ ವಲಗಘ್ನೀ ಉಪದಧಾಮಿ ವೈಷ್ಣವೀ ರಕ್ಷೋಘ್ನೀ ವಾಂ ವಲಗಘ್ನೀ ಪರ್ಯೂಹಾಮಿ ವೈಷ್ಣವೀ ರಕ್ಷೋಹಣಂ ತ್ವಾ ವಲಗಹನಮ್ ಆಸ್ತೃಣಾಮಿ ವೈಷ್ಣವಮ್ ||೧,೨।೧೧||
ವಿಭೂರ್ ಅಸಿ ಪ್ರವಾಹಣಸ್, ವಹ್ನಿರ್ ಅಸಿ ಹವ್ಯವಾಹನಃ ಶ್ವಾತ್ರೋ ಽಸಿ ಪ್ರಚೇತಾಸ್ ತುಥೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವವೇದಾಸ್, ಅವಸ್ಯುರ್ ಅಸಿ ದುವಸ್ವಾನ್ ಅಙ್ಘಾರಿರ್ ಅಸಿ ಬಮ್ಭಾರಿಸ್, ಉಶಿಗ್ ಅಸಿ ಕವಿಃ ಶುನ್ಧ್ಯುರ್ ಅಸಿ ಮಾರ್ಜಾಲೀಯಃ ಸಮ್ರಾಡ್ ಅಸಿ ಕೃಶಾನುಃ ಪರಿಷದ್ಯೋ ಽಸ್ಯ್ ಆಸ್ತವ್ಯಸ್, ನಭೋ ಽಸಿ ಪ್ರತಕ್ವಾ, ಅಸಂಮೃಷ್ಟೋ ಽಸಿ ಹವ್ಯಸೂದನಃ ಸಗರೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವವೇದಾಸ್, ಋತಧಾಮಾಸಿ ಸ್ವರ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಸಮುದ್ರೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಾಸ್, ಅಜೋ ಽಸ್ಯ್ ಏಕಪಾತ್, ಅಹಿರ್ ಅಸಿ ಬುಧ್ನ್ಯಃ ಕವ್ಯೋ ಽಸಿ ಕವ್ಯವಾಹನಸ್, ರೌದ್ರೇಣಾನೀಕೇನ ಪಾಹಿ ಮಾಗ್ನೇ ಪಿಪೃಹಿ ಮಾ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||೧,೨।೧೨||
ತ್ವಂ ಸೋಮ ತನೂಕೃದ್ಭ್ಯೋ ದ್ವೇಷೋಭ್ಯೋ ಽನ್ಯಕೃತೇಭ್ಯಃ |
ಉರು ಯನ್ತಾಸಿ ವರೂಥಮ್ || ಸ್ವಾಹಾ ||
ಜುಷಾಣೋ ಅಪ್ತುರ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವೇತು || ಸ್ವಾಹಾ ||
ಅಗ್ನೇ ನಯ ಸುಪಥಾ ರಾಯೇ ಅಸ್ಮಾನ್ ವಿಶ್ವಾನಿ ದೇವ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ |
ಯುಯೋಧ್ಯ್ ಅಸ್ಮಜ್ ಜುಹುರಾಣಮ್ ಏನೋ ಭೂಯಿಷ್ಠಾಂ ತೇ ನಮೌಕ್ತಿಂ ವಿಧೇಮ ||
ಉರು ವಿಷ್ಣೋ ವಿಕ್ರಮಸ್ವೋರು ಕ್ಷಯಾಯ ನಸ್ ಕೃಧಿ |
ಘೃತಂ ಘೃತವನೇ ಪಿಬ ಪ್ರಪ್ರ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ತಿರ || ಸ್ವಾಹಾ ||
ಏವಾ ವನ್ದಸ್ವ ವರುಣಂ ಬೃಹನ್ತಂ ನಮಸ್ಯಾ ಧೀರಮ್ ಅಮೃತಸ್ಯ ಗೋಪಾಮ್ |
ಸ ನಃ ಶರ್ಮ ತ್ರಿವರೂಥಂ ವಿಯಂಸತ್ ಪಾತಂ ನೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಉಪಸ್ಥೇ ||
ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹಿ, ಅದಿತ್ಯಾಃ ಸದಾ ಆಸೀದ ದೇವ ಸವಿತರ್ ಏಷ ತೇ ಸೋಮಸ್ ತಂ ರಕ್ಷಸ್ವ ಮಾ ತ್ವಾ ದಭನ್ ದುಶ್ಚಕ್ಷಾಸ್ ತೇ ಮಾವಕ್ಶತ್, ಏತತ್ ತ್ವಂ ದೇವ ಸೋಮ ದೇವಾನ್ ಉಪಾವೃತ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ಮನುಷ್ಯಾನ್ತ್ ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಪ್ರಜಯಾ ಚೋಪಾವರ್ತೇ ನಮೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಧಾ ಪಿತೃಭ್ಯಸ್, ನಿರ್ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾದ್ ಅಮುಕ್ಷಿ ಸ್ವರ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ಶಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ಯಾ ತವ ತನೂರ್ ಮಯ್ಯ್ ಅಭೂದ್ ಏಷಾ ಸಾ ತ್ವಯಿ, ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ಯಾ ಮಮ ತನೂಸ್ ತ್ವಯ್ಯ್ ಅಭೂದ್ ಇಯಂ ಸಾ ಮಯಿ ಪುನರ್ ನೌ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಿನೋರ್ ವ್ರತಾನಿ ಯಥಾಯಥಂ ನೌ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಿನೋರ್ ವ್ರತಾನಿ ವಿ ವ್ರತಾನಿ ಸೃಜಾವಹೈ ||೧,೨।೧೩||
[ಪುಟ ೧,೨೩]
ಅತ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನ್ ಅಗಾಂ ನಾನ್ಯಾನ್ ಉಪಾಗಾಮ್ ಅರ್ವಾಕ್ ತ್ವಾ ಪರೇಭ್ಯಃ ಪರೋ ಽವರೇಭ್ಯೋ ಽವಿದಮ್, ತಂ ತ್ವಾ ಜುಷಾಮಹೇ ದೇವಯಜ್ಯಾಯೈ ಜುಷ್ಟಂ ವಿಷ್ಣವೇ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ ||
ಉರು ವಿಷ್ಣೋ ವಿಕ್ರಮಸ್ವೋರು ಕ್ಷಯಾಯ ನಸ್ ಕೃಧಿ |
ಘೃತಂ ಘೃತವನೇ ಪಿಬ ಪ್ರಪ್ರ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ತಿರ || ಸ್ವಾಹಾ ||
ಓಷಧೇ ತ್ರಾಯಸ್ವೈನಂ ಸ್ವಧಿತೇ ಮೈನಂ ಹಿಂಸೀಃ |
ಯಾ ತೇ ಶಿವತಮಾ ತನೂಸ್ ತಯೈನಮ್ ಉಪಸ್ಪೃಶ ||
ಯಂ ತ್ವಾಮ್ ಅಯಂ ಸ್ವಧಿತಿಸ್ ತಿಗ್ಮತೇಜಾಃ ಪ್ರಣಿನಾಯ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯ |
ದಿವಮ್ ಅಗ್ರೇಣ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಮಧ್ಯೇನ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಸಂಭವ ಭ್ರಾಜಂ ಗಛ |
ವನಸ್ಪತೇ ಶತವಲ್ಶೋ ವಿರೋಹ ಸಹಸ್ರವಲ್ಶಾ ವಿ ವಯಂ ರುಹೇಮ ||
ಪೃಥಿವ್ಯೈ ತ್ವಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ತ್ವಾ ದಿವೇ ತ್ವಾ ಶುನ್ಧನ್ತಾಂ ಲೋಕಾಃ ಪಿತೃಷದನಾಸ್, ಯವೋ ಽಸಿ ಯವಯ ದ್ವೇಷೋ ಅಸ್ಮತ್, ಯವಯಾರಾತಿಮ್, ಪಿತೃಷದನಂ ತ್ವಾ ಲೋಕಮ್ ಅವಸ್ತೃಣಾಮಿ ||
ಸ್ವಾವೇಶೋ ಽಸ್ಯ್ ಅಗ್ರೇಗಾ ನೇತ್πಣಾಮ್ ಅಧಿ ತ್ವಾ ಸ್ಥಾಸ್ಯತಿ ತಸ್ಯ ವಿತ್ಸ್ವ ||
ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆಪೃಣ ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಮಧ್ವಾನಕ್ತು ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚಷಾಲಮ್ ಅಸಿ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಓಷಧೀಸ್ ಕೃಧಿ ದಿವಮ್ ಅಗ್ರೇಣೋತ್ತಭಾನ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಮಧ್ಯೇನಾಪೃಣ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉಪರೇಣ ದೃಂಹ ||
ತಾ ತೇ ಧಾಮಾನ್ಯ್ ಉಶ್ಮಸಿ ಗಮಧ್ಯೈ ಗಾವೋ ಯತ್ರ ಭೂರಿಶೃಙ್ಗಾ ಅಯಾಸಃ |
ಅತ್ರಾಹ ತದ್ ಉರುಗಾಯಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಮ್ ಅವಭಾತಿ ಭೂರಿ ||
ವಿಷ್ಣೋಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ಪಶ್ಯತ ಯತೋ ವ್ರತಾನಿ ಪಸ್ಪಶೇ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯುಜ್ಯಃ ಸಖಾ ||
[ಪುಟ ೧,೨೪]
ಬ್ರಹ್ಮವನಿಂ ತ್ವಾ ಕ್ಷತ್ರವನಿಂ ಪರ್ಯೂಹಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮ ದೃಂಹ ಕ್ಷತ್ರಂ ದೃಂಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ದೃಂಹ ಪ್ರಜಾಂ ದೃಂಹ ಸಜಾತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಯಜಮಾನಾಯ ದೃಂಹ ||
ತದ್ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಂ ಶಚ್ಯಾ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಸೂರಯಃ |
ದಿವೀವ ಚಕ್ಷುರ್ ಆತತಮ್ ||
ಪರಿವೀರ್ ಅಸಿ ಪರಿ ತ್ವಾ ದೈವೀರ್ ವಿಶೋ ವ್ಯಯನ್ತಾಮ್, ಪರೀಮಂ ಯಜಮಾನಂ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ವ್ಯಯನ್ತಾಮ್, ದಿವಃ ಸಾನೂಪೇಷ ದಿವಂ ತೇ ಧೂಮೋ ಗಛತು, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಭಸ್ಮ ಸ್ವಾಹಾ ||೧,೨।೧೪||
ಇಷೇ ತ್ವಾ, ಉಪಾವೀರ್ ಅಸಿ, ಉಪೋ ದೇವಾನ್ ದೈವೀರ್ ವಿಶಃ ಪ್ರಾಗುರ್ ವಹ್ನಯ ಉಶಿಜಸ್, ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಧಾರಯಾ ವಸೂನಿ ಹವ್ಯಾ ತೇ ಸ್ವದಮ್, ದೇವ ತ್ವಷ್ಟರ್ ವಸು ರಣೇ ರೇವತೀ ರಮಧ್ವಮ್, ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದೇ, ಋತಸ್ಯ ತ್ವಾ ದೇವಹವಿಃ ಪಾಶೇನ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚಾಮಿ, ಅಮುಷ್ಮೈ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಮ್, ಧರ್ಷಾ ಮಾನುಷಾಸ್, ಅದ್ಭ್ಯಸ್ ತ್ವೌಷಧೀಭ್ಯೋ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ, ಅನು ತ್ವಾ ಮಾತಾ ಮನ್ಯತಾಮ್ ಅನು ಪಿತಾ, ಅನು ಭ್ರಾತಾ ಸಗರ್ಭ್ಯಸ್, ಅನು ಸಖಾ ಸಯೂಥ್ಯಸ್, ಅನುಮಾನಾವಹ ದೇವಾನ್ ದೇವಾಯತೇ ಯಜಮಾನಾಯ, ಅಪಾಂ ಪೇರುರ್ ಅಸಿ ಸ್ವಾತ್ತಂ ಸದ್ ಧವಿರ್ ಆಪೋ ದೇವೀಃ ಸ್ವದನ್ತು ಸಂ ತೇ ವಾಯುರ್ ವಾತೇನ ಗಛತಾಮ್, ಸಂ ಯಜತ್ರೈರ್ ಅಙ್ಗಾನಿ ಸಂ ಯಜ್ಞಪತಿರ್ ಆಶಿಷಾ ಘೃತೇನಾಕ್ತೌ ಪಶೂಂಸ್ ತ್ರಾಯೇಥಾಮ್ ||
ಯೇ ಬಧ್ಯಮಾನಮ್ ಅನು ಬಧ್ಯಮಾನಾ ಅನ್ವೈಕ್ಷನ್ತ ಮನಸಾ ಚಕ್ಷುಷಾ ಚ |
ಅಗ್ನಿಷ್ ಟಂ ಅಗ್ರೇ ಪ್ರಮುಮೋಕ್ತು ದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂರರಾಣಃ ||
ರೇವತಿ ಪ್ರೇಧಾ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್ ಆವಿಶೋರೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷ ಸಜೂರ್ ದೇವೇನ ವಾತೇನ ||
ತ್ಮನಾಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ಯಜ ಸಮ್ ಅಸ್ಯ ತನ್ವಾ ಭವ |
ವರ್ಷೀಯೋ ವರ್ಷೀಯಸೋ ಯಜ್ಞಂ ಯಜ್ಞಪತೌ ಧಾಃ ||
ಸ್ವರ್ವಿದ್ ಅಸಿ ಸ್ವರ್ ವಿತ್ತ್ವಾ ಸ್ವರ್ ಇಹಿ ಸ್ವರ್ ಮಹ್ಯಮ್, ಸ್ವಃ ಪಶುಭ್ಯಸ್, ಲೋಕವಿದ್ ಅಸಿ ಲೋಕಂ ವಿತ್ತ್ವಾ ಲೋಕಮ್ ಇಹಿ ಲೋಕಂ ಮಹ್ಯಮ್, ಲೋಕಂ ಪಶುಭ್ಯಸ್, ನಾಥವಿದ್ ಅಸಿ ನಾಥಂ ವಿತ್ತ್ವಾ ನಾಥಮ್ ಇಹಿ ನಾಥಂ ಮಹ್ಯಮ್, ನಾಥಂ ಪಶುಭ್ಯಸ್, ಗಾತುವಿದ್ ಅಸಿ ಗಾತುಂ ವಿತ್ತ್ವಾ ಗಾತುಮ್ ಇಹಿ ಗಾತುಂ ಮಹ್ಯಮ್, ಗಾತುಂ ಪಶುಭ್ಯಃ ||
ನ ವಾ ಏತನ್ ಮ್ರಿಯಸೇ ನೋತ ರಿಷ್ಯಸಿ ದೇವಂ ಇದ್ ಏಷಿ ಪಥಿಭಿಃ ಶಿವೇಭಿಃ |
ಯತ್ರ ಯನ್ತಿ ಸುಕೃತೋ ನಾಪಿ ದುಷ್ಕೃತಸ್ ತತ್ರ ತ್ವಾ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ದಧಾತು ||
ಶಮಿತಾರ ಉಪೇತನ ಯಜ್ಞಂ ದೇವೇಭಿರ್ ಅನ್ವಿತಮ್ |
ಪಾಶಾತ್ ಪಶುಂ ಪ್ರಮುಞ್ಚತ ಬನ್ಧಾದ್ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ಪರಿ ||
ಅದಿತಿಃ ಪಾಶಾನ್ ಪ್ರಮುಮೋಕ್ತ್ವ್ ಏತಾನ್ ಪಶೋಃ ಪಾಶಾನ್ ಪಶುಪತೇರ್ ಅಧಿ |
ಯೋ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟ್ಯ್ ಅಧರಃ ಸ ಪದ್ಯತಾಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಪಾಶಾನ್ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚಾಮ ಏತಾನ್ ||೧,೨।೧೫||
ನಮಸ್ ತ ಆತಾನ, ಅನರ್ವಾ ಪ್ರೇಹಿ ಯಜಮಾನಾಯ ಘೃತಸ್ಯ ಕುಲ್ಯಾಮ್ ಅನು ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ದೇವೀರ್ ಆಪಃ ಶುದ್ಧಾ ಯೂಯಂ ದೇವಾನ್ ಯುಯುಧ್ವಮ್, ಶುದ್ಧಾ ವಯಂ ಸುಪರಿವಿಷ್ಟಾಃ ಪರಿವೇಷ್ಟಾರೋ ವೋ ಭೂಯಾಸ್ಮ ವಾಚಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಚಕ್ಷುರ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಶ್ರೋತ್ರಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಯತ್ ತೇ ಕ್ರೂರಂ ಯದ್ ಆಸ್ಥಿತಂ ತದ್ ಏತೇನ ಶುನ್ಧಸ್ವ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುಮ್ಭಸ್ವ ಗಾತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಚರಿತ್ರಾನ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ನಾಭಿಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಮೇಢ್ರಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಪಾಯುಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಶಮ್ ಅದ್ಭ್ಯಃ ||
ಓಷಧೇ ತ್ರಾಯಸ್ವೈನಂ ಸ್ವಧಿತೇ ಮೈನಂ ಹಿಂಸೀಃ |
ಯಾ ತೇ ಶಿವತಮಾ ತನೂಸ್ ತಯೈನಮ್ ಉಪಸ್ಪೃಶ ||
ಪೃಥಿವ್ಯೈ ತ್ವಾ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸಿ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ರಕ್ಷೋ ಽವಬಾಧೇ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ರಕ್ಷೋ ಽಧಮಂ ತಮೋ ನಯಾಮಿ, ಇಷೇ ತ್ವಾ, ಊರ್ಜೇ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುನ್ಧಸ್ವ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುಮ್ಭಸ್ವ ||
ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಪ್ರೋರ್ಣುವಾತಾಮ್ ಅಮುಷ್ಮೈ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಮ್, ನಮಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಸಂದೃಶೇ ||
ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹಿ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಃ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಾರಾತಿಸ್, ವಾಯೋಃ ಸ್ತೋಕಾನಾಮ್, ಪ್ರಯುತಾ ದ್ವೇಷಾಂಸಿ ಸ್ವಾಹೋರ್ಧ್ವನಭಸಂ ಮಾರುತಂ ದೇವಂ ಗಛತಮ್ ||೧,೨।೧೬||
ಜುಷ್ಟಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ ಘೃತಾವತ್, ಅಮುಷ್ಮೈ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಮ್, ರೇಡ್ ಅಸಿ, ಅಗ್ನಿಷ್ ಟ್ವಾ ಶ್ರೀಣಾತು, ಆಪಸ್ ತ್ವಾ ಸಮರಿಣ್ವನ್ ವಾತಸ್ಯ ತ್ವಾ ಧ್ರಾಜ್ಯೈ ಪೂಷ್ಣೋ ರಂಹ್ಯಾ ಊಷ್ಮಣೋ ಽವ್ಯಥಿಷೇ ಽಪಾಮ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಸ್, ಘೃತಂ ಘೃತಪಾವಾನಃ ಪಿಬತ ವಸಾಂ ವಸಾಪಾವಾನಃ ಪಿಬತ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ಹವಿರ್ ಅಸಿ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ದಿಶಃ ಪ್ರದಿಶ ಆದಿಶೋ ವಿದಿಶ ಉದ್ದಿಶೋ ದಿಶಸ್, ಐನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಾಣೋ ಅಙ್ಗೇ ಅಙ್ಗೇ ನಿದೀಧ್ಯತ್, ಐನ್ದ್ರೋ ಽಪಾನೋ ಅಙ್ಗೇ ಅಙ್ಗೇ ನಿಬೋಭುವತ್, ಐನ್ದ್ರೋ ವ್ಯಾನೋ ಅಙ್ಗೇ ಅಙ್ಗೇ ವಿಬೋಭುವತ್ ||
ದೇವ ತ್ವಷ್ಟರ್ ಭೂರಿ ತೇ ಸತ್ ಸಮೇತು ಸಲಕ್ಷ್ಮ ಯದ್ ವಿಷುರೂಪಂ ಬಭೂವ |
ದೇವತ್ರಾ ಯನ್ತಮ್ ಅವಸೇ ಸಖಾಯೋ ಅನು ತ್ವಾ ಮಾತಾ ಪಿತರೋ ಮದನ್ತು ||೧,೨।೧೭||
ಸಮುದ್ರಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಂ ಸವಿತಾರಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ಯಜ್ಞಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ದಿವ್ಯಂ ನಭೋ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಗ್ನಿಂ ವೈಶ್ವಾನರಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ಮನೋ ಹಾರ್ದಿಂ ಯಛ, ಓಷಧೀಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ||
ಧಾಮ್ನೋಧಾಮ್ನೋ ರಾಜನ್ನ್ ಇತೋ ವರುಣ ನೋ ಮುಞ್ಚ ಯದ್ ಆಪೋ ಅಘ್ನ್ಯಾ ವರುಣೇತಿ ಶಪಾಮಹೈ |
ತತೋ ವರುಣ ನೋ ಮುಞ್ಚ ||
ಉದ್ ಉತ್ತಮಂ ವರುಣ ಪಾಶಮ್ ಅಸ್ಮದ್ ಅವಾಧಮಂ ವಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಶ್ರಥಾಯ |
ಅಥಾ ವಯಮ್ ಆದಿತ್ಯ ವ್ರತೇ ತವಾನಾಗಸೋ ಅದಿತಯೇ ಸ್ಯಾಮ ||
ಸುಮಿತ್ರಾ ನಾ ಆಪಾ ಓಷಧಯಃ ಸನ್ತು ದುರ್ಮಿತ್ರಾಸ್ ತಸ್ಮೈ ಸನ್ತು |
ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಃ ||೧,೨।೧೮||
ಹವಿಷ್ಮತೀರ್ ಇಮಾ ಆಪೋ ಹವಿಷ್ಮಾನ್ ದೇವೋ ಅಧ್ವರಃ |
ಹವಿಷ್ಮಂ ಆವಿವಾಸತಿ ಹವಿಷ್ಮಂ ಅಸ್ತು ಸೂರ್ಯಃ ||
[ಪುಟ ೧,೨೯]
ಅಗ್ನೇರ್ ವೋ ಽಪನ್ನಗೃಹಸ್ಯ ಸದಸಿ ಸಾದಯಾಮಿ ದೇವಾನಾಂ ಭಾಗಧೇಯೀಃ ಸ್ಥ, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನ್ಯೋರ್ ಭಾಗಧೇಯೀಃ ಸ್ಥ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋರ್ ಭಾಗಧೇಯೀಃ ಸ್ಥ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಭಾಗಧೇಯೀಃ ಸ್ಥ ಸುಮ್ನಾಯುವಃ ಸುಮ್ನ್ಯಾಯ ಸುಮ್ನಂ ಧತ್ತ ||
ಹೃದೇ ತ್ವಾ ಮನಸೇ ತ್ವಾ ದಿವೇ ತ್ವಾ ಸೂರ್ಯಾಯ ತ್ವಾ |
ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಇಮಮ್ ಅಧ್ವರಂ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಹೋತ್ರಾ ಯಛ ||
ಶೃಣೋತ್ವ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಮಿಧಾ ಹವಂ ಮೇ ಶೃಣ್ವನ್ತ್ವ್ ಆಪೋ ಧಿಷಣಾಶ್ ಚ ದೇವೀಃ |
ಶೃಣೋತ ಗ್ರಾವಾಣೋ ವಿದುಷೋ ನು ಯಜ್ಞಂ ಶೃಣೋತು ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಹವಂ ಮೇ ||
ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಅಪಾಂ ನಾಪಾದ್ ಯ ಊರ್ಮಿರ್ ಹವಿಷ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿಯಾವಾನ್ ಮದಿನ್ತಮಸ್ ತಂ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುಕ್ರಪೇಭ್ಯೋ ದಾತ ಯೇಷಾಂ ಭಾಗಃ ಸ್ಥ ಸ್ವಾಹಾ ಕಾರ್ಷ್ಯ್ ಅಸಿ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ವೋ ಽಕ್ಷಿತ್ಯಾ ಉನ್ನಯೇ ವಸೂನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಪನ್ನೇಜನೀಃ ಸ್ಥ ವಸವೋ ರುದ್ರಾ ಆದಿತ್ಯಾ ಏತಾ ವಃ ಪನ್ನೇಜನೀಃ ಸಮುದ್ರಂ ಗನ್ಧರ್ವೇಷ್ಠಾಮ್ ಅನ್ವಾತಿಷ್ಠತ ವಾತಸ್ಯ ಪತ್ಮನೇಡಿತಾ ವಾಮೀ ತೇ ಸಂದೃಶಿ ವಿಶ್ವಂ ರೇತೋ ಧೇಷೀಯ ತವ ವಾಮೀರ್ ಅನು ಸಂದೃಶಿ ||
[ಪುಟ ೧,೩೦]
ಯಮ್ ಅಗ್ನೇ ಪೃತ್ಸು ಮರ್ತ್ಯಮ್ ಅವಾ ವಾಜೇಷು ಯಂ ಜುನಾಃ |
ಸ ಯನ್ತಾ ಶಶ್ವತೀರ್ ಇಷಃ ||
ಜುಷ್ಟೋ ವಾಚೋ ಭೂಯಾಸಮ್, ಜುಷ್ಟೋ ವಾಚಸ್ಪತಿಸ್, ಯದ್ ವಾಚೋ ಮಧುಮತ್ ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ||೧,೩।೧||
ನಿಗ್ರಾಭ್ಯಾಃ ಸ್ಥ ದೇವಶ್ರುತಸ್ ತರ್ಪಯತ ಮಾ, ಆಯುರ್ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ಪ್ರಾಂಅಂ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ, ಅಪಾನಂ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ವ್ಯಾನಂ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ಮನೋ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ವಾಚಮ್ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ, ಆತ್ಮಾನಂ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ಪ್ರಜಾಂ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ಗೃಹಾನ್ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ಪಶೂನ್ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ಗಣೈರ್ ಮಾ ಮಾ ವಿತೀತೃಷತ ತರ್ಪಯತ ಮಾ ||೧,೩।೨||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದೇ ಗ್ರಾವಾಸ್ಯ್ ಅಧ್ವರಕೃದ್ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ಗಭೀರಮ್ ಇಮಮ್ ಅಧ್ವರಂ ಕೃಧಿ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಸುಷುತ್ತಮಂ ಮಧುಮನ್ತಂ ಪಯಸ್ವನ್ತಮ್ |
ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾಭಿಮಾತಿಘ್ನೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ವಸುಮತೇ ರುದ್ರವತೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾದಿತ್ಯವತೇ ||
ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ರಾಯಸ್ಪೋಷದೇ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ ಶ್ಯೇನಾಯ ತ್ವಾ ಸೋಮಭೃತೇ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ ||
[ಪುಟ ೧,೩೧]
ಶ್ವಾತ್ರಾಃ ಸ್ಥ ವೃತ್ರತುರೋ ರಾಧ್ವಂ ಗೂರ್ತಾ ಅಮೃತಸ್ಯ ಪತ್ನೀಃ |
ತಾ ದೇವೀರ್ ದೇವತ್ರೇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ಧತ್ತೋಪಹೂತಾಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಪಿಬತ ||
ಯತ್ ತೇ ಸೋಮ ದಿವಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಯತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯದ್ ಉರಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ತೇನಾಸ್ಮೈ ಯಜ್ಞಪತಯ ಉರು ರಾಯೇ ಕೃಧಿ, ಅಧಿ ಧಾತ್ರೇ ವೋಚಸ್, ಮಾ ಭೈಸ್, ಮಾ ಸಂವಿಕ್ಥಾಸ್, ಊರ್ಜಂ ಧತ್ಸ್ವ, ಊರ್ಜಮ್ ಅಸ್ಮಾಸು ಧೇಹಿ ಧಿಷಣೇ ಈಡಿತೇ ಈಡೇಥಾಮ್ ಊರ್ಜಂ ದಧಾಥಾಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಅಸ್ಮಾಸು ಧತ್ತಮ್, ಮಾ ವಾಂ ಹಿಂಸಿಷಮ್, ಮಾಸ್ಮಾನ್ ಯುವಂ ಹಿಂಸಿಷ್ಟಮ್ ||೧,೩।೩||
ವಾಚಸ್ಪತಯೇ ಪವಸ್ವ ವೃಷ್ಣೋ ಅಂಶುಭ್ಯಾಂ ಗಭಸ್ತಿಪೂತಃ ||
ದೇವೋ ದೇವಾನಾಂ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅಸಿ ಯೇಷಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ||
ಮಧುಮತೀರ್ ನಾ ಇಷಸ್ ಕೃಧಿ ಸ್ವಾಂಕೃತೋ ಽಸಿ, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹಿ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಭ್ಯೋ ದಿವ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪಾರ್ಥಿವೇಭ್ಯಸ್, ಮನಸ್ ತ್ವಾಷ್ಟು ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ಸುಭವ ಸೂರ್ಯಾಯ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ಮರೀಚಿಪೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾಯ ತ್ವಾ ಯತ್ ತೇ ಸೋಮಾದಾಭ್ಯಂ ನಾಮ ಜಾಗೃವಿ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸೋಮ ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಾಗ್ ಅಪಾಗ್ ಅಧರಾಗ್ ಉದಗ್ ಏತಾಸ್ ತ್ವಾ ದಿಶಾ ಆಧಾವನ್ತು, ಅಮ್ಬ ನಿಸ್ಮರ ಸಮ್ ಅರಿರ್ ವಿದಾಮ್ ||೧,೩।೪||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ||
ಅನ್ತರ್ ಯಛ ಮಘವನ್ ಪಾಹಿ ಸೋಮಮ್ ಉರುಷ್ಯ ರಾಯಃ ಸಮ್ ಇಷೋ ಯಜಸ್ವ ||
ಅನ್ತಸ್ ತೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ದಧಾಮ್ಯ್ ಅನ್ತರ್ ದಧಾಮ್ಯ್ ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ |
ಸಜೋಷಾ ದೇವೈರ್ ಅವರೈಃ ಪರೈಶ್ ಚಾನ್ತರ್ಯಾಮೇ ಮಘವನ್ ಮಾದಯಸ್ವ ||
ವಾಕ್ ತ್ವಾಷ್ಟು ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ಸುಭವ ಸೂರ್ಯಾಯ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ಮರೀಚಿಪೇಭ್ಯಸ್, ಅಪಾನಾಯ ತ್ವಾ ||೧,೩।೫||
ಆ ವಾಯೋ ಭೂಷ ಶುಚಿಪಾ ಉಪ ನಃ ಸಹಸ್ರಂ ತೇ ನಿಯುತೋ ವಿಶ್ವವಾರ |
ಉಪೋ ತೇ ಅನ್ಧೋ ಮದ್ಯಮ್ ಅಯಾಮಿ ಯಸ್ಯ ದೇವ ದಧಿಷೇ ಪೂರ್ವಪೇಯಮ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ವಾಯವೇ ತ್ವಾ ||
ಇನ್ದ್ರವಾಯೂ ಇಮೇ ಸುತಾ ಉಪ ಪ್ರಯೋಭಿರ್ ಆಗತಮ್ |
ಇನ್ದವೋ ವಾಮ್ ಉಶನ್ತಿ ಹಿ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ವಾಯವ ಇನ್ದ್ರವಾಯುಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಃ ಸಜೋಷೋಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ||೧,೩।೬||
ಅಯಂ ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಸುತಃ ಸೋಮ ಋತಾವೃಧಾ |
ಮಮೇದ್ ಇಹ ಶ್ರುತಂ ಹವಮ್ ||
[ಪುಟ ೧,೩೩]
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಅಸಿ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿರ್ ಋತಾಯುಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ||೧,೩।೭||
ಯಾ ವಾಂ ಕಶಾ ಮಧುಮತ್ಯ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಸೂನೃತಾವತೀ |
ತಯಾ ಯಜ್ಞಂ ಮಿಮಿಕ್ಷತಮ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಮಾಧ್ವೀಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ||೧,೩।೮||
ಉಪಯಾಮಗೃಹಿತೋ ಽಸಿ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ||
ದಿತೇಃ ಪುತ್ರಾಣಾಮ್ ಅದಿತೇರ್ ಅಕಾರಿಷಮ್ ಉರುಶರ್ಮಣಾಂ ಬೃಹತಾಂ ವರೂಥಿನಾಮ್ |
ಯೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಿಹಿತಾನಿ ಧಾಮಶಶ್ ಚಿತ್ತೈರ್ ಯಜನ್ತಿ ಭುವನಾಯ ಜೀವಸೇ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ವಿಷ್ಣೋಸ್ ತ್ವೋರುಕ್ರಮೇ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ವಿಷ್ಣ ಉರುಕ್ರಮೈಷ ತೇ ಸೋಮಸ್ ತಂ ರಕ್ಷಸ್ವ ಮಾ ತ್ವಾ ದಭನ್ ದುಶ್ಚಕ್ಷಾಸ್ ತೇ ಮಾವಕ್ಶತ್, ಅಯಂ ವಸುಃ ಪುರೋವಸುರ್ ವಾಕ್ಪಾ ವಾಚಂ ಮೇ ಪಾತು, ಅಯಂ ವಸುರ್ ವಿದದ್ವಸುಶ್ ಚಕ್ಷುಷ್ಪಾಶ್ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ಪಾತು, ಅಯಂ ವಸುಃ ಸಂಯದ್ವಸುಃ ಶ್ರೋತ್ರಪಾಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮೇ ಪಾತು ||೧,೩।೯||
[ಪುಟ ೧,೩೪]
ಅಯಂ ವೇನಶ್ ಚೋದಯತ್ ಪೃಶ್ನಿಗರ್ಭಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಜರಾಯೂ ರಜಸೋ ವಿಮಾನೇ |
ಇಮಮ್ ಅಪಾಂ ಸಂಗಮೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಶಿಶುಂ ನ ವಿಪ್ರಾ ಮತಿಭೀ ರಿಹನ್ತಿ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಶಣ್ಡಾಯ ತ್ವಾ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ವೀರತಾಯೈ ತ್ವಾ ||೧,೩।೧೦||
ತಂ ಪ್ರತ್ನಥಾ ಪೂರ್ವಥಾ ವಿಶ್ವಥೇಮಥಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜಂ ಬರ್ಹಿಷದಂ ಸ್ವರ್ದೃಶಮ್ |
ಪ್ರತೀಚೀನಂ ವೃಜನಂ ದೋಹಸೇ ಗಿರಾಶುಂ ಜಯನ್ತಮ್ ಅನು ಯಾಸು ವರ್ಧಸೇ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಮರ್ಕಾಯ ತ್ವಾ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಃ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ||೧,೩।೧೧||
ಅಪನುತ್ತೌ ಶಣ್ಡಾಮರ್ಕೌ ಸಹ ತೇನ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ಅಛಿನ್ನಸ್ಯ ತೇ ದೇವ ಸೋಮ ದಕ್ಷಸ್ಯ ರಾಯಸ್ಪೋಷಸ್ಯ ಸುವೀರ್ಯಸ್ಯಾಭಿರಹೀತಾರಃ ಸ್ಯಾಮ ||
ತುಥೋ ಽಸಿ ಜನಧಾಯಾಸ್, ದೇವಾಸ್ ತ್ವಾ ಶುಕ್ರಪಾಃ ಪ್ರಣಯನ್ತು ತುಥೋ ಽಸಿ ಜನಧಾಯಾಸ್, ದೇವಾಸ್ ತ್ವಾ ಮನ್ಥಿಪಾಃ ಪ್ರಣಯನ್ತು, ಅನಾಧೃಷ್ಟಾಸಿ ಸುವೀರಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜನಯನ್ ಪರೀಹಿ ಸುಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜನಯನ್ನ್ ಅಭಿಪರೀಹಿ ||
ಇನ್ದ್ರೇಣ ಮನ್ಯುನಾ ಯುಜಾವಬಾಧೇ ಪೃತನ್ಯತಃ |
ಘ್ನತಾ ವೃತ್ರಾನ್ಯ್ ಅಪ್ರತಿ ||
ಸಂಜಗ್ಮಾನೌ ದಿವಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಶುಕ್ರೌ ಶುಕ್ರಶೋಚಿಷೌ ತೌ ದೇವೌ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನಾ ಆಯುರ್ ಯಜ್ಞೇ ಧತ್ತಮ್ ಆಯುರ್ ಯಜ್ಞಪತೌ ಪುಮಾಂಸಂ ಗರ್ಭಮ್ ಆಧತ್ತಂ ಗವೀಣ್ಯೋಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಪಶುಷು ಯಛತಮ್, ಶುಕ್ರಸ್ಯಾಧಿಷ್ಠಾನಮ್ ಅಸಿ ಮನ್ಥಿನೋ ಽಧಿಷ್ಠಾನಮ್ ಅಸಿ ನಿರಸ್ತಃ ಶಣ್ಡಸ್, ನಿರಸ್ತೋ ಮರ್ಕಃ ಸಹ ತೇನ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಃ ||
ಯಾ ಪ್ರಥಮಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿರ್ ಯಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಃ ಪರಮೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ ಚಿಕಿತ್ವಾನ್ |
ಯೋ ಮಧ್ಯಮೋ ವರುಣೋ ಮಿತ್ರೋ ಅಗ್ನಿಸ್ ತಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸುತಮ್ ಆಜುಹೋತ ತಸ್ಮೈ ಸೂರ್ಯಾಯ ಸುತಮ್ ಆಜುಹೋತ ||೧,೩।೧೨||
ಯೇ ದೇವಾ ದಿವ್ಯ್ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥ |
ಅಪ್ಸುಕ್ಷಿತೋ ಮಹಿನೈಕಾದಶ ಸ್ಥ ತೇ ದೇವಾಸೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಇಮಂ ಜುಷಧ್ವಮ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಆಗ್ರಾಯಾಣೋ ಽಸಿ ಸ್ವಾಗ್ರಾಯಣಸ್, ಜಿನ್ವ ಯಜ್ಞಮ್, ಜಿನ್ವ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್ ಅಭಿ ಸವನಾನಿ ಪಾಹಿ, ಅತಸ್ ತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಪಾತು ವಿಶಂ ತ್ವಂ ಪಾಹೀನ್ದ್ರಿಯೇಣ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ವಿಶ್ವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ||೧,೩।೧೩||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಬೃಹದ್ವತೇ ವಯಸ್ವತ ಉಕ್ಥಾಯುವಮ್ |
ಯತ್ ತ ಇನ್ದ್ರ ಬೃಹದ್ ವಯಸ್ ತಸ್ಮೈ ತ್ವಾ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ ||
ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವಾಯುವಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪುನರ್ಹವಿರ್ ಅಸಿ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವಾಯುವಂ ಪೃಣಚ್ಮಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಯುಷೇ ||೧,೩।೧೪||
ಮೂರ್ಧಾನಂ ದಿವೋ ಅರತಿಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಋತ ಆ ಜಾತಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ |
ಕವಿಂ ಸಮ್ರಾಜಮ್ ಅತಿಥಿಂ ಜನಾನಾಮ್ ಆಸನ್ನ್ ಆ ಪಾತ್ರಂ ಜನಯನ್ತ ದೇವಾಃ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ತ್ವಾ ||
ಧ್ರುವೋ ಽಸಿ ಧ್ರುವಕ್ಷಿತಿರ್ ಧ್ರುವಾಣಾಂ ಧ್ರುವತಮೋ ಽಚ್ಯುತಾನಾಮ್ ಅಚ್ಯುತಕ್ಷಿತ್ತಮಸ್, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ತ್ವಾ ||
ಧ್ರುವಂ ಧ್ರುವೇಣ ಹವಿಷಾ ವಃ ಸೋಮಂ ನಯಾಮಸಿ |
ಯಥಾ ನಃ ಸರ್ವಾ ಇಜ್ ಜನಃ ಸಂಗಮೇ ಸುಮನಾ ಅಸತ್ ||
ದಿವಿ ದಿವ್ಯಾನ್ ದೃಂಹಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷ್ಯಾನ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಾನ್ ||೧,೩।೧೫||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಮಧವೇ ತ್ವಾ ಮಾಧವಾಯ ತ್ವಾ ಶುಕ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಶುಚಯೇ ತ್ವಾ ನಭಸೇ ತ್ವಾ ನಭಸ್ಯಾಯ ತ್ವಾ, ಇಷಾಯ ತ್ವಾ, ಊರ್ಜಾಯ ತ್ವಾ ಸಹಸೇ ತ್ವಾ ಸಹಸ್ಯಾಯ ತ್ವಾ ತಪಸೇ ತ್ವಾ ತಪಸ್ಯಾಯ ತ್ವಾ ||೧,೩।೧೬||
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಆಗತಂ ಸುತಂ ಗೀರ್ಭಿರ್ ನಭೋ ವರೇಣ್ಯಮ್ |
ಅಸ್ಯ ಪಾತಂ ಧಿಯೇಷಿತಾ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ||೧,೩।೧೭||
[ಪುಟ ೧,೩೭]
ಓಮಾಸಶ್ ಚರ್ಷಣೀಧೃತೋ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸಾ ಆಗತ |
ದಾಶ್ವಾಂಸೋ ದಾಶುಷಃ ಸುತಮ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ವಿಶ್ವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ||೧,೩।೧೮||
ಇನ್ದ್ರ ಮರುತ್ವ ಇಹ ಪಾಹಿ ಸೋಮಂ ಯಥಾ ಶಾರ್ಯಾತೇ ಅಪಿಬಃ ಸುತಸ್ಯ |
ತವ ಪ್ರಣೀತೀ ತವ ಶೂರ ಶರ್ಮನ್ನ್ ಆವಿವಾಸನ್ತಿ ಕವಯಃ ಸುಯಜ್ಞಾಃ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ ||೧,೩।೧೯||
ಜನಿಷ್ಠಾ ಉಗ್ರಃ ಸಹಸೇ ತುರಾಯ ಮನ್ದ್ರ ಓಜಿಷ್ಠೋ ಬಹುಲಾಭಿಮಾನಃ |
ಅವರ್ಧನ್ನ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಮರುತಶ್ ಚಿದ್ ಅತ್ರ ಮಾತಾ ಯದ್ ವೀರಂ ಜಜನಜ್ ಜನಿಷ್ಠಮ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ ||೧,೩।೨೦||
ಮರುತ್ವನ್ತಂ ವೃಷಭಂ ವಾವೃಧಾನಮ್ ಅಕವಾರಿಂ ದಿವ್ಯಂ ಶಾಸಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ |
ವಿಶ್ವಾಸಾಹಮ್ ಅವಸೇ ನೂತನಾಯೋಗ್ರಂ ಸಹೋದಾಮ್ ಇಹ ತಂ ಹುವೇ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ ||೧,೩।೨೧||
[ಪುಟ ೧,೩೮]
ಮರುತ್ವಂ ಇನ್ದ್ರ ವೃಷಭೋ ರಣಾಯ ಪಿಬಾ ಸೋಮಮ್ ಅನುಷ್ವಧಂ ಮದಾಯ |
ಆಸಿಞ್ಚಸ್ವ ಜಠರೇ ಮಧ್ವ ಊರ್ಮಿಂ ತ್ವಂ ರಾಜಾಸಿ ಪ್ರದಿವಃ ಸುತಾನಾಮ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ ||೧,೩।೨೨||
ಸಜೋಸಾ ಇನ್ದ್ರ ಸಗಣೋ ಮರುದ್ಭಿಃ ಸೋಮಂ ಪಿಬ ವೃತ್ರಹಾ ಶೂರ ವಿದ್ವಾನ್ |
ಜಹಿ ಶತ್ರೂಂರ್ ಅಪ ಮೃಧೋ ನುದಸ್ವಾಥಾಭಯಂ ಕೃಣುಹಿ ವಿಶ್ವತೋ ನಃ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ ||೧,೩।೨೩||
ಮಹಂ ಇನ್ದ್ರೋ ಯ ಓಜಸಾ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವೃಷ್ಟಿಮಂ ಇವ |
ಸ್ತೋಮೈರ್ ವತ್ಸಸ್ಯ ವಾವೃಧೇ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಮಹೇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಮಹೇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ||೧,೩।೨೪||
ಮಹಂ ಇನ್ದ್ರೋ ನೃವದ್ ಆ ಚರ್ಷಣಿಪ್ರಾ ಉತ ದ್ವಿಬರ್ಹಾ ಅಮಿನಃ ಸಹೋಭಿಃ |
ಅಸ್ಮದ್ರ್ಯಗ್ ವಾವೃಧೇ ವೀರ್ಯಾಯೋರುಃ ಪೃಥುಃ ಸುಕೃತಃ ಕರ್ತೃಭಿರ್ ಭೂತ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಮಹೇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಮಹೇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ||೧,೩।೨೫||
[ಪುಟ ೧,೩೯]
ಕದಾ ಚನ ಸ್ತರೀರ್ ಅಸಿ ನೇನ್ದ್ರ ಸಶ್ಚಸಿ ದಾಶುಷೇ |
ಉಪೋಪೇನ್ ನು ಮಘವನ್ ಭೂಯಾ ಇನ್ ನು ತೇ ದಾನಂ ದೇವಸ್ಯ ಪೃಚ್ಯತೇ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ||
ಕದಾ ಚನ ಪ್ರಯುಛಸ್ಯ್ ಉಭೇ ನಿಪಾಸಿ ಜನ್ಮನೀ |
ತುರೀಯಾದಿತ್ಯ ಸವನಂ ತ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಆತಸ್ಥಾ ಅಮೃತಂ ದಿವಿ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ||
ಯಜ್ಞೋ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇತು ಸುಮ್ನಮ್ ಆದಿತ್ಯಾಸೋ ಭವತಾ ಮೃಡಯನ್ತಃ |
ಆ ವೋ ಽರ್ವಾಚೀ ಸುಮತಿರ್ ವವೃತ್ಯಾದ್ ಅಂಹೋಶ್ ಚಿದ್ ಯಾ ವರಿವೋವಿತ್ತರಾಸತ್ ||
ಅಹಂ ಪರಸ್ತಾದ್ ಅಹಮ್ ಅವಸ್ತಾದ್ ಅಹಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ರಾಜಾ |
ಅಹಂ ಸೂರ್ಯಮ್ ಉಭಯತೋ ದದರ್ಶ ಯದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತದ್ ಉ ನಃ ಪಿತಾಭೂತ್ ||
ಉನ್ನಮ್ಭಯ ಪೃಥಿವೀಂ ಭಿನ್ಧ್ಯ್ ಅದೋ ದಿವ್ಯಂ ನಭಃ |
ಉದ್ನೋ ದಿವ್ಯಸ್ಯ ನೋ ಧಾತರ್ ಈಶಾನೋ ವಿಷ್ಯಾ ದೃತಿಮ್ ||೧,೩।೨೬||
ಅದಬ್ಧೇಭಿಃ ಸವಿತಃ ಪಾಯುಭಿಷ್ ಟ್ವಂ ಶಿವೇಭಿರ್ ಅದ್ಯ ಪರಿಪಾಹಿ ನೋ ವೃಧೇ |
ಹಿರಣ್ಯಜಿಹ್ವಃ ಸುವಿತಾಯ ನವ್ಯಸೇ ರಕ್ಷಾ ಮಾಕಿರ್ ನೋ ಅಘಶಂಸ ಈಶತ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಸಾವಿತ್ರೋ ಽಸಿ ಜನಧಾಯಾಸ್, ಜಿನ್ವ ಯಜ್ಞಮ್, ಜಿನ್ವ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್ ಅಭಿ ಸವನಾನಿ ಪಾಹಿ, ಅತಸ್ ತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಪಾತು ವಿಶಂ ತ್ವಂ ಪಾಹೀನ್ದ್ರಿಯೇಣ ||೧,೩।೨೭||
[ಪುಟ ೧,೪೦]
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ||
ಸುಶರ್ಮಾಸಿ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಸ್, ಬೃಹದುಕ್ಷೇ ನಮಃ ||
ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ವಿಶ್ವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ||೧,೩।೨೮||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸುತಸ್ಯ ತ ಇನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಾವತಃ ||
ಪತ್ನೀವನ್ತಂ ಗ್ರಹಂ ರಾಧ್ಯಾಸಮ್ ||
ಅಗ್ನಾ೩ಇ ಪತ್ನೀವಾ೩ನ್ತ್ ಸಜೂಸ್ ತ್ವಷ್ಟ್ರಾ ಸೋಮಂ ಪಿಬ ||೧,೩।೨೯||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಹರಿರ್ ಅಸಿ ಹಾರಿಯೋಜನೋ ಹರಿವಾನ್ ಹರ್ಯೋಃ ಸ್ಥಾತಾ ಸ್ತುತಸ್ತೋಮಸ್ಯ ತೇ ದೇವ ಸೋಮ ಶಸ್ತೋಕ್ಥಸ್ಯೇಷ್ಟಯಜುಷಃ ||
ಹರಿವತೋ ಹಾರಿಯೋಜನಸ್ಯ ಹರಿವನ್ತಂ ಗ್ರಹಂ ರಾಧ್ಯಾಸಮ್ ||
ಹರ್ಯೋರ್ ಧಾನಾ ಹರಿವತೀಃ ಸಹಸೋಮಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ರಯ್ಯೈ ತ್ವಾ ಪೋಷಾಯ ತ್ವಾ ||೧,೩।೩೦||
[ಪುಟ ೧,೪೧]
ಅಗ್ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಸಾ ಆಸುವೋರ್ಜಮ್ ಇಷಂ ಚ ನಃ |
ಆರೇ ಬಾಧಸ್ವ ದುಛುನಾಮ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾಯುಷ್ಮತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾಯುಷ್ಮತೇ ||೧,೩।೩೧||
ಓಜಸ್ ತದ್ ಅಸ್ಯ ತಿತ್ವಿಷ ಉಭೇ ಯತ್ ಸಮವರ್ತಯತ್ |
ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚರ್ಮೇವ ರೋದಸೀ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವೌಜಸ್ವತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವೌಜಸ್ವತೇ ||೧,೩।೩೨||
ಅದೃಶ್ರನ್ನ್ ಅಸ್ಯ ಕೇತವೋ ವಿ ರಶ್ಮಯೋ ಜನಂ ಅನು |
ಭ್ರಾಜನ್ತೋ ಅಗ್ನಯೋ ಯಥಾ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಸೂರ್ಯಾಯ ತ್ವಾ ಭ್ರಾಜಸ್ವತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಃ ಸೂರ್ಯಾಯ ತ್ವಾ ಭ್ರಾಜಸ್ವತೇ ||೧,೩।೩೩||
ಇನ್ದ್ರಮ್ ಇದ್ ಧರೀ ವಹತೋ ಽಪ್ರತಿಧೃಷ್ಟಶವಸಮ್ |
ಋಷೀಣಾಂ ಚ ಸ್ತುತೀರ್ ಉಪ ಯಜ್ಞಂ ಚ ಮಾನುಷಾಣಾಮ್ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಹರಿವತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಹರಿವತೇ ||೧,೩।೩೪||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ರಾತಂ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ದಕ್ಷಾಯ ದಕ್ಷವೃಧಮ್ ಅಗ್ನಿಹ್ವರೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ಋತಾಯುಭ್ಯಾ ಇನ್ದ್ರಜ್ಯೇಷ್ಠೇಭ್ಯೋ ವರುಣರಾಜಭ್ಯೋ ವಾತಾಪಿಭ್ಯಃ ಪರ್ಜನ್ಯಾತ್ಮಭ್ಯಃ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ತ್ವಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ತ್ವಾ ದಿವೇ ತ್ವಾ, ಅದ್ಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ, ಓಷಧೀಭ್ಯೋ ವನಸ್ಪತಿಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾಯ ತ್ವಾ, ಅಪಾನಾಯ ತ್ವಾ ವ್ಯಾನಾಯ ತ್ವಾ ಸತೇ ತ್ವಾ, ಅಸತೇ ತ್ವಾ ಭೂತಾಯ ತ್ವಾ ಭವ್ಯಾಯ ತ್ವಾ ಯೇನ ಪ್ರಜಾ ಅಛಿದ್ರಾ ಅಜಾಯನ್ತ ತಸ್ಮೈ ತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣೇ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಸೇ ವಿಭೂದಾವ್ನೇ ವಿಭುಂ ಭಾಗಂ ಜುಹೋಮಿ ಸ್ವಾಹಾ ||
ತಿಸ್ರೋ ಜಿಹ್ವಸ್ಯ ಸಮಿಧಃ ಪರಿಜ್ಮನೋ ಽಗ್ನೇರ್ ಅಕೃಣ್ವನ್ನ್ ಉಶಿಜೋ ಅಮೃತ್ಯವೇ |
ತಾಸಾಮ್ ಏಕಾಮ್ ಅದಧುರ್ ಮರ್ತ್ಯೇ ಭುಜಂ ಲೋಕಮ್ ಉ ದ್ವೇ ಉಪ ಜಾಮೀ ಈಯತುಃ ||೧,೩।೩೫||
ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾತಃ ಸವನಾತ್ ಪಾತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ವೈಶ್ವಾನರೋ ವಿಶ್ವಶ್ರೀರ್ ವಿಶ್ವಶಂಭೂಃ |
ಸ ನಃ ಪಾವಕೋ ದ್ರವಿಣಂ ದಧಾತ್ವ್ ಆಯುಷ್ಮನ್ತಃ ಸಹಭಕ್ಷಾಃ ಸ್ಯಾಮ ||
ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ಪ್ರವೃಹಾಮಿ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಪ್ರವೃಹಾಮಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ, ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರವೃಹಾಮಿ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ರೇಶೀನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ಮನ್ನ್ ಆಧೂನೋಮಿ ಮಾನ್ದಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ಮನ್ನ್ ಆಧೂನೋಮಿ ಭನ್ದನಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ಮನ್ನ್ ಆಧೂನೋಮಿ ಪೂತನಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ಮನ್ನ್ ಆಧೂನೋಮಿ ಪಸ್ತ್ಯಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ಮನ್ನ್ ಆಧೂನೋಮಿ ಮಾಧ್ವೀನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ಮನ್ನ್ ಆಧೂನೋಮಿ ಮದುಘಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ಮನ್ನ್ ಆಧೂನೋಮಿ ದೇವಯಾನೀನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ಮನ್ನ್ ಆಧೂನೋಮಿ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಶುಕ್ರಂ ತ್ವಾ ಶುಕ್ರ ಶುಕ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮ್ಯ್ ಅಹ್ನೋ ರೂಪೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಷು ||
ಆ ಸಮುದ್ರಾ ಅಚುಚ್ಯವುರ್ ದಿವೋ ಧಾರಾ ಅಸಶ್ಚತ ||
[ಪುಟ ೧,೪೩]
ಕಕುಭಂ ರೂಪಂ ವೃಷಭಸ್ಯ ರೋಚತೇ ಬೃಹತ್, ವಸೂನಾಮ್ ಆಧೀತೌ ರುದ್ರಾಣಾಂ ಕರ್ಮನ್ನ್ ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಚೇತಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ವಿಭೂವಸೇ ಜುಹೋಮಿ, ಉಶಿಕ್ ತ್ವಂ ದೇವ ಸೋಮ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾಗ್ನೇರ್ ಧಾಮೋಪೇಹಿ ವಶೀ ತ್ವಂ ದೇವ ಸೋಮ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಧಾಮೋಪೇಹಿ, ಅಸ್ಮತ್ಸಖಾ ದೇವ ಸೋಮ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಂ ಪಾಥಾ ಉಪೇಹಿ ||೧,೩।೩೬||
ಉದ್ ಉ ತ್ಯಂ ಜಾತವೇದಸಂ ದೇವಂ ವಹನ್ತಿ ಕೇತವಃ |
ದೃಶೇ ವಿಶ್ವಾಯ ಸೂರ್ಯಮ್ ||
ಚಿತ್ರಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಉದಗಾದ್ ಅನೀಕಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯಾಗ್ನೇಃ |
ಆಪ್ರಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಸೂರ್ಯ ಆತ್ಮಾ ಜಗತಸ್ ತಸ್ಥುಷಶ್ ಚ ||
ದ್ಯಾಂ ಗಛ ಸ್ವರ್ ಗಛ ರೂಪಂ ವೋ ರೂಪೇಣಾಭ್ಯೇಮಿ ವಯಸಾ ವಯಸ್ ತುಥೋ ವೋ ವಿಶ್ವವೇದಾ ವಿಭಜತು ವರ್ಷಿಷ್ಠೇ ಅಧಿ ನಾಕೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ||
ಏತತ್ ತೇ ಅಗ್ನೇ ರಾಧ ಏತಿ ಸೋಮಚ್ಯುತಮ್, ತನ್ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಪಥಾ ನಯ ||
ಅಯಂ ನೋ ಅಗ್ನಿರ್ ವರಿವಸ್ ಕೃಣೋತ್ವ್ ಅಯಂ ಮೃಧಃ ಪುರ ಏತು ಪ್ರಭಿನ್ದನ್ |
ಅಯಂ ಶತ್ರೂನ್ ಜಯತು ಜರ್ಹೃಷಾಣೋ ಽಯಂ ವಾಜಂ ಜಯತು ವಾಜಸಾತೌ ||
ಋತಸ್ಯ ಪಥಾ ಪ್ರೇತ ಚನ್ದ್ರದಕ್ಷಿಣಾಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್ ಅದ್ಯ ಋಧ್ಯಾಸಂ ಪಿತೃಮನ್ತಂ ಪೈತೃಮತ್ಯಮ್ ಋಷಿಮ್ ಆರ್ಷೇಯಂ ಸುಧಾತುದಕ್ಷಿಣಮ್ ||
ವಿ ಸ್ವಃ ಪಶ್ಯ ವ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಮ್, ಯತಸ್ವ ಸದಸ್ಯೈಸ್, ಅಸ್ಮದ್ರಾತಾ ಮಧುಮತೀರ್ ದೇವತ್ರಾ ಗಛತ ಪ್ರದಾತಾರಮ್ ಆವಿಶತ, ಅನವಹಾಯಾಸ್ಮಾನ್ ದೇವಗಾನೇನ ಪಥಾ ಸುಕೃತಾಂ ಲೋಕೇ ಸೀದತ ತನ್ ನಃ ಸಂಸ್ಕೃತಮ್ ||೧,೩।೩೭||
ಧಾತಾ ರಾತಿಃ ಸವಿತೇದಂ ಜುಷನ್ತಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವರುಣೋ ಮಿತ್ರೋ ಅಗ್ನಿಃ |
ವಿಷ್ಣುಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂರರಾಣೋ ಯಜಮಾನಾಯ ದ್ರವಿಣಂ ದಧಾತು ||
ಸಮ್ ಇನ್ದ್ರ ನೋ ಮನಸಾ ನೇಷಿ ಗೋಭಿಃ ಸಂ ಸೂರಿಭಿರ್ ಹರಿವಃ ಸಂ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾ |
ಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ದೇವಕೃತಂ ಯದ್ ಅಸ್ತಿ ಸಂ ದೇವಾನಾಂ ಸುಮತೌ ಯಜ್ಞಿಯಾನಾಮ್ ||
ಸಂ ವರ್ಚಸಾ ಪಯಸಾ ಸಂ ತನೂಭಿರ್ ಅಗನ್ಮಹಿ ಮನಸಾ ಸಂ ಶಿವೇನ |
ತ್ವಷ್ಟಾ ಸುದತ್ರೋ ವಿದಧಾತು ರಾಯೋ ಽನು ನೋ ಮಾರ್ಷ್ಟು ತನ್ವೋ ಯದ್ ವಿರಿಷ್ಟಮ್ ||
ಸುಗಾ ವೋ ದೇವಾಃ ಸದನಾ ಕೃಣೋಮಿ ಯ ಆಜಗ್ಮೇದಂ ಸವನಂ ಜುಷಾಣಾಃ |
ಜಕ್ಷಿವಾಂಸಃ ಪಪಿವಾಂಸಶ್ ಚ ವಿಶ್ವೇ ಽಸ್ಮೇ ಧತ್ತ ವಸವೋ ವಸೂನಿ ||
ಯಾನ್ ಆವಹ ಉಶತೋ ದೇವ ದೇವಾಂಸ್ ತಾನ್ ಪ್ರೇರಯ ಸ್ವೇ ಅಗ್ನೇ ಸಧಸ್ಥೇ |
ವಹಮಾನಾ ಭರಮಾಣಾ ಹವೀಂಷ್ಯ್ ಅಸುಂ ಘರ್ಮಂ ದಿವಮ್ ಆತಿಷ್ಠತಾನು ||
ಯದ್ ಅದ್ಯ ತ್ವಾ ಪ್ರಯತಿ ಯಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಗ್ನೇ ಹೋತಾರಮ್ ಅವೃಣೀಮಹೀಹ |
ಋಧಗ್ ಅಯಾಡ್ ಋಧಗ್ ಉತಾಶಮಿಷ್ಟ ವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರಜಾನನ್ನ್ ಉಪಯಾಹಿ ಯಜ್ಞಮ್ ||
ಯಜ್ಞ ಯಜ್ಞಂ ಗಛ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ಗಛ ಸ್ವಂ ಯೋನಿಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ, ಏಷ ತೇ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಪತೇ ಸಹಸೂಕ್ತವಾಕಃ ಸುವೀರಸ್ ತೇನ ಸಂಭವ ಭ್ರಾಜಂ ಗಛ ದೇವಾ ಗಾತುವಿದೋ ಗಾತುಂ ವಿತ್ತ್ವಾ ಗಾತುಮ್ ಇತ ಮನಸಸ್ಪತೇ ಸುಧಾತ್ವ್ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ವಾತೇ ಧಾಃ ಸ್ವಾಹಾ ||೧,೩।೩೮||
ಉರುಂ ಹಿ ರಾಜಾ ವರುಣಶ್ ಚಕಾರ ಸೂರ್ಯಾಯ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅನ್ವೇತವಾ ಉ |
ಅಪದೇ ಪಾದಾ ಪ್ರತಿಧಾತವೇ ಽಕರ್ ಉತಾಪವಕ್ತಾ ಹೃದಯಾವಿಧಶ್ ಚಿತ್ ||
ಶತಂ ತೇ ರಾಜನ್ ಭಿಷಜಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಉರ್ವೀ ಗಭೀರಾ ಸುಮತಿಷ್ ಟೇ ಅಸ್ತು ||
ಆರೇ ಬಾಧಸ್ವ ನಿರೃತಿಂ ಪರಾಚೈಃ ಕೃತಂ ಚಿದ್ ಏನಃ ಪ್ರಮುಮುಗ್ಧ್ಯ್ ಅಸ್ಮತ್ ||
ಅಗ್ನೇರ್ ಅನೀಕಮ್ ಅಪ ಆವಿವೇಶಾಪಾಂ ನಪಾತ್ ಪ್ರತಿರಕ್ಷದ್ ಅಸುರ್ಯಾನ್ ||
ದಮೇದಮೇ ಸಮಿಧಂ ಯಕ್ಷ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಪ್ರತಿ ತೇ ಜಿಹ್ವಾ ಘೃತಮ್ ಉಚ್ಚರಣ್ಯತ್ ||
ಸಮುದ್ರೇ ತೇ ಹೃದಯಮ್ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತಃ ಸಂ ತ್ವಾ ವಿಶನ್ತ್ವ್ ಓಷಧೀರ್ ಉತಾಪಃ |
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತೇ ಯಜ್ಞಪತೇ ಸೂಕ್ತೋಕ್ತೌ ನಮೋವಾಕೇ ವಿಧೇಮ || ಸ್ವಾಹಾ, ಅವಭೃಥ ನಿಚುಙ್ಕುಣ ನಿಚೇರುರ್ ಅಸಿ ನಿಚುಙ್ಕುಣಸ್, ಗೃಹಂ ಗೃಹಸ್, ಅವ ನೋ ದೇವೈರ್ ದೇವಕೃತಮ್ ಏನೋ ಯಕ್ಷಿ, ಅವ ಮರ್ತ್ಯೈರ್ ಮರ್ತ್ಯಕೃತಂ ಚಿಕಿತ್ವಾನ್ ಉರೋರ್ ಆ ನೋ ದೇವ ರಿಷಸ್ ಪಾಹಿ, ಅಪ್ಸು ಧೌತಸ್ಯ ತೇ ದೇವ ಸೋಮ ನೃಭಿಃ ಷ್ಟುತಸ್ಯ ಯಸ್ ತೇ ಗೋಸನಿರ್ ಭಕ್ಷೋ ಯೋ ಅಶ್ವಸನಿಸ್ ತಸ್ಯ ತಾ ಉಪಹೂತಾ ಉಪಹೂತಸ್ಯ ಭಕ್ಷಯಾಮಿ ವಿಚೃತ್ತೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಃ ಪ್ರತ್ಯಸ್ತೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಸ್, ನಮೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾಯ, ಉನ್ನೇತರ್ ವಸೀಯೋ ನಾ ಉನ್ನಯಾಭಿ ||
ಉದುತ್ ತೇ ಮಧುಮತ್ತಮಾ ಗಿರಃ ಸ್ತೋಮಾಸ ಈರತೇ |
ಸತ್ರಾಜಿತೋ ಧನಸಾ ಅಕ್ಷಿತೋತಯೋ ವಾಜಯನ್ತೋ ರಥಾ ಇವ ||
ಕಣ್ವಾ ಇವ ಭೃಗವಃ ಸೂರ್ಯಾ ಇವ ವಿಶ್ವಮ್ ಇದ್ ಧಿತಮ್ ಆನಶುಃ |
ಉದೇತ ಪ್ರಜಾಮ್ ಉತ ವರ್ಚೋ ದಧಾನಾ ಯುಷ್ಮಾನ್ ರಾಯ ಉತ ಯಜ್ಞಾ ಅಸಶ್ಚತ ||
ಗಾಯತ್ರಂ ಛನ್ದೋ ಅನು ಸಂರಭಧ್ವಮ್ ಅಥಾ ಸ್ಯಾತ ಸುರಭಯೋ ಗೃಹೇಷು |
ಏಧೋ ಽಸ್ಯ್ ಏಧಿಷೀಮಹಿ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ ಸಮೇಧಿಷೀಮಹಿ ||
ಅಪೋ ಅದ್ಯಾನ್ವಚಾರಿಷಂ ರಸೇನ ಸಮಸೃಕ್ಷ್ಮಹಿ |
ಪಯಸ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಾ ಆಗಮಂ ತಂ ಮಾ ಸಂಸೃಜ ವರ್ಚಸಾ ||೧,೩।೩೯||
[ಪುಟ ೧,೪೭]
ಮಮಾಗ್ನೇ ವರ್ಚೋ ವಿಹವೇಷ್ವ್ ಅಸ್ತು ವಯಂ ತ್ವೇನ್ಧಾನಾಸ್ ತನ್ವಂ ಪುಷೇಮ |
ಮಹ್ಯಂ ನಮನ್ತಾಂ ಪ್ರದಿಶಶ್ ಚತಸ್ರಸ್ ತ್ವಯಾಧ್ಯಕ್ಷೇಣ ಪೃತನಾ ಜಯೇಮ ||
ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಮ್ ಆಲಪ್ಸ್ಯೇ ತತ್ ತೇ ಪ್ರಬ್ರೂಮಸ್ ತನ್ ನೋ ಗೋಪಾಯ ತಞ್ ಶಕೇಯಮ್ ||
ಅಗ್ನಿಂ ಹೋತಾರಮ್ ಉಪ ತಂ ಹುವೇ ದೇವಾನ್ ಯಜ್ಞಿಯಾನ್ ಇಹ ಯಾನ್ಯಜಾಮಹೈ |
ವ್ಯನ್ತು ದೇವಾ ಹವಿಷೋ ಮೇ ಅಸ್ಯಾ ದೇವಾ ಯನ್ತು ಸುಮನಸ್ಯಮಾನಾಃ ||
ಯುನಜ್ಮಿ ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ದೈವ್ಯೇನ ಹವ್ಯಾಯಾಸ್ಮೈ ವೋಢವೇ ಜಾತವೇದಃ |
ಇನ್ಧಾನಾಸ್ ತ್ವಾ ಸುಪ್ರಜಸಃ ಸುವೀರಾ ಜ್ಯೋಗ್ ಜೀವೇಮ ಬಲಿಹೃತೋ ವಯಂ ತೇ ||
ಅಸ್ಮಾಸ್ವ್ ಇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ದಧಾತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ರಾಯೋ ಮಘವಾನಃ ಸಚನ್ತಾಮ್ |
ಅಸ್ಮಾಕಂ ಸನ್ತ್ವ್ ಆಶಿಷಃ ||
ಆಮ್ ಆಶಿಷೋ ದೋಹಕಾಮಾ ಇನ್ದ್ರವನ್ತೋ ಹವಾಮಹೇ |
ಧುಕ್ಷೀಮಹಿ ಪ್ರಜಾಮ್ ಇಷಮ್ ||
ಸಾ ಮೇ ಸತ್ಯಾಶೀರ್ ದೇವಾನ್ ಗಮ್ಯಾಜ್ಜ್ ಉಷ್ಟಾಜ್ ಜುಷ್ಟತರಾ ಪಣ್ಯಾತ್ ಪಣ್ಯತರಾ ||
[ಪುಟ ೧,೪೮]
ಅರೇಡತಾ ಮನಸಾ ದೇವಾನ್ ಗಛ ಯಜ್ಞೋ ದೇವಾನ್ ಗಛತು ಯಜ್ಞೋ ದೇವಾನ್ ಗಮ್ಯಾತ್ ||
ವಿ ತೇ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ರಶನಾಂ ವಿ ರಶ್ಮೀನ್ ವಿ ಯೋಕ್ತ್ರಾಣಿ ಪರಿಚರ್ತನಾನಿ |
ಧತ್ತಾದ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ದ್ರವಿಣೇಹ ಭದ್ರಂ ಪ್ರ ಮಾ ಬ್ರೂತಾದ್ ಭಾಗದಾಂ ದೇವತಾಸು ||
ಇಷ್ಟೋ ಯಜ್ಞೋ ಭೃಗುಭಿರ್ ದ್ರವಿಣೋದಾ ಯತಿಭಿರ್ ಆಶೀರ್ದಾ ವಸುಭಿಃ |
ಅಙ್ಗಿರಸೋ ಮೇ ಅಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾತರನುವಾಕೈರ್ ಅಹೌಷುಃ ||
ತಸ್ಯ ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯೇಷ್ಟಸ್ಯ ವೀತಸ್ಯ ದ್ರವಿಣೇಹಾಗಮ್ಯಾತ್, ವಸುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ವಸುಮಾನ್ ಯಜ್ಞಸ್ ತಸ್ಯ ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಸೋರ್ ವಸುಮತೋ ವಸ್ವ್ ಇಹಾಗಛತು, ಅದೋ ಮಾಗಛತು, ಅದೋ ಮಾಗಮ್ಯಾತ್ ||೧,೪।೧||
ಸಂ ಯಜ್ಞಪತಿರ್ ಆಶಿಷಾ ಸದ್ ಅಸಿ ಸನ್ ಮೇ ಭೂಯಾಃ ಪೂರ್ಣಮ್ ಅಸಿ ಪೂರ್ಣಂ ಮೇ ಭೂಯಾಃ ಸರ್ವಮ್ ಅಸಿ ಸರ್ವಂ ಮೇ ಭೂಯಾಸ್, ಅಕ್ಷಿತಮ್ ಅಸಿ, ಅಕ್ಷಿತಂ ಮೇ ಭೂಯಾಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಾ ದಿಶಾ ದೇವಾ ಋತ್ವಿಜೋ ಮಾರ್ಜಯನ್ತಾಮ್, ದಕ್ಷಿಣಯಾ ದಿಶಾ ಮಾಸಾಃ ಪಿತರೋ ಮಾರ್ಜಯನ್ತಾಮ್, ಪ್ರತೀಚ್ಯಾ ದಿಶಾ ಗೃಹಾಃ ಪಶವೋ ಮಾರ್ಜಯನ್ತಾಮ್ ಉದೀಚ್ಯಾ ದಿಶಾಪಾ ಓಷಧಯೋ ವನಸ್ಪತಯೋ ಮಾರ್ಜಯನ್ತಾಮ್ ಊರ್ಧ್ವಯಾ ದಿಶಾ ಯಜ್ಞಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ಮಾರ್ಜಯತಾಮ್, ವಿಷ್ಣುಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವ್ಯಕ್ರಂಸ್ತ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ ನಿರ್ಭಕ್ತಃ ಸ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ವ್ಯಕ್ರಂಸ್ತ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ ನಿರ್ಭಕ್ತಃ ಸ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ದಿವಿ ವ್ಯಕ್ರಂಸ್ತ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ನಿರ್ಭಕ್ತಃ ಸ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ಅಗನ್ಮ ಸ್ವಃ ಸಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಭೂಮ, ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯ ಪ್ರಾಣಂ ನಿವೇಷ್ಟಯಾಮಿ ತೇಜೋ ಽಸಿ ಸಮ್ ಅಹಂ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂ ಮಯಾ ಪ್ರಜಾ ಸಮ್ ಅಹಂ ಪಶುಭಿಃ ಸಂ ಮಯಾ ಪಶವಸ್, ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತೇ ಸುಗೃಹಪತಿರ್ ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸಮ್, ಸುಗೃಹಪತಿಸ್ ತ್ವಂ ಮಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸ್, ಅಸ್ಥೂರಿ ಣೌ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಂ ದೀದಾಯಞ್ ಶತಂ ಹಿಮಾ ದ್ವಾಯೂ ರಾಧಾಂಸಿ ಸಂಪ್ರ್ಞ್ಚಾನಾ ಅಸಂಪೃಞ್ಚಾನೌ ತನ್ವಸ್, ಅಸಾ ಅನು ಮಾ ತನು, ಅಛಿನ್ನೋ ದಿವ್ಯಸ್ ತನ್ತುರ್ ಮಾ ಮಾನುಷಶ್ ಛೇದಿ ದಿವ್ಯಾದ್ ಧಾಮ್ನೋ ಮಾ ಛಿತ್ಸಿ ಮಾ ಮಾನುಷಾತ್, ಜ್ಯೋತಿಷೇ ತನ್ತವೇ ತ್ವಾ ||೧,೪।೨||
ಯೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಹನಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಸತೇ |
ಅಗ್ನಿರ್ ನಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷತು ಗಛೇಮ ಸುಕೃತೋ ವಯಮ್ ||
ಯೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮುಷಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಸತೇ |
ಅಗ್ನಿರ್ ನಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷತು ಗಛೇಮ ಸುಕೃತೋ ವಯಮ್ ||
ಯಾಸ್ ತೇ ರಾತ್ರಯಃ ಸವಿತರ್ ದೇವಯಾನೀಃ ಸಹಸ್ರಯಜ್ಞಮ್ ಅಭಿ ಸಂಬಭೂವುಃ |
ಗೃಹೈಶ್ ಚ ಸರ್ವೈಃ ಪ್ರಜಯಾ ನ್ವ್ ಅಗ್ರೇ ಸ್ವೋ ರುಹಾಣಾಸ್ ತರತಾ ರಜಾಂಸಿ ||
ಯೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಹನೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಅಧ್ಯ್ ಆಸತೇ |
ವಾಯುರ್ ನಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷತು ಗಛೇಮ ಸುಕೃತೋ ವಯಮ್ ||
ಯೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮುಷೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಅಧ್ಯ್ ಆಸತೇ |
ವಾಯುರ್ ನಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷತು ಗಛೇಮ ಸುಕೃತೋ ವಯಮ್ ||
ಆಗನ್ಮ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ವರೇಣ ರಾತ್ರೀಣಾಂ ಭಾಗೋ ಯುವಯೋರ್ ಯೋ ಅಸ್ತಿ |
ನಾಕಂ ಗೃಭ್ಣಾನಾಃ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ತೃತೀಯೇ ಪೃಷ್ಠೇ ಅಧಿ ರೋಚನೇ ದಿವಃ ||
ಯೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಹನೋ ದಿವ್ಯ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಸತೇ ಸೂರ್ಯೋ ನಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷತು ಗಛೇಮ ಸುಕೃತೋ ವಯಮ್ ||
ಯೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮುಷೋ ದಿವ್ಯ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಸತೇ |
ಸೂರ್ಯೋ ನಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷತು ಗಛೇಮ ಸುಕೃತೋ ವಯಮ್ ||
ಯೇನೇನ್ದ್ರಾಯ ಸಮಭರನ್ ಪಯಾಂಸ್ಯ್ ಉತ್ತಮೇನ ಹವಿಷಾ ಜಾತವೇದಃ |
ತೇನಾಗ್ನೇ ತ್ವಮ್ ಉತ ವರ್ಧಯಾ ಮಾಂ ಸಜಾತಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಾ ಆ ಧೇಹಿ ಮಾ ||
ವೇದೋ ಽಸಿ ವೇದೋ ಮಾ ಆಭರ ತೃಪ್ತೋ ಽಹಮ್, ತೃಪ್ತಸ್ ತ್ವಮ್ ||
ಘೃತವನ್ತಂ ಕುಲಾಯಿನಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ಸಹಸ್ರಿಣಮ್ |
ವೇದೋ ವಾಜಂ ದದಾತು ಮೇ ||
[ಪುಟ ೧,೫೧]
ನಿರ್ ದ್ವಿಷನ್ತಂ ನಿರ್ ಅರಾತಿಂ ದಹ ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾಯಛನ್, ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾಸ್ತೃಣನ್ ||
ಗೋಮಂ ಅಗ್ನೇ ಽವಿಮಂ ಅಶ್ವೀ ಯಜ್ಞೋ ನೃವತ್ಸಖಾ ಸದಮ್ ಇದ್ ಅಪ್ರಮೃಷ್ಯಃ |
ಇಡಾವಾನ್ ಏಷೋ ಅಸುರ ಪ್ರಜಾವಾನ್ ದೀರ್ಘೋ ರಯಿಃ ಪೃಥುಬುಧ್ನಃ ಸಭಾವಾನ್ ||
ಸಂ ಪತ್ನೀ ಪತ್ಯಾ ಸುಕೃತೇಷು ಗಛತಾಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯುಕ್ತೌ ಧುರ್ಯಾ ಅಭೂತಾಮ್ |
ಆಪ್ರೀಣಾನೌ ವಿಜಹತಾ ಅರಾತಿಂ ದಿವಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಉತ್ತಮಮ್ ಆರಭೇಥಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಪತ್ನಿ ಪತ್ನ್ಯ್ ಏಷ ತೇ ಲೋಕಸ್, ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಯಾ ಸರಸ್ವತೀ ವೇಶಯಮನೀ ತಸ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಯಾ ಸರಸ್ವತೀ ವೇಶಭಗೀನಾ ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ಭಕ್ತಿವಾನೋ ಭೂಯಾಸ್ಮ ||
ಅಯಾಶ್ ಚಾಗ್ನೇ ಽಸ್ಯ್ ಅನಭಿಶಸ್ತಿಶ್ ಚ ಸತ್ಯಮ್ ಇತ್ ತ್ವಮ್ ಅಯಾ ಅಸಿ |
ಅಯಾಃ ಸನ್ ಮನಸಾ ಕೃತ್ತೋ ಽಯಾಃ ಸನ್ ಹವ್ಯಮ್ ಊಹಿಷೇ, ಅಯಾ ನೋ ಧೇಹಿ ಭೇಷಜಂ ಸ್ವಾಹಾ ||೧,೪।೩||
ದೇವಾನ್ ಜನಮ್ ಅಗನ್ ಯಜ್ಞಸ್ ತತೋ ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀರ್ ಆಗಛತು ಪಿತೄನ್ ಜನಮ್ ಅಗನ್ ಯಜ್ಞಸ್ ತತೋ ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀರ್ ಆಗಛತು ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಜನಮ್ ಅಗನ್ ಯಜ್ಞಸ್ ತತೋ ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀರ್ ಆಗಛತು, ಅಪ ಓಷಧೀರ್ ವನಸ್ಪತೀನ್ ಜನಮ್ ಅಗನ್ ಯಜ್ಞಸ್ ತತೋ ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀರ್ ಆಗಛತು ಪಞ್ಚಜನಂ ಜನಮ್ ಅಗನ್ ಯಜ್ಞಸ್ ತತೋ ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀರ್ ಆಗಛತು ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ವಾತಾನಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ದಿಶಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ಸಲಿಲಾನಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪೃಷ್ಠಾನಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪಞ್ಚಜನಾನಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಚರೋಸ್ ತ್ವಾ ಪಞ್ಚಬಿಲಸ್ಯ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ||
ಧಾಮಾಸಿ ಪ್ರಿಯಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಅನಾಧೃಷ್ಟಂ ದೇವಯಜನಮ್ |
ದೇವವೀತ್ಯೈ ತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ||
ಭೂರ್ ಅಸ್ಮಾಕಮ್, ಹವ್ಯಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಶಿಷೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ದೇವತಾಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವತಾಭಿರ್ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ||೧,೪।೪||
ಸಮೃತಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಕಸ್ಯ ವಾಹ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ದೇವತಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಗಛನ್ತಿ ಕಸ್ಯ ವಾ ನ ಬಹೂನಾಂ ಸಮಾನಮ್ ಅಹರ್ ಯಜಮಾನಾನಾಮ್, ಯಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ಅಗ್ನಿಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ದೇವತಾ ಅಭಿಯಜತೇ ಮಮಾಗ್ನೇ ವರ್ಚೋ ವಿಹವೇಷ್ವ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಪೂರ್ವಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ದೇವತಾ ವಾ ಏತತ್ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ಅಗ್ರಹೀತ್ ತಾಃ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ಽಭಿಯಜತೇ ಬರ್ಹಿಷಾ ವೈ ಪೂರ್ಣಮಾಸೇ ವ್ರತಮ್ ಉಪಯನ್ತಿ ವತ್ಸೈರ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾಮ್, ಪುರಾ ವತ್ಸಾನಾಮ್ ಅಪಾಕರ್ತೋರ್ ದಂಪತೀ ಅಶ್ನೀಯಾತಾಮ್, ಹಸ್ತಾ ಅವನಿಜ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠೇತ, ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಮ್ ಆಲಪ್ಸ್ಯೇ, ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತಪತಿರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವ್ರತಭೃತ್, ವ್ರತಪತಯ ಏವ ಪ್ರೋಚ್ಯ ವ್ರತಮ್ ಆಲಭತೇ, ಅಗ್ನಿಂ ಹೋತಾರಮ್ ಉಪ ತಂ ಹುವೇ, ಇತಿ ಯೇನ ಹವಿರ್ ನಿರ್ವಪ್ಸ್ಯನ್ತ್ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ಅಭಿಮೃಶೇತ್, ದೇವತಾನಾಂ ವಾ ಏಷ ಗ್ರಹಸ್, ದೇವತಾ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ರಹೀತ್, ಯುನಜ್ಮಿ ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ದೈವ್ಯೇನ, ಇತಿ ಪರಿಧಿಷು ಪರಿಧೀಯಮಾಣೇಷು ವದೇತ್, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಏಷ ಯೋಗಸ್, ಅಗ್ನಿಮ್ ಏತದ್ ಯುನಕ್ತಿ ಯುನಕ್ತೋ ಽಸ್ಮೈ ಹವ್ಯಂ ವಹತಿ, ಅಸ್ಮಾಸ್ವ್ ಇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ದಧಾತು, ಇತಿ, ಇಡಾಯಾಮ್ ಉಪಹೂಯಮಾನಾಯಾಂ ವದೇತ್, ಇಡಾಯಾ ವಾ ಏಷ ದೋಹಾಸ್, ಇಡಾಂ ವಾ ಏತದ್ ದುಹೇ, ಅಥೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಇಡಾ, ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ, ಆಮ್ ಆಶಿಷೋ ದೋಹಕಾಮಾಸ್, ಇತಿ, ಆಶಿಷೋ ವೈ ದೋಹಕಾಮಾ ಯಜಮಾನಮ್ ಅಭಿಸರ್ಪನ್ತಿ ತಾ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಯಜಮಾನಲೋಕಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ತಾ ಯಥಾ ಧೇನವೋ ಽದುಗ್ಧಾ ಅಪಕ್ರಾಮನ್ತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಅಸ್ಮಾದ್ ಆಶಿಷೋ ಽದುಗ್ಧಾ ಅಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ನ ವೇದ, ಅಥ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಶಿಷ ಏವ ದುಹೇ ಸಾ ಮೇ ಸತ್ಯಾಶೀರ್ ದೇವಾನ್ ಗಮ್ಯಾತ್, ಇತಿ ಪ್ರಸ್ತರೇ ಪ್ರಹ್ರಿಯಮಾಣೇ ವದೇತ್ ಸತ್ಯಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಶಿಷಂ ದೇವಾನ್ ಗಮಯಿತ್ವಾಥ ವರಂ ವೃಣೀತೇ, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹೌಪಾವಿರ್ ಜಾನಶ್ರುತೇಯಃ ಸಹಸ್ರೇಣೇಷ್ಟ್ವಾ ಕಮ್ ಉ ಷ್ವಿದ್ ಅತೋ ಽಧಿ ವರಂ ವರಿಷ್ಯಾಮಹೇ, ಇತಿ ಸಹಸ್ರೇಣ ಯಕ್ಷೀಯ, ಇತಿ ಹ ಸ್ಮ ವಾವ ತತಃ ಪುರಾಹ ವಿ ತೇ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ರಶನಾಂ ವಿ ರಶ್ಮೀನ್ ಇತಿ ಪರಿಧಿಷು ಪ್ರಹ್ರಿಯಮಾಣೇಷು ವದೇತ್, ದೇವತಾ ವಾ ಏತತ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಮಯಿತ್ವಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ವ್ಯಮೌಕ್, ಇಷ್ಟೋ ಯಜ್ಞೋ ಭೃಗುಭಿರ್ ಇತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ದೋಹಸ್, ಯಜ್ಞಮ್ ಏತದ್ ದುಹೇ, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹ ಕಪಿವನೋ ಭೌವಾಯನಃ ಕಿಮ್ ಉ ಸ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜೇತ ಯೋ ಗಾಮ್ ಇವ ಯಜ್ಞಂ ನ ದುಹೀತ ಸುದೋಹತರೋ ಹಿ ಗೋರ್ ಇತಿ ||೧,೪।೫||
ಸಂ ಯಜ್ಞಪತಿರ್ ಆಶಿಷಾ, ಇತಿ ಯಜಮಾನೋ ಯಜಮಾನಭಾಗಂ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಯಜ್ಞಪತಿಸ್, ಯಜ್ಞೋ ಯಜಮಾನಭಾಗಸ್, ಯದ್ ಯಜಮಾನೋ ಯಜಮಾನಭಾಗಂ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ ಯಜ್ಞಪತಾ ಏವ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯದಿ ಪ್ರವಸೇತ್ ಸಮಿಷ್ಟಯಜುಷಾ ಸಹ ಜುಹುಯಾತ್, ಅಗ್ನಾ ಏವ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯದ್ ಧವಿರ್ ನಿರ್ವಪ್ಸ್ಯನ್ನ್ ಅಗ್ನೌ ನಿಷ್ಟಪತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಏವ ಯಜ್ಞಂ ನಿರ್ಮಿಮೀತೇ, ಅಥ ಯದ್ ಧವಿರ್ ನಿರ್ವಪ್ಸ್ಯನ್ ಯಜಮಾನಾಯ ಪ್ರಾಹ ಯಜ್ಞಪತೇರ್ ಏವಾಧಿ ಯಜ್ಞಂ ನಿರ್ಮಿಮೀತೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಭೂಯಾಂಸಂ ಪ್ರದಹತಿ, ಏತಂ ವೈ ಲೋಕಂ ಯಜಮಾನೋ ನ್ವ್ ಅತಿಮುಚ್ಯತೇ ಯದ್ ಏತಾ ಆಪೋ ಽತಿಸೃಜ್ಯನ್ತೇ, ಅಛಿನ್ನಂ ಸ್ರಾವಾಯಿತವ್ಯಾಸ್, ಅದ್ಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಽಗ್ನೇರ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅನ್ತರ್ಧತ್ತೇ ದ್ವಯಾ ವೈ ದೇವಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಗೃಹಮ್ ಆಗಛನ್ತಿ ಸೋಮಪಾ ಅನ್ಯೇ ಽಸೋಮಪಾ ಅನ್ಯೇ ಹುತಾದೋ ಽನ್ಯೇ ಽಹುತಾದೋ ಽನ್ಯೇ, ಏತೇ ವೈ ದೇವಾ ಅಹುತಾದೋ ಯದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್, ಏತದ್ದೇವತ್ಯ ಏಷ ಯಃ ಪುರಾನೀಜಾನಸ್, ಏತೇ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯಾಃ ಪಶೂನಾಮ್ ಈಶತೇ ತೇ ಽಸ್ಯಾಪ್ರೀತಾ ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಆದಾಯಾಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಯದ್ ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯಮ್ ಅನ್ವಾಹರತಿ ತಾನ್ ಏವ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ ದಕ್ಷಿಣತಃಸದ್ಭ್ಯಃ ಪರಿಹರ್ತವಾ ಆಹ ದಕ್ಷಿಣಾವತೈವ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ, ಆಹುತಿಭಿರ್ ಏವ ದೇವಾನ್ ಹುತಾದಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ಪ್ರೀತಾ ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಂ ನಿಯಛನ್ತಿ ||೧,೪।೬||
ಸದ್ ಅಸಿ ಸನ್ ಮೇ ಭೂಯಾಸ್, ಇತಿ, ಆಶಿಷೋ ವಾ ಏತಾಸ್ ತಾ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪೂರ್ಣಮ್ ಅಸಿ ಪೂರ್ಣಂ ಮೇ ಭೂಯಾಸ್, ಇತಿ ಪೂರ್ಣೋ ಹ ವಾ ಅಮುತ್ರಾಙ್ಗೈಃ ಸಂಭವತಿ ಸರ್ವಮ್ ಅಸಿ ಸರ್ವಂ ಮೇ ಭೂಯಾಸ್, ಇತಿ ಸರ್ವೋ ಹ ವಾ ಅಮುತ್ರಾಙ್ಗೈಃ ಸಂಭವತಿ, ಅಕ್ಷಿತಮ್ ಅಸ್ಯ್ ಅಕ್ಷಿತಂ ಮೇ ಭೂಯಾಸ್, ಇತಿ, ಅಕ್ಷಿತೋ ಹ ವಾ ಅಮುತ್ರಾಙ್ಗೈಃ ಸಂಭವತಿ ಪ್ರಾಚ್ಯಾ ದಿಶಾ ದೇವಾ ಋತ್ವಿಜೋ ಮಾರ್ಜಯನ್ತಾಮ್ ಇತಿ, ಏತಾ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಮೃಷ್ಟಯಸ್, ಏತಾಃ ಶಾನ್ತಯಸ್ ತಾ ಬೈಜವಾಪಯೋ ವಿದಾಮ್ ಅಕ್ರನ್, ತೇಷಾಂ ಮೃಷ್ಟೋ ಯಜ್ಞಃ ಶಾನ್ತೋ ಽಭೂದ್ ಅಘಾತುಕಃ ಪಶುಪತಿಃ ಪಶೂನ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಮೃಷ್ಟ ಏವಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ ಶಾನ್ತೋ ಭವತ್ಯ್ ಅಘಾತುಕಃ ಪಶುಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವ್ಯಕ್ರಂಸ್ತ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ, ಇತಿ ವಿಷ್ಣುಮುಖಾ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಣುದ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತದ್ ವಿಷ್ಣುಮುಖೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಣುದ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ, ಅಗನ್ಮ ಸ್ವರ್ ಇತಿ ಸ್ವರ್ಗಮ್ ಏವ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ಸಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಭೂಮ, ಇತಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಹಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್, ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯ ಪ್ರಾಣಂ ನಿವೇಷ್ಟಯಾಮಿ, ಇತಿ ಪ್ರಾಣಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ನಿವೇಷ್ಟಯತಿ, ಇತ್ಥಂ ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಏವಂ ಹಿ ಯಜ್ಞಃ ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಅಥೋ ಅಮುಷ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯಾವೃತಮ್ ಅನು ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ ತೇಜೋ ಽಸಿ, ಇತ್ಯ್ ಆಹ ತೇಜೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸ ವೈ ಹಿತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಂ ಚ ಪಶೂಂಶ್ ಚ ಸ್ವರ್ ಏತಿ ಯದ್ ಆಹ ಸಮ್ ಅಹಂ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂ ಮಯಾ ಪ್ರಜಾ ಸಮ್ ಅಹಂ ಪಶುಭಿಃ ಸಂ ಮಯಾ ಪಶವಸ್, ಇತಿ ಪ್ರಜಾಯಾಂ ಚೈವ ಪಶುಷು ಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತೇ ಸುಗೃಹಪತಿರ್ ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸಮ್, ಸುಗೃಹಪತಿಸ್ ತ್ವಂ ಮಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸ್, ಇತಿ, ಅಗ್ರಹಣೌ ಸಂಜೀರ್ಯತಃ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಇತಸ್, ನಾರ್ತಿಂ ನೀತಃ ಪುತ್ರಸ್ಯ ನಾಮ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪ್ರಜಾಮ್ ಏವಾನು ಸಮತಾನೀತ್ ಸ ವೈ ಮಾನುಷಮ್ ಏವಾಭ್ಯ್ ಉಪಾವರ್ತತೇ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯ ಹಿ ನಾಮ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯದ್ ಆಹ, ಅಛಿನ್ನೋ ದಿವ್ಯಸ್ ತನ್ತುರ್ ಮಾ ಮಾನುಷಶ್ ಛೇದಿ, ಇತಿ ದಿವ್ಯಂ ಚೈವ ಮಾನುಷಂ ಚ ಸಮತಾನೀತ್, ದಿವ್ಯಾದ್ ಧಾಮ್ನೋ ಮಾ ಛಿತ್ಸಿ ಮಾ ಮಾನುಷಾತ್, ಇತಿ, ಉಭಾ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಜಯತಃ ಸಹ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಭವತಃ ||೧,೪।೭||
ಇತಿ ಯ ಏವ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಹನಶ್ ಚ ಯಜ್ಞಮುಷಶ್ ಚ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ತಾಂಸ್ ತೀರ್ತ್ವಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಆರುಹತ್, ಯ ಏವ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಹನಶ್ ಚ ಯಜ್ಞಮುಷಶ್ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ತಾಂಸ್ ತೀರ್ತ್ವಾ ದಿವಮ್ ಅಗನ್ ಯ ಏವ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಹನಶ್ ಚ ಯಜ್ಞಮುಷಶ್ ಚ ದಿವಿ ತಾಂಸ್ ತೀರ್ತ್ವಾ ಸಜಾತಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಾ ಆಧಾದ್ ಏನಮ್, ಶಿರೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶಃ ಕೇಶಾ ವೇದಸ್, ಯದ್ ವೇದೇನ ಪುರೋಡಾಶಂ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸರ್ವತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ಮೇಧ್ಯತ್ವಾಯ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತಿರೋ ಽಭವತ್ ತಂ ದೇವಾ ವೇದೇನಾವಿನ್ದನ್, ತದ್ ವೇದಸ್ಯ ವೇದತ್ವಮ್, ಯದ್ ವೇದೇನ ವೇದ್ಯಾಮ್ ಆಸ್ತೇ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ವಿನ್ದತಿ ಪತ್ನ್ಯೈ ವೇದಂ ಪ್ರಯಛತಿ ದುರನುವೇದೋ ವಾ ಅಮುತ್ರ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ವಿನ್ದತಿ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಯಛತಿ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಉಪಸ್ಥಾ ಆಸ್ಯತೇ ಪುಮಾಂಸಂ ಜಾನುಕಾ ಭವತಿ ಪಶವೋ ವೈ ವೇದಸ್, ಓಷಧಯೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಏಷ ಖಲು ವೈ ಪಶೂನಾಂ ಲೋಕೋ ಯದ್ ಅನ್ತರಾಗ್ನೀ ಸ್ವೇ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಅರ್ಧಮಾಸೇಽರ್ಧಮಾಸೇ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ವಿಛಿದ್ಯತೇ ಸಂತತಮ್ ಆಹವನೀಯಾತ್ ಸ್ತೃಣನ್ನ್ ಏತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯೈ ತಂ ಸಂತತಮ್ ಉತ್ತರೇ ಽರ್ಧಮಾಸೇ ಽಭಿಯಜತೇ ಗೋಮಂ ಅಗ್ನೇ ಽವಿಮಂ ಅಶ್ವೀ ಯಜ್ಞಸ್, ಇತಿ ಗೋಮನ್ತಮ್ ಏವಾವಿಮನ್ತಮ್ ಅಶ್ವಿನಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಕರ್ ಇಡಾವಾನ್ ಏಷೋ ಅಸುರ ಪ್ರಜಾವಾನ್ ದೀರ್ಘೋ ರಯಿಃ ಪೃಥುಬುಧ್ನಃ ಸಭಾವಾನ್ ಇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ಸಂ ಪತ್ನೀ ಪತ್ಯಾ ಸುಕೃತೇಷು ಗಛತಾಮ್ ಇತಿ, ಏಷ ವೈ ಪತ್ನ್ಯಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ವಾರಮ್ಭಃ ಸಹ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಭವತಸ್, ಯಾ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಸೈತಂ ಸಂಪ್ರತಿ ಪಶ್ಚಾದ್ ಅನ್ವಾಸ್ತೇ ಯತ್ ಸಂಪ್ರತಿ ಪಶ್ಚಾದ್ ಅನ್ವಾಸೀತ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅಸ್ಯಾ ನಿರ್ದಹೇತ್, ಯದ್ ಆಹ ಪತ್ನಿ ಪತ್ನ್ಯ್ ಏಷ ತೇ ಲೋಕಸ್, ಇತಿ ಲೋಕಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಅಕರ್ ಅನಿರ್ದಾಹುಕೋ ಽಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಂ ಭವತಿ ಯಾ ಸರಸ್ವತೀ ವೇಶಯಮನೀ, ಇತಿ ವೇಶಯಮನಮ್, ವೇಶಾನ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ತೇನ ಯಛತಿ, ಉತಾಸ್ಯಾಜೀವನ್ತಃ ಸಜಾತಾ ಉಪಾಸತೇ ವಾಚಮ್ ಇನ್ ನ್ವ್ ಅಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ವಾ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ವೋಪಾಸ್ಮಹೇ, ಇತಿ ಮಾಂಸಂ ತು ನ ಪಚೇಯುಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಗ್ನೌ ಯತ್ ಪಚೇಯುಃ ಕ್ರವ್ಯಾದಂ ಕುರ್ಯುಸ್, ನ ಹಿ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಗ್ನೌ ಮಾಂಸಂ ಪಚನ್ತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಹುತೀರ್ ಜುಹ್ವತಿ, ಅಯಾಶ್ ಚಾಗ್ನೇ ಽಸ್ಯ್ ಅನಭಿಶಸ್ತಿಶ್ ಚ, ಇತಿ, ಅಯಾ ವೈ ನಾಮೈಷಾಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಸ್, ಅಯಾ ಮರ್ಯಾಧೈರ್ ಯೇಣ, ಇತಿ ಖಲು ವಾ ಆಹುಸ್, ಯಚ್ ಚೈವಾತ್ರ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯಚ್ ಚ ನ ಯಾಂ ಚೈವಾತ್ರ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಂ ವಿದ್ಮ ಯಾಂ ಚ ನ ತಸ್ಯೈಷೋಭಯಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ||೧,೪।೮||
ದೇವಾನ್ ಜನಮ್ ಅಗನ್ ಯಜ್ಞಸ್, ಇತಿ ಸ್ಕನ್ನಮ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ಜನಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಗಛತಿ ಯತ್ ಸ್ಕನ್ದತಿ ಜನೋ ಹೀಯಮ್ ಅಸ್ಮದ್ ಅಧಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಾ ಏತಜ್ ಜನಂ ಗತಸ್ಯಾಶಿಷಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ವಾತಾನಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮೀತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ, ಅಯಂ ವಾವ ಯಃ ಪವತ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಏವಾಗ್ರಹೀತ್ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ದಿಶಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಇತಿ, ಇಮಾ ಏವ ಪಞ್ಚ ದಿಶೋ ಽಗ್ರಹೀತ್ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ಸಲಿಲಾನಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮೀತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಸಲಿಲಮ್, ಪಶೂನ್ ಏವಾಗ್ರಹೀತ್ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪೃಷ್ಠಾನಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಇತಿ ಪೃಷ್ಠಾನ್ಯ್ ಏವಾಗ್ರಹೀತ್ ತೇನಾಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠವನ್ತೌ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಸಂತತಾ ಅವಿಛಿನ್ನೌ ಭವತಃ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪಞ್ಚಜನಾನಾಂ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮೀತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಜನಾಸ್, ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಏವಾಗ್ರಹೀತ್, ಚರೋಸ್ ತ್ವಾ ಪಞ್ಚಬಿಲಸ್ಯ ಧರ್ತ್ರಾಯ ಗೃಹ್ಣಾಮೀತಿ, ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾಶ್ ಚರುಃ ಪಞ್ಚಬಿಲಸ್, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಅಗ್ರಹೀತ್ ||
ಧಾಮಾಸಿ ಪ್ರಿಯಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಅನಾಧೃಷ್ಟಂ ದೇವಯಜನಮ್ |
ದೇವವೀತ್ಯೈ ತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ||
ಇತಿ ಪ್ರಜ್ಞಾತ ಆಜ್ಯಗ್ರಹಃ ಪಥಾಗಾತ್, ಭೂರ್ ಅಸ್ಮಾಕಮ್, ಹವ್ಯಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಶಿಷೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ, ಇತಿ ಭೂತಿಮ್ ಏವಾತ್ಮನ ಆಶಾಸ್ತೇ ಹವ್ಯಂ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ಆಶಿಷೋ ಯಜಮಾನಾಯ ದೇವತಾಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವತಾಭಿರ್ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಇತಿ ದೇವತಾಭ್ಯ ಏವೈನಂ ದೇವತಾಭಿರ್ ಅಗ್ರಹೀತ್ ||೧,೪।೯||
[ಪುಟ ೧,೫೮]
ದೇವತಾನಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಯತನಂ ಯದ್ ಆಹವನೀಯಸ್, ಯದ್ ಅನ್ತರಾಗ್ನೀ ತತ್ ಪಶೂನಾಮ್, ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಃ ಪಿತ್πಣಾಮ್ ಓದನಪಚನಃ ಸರ್ವಾ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ದೇವತಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಗಛನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪೂರ್ವಂ ಚಾಗ್ನಿಮ್ ಅಪರಂ ಚ ಪರಿಸ್ತರೀತವಾ ಆಹ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ವೈ ನವಾವಸಾನಂ ಪ್ರಿಯಮ್, ನವಾವಸಾನಮ್ ಏವಾಕರ್ ಮೇಧ್ಯತ್ವಾಯ, ಅಗ್ನೇರ್ ಜಿಹ್ವಾಸಿ ವಾಚೋ ವಿಸರ್ಜನಮ್ ಇತಿ ಪುರೋಡಾಶ್ಯಾನ್ ಆವಪತಿ ದೇವತಾನಾಂ ವಾ ಏಷ ಗ್ರಹಸ್, ದೇವತಾ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ರಹೀತ್, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹಾರುಣ ಔಪವೇಶಿಸ್, ಅಹುತಾಸು ವಾ ಅಹಮ್ ಆಹುತಿಷು ದೇವತಾ ಹವ್ಯಂ ಗಮಯಾಮಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಸಂಸ್ಥಾಂ ಗಛಾನಿ, ಇತಿ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಹುತಾಸ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯಾಹುತಿಷು ದೇವತಾ ಹವ್ಯಂ ಗಛತಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಸಂಸ್ಥಾಂ ಗಛತಿ, ಔಲೂಖಲಾಭ್ಯಾಂ ವೈ ದೃಷದಾ ಹವಿಷ್ಕೃದ್ ಏಹಿ || ಇತಿ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಾಘ್ನತ ಯದ್ ಔಲೂಖಲಾ ಉದ್ವಾದಯನ್ತಿ ದೃಷದೌ ಸಮಾಘ್ನನ್ತಿ || ಹವಿಷ್ಕೃದ್ ಏಹಿ || ಇತ್ಯ್ ಆಹ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ, ಅಪಃ ಪ್ರಣೀಯ ವಾಚಂ ಯಛತಿ ಮನಸಾ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅತನುತ, ಔಲೂಖಲಯೋರ್ ಉದ್ವದಿತೋರ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಶ್ ಚ ಯಜಮಾನಶ್ ಚ ವಾಚಂ ಯಛೇತಾಮ್, ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏವ ಭೂತ್ವಾ ಮನಸಾ ಯಜ್ಞಂ ತನ್ವಾತೇ ನ ಸರ್ವಾಣಿ ಸಹ ಯಜ್ಞಾಯುಧಾನಿ ಪ್ರಹೃತ್ಯಾನಿ ಮಾನುಷಂ ತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ನೈಕಮೇಕಮ್, ಪಿತೃದೇವತ್ಯಂ ತತ್, ದ್ವೇದ್ವೇ ಸಹ ಪ್ರಹೃತ್ಯೇ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಯೋ ರೂಪಮ್ ಉಪವಸತಿ, ಉಭಯಾಂಸ್ ತೇನ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಂಸ್ ಚಾರಣ್ಯಾಂಶ್ ಚ ಯದ್ ಗ್ರಾಮ್ಯಸ್ಯ ನಾಶ್ನಾತಿ ತೇನ ಗ್ರಾಮ್ಯಾನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥ ಯದ್ ಆರಣ್ಯಸ್ಯಾಶ್ನಾತಿ ತೇನಾರಣ್ಯಾನ್ ಅಥೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಆರಣ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ನ ಮಾಷಾಣಾಮ್ ಅಶ್ನೀಯಾತ್, ಅಯಜ್ಞಿಯಾ ವೈ ಮಾಷಾಸ್, ನ ತಸ್ಯ ಸಾಯಮ್ ಅಶ್ನೀಯಾದ್ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಾತರ್ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣಃ ಸ್ಯಾತ್, ಅಪ್ರತಿಜಗ್ಧೇನ ವೈ ದೇವಾ ಹವ್ಯೇನ ವಸೀಯೋಭೂಯಮ್ ಅಗಛನ್ ಪ್ರತಿಜಗ್ಧೇನಾಸುರಾಃ ಪರಾಭವನ್, ತದ್ ಅಪ್ರತಿಜಗ್ಧೇನ ವಾ ಏತದ್ ಧವ್ಯೇನ ಯಜಮಾನೋ ವಸೀಯೋಭೂಯಂ ಗಛತಿ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯೋ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾಮ್ ಅನಾಲಭ್ಯ ಯಜತೇ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಆಪೋ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾ ನ ವಾಚಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ನ ಯಜುಷಾ, ಅತಿ ವಾ ಏತಾ ವಾಚಂ ನೇದನ್ತ್ಯ್ ಅತಿ ವರ್ತ್ರಮ್, ಮನಸ್ ತು ನಾತಿನೇದನ್ತಿ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಅಪೋ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ ಇಮಾಂ ತರ್ಹಿ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್, ಇಯಂ ವಾ ಏತಾಸಾಂ ಪಾತ್ರಮ್ ಅನಯೈವೈನಾ ಅಗ್ರಹೀತ್, ಶ್ರದ್ಧಾಮ್ ಆಲಭ್ಯ ಯಜತೇ ನ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ ||೧,೪।೧೦||
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಪ್ರೇಧ್ಮಮ್ ಉಕ್ಷನ್ತಿ ಪ್ರ ಹವಿಸ್, ಇಧ್ಮಃ ಪ್ರಥಮ ಆಹುತೀನಾಮ್, ಕಸ್ಮಾದ್ ಅನ್ಯೇಷಾಂ ಹವಿಷಾಂ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾಃ ಸನ್ತಿ ಕಸ್ಮಾದ್ ಇಧ್ಮಸ್ಯ ನೇತಿ ||
ಅಗ್ನಯೇ ಸಮಿಧ್ಯಮಾನಾಯಾನುಬ್ರೂಹಿ || ಇತಿ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾ ಸಾಮಿಧೇನೀರ್ ಯಾಜ್ಯೋಪವಾಕೋ ವಷಟ್ಕಾರಸ್, ಯತ್ರ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾತಿರಿಕ್ತಂ ಕ್ರಿಯತೇ ತದ್ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾತಿರಿಕ್ತಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಜಾಯತೇ ಯದ್ ಅನಾಪ್ತಂ ವಿ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಕ್ಷೋಧುಕೋ ಯಜಮಾನೋ ಭವತಿ ಪರಿಧಾನೀಯಯಾ ಸಾಮಿಧೇನೀನಾಮ್ ಉತ್ತಮಮ್ ಇಧ್ಮಸ್ಯ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅಕ್ಷೋಧುಕೋ ಯಜಮಾನೋ ಭವತಿ ನಾಸ್ಯಾತಿರಿಕ್ತಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಜಾಯತೇ ಯೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಸಪ್ತದಶಂ ಯಜ್ಞೇ ಽನ್ವಾಯತ್ತಂ ವೇದ ನಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞೋ ವ್ಯಥತೇ ಪ್ರಜಾಪತೌ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ||
ಓ ಶ್ರಾವಯ || ಇತಿ ಚತುರಕ್ಷರಮ್ ||
ಅಸ್ತು ಶ್ರೌಷಟ್ || ಇತಿ ಚತುರಕ್ಷರಮ್ ||
ಯೇ ಯಜಾಮಹೇ || ಇತಿ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಮ್, ದ್ವ್ಯಕ್ಷರೋ ವಷಟ್ಕಾರಸ್, ಏಷ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಪ್ತದಶೋ ಯಜ್ಞೇ ಽನ್ವಾಯತ್ತಸ್, ಯದ್ಯ್ ಅನುವಾಕ್ಯಾಯಾ ಏತಿ ಯದಿ ಯಾಜ್ಯಾಯಾ ಅತಶ್ ಚೇದ್ ಏವ ನೈತಿ ನಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞೋ ವ್ಯಥತೇ ಪ್ರಜಾಪತೌ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ನ ವೈ ತದ್ ವಿದ್ಮ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ಸ್ಮೋ ಽಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ಯದಿ ತಸ್ಯ ವಾ ಋಷೇಃ ಸ್ಮೋ ಽನ್ಯಸ್ಯ ವಾ ಯಸ್ಯ ಬ್ರೂಮಹೇ ಯಸ್ಯ ಹ ತ್ವ್ ಏವ ಬ್ರುವಾಣೋ ಯಜತೇ ತಂ ತದ್ ಇಷ್ಟಮ್ ಆಗಛತಿ ನೇತರಮ್ ಉಪನಮತಿ ತತ್ ಪ್ರವರೇ ಪ್ರವರ್ಯಮಾಣೇ ಬ್ರೂಯಾತ್ ||
ದೇವಾಃ ಪಿತರಃ ಪಿತರೋ ದೇವಾಸ್, ಯೋ ಽಸ್ಮಿ ಸ ಸನ್ ಯಜೇ ಯೋ ಽಸ್ಮಿ ಸ ಸನ್ ಕರೋಮಿ ಶುನಂ ಮ ಇಷ್ಟಂ ಶುನಂ ಶಾನ್ತಂ ಶುನಂ ಕೃತಂ ಭೂಯಾತ್ || ಇತಿ ತದ್ ಯ ಏವ ಕಶ್ ಚ ಸ ಸನ್ ಯಜತೇ ತಂ ತದ್ ಇಷ್ಟಮ್ ಆಗಛತಿ ನೇತರಮ್ ಉಪನಮತಿ ||
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತ್ವಾ ಪ್ರಮಯಾಭಿಮಯಾ ಪರಿಮಯೋನ್ಮಯಾ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾಮಿ || ಇತಿ ಗಾಯತ್ರೀ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಮಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಅಭಿಮಾ ಜಗತೀ ಪರಿಮಾ, ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಉನ್ಮಾ, ಏತಾನಿ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಜ್ಞಂ ವಹನ್ತಿ ತೈರ್ ಏವೈನಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ||೧,೪।೧೧||
ಕೇಶಿನಂ ವೈ ದಾರ್ಭ್ಯಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸೋ ಽಪೃಛನ್ ಕಥಾ ಯಜಮಾನೋ ಯಜಮಾನೇನ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಣ ಸದೃಙ್ಙ್ ಅಸಿ, ಇತಿ, ಅಹಂ ವೇದಾ ಇತ್ಯ್ ಅಬ್ರವೀತ್ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್, ಅಙ್ಗ ನೋ ಯಜ್ಞಂ ವ್ಯಾಚಕ್ಷ್ವಾ ಇತಿ ತೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಂ ವ್ಯಾಚಷ್ಟ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್, ಉತೈತೇನ ಯಜಮಾನೋ ಯಜಮಾನಾದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾತ್ ಪಾಪೀಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್, ತಥಾ ವೈ ತೇ ಯಜ್ಞಂ ವಿಧಾಸ್ಯಾಮೋ ಯಥಾ ಯಜಮಾನೋ ಯಜಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅಭಿಭವಿಷ್ಯಸಿ, ಇತಿ ತಸ್ಮಾ ಆಹುತೀರ್ ಯಜ್ಞಂ ವ್ಯದಧುಸ್ ತತಃ ಕೇಶೀ ಷಣ್ಡಿಕಮ್ ಔದ್ಭಾರಿಮ್ ಅಭ್ಯಭವತ್, ಅಭಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಯಜ್ಞೇನ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಆಘಾರಃ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ಹೋತವ್ಯಸ್, ಮುಖತ ಏವಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಂ ದಧಾತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಆಘಾರಸ್, ಮಧ್ಯತೋ ಹೋತವ್ಯಸ್, ಮಧ್ಯತ ಏವಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಂ ದಧಾತಿ, ಆಘಾರಂ ಭೂಯಿಷ್ಠಮ್ ಆಹುತೀನಾಂ ಜುಹುಯಾತ್ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಆಘಾರಃ ಪ್ರಾಣಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಭೂಯಿಷ್ಠಂ ಕರೋತಿ ಸಂತತಮ್ ಆಘಾರಮ್ ಆಘಾರಯೇತ್ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಆಘಾರಃ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯೈ, ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಆಘಾರಮ್ ಆಘಾರಯೇತ್ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಆಘಾರಸ್, ಯಜಮಾನಮ್ ಏವ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಮಯತಿ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ನ್ಯಞ್ಚಮ್ ಆಘಾರಯೇತ್ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅಭಿಕ್ರಾಮನ್ತೀ ವಾ ಏಕಾಹುತಿಸ್, ಅಪಕ್ರಾಮನ್ತ್ಯ್ ಏಕಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೈಕಾ ಯಾಮ್ ಅಭಿಕ್ರಾಮಂ ಜುಹೋತಿ ಸಾಭಿಕ್ರಾಮನ್ತೀ ಯಾಮ್ ಅಪಕ್ರಾಮಂ ಜುಹೋತಿ ಸಾಪಕ್ರಾಮನ್ತೀ ಯಾಂ ಸಮಾನತ್ರ ತಿಷ್ಠನ್ ಜುಹೋತಿ ಸಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ, ಅಭಿತರಂ ವಸೀಯಾಞ್ ಶ್ರೇಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯಾಭಿಕ್ರಾಮಂ ಜುಹುಯಾತ್ ತೇನ ಸೋ ಽಭಿತರಂ ವಸೀಯಾಞ್ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ, ಅಪತರಂ ಪಾಪೀಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯಾಪಕ್ರಾಮಂ ಜುಹುಯಾತ್ ತೇನ ಸೋ ಽಪತರಂ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ನ ವಸೀಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾನ್ ನ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಸಮಾನತ್ರ ತಿಷ್ಠನ್ ಜುಹುಯಾತ್ ತೇನ ಸ ನ ವಸೀಯಾನ್ ನ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಋತವೋ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾಃ ಸಮಾನತ್ರ ಹೋತವ್ಯಾಸ್, ಋತೂನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಯಾಗ್ನೇರ್ ಆಜ್ಯಭಾಗಸ್ಯ ಸೋತ್ತರಾರ್ಧೇ ಹೋತವ್ಯಾ ತತೋ ಯೋತ್ತರಾ ಸಾ ರಕ್ಷೋದೇವತ್ಯಾ ಯಾ ಸೋಮಸ್ಯಾಜ್ಯಭಾಗಸ್ಯ ಸಾ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧೇ ಹೋತವ್ಯಾ ತತೋ ಯಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸಾ ಪಿತೃದೇವತ್ಯಾ, ಏತದ್ ವಾ ಅನ್ತರಾಹುತೀನಾಂ ಲೋಕಃ ಕೢಪ್ತಾ ಅಸ್ಯಾಹುತಯೋ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಹೂಯನ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಧೂಮೇ ಜುಹೋತಿ ತಾಂ ತಮಸಿ ಜುಹೋತಿ ತತೋ ಯಜಮಾನೋ ಽರೋಚುಕೋ ಭವತಿ ಯಾಮ್ ಅಙ್ಗಾರೇಷು ಜುಹೋತಿ ಸಾನ್ಧಾಹುತಿಸ್ ತತೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರಮಾಯುಕಂ ಭವತಿ, ಉಭೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ ಹೋತವ್ಯೇ ರೋಚುಕೋ ಯಜಮಾನೋ ಭವತಿ ನಾಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಯಾಮ್ ಅಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ ಸಾ ಸ್ಕನ್ನಾಹುತಿಸ್ ತಸ್ಯಾ ವಸಿಷ್ಠ ಏವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಂ ವಿದಾಂಚಕಾರ ||
ಬ್ರಧ್ನ ಪಾಹಿ || ಇತಿ ಪುರೋಡಾಶಮ್ ಅಭಿಮೃಶೇತ್, ಭಜತಾಂ ಭಾಗೀ ಮಾಭಾಗೋ ಭಕ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಮ್ ಇದಂ ಹವಿಃ ಸೋಮ್ಯಾನಾಂ ಸೋಮಪಾನಾಮ್, ನೇಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾಪ್ಯ್ ಅಸ್ತಿ ಕುರ್ವತೋ ಮೇ ಮಾ ಕ್ಷೇಷ್ಟ ದದತೋ ಮೇ ಮೋಪದಸತ್ || ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣೀಯೇಷ್ವ್ ಏವ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತ್ಯ್ ಅಸ್ಕನ್ನಮ್ ಅವಿಕ್ಷುಬ್ಧಮ್ ಉತ ಯಾಮ್ ಅಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ ಸಾಸ್ಯ ಹುತೈವ ಭವತಿ ||೧,೪।೧೨||
ಯಸ್ಯಾಜ್ಯಮ್ ಅನುತ್ಪೂತಂ ಸ್ಕನ್ದತಿ ಸಾ ವೈ ಚಿತ್ರಾ ನಾಮಾಹುತಿಸ್ ತತೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಚಿತ್ರಂ ಪ್ರಮಾಯುಕಂ ಭವತಿ ಚಿತ್ರಂ ದೇಯಮ್, ಸೈವ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಅಥ ಯಸ್ಯೋತ್ಪೂತಂ ಸ್ಕನ್ದತಿ ಸಾ ವೈ ಸ್ಕನ್ನಾ ನಾಮಾಹುತಿಸ್ ತತೋ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ವರೋ ದೇಯಃ ಸೈವ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಅಥ ಯಸ್ಯ ಪುರೋಡಾಶೌ ದುಃಶೃತೌ ಭವತಸ್ ತದ್ ಧವಿರ್ ಯಮದೇವತ್ಯಮ್, ಯದಾ ತದ್ ಧವಿಃ ಸಂತಿಷ್ಠೇತಾಥ ಚತುಃಶರಾವಮ್ ಓದನಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಾಹಮಣೇಭ್ಯೋ ಜೀವತಣ್ಡುಲಮ್ ಇವೋಪಹರೇತ್ ಸೈವ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಅಥ ಯಸ್ಯ ಪುರೋಡಾಶೌ ಕ್ಷಾಯತಸ್ ತಂ ಯಜ್ಞಂ ವರುಣೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯದಾ ತದ್ ಧವಿಃ ಸಂತಿಷ್ಠೇತಾಥ ತದ್ ಏವ ಹವಿರ್ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಯಜ್ಞೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಅಥ ಯೋ ಽದಕ್ಷಿಣೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ತಂ ಯಜಮಾನಂ ವಿದ್ಯಾತ್, ಅದಕ್ಷಿಣೇನ ಹಿ ವಾ ಅಯಂ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ಽಥ ನ ವಸೀಯಾನ್ ಭವತೀತಿ, ಉರ್ವರಾ ಸಮೃದ್ಧಾ ದೇಯಾ ಸೈವ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಅಥ ಯಸ್ಯ ಕಪಾಲಂ ಭಿದ್ಯೇತ ತತ್ ಸಂದಧ್ಯಾತ್, ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ತ್ವಾ ಶತಾಕ್ಷರಯಾ ಸಂದಧಾಮಿ || ಇತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಶತಾಕ್ಷರಾ ವಾಚೈವೈನತ್ ಸಂದಧಾತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ಕಪಾಲಂ ನಶ್ಯತಿ ತಂ ವಾ ಇಯಂ ಸ್ವರ್ಗಾಲ್ ಲೋಕಾದ್ ಅನ್ತರ್ದಧಾತಿ ಯದಾ ತದ್ ಧವಿಃ ಸಂತಿಷ್ಠೇತಾಥಾಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಅಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಇಮಾಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನನ್ತರ್ಹಿತ್ಯೈ, ಅಥ ಯಸ್ಯಾಹುತಿರ್ ಬಹಿಷ್ಪರಿಧಿ ಸ್ಕನ್ದತಿ ಸಾ ವೈ ಜೀವನಡ್ ಆಹುತಿಸ್, ಅಗ್ನೀಧಂ ಬ್ರೂಯಾತ್ ||
ಏತಾಂ ಸಂಕಷ್ಯ ಜುಹುಧಿ || ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ಏವಾಸ್ಯ ದೇವತಾಭಿರ್ ಹುತಂ ಭವತಿ ಪೂರ್ಣಪಾತ್ರಮ್ ಅಗ್ನೀಧೇ ದೇಯಮ್, ಸೈವ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಜುಹೂಸ್, ಭ್ರಾತೃವ್ಯ ಉಪಭೃತ್, ನ ಪ್ರಕ್ಷಿಣತೇವ ಹೋತವ್ಯಮ್, ಯತ್ ಪ್ರಕ್ಷಿಣೀಯಾದ್ ಯಜಮಾನಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಣೀಯಾತ್, ವ್ಯೃಷತೇವ ಹೋತವ್ಯಮ್, ದೇವೇಷವೋ ವಾ ಏತಾ ಯದ್ ಆಹುತಯಸ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಂ ತರ್ಹಿ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್, ದೇವೇಷುಭಿರ್ ಏವೈನಂ ವ್ಯೃಷತಿ ಸ್ತೃಣುತ ಏವ ಪಶವೋ ವಾ ಆಹುತಯೋ ರುದ್ರೋ ಽಗ್ನಿಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್, ನ ಸಹ ಹೋತವ್ಯಮ್, ಯತ್ ಸಹ ಜುಹುಯಾದ್ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್, ಉತ್ತರಾರ್ಧಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ಹೋತವ್ಯಮ್ ಆಹುತೀನಾಮ್ ಅಸಂಸೃಷ್ಟ್ಯೈ, ಅಥೋ ಏವಮ್ ಅಸ್ಯ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನ್ ಅನಭಿಮಾನುಕೋ ಭವತಿ ||೧,೪।೧೩||
ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾ ಆಲಪ್ಸ್ಯಮಾನಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಲಭ್ಯ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾ ಆಲಭತೇ ಜಯಾನ್ ಉ ತ್ವೋ ಜುಹ್ವತಿ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏತಾನ್ ಜಯಾನ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾನ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತೈಃ ಸಂಸ್ತಮ್ಭಂಸಂಸ್ತಮ್ಭಮ್ ಅಸುರಾನ್ ಅಜಯತ್ ಸಂಸ್ತಮ್ಭಂಸಂಸ್ತಮ್ಭಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಜಯತಿ ಯಸ್ಯೈತೇ ಹೂಯನ್ತೇ ||
ಆಕೂತಂ ಚಾಕೂತಿಶ್ ಚ || ಇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಆಕೂತಮ್, ದಕ್ಷಿಣಾಕೂತಿಃ ||
ಚಿತ್ತಂ ಚ ಚಿತ್ತಿಶ್ ಚ || ಇತಿ ಮನೋ ವೈ ಚಿತ್ತಮ್, ವಾಕ್ ಚಿತ್ತಿಃ ||
ಆಧೀತಂ ಚಾಧೀತಿಶ್ ಚ || ಇತಿ ಪ್ರಜಾ ವಾ ಆಧೀತಮ್, ಪಶವಾ ಆಧೀತಿಃ ||
ವಿಜ್ಞಾತಂ ಚ ವಿಜ್ಞಾತಿಶ್ ಚ || ಇತಿ, ಋಗ್ ವೈ ವಿಜ್ಞಾತಮ್, ಸಾಮ ವಿಜ್ಞಾತಿಃ ||
ಭಗಶ್ ಚ ಕ್ರತುಶ್ ಚ || ಇತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಭಗಸ್, ಯಜ್ಞಃ ಕ್ರತುಃ ||
ದರ್ಶಶ್ ಚ ಪೂರ್ಣಮಾಸಶ್ ಚ || ಇತಿ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾ ಏವ ತದ್ ದ್ವಾದಶ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಾಯಚ್ಛಜ್ ಜಯಾನ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೃಷ್ಣ ಉಗ್ರಃ ಪೃತನಾಸು ಜಿಷ್ಣುಃ ||
ತೇಭಿರ್ ವಾಜಂ ವಾಜಯನ್ತೋ ಜಯೇಮ ತೇಭಿರ್ ವಿಶ್ವಾಃ ಪೃತನಾ ಅಭಿಷ್ಯಾಮ || ಇತಿ ತ್ರಯೋದಶೀಮ್ ಆಹುತಿಂ ಜುಹುಯಾತ್, ಅಸ್ತಿ ಮಾಸಸ್ ತ್ರಯೋದಶಸ್ ತಮ್ ಏವೈತಯಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||
ಅಗ್ನೇ ಬಲದ ಸಹಾ ಓಜಃ ಕ್ರಮಮಾಣಾಯ ಮೇ ದಾ ಅಭಿಶಸ್ತಿಕೃತೇ ಽನಭಿಶಸ್ತೇನ್ಯಾಯ ||
ಅಸ್ಯಾ ಜನತಾಯಾಃ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾದ್ ಯತ್ರ ಕಾಮಯೇತ ಚಿತ್ರಮ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಜನತಾಯಾಂ ಸ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಚಿತ್ರಮ್ ಅಹ ತಸ್ಯಾಂ ಜನತಾಯಾಂ ಭವತಿ ಶಬಲಂ ತ್ವ್ ಅಸ್ಯಾತ್ಮನ್ ಜಾಯತೇ ||೧,೪।೧೪||
ಅಗ್ನಯೇ ಭಗಿನೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಭಗ್ಯ್ ಅನ್ನಾದಃ ಸ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಭಗಸ್, ಯಜ್ಞಃ ಕ್ರತುಃ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವೋ ಮನ್ಯತೇ ಮಾಂ ಭಗೋ ಽರಿಷ್ಯತಿ ಮಾಂ ಭಗೋ ಽರಿಷ್ಯತೀತಿ ಯದ್ ಅಗ್ನಯೇ ಭಗಿನೇ ಭಗಮ್ ಏವ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಭಗ್ಯ್ ಅನ್ನಾದೋ ಭವತಿ, ಉಭೌ ಸಹ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾ ಆಲಭ್ಯೌ, ಉದ್ ವಾ ಅನ್ಯಶೃಙ್ಗೇ ಸಿತೋ ಮುಚ್ಯತೇ ದರ್ಶೋ ವಾ ಏತಯೋಃ ಪೂರ್ವಃ ಪೂರ್ಣಮಾಸಾ ಉತ್ತರಸ್, ಅಥ ಪೂರ್ಣಮಾಸಂ ಪೂರ್ವಮ್ ಆಲಭನ್ತೇ ತದ್ ಅಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಕ್ರಿಯತೇ ತತ್ ಪೂರ್ಣಮಾಸಮ್ ಆಲಭಮಾನಃ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸರಸ್ವತೇ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ಪೂರ್ಣಮಾಸಃ ಸರಸ್ವಾನ್ ಉಭಾ ಏವೈನೌ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾಲಭತೇ, ಋದ್ಧ್ಯೈ, ಋಧ್ನೋತ್ಯ್ ಏವ, ಅಥೋ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ||೧,೪।೧೫||
ಉಪಪ್ರಯನ್ತೋ ಅಧ್ವರಂ ಮನ್ತ್ರಂ ವೋಚೇಮಾಗ್ನಯೇ |
ಆರೇ ಅಸ್ಮೇ ಚ ಶೃಣ್ವತೇ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಮೂರ್ಧಾ ದಿವಃ ಕಕುತ್ ಪತಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಯಮ್ ||
ಅಪಾಂ ರೇತಾಂಸಿ ಜಿನ್ವತಿ ||
ಉಭಾ ವಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಆಹುವಧ್ಯಾ ಉಭಾ ರಾಧಸಃ ಸಹ ಮಾದಯಧ್ಯೈ ||
ಉಭಾ ದಾತಾರಾ ಇಷಾಂ ರಯೀಣಾಮ್ ಉಭಾ ವಾಜಸ್ಯ ಸಾತಯೇ ಹುವೇ ವಾಮ್ ||
ಅಯಮ್ ಇಹ ಪ್ರಥಮೋ ಧಾಯಿ ಧಾತೃಭಿರ್ ಹೋತಾ ಯಜಿಷ್ಠೋ ಅಧ್ವರೇಷ್ವ್ ಈಡ್ಯಃ |
ಯಮ್ ಅಪ್ನವಾನೋ ಭೃಗವೋ ವಿರುರುಚುರ್ ವನೇಷು ಚಿತ್ರಂ ವಿಭ್ವಂ ವಿಶೇವಿಶೇ ||
ಅಸ್ಯ ಪ್ರತ್ನಾಮ್ ಅನು ದ್ಯುತಂ ಶುಕ್ರಂ ದುದುಹ್ರೇ ಅಹ್ರಯಃ |
ಪಯಃ ಸಹಸ್ರಸಾಮ್ ಋಷಿಮ್ ||
ಅಯಂ ತೇ ಯೋನಿರ್ ಋತ್ವಿಯೋ ಯತೋ ಜಾತೋ ಅರೋಚಥಾಃ |
ತಂ ಜಾನನ್ನ್ ಅಗ್ನಾ ಆರೋಹ ತತೋ ನೋ ವರ್ಧಯಾ ರಯಿಮ್ ||
ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೋ ಅಕಾರಿಷಂ ಜಿಷ್ಣೋರ್ ಅಶ್ವಸ್ಯ ವಾಜಿನಃ |
ಸುರಭಿ ನೋ ಮುಖಾ ಕರತ್ ಪ್ರ ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ತಾರಿಷತ್ ||
ಅಗ್ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಸಾ ಆಸುವೋರ್ಜಮ್ ಇಷಂ ಚ ನಃ |
ಆರೇ ಬಾಧಸ್ವ ದುಛುನಾಮ್ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಋಷಿಃ ಪವಮಾನಃ ಪಾಞ್ಚಜನ್ಯಃ ಪುರೋಹಿತಃ |
ತಮ್ ಈಮಹೇ ಮಹಾಗಯಮ್ ||
ಅಗ್ನೇ ಪವಸ್ವ ಸ್ವಪಾ ಅಸ್ಮೇ ವರ್ಚಃ ಸುವೀರ್ಯಮ್ |
ದಧತ್ ಪೋಷಂ ರಯಿಂ ಮಯಿ ||
ಅಗ್ನೇ ಪಾವಕ ರೋಚಿಷಾ ಮನ್ದ್ರಯಾ ದೇವ ಜಿಹ್ವಯಾ |
ಆ ದೇವಾನ್ ವಕ್ಷಿ ಯಕ್ಷಿ ಚ ||
ಸ ನಃ ಪಾವಕ ದೀದಿವೋ ಽಗ್ನೇ ದೇವಂ ಇಹಾವಹ |
ಉಪ ಯಜ್ಞಂ ಹವಿಶ್ ಚ ನಃ ||
ಅಗ್ನಿಃ ಶುಚಿವ್ರತತಮಃ ಶುಚಿರ್ ವಿಪ್ರಃ ಶುಚಿಃ ಕವಿಃ |
ಶುಚೀ ರೋಚತಾ ಆಹುತಃ ||
[ಪುಟ ೧,೬೭]
ಉದ್ ಅಗ್ನೇ ಶುಚಯಸ್ ತವ ಶುಕ್ರಾ ಭ್ರಾಜನ್ತ ಈರತೇ |
ತವ ಜ್ಯೋತೀಂಷ್ಯ್ ಅರ್ಚಯಃ ||
ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಇಮಂ ಸು ಮೇ ಶೃಣುತಂ ವೃಷಣಾ ಹವಮ್ |
ಪ್ರತಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಹರ್ಯತಂ ಭವತಂ ದಾಶುಷೇ ಮಯಃ ||
ಅಗ್ನಿಸ್ ತಿಗ್ಮಸ್ ತಿಗ್ಮತೇಜಾಃ ಪ್ರತಿ ರಕ್ಷೋ ದಹತು ಸಹತಾಮ್ ಅರಾತಿಮ್ |
ಅಪಾಘಶಂಸಂ ನುದತಾಮ್ ||
ಅಗ್ನೇ ಸಪತ್ನಸಾಹ ಸಪತ್ನಾನ್ ಮೇ ಸಹಸ್ವ |
ಮಾ ಮಾ ತಿತೀರ್ಷನ್ ತಾರೀತ್ ||೧,೫।೧||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾ ಅಸಿ ಸಂ ಮಾಮ್ ಆಯುಷಾ ವರ್ಚಸಾ ಸೃಜ ಸಂ ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಷಾಗಥಾಃ ||
ಸಮ್ ಋಷೀಣಾಂ ಸ್ತುತೇನ ಸಂ ಪ್ರಿಯೇಣ ಧಾಮ್ನಾ ಸಮ್ ಅಹಮ್ ಆಯುಷಾ ಸಂ ವರ್ಚಸಾ ಸಂ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಗ್ಮೀಯ ||
ಇನ್ಧಾನಾಸ್ ತ್ವಾ ಶತಂ ಹಿಮಾ ದ್ಯುಮನ್ತಃ ಸಮಿಧೀಮಹಿ |
ವಯಸ್ವನ್ತೋ ವಯಸ್ಕೃತಂ ಸಹಸ್ವನ್ತಃ ಸಹಸ್ಕೃತಮ್ |
ಅಗ್ನೇ ಸಪತ್ನದಮ್ಭನಂ ಸುವೀರಾಸೋ ಅದಾಭ್ಯಮ್ ||
ಅಗ್ನೇಃ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ, ಅಭಿಶಸ್ತ್ಯಾ ಮಾ ಪಾಹಿ ಸೋಮಸ್ಯ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ ಪರಸ್ಪಾ ಮ ಏಧಿ ಯಮಸ್ಯ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಮಾ ಪಾಹಿ, ಆಯುರ್ಧಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ, ಆಯುರ್ ಮೇ ಧೇಹಿ ವರ್ಚೋಧಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ವರ್ಚೋ ಮೇ ಧೇಹಿ ಚಕ್ಷುಷ್ಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ಪಾಹಿ ಶ್ರೋತ್ರಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮೇ ಪಾಹಿ ತನೂಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ತನ್ವಂ ಮೇ ಪಾಹಿ ಯನ್ ಮೇ ಅಗ್ನ ಊನಂ ತನ್ವಸ್ ತನ್ ಮಾ ಆಪೃಣ, ಅಗ್ನೇ ಯತ್ ತೇ ತಪಸ್ ತೇನ ತಂ ಪ್ರತಿತಪ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ಅಗ್ನೇ ಯತ್ ತೇ ಶೋಚಿಸ್ ತೇನ ತಂ ಪ್ರತಿಶೋಚ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ಅಗ್ನೇ ಯತ್ ತೇ ಅರ್ಚಿಸ್ ತೇನ ತಂ ಪ್ರತ್ಯರ್ಚ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ಅಗ್ನೇ ಯತ್ ತೇ ಹರಸ್ ತೇನ ತಂ ಪ್ರತಿಹರ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ಅಗ್ನೇ ಯತ್ ತೇ ತೇಜಸ್ ತೇನ ತಂ ಪ್ರತಿತಿತಿಗ್ಧಿ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ಅಗ್ನೇ ರುಚಾಂ ಪತೇ ನಮಸ್ ತೇ ರುಚೇ ಮಯಿ ರುಚಂ ಧಾಸ್, ಚಿತ್ರಾವಸೋ ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ಪಾರಮ್ ಅಶೀಯ, ಅರ್ವಾಗ್ವಸೋ ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ಪಾರಮ್ ಅಶೀಯ, ಅಮ್ಭಃ ಸ್ಥ, ಅಮ್ಭೋ ವೋ ಭಕ್ಷೀಯ ಮಹಃ ಸ್ಥ ಮಹೋ ವೋ ಭಕ್ಷೀಯ, ಊರ್ಜಃ ಸ್ಥ, ಊರ್ಜಂ ವೋ ಭಕ್ಷೀಯ ರಾಯಸ್ಪೋಷಃ ಸ್ಥ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ವೋ ಭಕ್ಷೀಯ ||
ರೇವತೀ ರಮಧ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯೋನಾ ಅಸ್ಮಿನ್ ಗೋಷ್ಠೇ, ಅಯಂ ವೋ ಬನ್ಧುಸ್, ಇತೋ ಮಾಪಗಾತ ಬಹ್ವೀರ್ ಭವತ ಮಾ ಮಾ ಹಾಸಿಷ್ಟ ||
ಸಂಹಿತಾಸಿ ವಿಶ್ವರೂಪಾ, ಆ ಮೋರ್ಜಾ ವಿಶಾ ಗೌಪತ್ಯೇನಾ ಪ್ರಜಯಾ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ||
[ಪುಟ ೧,೬೯]
ಮಯಿ ವೋ ರಾಯಃ ಶ್ರಯನ್ತಾಮ್, ಸಹಸ್ರಪೋಷಂ ವೋ ಽಶೀಯ ||೧,೫।೨||
ಉಪ ತ್ವಾಗ್ನೇ ದಿವೇದಿವೇ ದೋಷಾವಸ್ತರ್ ಧಿಯಾ ವಯಮ್ |
ನಮೋ ಭರನ್ತ ಏಮಸಿ ||
ರಾಜನ್ತಮ್ ಅಧ್ವರಾಣಾಂ ಗೋಪಾಮ್ ಋತಸ್ಯ ದೀದಿವಿಮ್ |
ವರ್ಧಮಾನಂ ಸ್ವೇ ದಮೇ ||
ಸ ನಃ ಪಿತೇವ ಸೂನವೇ ಽಗ್ನೇ ಸೂಪಾಯನೋ ಭವ |
ಸಚಸ್ವಾ ನಃ ಸ್ವತಯೇ ||
ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ನೋ ಅನ್ತಮ ಉತ ತ್ರಾತಾ ಶಿವೋ ಭವಾ ವರೂಥ್ಯಃ |
ತಂ ತ್ವಾ ಶೋಚಿಷ್ಠ ದೀದಿವಃ ಸುಮ್ನಾಯ ನೂನಮ್ ಈಮಹೇ ಸಖಿಭ್ಯಃ ||
ವಸುರ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವಸುಶ್ರವಾ ಅಛಾ ನಕ್ಷಿ ದ್ಯುತತ್ತಮಂ ರಯಿಂ ದಾಃ |
ಸ ನೋ ಬೋಧಿ ಶ್ರುಧೀ ಹವಮ್ ಉರುಷ್ಯಾ ನೋ ಅಘಾಯತಃ ಸಮಸ್ಮಾತ್ ||
ಅಭ್ಯಸ್ಥಾಂ ವಿಶ್ವಾಃ ಪೃತನಾ ಅರಾತೀಸ್ ತದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಆಹ ತದ್ ಉ ಸೋಮ ಆಹ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸವಿತೇನ್ದ್ರಸ್ ತದ್ ಆಹ ಪೂಷಾ ನಾ ಆಧಾತ್ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ||
ಊರ್ಜಾ ವಃ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯ್ ಊರ್ಜಾ ಮಾ ಪಶ್ಯತ |
ರಯ್ಯಾ ವಃ ಪಶ್ಯಾಮಿ ರಯ್ಯಾ ಮಾ ಪಶ್ಯತ ||
[ಪುಟ ೧,೭೦]
ಸಂಪಶ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಜಾ ಅಹಮ್ ಇಡಪ್ರಜಸೋ ಮಾನವೀಃ |
ಸರ್ವಾ ಭವನ್ತು ನೋ ಗೃಹೇ ||
ಇಡಾಃ ಸ್ಥ ಮಧುಕೃತಃ ಸ್ಯೋನಾ ಮಾವಿಶತೇರಂಮದಃ |
ಸಹಸ್ರಪೋಷಂ ವೋ ಽಶೀಯ ||
ಭುವನಮ್ ಅಸಿ ಸಹಸ್ರಪೋಷಪುಷಿ ತಸ್ಯ ನೋ ರಾಸ್ವ ತಸ್ಯ ತೇ ಭಕ್ತಿವಾನೋ ಭೂಯಾಸ್ಮ, ಇಡಾಸಿ ವ್ರತಭೃತ್ ತ್ವಯಿ ವ್ರತಮ್, ವ್ರತಭೃದ್ ಅಸಿ ||೧,೫।೩||
ಮಹಿ ತ್ರೀಣಾಮ್ ಅವೋ ಽಸ್ತು ದ್ಯುಕ್ಷಂ ಮಿತ್ರಸ್ಯಾರ್ಯಮ್ಣಃ |
ದುರಾಧರ್ಷಂ ವರುಣಸ್ಯ ||
ನಹಿ ತೇಷಾಮ್ ಅಮಾ ಸತಾಂ ನಾಧ್ವಸು ವಾರಣೇಷು ಚ |
ಈಶೇ ರಿಪುರ್ ಅಘಶಂಸಃ ||
ತೇ ಹಿ ಪುತ್ರಾಸೋ ಅದಿತೇಶ್ ಛರ್ದಿರ್ ಯಛನ್ತ್ಯ್ ಅಜಸ್ರಮ್ |
ಪ್ರ ದಾಶುಷೇ ವಾರ್ಯಾಣಿ ||
ಸೋಮಾನಂ ಸ್ವರಣಂ ಕೃಣುಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ |
ಕಕ್ಷೀವನ್ತಂ ಯ ಔಶಿಜಃ ||
ಯೋ ರೇವಾನ್ ಯೋ ಅಮೀವಹಾ ವಸುವಿತ್ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಧನಃ |
ಸ ನಃ ಸಿಷಕ್ತು ಯಃ ಶಿವಃ ||
ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಚರ್ಷಣೀಧೃತಃ ಶ್ರವೋ ದೇವಸ್ಯ ಸಾನಸಿ |
ದ್ಯುಮ್ನಂ ಚಿತ್ರಶ್ರವಸ್ತಮಮ್ ||
ಕದಾ ಚನ ಸ್ತರೀರ್ ಅಸಿ ಕದಾ ಚನ ಪ್ರಯುಛಸಿ ||
ಪರಿ ತೇ ದೂಡಭೋ ರಥೋ ಽಸ್ಮಂ ಅಶ್ನೋತು ವಿಶ್ವತಃ |
ಯೇನ ರಕ್ಷಸಿ ದಾಶುಷಃ ||
ನಿಮ್ರದೋ ಽಸಿ ನ್ಯ್ ಅಹಂ ತಂ ಮೃದ್ಯಾಸಂ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್, ಅಭಿಭೂರ್ ಅಸಿ, ಅಭ್ಯ್ ಅಹಂ ತಂ ಭೂಯಾಸಂ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಃ ಪ್ರಭೂರ್ ಅಸಿ ಪ್ರಾಹಂ ತಮ್ ಅತಿಭೂಯಾಸಂ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಃ ||
ಪೂಷಾ ಮಾ ಪಥಿಪಾಃ ಪಾತು ಪೂಷಾ ಮಾ ಪಶುಪಾಃ ಪಾತು ಪೂಷಾ ಮಾಧಿಪಾಃ ಪಾತು ಪ್ರಾಚೀ ದಿಗ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವತಾ ಯೋ ಮೈತಸ್ಯಾ ದಿಶೋ ಅಭಿದಾಸಾದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸಾ ಋಛತು ದಕ್ಸಿಣಾ ದಿಗ್ ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಯೋ ಮೈತಸ್ಯಾ ದಿಶೋ ಅಭಿದಾಸಾದ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಸಾ ಋಛತು ಪ್ರತೀಚೀ ದಿಙ್ ಮರುತೋ ದೇವತಾ ಯೋ ಮೈತಸ್ಯಾ ದಿಶೋ ಅಭಿದಾಸಾನ್ ಮರುತಃ ಸಾ ಋಛತು, ಉದೀಚೀ ದಿಙ್ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ದೇವತಾ ಯೋ ಮೈತಸ್ಯಾ ದಿಶೋ ಅಭಿದಾಸಾನ್ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಸಾ ಋಛತು, ಊರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್ ಸೋಮೋ ದೇವತಾ ಯೋ ಮೈತಸ್ಯಾ ದಿಶೋ ಅಭಿದಾಸಾತ್ ಸೋಮಂ ಸಾ ಋಛತು ಧರ್ಮೋ ಮಾ ಧರ್ಮಣಃ ಪಾತು ವಿಧರ್ಮೋ ಮಾ ವಿಧರ್ಮಣಃ ಪಾತು, ಆಯುಶ್ ಚ ಪ್ರಾಯುಶ್ ಚ ಚಕ್ಷಶ್ ಚ ವಿಚಕ್ಷಶ್ ಚ ಪ್ರಾಙ್ ಚಾಪಾಙ್ ಚ, ಉರುಕ ಉರುಕಸ್ಯ ತೇ ವಾಚಾ ವಯಂ ಸಂ ಭಕ್ತೇನ ಗಮೇಮಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತೇ ||೧,೫।೪||
ಯಸ್ಯ ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಸ್ತೋಮೋ ಯುಜ್ಯತೇ ಸ್ವರ್ಗಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಭವತಿ ಅಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಯತ್ರ ಸ್ತೋಮೋ ನ ಯುಜ್ಯತೇ, ಉಪಪ್ರಯನ್ತೋ ಅಧ್ವರಮ್ ಇತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಉಪೋತಿಸ್, ಇತ ಏವ ಸೋಮಂ ಯುನಕ್ತಿ, ಅಥೋ ಇಮಾಮ್ ಏವ ಸ್ತೋಮಮ್ ಉಪಯುನಕ್ತಿ, ಅಥೋ ಯಾ ಏವ ಪ್ರಜಾ ಭೂತಾ ನಾಮನ್ವತೀಸ್ ತಾ ಏವ ಸ್ತೋಮಮ್ ಉಪಯುನಕ್ತಿ, ಅಸ್ಯ ಪ್ರತ್ನಾಮ್ ಅನು ದ್ಯುತಮ್ ಇತಿ, ಅಸೌ ವೈ ಲೋಕಃ ಪ್ರತ್ನಮ್ ಅಮುತ ಏವ ಸ್ತೋಮಂ ಯುನಕ್ತಿ, ಅಥೋ ದೇವಾ ವೈ ಪ್ರತ್ನಮ್, ತಾನ್ ಏವ ಸ್ತೋಮಮ್ ಉಪಯುನಕ್ತಿ, ಉಭಯತ ಏವ ಸ್ತೋಮಂ ಯುನಕ್ತೀತಸ್ ಚಾಮುತಶ್ ಚ ದೇವಾನ್ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಯುಜ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ಯದ್ ಆಹ, ಉಪೋಪೇನ್ ನು ಮಘವನ್ ಭೂಯಾ ಇನ್ ನು ತಾ ಇತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಉಪೋತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಉಪವತ್ ಪದಮ್ ಆಹ ಯಾ ಏವ ಪ್ರಜಾ ಆಭವಿಷ್ಯನ್ತೀಸ್ ತಾ ಏವ ಸ್ತೋಮಮ್ ಉಪಯುನಕ್ತಿ ಪರಿ ತೇ ದೂಡಭೋ ರಥಾ ಇತಿ, ಉಭಯತ ಏವೈತಯಾ ಸ್ತೋಮಂ ಯುಕ್ತಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತೀತಸ್ ಚಾಮುತಶ್ ಚ, ಅಗ್ನಿರ್ ಮೂರ್ಧೇತಿ ಸ್ವರ್ಗಾ ತೇನ ದಿವಃ ಕಕುದ್ ಇತಿ ಸ್ವರ್ಗಾ ತೇನ ಪತಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಯಮ್ ಇತಿ ಮಿಥುನಾ ತೇನ, ಅಪಾಂ ರೇತಾಂಸಿ ಜಿನ್ವತೀತಿ ರೇತಸ್ವತೀ ಪಶವ್ಯಾ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಾಸ್, ಗಾಯತ್ರ್ಯೋಪಾಸ್ಥಿತ ಗಾಯತ್ರೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಗಾಯತ್ರಛನ್ದಾಃ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಛನ್ದಸೋಪಾಸ್ಥಿತ, ಉಭಾ ವಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಆಹುವಧ್ಯಾ ಇತಿ, ಉಭೌ ಹ್ಯ್ ಏತೌ ಸಹ, ಅಮುಂ ವಾ ಅಯಂ ದಿವಾ ಭೂತೇ ಪ್ರವಿಶತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಸೌ ದಿವಾ ರೋಚತೇ, ಇಮಾಮ್ ಅಸೌ ನಕ್ತಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಅಯಂ ನಕ್ತಮ್, ಯದ್ ಉಭಾ ವಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ, ಉಭಾ ಏವೈನಾ ಅಛಮ್ಬಟ್ಕಾರಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ, ಉಭಯೋರ್ ಲೋಕಯೋ ರೋಚತೇ ಽಸ್ಮಿಂಶ್ ಚಾಮುಷ್ಮಿಂಶ್ ಚ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋಪಾಸ್ಥಿತ, ಅಯಮ್ ಇಹ ಪ್ರಥಮೋ ಧಾಯಿ ಧಾತೃಭಿರ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಪ್ರಥಮೋ ಽಧೀಯತ ಹೋತಾ ಯಜಿಷ್ಠೋ ಅಧ್ವರೇಷ್ವ್ ಈಡ್ಯಾ ಇತಿ, ಏಷ ಹಿ ಹೋತಾ ಯಜಿಷ್ಠೋ ಅಧ್ವರೇಷ್ವ್ ಈಡ್ಯಸ್, ಯಮ್ ಅಪ್ನವಾನೋ ಭೃಗವೋ ವಿರುರುಚುರ್ ಇತಿ, ಅಪ್ನವಾನೋ ಹ್ಯ್ ಏತಂ ಭೃಗವೋ ವ್ಯರೋಚಯನ್ ವನೇಷು ಚಿತ್ರಂ ವಿಭ್ವಂ ವಿಶೇವಿಶಾ ಇತಿ, ಏಷ ಹೀದಂ ಸರ್ವಂ ವಿಭೂಸ್, ಜಗತ್ಯೋಪಾಸ್ಥಿತ, ಅಸ್ಯ ಪ್ರತ್ನಾಮ್ ಅನು ದ್ಯುತಮ್ ಇತಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕಃ ಪ್ರತ್ನಮ್, ಸ್ವರ್ಗ ಏವ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಯಂ ತೇ ಯೋನಿರ್ ಋತ್ವಿಯಾ ಇತಿ, ಏಷ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ಯೋನಿರ್ ಋತ್ವಿಯಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ, ಅನುಷ್ಟುಭೋಪಾಸ್ಥಿತ ||೧,೫।೫||
ಉಪಪ್ರಯನ್ತೋ ಅಧ್ವರಮ್ ಇತಿ ಪ್ರವಾಪಯತ್ಯ್ ಏವೈತಯಾ, ಅನ್ಗಿರ್ ಮೂರ್ಧೇತಿ ಪ್ರವಾಪಿತ ಏವೈತಯಾ ರೇತೋ ದಧಾತಿ, ಉಭಾ ವಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಆಹುವಧ್ಯಾ ಇತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಏತನ್ ಮುಖತೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೀಯೇತೇ ||
ಅಯಮ್ ಇಹ ಪ್ರಥಮೋ ಧಾಯಿ ಧಾತೃಭಿರ್ ಇತಿ ಗರ್ಭಮ್ ಏವಾಧಾತ್, ಅಸ್ಯ ಪ್ರತ್ನಾಮ್ ಅನು ದ್ಯುತಮ್ ಇತಿ, ಉಧರ್ ಏವಾಕರ್ ಅಯಂ ತೇ ಯೋನಿರ್ ಋತ್ವಿಯಾ ಇತಿ, ಅಜೀಜನಚ್ ಚೈವಾವೀವೃಧಚ್ ಚ ಷಡ್ಭಿರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಷಡ್ ವೈ ಪೃಷ್ಠಾನಿ ಪೃಷ್ಠಾನ್ಯ್ ಏವಾಚೀಕೢಪತ್, ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೋ ಅಕಾರಿಷಮ್ ಇತಿ ದಧಿಕ್ರಾವತ್ಯೋಪತಿಷ್ಠತೇ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ದಧಿಕ್ರಾವತೀ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಃ ಪಶವ್ಯಾ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಾ, ಅಗ್ನೇರ್ ಏವೈತಯಾ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪೈತಿ, ಅಥೋ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ, ಅಥೋ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಏವೈತಯಾ ಯಜಮಾನಃ ಪುನೀತೇ ಸಪ್ತಭಿರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಸಪ್ತಪದಾ ಶಕ್ವರೀ ಶಾಕ್ವರಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಜೀರ್ಯತಿ ವಾ ಏಷ ಆಹಿತಃ ಪಶುರ್ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಸ್ ತದ್ ಏತಾನ್ಯ್ ಏವಾಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಸ್ಯ ಹವೀಂಷಿ ಸಂವತ್ಸರೇಸಂವತ್ಸರೇ ನಿರ್ವಪೇತ್ ತೇನ ವಾ ಏಷ ನ ಜೀರ್ಯತಿ ತೇನೈನಂ ಪುನರ್ಣವಂ ಕರೋತಿ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್ ಏತಾಭಿರ್ ಏವಾಗ್ನೇಯಪಾವಮಾನೀಭಿರ್ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾಭಿರ್ ಉಪಸ್ಥೇಯಸ್ ತೇನ ವಾ ಏಷ ನ ಜೀರ್ಯತಿ ತೇನೈನಂ ಪುನರ್ಣವಂ ಕರೋತಿ ದ್ವಾದಶಭಿರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಯಾ ತ್ರಯೋದಶ್ಯೋಪಸ್ಥೇಯಸ್, ಅಸ್ತಿ ಮಾಸಸ್ ತ್ರಯೋದಶಸ್ ತಮ್ ಏವೈತಯಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||೧,೫।೬||
[ಪುಟ ೧,೭೫]
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಕಸ್ಮಾತ್ ಸಾಯಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಕಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾತರ್ ನೇತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸಾಯಮ್ ಆಸುವತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾಯಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ, ಏಷ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಸುವತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾತರ್ ನೋಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾಯಮ್ ಅಹುತೇ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಣಾ ನಾಶಿತವ್ಯಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಉ ಪ್ರಾತರ್ ಅಹುತೇ ನಾಶಿತವ್ಯಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾಯಮ್ ಅತಿಥಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇನಸಃ ಪುಣ್ಯತ್ವಾತ್ ತು ಪ್ರಾತರ್ ದದತಿ ಪ್ರಾತರವನೇಗೇನ ಪ್ರಾತರ್ ಉಪಸ್ಥೇಯಸ್, ಅಧಿಶ್ರಿತ ಉನ್ನೀಯಮಾನೇ ವಾ ಹಸ್ತಾ ಅವನೇನಿಜೀತ ತತ್ರ ವಿಹವ್ಯಸ್ಯ ಚತಸ್ರಾ ಋಚೋ ವದೇತ್ ಪ್ರಾತರವನೇಗೇ ಚತಸ್ರಃ ಪ್ರಾತರವನೇಗೇನ ವಾ ಅನಾಪ್ತಮ್ ಆಪ್ನೋತ್ಯ್ ಅನವರುದ್ಧಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ತದ್ ಅನಾಪ್ತಮ್ ಏವೈತೇನಾಪ್ನೋತ್ಯ್ ಅನವರುದ್ಧಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಬಿಭೇದ್ ವಾ ಏಷ ಉದ್ಧೃತಸ್ ತಂ ದೇವಾಶ್ ಛನ್ದೋಭಿಃ ಪರ್ಯಸ್ತೃಣನ್ ಯದ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಪರಿಸ್ತೃಣಾತಿ, ಉಭಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅಕರ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಯಾ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷ ಉಪಸ್ಥೇಯಸ್, ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯೋ ವೈ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಸ್, ಅಪರಪಕ್ಷಾಯೈವೈನಂ ಪರಿದದಾತಿ, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನ್ಯಾಪರಪಕ್ಷ ಉಪಸ್ಥೇಯಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನೋ ವಾ ಅಪರಪಕ್ಷಃ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಾಯೈವೈನಂ ಪರಿದದಾತಿ ಸರ್ವಾ ಹ ವಾ ಏನಂ ದೇವತಾಃ ಸಂಪ್ರದಾಯಮ್ ಅನಪೇಕ್ಷಂ ಗೋಪಾಯನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ||೧,೫।೭||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾ ಅಸೀತಿ ವಸೀಯಸೇ ಶ್ರೇಯಸ ಆಶಿಷಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಸಂ ಮಾಮ್ ಆಯುಷಾ ವರ್ಚಸಾ ಸೃಜೇತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಆಶಾಸ್ತೇ ಸಂ ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಷಾಗಥಾ ಇತಿ ಸಹ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ತರ್ಹಿ ಜ್ಯೋತಿಷೀ ಭವತಃ ಸಮ್ ಋಷೀಣಾಂ ಸ್ತುತೇನೇತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಋಷೀಣಾಂ ಸ್ತುತಮ್, ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಸಂ ಪ್ರಿಯೇಣ ಧಾಮ್ನೇತಿ, ಆಹುತಯೋ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ, ಆಹುತಿಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ||
ಸಮ್ ಅಹಮ್ ಆಯುಷಾ ಸಂ ವರ್ಚಸಾ ಸಂ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಗ್ಮೀಯೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ, ಇನ್ಧಾನಾಸ್ ತ್ವಾ ಶತಂ ಹಿಮಾ ಇತಿ ಪೃತನಾಜಿದ್ ಧ್ಯ್ ಆಹೂತಿಸ್ ತಯಾ ರಾಜನ್ಯಾ ಉಪತಿಷ್ಠೇತ ಯದಾ ಹಿ ರಾಜನ್ಯಃ ಪೃತನಾ ಜಯತ್ಯ್ ಅಥೋ ಭವತಿ, ಉತಾರಾಜನ್ಯಾ ಉಪತಿಷ್ಠೇತ ಸರ್ವೋ ಹಿ ಪೃತನಾ ಜಿಗೀಷತಿ ಸರ್ವೋ ಬುಭೂಷತಿ ಮನೋರ್ ವೈ ದಶ ಜಾಯಾ ಆಸನ್ ದಶಪುತ್ರಾ ನವಪುತ್ರಾಷ್ಟಪುತ್ರಾ ಸಪ್ತಪುತ್ರಾ ಷಟ್ಪುತ್ರಾ ಪಞ್ಚಪುತ್ರಾ ಚತುಷ್ಪುತ್ರಾ ತ್ರಿಪುತ್ರಾ ದ್ವಿಪುತ್ರೈಕಪುತ್ರಾ ಯೇ ನವಾಸಂಸ್ ತಾನ್ ಏಕ ಉಪಸಮಕ್ರಾಮತ್, ಯೇ ಽಷ್ಟೌ ತಾನ್ ದ್ವೌ ಯೇ ಸಪ್ತ ತಾಂಸ್ ತ್ರಯಸ್, ಯೇ ಷಟ್ ತಾಂಶ್ ಚತ್ವಾರಸ್, ಅಥ ವೈ ಪಞ್ಚೈವ ಪಞ್ಚಾಸನ್, ತಾ ಇಮಾಃ ಪಞ್ಚ ದಶತ ಇಮಾನ್ ಪಞ್ಚ ನಿರಭಜನ್ ಯದ್ ಏವ ಕಿಂಚ ಮನೋಃ ಸ್ವಮ್ ಆಸೀತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತೇ ವೈ ಮನುಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವನ್ ಮನಾ ಅನಾಥನ್ತ ತೇಭ್ಯ ಏತಾಃ ಸಮಿಧಃ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತಾಭಿರ್ ವೈ ತೇ ತಾನ್ ನಿರದಹನ್, ತಾಭಿರ್ ಏನಾನ್ ಪರಾಭಾವಯನ್ ಪರಾ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಭಾವಯತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಏತಾಃ ಸಮಿಧ ಆದಧಾತಿ, ಅಗ್ನೇಃ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ, ಅಭಿಶಸ್ತ್ಯಾ ಮಾ ಪಾಹೀತಿ, ಅಭಿಶಸ್ತ್ಯಾ ಏನಂ ಪಾತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ ಪರಸ್ಪಾ ಮ ಏಧೀತಿ ಪರಸ್ಪಾ ಅಸ್ಯ ಭವತಿ ಯಮಸ್ಯ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಮಾ ಪಾಹೀತಿ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಏನಂ ಪಾತಿ, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹ ನಾರದಸ್, ಇದಂ ವಾವಾಗ್ನ್ಯುಪಸ್ಥಾನಮ್ ಆಸೇತಿ, ಅಭಿಶಸ್ತ್ಯಾ ಏನಂ ಪಾತಿ ಪರಸ್ಪಾ ಅಸ್ಯ ಭವತಿ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಏನಂ ಪಾತಿ ||೧,೫।೮||
[ಪುಟ ೧,೭೭]
ಆಯುರ್ಧಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ, ಆಯುರ್ ಮೇ ಧೇಹೀತಿ, ಆಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ವರ್ಚೋಧಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ವರ್ಚೋ ಮೇ ಧೇಹೀತಿ ವರ್ಚ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ಚಕ್ಷುಷ್ಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ಪಾಹೀತಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪಾತಿ ಶ್ರೋತ್ರಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮೇ ಪಾಹೀತಿ ಶ್ರೋತ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪಾತಿ ತನೂಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ತನ್ವಂ ಮೇ ಪಾಹೀತಿ ತನ್ವಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪಾತಿ ಯನ್ ಮೇ ಅಗ್ನ ಊನಂ ತನ್ವಸ್ ತನ್ ಮಾ ಆಪೃಣೇತಿ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮನ ಊನಂ ಯತ್ ಪ್ರಜಾಯಾ ಯತ್ ಪಶೂನಾಂ ತದ್ ಏವೈತೇನಾಪೂರಯತಿ ತದ್ ಆಪ್ಯಾಯಯತಿ, ಅಗ್ನೇ ಯತ್ ತೇ ತಪಾ ಇತಿ, ಏತಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಸ್ ತನ್ವೋ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಸ್, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹಾರುಣ ಔಪವೇಶಿಸ್, ಯಾನ್ ವಸೀಯಸಃ ಶ್ರೇಯಸ ಆತ್ಮನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಜಾನೀಮ್ ಆಭಿಷ್ ಟಾನ್ ಅಗ್ನೇಸ್ ತನೂಭಿರ್ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಭಿಃ ಪರಾಭಾವಯಾಮೇತಿ ಪರಾ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಭಾವಯತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ, ಅಗ್ನೇ ರುಚಾಂ ಪತೇ ನಮಸ್ ತೇ ರುಚೇ ಮಯಿ ರುಚಂ ಧಾ ಇತಿ ಶಾನ್ತಮ್ ಏವ ರುಚಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ ಚಿತ್ರಾವಸೋ ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ಪಾರಮ್ ಅಶೀಯೇತಿ ರಾತ್ರಿರ್ ವೈ ಚಿತ್ರಾವಸುಸ್, ಅಹರ್ ಅರ್ವಾಗ್ವಸುಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ರಾತ್ರಿಸ್, ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಽಹರ್ ಏತೇ ವೈ ಭಙ್ಗೇ ತೇ ಈಟ್ಟೇ ತ್ರಿರ್ ಆಹ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ರೋಚತೇ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಮ್ಭಃ ಸ್ಥ, ಅಭೋ ವೋ ಭಕ್ಷೀಯೇತಿ, ಅಮ್ಭೋ ಹ್ಯ್ ಏತಾಸ್, ಮಹಃ ಸ್ಥ ಮಹೋ ವೋ ಭಕ್ಷೀಯೇತಿ ಮಹೋ ಹ್ಯ್ ಏತಾಸ್, ಊರ್ಜಃ ಸ್ಥ, ಊರ್ಜಂ ವೋ ಭಕ್ಷೀಯೇತಿ, ಊರ್ಜೋ ಹ್ಯ್ ಏತಾಸ್, ರಾಯಸ್ಪೋಷಃ ಸ್ಥ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ವೋ ಭಕ್ಷೀಯೇತಿ ರಾಯಸ್ಪೋಷೋ ಹ್ಯ್ ಏತಾಸ್, ರೇವತೀ ರಮಧ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯೋನಾ ಅಸ್ಮಿನ್ ಗೋಷ್ಠ ಇತಿ ಸ್ವ ಏವೈನಾ ಯೋನೌ ಸ್ವೇ ಗೋಷ್ಠೇ ಸಂವೇಶಯತಿ, ಅಯಂ ವೋ ಬನ್ಧುಸ್, ಇತೋ ಮಾಪಗಾತ ಬಹ್ವೀರ್ ಭವತ ಮಾ ಮಾ ಹಾಸಿಷ್ಟೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ವತ್ಸಮ್ ಆಲಭತೇ ವತ್ಸನಿಕಾನ್ತಾ ಹಿ ಪಶವಸ್, ಏಷ ವೈ ಸಹಸ್ರಪೋಷಸ್ಯೇಶೇ ಪುಷ್ಯತಿ ಸಹಸ್ರಂ ನ ಸಹಸ್ರಾದ್ ಅವಪದ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಂಹಿತಾಸಿ ವಿಶ್ವರೂಪೇತಿ ರೂಪೇಣರೂಪೇಣ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಸಂಹಿತಾ ರೂಪೈರ್ ಏವೈನಾಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ನಾಮಾಸಾಮ್ ಅಗ್ರಹೀತ್, ಮಿತ್ರಮ್ ಆಭಿರ್ ಅಕೃತ, ಉತ ಹಿ ಯದಾ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ನಾಮ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಮಿತ್ರಮ್ ಏವೈನೇನ ಕುರುತೇ ||೧,೫।೯||
ಸಪ್ತ ವೈ ಬನ್ಧುಮತೀರ್ ಇಷ್ಟಕಾ ಅಗ್ನೌ ಚಿತ್ಯಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ತಾ ವೈ ತಾ ಅಮುಷ್ಮಾ ಏವ ಲೋಕಾಯ ಸಪ್ತ ಗ್ರಾಮ್ಯಾ ಇಷ್ಟಕಾಸ್ ತಾ ಅತ್ರೋಪಧೇಯಾ ಗೌಶ್ ಚಾಶ್ವಶ್ ಚಾಶ್ವತರಶ್ ಚ ಗರ್ದಭೋ ಽಜಾ ಚಾವಿಶ್ ಚ ಪುರುಷಸ್, ಯದ್ ಗಾಮ್ ಆಲಭತೇ ಗವೈವ ಚಿತಾ ಭವನ್ತಿ, ಅಥೋ ಆಲಬ್ಧ ಏವೋಪಧೀಯನ್ತೇ ಪರಾಙ್ ವಾ ಏಷ ಛನ್ದೋಭಿಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತ್ಯ್ ಅನ್ಯದನ್ಯಚ್ ಛನ್ದಃ ಸಮಾರೋಹಮ್ ಉಪ ತ್ವಾಗ್ನೇ ದಿವೇದಿವಾ ಇತಿ ಯದ್ ಏತೇನ ಗಾಯತ್ರೇಣ ತೃಚೇನೋಪತಿಷ್ಠತೇ, ಇಯಂ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ನೋ ಅನ್ತಮಾ ಇತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಅಸ್ತರ್ಯಾ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ವರೂಥ್ಯಾ ತಾಮ್ ಏವ ಪ್ರೈತಿ ನೈನಮ್ ಅಭಿದಾಸನ್ತ್ ಸ್ತೃಣುತೇ ಚತಸೃಭಿರ್ ದ್ವಿಪದಾಭಿರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಚತುಷ್ಪಾದೋ ವೈ ಪಶವಸ್, ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಸ್, ಗೃಹಾ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಸ್, ಗೃಹೇಷು ಚೈವ ಪಶುಷು ಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಊರ್ಜಾ ವಃ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯ್ ಊರ್ಜಾ ಮಾ ಪಶ್ಯತೇತಿ, ಊರ್ಜೈನಾಃ ಪಶ್ಯತ್ಯ್ ಊರ್ಜೈನಂ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ರಯ್ಯಾ ವಃ ಪಶ್ಯಾಮಿ ರಯ್ಯಾ ಮಾ ಪಶ್ಯತೇತಿ ರಯ್ಯೈನಾಃ ಪಶ್ಯತಿ ರಯ್ಯೈನಂ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ||
[ಪುಟ ೧,೭೯]
ಸಂಪಶ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಜಾ ಅಹಮ್ ಇಡಪ್ರಜಸೋ ಮಾನವೀಃ |
ಸರ್ವಾ ಭವನ್ತು ನೋ ಗೃಹೇ || ಇತಿ, ಐಡೀಶ್ ಚ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಮಾನವೀಶ್ ಚ ತಾ ಏವಾವಾರುದ್ಧ ತಾ ಆದ್ಯಾ ಅಕೃತ, ಇಡಾಃ ಸ್ಥ ಮಧುಕೃತಾ ಇತಿ, ಇಡಾ ಹ್ಯ್ ಏತಾ ಮಧುಕೃತಃ ಸ್ಯೋನಾ ಮಾವಿಶತೇರಂಮದಾ ಇತಿ, ಇರಂಮದೋ ಹ್ಯ್ ಏತಾಸ್, ಭುವನಮ್ ಅಸಿ ಸಹಸ್ರಪೋಷಪುಷೀತಿ ಭುವನಂ ಹ್ಯ್ ಏತತ್ ಸಹಸ್ರಪೋಷಪುಷಿ ತಸ್ಯ ನೋ ರಾಸ್ವ ತಸ್ಯ ತೇ ಭಕ್ತಿವಾನೋ ಭೂಯಾಸ್ಮೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ, ಇಡಾಸಿ ವ್ರತಭೃದ್ ಇತಿ, ಇಡಾ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ವ್ರತಭೃತ್ ತ್ವಯಿ ವ್ರತಂ ವ್ರತಭೃದ್ ಅಸೀತಿ ವ್ರತಭೃದ್ ಧ್ಯ್ ಏಷಾ ||೧,೫।೧೦||
ಮಹಿ ತ್ರೀಣಾಮ್ ಅವೋ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇನ ತೃಚೇನೋಪತಿಷ್ಠತೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾ ಏವಾವಾರುದ್ಧ ತಾ ಆದ್ಯಾ ಅಕೃತ, ಅಥೋ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪೈತಿ ಪ್ರಜಾಪತಾ ಏವ ದೇವತಾಸು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಸೋಮಾನಂ ಸ್ವರಣಮ್ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಯೋಪತಿಷ್ಠತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇನ ಸ್ಪರ್ಧತೇ ಪೂರ್ವೋ ಽಸ್ಮಾತ್ ಪದ್ಯತೇ, ಉಭಯೀರ್ ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಣಿ ದೇವತಾ ಆಶಂಸನ್ತೇ ಯಾಭ್ಯಶ್ ಚ ಜುಹೋತಿ ಯಾಭ್ಯಶ್ ಚ ನ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಚರ್ಷಣೀಧೃತಾ ಇತಿ ಮೈತ್ರ್ಯೋಪತಿಷ್ಠತೇ, ಉಭಯತ ಏವೈತಯಾ ಮಿತ್ರಮ್ ಅಕೃತೇತಶ್ ಚಾಮುತಶ್ ಚ ಕದಾ ಚನ ಸ್ತರೀರ್ ಅಸೀತ್ಯ್ ಐನ್ದ್ರೀಭ್ಯಾಂ ಬೃಹತೀಭ್ಯಾಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ, ಐನ್ದ್ರಾ ವೈ ಪಶವಸ್ ತಾನ್ ಏವಾವಾರುದ್ಧ ತಾನ್ ಆದ್ಯಾನ್ ಅಕೃತ ಪರಿ ತೇ ದೂಡಭೋ ರಥಾ ಇತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ದೂಡಭೋ ರಥಸ್, ಏಷ ವಾ ಇಮಾ ಉಭೌ ಲೋಕೌ ಸಮೀಯತೇ ಸರ್ವಮ್ ಏವೈತಯಾ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ನಿಮ್ರದೋ ಽಸಿ ನ್ಯ್ ಅಹಂ ತಂ ಮೃದ್ಯಾಸಂ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತಿ ಪಾರ್ಷ್ಣ್ಯಾವಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ ಯದಿ ಪಾಪೀಯಸಾ ಸ್ಪರ್ಧೇತ, ಅಭಿಭೂರ್ ಅಸಿ, ಅಭ್ಯ್ ಅಹಂ ತಂ ಭೂಯಾಸಂ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪದೋ ಽವಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ ಯದಿ ಸದೃಶೇನ ಸ್ಪರ್ಧೇತ ಪ್ರಭೂರ್ ಅಸಿ ಪ್ರಾಹಂ ತಮ್ ಅತಿಭೂಯಾಸಂ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತಿ ಪ್ರಪದೇನಾವಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ ಯದಿ ಶ್ರೇಯಸಾ ಸ್ಪರ್ಧೇತ ಸರ್ವಾನ್ ಏವೈನಾನ್ ಅಭಿಭವತಿ ಸರ್ವಾನ್ ಅತಿಭವತಿ ಸರ್ವಾನ್ ಅತಿಕ್ರಾಮತಿ ಪೂಷಾ ಮಾ ಪಥಿಪಾಃ ಪಾತ್ವ್ ಇತಿ, ಇಯಮ್ ಏವ ಪೂಷಾ ಮಾ ಪಶುಪಾಃ ಪಾತ್ವ್ ಇತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಏವ ಪೂಷಾ ಮಾಧಿಪಾಃ ಪಾತ್ವ್ ಇತಿ, ಅಸಾ ಏವ, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಉಪಾಸರತ್, ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯ ಆತ್ಮಾನಂ ಪರಿಧತ್ತೇ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ಪ್ರಾಚೀ ದಿಗ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವತೇತಿ ತನೂಪಾನಾಮ್ ಏವ ದಿಕ್ಷು ನಿಧತ್ತೇ, ಅಥ ಯೇನ ಸ್ಪರ್ಧತೇ ಯೇನ ವಾ ವ್ಯಭಿಚರತೇ ಸ ಏತಾ ಏವ ದೇವತಾ ಋತ್ವಾ ಪೂರ್ವಃ ಪರಾಭವತಿ ಸಪ್ತ ವೈ ಪುರುಷೇ ಮಹಿಮಾನಸ್ ತೇ ವಾ ಏನೇನೇಡ್ಯಾಸ್ ತೇ ವೈ ತೇ ಸಪ್ತಋಷಯ ಏವ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಸಪ್ತಋಷಯಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಾ ಏತದ್ ಈಟ್ಟೇ, ಈಟ್ಟೇ ಹ ವೈ ಸ್ವಾನ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ ನೈನಮ್ ಅಭಿದಾಸನ್ತ್ ಸ್ತೃಣುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಧರ್ಮೋ ಮಾ ಧರ್ಮಣಃ ಪಾತು ವಿಧರ್ಮೋ ಮಾ ವಿಧರ್ಮಣಃ ಪಾತು, ಆಯುಶ್ ಚ ಪ್ರಾಯುಶ್ ಚ ಚಕ್ಷಶ್ ಚ ವಿಚಕ್ಷಶ್ ಚ ಪ್ರಾಙ್ ಚಾಪಾಙ್ ಚೋರುಕ ಇತಿ, ಅಯಂ ವಾ ಉರುಕಸ್, ಏಷ ವಿಭಜತಿ ತದ್ ಯದ್ ಏಷ ಭಜತಿ ತದ್ ಏತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಪುನರ್ ಆಭಜತಿ, ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತೇ ಽಗ್ನಿಂ ಸಮಿನ್ಧೇ ಯಜಮಾನಸ್, ಏತದ್ ವೈ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಸ್ವಂ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ಏತದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಯದ್ ಯಜಮಾನಸ್, ಆಯತನಮ್ ಇವ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ಜ್ಯೋತಿಷೇ ತನ್ತವೇ ತ್ವೇತ್ಯ್ ಅನ್ತರಾಗ್ನೀ ಉಪವಿಶ್ಯ ವದೇತ್, ಯಾಮ್ ಏವ ಪುರ ಆಶಿಷಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಯಾಂ ಪಶ್ಚಾತ್ ತಾಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ||೧,೫।೧೧||
ದದನ್ ಮಾ ಇತಿ ವೈ ದೀಯತೇ ಸದದಿ ವಾ ಏಷ ದದಾತಿ ಯೋ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ಯದ್ಯತ್ ಕಾಮಯೇತ ತತ್ತದ್ ಅಘಿಹೋತ್ರ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಂ ಯಾಚೇದ್ ಉಪ ಹೈನಂ ತನ್ ನಮತಿ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಋಛತಿ ವಾ ಏಷ ದೇವಾನ್ ಯ ಏನಾನ್ತ್ ಸದದಿ ಯಾಚತೀತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ತರ್ಹಿ ನೋಪಸ್ಥೇಯಸ್, ಯಮೋ ವಾ ಅಮ್ರಿಯತ ತೇ ದೇವಾ ಯಮ್ಯಾ ಯಮಮ್ ಅಪಾಬ್ರುವನ್, ತಾಂ ಯದ್ ಅಪೃಛನ್ತ್ ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಅದ್ಯಾಮೃತೇತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ನ ವಾ ಇಯಮ್ ಇಮಮ್ ಇತ್ಥಂ ಮೃಷ್ಯತೇ ರಾತ್ರೀಂ ಸೃಜಾಮಹಾ ಇತಿ, ಅಹರ್ ವಾವ ತರ್ಹ್ಯ್ ಆಸೀನ್ ನ ರಾತ್ರಿಸ್ ತೇ ದೇವಾ ರಾತ್ರಿಮ್ ಅಸೃಜನ್ತ ತತಃ ಶ್ವಸ್ತನಮ್ ಅಭವತ್ ತತಃ ಸಾ ತಮ್ ಅಮೃಷ್ಯತ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುಸ್, ಅಹೋರಾತ್ರಾಣಿ ವಾವಾಘಂ ಮರ್ಷಯನ್ತೀತಿ ಸಾ ವೈ ರಾತ್ರಿಃ ಸೃಷ್ಟಾ ಪಶೂನ್ ಅಭಿಸಮಮೀಲತ್ ತೇ ದೇವಾಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವ ಪಶೂನ್ ಅನ್ವಪಶ್ಯನ್, ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏನಾನ್ ಪುನರ್ ಉಪಾಹ್ವಯನ್ತ ಯದ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೂನ್ ಅನುಪಶ್ಯತಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏನಾನ್ ಪುನರ್ ಉಪಹ್ವಯತೇ, ಅಥೋ ಆಹುಸ್, ವರುಣೋ ವೈ ಸ ತದ್ ರಾತ್ರಿರ್ ಭೂತ್ವಾ ಪಶೂನ್ ಅಗ್ರಸತೇತಿ ತೇ ದೇವಾಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವ ವರುಣಾತ್ ಪ್ರಾಮುಞ್ಚಂಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏನಾನ್ ಪುನರ್ ಉಪಾಹ್ವಯನ್ತ ಯದ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ವರುಣಾತ್ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಮುಞ್ಚತಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏನಾನ್ ಪುನರ್ ಉಪಹ್ವಯತೇ ಯಜ್ಞೋಯಜ್ಞೋ ವೈ ಸಮೃಛತೇ, ಅಥಾಕಸ್ಯವಿದೋ ಮನ್ಯನ್ತೇ ಸೋಮ ಏವ ಸಮೃಛತಾ ಇತಿ, ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಾಯಾಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ವಿಹವ್ಯಸ್ಯ ಚತಸ್ರಾ ಋಚೋ ವದೇತ್, ಆಗ್ನೇಯಸ್ಯ ಪುರೋಡಾಶಸ್ಯ ದ್ವೇ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಕುರ್ಯಾತ್, ಏತೇನೈವ ಹವೀಂಷ್ಯ್ ಆಸನ್ನಾನ್ಯ್ ಅಭಿಮೃಶೇತ್, ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಽನ್ಯಸ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ನಾಸ್ಯಾನ್ಯೋ ಯಜ್ಞಂ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಸಯಜ್ಞೋ ಭವತ್ಯ್ ಅಯಜ್ಞಾ ಇತರಃ ||೧,೫।೧೨||
[ಪುಟ ೧,೮೨]
ಅಗ್ನಿಂ ವಾ ಏತೇ ಚಿತ್ಯಂ ಚಿನ್ವತೇ ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಯೋ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಿನಸ್ ತೇಷಾಂ ವಾ ಅಹೋರಾತ್ರಾಣ್ಯ್ ಏವೇಷ್ಟಕಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ಯತ್ರ ಪಞ್ಚ ರಾತ್ರೀಃ ಸಂಹಿತಾ ವಸೇತ್ ತಜ್ ಜುಹುಯಾತ್ ಪಞ್ಚ ರಾತ್ರಯಃ ಪಞ್ಚಾಹಾನಿ ಸಾ ದಶತ್ ಸಂಪದ್ಯತೇ ತನ್ ನೈವಂ ಕರ್ತವೈ, ಅಯತಂ ತತ್, ದಶಸ್ವ್ ಏವ ರಾತ್ರಿಷ್ವ್ ಅನ್ತಮಂ ಹೋತವ್ಯಮ್, ತಥಾ ಯತಂ ಕ್ರಿಯತೇ ನ ಸರ್ವೇಷು ಯುಕ್ತೇಷು ಹೋತವ್ಯಮ್, ವಾಸ್ತೌ ಜುಹುಯಾತ್, ನಾಯುಕ್ತೇಷು, ಅಯತಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನಿ ಯುಕ್ತಾನಿ ಸ್ಯುರ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಠಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೋ ಯುಕ್ತಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸವ್ಯಸ್ಯ ಯೋಕ್ತ್ರಂ ಪರಿಹೃತಮ್ ಅಥ ಜುಹುಯಾತ್, ನ ವಾಸ್ತೌ ಜುಹೋತಿ ಯತಮ್ ಉತ್ಕ್ರಿಯತೇ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್, ಸರ್ವೇಷ್ವ್ ಏವ ಯುಕ್ತೇಷು ಹೋತವ್ಯಮ್, ವಾಸ್ತೋಷ್ಪತ್ಯಂ ಹ್ಯ್ ಏತತ್, ನ ಹೀನಮ್ ಅನ್ವಾಹರ್ತವೈ ರುದ್ರಾಯ ಹಿ ತದ್ ಧೀಯತೇ ಯದ್ ಧೀನಮ್ ಅನ್ವಾಹರೇಯೂ ರುದ್ರಂ ಭೂತಮ್ ಅನ್ವಾಹರೇಯುಸ್, ಯದ್ಯ್ ಅನುವಾಹಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪೂರ್ವಂ ತಂ ಪ್ರವಹೇಯುರ್ ಅಪ ವೋದ್ಧರೇಯುಸ್, ಯದ್ ಧೀಯೇತ ಹೀಯೇತೈವ ತತ್, ಅಥ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಅಮೀವಹಾ ವಾಸ್ತೋಷ್ಪತೇ ವಿಶ್ವಾ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಆವಿಶನ್ |
ಸಖಾ ಸುಶೇವ ಏಧಿ ನಃ ||
ವಾಸ್ತೋಷ್ಪತೇ ಪ್ರತಿ ಜಾನೀಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ಸ್ವಾವೇಶೋ ಅನಮೀವೋ ಭವಾ ನಃ |
ಯತ್ ತ್ವೇಮಹೇ ಪ್ರತಿ ತನ್ ನೋ ಜುಷಸ್ವ ಶಂ ನೋ ಭವ ದ್ವಿಪದೇ ಶಂ ಚತುಷ್ಪದೇ ||೧,೫।೧೩||
ಪಶೂನ್ ಮೇ ಶಂಸ್ಯ ಪಾಹಿ ತಾನ್ ಮೇ ಗೋಪಾಯಾಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾತ್ ||
ಅಗ್ನೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಶತಮೂರ್ಧಞ್ ಶತಂ ತೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಅಪಾನಾಸ್ ತ್ವಂ ಸಾಹಸ್ರಸ್ಯ ರಾಯ ಈಶಿಷೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ವಿಧೇಮ ವಾಜಾಯ ||
ಪ್ರಜಾಂ ಮೇ ನರ್ಯ ಪಾಹಿ ತಾಂ ಮೇ ಗೋಪಾಯಾಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾತ್, ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತೇ ಸುಗೃಹಪತಿರ್ ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸಮ್, ಸುಗೃಹಪತಿಸ್ ತ್ವಂ ಮಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸ್, ಅನ್ನಂ ಮೇ ಬುಧ್ಯ ಪಾಹಿ ತನ್ ಮೇ ಗೋಪಾಯಾಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾತ್ ||
ಇಮಾನ್ ಮೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಗೃಹಾನ್ ಗೋಪಾಯತಂ ಯುವಮ್ |
ಅವಿನಷ್ಟಾನ್ ಅವಿಹ್ರುತಾನ್ ಪೂಷೈನಾನ್ ಅಭಿರಕ್ಷತು, ಆಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾತ್ ||
ಪಶೂನ್ ಮೇ ಶಂಸ್ಯ ಪಾಹಿ ತಾನ್ ಮೇ ಗೋಪಾಯಾಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾದ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹವನೀಯಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ, ಆಹವನೀಯಾಯೈವ ಪಶೂನ್ ಪರಿದಾಯ ಪ್ರೈತಿ, ಅಗ್ನೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಶತಮೂರ್ಧನ್ನ್ ಇತಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಶತಮೂರ್ಧಾ ಶತಂ ತೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಅಪಾನಾ ಇತಿ ಶತಂ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಅಪಾನಾಸ್ ತ್ವಂ ಸಾಹಸ್ರಸ್ಯ ರಾಯ ಈಶಿಷೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ವಿಧೇಮ ವಾಜಾಯೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ||
ಪ್ರಜಾಂ ಮೇ ನರ್ಯ ಪಾಹಿ ತಾಂ ಮೇ ಗೋಪಾಯಾಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾದ್ ಇತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಯೈವ ಪ್ರಜಾಂ ಪರಿದಾಯ ಪ್ರೈತಿ, ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತೇ ಸುಗೃಹಪತಿರ್ ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸಮ್, ಸುಗೃಹಪತಿಸ್ ತ್ವಂ ಮಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾ ಇತಿ, ಅಗ್ರಹಣೌ ಸಂಜೀರ್ಯತಃ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಇತಸ್, ನಾರ್ತಿಂ ನೀತಸ್, ಅನ್ನಂ ಮೇ ಬುಧ್ಯ ಪಾಹಿ ತನ್ ಮೇ ಗೋಪಾಯಾಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾದ್ ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಯ ಏವಾನ್ನಂ ಪರಿದಾಯ ಪ್ರೈತಿ ||
ಇಮಾನ್ ಮೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಗೃಹಾನ್ ಗೋಪಾಯತಂ ಯುವಮ್ |
ಅವಿನಷ್ಟಾನ್ ಅವಿಹ್ರುತಾನ್ ಪೂಷೈನಾನ್ ಅಭಿರಕ್ಷತು, ಆಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾತ್ || ಇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಪಶವಃ ಪೂಷಾ, ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಚೈವ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಗೃಹಾನ್ ಪರಿದಾಯ ಪ್ರತಿ ||
ಅಗ್ನಿಂ ಸಮಾಧೇಹಿ || ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಭಸ್ಮ ತ್ವಾ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ||
[ಪುಟ ೧,೮೪]
ಪಶೂನ್ ಮೇ ಶಂಸ್ಯಾಜುಗುಪಸ್ ತಾನ್ ಮೇ ಪುನರ್ ದೇಹಿ || ಇತ್ಯ್ ಆಹವನೀಯಂ ಪುನರ್ ಏತ್ಯೋಪತಿಷ್ಠತೇ, ಆಹವನೀಯೇನೈವ ಪಶೂನ್ ಗುಪ್ತಾನ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ||
ಅಗ್ನೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಶತಮೂರ್ಧಞ್ ಶತಂ ತೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಅಪಾನಾಸ್ ತ್ವಂ ಸಾಹಸ್ರಸ್ಯ ರಾಯ ಈಶಿಷೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ವಿಧೇಮ ವಾಜಾಯ ||
ಪ್ರಜಾಂ ಮೇ ನರ್ಯಾಜುಗುಪಸ್ ತಾಂ ಮೇ ಪುನರ್ ದೇಹಿ || ಇತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಂ ಪುನರ್ ಏತ್ಯೋಪತಿಷ್ಠತೇ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇನೈವ ಪ್ರಜಾಂ ಗುಪ್ತಾಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ||
ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತೇ ಸುಗೃಹಪತಿರ್ ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸಮ್, ಸುಗೃಹಪತಿಸ್ ತ್ವಂ ಮಯಾ ಗೃಹಪತಿನಾ ಭೂಯಾಸ್, ಅನ್ನಂ ಮೇ ಬುಧ್ಯಾಜುಗುಪಸ್ ತನ್ ಮೇ ಪುನರ್ ದೇಹಿ || ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಂ ಪುನರ್ ಏತ್ಯೋಪತಿಷ್ಠತೇ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿನೈವಾನ್ನಂ ಗುಪ್ತಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ||
ಇಮಾನ್ ಮೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಗೃಹಾನ್ ಜುಗುಪತಂ ಯುವಮ್ |
ಅವಿನಷ್ಟಾನ್ ಅವಿಹ್ರುತಾನ್ ಪೂಷೈನಾನ್ ಅಭ್ಯರಕ್ಷೀದ್ ಆಸ್ಮಾಕಂ ಪುನರ್ ಆಗಮಾತ್ || ಇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಪಶವಃ ಪೂಷಾ, ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಚೈವ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಗೃಹಾನ್ ಗುಪ್ತಾನ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ||೧,೫।೧೪||
ಪ್ರ ವೋ ವಾಜಾ ಅಭಿದ್ಯವೋ ಹವಿಷ್ಮನ್ತೋ ಘೃತಾಚ್ಯಾ |
ದೇವಾನ್ ಜಿಗಾತಿ ಸುಮ್ನಯುಃ ||
[ಪುಟ ೧,೮೫]
ಉಪ ತ್ವಾ ಜುಹ್ವೋ ಮಮ ಘೃತಾಚೀರ್ ಯನ್ತು ಹರ್ಯತ |
ಅಗ್ನೇ ಹವ್ಯಾ ಜುಷಸ್ವ ನಃ ||
ಉದ್ ಅಗ್ನೇ ತವ ತದ್ ಘೃತಾದ್ ಅರ್ಚೀ ರೋಚತಾ ಆಹುತಮ್ |
ನಿಂಸಾನಂ ಜುಹ್ವೋ ಮುಖೇ ||
ಪ್ರಜಾ ಅಗ್ನೇ ಸಂವಾಸಯೇಹಾಶಾಶ್ ಚ ಪಶುಭಿಃ ಸಹ |
ರಾಷ್ಟ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಧೇಹಿ ಯಾನ್ಯ್ ಆಸನ್ತ್ ಸವಿತುಃ ಸವೇ ||
ಅಯಂ ತೇ ಯೋನಿರ್ ಋತ್ವಿಯೋ ಯತೋ ಜಾತೋ ಅರೋಚಥಾಃ |
ತಂ ಜಾನನ್ನ್ ಅಗ್ನಾ ಆರೋಹ ತತೋ ನೋ ವರ್ಧಯಾ ರಯಿಮ್ ||
ಆಯಂ ಗೌಃ ಪೃಶ್ನಿರ್ ಅಕ್ರಮೀದ್ ಅಸದನ್ ಮಾತರಂ ಪುರಃ |
ಪಿತರಂ ಚ ಪ್ರಯನ್ತ್ ಸ್ವಃ ||
ತ್ರಿಂಶದ್ಧಾಮಾ ವಿರಾಜತಿ ವಾಕ್ ಪತಂಗಾಯ ಹೂಯತೇ |
ವ್ಯಕ್ಶನ್ ಮಹಿಷೋ ದಿವಮ್ ||
ಅನ್ತಶ್ ಚರತ್ಯ್ ಅರ್ಣವೇ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾದ್ ಅಪಾನತಃ |
ಪ್ರತಿ ವಾಂ ಸೂರೋ ಅಹಭಿಃ ||
ಇತೋ ಜಜ್ಞೇ ಪ್ರಥಮಂ ಸ್ವಾದ್ ಯೋನೇರ್ ಅಧಿ ಜಾತವೇದಾಃ |
ಸ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ಜಗತ್ಯಾನುಷ್ಟುಭಾ ಚ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಾ ವಹತು ಪ್ರಜಾನನ್ ||
ಯೋ ನೋ ಅಗ್ನಿಃ ಪಿತರೋ ಹೃತ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ಅಮರ್ತ್ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಂ ಆವಿವೇಶ |
ತಮ್ ಆತ್ಮನಿ ಪರಿಗೃಹ್ಣೀಮಸೀಹ ನೇದ್ ಏಷೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ಅವಹಾಯ ಪರಾಯತ್ ||
ದೋಹ್ಯಾ ಚ ತೇ ದುಗ್ಧಭೃಚ್ ಚೋರ್ವರೀ ತೇ ತೇ ಭಾಗಧೇಯಂ ಪ್ರಯಚ್ಛಾಮಿ ತಾಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾದಧೇ ಘರ್ಮಃ ಶಿರಸ್ ತದ್ ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಂಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿರ್ ಭವ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸಿ ಯತ್ ತೇ ಶುಕ್ರ ಶುಕ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿಸ್ ತೇನ ರುಚಾ ರುಚಮ್ ಅಶೀಥಾಃ ||
ಮಯಿ ಗೃಹ್ಣಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್ ಅಗ್ರೇ ಅಗ್ನಿಂ ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ವರ್ಚಸಾ ಧನೇನ |
ಮಯಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ಮಯಿ ರಾಯೋ ದಧಾಮಿ ಮದೇಮ ಶತಹಿಮಾಃ ಸುವೀರಾಃ ||
ಭೂರ್ ಭುವಸ್, ಅಙ್ಗಿರಸಾಂ ತ್ವಾ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತೇನಾದಧೇ, ಅಗ್ನೇಷ್ ಟ್ವಾ ದೇವಸ್ಯ ವ್ರತೇನಾದಧೇ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೋ ವ್ರತೇನಾದಧೇ ಮನೋಷ್ ಟ್ವಾ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ವ್ರತೇನಾದಧೇ ||
ಆಛದಿ ತ್ವಾ ಛನ್ದೋ ದಧೇ ದ್ಯೌರ್ ಮಹ್ನಾಸಿ ಭೂಮಿರ್ ಭೂನಾ |
ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ದೇವ್ಯ್ ಅದಿತ ಉಪಸ್ಥೇ ಽನ್ನಾದಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅನ್ನಪತ್ಯಾಯಾದಧೇ ||
ಅಗ್ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಸೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ಋಷಿಸ್, ಅಗ್ನೇ ಪವಸ್ವ ||೧,೬।೧||
ಯಾ ವಾಜಿನ್ನ್ ಅಗ್ನೇಃ ಪವಮಾನಾ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಸ್ ತಾಮ್ ಆವಹ ಯಾ ವಾಜಿನ್ನ್ ಅಗ್ನೇಃ ಪಾವಕಾ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಸ್ ತಾಮ್ ಆವಹ ಯಾ ವಾಜಿನ್ನ್ ಅಗ್ನೇಃ ಶುಚಿಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಸ್ ತಾಮ್ ಆವಹ ||
ಯದ್ ಅಕ್ರನ್ದಃ ಪ್ರಥಮಂ ಜಾಯಮಾನ ಉದ್ಯನ್ತ್ ಸಮುದ್ರಾದ್ ಉತ ವಾ ಪುರೀಷಾತ್ |
ಶ್ಯೇನಾ ತೇ ಪಕ್ಷಾ ಹರಿಣೋತ ಬಾಹೂ ಉಪಸ್ತುತ್ಯಂ ಜನಿಮ ತತ್ ತೇ ಅರ್ವನ್ ||
ಓಜಸೇ ಬಲಾಯ ತ್ವೋದ್ಯಚ್ಛೇ ವೃಷ್ಣೇ ಶುಷ್ಮಾಯ ಸಪತ್ನತೂರ್ ಅಸಿ ವೃತ್ರತೂಃ ||
ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಅನು ಪ್ರದಿಶಂ ಪ್ರೇಹಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಅಗ್ನೇ ಪುರೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಭವೇಹ |
ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ ದೀದ್ಯದ್ ವಿಭಾಹ್ಯ್ ಊರ್ಜಂ ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ ||
[ಪುಟ ೧,೮೭]
ಅಭ್ಯಸ್ಥಾಂ ವಿಶ್ವಾಃ ಪೃತನಾ ಅರಾತೀಸ್ ತದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಆಹ ತದ್ ಉ ಸೋಮ ಆಹ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸವಿತೇನ್ದ್ರಸ್ ತದ್ ಆಹ ಪೂಷಾ ನಾ ಆಧಾತ್ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ||
ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ಅಙ್ಗಿರಸಾಂ ತ್ವಾ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತೇನಾದಧೇ, ಅಗ್ನೇಷ್ ಟ್ವಾ ದೇವಸ್ಯ ವ್ರತೇನಾದಧೇ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೋ ವ್ರತೇನಾದಧೇ ಮನೋಷ್ ಟ್ವಾ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ವ್ರತೇನಾದಧೇ ||
ಆಛದಿ ತ್ವಾ ಛನ್ದೋ ದಧೇ ದ್ಯೌರ್ ಮಹ್ನಾಸಿ ಭೂಮಿರ್ ಭೂನಾ |
ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ದೇವ್ಯ್ ಅದಿತ ಉಪಸ್ಥೇ ಽನ್ನಾದಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅನ್ನಪತ್ಯಾಯಾದಧೇ ||
ಯತ್ ತೇ ಶುಕ್ರ ಶುಕ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಶುಕ್ರಂ ಧಾಮಾಜಸ್ರಂ ತೇನ ತ್ವಾದಧೇ ||
ಇಡಾಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಪದೇ ವಯಂ ನಾಭಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧಿ |
ಜಾತವೇದೋ ನಿಧೀಮಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಹವ್ಯಾಯ ವೋಢವೇ ||
ಸಮ್ರಾಟ್ ಚ ಸ್ವರಾಟ್ ಚಾಗ್ನೇ ಯೇ ತೇ ತನ್ವೌ ತಾಭ್ಯಾಂ ಮಾ ಊರ್ಜಂ ಯಛ ವಿರಾಟ್ ಚ ಪ್ರಭೂಶ್ ಚಾಗ್ನೇ ಯೇ ತೇ ತನ್ವೌ ತಾಭ್ಯಾಂ ಮಾ ಊರ್ಜಂ ಯಛ ವಿಭೂಶ್ ಚ ಪರಿಭೂಶ್ ಚಾಗ್ನೇ ಯೇ ತೇ ತನ್ವೌ ತಾಭ್ಯಾಂ ಮಾ ಊಜ್ರಂ ಯಛ ||
ಸಮುದ್ರಾದ್ ಊರ್ಮಿರ್ ಮಧುಮಂ ಉದಾರದ್ ಉಪಾಂಶುನಾ ಸಮ್ ಅಮೃತತ್ವಮ್ ಆನಟ್ |
ಘೃತಸ್ಯ ನಾಮ ಗುಹ್ಯಂ ಯದ್ ಅಸ್ತಿ ಜಿಹ್ವಾ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಮೃತಸ್ಯ ನಾಭಿಃ ||
ವಯಂ ನಾಮ ಪ್ರಬ್ರವಾಮಾ ಘೃತಸ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಧಾರಯಾಮಾ ನಮೋಭಿಃ |
ಉಪ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶೃಣವಞ್ ಶಸ್ಯಮಾನಂ ಚತುಃಶೃಙ್ಗೋ ಽವಮೀದ್ ಗೌರ ಏತತ್ ||
ಚತ್ವಾರಿ ಶೃಙ್ಗಾ ತ್ರಯೋ ಅಸ್ಯ ಪಾದಾ ದ್ವೇ ಶೀರ್ಷೇ ಸಪ್ತ ಹಸ್ತಾಸೋ ಅಸ್ಯ |
ತ್ರೇಧಾ ಬದ್ಧೋ ವೃಷಭೋ ರೋರವೀತಿ ಮಹೋ ದೇವೋ ಮರ್ತ್ಯಂ ಆತತಾನ ||
[ಪುಟ ೧,೮೮]
ಯೇ ಅಗ್ನಯಃ ಸಮನಸಾ ಓಷಧೀಷು ವನಸ್ಪತಿಷು ಪ್ರವಿಷ್ಠಾಃ |
ತೇ ವಿರಾಜಮ್ ಅಭಿಸಂಯನ್ತು ಸರ್ವಾ ಊರ್ಜಂ ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ ||
ಸಪ್ತ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿಧಃ ಸಪ್ತ ಜಿಹ್ವಾಃ ಸಪ್ತ ಋಷಯಃ ಸಪ್ತ ಧಾಮ ಪ್ರಿಯಾಣಿ |
ಸಪ್ತ ಋತ್ವಿಜಃ ಸಪ್ತಧಾ ತ್ವಾ ಯಜನ್ತಿ ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾ ಋತುಥಾ ನು ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸಪ್ತ ಯೋನೀರ್ ಆಪೃಣಸ್ವ ಘೃತೇನ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಯೇ ಅಗ್ನಯೋ ದಿವೋ ಯೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಮಾಗಛನ್ತೀಷಮ್ ಊರ್ಜಂ ವಸಾನಾಃ |
ತೇ ಅಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಯೇ ದ್ರವಿಣಂ ದತ್ತ್ವೇಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಆಹುತಿಭಾಜೋ ಭೂತ್ವಾ ಯಥಾಲೋಕಂ ಪುನರ್ ಅಸ್ತಂ ಪರೇತ ಸ್ವಾಹಾ ||
ನಿಷಸಾದ ಧೃತವ್ರತೋ ವರುಣಃ ಪಸ್ತ್ಯಾಸ್ವ್ ಆ |
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ಸುಕ್ರತುಃ ||
ಉತ ನೋ ಽಹಿರ್ ಬುಧ್ನ್ಯಃ ಶೃಣೋತ್ವ್ ಅಜ ಏಕಪಾತ್ ಪೃಥಿವೀ ಸಮುದ್ರಃ |
ಸ್ತುತಾ ಮನ್ತ್ರಾಃ ಕವಿಶಸ್ತಾ ಅವನ್ತು ನ ಏನಾ ರಾಜನ್ ಹವಿಷಾ ಮಾದಯಸ್ವ ||
ಪ್ರ ನೂನಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರ್ ಮನ್ತ್ರಂ ವದತ್ಯ್ ಉಕ್ಥ್ಯಮ್ |
ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವರುಣೋ ಮಿತ್ರೋ ಅರ್ಯಮಾ ದೇವಾ ಓಕಾಂಸಿ ಚಕ್ರಿರೇ ||
ಘರ್ಮಃ ಶಿರಸ್ ತದ್ ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಂಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿರ್ ಭವ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸಿ ಯಛಾ ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಶಂ ಯೋಸ್, ಅರ್ಕೋ ಜ್ಯೋತಿಸ್ ತದ್ ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಂಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿರ್ ಭವ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸಿ ಯಛಾ ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಶಂ ಯೋಸ್, ವಾತಃ ಪ್ರಾಣಸ್ ತದ್ ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಂಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿರ್ ಭವ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸಿ ಯಛಾ ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಶಂ ಯೋಃ ||
ಅವಿಷಂ ನಃ ಪಿತುಂ ಪಚ ||
ಕಲ್ಪೇತಾಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ಆಪಾ ಓಷಧಯಃ |
ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ಅಗ್ನಯಃ ಪೃಥಙ್ ಮಮ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಸವ್ರತಾಃ ||
ಯೇ ಅಗ್ನಯಃ ಸಮನಸಾ ಓಷಧೀಷು ವನಸ್ಪತಿಷು ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಃ |
ತೇ ವಿರಾಜಮ್ ಅಭಿಸಂಯನ್ತು ಸರ್ವಾ ಊರ್ಜಂ ನೋ ಧತ್ತ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ ||೧,೬।೨||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಇದಮ್ ಅಗ್ರ ಆಸೀತ್ ತಂ ವೀರುಧೋ ಽಭ್ಯರೋಹನ್, ಅಸುರ್ಯೋ ವಾ ಏತಾ ಯದ್ ಓಷಧಯಸ್ ತಾ ಅತಿತಿಷ್ಟಿಘಿಷನ್ನ್ ಅತಿಷ್ಟಿಘಂ ನಾಶಕ್ನೋತ್ ಸೋ ಽಶೋಚತ್ ಸೋ ಽತಪ್ಯತ ತತೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸೃಷ್ಟಂ ವೀರುಧಾಂ ತೇಜೋ ಽಗಛತ್ ತಾ ಅಶುಷ್ಯನ್ ನ ತತಃ ಪುರಾಶುಶ್ಯನ್, ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತ, ಇಮಾ ಏವಾಸಹಾ ಇತಿ ತಾ ಅಸಹತ ತತ್ ಸಾಢ್ಯೈ ವಾವೈಷ ಆಧೀಯತೇ ತದ್ ಯಥಾದೋ ವಸನ್ತಾಶಿಶಿರೇ ಽಗ್ನಿರ್ ವೀರುಧಃ ಸಹತ ಏವಂ ಸಪತ್ನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅವರ್ತಿಂ ಸಹತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಏತಾವದ್ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಅನಭಿಮೃತಂ ಯಾವದ್ ವೇದಿಃ ಪರಿಗೃಹೀತಾ ತಾಮ್ ಉದ್ಧತ್ಯಾಪ ಉಪಸೃಜ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಯಜ್ಞಿಯಾಮ್ ಏವೈನಾಂ ಮೇಧ್ಯಾಂ ಕೃತ್ವಾಧತ್ತೇ, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಇಯಂ ಸೃಷ್ಟಾದ್ ಅಬಿಭೇತ್, ಅತಿ ಮಾ ಧಕ್ಷ್ಯತೀತಿ ಯದ್ ಅಪ ಉಪಸೃಜ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಅಸ್ಯಾ ಅನತಿದಾಹಾಯ, ಏಷಾ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಸರ್ವತಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ಆಪಃ ಸರ್ವತ ಏನಂ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವತಃ ಪಶವೋ ಽಭಿ ಪುಣ್ಯೇನ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಪ ಉಪಸೃಜ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಯಾವದ್ ವೈ ವರಾಹಸ್ಯ ಚಷಾಲಂ ತಾವತೀಯಮ್ ಅಗ್ರ ಆಸೀತ್, ಯದ್ ವರಾಹವಿಹತಮ್ ಉಪಾಸ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಇಮಾಮ್ ಏವ ತನ್ ನಾಪಾರಾಟ್, ಅಸ್ಯಾ ಏನಂ ಮಾತ್ರಾಯಾಮ್ ಅಧ್ಯಾಧತ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷಾ ವರಾಹಾಯ ವಿಮ್ರದತೇ, ಏಷ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾ ಮಾತ್ರಾಂ ಬಿಭರ್ತಿ ದೇವಪಾಣಯೋ ವೈ ನಾಮಾಸುರಾ ಆಸನ್, ತೇ ದೇವಗವೀರ್ ಅಪಾಜನ್, ತಾ ಅನ್ವಗಛನ್, ತಾ ಅಭ್ಯಾಜನ್, ತಾಸಾಂ ಪಯೋ ಽಹೀಯತ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಯದ್ ವಾ ಆಸಾಂ ವರಮ್ ಅಭೂತ್ ತದ್ ಅಹಾಸ್ತೇತಿ ತದ್ ವರಾಹೋ ಭೂತ್ವಾಸುರೇಭ್ಯೋ ಽಧಿ ದೇವಾನ್ ಆಗಛತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವರಾಹಂ ಗಾವೋ ಽನುಧಾವನ್ತಿ ಸ್ವಂ ಪಯೋ ಜಾನಾನಾಸ್ ತದ್ ಯಾವತ್ಪ್ರಿಯಮ್ ಏವ ಪಶೂನಾಂ ದ್ವಿಪದಾಂ ಚತುಷ್ಪದಾಂ ಪಯಸ್ ತಾವತ್ಪ್ರಿಯಃ ಪಶೂನಾಂ ದ್ವಿಪದಾಂ ಚತುಷ್ಪದಾಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವರಾಹವಿಹತಮ್ ಉಪಾಸ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಅನಭಿಮೃತಂ ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕಸ್, ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕವಪಾಮ್ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನಮ್ ಅನಭಿಮೃತೇ ಽಧ್ಯಾಧತ್ತೇ ರಸೋ ವಾ ಏಷೋ ಽಸ್ಯಾ ಉದೈಷದ್ ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕಸ್, ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕವಪಾಮ್ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನಂ ರಸೇ ಽಧ್ಯಾಧತ್ತೇ, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಏಷೋ ಽಸ್ಯಾ ಉದೈಷದ್ ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕಸ್, ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕವಪಾಮ್ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನಮ್ ಊರ್ಜ್ ಅಧ್ಯಾಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏಷ ಸ್ತನೋ ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕಸ್, ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕವಪಾಮ್ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಸ್ತನಮ್ ಅಪಿದಧಾತಿ, ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಕ್ಷುಧ್ಯತಾಂ ಸ್ವಾನಾಂ ಪುರಃಸ್ಥಾತಾ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಏತಾವದ್ ವಾ ಅಮುಷ್ಯಾ ಇಹ ಯಜ್ಞಿಯಂ ಯದ್ ಊಷಾಸ್, ಯದ್ ಊಷಾನ್ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಅಮುಷ್ಯಾ ಏವೈನಂ ಯಜ್ಞಿಯೇ ಽಧ್ಯಾಧತ್ತೇ ನ ವಾ ಅನೂಷರಿಹಃ ಪಶವೋ ರೇತೋ ದಧತ್ತೇ ಯದ್ ಊಷಾನ್ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ರೇತ ಏವೈತದ್ ದಧಾತಿ ಪಶೂನಾಂ ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ, ಏಷ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಯದ್ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸ ಯದ್ ಇಹಾಸೀತ್ ತಸ್ಯೈತದ್ ಭಸ್ಮ ಯತ್ ಸಿಕತಾಸ್, ಯತ್ ಸಿಕತಾ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ಸ್ವೇ ಭಸ್ಮನ್ನ್ ಆಧತ್ತೇ ಶಿಥಿರಾ ವಾ ಇಯಮ್ ಅಗ್ರ ಆಸೀತ್ ತಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಶರ್ಕರಾಭಿರ್ ಅದೃಂಹತ್, ಯಞ್ ಶರ್ಕರಾ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಇಮಾಮ್ ಏವ ತದ್ ದೃಂಹತಿ ಧೃತ್ಯೈ ತದ್ ಯಥೇಮಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಶರ್ಕರಾಭಿರ್ ಅದೃಂಹದ್ ಏವಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಪಶವೋ ದೃಂಹನ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಞ್ ಶರ್ಕರಾ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಂ ಪ್ರಾಹರತ್ ತಸ್ಯ ಯಾ ವಿಪ್ರುಷಾ ಆಸಂಸ್ ತಾಃ ಶರ್ಕರಾ ಅಭವನ್ ಯಞ್ ಶರ್ಕರಾ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ವಜ್ರಮ್ ಏವ ಸಪತ್ನಾಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಪ್ರಹರತಿ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಮ್ ತರ್ಹಿ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್, ವಜ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಹರತಿ ಸ್ತೃಣುತ ಏವ ಪುರೀಷೀತಿ ವೈ ಗೃಹಮೇಧಿನಮ್ ಆಹುಃ ಪುರೀಷಸ್ಯ ಖಲು ವಾ ಏತನ್ ನಿರೂಪಂ ಯದ್ ಆಖುಕಿರಿಸ್, ಯದ್ ಆಖುಕಿರಿಮ್ ಉಪಕೀರ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಪುರೀಷೀ ಗೃಹಮೇಧೀ ಭವತಿ ||೧,೬।೩||
ಅಗ್ನಿಂ ವೈ ದೇವಾ ವಿಭಾಜಂ ನಾಶಕ್ನುವನ್ ಯತ್ ಪ್ರಾಞ್ಚಮ್ ಅಹರನ್ತ್ ಸರ್ವಃ ಪುರೋ ಽಭವತ್, ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ ಅಹರನ್ತ್ ಸರ್ವಃ ಪಶ್ಚಾಭವತ್ ತಮ್ ಅಶ್ವೇನ ಪೂರ್ವವಾಹೋದವಹನ್, ತದ್ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಪೂರ್ವವಾಹಃ ಪೂರ್ವವಾಟ್ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ವೈ ವಿಭಕ್ತ್ಯಾ ಅಶ್ವೋ ಽಗ್ನ್ಯಾಧೇಯೇ ದೀಯತೇ, ಅವಿಭಕ್ತೋ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಅನಾಹಿತೋ ಯೋ ಽಶ್ವಮ್ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯೇ ನ ದದಾತಿ, ಅಥ ಯೋ ಽಶ್ವಮ್ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯೇ ದದಾತಿ ವಿಭಕ್ತ್ಯೈ ವಿಭಾಜ್ಯೈವೈನಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಸ್ತೋಮಪುರೋಗವಾ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಅಭ್ಯಜಯನ್, ಏಷ ಖಲು ಸ್ತೋಮೋ ಯದ್ ಅಶ್ವಸ್, ಯದ್ ಅಶ್ವಂ ಪುರಸ್ತಾನ್ ನಯನ್ತಿ, ಅಭಿಜಿತ್ವೈ, ಅಭಿಜಿತ್ಯೈವೈನಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವೈ ಚಕ್ಷುರ್ ಅಶ್ವಯತ್ ತಸ್ಯ ಯಃ ಶ್ವಯಥಾ ಆಸೀತ್ ಸೋ ಽಶ್ವೋ ಽಭವತ್, ಯದ್ ಅಶ್ವಂ ಪುರಸ್ತಾನ್ ನಯನ್ತಿ ಯಜಮಾನಾಯೈವ ಚಕ್ಷುರ್ ದಧಾತಿ ನ ಪರಾಙ್ ಅವಸೃಜ್ಯಸ್, ಯತ್ ಪರಾಞ್ಚಮ್ ಅವಸೃಜೇದ್ ಯಜಮಾನಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಜಹ್ಯಾತ್, ಅನ್ಧಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರತ್ಯವಗೃಹ್ಯಾಧೇಯಸ್, ಯಜಮಾನಾಯೈವ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರತ್ಯವಾಗ್ರಹೀತ್, ನ ಪದ ಆಧೇಯಸ್, ವಾಸ್ತವ್ಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ರುದ್ರೋ ಽಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಭಿಮಾನುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪಾರ್ಶ್ವತ ಇತೋ ವೇತೋ ವಾಧೇಯಸ್, ನ ವಾಸ್ತವ್ಯಂ ಕರೋತಿ, ಅಘಾತುಕೋ ಽಸ್ಯ ಪಶುಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಭವತಿ ಗಾಯತ್ರೀಂ ವೈ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಛ ಪ್ರಾಹಿಣ್ವನ್, ಸಾ ರಿಕ್ತಾಗಛತ್ ತಸ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಸ್ ತೇಜಃ ಪ್ರಾಯಛತ್ ಸೋ ಽಜೋ ಽಭವತ್, ಯದ್ ಅಜಮ್ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯೇ ದದಾತಿ ತೇಜ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಗ್ನೀಧೇ ದೇಯಸ್, ಯಜ್ಞಮುಖಂ ವಾ ಅಗ್ನೀತ್, ಯಜ್ಞಮುಖೇನೈವ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಧೇನುಂ ಚಾನಡ್ವಾಹಂ ಚ ದದಾತಿ ತತ್ ಸರ್ವಂ ವಯೋ ಽವರುನ್ದ್ಧೇ, ಏತದ್ ವೈ ಸರ್ವಂ ವಯೋ ಯದ್ ಧೇನುಶ್ ಚಾನಡ್ವಾಂಶ್ ಚ, ಏತೌ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಮಾತಾ ಚ ಪಿತಾ ಚ ಯದ್ ಧೇನುಶ್ ಚಾನಡ್ವಾಂಶ್ ಚ, ಆಜ್ಯಂ ಚ ಪಯಶ್ ಚ ಧೇನ್ವಾಃ ಪುರೋಡಾಶಶ್ ಚ ಚರುಶ್ ಚಾನಡುಹಸ್ ತದ್ ಆಹುಃ ಕಾಮದುಘಾಂ ವಾ ಏಷೋ ಽವರುನ್ದ್ಧೇ ಯೋ ಽಗ್ನ್ಯಾಧೇಯೇ ಧೇನುಂ ಚಾನಡ್ವಾಹಂ ಚ ದದಾತೀತಿ ತದ್ ಯೇಷಾಂ ಪಶೂನಾಂ ಭೂಯಿಷ್ಠಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ಕಾಮಯೇತ ತೇಷಾಂ ದಿತ್ಯೌಹೀಂ ವಯಸೋ ದದ್ಯಾದ್ ದಿತ್ಯವಾಹಂ ಚ ಮುಷ್ಕರಮ್, ತನ್ ಮಿಥುನಂ ಪಶೂನಾಂ ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ವಾಗ್ ವೈ ಸೋಮಕ್ರಯಣೀ ದಿತ್ಯೌಹೀ ವಯಸಃ ಸೋಮಕ್ರಯಣೀ ಯದ್ ದಿತ್ಯೌಹೀಂ ವಯಸೋ ದದಾತಿ ವಾಚಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಚಾರು ವದತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಉಪಬರ್ಹಣಂ ಸರ್ವಸೂತ್ರಂ ದೇಯಮ್, ಛನ್ದಸಾಂ ವಾ ಏತನ್ ನಿರೂಪಂ ಯದ್ ಉಪಬರ್ಹಣಂ ಸರ್ವಸೂತ್ರಮ್, ಯದ್ ಉಪಬರ್ಹಣಂ ಸರ್ವಸೂತ್ರಂ ದದಾತಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪಶವೋ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಯಜ್ಞಿಯೋ ವೈ ಅಮೇಧ್ಯ ಆಹನಸ್ಯಾಜ್ ಜಾಯತೇ ಪುರುಷಕ್ಷೀರಂ ಧಯತಿ ಹಿರಣ್ಯಂ ದದಾತಿ, ಆತ್ಮಾನಮ್ ಏವ ತೇನ ಪುನೀತೇ ಶತಮಾನಂ ಭವತಿ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಪೂರ್ವಯೋರ್ ಹವಿಷೋರ್ ದ್ವೇ ತ್ರಿಂಶನ್ಮಾನೇ ದೇಯೇ ಉತ್ತರಸ್ಮಿಂಶ್ ಚತ್ವಾರಿಂಶನ್ಮಾನಮ್, ತದ್ ಏನಮ್ ಉದಗ್ರಹೀತ್ ತೇನ ಸ ಉತ್ತರಂ ವಸೀಯಾಞ್ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅಜಾತೋ ವೈ ತಾವತ್ ಪುರುಷೋ ಯಾವದ್ ಅಗ್ನಿಂ ನಾಧತ್ತೇ ಸ ತರ್ಹ್ಯ್ ಏವ ಜಾಯತೇ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಕ್ಷೌಮೇ ವಸಾನಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆದಧೀಯಾತಾಮ್, ತೇ ಅಧ್ವರ್ಯವೇ ದೇಯೇ ಉಲ್ಬಸ್ಯ ವಾ ಏತನ್ ನಿರೂಪಂ ಯತ್ ಕ್ಷೌಮಮ್ ಉಲ್ಬಮ್ ಏವಾಪಲುಮ್ಪೇತೇ ಹಿರಣ್ಯಂ ಸುವರ್ಣಮ್ ಉಪಾಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಆಧೇಯಸ್, ಹಿರಣ್ಯಂ ವಾ ಅಗ್ನೇಸ್ ತೇಜಃ ಸತೇಜಸಮ್ ಏವೈನಮ್ ಆಧತ್ತೇ ತನ್ ನ ನಿರಸ್ತವೈ ಯಥಾನುಹಿತಂ ನಿರಸ್ಯೇದ್ ಏವಂ ತತ್, ಯನ್ ನಿರಸ್ಯೇದ್ ಅನುಧ್ಯಾಯೀ ಕ್ಷೋಧುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತನ್ ನ ನಿರಸ್ತವೈ, ಅನನುಧ್ಯಾಯ್ಯ್ ಅಕ್ಷೋಧುಕೋ ಭವತಿ ||೧,೬।೪||
ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯಾಯಂ ಮನುಷ್ಯೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಏತಮ್ ಉಪಾಸೀನೋ ಽನ್ನಮ್ ಅತ್ತಿ, ಏತಮ್ ಉಪಾಸೀನಃ ಪ್ರಜಾಂ ವಿನ್ದತೇ, ಏತಮ್ ಉಪಾಸೀನಂ ಪಶವಾ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಯದ್ ಏತಮ್ ಅಭಾಗಧೇಯಮ್ ಉತ್ಸಾದಯೇತ ತಸ್ಮಾ ಆವೃಶ್ಚೇತ, ಅನುಧ್ಯಾಯೀ ಕ್ಷೋಧುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ಯೇ ವನಸ್ಪತಯ ಆರಣ್ಯಾ ಆದ್ಯಂ ಫಲಂ ಭೂಯಿಷ್ಠಂ ಪಚ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಯ ಪರ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಯವಮಯಶ್ ಚಾಪೂಪೋ ವ್ರೀಹಿಮಯಶ್ ಚ ಸಂಗೃಹ್ಯೋಪಾಸ್ಯಾಧೇಯಸ್ ತದ್ ಏನಂ ದ್ವಯಂ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಅಭ್ಯುತ್ಸಾದಯಾಮ್ ಅಕರ್ ಗ್ರಾಮ್ಯಂ ಚಾರಣ್ಯಂ ಚ ತೇನ ತಸ್ಮೈ ನಾವೃಶ್ಚತೇ, ಅನನುಧ್ಯಾಯ್ಯ್ ಅಕ್ಷೋಧುಕೋ ಭವತಿ ಯವೋ ವೈ ಪೂರ್ವ ಋತುಮುಖೇ ಪಚ್ಯತೇ, ಇತಃ ಖಲು ವಾ ಏತಂ ಪ್ರಾಞ್ಚಮ್ ಉದ್ಧರನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಯವಮಯಃ ಪಶ್ಚೋಪಾಸ್ಯೋ ವ್ರೀಹಿಮಯಃ ಪುರಸ್ ತದ್ ಯಸ್ಯೇರ್ತ್ಸೇದ್ ಯವಮಯಮ್ ಏವ ತಸ್ಯ ಪಶ್ಚೋಪಾಸ್ಯೇದ್ ವ್ರೀಹಿಮಯಂ ಪುರಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತೌ ಸ್ತನೌ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಸ್ಯ ದೇವಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ವರ್ಷಂ ಮನುಷ್ಯಾಸ್, ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಕ್ಷುಧ್ಯತಾಂ ಸ್ವಾನಾಂ ಪುರಃಸ್ಥಾತಾ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹ ಕೇಶೀ ಸಾತ್ಯಕಾಮಿಃ ಕೇಶಿನಂ ದಾರ್ಭ್ಯಮ್ ಅನ್ನಾದಂ ಜನತಾಯೈ, ಏವಮ್ ಇವ ವಯಮ್ ಏತಸ್ಮಾ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯೇ ಽನ್ನಮ್ ಅವಾರುಧ್ಮ ಯಥೈಷೋ ಽನ್ನಮ್ ಅತ್ತಿ ತದ್ ಆಹುಃ ಸರ್ವಂ ವಾವೈತಸ್ಯೇದಮ್ ಅನ್ನಮ್, ಯಜಮಾನಂ ತ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯೈತದ್ ಆಸನ್ನ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ತದ್ ಏವಂ ವೇದಿತೋರ್ ನ ತ್ವ್ ಏವಂ ಕರ್ತವಾ ಇತಿ ತ್ರಿರ್ ವಾ ಇದಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸತ್ಯಂ ವ್ಯಾಹರತ್ ||
ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವಃ || ಇತಿ, ಇದಂ ವಾವ ಭೂರ್ ಇದಂ ಭುವೋ ಽದಃ ಸ್ವರ್, ತದ್ ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆಙ್ಗಿರಸಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ಭೂರ್ ಭುವಸ್, ಅಙ್ಗಿರಸಾಂ ತ್ವಾ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತೇನಾದಧಾ ಇತಿ ಪಶ್ಚಾ ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ಇತಿ ಪುರಸ್, ದ್ವಿಃ ಪಶ್ಚಾ ದ್ವಿಃ ಪುರಸ್ ತದ್ ದ್ವೇಧಾ ಯಜ್ಞಃ ಸತ್ಯೇ ಪ್ರತ್ಯಷ್ಠಾದ್ ದ್ವೇಧಾ ಯಜ್ಞಪತಿಸ್, ಅಥ ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ಭೂರ್ ಭುವಸ್, ಅಗ್ನೇಷ್ ಟ್ವಾ ದೇವಸ್ಯ ವ್ರತೇನಾದಧಾ ಇತಿ ಪಶ್ಚಾ ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ಇತಿ ಪುರಸ್, ದ್ವಿಃ ಪಶ್ಚಾ ದ್ವಿಃ ಪುರಸ್ ತದ್ ದ್ವೇಧಾ ಯಜ್ಞಃ ಸತ್ಯೇ ಪ್ರತ್ಯಷ್ಠಾದ್ ದ್ವೇಧಾ ಯಜ್ಞಪತಿಸ್, ಅಥ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ಭೂರ್ ಭುವಸ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೋ ವ್ರತೇನಾದಧಾ ಇತಿ ಪಶ್ಚಾ ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ಇತಿ ಪುರಸ್, ದ್ವಿಃ ಪಶ್ಚಾ ದ್ವಿಃ ಪುರಸ್ ತದ್ ದ್ವೇಧಾ ಯಜ್ಞಃ ಸತ್ಯೇ ಪ್ರತ್ಯಷ್ಠಾದ್ ದ್ವೇಧಾ ಯಜ್ಞಪತಿಸ್, ಐನ್ದ್ರೋ ವೈ ರಾಜನ್ಯೋ ದೇವತಯಾ ಮಾರುತೀ ವಿಟ್, ವಿಶಾ ಖಲು ವೈ ರಾಜನ್ಯೋ ಭದ್ರೋ ಭವತಿ ವಿಶಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥ ವೈಶ್ಯಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ಭೂರ್ ಭುವಸ್, ಮನೋಷ್ ಟ್ವಾ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ವ್ರತೇನಾದಧಾ ಇತಿ ಪಶ್ಚಾ ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ಇತಿ ಪುರಸ್, ದ್ವಿಃ ಪಶ್ಚಾ ದ್ವಿಃ ಪುರಸ್ ತದ್ ದ್ವೇಧಾ ಯಜ್ಞಃ ಸತ್ಯೇ ಪ್ರತ್ಯಷ್ಠಾದ್ ದ್ವೇಧಾ ಯಜ್ಞಪತಿಸ್, ಗ್ರಾಮಣೀಥ್ಯೇನ ಖಲು ವೈ ವೈಶ್ಯೋ ಭದ್ರೋ ಭವತಿ ಗ್ರಾಮಣೀಥ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟ ಉಲ್ಬಮ್ ಅಪಲುಮ್ಪಂ ನಾಶಕ್ನೋತ್ ತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಆಗ್ನೇಯಪಾವಮಾನೀಭಿರ್ ಉಲ್ಬಮ್ ಅಪಾಲುಮ್ಪತ್, ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಪಾವಮಾನೀಭಿರ್ ಆಶ್ವತ್ಥೀಃ ಸಮಿಧ ಆದಧಾತಿ, ಉಲ್ಬಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಪಲುಮ್ಪತಿ ಪುನಾತ್ಯ್ ಏನಮ್, ಯಥಾ ಶಿಶುಂ ಮಾತಾ ರೇಢಿ ವತ್ಸಂ ವಾ ಗೌರ್ ಏವಮ್ ಏನಂ ರೇಢಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ತೇಜಾ ಉದದೀಪ್ಯತ ತದ್ ಅಶ್ವತ್ಥಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್, ಯದ್ ಆಶ್ವತ್ಥೀಃ ಸಮಿಧ ಆದಧಾತಿ ತೇಜ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟೋ ಬಿಬಿಬಾಭವನ್ನ್ ಅತಿಷ್ಠದ್ ಅಸಮಿಧ್ಯಮಾನಃ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಬಿಭೇತ್, ಮಾಂ ವಾವಾಯಂ ಹಿಂಸಿಷ್ಯತೀತಿ ತಂ ಶಮ್ಯಾ ಸಮೈನ್ಧತ್ ತಮ್ ಅಶಮಯತ್ ತಞ್ ಶಮ್ಯಾಃ ಶಮೀತ್ವಮ್, ಯಞ್ ಛಮೀಮಯೀಃ ಸಮಿಧ ಆದಧಾತಿ ಸಮ್ ಏನಮ್ ಇನ್ದ್ಧೇ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಸ ಶಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಭವತಿ ಶಂ ಪಶುಭ್ಯಸ್, ದೇವಾ ಯತ್ರೋರ್ಜಂ ವ್ಯಭಜನ್ತ ತತ ಉದುಮ್ಬರಾ ಉದತಿಷ್ಠತ್, ಯದ್ ಔದುಮ್ಬರೀಂ ಸಮಿಧಮ್ ಆದಧಾತಿ, ಊರ್ಜಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||೧,೬।೫||
ವಿಪ್ರಿಯೋ ವಾ ಏಷ ಪಶುಭಿರ್ ಆಧೀಯತೇ, ಏಷ ಹಿ ರುದ್ರೋ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಸ್ ತದ್ ವಾಚಯೇತ್, ಘರ್ಮಃ ಶಿರಸ್ ತದ್ ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಂಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿರ್ ಭವ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸೀತಿ ತದ್ ಏನಂ ಸಂಪ್ರಿಯಂ ಪಶುಭಿಃ ಪುರೀಷಿಣಮ್ ಅಕರ್ ಯತ್ ತೇ ಶುಕ್ರ ಶುಕ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿಸ್ ತೇನ ರುಚಾ ರುಚಮ್ ಅಶೀಥಾ ಇತಿ ರುಚಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಜೀಗಮತ್, ಏಷ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಯದ್ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಯದ್ ಉತ್ತರತೋ ಹರೇದ್ ಏಷೋ ಽತಃ ಸ್ಯಾತ್, ಅಯಮ್ ಇತೋ ಜೀವನ್ತಮ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರದಹೇತ್ ಸ ದಕ್ಷಿಣತ ಏವ ಹಾರ್ಯಃ ಸ ಯದಾ ಸಮಯಾಧ್ವಂ ಗಛೇದ್ ಅಥ ಯಜಮಾನೋ ವರಂ ದದ್ಯಾತ್ ತದ್ ವಿರಾಜಂ ಮಧ್ಯತೋ ಽಧಿತ ವಿರಾಡ್ ಏವಾಸ್ಯಾಗ್ನೀನ್ ವಿದಧತೇ ಪಶವೋ ವೈ ವಿರಾಟ್ ಪಶೂನ್ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತೋ ಽಧಿತ, ಅಸೃಷ್ಟೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ಆಸೀತ್, ಅಥ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಾ ಅನ್ಧೇ ತಮಸೀಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅನುವ್ಯನಶ್ಯನ್, ಸೋ ಽಶೋಚತ್ ಸೋ ಽತಪ್ಯತ ತತೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸೃಷ್ಟಮ್ ಅಧೋ ವ್ಯದಧಾತ್ ತಂ ಯಾ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಆಸಂಸ್ ತಾ ಅಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತ ತಂ ಕುಲ್ಫದಘ್ನಮ್ ಉದಗೃಹ್ಣಾತ್ ತಂ ಯಾ ಉತ್ತರಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಆಸಂಸ್ ತಾ ಅಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತ ತಂ ಜಾನುದಘ್ನಂ ತಂ ನಾಭಿದಘ್ನಂ ತಮ್ ಅಂಸದಘ್ನಂ ತಂ ಕರ್ಣದಘ್ನಮ್ ಉದಗೃಹ್ಣಾತ್ ತಂ ಯಾ ಉತ್ತರಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಆಸಂಸ್ ತಾ ಅಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತ ತಂ ಕರ್ಣದಘ್ನಂ ನಾತ್ಯುದ್ಗೃಹ್ಯಸ್, ಯತ್ ಕರ್ಣದಘ್ನಮ್ ಅತ್ಯುದ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ ಯಜಮಾನೋ ವರ್ಷಿಷ್ಠಃ ಪಶೂನಾಂ ಯಜಮಾನಮ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಭ್ಯವದಹೇತ್ ತದ್ ಆಹುಃ ಕಥಮ್ ಅದ್ಯೈತಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಹಿತಂ ಪ್ರಚ್ಯಾವಯೇಯುಃ ಶಿಥಿರಂ ವಾವೈನಮ್ ಏತದ್ ಅಕಃ ಪರೈನಂ ವಪತೀತಿ ತಮ್ ಅನಿಧಾಯೈವಾಥ ಜಾನುದಘ್ನಮ್ ಉದ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ ಅಥ ನಾಭಿದಘ್ನಮ್ ಅಥಾಂಸದಘ್ನಮ್, ತದ್ ಯಥೈವ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಪ್ರಜಾ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಽಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತೈವಮ್ ಏವ ಯಜಮಾನಂ ಪಶವ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಽಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ದೇವತಯಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ಯಜ್ಞೇನ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಪ್ರವ್ಲೀಯ ವಜ್ರೇಣಾನ್ವವಾಸೃಜನ್ ಯಃ ಸಪತ್ನವಾನ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ರಥಚಕ್ರಂ ತ್ರಿರ್ ಅನುಪರಿವರ್ತಯೇಯುಸ್ ತದ್ ಯಥೈವ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಅಗ್ನಿನಾ ದೇವತಯಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರವ್ಲೀಯ ವಜ್ರೇಣಾನ್ವವಾಸೃಜನ್ನ್ ಏವಮ್ ಏವ ಯಜಮಾನಃ ಸಪತ್ನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅಗ್ನಿನಾ ದೇವತಯಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರವ್ಲೀಯ ವಜ್ರೇಣಾನ್ವವಸೃಜತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ||೧,೬।೬||
ಏಷ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೀ ರೂಪೇಣ ಯತ್ ಪೂರ್ಣಾ ಸ್ರುಕ್, ಯತ್ ಪೂರ್ಣಾಂ ಸ್ರುಚಂ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಸಪ್ತ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿಧಃ ಸಪ್ತ ಜಿಹ್ವಾ ಇತಿ, ಏತಾವತೀರ್ ವಾ ಅಗ್ನೇಸ್ ತನ್ವಃ ಷೋಢಾ ಸಪ್ತಸಪ್ತ ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯೈತಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆದಧಾನೋ ವಿತರ್ಷಯತಿ ವಿ ಹ ತೃಷ್ಯತಿ ತಾ ಏವಾಸ್ಯ ತರ್ಪಯತಿ ಶಮೀಮಯೀಸ್ ತಿಸ್ರಃ ಸಮಿಧಾ ಆದಧಾತಿ ಘೃತಾನ್ವಕ್ತಾ ಘೃತಸ್ತೋಮ್ಯಾಭಿಃ ಸಮ್ ಏನಮ್ ಇನ್ದ್ಧೇ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಸ ಶಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಭವತಿ ಸಂ ಪಶುಭ್ಯಸ್, ಯೇ ವಾ ಏಷು ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷ್ವ್ ಅಗ್ನಯಸ್ ತೇ ಸಮಾಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಸ್ಯ ದ್ರವಿಣಮ್ ಆದದಾಮಹೇ, ಅತಿ ನೋ ಽಕ್ರಮೀತ್, ಹವ್ಯವಾಡ್ ಭವತೀತಿ ತಜ್ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಯೇ ಅಗ್ನಯೋ ದಿವೋ ಯೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಮಾಗಛನ್ತೀಷಮ್ ಊರ್ಜಂ ವಸಾನಾಃ |
ತೇ ಅಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಯೇ ದ್ರವಿಣಂ ದತ್ತ್ವೇಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಆಹುತಿಭಾಜೋ ಭೂತ್ವಾ ಯಥಾಲೋಕಂ ಪುನರ್ ಅಸ್ತಂ ಪರೇತ || ಸ್ವಾಹೇತಿ ತದ್ ಇಮಮ್ ಏವ ದ್ರವಿಣವನ್ತಂ ಕೃತ್ವೇಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಆಹುತಿಭಾಜೋ ಭೂತ್ವಾ ಯಥಾಲೋಕಂ ಪುನರ್ ಅಸ್ತಂ ಪರಾಯನ್ತಿ ತದ್ ವಾಚಯೇತ್, ಘರ್ಮಃ ಶಿರಸ್ ತದ್ ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಂಪ್ರಿಯಃ ಪಶುಭಿರ್ ಭವ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸೀತಿ ತದ್ ಏನಂ ಸಂಪ್ರಿಯಂ ಪಶುಭಿಃ ಪುರೀಷಿಣಮ್ ಅಕರ್ ಯತ್ ತೇ ಶುಕ್ರ ಶುಕ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಶುಕ್ರಂ ಧಾಮಾಜಸ್ರಂ ತೇನ ತ್ವಾದಧಾ ಇತಿ ಸತೇಜಸಮ್ ಏವೈನಮ್ ಆಧತ್ತೇ ||
ಇಡಾಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಪದೇ ವಯಂ ನಾಭಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧಿ |
ಜಾತವೇದೋ ನಿಧೀಮಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಹವ್ಯಾಯ ವೋಢವೇ ||
ಇತಿ ಹವ್ಯಾವಾಹಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕರ್ ಅಗ್ನೇರ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಪಶವೋ ಽಕ್ಷ್ಯಾ ಅವಕ್ಶಾಯ ಪ್ರಾಪತನ್, ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾರವನ್ತೀಯಮ್ ಅಸೃಜತ ತಾನ್ ಅವಾರಯತ, ಏತರ್ಹಿ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಸೃಜ್ಯತೇ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಆಧೀಯತೇ ತದ್ ಯಥೈತಸ್ಮಾತ್ ಸೃಷ್ಟಾತ್ ಪಶವಃ ಪ್ರಾಪತನ್ನ್ ಏವಮ್ ಅಸ್ಮಾದ್ ಆಹಿತಾತ್ಪಶವಃ ಪ್ರಪತನ್ತಿ, ಏಷ ಹಿ ರುದ್ರೋ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವಾರವನ್ತೀಯಂ ಗಾಯತೇ ಪಶೂನ್ ಏವ ವಾರಯತೇ ವಾರವನ್ತೀಯಂ ವೈ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಯಂ ಕಾಮಮ್ ಅಕಾಮಯತ ತಮ್ ಆರ್ಧ್ನೋತ್ ತಮ್ ಏವ ಕಾಮಮ್ ಋಧ್ನೋತಿ ಯಜಮಾನೋ ಯಂ ಕಾಮಂ ಕಮಯಮಾನೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವಾರವನ್ತೀಯಂ ಗಾಯತೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಕ್ರವ್ಯಾದ್ ವಿಶ್ವದಾವ್ಯ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅದಹತ್ ತಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾರವನ್ತೀಯಂ ಗಾಯಮಾನೋ ವರಣಂ ಬಿಭ್ರತ್ ಪ್ರತ್ಯೈತ್ ತಮ್ ಅಶಮಯತ್, ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯ ಕ್ರವ್ಯಾದ್ ಯದ್ ವಿಶ್ವದಾವ್ಯಂ ತಞ್ ಶಮಯತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವಾರವನ್ತೀಯಂ ಗಾಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ವರಣೋ ಯಜ್ಞಾವಚರಃ ಸ್ಯಾತ್, ನ ತ್ವ್ ಏನೇನ ಜುಹುಯಾತ್, ಯದ್ ವಾ ಇದಂ ಸದ್ ಯದ್ ಭೂತಂ ಯದ್ ಭವದ್ ಯದ್ ಭವಿಷ್ಯದ್ ಯದ್ ಇಮೇ ಅನ್ತರಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ತದ್ ವಾಮದೇವ್ಯಂ ತದ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವಾಮದೇವ್ಯಂ ಗಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏಷ ರಸೋ ಯದ್ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಮ್, ಯದ್ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಂ ಗಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ||೧,೬।೭||
ಅಗ್ನಿಂ ವೈ ಸೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪವಮಾನೇನಾಗ್ರಾ ಉಪಾಧಮತ್, ಯತ್ ಪವಮಾನಾಯ ನಿರ್ವಪತಿ, ಉಪೈವೈನಂ ತದ್ ಧಮತಿ ಯತ್ ಪಾವಕಾಯ ಪುನಾತ್ಯ್ ಏನಮ್, ಯಞ್ ಶುಚಯೇ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯಾಪೂತಂ ತದ್ ಏತೇನ ಪುನಾತಿ ಯತ್ ಪವಮಾನಾಯ ನಿರ್ವಪತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಪವಂಅನಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯತ್ ಪಾವಕಾಯ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಪಾವಕಮ್ ಅನ್ನಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯಞ್ ಶುಚಯೇ ಪೂತ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ರುಚಂ ದಧಾತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ, ಅಪತರಂ ಪಾಪೀಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯೈಕಮೇಕಂ ಹವೀಂಸಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ ತದ್ ಏನಮ್ ಅಪಾಗ್ರಹೀತ್ ತೇನ ಸೋ ಽಪತರಂ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ನ ವಸೀಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾನ್ ನ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣಿ ಸಾಕಂ ಹವೀಂಷಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ ತದ್ ಏನಂ ಸಂರುಣದ್ಧಿ ತೇನ ಸ ನ ವಸೀಯಾನ್ ನ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇದ್ ಉತ್ತರಂ ವಸೀಯಾಞ್ ಶ್ರೇಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯಾಗ್ನಯೇ ಪವಮಾನಾಯ ನಿರುಪ್ಯಾಥ ಪಾವಕಾಯ ಚ ಶುಚಯೇ ಚೋತ್ತರೇ ಹವಿಷೀ ಸಮಾನಬರ್ಹಿಷಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ ತದ್ ಏನಮ್ ಉದಗ್ರಹೀತ್ ತೇನ ಸ ಉತ್ತರಂ ವಸೀಯಾಞ್ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌ ವಾನುಷ್ಟುಭೌ ವಾ ಜಗತೀ ವಾ ಸಂಯಾಜ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಮ್ ಅತಿ ಗಾಯತ್ರಂ ಕ್ರಾಮೇದ್ ಅರ್ವಾಕ್ ಛನ್ದೋಭ್ಯೋ ಽವಪದ್ಯೇತ ತದ್ ಯಸ್ಯೇರ್ತ್ಸೇದ್ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಏವ ತಸ್ಯ ಸಂಯಾಜ್ಯೇ ಕುರ್ಯಾತ್, ಗಾಯತ್ರೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಗಾಯತ್ರಛನ್ದಾಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ಸ್ವೇ ಛನ್ದಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಲಬ್ಧ ವಿಷ್ಣವೇ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಾಯ ತ್ರ್ಯುದ್ಧೌ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಯದ್ ವಿಷ್ಣವೇ ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ ಯಞ್ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಮ್, ಪಶವೋ ವೈ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಮ್, ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯತ್ ತ್ರ್ಯುದ್ಧೌ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯದ್ ಘೃತೇ ತೇಜೋ ವೈ ಘೃತಮ್, ತೇಜ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಆದಿತ್ಯಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪಶುಕಾಮಸ್, ಧೇನ್ವಾ ವೈ ಘೃತಂ ಪಯೋ ಽನಡುಹಸ್ ತಣ್ಡುಲಾಸ್ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಪಶೂನಾಂ ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ, ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಂ ಪುರೋಡಾಶಂ ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಅನುನಿರ್ವಪೇತ್ ತದ್ ಭೂಯೋ ಹವ್ಯಮ್ ಉಪಾಗಾತ್, ನೋ ಅಸ್ಯಾನ್ಯ ಈಶೇ ಯರ್ಹಿ ವಾ ಏತಂ ಪುರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನಿರವಪಂಸ್ ತರ್ಹ್ಯ್ ಏಷಾಂ ನ ಕಶ್ ಚನೈಶ ನ ಹಿ ವಾ ಏತಮ್ ಇದಾನೀಂ ನಿರ್ವಪನ್ತಿ, ಅಥೈಷಾಂ ಸರ್ವ ಈಶೇ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಸ್ ತೇಜೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಸ್ ತೇಜ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಃ ಸೋಮೋ ವೈ ಶುಕ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತದ್ ಯೋ ಽಸಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಘೃತೇ ಚರುಸ್ ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪರಿಹರೇಯುಸ್ ತಂ ಚತ್ವಾರಃ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯುಸ್ ತೇಭ್ಯಃ ಸಮಾನೋ ವರೋ ದೇಯಸ್, ಚತುರ್ ವಾ ಇದಮ್ ಅಗ್ರೇ ಮಿಥುನಮ್ ಔದ್ಯತ, ಏಕಶ್ ಚೈಕಾ ಚ ದ್ವೌ ಚ ದ್ವೇ ಚ ತ್ರಯಶ್ ಚ ತಿಸ್ರಶ್ ಚ ಚತ್ವಾರಶ್ ಚ ಚತಸ್ರಶ್ ಚ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಪಶೂನಾಂ ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ||೧,೬।೮||
ಫಲ್ಗುನೀಪೂರ್ಣಮಾಸೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್ ಫಲ್ಗುನೀಪೂರ್ಣಮಾಸೋ ವಾ ಋತೂನಾಂ ಮುಖಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವತಾನಾಮ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್, ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್ ವೃತ್ರಂ ಖಲು ವೈ ರಾಜನ್ಯೋ ಬುಭೂಷನ್ ಜಿಘಾಂಸತಿ ಶರದಿ ವೈಶ್ಯಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ಶರತ್, ಅನ್ನೇನ ವೈಶ್ಯೋ ಭದ್ರೋ ಭವತಿ, ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ಯ್ ಅನ್ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಋತಾ ಆದಧೀತ ಯದಿ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ಸ ಏಕ ಋತುಃ ಶಿವಃ ಸ್ಯಾದ್ ಅಥಾಸ್ಮಾ ಇತರೇ ಽಶಿವಾ ದುರ್ಯೋಣಾ ಭವೇಯುಸ್ ತದ್ ಯಸ್ಯೇರ್ತ್ಸೇತ್ ಫಲ್ಗುನೀಪೂರ್ಣಮಾಸ ಏವ ತಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್ ತದ್ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವ ಋತವಃ ಶಿವಾ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವ ಏನಮ್ ಋತವೋ ಜಿನ್ವನ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆಸ್ಯಂ ಯತ್ ಫಲ್ಗುನೀಪೂರ್ಣಮಾಸ್ಯಮ್ ಅಹರ್ ಯತ್ ಫಲ್ಗುನೀಪೂರ್ಣಮಾಸ್ಯಮ್ ಅಹರ್ ಆದಧ್ಯಾತ್ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯೈನಮ್ ಆಸನ್ನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್, ದ್ವ್ಯಹೇ ವಾ ಪುರೈಕಾಹೇ ವಾಧೇಯಸ್, ತದ್ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ಋತೋರ್ ಅಭಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ನೈನಂ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾಸನ್ನ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ತದ್ ಯದ್ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ಋತೋರ್ ಅಭಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಏವ ಸಪತ್ನಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪಶೂನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ವೃಞ್ಜಾನ ಏತಿ ಕೃತ್ತಿಕಾಸು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ಆಗ್ನೇಯೀಃ ಕೃತ್ತಿಕಾಸ್, ಆಗ್ನೇಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ಸ್ವೇ ಽಹನ್ನ್ ಆಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತಞ್ ಶಿರೋ ಯತ್ ಕೃತ್ತಿಕಾಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಆಸ್ಯಮ್, ಶೀರ್ಷ್ಣಾನ್ನಮ್ ಅದ್ಯತೇ, ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಸಪ್ತ ಕೃತ್ತಿಕಾಃ ಸಪ್ತ ಶೀರ್ಷನ್ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ರೋಹಿಣ್ಯಾಂ ಪಶುಕಾಮಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾ ಏತನ್ ನಕ್ಷತ್ರಂ ಯದ್ ರೋಹಿಣೀ ಸೋಮೋ ರೇತೋಧಾಸ್, ರೇತೋ ಽಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಋಕ್ಷಾ ವಾ ಇಯಮ್ ಅಗ್ರ ಆಸೀತ್ ತಸ್ಯಾಂ ದೇವಾ ರೋಹಿಣ್ಯಾಂ ವೀರುಧೋ ಽರೋಹಯನ್, ತದ್ ಯಥೇಮಾ ಅಸ್ಯಾಂ ವೀರುಧೋ ರೂಢಾ ಏವಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಪಶವೋ ರೋಹನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ರೋಹಿಣ್ಯಾಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ರೋಹಿಣ್ಯಾಂ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ರೋಹಿಣ್ಯಾಂ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ ಆಯನ್, ಸ್ವರ್ ಏವೈತಿ ಕಾಲಕಾಞ್ಜಾ ವಾ ಅಸುರಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಅಚಿನ್ವತ ದಿವಮ್ ಆರೋಕ್ಷ್ಯಾಮಾ ಇತಿ ತಾನ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರುವಾಣ ಉಪೈತ್ ಸ ಏತಾಮ್ ಇಷ್ಟಕಾಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಉಪಾಧತ್ತ ಪ್ರಥಮಾ ಇವ ದಿವಮ್ ಆಕ್ರಮನ್ತ, ಅಥ ಸ ತಾಮ್ ಆಬೃಹತ್ ತೇ ಽಸುರಾಃ ಪಾಪೀಯಾಂಸೋ ಭವನ್ತೋ ಽಪಾಭ್ರಂಶನ್ತ ಯಾ ಉತ್ತಮಾ ಆಸ್ತಾಂ ತೌ ಯಮಶ್ವಾ ಅಭವತಾಮ್, ಯೇ ಽಧರೇ ತ ಊರ್ಣಾವಾಭಯಸ್, ಯಾಂ ತಾಮ್ ಇಷ್ಟಕಾಮ್ ಆಬೃಹತ್ ಸಾ ಚಿತ್ರಾಭವತ್, ಯಃ ಸಪತ್ನವಾನ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಚಿತ್ರಾಯಾಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆದಧೀತ ತದ್ ಯಥೈತಸ್ಯಾಮ್ ಆವೃಢಾಯಾಮ್ ಅಸುರಾಃ ಪಾಪೀಯಾಂಸೋ ಭವನ್ತೋ ಽಪಾಭ್ರಂಶನ್ತೈವಮ್ ಅಸ್ಯ ಸಪತ್ನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವನ್ನ್ ಅಪಭ್ರಂಶತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಶ್ ಚಿತ್ರಾಯಾಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಭಗ್ಯ್ ಅನ್ನಾದಃ ಸ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಸ ಪೂರ್ವಾಸು ಫಲ್ಗುನೀಷ್ವ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆದಧೀತ ಭಗಸ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಅಹರ್ ಯತ್ ಪೂರ್ವಾಃ ಫಲ್ಗುನೀಸ್, ಭಗ್ಯ್ ಅನ್ನಾದೋ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ದನಕಾಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ಯುರ್ ಇತಿ ಸ ಉತ್ತರಾಸು ಫಲ್ಗುನೀಷ್ವ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆದಧೀತ, ಅರ್ಯಮ್ಣೋ ವಾ ಏತದ್ ಅಹರ್ ಯದ್ ಉತ್ತರಾಃ ಫಲ್ಗುನೀಸ್, ದಾನಮ್ ಅರ್ಯಮಾ ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ ತಾಸು ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ದಾನಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಉಪಜೀವತಿ ದಾನಮ್ ಅರ್ಯಮಾ ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತೌ ಸ್ತನೌ ಯತ್ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀ ಚಾಮಾವಾಸ್ಯಾ ಚ ಯತ್ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಾಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾಂ ವಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವ ಪ್ರತ್ತಂ ದುಹೇ ದೇವಾನಾಂ ವಾ ಏತೇ ಸದೋಹವಿರ್ಧಾನೇ ಯತ್ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀ ಚಾಮಾವಾಸ್ಯಾ ಚ ಯತ್ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಾಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾಂ ವಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ, ಉಭೇ ಪುಣ್ಯಾಹೇ ಉಭೇ ಯಜ್ಞಿಯೇ ||೧,೬।೯||
[ಪುಟ ೧,೧೦೨]
ನ ಪುರಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದೇತೋರ್ ಮನ್ಥಿತವೈ, ಅಸುರ್ಯೋ ವಿದೇವಾ ಆಧೀಯತೇ, ಉದ್ಯತ್ಸು ರಶ್ಮಿಷು ಮಥ್ಯಸ್ ತತ್ ಸದೇವಃ ಸೇನ್ದ್ರ ಉಭಯೋರ್ ಅಹ್ನೋ ರೂಪ ಆಧೀಯತೇ ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯಾಂ ಪ್ರಕ್ರಮೇಷ್ವ್ ಆಧೇಯಸ್, ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯಕ್ಷರಾ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರಮ್ ಅಗ್ನೇಶ್ ಛನ್ದಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ಸ್ವೇ ಛನ್ದಸ್ಯ್ ಆಧತ್ತೇ ತದ್ ಯಸ್ಯೇರ್ತ್ಸೇದ್ ಅಪರಿಮಿತ ಏವ ತಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್ ಕ್ಷೇಷ್ಣು ವೈ ಪರಿಮಿತಮ್ ಅಪರಿಮಿತಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಜೀವನಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಅಧ್ಯ್ ಉದಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಬಿಭೇತ್, ಅದ ಏವಾಸಾ ಅಭೂದ್ ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನುನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯಾಜುಹೋತ್, ಏತರ್ಹಿ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಸೃಜ್ಯತೇ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಆಧೀಯತೇ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಅಮ್ಣ ಏವಾನುದ್ರುತ್ಯಾಥಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಹೋತವ್ಯಮ್ ಇತಿ ತನ್ ನೈವಂ ಕರ್ತವೈ, ಅಯತಂ ತತ್ ಕುಣ್ಡ್ಯಾಗ್ರೀಯಂ ತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ಯೋನೇಃ ಪರಮ್ ಅವರಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಅಪ್ರಜನಿಷ್ಣುಃ ಸ್ಯಾತ್, ಹವೀಂಷ್ಯ್ ಏವ ಪೂರ್ವಾಣಿ ನಿರುಪ್ಯಾಥ ಸಾಯಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ತತ್ ಸಾಯಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ರೇತೋ ಮಧ್ಯತೋ ದಧಾತಿ ||
ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸೂರ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಪ್ರಾತಸ್ ||
ತತ್ ಸಾಯಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ರೇತೋ ಮಧ್ಯತೋ ಹಿತಂ || ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಜನಯಾಮ್ ಅಕರ್ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚ ಸಂಯತ್ತಾ ಆಸನ್, ಅಥೇನ್ದ್ರೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಅಬಿಭಯುಸ್, ಅದ ಏವಾಸಾ ಅಗ್ನಿಂ ಗೋಪಾಯಮಾನೋ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಗೋಪಾಯಮಾನೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ನಾ ಉಪೈಷ್ಯತಿ, ಅಭಿ ನೋ ಜೇಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಯದ್ ಏವ ತ್ವಂ ಕಿಂಚ ಕರವೋ ಯದ್ ಧನಾ ಯಜ್ ಜಿನಾ ಯದ್ ವಿನ್ದಾಸೈ ತತ್ ತೇ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಕುರ್ಮಸ್, ಅಥೇಹೀತಿ ಸ ವಾ ಐತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಅಹೋತವ್ಯಮ್, ಯದ್ ಧ್ಯ್ ಏವೈಷ ಕಿಂಚ ಕರೋತಿ ಯದ್ ಧನ್ತಿ ಯಜ್ ಜಿನಾತಿ ಯದ್ ವಿನ್ದತೇ ಯದ್ ಏನಂ ವಿಶ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ತದ್ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಹೋತವ್ಯಮ್, ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಾ೩ನ್ ನ ಹೋತವ್ಯಾ೩ಮ್ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ ಯದ್ ಧುತ್ವಾ ನ ಜುಹುಯಾದ್ ವಿ ಯಜ್ಞಂ ಛಿನ್ದ್ಯಾಜ್ ಜೀಯೇತ ವಾ ಪ್ರ ವಾ ಮೀಯೇತ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀಮ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ವಾ ಪ್ರತಿ ಹೋತವ್ಯಮ್ ಅಥೋ ಅಗ್ನ್ಯುಪಸ್ಥಾನಂ ವಾ ಚಯಿತವ್ಯಸ್ ತೇನಾಸ್ಯ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಸಂತತಾ ಅವಿಛಿನ್ನೌ ಭವತಃ ||೧,೬।೧೦||
ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಪಶುಮಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಯೋ ಬಹುಪುಷ್ಟಸ್ ತಸ್ಯ ಗೃಹಾದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಹರೇಯುಸ್, ಯಥಾ ವಾ ಏತಂ ಸೃಜ್ಯಮಾನಂ ಪಶವೋ ಽನ್ವಸೃಜ್ಯನ್ತೈವಮ್ ಏನಮ್ ಆಹ್ರಿಯಮಾಣಂ ಪಶವೋ ಽನ್ವಾಯನ್ತಿ, ಏಷ ಹಿ ರುದ್ರೋ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ, ಅನ್ನಾದಃ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಭ್ರಷ್ಟ್ರಾದ್ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಮ್ ಆಹರೇಯುಸ್, ಏಷ ವಾ ಅಗ್ನೀನಾಮ್ ಅನ್ನಾದಸ್, ಅನ್ನಕರಣಂ ಭ್ರಷ್ಟ್ರಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಯಥಾ ವೃಷಲೋ ನಿಜಃ ಪುಕ್ಲಕಶ್ ಚಿಕಿತ್ಸೇದ್ ಏವಂ ಸ ಇತಿ ಸ ಮಥ್ಯ ಏವ ಸ ಶಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಭವತಿ ಶಂ ಪಶುಭ್ಯಸ್, ಯಃ ಸೋಮೇನಾಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಆದಧೀತ ನ ಪುರಾ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಧವೀಂಷಿ ನಿರ್ವಪೇತ್, ರುದ್ರೋ ಽಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಭಿಮಾನುಕಃ ಸ್ಯಾತ್, ಏತೇ ವೈ ಪಶವೋ ಯದ್ ವ್ರೀಹಯಶ್ ಚ ಯವಾಶ್ ಚ ತೇಷಾಂ ಚತುಃಶರಾವಮ್ ಓದನಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ಜೀವತಣ್ಡುಲಮ್ ಇವೋಪಹರೇತ್ ತದ್ ಯಾಭ್ಯೋ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಯತ್ ತಾಭ್ಯೋ ನ ಜುಹುಯಾತ್ ತಾಭ್ಯಾ ಆವೃಶ್ಚೇತ, ಅನುಧ್ಯಾಯೀ ಕ್ಷೋಧುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಾಭ್ಯಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತವ್ಯಮ್, ತೇನ ತಾಭ್ಯೋ ನಾವೃಶ್ಚತೇ, ಅನನುಧ್ಯಾಯ್ಯ್ ಅಕ್ಷೋಧುಕೋ ಭವತಿ ಸಂವತ್ಸರೇ ಹವೀಂಷಿ ನಿರ್ವಪತಿ ತದ್ ಅಸ್ಯ ಸಂವತ್ಸರಾನ್ತರ್ಹಿತೋ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನ್ ನ ಹಿನಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಅಹೌಷೀತ್ ತತ್ ತಪೋ ಽವಿದತ್ ಸ ಸರ್ವೇಣ ಸಾಕಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಸಮಾರುಕ್ಷತ್ ತ್ರಿರ್ ವಾ ಇದಂ ವಿರಾಡ್ ವ್ಯಕ್ರಮತ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಮ್ ಆಹವನೀಯಂ ಸಭ್ಯಮ್, ತದ್ ವಿರಾಜಮ್ ಆಪತ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ವಿರಾಟ್, ಅನ್ನಂ ವಾವೈತದ್ ಆಪತ್, ಮಧ್ಯಾಧಿದೇವನೇ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ಜುಹುಯಾದ್ ವಾರುಣ್ಯ ಋಚಾ ವರುಣೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ರಾಜಾ ರಾಜ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಹಿರಣ್ಯಂ ನಿಧಾಯ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಿಮತ್ಯ್ ಏವ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಆಯತನವತಿ, ಅನ್ಧೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯದ್ ಅನಾಯತನೇ ಜುಹುಯಾತ್, ಶತಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅಕ್ಷಾನ್ ಪ್ರಯಚ್ಛೇತ್ ತಾನ್ ವಿಚಿನುಯಾತ್, ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಗಾಮ್ ಅಸ್ಯ ತದ್ ಅಹಃ ಸಭಾಯಾಂ ದೀವ್ಯೇಯುಸ್ ತಸ್ಯಾಃ ಪರೂಂಷಿ ನ ಹಿಂಸ್ಯುಸ್ ತಾಂ ಸಭಾಸದ್ಭ್ಯಾ ಉಪಹರೇತ್ ತಯಾ ಯದ್ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ತದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ದೇಯಮ್, ತತ್ ಸಭ್ಯಮ್ ಅನ್ನಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ||೧,೬।೧೧||
ಯಸ್ಯಾ ರಾತ್ರ್ಯಾಃ ಪ್ರಾತರ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧಾಸ್ಯಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಾಂ ರಾತ್ರೀಂ ಚತುಃಶರಾವಮ್ ಓದನಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ಜೀವತಣ್ಡುಲಮ್ ಇವೋಪಹರೇತ್, ಅದಿತಿರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಕಾಮೌದನಮ್ ಅಪಚತ್ ಸೋಞ್ಶಿಷ್ಟಮ್ ಆಶ್ನಾತ್ ತಸ್ಯಾ ಧಾತಾ ಚಾರ್ಯಮಾ ಚಾಜಾಯೇತಾಮ್, ಸಾಪರಮ್ ಅಪಚತ್ ಸೋಞ್ಶಿಷ್ಟಮ್ ಆಶ್ನಾತ್ ತಸ್ಯಾ ಮಿತ್ರಶ್ ಚ ವರುಣಶ್ ಚಾಜಾಯೇತಾಮ್, ಸಾಪರಮ್ ಅಪಚತ್ ಸೋಞ್ಶಿಷ್ಟಮ್ ಆಶ್ನಾತ್ ತಸ್ಯಾ ಅಂಶಶ್ ಚ ಭಗಶ್ ಚಾಜಾಯೇತಾಮ್, ಸಾಪರಮ್ ಅಪಚತ್ ಸೈಕ್ಷತೋಞ್ಶಿಷ್ಟಂ ಮೇ ಽಶ್ನತ್ಯಾ ದ್ವೌದ್ವೌ ಜಾಯೇತೇ ಇತೋ ನೂನಂ ಮೇ ಶ್ರೇಯಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಶ್ನೀಯಾಮ್ ಇತಿ ಸಾ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಶಿತ್ವೋಪಾಹರತ್ ತಾ ಅನ್ತರ್ ಏವ ಗರ್ಭಃ ಸನ್ತಾ ಅವದತಾಮ್ ಆವಮ್ ಇದಂ ಭವಿಷ್ಯಾವೋ ಯದ್ ಆದಿತ್ಯಾ ಇತಿ ತಯೋರ್ ಆದಿತ್ಯಾ ನಿರ್ಹನ್ತಾರಮ್ ಐಛನ್, ತಾ ಅಂಶಶ್ ಚ ಭಗಶ್ ಚ ನಿರಹತಾಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೌ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜನ್ತೇ, ಅಂಶಪ್ರಾಸೋ ಽಂಶಸ್ಯ ಭಾಗಧೇಯಮ್, ಜನಂ ಭಗೋ ಽಗಛತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುರ್ ಜನೋ ಗನ್ತವ್ಯಸ್ ತತ್ರ ಭಗೇನ ಸಂಗಛತಾ ಇತಿ ಸ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಊರ್ಧ್ವ ಏವ ಪ್ರಾಣಮಂ ಉದಶ್ರಯತ ಮೃತಮ್ ಇತರಮ್ ಆಣ್ಡಮ್ ಅವಾಪದ್ಯತ ಸ ವಾವ ಮಾರ್ತಾಣ್ಡೋ ಯಸ್ಯೇಮೇ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾ ಸಾ ವಾ ಅದಿತಿರ್ ಆದಿತ್ಯಾನ್ ಉಪಾಧಾವತ್, ಅಸ್ತ್ವ್ ಏವ ಮ ಇದಂ ಮಾ ಮ ಇದಂ ಮೋಘೇ ಪರಾಪಪ್ತದ್ ಇತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್, ಅಥೈಷೋ ಽಸ್ಮಾಕಮ್ ಏವ ಬ್ರವಾತೈ ನ ನೋ ಽತಿಮನ್ಯಾತಾ ಇತಿ ಸ ವಾವ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಆದಿತ್ಯೋ ಯಸ್ಯ ಮನುಶ್ ಚ ವೈವಸ್ವತೋ ಯಮಶ್ ಚ ಮನುರ್ ಏವಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಯಮೋ ಽಮುಷ್ಮಿನ್, ಏತೇ ವೈ ದೇವಯಾನಾನ್ ಪಥೋ ಗೋಪಾಯನ್ತಿ ಯದ್ ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ ಇಯಕ್ಷಮಾಣಂ ಪ್ರತಿನುದನ್ತೇ ಯೋ ವಾ ಏತೇಭ್ಯೋ ಽಪ್ರೋಚ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ತಮ್ ಏತೇ ಸ್ವರ್ಗಾಲ್ ಲೋಕಾತ್ ಪ್ರತಿನುದನ್ತೇ, ಉಞ್ಶಿಷ್ಟಭಾಗಾ ವಾ ಆದಿತ್ಯಾಸ್, ಯದ್ ಉಞ್ಶಿಷ್ಟೇ ವಿವರ್ತಯಿತ್ವಾ ಸಮಿಧ ಆದಧಾತಿ ತದ್ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯೋ ಽಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಂ ಪ್ರಾಹ ನೈನಂ ಸ್ವರ್ಗಾಲ್ ಲೋಕಾತ್ ಪ್ರತಿನುದನ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಉತ್ಸೃಜೇತಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧಾಸ್ಯಮಾನಸ್, ನಾಸ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಗೃಹಾದ್ ಧರೇಯುಸ್, ನಾನ್ಯತಾ ಆಹರೇಯುಸ್, ಸಂವತ್ಸರೇ ವೃದ್ಧಾ ಗರ್ಭಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾತಮ್ ಏನಂ ವೃದ್ಧಮ್ ಆಧತ್ತೇ ದ್ವಾದಶ ರಾತ್ರೀರ್ ಉತ್ಸೃಜೇತ ದ್ವಾದಶ ವೈ ರಾತ್ರಯಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾ ಸಂವತ್ಸರೇ ವೃದ್ಧಾ ಗರ್ಭಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾತಮ್ ಏನಂ ವೃದ್ಧಮ್ ಆಧತ್ತೇ ತಿಸ್ರ ಉತ್ಸೃಜೇತ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಏಕಾಮ್ ಉತ್ಸೃಜೇತ, ಏಕೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಪುರೂರವಾ ವಾ ಐಡ ಉರ್ವಶೀಮ್ ಅವಿನ್ದತ ದೇವೀಮ್, ತಸ್ಯಾ ಆಯುರ್ ಅಜಾಯತ ಸ ದೇವಾನ್ತ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯತ್ತೋ ಽನೂದೈತ್ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್, ತದ್ ವಯಂ ದೇವಾ ಇಮಃ ಕ್ವಾಯಂ ಮನುಷ್ಯೋ ಗಮಿಷ್ಯತೀತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಬಹವೋ ವೈ ಮೇ ಸಮಾನಾಸ್ ತೇ ಮಾ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಕಿಮ್ ಅಯಂ ದೇವ್ಯಾಃ ಪುತ್ರೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಮಾತುರ್ಭ್ರಾತ್ರೇಭ್ಯಾ ಆಹಾರ್ಷೀತ್, ಅಸ್ತ್ವ್ ಏವ ಮೇ ಕಿಂಚಿದ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿರ್ ಯಜ್ಞಿಯಾಂ ತನ್ವಂ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತಾಮ್ ಉತ್ಸಙ್ಗೇ ಽವಧಾಯಾಹರತ್ ತಾಮ್ ಉಖಾಯಾಮ್ ಅವಾದಧಾತ್ ಸೋ ಽಶ್ವತ್ಥ ಆರೋಹೋ ಽಭವತ್, ಯೋಖಾ ಸಾ ಶಮೀ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೌ ಯಜ್ಞಾವಚರೌ ಪುಣ್ಯಜನ್ಮಾನೌ ಹಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ವರುಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮ್ ಆಗಛತ್ ಪ್ರವಸನ್ತಮ್, ತಸ್ಯ ಜಾಯಾಂ ಸಮಭವತ್ ತಂ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆಯನ್ತಂ ಪ್ರತಿಕ್ಶಾಯ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ನಿರದ್ರವತ್ ಸೋ ಽವೇತ್ ಸರ್ವಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ನೃಮ್ಣಂ ರೇತೋ ನಿರ್ಲುಪ್ಯ ಹರತೀತಿ ತದ್ ಅನುಪರಾಹಾಯ ನಿರಲುಮ್ಪತ್, ಯದ್ ರೇತಾ ಆಸೀತ್ ಸೋ ಽಶ್ವತ್ಥ ಆರೋಹೋ ಽಭವತ್, ಯದ್ ಉಲ್ಬಂ ಸಾ ಶಮೀ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೌ ಯಜ್ಞಾವಚರೌ ಪುಣ್ಯಜನ್ಮಾನೌ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ರಿರಿಚಾನೋ ಽಮನ್ಯತ ಸೋ ಽಶ್ವೋ ಭೂತ್ವಾ ಸಂವತ್ಸರಂ ನ್ಯಙ್ ಭೂಮ್ಯಾಂ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿನಿಧಾಯಾತಿಷ್ಠತ್ ತಸ್ಯಾಶ್ವತ್ಥೋ ಮೂರ್ಧ್ನ ಉದಭಿನತ್ ತದ್ ಅಶ್ವತ್ಥಸ್ಯಾಶ್ವತ್ಥತ್ವಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ಯಜ್ಞಾವಚರಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಹಿ ||೧,೬।೧೨||
ಮನುರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಕಾಮೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಆಧಾಸ್ಯಮಾನೋ ದೇವತಾಯೈದೇವತಾಯಾ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋರ್ ಆಹುತ್ಯಾ ಪ್ರಫರ್ವ್ಯ್ ಉದತಿಷ್ಠತ್ ತಸ್ಯಾ ಘೃತಂ ಪದೋರ್ ಅಕ್ಷರತ್ ಸಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಐತ್ ತಾ ಅಬ್ರೂತಾಮ್ ಆಹುತ್ಯಾ ವೈ ತ್ವಮ್ ಆವಯೋರ್ ಅಜನಿಷ್ಠಾ ಮನೋಸ್ ತ್ವೈ ತ್ವಮ್ ಅಸಿ ತಂ ಪರೇಹೀತಿ ಸಾ ಮನುಮ್ ಐತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅಸುರಾ ವಾ ಇಮೇ ಪುಣ್ಯಮನ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆದಧತೇ ತಾನ್ ಪರೇಹೀತಿ ಸಾ ಪರೈತ್ ತೇ ಽಮುಮ್ ಅಗ್ರಾ ಆದಧತಾಥೇಮಮ್ ಅಥೇಮಮ್, ಸಾ ಪುನರ್ ಐತ್ ತಾಮ್ ಅಪೃಛತ್ ಕಿಮ್ ಅಭ್ಯಗನ್ನ್ ಇತಿ ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಅಮುಮ್ ಏವಾಗ್ರಾ ಆಧಿಷತಾಥೇಮಮ್ ಅಥೇಮಮ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಸಕೃದ್ ವಾವಾಸುರಾಃ ಶ್ರಿಯೋ ಽನ್ತಮ್ ಅಗುಃ ಪರಾ ತು ಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ದೇವಾ ವಾ ಇಮೇ ಪುಣ್ಯಮನ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆದಧತೇ ತಾನ್ ಪರೇಹೀತಿ ಸಾ ಪರೈತ್ ತ ಇಮಮ್ ಅಗ್ರಾ ಆದಧತ, ಅಥಾಮುಮ್ ಅಥೇಮಮ್, ಸಾ ಪುನರ್ ಐತ್ ತಾಮ್ ಅಪೃಛತ್ ಕಿಮ್ ಅಭ್ಯಗನ್ನ್ ಇತಿ ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಇಮಮ್ ಏವಾಗ್ರಾ ಆಧಿಷತಾಥಾಮುಮ್ ಅಥೇಮಮ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಸಕೃದ್ ವಾವ ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇಣ ಸಾಕಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಸಮಾರುಕ್ಷನ್, ಇತಃಪ್ರದಾನಾತ್ ತು ಯಜ್ಞಮ್ ಉಪಜೀವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ಯಃ ಸರ್ವವೇದಸಂ ದಾಸ್ಯನ್ತ್ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಇಮಮ್ ಅಗ್ರಾ ಆದಧೀತಾಥಾಮುಮ್ ಅಥೇಮಮ್, ತದ್ ಯಥೈವ ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇಣ ಸಾಕಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಸಮಾರೋಹನ್ನ್ ಏವಮ್ ಏವ ಯಜಮಾನಃ ಸರ್ವೇಣ ಸಾಕಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಸಮಾರೋಹತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಋಷಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಪುಣ್ಯಮನ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆದಧತೇ ತಾನ್ ಪರೇಹೀತಿ ಸಾ ಪರೈತ್ ತ ಇಮಮ್ ಅಗ್ರಾ ಆದಧತಾಥೇಮಮ್ ಅಥಾಮುಮ್, ಸಾ ಪುನರ್ ಐತ್ ತಾಮ್ ಅಪೃಛತ್ ಕಿಮ್ ಅಭ್ಯಗನ್ನ್ ಇತಿ ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಇಮಮ್ ಏವಾಗ್ರಾ ಆಧಿಷತ, ಅಥೇಮಮ್ ಅಥಾಮುಮ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅಹಂ ವಾವಾಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಂ ವಿದಾಂಚಕಾರ ಸರ್ವೇಷು ವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷ್ವ್ ಋಷಯಃ ಪ್ರತ್ಯಷ್ಠುರ್ ಇತಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಯದ್ ಅಮುಮ್ ಆಧಾಯೇಮಮ್ ಆದಧ್ಯಾದ್ ಅಪ ತದ್ ಆದಧ್ಯಾತ್, ಯದ್ ವಾವೇಮಮ್ ಆಧಾಯಾಮುಮ್ ಆದಧ್ಯಾದ್ ಅಪ ತದ್ ಆದಧ್ಯಾತ್ ತದ್ ಇಮಮ್ ಏವಾಧಾಯಾಥೇಮಮ್ ಅಥಾಮುಮ್, ತಥಾ ಸಮೃದ್ಧಾ ಆಧೀಯತೇ ಪ್ರಾಚೀನಪ್ರವಣ ಆಧೇಯಸ್ ತಥಾ ಸಮೃದ್ಧಾ ಆಧೀಯತೇ ಪ್ರಾಚೀನಂ ಮಧ್ಯಮಾದ್ ವಂಶಾದ್ ಆಧೇಯಸ್ ತಥಾ ಸಮೃದ್ಧಾ ಆಧೀಯತೇ ಯಾ ವೈ ಸಾ ಪ್ರಫರ್ವ್ಯ್ ಆಸೀತ್ ಸಾ ಗೌರ್ ಅಭವತ್ ಸೇಡಾ ಸಾ ಮಾನವೀ ಘೃತಪದೀ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀ ||೧,೬।೧೩||
ಯತ್ ತ್ವಾ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪರೋವಪ ಮನ್ಯುನಾ ಸುಮನಸ್ತರ |
ಸುಕಲ್ಪಮ್ ಅಗ್ನೇ ತತ್ ತವ ಪುನಸ್ ತ್ವೋದ್ದೀಪಯಾಮಸಿ ||
ಯತ್ ತೇ ಮನ್ಯುಪರೋಪ್ತಸ್ಯ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅನುದಧ್ವಸೇ |
ಆದಿತ್ಯಾ ವಿಶ್ವೇ ತದ್ ದೇವಾ ವಸವಃ ಪುನರ್ ಆಭರನ್ ||
ಯತ್ ತೇ ಭಾಮೇನ ವಿಚಕರಾನೀಶಾನೋ ಹೃದಸ್ ಪರಿ ||
ಪುನಸ್ ತದ್ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚಾಗ್ನಿಶ್ ಚ ವಸವಃ ಸಮಚೀಕೢಪನ್ ||
ಪುನಸ್ ತ್ವಾದಿತ್ಯಾ ರುದ್ರಾ ವಸವಃ ಸಮಿನ್ಧತಾಂ ಪುನರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೋ ವಸುಧೀತೇ ಅಗ್ನೇ ||
ಘೃತೇನ ತ್ವಂ ತನ್ವಂ ವರ್ಧಯಸ್ವ ರಾಯಸ್ಪೋಷಾ ಯಜಮಾನಂ ಸಚನ್ತಾಮ್ ||
[ಪುಟ ೧,೧೦೯]
ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ತನ್ತವೋ ಯಂ ವಿತನ್ವತ ಇಮಂ ಚ ಯಜ್ಞಂ ಸುಧಯಾ ದದನ್ತೇ |
ತೇಭಿಶ್ ಛಿದ್ರಮ್ ಅಪಿದಧ್ಮೋ ಯದ್ ಅತ್ರ ಸ್ವಾಹಾ ಯಜ್ಞೋ ಅಪ್ಯೇತು ದೇವಾನ್ ||
ಮನೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜುಷತಾಮ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವಿಛಿನ್ನಂ ಯಜ್ಞಂ ಸಮ್ ಇಮಂ ದಧಾತು |
ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ಸಪ್ತತನ್ತುಂ ತತಂ ನಾ ಆ ದೇವಾ ಯನ್ತು ಸುಮನಸ್ಯಮಾನಾಃ ||
ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ನೋ ಹವಿಷಾ ಘೃತೇನ ವಿಛಿನ್ನಂ ಯಜ್ಞಂ ಸಮ್ ಇಮಂ ದಧಾತು |
ಯಾ ಇಷ್ಟಾ ಉಷಸೋ ಯಾಶ್ ಚ ಯಾಜ್ಯಾಸ್ ತಾಃ ಸಂದಧಾಮಿ ಮನಸಾ ಘೃತೇನ ||
ಅಗ್ನೇ ಽಭ್ಯಾವರ್ತಿನ್ನ್ ಅಭಿ ಮಾವರ್ತಸ್ವಾಯುಷಾ ವರ್ಚಸಾ ಪ್ರಜಯಾ ಧನೇನ ಸನ್ಯಾ ಮೇಧಯಾ ರಯ್ಯಾ ಪೋಷೇಣ ||
ಅಗ್ನೇ ಅಙ್ಗಿರಃ ಶತಂ ತೇ ಸನ್ತ್ವ್ ಆವೃತಃ ಸಹಸ್ರಂ ತ ಉಪಾವೃತಃ |
ಅಥಾ ಪೋಷಸ್ಯ ಪೋಷೇಣ ಪುನರ್ ನೋ ನಷ್ಟಮ್ ಆಕೃಧಿ ಪುನರ್ ನೋ ರಯಿಮ್ ಆಕೃಥಿ ||
ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ನಿವರ್ತಸ್ವ ಪುನ್ರ್ ಅಗ್ನ ಇಷಾಯುಷಾ |
ಪುನರ್ ನಃ ಪಾಹ್ಯ್ ಅಂಹಸಃ ||
[ಪುಟ ೧,೧೧೦]
ಸಹ ರಯ್ಯಾ ನಿವರ್ತಸ್ವಾಗ್ನೇ ಪಿನ್ವಸ್ವ ಧಾರಯಾ |
ವಿಶ್ವಪ್ಸ್ನ್ಯಾ ವಿಶ್ವತಸ್ ಪರಿ ||
ಸಲಿಲಃ ಸಲಿಗಃ ಸಗರಸ್ ತೇ ನ ಆದಿತ್ಯಾ ಹವಿಷೋ ಜುಷಾಣಾ ವ್ಯನ್ತು ಸ್ವಾಹಾ ಕೇತಃ ಸುಕೇತಃ ಸಕೇತಸ್ ತೇ ನ ಆದಿತ್ಯಾ ಹವಿಷೋ ಜುಷಾಣಾ ವ್ಯನ್ತು ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಜೂತೇ ವಿವಸ್ವನ್ನ್ ಆದಿತ್ಯ ತೇ ನೋ ದೇವಾಃ ಸತ್ಯಾಂ ದೇವಹೂತಿಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆಸುವಧ್ವಮ್ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ||೧,೭।೧||
ಅಗ್ನೇರ್ ವೈ ಭಾಗಃ ಪುನರಾಧೇಯಮ್ ಏತಂ ವೈ ಭಾಗಂ ಪ್ರೇಪ್ಸನ್ ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯದ್ಯ್ ಆದಧಾನೋ ಮನ್ಯೇತ ವಿ ಸ್ಯಾ ಋಧ್ಯತಾ ಇತ್ಯ್ ಉತ್ಸಾದ್ಯ ಪುನರ್ ಆದಧೀತ ಯಮ್ ಏವ ಭಾಗಂ ಪ್ರೇಪ್ಸನ್ ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ತಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಾರ್ಧಯತ್ಯ್ ಏವ ಸರ್ವಮ್ ಏವಾಗ್ನೇಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಯತ್ ಕಿಂಚ ಸರ್ವಮ್ ಏವಾಗ್ನಯೇ ಭಾಗಂ ಪ್ರದಾಯ ಸರ್ವಾಮ್ ಋದ್ಧಿಮ್ ಋಧ್ನೋತಿ ನ ಸಂಭಾರಾಃ ಸಂಭೃತ್ಯಾಸ್, ನ ಯಜುಃ ಕರ್ತವಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ಸಂಭೃತಸಂಭಾರೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಕೃತಯಜುಸ್ ತದ್ ಆಹುಃ ಸಂಭೃತ್ಯಾ ಏವ ಸಂಭಾರಾಃ ಕಾರ್ಯಂ ಯಜುರ್ ಇತಿ ಪುನರುತ್ಸ್ಯೂತಂ ವಾಸೋ ದೇಯಂ ಪುನರ್ಣವೋ ರಥಃ ಪುನರುತ್ಸೃಷ್ಟೋ ಽನಡ್ವಾನ್ ಏತಾನಿ ವೈ ಪುನರಾಧೇಯಸ್ಯ ರೂಪಾಣಿ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಉತ್ಸೀದನ್ನ್ ಅಪ ಓಷಧೀರ್ ಅಭ್ಯುತ್ಸೀದತಿ ದರ್ಭಾ ವಾ ಆಪಾ ಓಷಧಯಸ್, ಯದ್ ದರ್ಭಾ ಉಪೋಲಪಾ ಭವನ್ತಿ, ಅದ್ಭ್ಯ ಏವೈನಮ್ ಓಷಧೀಭ್ಯೋ ಽಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ದೇವಾ ಅಸುರೈರ್ ವಿಜಯಮ್ ಉಪಯನ್ತೋ ಽಗ್ನೌ ಪ್ರಿಯಾಸ್ ತನ್ವಃ ಸಂನ್ಯದಧತ ಯನ್ ನೋ ಜಯೇಯುರ್ ಇಮಾ ಅಭ್ಯುಪಧಾವೇಮ ಯದ್ಯ್ ಉ ಜಯೇಮೇಮಾ ಅಭ್ಯುಪಾವರ್ತೇಮಹೀತಿ ತಾ ದೇವಾ ಜಿತ್ವಾನ್ವೈಛನ್, ಸರ್ವೇಷಾಂ ನಃ ಸಹೇತಿ ಸೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಯ ಏವ ಮಾಂ ಮದ್ದೇವತ್ಯ ಆದಧಾತೈ ಸ ಏತಾಭಿಸ್ ತನೂಭಿಃ ಸಂಭವಾದ್ ಇತಿ ತಂ ದೇವಾ ಆದಧತ ತ ಏತಾಭಿಸ್ ತನೂಭಿಃ ಸಮಭವತ್ ಪಶವೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಾಸ್ ತನ್ವಃ ಪಶುಭಿರ್ ಏವ ಸಮಭವನ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಪುನರಾಧೇಯಮ್ ಆಧತ್ತ ಏತಾಭಿರ್ ಏವಾಗ್ನೇಸ್ ತನೂಭಿಃ ಸಂಭವತಿ ಪಶವೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಾಸ್ ತನ್ವಃ ಪಶುಭಿರ್ ಏವ ಸಂಭವತಿ ಮನುಃ ಪುಷ್ಟಿಕಾಮಾ ಆಧತ್ತ ಸ ಇಮಾನ್ ಪೋಷಾನ್ ಅಪುಷ್ಯತ್ ತೇನ ಋದ್ಧಮ್, ತ್ವಷ್ಟಾ ಪಶುಕಾಮಾ ಆಧತ್ತ ತ ಇಮೇ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಾಃ ಪಶವಃ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ ತೇನ ಋದ್ಧಮ್, ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಕಾಮಾ ಆಧತ್ತ ತಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ ತೇನ ಋದ್ಧಮ್, ಯೋ ವೈ ತಮ್ ಅಗ್ರಾ ಆಧತ್ತ ಸ ತೇನ ವಸುನಾ ಸಮಭವತ್ ತತ್ ಪುನರ್ವಸೋಃ ಪುನರ್ವಸುತ್ವಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಪುನರ್ವಸಾ ಆಧೇಯಃ ಪುನರ್ ಹಿ ಸ ತೇನ ವಸುನಾ ಸಮಭವತ್, ಯೋ ವೈ ತಮ್ ಆಧತ್ತಾರ್ಧ್ನೋತ್ ಸ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನುರಾಧಾಸ್ವ್ ಆಧೇಯಸ್, ಋದ್ಧ್ಯೈ, ಋಧ್ನೋತ್ಯ್ ಏವ, ಅಥೋ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ||೧,೭।೨||
ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಉತ್ಸೀದನ್ತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅಭ್ಯುತ್ಸೀದತಿ ಸಪ್ತದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚ ಋತವೋ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ ಏಷ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತದ್ ಆಹುಃ ಪಞ್ಚದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀಃ ಕಾರ್ಯಾ ನ ಸಪ್ತದಶೇತಿ, ಏತದ್ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಸಂಕ್ರಮಣತಮಮ್ ಏತೇನಾಶಿಷ್ಟಮ್ ಆಪ್ಯತೇ ಪಞ್ಚದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀಃ ಪಞ್ಚದಶಾರ್ಧಮಾಸಸ್ಯ ರಾತ್ರಯಸ್ ತಾಭಿರ್ ಏವ ತಾ ಆಪ್ಯನ್ತೇ ಯಾವನ್ತಿ ವೈ ಸಾಮಿಧೇನೀನಾಮ್ ಅಕ್ಷರಾಣಿ ತಾವನ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾಹಾನಿ ತೈರ್ ಏವ ತಾನ್ಯ್ ಆಪ್ಯನ್ತೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಉತ್ಸೀದನ್ತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅಭ್ಯುತ್ಸೀದತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಷಡ್ ವಿಭಕ್ತಯಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಯತ್ ಷಡ್ ವಿಭಕ್ತಯಃ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥ ಯದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಬಹುಧಾ ವಿಹ್ರಿಯತ ಇಮಾನ್ ಪೋಷಾನ್ ಪುಪೋಷ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಏತಾವತೀರ್ ವಿಭಕ್ತೀರ್ ಆನಶೇ ನಾನ್ಯಾ ದೇವತಾ, ಅಥ ಯದ್ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಾಃ ಸತೀಶ್ ಚತುರಕ್ಷರಾಃ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ, ಆಚತುರಂ ಹಿ ಪಶವೋ ದ್ವನ್ದ್ವಂ ಮಿಥುನಾಸ್, ಋತವೋ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್, ಅನ್ನಮ್ ಋತವಸ್, ಯತ್ ಪ್ರಯಾಜಾನ್ ಅನ್ತರಿಯಾದ್ ಅನ್ನಮ್ ಅನ್ತರಿಯಾತ್, ಯಜ್ಞಮುಖಂ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್, ಯತ್ ಪ್ರಯಾಜಾನ್ ಅನ್ತರಿಯಾದ್ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್ ಅನ್ತರಿಯಾತ್ ತದ್ ಯಸ್ಯೇರ್ತ್ಸೇತ್ ತಸ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಪ್ರಯಾಜಾನಾಂ ವಿಭಕ್ತೀಃ ಕುರ್ಯಾತ್, ವೀರ್ಯಂ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್, ವೀರ್ಯಂ ವಿಭಕ್ತಯಸ್, ವೀರ್ಯಾದ್ ಏವಾಧಿ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ತಾಜಗ್ ಋದ್ಧಿಮ್ ಅಭಿಕ್ರಾಮತಿ ನಾನಾಗ್ನೇಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಽಥ ಕಸ್ಮಾತ್ ಸಹ ವಿಭಕ್ತಯಃ ಪ್ರಯಾಜೈರ್ ಇತಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾಃ ಪರೀಜ್ಯನ್ತೇ ಕಸ್ಮಾದ್ ಆಗ್ನೇಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ತಸ್ಮಾನ್ ನಾನಾಗ್ನೇಯಂ ||೧,೭।೩||
ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ನಿವರ್ತಸ್ವ ಪುನರ್ ಅಗ್ನ ಇಷಾಯುಷಾ |
ಪುನರ್ ನಃ ಪಾಹ್ಯ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಯಾಜಾನಾಂ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಸಹ ರಯ್ಯಾ ನಿವರ್ತಸ್ವಾಗ್ನೇ ಪಿನ್ವಸ್ವ ಧಾರಯಾ |
ವಿಶ್ವಪನ್ಯಾ ವಿಶ್ವತಸ್ ಪರಿ ||
ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಅನುಯಾಜಾನಾಂ ಜುಹುಯಾತ್, ಊರ್ಜಾ ವಾ ಏಷ ಪಶುಭಿರ್ ಉತ್ಸೀದನ್ತ್ ಸಹೋತ್ಸೀದತಿ ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ನಿವರ್ತಸ್ವೇತಿ ತದ್ ಊರ್ಜಮ್ ಏವ ಪಶೂನ್ ಪುನರ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೋ ತಾನ್ ಏವ ಭಾಗಿನಃ ಕರೋತಿ, ಅಥೋ ಉಭಯತ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶಿಷ ಋಧ್ನೋತಿ ನಾನಾಗ್ನೇಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಽಥ ಕಸ್ಮಾದ್ ಆಜ್ಯಭಾಗಾ ಇಜ್ಯೇತೇ ಇತಿ ಚಕ್ಷುಷೀ ವಾ ಏತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ ಆಜ್ಯಭಾಗೌ ಯದ್ ಆಜ್ಯಭಾಗಾ ಅನ್ತರಿಯಾಚ್ ಚಕ್ಷುಷೀ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತರಿಯಾತ್, ಅಗ್ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಸಾ ಇತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ಲೋಕೇ ಕುರ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯೀ ತೇನಾಗ್ನೇಯೀ ಯತ್ ಪಾವಮಾನೀ ತೇನ ಸೌಮೀ ನಾನಾಗ್ನೇಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ನ ಸೋಮಮ್ ಅನ್ತರ್ಯನ್ತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಮೂರ್ಧಾ ದಿವಃ ಕಕುದ್ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಕಾಮೋ ವಾ ಪಶುಕಾಮೋ ವಾ ಸೋಮಸ್ಯ ಲೋಕೇ ಕುರ್ಯಾತ್, ಯನ್ ಮಿಥುನಾ ತೇನ ಪ್ರಜನನವತೀ ಯದ್ ರೇತಸ್ವತೀ ತೇನ ಸೌಮೀ ಯಜ್ಞೇನ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಉತ್ಸಾದಯತೇ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯತ್ ಪಞ್ಚಕಪಾಲಸ್, ಯಜ್ಞಮ್ ಏವ ಪುನರ್ ಆಲಭತೇ, ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಗಾಯತ್ರೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಗಾಯತ್ರಛನ್ದಾಸ್, ಆಗ್ನೇಯಂ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ಯತ್ ಪುನರಾಧೇಯಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಸ್ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್, ಪಞ್ಚಕಪಾಲ ಏವ ಕರ್ಯಃ ಪಞ್ಚಮಾದ್ ವಾ ಅಧ್ಯ್ ಋತೋಃ ಷಷ್ಠ ಋತುರ್ ಅಭವತ್ ಸಮಾನಮ್ ಏತದ್ ಯತ್ ಪಞ್ಚಮಶ್ ಚ ಋತುಃ ಷಷ್ಠಶ್ ಚ ಯತ್ ಪಞ್ಚಕಪಾಲಃ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪ್ರಜನನಂ ವಾ ಋತವಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ಯತ್ ಪಞ್ಚಕಪಾಲಃ ಪ್ರಜನನಾದ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ಪ್ರಜನಯತಿ ||೧,೭।೪||
ವೀರಹಾ ವಾ ಏಷ ದೇವಾನಾಂ ಯೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಉತ್ಸಾದಯತೇ ಶತದಾಯೋ ವೀರಸ್, ಯದ್ ಏತಾಃ ಶತಾಕ್ಷರಾಃ ಪಙ್ಕ್ತಯೋ ಭವನ್ತಿ ವೀರಂ ವಾವೈತದ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಅವದಯತೇ, ಅನ್ಯಸ್ಮೈ ವೈ ಕಮ್ ಆಧೇಯಮ್ ಅನ್ಯಸ್ಮೈ ಪುನರಾಧೇಯಮ್, ನ ವೈ ತದ್ ಆಧೇಯೇನ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ಯಸ್ಮೈ ಕಂ ಪುನರಾಧೇಯಮ್, ಪುನರಾಧೇಯೇನ ವಾವ ತತ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ಜರಾ ವೈ ದೇವಹಿತಮ್ ಆಯುಸ್, ಏತಾವತೀರ್ ಹಿ ಸಮಾ ಏತಿ ಯದ್ ಏತಾಃ ಶತಾಕ್ಷರಾಃ ಪಙ್ಕ್ತಯೋ ಭವನ್ತಿ ಯಾವದ್ ಏವಾಯುರ್ ವೀರ್ಯಂ ತದ್ ಆಪ್ನೋತಿ ತತ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ತದ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಆಯುಷಾ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಉತ್ಸಾದಯತೇ, ಆಯುರ್ ವೀರ್ಯಂ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಯದ್ ಧಿರಣ್ಯಂ ದದಾತಿ, ಆಯುಷೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಶತಮಾನಂ ಭವತಿ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇತ ಉತ್ತಮಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇ ವ್ಯತೃಷ್ಯನ್, ಇತಃಪ್ರದಾನಾದ್ ಧಿ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತೇ ವಾ ಏತಂ ಪುನರ್ ಆದಧತ ತ ಆರ್ಧ್ನುವನ್, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಋದ್ಧಾ ಆದಿತ್ಯಾ ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ಪಶವೋ ಽಸ್ಮಿನ್ನ್ ಋತವೋ ಽಮುಷ್ಮಿನ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಪುನರಾಧೇಯಮ್ ಆಧತ್ತ ಉಭಯೋರ್ ಏವ ಲೋಕಯೋರ್ ಋಧ್ನೋತ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿಂಶ್ ಚಾಮುಷ್ಮಿಂಶ್ ಚ ಸಲಿಲಃ ಸಲಿಗಃ ಸಗರಸ್ ತೇ ನ ಆದಿತ್ಯಾ ಹವಿಷೋ ಜುಷಾಣಾ ವ್ಯನ್ತು ಸ್ವಾಹಾ ಕೇತಃ ಸುಕೇತಃ ಸಕೇತಸ್ ತೇ ನ ಆದಿತ್ಯಾ ಹವಿಷೋ ಜುಷಾಣಾ ವ್ಯನ್ತು ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಜೂತೇ ವಿವಸ್ವನ್ನ್ ಆದಿತ್ಯ ತೇ ನೋ ದೇವಾಃ ಸತ್ಯಾಂ ದೇವಹೂತಿಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆಸುವಧ್ವಮ್ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಏತೈರ್ ವೈ ತೇ ತಂ ಪುನರ್ ಆದಧತ ತ ಆರ್ಧ್ನುವನ್, ತದ್ ಯದ್ ಏತೈಃ ಪುನರ್ ಆಧತ್ತೇ ಽಥ ಋಧ್ನೋತಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ಹಿ ಪುನರಾಧೇಯಮ್ ||೧,೭।೫||
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ಸ ವಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಏವಾಗ್ರೇ ಮೂರ್ಧತೋ ಽಸೃಜತ ಸ ಯತೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಅಸೃಜತ ತತ್ ಪರ್ಯಮಾರ್ಟ್ ತತೋ ಲೋಹಿತಮ್ ಅವಾಹರತ್ ತನ್ ನ್ಯಮಾರ್ಟ್ ತತ ಉದುಮ್ಬರಃ ಸಮಭವತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಉದುಮ್ಬರಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಸ್ ತಸ್ಮಾಲ್ ಲೋಹಿತಂ ಫಲಂ ಪಚ್ಯತೇ ಸೋ ಽಸ್ಮಾತ್ ಸೃಷ್ಟಃ ಪರಾಙ್ ಐದ್ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಇಛಮಾನಃ ಸ ತದ್ ಏವ ನಾವಿನ್ದತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಯದ್ ಅಹೋಷ್ಯತ್ ಸ ಸ್ವಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಆದಾಯಾಜುಹೋತ್ || ಅಗ್ನಿರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ತದ್ ವಾ ಅದಶ್ ಚಕ್ಷುರ್ ಮನ್ಯನ್ತೇ ಯದ್ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಅಮುಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಜುಹ್ವತೋ ಮನ್ಯನ್ತೇ ಸತ್ಯಂ ವೈ ಚಕ್ಷುಃ ಸತ್ಯೇನಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಜುಹೋತಿ ಭವಿಷ್ಣುಃ ಸತ್ಯಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಕಸ್ಮೈ ಕಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಹೂಯತಾ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವಾ ಏತದ್ ಧೃತ್ಯೈ ಗುಪ್ತ್ಯೈ ಹೂಯತೇ ಯತ್ ಸಾಯಂ ಜುಹೋತಿ ರಾತ್ರ್ಯೈ ತೇನ ದಾಧಾರ ಯತ್ ಪ್ರಾತರ್ ಅಹ್ನೇ ತೇನಾಗ್ನೌ ಸರ್ವಾನ್ ಯಜ್ಞಾನ್ತ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾದ್ ಏತದ್ ಏವಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಉಚ್ಯತಾ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮನ್ನ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಇಛಮಾನಾಸ್, ಯತ್ || ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ || ಇತ್ಯ್ ಆಹ ತೇನ ಹೋತ್ರಾ ಆಭಜತಿ ತೇನೈನಾ ಭಾಗಿನೀಃ ಕರೋತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ರೇ ಽಗ್ನಾ ಆಹುತಿರ್ ಅಹೂಯತ ತದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರತ್ವಮ್, ಸೋ ಽಸ್ಮಾತ್ ಸೃಷ್ಟಃ ಪರಾಙ್ ಐದ್ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಇಛಮಾನಃ ಸ ತದ್ ಏವ ನಾವಿನ್ದತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಯದ್ ಅಹೋಷ್ಯತ್ ತಂ ಸ್ವಾ ವಾಗ್ ಅಭ್ಯವದತ್, ಜುಹುಧೀತಿ ಸ ಇತ ಏವೋನ್ಮೃಜ್ಯಾಜುಹೋತ್ || ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಸ್ವಾ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ವಾಗ್ ಅಭ್ಯವದತ್ ತತ್ ಸ್ವಾಹಾಕಾರಸ್ಯ ಜನ್ಮ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾಕಾರಸ್ ತಸ್ಮಾಲ್ ಲಲಾಟೇ ಚ ಪಾಣೌ ಚ ಲೋಮ ನಾಸ್ತಿ, ಅತೋ ಹಿ ಸ ತದ್ ಆದಾಯಾಜುಹೋತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಯಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಕೇಶಾ ಉನ್ಮೃಷ್ಟಾಸ್ ತಮ್ ಆಹುಸ್, ಜ್ಯೇಷ್ಠಲಕ್ಷ್ಮೀತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ಅಗ್ರೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಉದಮೃಷ್ಟ, ಅನೇನ ಸಂಮಿತಾ ಸ್ರುಕ್ ಕಾರ್ಯಾ, ಅನೇನ ವಾ ಅಗ್ರೇ ಽಗ್ನಾ ಆಹುತಿರ್ ಅಹೂಯತ ತಸ್ಯಾ ಆಹುತ್ಯಾಃ ಪುರುಷೋ ಽಸೃಜ್ಯತ ದ್ವಿತೀಯಾಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ಽಶ್ವೋ ಽಸೃಜ್ಯತ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಶ್ವ ಉಭಯಾದನ್, ಅನನ್ತರ್ಹಿತೋ ಹಿ ಪುರುಷಾದ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ತಸ್ಮಾದ್ ಏನಂ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಂ ತಿಷ್ಠನ್ತಂ ಮನ್ಯನ್ತೇ, ಅಶ್ವೋ ನೂ ಪುರುಷಾ ಇತಿ ತೃತೀಯಾಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ಗೌರ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ಚತುರ್ಥೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ಽವಿರ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ಪಞ್ಚಮೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ಽಜಾಸೃಜ್ಯತ ಷಷ್ಠೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ಯವೋ ಽಸೃಜ್ಯತ ಸಪ್ತಮೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ವ್ರೀಹಿರ್ ಅಸೃಜ್ಯತ, ಏತೇ ಸಪ್ತ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ಽಸೃಜ್ಯನ್ತ ತಾನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ||೧,೮।೧||
ಅಷ್ಟಮೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ವಸನ್ತೋ ಽಸೃಜ್ಯತ ನವಮೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ಗ್ರೀಷ್ಮೋ ಽಸೃಜ್ಯತ ದಶಮೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ವರ್ಷಾ ಅಸೃಜ್ಯನ್ತ, ಏಕಾದಶೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತಃ ಶರದ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ದ್ವಾದಶೀಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ತತೋ ಹೇಮನ್ತೋ ಽಸೃಜ್ಯತ, ಉದ್ಯತಾ ತ್ರಯೋದಶ್ಯ್ ಆಹುತಿರ್ ಆಸೀತ್, ಅಥ ಶಿಶಿರಮ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತದ್ ಋತೂನಾಮ್ ಅಶಾನ್ತಂ ಕ್ರೂರಮ್ ಅಹುತಾದ್ ಧಿ ಸಮಭವದ್ ಅಹುತಾದ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ತದ್ ಆಹುರ್ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಸ್, ಋತವಃ ಪೂರ್ವೇ ಽಸೃಜ್ಯನ್ತಾ೩ ಪಶವಾ೩ ಇತಿ, ಉತ ಋತವ ಉತ ಪಶವಾ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಉಭಯೇ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಸಹಾಸೃಜ್ಯನ್ತ ಸ ವಾ ಏನಮ್ ಇತ ಏವ ಪುನಃ ಪ್ರಾವಿಶತ್, ಏತದ್ ವಾ ಅಗ್ನಿಧಾನಂ ಹಸ್ತಸ್ಯ ಯತ್ ಪಾಣಿಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೋ ಹಸ್ತಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ನತಮಾಂ ವಿದಹತಿ ಯದ್ ಧನ್ಯಮಾನೋ ಹಸ್ತೌ ಪ್ರತಿಪ್ರಸಾರಯತಿ, ಅಗ್ನೌ ವಾ ಏತನ್ ನ್ಯಞ್ಚನಮ್ ಇಛತೇ, ಅಗ್ನಿಂ ವೈ ಪಶವಃ ಪ್ರವಿಶನ್ತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಃ ಪಶೂನ್ ಪ್ರ ಹ ವಾ ಏನಂ ಪಶವೋ ವಿಶನ್ತಿ ಪ್ರ ಸ ಪಶೂನ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹ ನಾರದಸ್, ಯತ್ರ ಗಾಂ ಶಯಾನಾಂ ನಿರ್ಜಾನಾತಿ ಮೃತಾಮ್ ಏನಾಮ್ ಅವಿದ್ವಾನ್ ಮನ್ಯತಾ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿಂ ಹ್ಯ್ ಏವೈತೇ ಪ್ರವಿಶನ್ತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಏತಾನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಾನ್ ಋತೂನ್ ಪಶವೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಅಭಿಸರ್ಪನ್ತಿ ನ ಹ್ಯ್ ಏತ ಋತೇ ಽಗ್ನೇಸ್, ಯಜ್ ಜಾತಃ ಪಶೂನ್ ಅವಿನ್ದತ ತಜ್ ಜಾತವೇದಸೋ ಜಾತವೇದಸ್ತ್ವಮ್, ತಾಮ್ ಅಪ್ಸು ಪ್ರಾಸಿಞ್ಚತ್ ಸಾಪೋ ಽನ್ವದಹತ್ ತಾ ಅಗ್ನಯೇ ವಜ್ರೋ ಽಭವನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಧವೀಂಷಿ ಪ್ರೋಕ್ಷತಾಗ್ನಿರ್ ಅಭಿ ನ ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯಸ್, ಯದ್ ಅಭಿಪ್ರೋಕ್ಷೇದ್ ಧತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜೇತ ತಾಂ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅನ್ವೈಛತ್ ತಾಮ್ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ವವಿನ್ದತ್ ತಾಮ್ ಓಷಧೀಷು ನ್ಯಮಾರ್ಟ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಓಷಧಯೋ ಽನಭ್ಯಕ್ತಾ ರೇಭನ್ತೇ, ಓಷಧೀಭ್ಯಃ ಪಶವಃ ಪಶುಭ್ಯೋ ಮನುಷ್ಯಾಸ್, ಅನಭ್ಯಕ್ತೋ ಹ ರೇಭತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದ್ ಯೋ ವಸನ್ತಾಶಿಶಿರೇ ಕಕ್ಷಃ ಸ ಉಪಾಧೇಯಸ್, ಏತದ್ ವೈ ತದ್ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ, ಏಷಾ ವಾವ ಸಾಹುತಿಃ ಶ್ರಾಯತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಏವೈತಯಾ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪೈತಿ, ಅಥೋ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ, ಅಥೋ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಏವೈತಯಾ ಯಜಮಾನಃ ಪುನೀತೇ ಸಹ ವಾ ಏತಾ ಆಸ್ತಾಮ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ ಚ ಸಮಾನೇ ಯೋನಾ ಅಯಸಿ ಲೋಹಿತೇ ಸ ಆದಿತ್ಯ ಊರ್ಧ್ವ ಉದದ್ರವತ್ ತಸ್ಯ ರೇತಃ ಪರಾಪತತ್ ತದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಯೋನಿನೋಪಾಗೃಹ್ಣಾತ್ ತದ್ ಏನಂ ವ್ಯದಹತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಯೋ ಽತ್ರಪು ಪ್ರತಿಧುಕ್ ಕ್ಷೀರಂ ವಿದಹತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಜ್ ಜುಹ್ವತಿ ಪಶೂನಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಯೋ ಯದ್ ವ್ರೀಹಿಯವೌ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಜ್ ಜುಹ್ವತಿ ನಾತಿಶೃತಂ ಕಾರ್ಯಮ್, ರೇತಃ ಶೋಷಯೇತ್, ಯದ್ ವಿಷ್ಯನ್ದೇತೋನ್ಮಾದುಕೋ ಽಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯಾಮ್ ಆಜಾಯೇತ, ಅಮುಷ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ರೇತೋ ಹೂಯತೇ ಽಮೇಧ್ಯಮ್ ಅಶೃತಮ್, ಸಮುದನ್ತಂ ಹೋತವ್ಯಮ್, ತದ್ ಧಿ ಶೃತಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಮಿಥುನಂ ಪ್ರಜನಿಷ್ಣು ||೧,೮।೨||
[ಪುಟ ೧,೧೧೮]
ಸ್ಥಾಲ್ಯಾ ದುಹತಿ, ಅನಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಉಪಸೀದನ್ತಿ ನಹೀಮಾಮ್ ಇತೋ ನೇತಃ ಸ್ಕನ್ದತಿ, ಅಸ್ಕನ್ನತ್ವಾಯ, ಆರ್ಯಕೃತೀ ಭವತ್ಯ್ ಊರ್ಧ್ವಕಪಾಲಾ ಸದೇವತ್ವಾಯ ಸಾ ಹಿ ಸದೇವಾ, ಅಸುರ್ಯಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಂ ಯತ್ ಕುಲಾಲಕೃತಂ ಚಕ್ರವೃತ್ತಮ್, ಯತ್ರ ಸ್ಕನ್ದೇತ್ ತದ್ ಅಪೋ ನಿನಯೇತ್, ಆಪೋ ವೈ ಶಾನ್ತಿಸ್, ಆಪೋ ನಿಷ್ಕೃತಿಸ್, ಆಪೋ ಭೇಷಜಾಸ್, ಯತ್ರ ವಾ ಏತಾ ಅಸ್ಯಾ ಉಪಯನ್ತಿ ತತ್ ಪ್ರಶಸ್ತತರಾ ಓಷಧಯೋ ಜಾಯನ್ತೇ ಬಂಹೀಯಸೀಸ್, ಯದಿ ದುಹ್ಯಮಾನಾವಭಿನ್ದ್ಯಾದ್ ಅನ್ಯಯಾ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾ ನಿರ್ಣಿಜ್ಯ ದೋಹ್ಯಾ ಯಜ್ಞೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಯದ್ಯ್ ಅಧಿಶ್ರಿತಂ ಸ್ಕನ್ದೇದ್ ಯದ್ಯ್ ಉದ್ವಾಸ್ಯಮಾನಂ ಯದ್ಯ್ ಉದ್ವಾಸಿತಂ ಯದ್ಯ್ ಉನ್ನೀಯಮಾನಂ ಯದ್ಯ್ ಉನ್ನೀತಂ ಯದಿ ಪುರಃ ಪರಾಹೃತಂ ಹೋಮಾಯ ಪುನರ್ ಅವನೀಯಾನ್ಯಾಭಿದುಹ್ಯಾ ಯಜ್ಞೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ವಾರುಣೀಮ್ ಋಚಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ವಾರುಣ್ಯಾ ಹೋತವ್ಯಮ್, ವರುಣೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯದ್ ಆರ್ಛತಿ ನಿಷ್ಕೃತಿರ್ ಏವೈಷಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಅಪ್ರತಿಷೇಕ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ ತೇಜಸ್ಕಾಮಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಸ್ಯ, ಅಥೋ ತುಸ್ತೂರ್ಷಮಾಣಸ್ಯ, ಅಥೋ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ವೀರೋ ಮಾ ಆಜಾಯೇತೇತಿ, ಅಪ್ರತಿಷಿಕ್ತೋ ವೈ ಘರ್ಮಸ್ ತೇಜೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ ಸ್ತೃಣುತೇ ಯಂ ತುಸ್ತೂರ್ಷತೇ, ಆ ಹಾಸ್ಯ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ, ಆಜ್ಯೇನ ಹೋತವ್ಯಂ ಯಸ್ಯಾಪ್ರತಿಷೇಕ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್, ಏತದ್ ವಾ ಅಪ್ರತಿಷಿಕ್ತಮ್, ನ ತು ಸ್ಕನ್ನಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರ್ ಅಸ್ತಿ, ಅಥೋ ನ ಪಶುಮಾನ್ ಇವ ಭವತಿ ಪಶೂನಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಯಃ ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ ಶುಚಂ ಪಶುಷು ದಧಾತಿ ತೇಜೋ ಽಶಾನ್ತಂ ಪಶೂನ್ ನಿರ್ದಹತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರತಿಷೇಕ್ಯಮ್ ಏವ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಅದ್ಭಿಃ ಪ್ರತಿಷಿಞ್ಚೇದ್ ಧರೋ ವಿನಯೇತ್, ಗಾಂದೋಹಸಂನೇಜನೇನ ಪ್ರತಿಷಿಚ್ಯಮ್, ತದ್ ಧಿ ನಾಪೋ ನ ಪಯಸ್ ತದ್ ಆಹುಃ ಸ್ಕನ್ದತಿ ವಾ ಏತತ್, ಯರ್ಹಿ ವಾ ಏತದ್ ದೋಹನಾತ್ ಪರ್ಯಾಕ್ರಿಯತೇ ತರ್ಹಿ ಸ್ಕನ್ನಮ್ ಅನ್ತರ್ಹಿತಾ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾ ವನಸ್ಪತಯಸ್, ಇತಿ ತದ್ ಅದ್ಭಿರ್ ಏವ ಪ್ರತಿಷಿಚ್ಯಮ್, ಸ್ತೋಕೇನೈಕೇನ ನ ಹರೋ ವಿನಯತಿ ಶುಚಂ ಪಶೂನಾಂ ಶಮಯತಿ ಪಶವೋ ವೈ ತೇಜೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ಮಿಥುನಂ ವಾ ಆಪಶ್ ಚ ಪಯಶ್ ಚ ಮಿಥುನಾತ್ ಖಲು ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏವ ಮಿಥುನಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ, ಓದನೇನ ಹೋತವ್ಯಂ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಾತಷೇಕ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್, ಏಷ ಹಿ ಪ್ರತಿಷಿಕ್ತಃ ಶಾನ್ತೋ ಮೇಧ್ಯೋ ಮಿಥುನಃ ಪ್ರಜನಿಷ್ಣುಃ ||೧,೮।೩||
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಾ ವೈ ತಪಸೈವಾಸೃಜತ ಸ ವೈ ಸ ವಾಚಮ್ ಏವಾಯಛತ್ ತಪೋ ವಾ ಏಷ ಉಪೈತಿ ಯೋ ವಾಚಂ ಯಛತಿ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಉಭಯತ ಏವ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜತ ಇತಶ್ ಚಾಮುತಶ್ ಚ ನಿಮ್ರುಕ್ತೇ ಸೂರ್ಯೇ ವಾಗ್ ಯನ್ತವ್ಯಾಥೋ ದುಹ್ಯಮಾನಾಯಾಮ್ ಅಥೋ ಅಧಿಶ್ರಿತೇ, ಉನ್ನೀಯಮಾನ ಏವ ಯನ್ತವ್ಯಾಸ್ ತದ್ ಅವಕೢಪ್ತತಮಮ್ ||
ಉದ್ಭವಃ ಸ್ಥ || ಇತ್ಯ್ ಅವೇಕ್ಷೇತ ||
ಉದ್ ಅಹಂ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ ಭೂಯಾಸಮ್ || ಇತಿ ಪ್ರಜಾಯಾಃ ಪಶೂನಾಂ ಸೃಷ್ಟ್ಯೈ, ಅಥೋ ಅಭ್ಯ್ ಏವೈನದ್ ಘಾರಯತಿ ಮೇಧ್ಯತ್ವಾಯ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ವೈ ದಂಪತೀ ವ್ಯಭಿಚರೇತೇ ಪೂರ್ವೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಲೋಕೋ ಽಪರಃ ಪತ್ನ್ಯಾಸ್, ಯತ್ ಪ್ರಾಚೀನಮ್ ಉದ್ವಾಸಯೇದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಮೀಯೇತ ಯತ್ ಪ್ರತೀಚೀನಂ ಪತ್ನೀ ಕಂ ಘರ್ಮಮ್ ಅಭ್ಯುದವೀವಸಾ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ, ಉದೀಚೀನಮ್ ಏವೋದ್ವಾಸ್ಯಮ್ ಅಗ್ರಹಣೌ ಸಂಜೀರ್ಯತಃ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಇತಸ್, ನಾರ್ತಿಂ ನೀತಸ್, ಚತುರ್ ಉನ್ನಯತಿ ಚತುಷ್ಪದಸ್ ತೇನ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ದ್ವಿರ್ ಜುಹೋತಿ ದ್ವಿಪದಸ್ ತೇನ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ, ಅನುಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಪ್ರಜಯಾ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಪೂರ್ಣಮ್ ಅಗ್ರಾ ಉನ್ನಯೇದ್ ಅಥ ಕನೀಯೋ ಽಥ ಕನೀಯಸ್, ಅನುಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಪ್ರಜಯಾ ಋಧ್ನೋತಿ ತದ್ ಆಹುಃ ಕನೀಯಾಂಸಂ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಉಪೈತಿ ಕನೀಯಸೀಂ ಪ್ರಜಾಂ ಕನೀಯಸಃ ಪಶೂನ್ ಕನೀಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಮ್, ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ ಸಂಮಿತಮ್ ಇವಾಗ್ರಾ ಉನ್ನಯೇದ್ ಅಥ ಭೂಯೋ ಽಥ ಭೂಯಃ ಪೂರ್ಣಮ್ ಉತ್ತಮಮ್, ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಭಿಕ್ರಾನ್ತ್ಯೈ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಜ್ಯಾಯಾಂಸಂ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಉಪೈತಿ ಭೂಯಸೀಂ ಪ್ರಜಾಂ ಭೂಯಸಃ ಪಶೂನ್ ಭೂಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಮ್, ವಸೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅರ್ಧುಕೋ ಽಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಕನಿಷ್ಠೋ ಭವತೀತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಸರ್ವೇ ಸದೃಶಾಃ ಸ್ಯುರ್ ಇತಿ ಸರ್ವಾನ್ತ್ ಸಮಾವದ್ ಉನ್ನಯೇತ್ ಸರ್ವೇ ಹ ಸದೃಶಾ ಭವನ್ತಿ ನ ಪಶ್ಚಾದ್ ಉಪಸಾದಯೇತ್, ಅಪಕ್ರಾನ್ತಿಃ ಸಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯತ್ರೈವೋನ್ನಯೇತ್ ತತ್ ಸಾದಯೇತ್ ಪ್ರತರಂ ವಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಭಿಕ್ರಾನ್ತ್ಯೈ, ಅನುಧ್ಯಾಯಿನಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಪರಂ ಕರೋತಿ ಯದ್ ಅಪರಸ್ಮಿಂಸ್ ತಪನ್ತಿ ಪೂರ್ವಸ್ಮಿನ್ ಜುಹ್ವತಿ ಸಮಯಾಗ್ನಿಂ ಹರನ್ತಿ ತೇನೈವೈನಂ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ವಾ ಏತತ್ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅಪುಪೋದ್ ಏವೈನತ್, ಅಪರಸ್ಮಾದ್ ವೈ ಪೂರ್ವಂ ಸೃಷ್ಟಂ ತಮ್ ಏತಾವತ್ಯ್ ಅರಮಯನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರೋ ಽನುದ್ರುತ್ಯ ಜುಹೋತಿ ||
ಆಯುರ್ ಮೇ ಯಛ || ಇತಿ ಸಾದಯತಿ, ಆಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ಯಛತಿ ||
ವರ್ಚೋ ಮೇ ಯಛ || ಇತಿ ಸಾದಯತಿ ವರ್ಚ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ಯಛತಿ, ಓಷಧೀರ್ ವಾ ಇಮಾ ರುದ್ರಾ ವಿಷೇಣಾಞ್ಜನ್, ತಾಃ ಪಶವೋ ನಾಲಿಶನ್ತ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವನ್, ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ವಾರ್ಯಂ ವೃಣೈ ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತಿ, ಅಬ್ರುವನ್ತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮದ್ದೇವತ್ಯೈವ ಸಮಿದಸದ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ಸಮಿತ್, ದೇವೇಷು ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯೈಷಾ ವಾರ್ಯವೃತಾ ದ್ವೇ ಸಮಿಧೌ ಕಾರ್ಯೇ ದ್ವೇ ಹ್ಯ್ ಆಹುತೀ ಏಕೈವ ಕಾರ್ಯಾ, ಏಕೋ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಏಕಧಾ ಖಲು ವೈ ಸಮಿದ್ಧಸ್, ಉತ ಬಹ್ವೀರ್ ಆಹುತಯೋ ಹೂಯನ್ತೇ ತಾ ಅಗ್ನಿನಾನ್ವವಾಕರೋತ್ ತಾ ಅಸ್ವದಯತ್ ತಾಃ ಪುನರ್ಣವಾ ಅಜಾಯನ್ತ, ಏತರ್ಹಿ ಖಲು ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಣೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಿನೇ ಸರ್ವಾ ಓಷಧಯಃ ಸ್ವದನ್ತೇ ಯತ್ ಸಮಿಧಮ್ ಆದಧಾತಿ ಸರ್ವಾ ಏವಾಸ್ಮಾ ಓಷಧೀಃ ಸ್ವಧಯಾಮ್ ಅಕಃ ||೧,೮।೪||
ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವಃ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧೋತೋರ್ ವದೇತ್, ಏತದ್ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ, ಏತತ್ ಸತ್ಯಮ್ ಏತದ್ ಋತಮ್, ನ ವಾ ಏತಸ್ಮಾದ್ ಋತೇ ಯಜ್ಞೋ ಽಸ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏವಂ ವದಿತವ್ಯಮ್ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾ ವಾಚಾ ಗರ್ಭಂ ದಧಾತಿ ಮಿಥುನಯಾ ವಾಚಾ ಮಿಥುನಂ ಪ್ರಜನಯತಿ ಯದ್ ವಾಚಾ ಚ ಜುಹೋತಿ ಯಜುಷಾ ಚ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಯತ್ ತೂಷ್ಣೀಂ ಚ ಜುಹೋತಿ ಮನಸಾ ಚ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಸ್ಥಾಣುರ್ ವೈ ಪೂರ್ವಾಹುತಿಸ್, ಅತಿಹಾಯ ಪೂರ್ವಾಮ್ ಆಹುತಿಮ್ ಉತ್ತರಾ ಹೋತವ್ಯಾ ಸ್ಥಾಣುಮ್ ಏವ ಛಮ್ಬಟ್ಕರೋತಿ, ಉತ್ತರಾಹುತಿರ್ ಭೂಯೋ ಹೋತವ್ಯಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಭಿಕ್ರಾನ್ತ್ಯೈ ಪಶೂನ್ ಏವ ಪೂರ್ವಯಾಹುತ್ಯಾ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಉತ್ತರಯಾ, ಆಗ್ನೇಯೀ ಸಾಯಮ್ ಆಹುತಿಸ್ ತಯಾ ರೇತಃ ಸಿಞ್ಚತಿ ತದ್ ರೇತಃ ಸಿಕ್ತಂ ರಾತ್ರ್ಯೈ ಗರ್ಭಂ ದಧಾತಿ ತತ್ ಸೌರ್ಯಾ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಜನಯಾಮ್ ಅಕರ್ ಇಯಂ ಹೋತವ್ಯಾಥ ಪರಾಥ ಪುನರ್ ಅವಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಾತರ್ ಅವಸ್ತಾದ್ ಧಿ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪ್ರಜಾತಿಃ ಪ್ರಜನನಂ ಹಿ ಸೌರೀ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್, ಪರಾಪರೈವ ಹೋತವ್ಯಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಭಿಕ್ರಾನ್ತ್ಯೈ, ಉದಙ್ಙ್ ಉದ್ದಿಶತಿ ||
ಅನಾಭೋ ಮೃಡ ಧೂರ್ತೇ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ರುದ್ರ ಮೃಡ || ಇತಿ, ಏತಾ ವೈ ರುದ್ರಸ್ಯ ತನ್ವಃ ಕ್ರೂರಾ ಏತಾನಿ ನಾಮಾನಿ, ಏತಾಭಿರ್ ವಾ ಏಷ ಪಶೂಞ್ ಶಮಾಯತೇ ತಾ ಏವಾಸ್ಯ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಶಮಯತಿ, ಅವಾಚೀನಂ ಸಾಯಮ್ ಅವಮಾರ್ಷ್ಟಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾಯಮ್ ಅವಾಚೀ ಪ್ರುಷ್ವೈತಿ, ಊರ್ಧ್ವಂ ದಿವೋನ್ಮಾರ್ಷ್ಟಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಊರ್ಧ್ವಾ ದಿವೈತಿ ಪರಾಚೀನಮ್ ಇವ ವಾ ಏತದ್ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್, ಯತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಯಾಜುಷಂ ವದತಿ ಧೃತ್ಯಾ ಅನಿರ್ಮಾರ್ಗಾಯ ಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ವೈಶ್ವದೇವಂ ವೇದಾಘಾತುಕ ಏನಂ ಪಶುಪತಿರ್ ಭವತ್ಯ್ ಅಘಾತುಕೋ ಽಸ್ಯ ಪಶುಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಾಙ್ ಆಸೀನೋ ಜುಹೋತಿ ದೇವಾಂಸ್ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಹುತ್ವೋಞ್ಶಿಂಷತಿ ಪಶೂನ್ ಏವ ಯಜಮಾನಾಯೋಞ್ಶಿಂಷತಿ, ಉದಙ್ಙ್ ಉದ್ದಿಶತಿ ರುದ್ರಂ ತೇನ ನಿರವದಯತೇ ದಕ್ಷಿಣತೋ ನಿಮಾರ್ಷ್ಟಿ, ಓಷಧೀಶ್ ಚ ತೇನ ಪಿತೄಂಶ್ ಚ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ ಮನುಷ್ಯಾಂಸ್ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಙ್ಗುಲ್ಯಾ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ ಸದತ್ತ್ವಾಯ ನ ದತೋ ಗಮಯೇತ್, ಯದ್ ದತೋ ಗಮಯೇತ್ ಸರ್ಪಾ ಏನಂ ಘಾತುಕಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸರ್ಪಾನ್ ಏವ ಶಮಯತಿ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ||
ಪೂಷಾಸಿ || ಇತಿ ಯಜುರ್ ವದೇತ್ ಪಶವೋ ವೈ ಪೂಷಾ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಶಾನ್ತೋ ವಾ ಏಷೋ ಽಪ್ರೀತಃ ಪುರುಷಮೇಧಂ ವಾ ಏಷ ಪ್ರತೀಕ್ಷತೇ ಯಜಮಾನಮ್ ಏವ ಹವ್ಯಮ್, ಯದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಹವಣೀಂ ನಿಷ್ಟಪತ್ಯ್ ಅಶಾನ್ತಸ್ ತೇನ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಹವಣೀಂ ಪ್ರತಪ್ಯ ಹಸ್ತೋ ಽವಧೇಯಸ್, ಹಸ್ತೋ ವಾ ಪ್ರತಪ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಹವಣ್ಯಾಮ್ ಅವಧೇಯಸ್ ತೇನೈವೈನಂ ಶಮಯತಿ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಶಾನ್ತ ಏನಂ ಪ್ರೀತೋ ನ ಹಿನಸ್ತಿ, ಇತ್ಥಂ ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಏವಂ ಹಿ ಯಜ್ಞಃ ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಅಥೋ ಅಮುಷ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯಾವೃತಮ್ ಅನು ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ ಹೋತವ್ಯಂ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾ೩ನ್ ನ ಹೋತವ್ಯಾ೩ಮ್ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ, ಅನುಧ್ಯಾಯೀ ವಾ ಏಷ ರೂಕ್ಷಸ್, ಹೋತವ್ಯಮ್ ಏವ ||
ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತೇ ಪರಿಷದ್ಯ ಜುಷಸ್ವ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್ ತೇನೈವೈನಂ ಶಮಯತಿ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ತೇನೈವೈನಮ್ ಅನನುಧ್ಯಾಯಿನಮ್ ಅರೂಕ್ಷಂ ಕರೋತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಪೂರ್ವಾಮ್ ಆಹುತಿಂ ಹುತ್ವೋತ್ತರಾಂ ಹೋಷ್ಯನ್ ಪ್ರತೀಕ್ಷತೇ ತೇನೈವೈನಂ ಶಮಯತಿ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ತೇನೈವೈನಮ್ ಅನನುಧ್ಯಾಯಿನಮ್ ಅರೂಕ್ಷಂ ಕರೋತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಪೂರ್ವಾಮ್ ಆಹುತಿಂ ಹುತ್ವೋತ್ತರಾಂ ಹೋಷ್ಯನ್ ಪ್ರತೀಕ್ಷತೇ ತೇನೈವೈನಂ ಶಮಯತಿ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ತೇನೈವೈನಮ್ ಅನನುಧ್ಯಾಯಿನಮ್ ಅರೂಕ್ಷಂ ಕರೋತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯ ಗೃಹ ಉಪಹ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ಏನಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಭಿತಾ ಆಸೀನಾ ಯಾಚನ್ತಿ ತೇನೈವೈನಂ ಶಮಯತಿ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ತೇನೈವೈನಮ್ ಅನನುಧ್ಯಾಯಿನಮ್ ಅರೂಕ್ಷಂ ಕರೋತಿ ||೧,೮।೫||
ದ್ವೇ ದುಹನ್ತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಯ ಜ್ಯಾಯಾನ್ ವಾ ಏಕಸ್ಯಾದುಗ್ಧಾದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಣೋ ಲೋಕಸ್, ಯದ್ ದ್ವೇ ದುಹನ್ತಿ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಂ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕಂ ಯಜಮಾನೋ ಽಭಿಜಯತಿ ಮನುಶ್ ಚ ವಾ ಇದಂ ಮನಾಯೀ ಚ ಮಿಥುನೇನ ಪ್ರಾಜನಯತಾಮ್, ಯತ್ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾ ಚ ದೋಹನೇನ ಚ ದುಹನ್ತಿ ಮಿಥುನಾದ್ ಏವ ಪ್ರಜಾಯತೇ ||
ಸಜೂರ್ ಜಾತವೇದೋ ದಿವಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಜುಷಾಣೋ ಅಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ವೀಹಿ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್, ಏಷಾ ವಾ ಅಸ್ಯ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾ ತನೂಃ ಕ್ರೂರಾ, ಏತಯಾ ವಾ ಏಷ ಪಶೂಞ್ ಶಮಾಯತೇ ತಾಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಶಮಯತಿ ಯದಿ ತದ್ ಅತಿ ಶಮಾಯೇತ || ಅಗ್ನೇ ದುಃಶೀರ್ತತನೋ ಜುಷಸ್ವ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್, ಏಷಾ ವಾ ಅಸ್ಯ ಶೃಣತೀ ತನೂಃ ಕ್ರೂರಾ, ಏತಯಾ ವಾ ಏಷ ಪಶೂಞ್ ಶಮಾಯತೇ ತಾಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಶಮಯತಿ ಯದಿ ತದ್ ಅತಿ ಶಮಾಯೇತ || ದ್ವಾದಶ ರಾತ್ರೀಃ ಸಾಯಂಸಾಯಂ ಜುಹುಯಾತ್, ದ್ವಾದಶ ವೈ ರಾತ್ರಯಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ ತಮ್ ಆಹಿತಾಗ್ನಯೋ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಿನ ಇನ್ಧತೇ ತೇಷಾಂ ವಾ ಋತವ ಏವ ದಾರೂಣಿ ಯೇ ಸ್ಥವಿಷ್ಠಾ ಅಙ್ಗಾರಾಸ್ ತೇ ಮಾಸಾಸ್, ಯೇ ಕ್ಷೋದಿಷ್ಠಾಸ್ ತೇ ಽರ್ಧಮಾಸಾಸ್, ಅಹೋರಾತ್ರಾಣಿ ಮುರ್ಮುರಾಸ್, ಯತ್ ಸಧೂಮಂ ಜ್ಯೋತಿಸ್ ತದ್ ವೈಶ್ವದೇವಮ್, ಯಲ್ ಲೋಹಿತಂ ತದ್ ವಾರುಣಮ್, ಯತ್ ಸುವರ್ಣಂ ತದ್ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಮ್, ಯನ್ ನ ಲೋಹಿತಂ ನ ಸುವರ್ಣಂ ತನ್ ಮೈತ್ರಮ್, ಯದ್ ಅಙ್ಗಾರೇಷು ವ್ಯವಶಾನ್ತೇಷು ಲೇಲಾಯದ್ ವೀವ ಭಾತಿ ತದ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಸ್ಯಮ್ ಅಥೋ ಅಮುಷ್ಯ ಚ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ತೇಜೋ ಮನ್ಯನ್ತೇ ಽಗ್ನೇಶ್ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ ತರ್ಹಿ ಹೋತವ್ಯಮ್, ಯದ್ ಧ್ಯ್ ಏವಾಸನ್ನ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ತದ್ ಧಿನೋತಿ, ಆವಿರ್ ವೈ ನಾಮೈಷಾಹುತಿಸ್, ಆವಿರ್ಭೂಯಂ ದೇವಮನುಷ್ಯೇಷು ಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ನ ಸಮಿದ್ ಅಭಿ ಹೋತವೈ, ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಸಾಹುತಿಸ್, ನೋ ಯಥಾ ವೀವಾವಸ್ರವೇತ್, ಅಯತಾ ಸಾ ತತ್ ತಥೈವ ಹೋತವ್ಯಂ ಯಥಾಗ್ನಿಂ ವ್ಯವೇಯಾತ್ ಸಾ ಹಿ ಯತಾ ಸಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ತಸ್ಮಾನ್ ಮಹಾನ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯೇಧ್ಮಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಯೋ ವೈ ಬಹು ದದಿವಾನ್ ಬಹ್ವ್ ಈಜಾನೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಉತ್ಸಾದಯತೇ ಽಕ್ಷಿತ್ ತದ್ ವೈ ತಸ್ಯ ತದ್ ಈಜಾನಾ ವೈ ಸುಕೃತೋ ಽಮುಂ ಲೋಕಂ ನಕ್ಷನ್ತಿ ತೇ ವಾ ಏತೇ ಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಯದ್ ಆಹುಸ್, ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅವಾಪಾದಿ ತಾರಕಾವಾಪಾದೀತಿ ತೇ ವಾ ಏತೇ ಽವಪದ್ಯನ್ತೇ, ಆಪ್ತ್ವಾ ಸ್ಥಿತೇ ತ ಇದಂ ಯಥಾಲೋಕಂ ಸಚನ್ತೇ ಯದಾಮುತಃ ಪ್ರಚ್ಯವನ್ತೇ, ಅಥ ಯೋ ಬಹು ದದಿವಾನ್ ಬಹ್ವ್ ಈಜಾನೋ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಯಜತೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೈರ್ ಯಜತೇ ಬಹೂನಿ ಸತ್ರಾಣ್ಯ್ ಉಪೈತಿ ತಸ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಅಕ್ಷಯ್ಯಮ್ ಅಪರಿಮಿತಮ್, ತಿರೋ ವಾ ಈಜಾನಾದ್ ಯಜ್ಞೋ ಭವತಿ ತದ್ ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏವಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ದಗ್ಧವ್ಯಃ ಸ್ವಂ ವಾ ಏತದ್ ಇಷ್ಟಮ್ ಅನ್ವಾರೋಹತಿ, ಅಪರೇಣ ದಗ್ಧವ್ಯಾ೩ಃ ಪೂರ್ವೇಣಾ೩ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ, ಉಭೌ ಸಮಾಹೃತ್ಯಾನ್ತರಾ ದಗ್ಧವ್ಯಸ್ ತದ್ ಅವಕೢಪ್ತತಮಮ್, ಗೃಹ್ಣೀಯಾನ್ ನಕ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಸುರ್ಯಾ ವೈ ರಾತ್ರಿಸ್, ಜ್ಯೋತಿಷೈವ ತಮಸ್ ತರತಿ ದಿವಾ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಭವತಿ ಪ್ರಾಸ್ಮಾ ಅಸೌ ಲೋಕೋ ಭಾತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||
ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವಃ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧೋತೋರ್ ವದೇತ್, ಏಭ್ಯೋ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಭ್ಯಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಯತ್ ಸಾಯಂ ಜುಹೋತಿ ಸಹಸ್ರಂ ತೇನ ಕಾಮದುಘಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯತ್ ಪ್ರಾತಃ ಸಹಸ್ರಂ ತೇನ ಯದ್ ಅಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಆಧೀಯತೇ ಸಹಸ್ರಂ ತೇನ ಯಮರಾಜ್ಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇನಾಭಿಜಯತಿ ಸೋಮರಾಜ್ಯಮ್ ಉಕ್ಥ್ಯೇನ ಸೂರ್ಯರಾಜ್ಯಂ ಷೋಡಶಿನಾ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ ಅತಿರಾತ್ರೇಣ, ಏತಾನಿ ವೈ ಸರ್ವಾಣೀನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್, ಏತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಭವತಿ ಯ ಏತೈರ್ ಯಜತೇ ಸರ್ವಮ್ ಏತದ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಹವಿಷ್ಮಾನ್ ವಾ ಏಕಸ್, ದೇವಯಾಜ್ಯ್ ಏಕಃ ಸಹಸ್ರಯಾಜ್ಯ್ ಏಕಸ್, ಯೋ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ಸ ಹವಿಷ್ಮಾನ್ ಯೋ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಯಜತೇ ಸ ದೇವಯಾಜೀ ಯಶ್ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೈರ್ ಯಜತೇ ಸ ಸಹಸ್ರಯಾಜೀ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ವೈ ಸರ್ವೇ ಯಜ್ಞಕ್ರತವಃ ಸರ್ವಾನ್ ಯಜ್ಞಕ್ರತೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ||೧,೮।೬||
[ಪುಟ ೧,೧೨೫]
ಪ್ರೈಯಮೇಧಾ ವೈ ಸರ್ವೇ ಸಹ ಬ್ರಹ್ಮಾವಿದುಸ್ ತೇ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣ ಸಮರಾಧಯನ್, ತೇಷಾಂ ತ್ರಿರ್ ಏಕೋ ಽಜುಹೋದ್ ದ್ವಿರ್ ಏಕಃ ಸಕೃದ್ ಏಕಸ್ ತೇಷಾಂ ಯಸ್ ತ್ರಿರ್ ಅಜುಹೋತ್ ತಮ್ ಅಪೃಛನ್ ಕಸ್ಮೈ ತ್ವಮ್ ಅಹೌಷೀರ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ತ್ರೇಧಾ ವಾ ಇದಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಸೂರ್ಯಾಯೇತಿ, ಅಥ ಯೋ ದ್ವಿರ್ ಅಜುಹೋತ್ ತಮ್ ಅಪೃಛನ್ ಕಸ್ಮೈ ತ್ವಮ್ ಅಹೌಷೀರ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ದ್ವೇಧಾ ವಾ ಇದಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ಚ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಚ ಸಾಯಮ್, ಸೂರ್ಯಾಯ ಚ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಚ ಪ್ರಾತರ್ ಇತಿ ಅಥ ಯಃ ಸಕೃದ್ ಅಜುಹೋತ್ ತಮ್ ಅಪೃಛನ್ ಕಸ್ಮೈ ತ್ವಮ್ ಅಹೌಷೀರ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಏಕಧಾ ವಾ ಇದಮ್, ಪ್ರಜಾಪತಯ ಏವೇತಿ ತೇಷಾಂ ಯೋ ದ್ವಿರ್ ಅಜುಹೋತ್ ಸ ಆರ್ಧ್ನೋತ್ ತಸ್ಯೇತರೇ ಸಾಜಾತ್ಯಮ್ ಉಪಾಯನ್, ಋಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ, ಉಪಾಸ್ಯ ಸಮಾನಾಃ ಸಾಜಾತ್ಯಂ ಯನ್ತಿ ಪ್ರದೋಷಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಹೋತವ್ಯಮ್, ವ್ಯುಷ್ಟಾಯಾಂ ಪ್ರಾತರ್ ವೃದ್ಧಾನ್ ಗರ್ಭಾನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ತದ್ ಆಹುಃ ಪರಾ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಪತತಿ ಯಸ್ಯ ಪ್ರದೋಷಂ ನ ಜುಹ್ವತೀತಿ ಯದಿ ಮನ್ಯೇತ ಋತುಮ್ ಅತ್ಯನೈಷಮ್ ಇತಿ || ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವಃ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧೋತೋರ್ ವದೇತ್ ತೇನೈವ ಸರ್ವಂ ನಾನ್ತರೇತಿ ||
ದೋಷಾ ವಸ್ತೋರ್ ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್, ಋತುಮ್ ಏವ ನಾತ್ಯನೈತ್, ಹೋತವ್ಯಾ೩ನ್ ನ ಹೋತವ್ಯಾ೩ಮ್ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ ಯಸ್ಯಾಹುತಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭ್ಯುದಿಯಾದ್ ಧೋತವ್ಯಮ್ ಏವ, ಅಗ್ನಯೇ ವಾ ಏತದ್ ಧೃತ್ಯೈ ಗುಪ್ತ್ಯೈ ಹೂಯತೇ ಪ್ರಜನನಂ ತು ಛಮ್ಬಟ್ಕರೋತಿ ಯದಿ ಮನ್ಯೇತ ಋತುಮ್ ಅತ್ಯನೈಷಮ್ ಇತಿ || ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವಃ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧೋತೋರ್ ವದೇತ್ ತೇನೈವ ಸರ್ವಂ ನಾನ್ತರೇತಿ ||
ಪ್ರಾತರ್ ವಸ್ತೋರ್ ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್, ಋತುಮ್ ಏವ ನಾತ್ಯನೈತ್ ತದ್ ಯಥಾ ಕಾರುದ್ವೇಷಿಣೋ ಜುಹ್ವತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಅಸ್ಯ ಹುತಂ ಭವತಿ ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ ಅನುದ್ಧೃತಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭಿನಿಮ್ರೋಚೇದ್ ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬಹುವಿತ್ ಸ ಉದ್ಧರೇತ್ ಸರ್ವೇಣೈವೈನಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋದ್ಧರತಿ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣಾನುದ್ರವೇತ್, ಭಾಗಧೇಯೇನೈವೈನಂ ಪ್ರಣಯತಿ, ಅಥೋ ಭಾಗಧೇಯೇನೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ವರೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸರ್ವತ ಏವೈನಂ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ವರೇಣ ಚ್ಯಾವಯತಿ ಯಸ್ಯೋಭಾ ಅನುಗತಾ ಅಭಿನಿಮ್ರೋಚೇದ್ ಯಸ್ಯ ವಾಭ್ಯುದಿಯಾತ್ ಪುನರಾಧೇಯಮ್ ಏವ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್, ಯಥಾ ವೈ ಪಥೋ ವರ್ತನೀ ಏವಂ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಯಥಾನ್ತರೈವಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಏವಂ ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಣೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಿನೇ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕೋ ಽನುಭಾತಿ, ಉಪಾನ್ಯಾನಿ ಹವೀಂಷಿ ವಸನ್ತಿ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ನೋಪವಸನ್ತೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಪ್ರತತಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಪರಿಮಿತಮ್ ಅಸಂಸ್ಥಿತಮ್ ಅಶ್ನಾತಿ ಮಾಂಸಮ್ ಉಪ ಸ್ತ್ರಿಯಮ್ ಏತಿ ತಸ್ಮಾನ್ ನೋಪವಸನ್ತಿ ಪಶುವ್ರತೇನ ಭವಿತವ್ಯಮ್, ತೂಷ್ಣೀಮ್ ಇವ ಪಶವಃ ಸಂಭವನ್ತಿ ತೇ ಮೇಧ್ಯಾಸ್, ಯತ್ ತೂಷ್ಣೀಂ ಸ್ತ್ರಿಯಮ್ ಉಪೈತಿ ಮೇಧ್ಯತರಸ್ ತೇನ ಭವತಿ ಹಿಂಕೃತ್ಯೋಪೇಯಾತ್, ಏವಮ್ ಇವ ಹಿ ಪಶವ ಉಪಯನ್ತಿ ಮೇಧ್ಯತ್ವಾಯ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಾ೩ನ್ ನ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಾ೩ಮ್ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಯತ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇತ್ ತೃಣಮ್ ಅಕ್ತ್ವಾನುಪ್ರಹರೇತ್ ಸಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತಿಸ್ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಯದಾ ವೈ ಜೀಯತೇ ಯದಾ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಯದಾರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತ್ಯ್ ಅಥಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸಂತಿಷ್ಠತಾ ಇತಿ ತನ್ ನ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಮ್, ಮನಸಾ ವಾ ಇಮಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್, ಇಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ವೇದಿಸ್, ಇಯಮ್ ಉಪಯಾಮಸ್, ಓಷಧಯೋ ಬರ್ಹಿಃ ಪ್ರುಷ್ವಾಃ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀರ್ ದಿಶಃ ಪರಿಧಯಸ್, ಯತ್ ಕಿಂಚಾಭ್ಯಾಧೀಯತೇ ಸ ಇಧ್ಮಸ್, ಯಜಮಾನೋ ಯೂಪಸ್, ಉನ್ನೀಯಮಾನೇ ಸ್ಥೇಯಮ್ ಏವಮ್ ಇವ ಹಿ ಯೂಪಃ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಮಧ್ಯತೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರತತೋ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೀ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೀ ಸರ್ವಂ ಬರ್ಹಿಷ್ಯಂ ದದಾತಿ ಮಧ್ಯತೋ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದೀಯತೇ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಹೋತವ್ಯಂ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಾ೩ನ್ ನ ಹೋತವ್ಯಾ೩ಮ್ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ, ಆಮಾದ್ ಇವ ವಾ ಏಷ ಯದ್ ರಾಜನ್ಯಸ್, ಬಹು ವಾ ಏಷೋ ಽಯಜ್ಞಿಯಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಂ ಚರತಿ, ಅತ್ಯನನ್ನಂ ಜಿನಾತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಅಹೋತವ್ಯಮ್ ಋತಂ ವೈ ಸತ್ಯಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋತಂ ಸತ್ಯಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯೈವ ಹೋತವ್ಯಮ್ ಅಥೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯೈವಾಸ್ಯಾಗ್ರತೋ ಗೃಹ ಆಹರೇಯುಸ್ ತದ್ ಧುತಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಭವತಿ, ಅಥೋ ಯ ಋತಮ್ ಇವ ಸತ್ಯಮ್ ಇವ ಚರೇತ್ ತಸ್ಯ ಹೋತವ್ಯಮ್ ಅನುಸಂತತ್ಯೈ ||೧,೮।೭||
ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಯೋಪಸೃಷ್ಟಾ ನಿಷೀದೇದ್ ಯಸ್ಯಾನ್ನಂ ನಾದ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮೈ ತಾಂ ದದ್ಯಾತ್, ಅವರ್ತಿಂ ವಾ ಏಷಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾನುತ್ಸಹ್ಯ ನಿಷೀದತಿ ತಯೈವೈನಾಂ ಸಹ ನಿರವದಯತೇ ಗೃಹೇ ತು ತಸ್ಯ ತತಃ ಪರೋ ನಾಶ್ನೀಯಾತ್, ಯದ್ ಅಶ್ನೀಯಾದ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛೇತ್, ಯಸ್ಯಾಹುತೇ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಪೂರ್ವೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅನುಗಛೇದ್ ಅಗ್ನಿನಾ ಚ ಸಹಾಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣ ಚೋದ್ದ್ರವೇತ್, ಭಾಗಧೇಯೇನೈವೈನಂ ಪ್ರಣಯತಿ, ಅಥೋ ಭಾಗಧೇಯೇನೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅಥಾಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ||
ಇತ ಏವ ಪ್ರಥಮಂ ಜಜ್ಞೇ ಅಗ್ನಿರ್ ಏಭ್ಯೋ ಯೋನಿಭ್ಯೋ ಅಧಿ ಜಾತವೇದಾಃ |
ಸ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ಜಗತ್ಯಾನುಷ್ಟುಭಾ ಚ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಾ ವಹತು ಪ್ರಜಾನನ್ ||
ಇತಿ, ಏತೇ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಯೋನಯಃ ಸ್ವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಯೋನಿಭ್ಯೋ ಽಧಿ ಪ್ರಜನಯತಿ ||
ಇಷೇ ರಾಯೇ ರಮಸ್ವ ಸಹಸೇ ದ್ಯುಮ್ನಾಯೋರ್ಜೇ ಽಪತ್ಯಾಯ ||
ಇತಿ, ಏತಾನ್ಯ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೋ ರಮಯತ್ಯ್ ಏವೈನಮ್ ||
ಸಮ್ರಾಡ್ ಅಸಿ ಸ್ವರಾಡ್ ಅಸಿ ಸುಷದಾ ಸೀದ ||
ಇತಿ ಸುಷದೈವೈನಂ ಸಾದಯತಿ ||
ಸಾರಸ್ವತೌ ತ್ವೋತ್ಸೌ ಪ್ರಾವತಾಮ್ ||
ಇತಿ, ಋಕ್ಸಾಮೇ ವೈ ಸಾರಸ್ವತಾ ಉತ್ಸೌ ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರಾವತಿ ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ವಾರುಣಂ ಯವಮಯಂ ಚರುಂ ಯಸ್ಯಾಹುತೇ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಪೂರ್ವೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅನುಗಛೇತ್ ತಮೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ಯುವತೇ ಯಸ್ಯಾಹುತೇ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಪೂರ್ವೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅನುಗಛತಿ ಯದ್ ಅಗ್ನಯೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೇ ಜ್ಯೋತಿಷೈವಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ವಾರುಣೀ ರಾತ್ರಿಸ್, ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವಾಸ್ಯಾಧಿ ಯಜ್ಞಂ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ಯಸ್ಯಾಹುತೇ ಽಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಽಪರೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅನುಗಛೇತ್ ತತ ಏವ ಪ್ರಾಞ್ಚಮ್ ಉದ್ಧೃತ್ಯಾನ್ವವಸಾಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹುಯಾತ್, ಅಥಾಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ||
ಭವತಂ ನಃ ಸಮನಸೌ ಸಮೋಕಸೌ ಸಚೇತಸಾ ಅರೇಪಸಾ ಇತಿ ಸಮನಸಾ ಏವೈನೌ ಕರೋತಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಹಿಂಸಾಯೈ, ಏತೌ ವೈ ತೌ ಯಾ ಆಹುರ್ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಸ್, ನೈಕಃ ಕುಬ್ಜಿರ್ ದ್ವೌ ವ್ಯಾಘ್ರೌ ವಿವ್ಯಾಚೇತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಽಗ್ನಿಮತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಸ್ಯಾಗ್ನಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಭ್ಯುದ್ಧರೇಯುಸ್, ದೇವತಾಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಸಮದಂ ಕರೋತಿ ಯಸ್ಯಾಗ್ನಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಭ್ಯುದ್ಧರನ್ತಿ ಯದ್ ಅಗ್ನಯೇ ಽಗ್ನಿಮತೇ ದೇವತಾ ಏವಾಸ್ಮೈ ಭೂಯಸೀರ್ ಜನಯತಿ ವಸೀಯಾನ್ ಭವತಿ ||೧,೮।೮||
ಅನ್ವ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಉಷಸಾಮ್ ಅಗ್ರಮ್ ಅಕ್ಶದ್ ಅನ್ವ್ ಅಹಾನಿ ಪ್ರಥಮೋ ಜಾತವೇದಾಃ |
ಅನು ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಪುರುತ್ರಾ ಚ ರಶ್ಮೀನ್ ಅನು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆತತನ್ಥ ||
ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ಯಸ್ಯಾಹುತಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭ್ಯುದಿಯಾತ್, ಅನುಕ್ಶಾಯೈವೈನತ್ ಪುನರ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಅಮುಂ ವಾ ಏಷ ಲೋಕಂ ಸಮಾರೋಹಯತಿ ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ ಉತ ಬಹುರ್ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ ಅಪಶುರ್ ಭವತೀತಿ ತದ್ ಉಪಸ್ಥೇಯಃ ||
ಇಹೈವ ಕ್ಷೇಮ್ಯ ಏಧಿ ಮಾ ಪ್ರಹಾಸೀರ್ ಮಾಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ || ಇತಿ, ಅಸ್ಮಿನ್ ವಾವೈನಮ್ ಏತಂ ಲೋಕೇ ದಾಧಾರ ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಯಜಮಾನೋ ವಸೀಯಾನ್ ಭವತಿ ಮೈತ್ರಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸೌರ್ಯಮ್ ಏಕಕಪಾಲಂ ಯಸ್ಯಾಹುತಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭ್ಯುದಿಯಾತ್, ಮಿತ್ರೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ಯುವತೇ ಯಸ್ಯಾಹುತಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭ್ಯುದೇತಿ ಮಿತ್ರಮ್ ಅಹರ್ ಯನ್ ಮೈತ್ರಸ್, ಮಿತ್ರಾದ್ ಏವಾಸ್ಯಾಧಿ ಯಜ್ಞಂ ಸ್ಪೃಣೋತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಸೌರ್ಯಸ್, ಅಮುನೈವಾಸ್ಯಾದಿತ್ಯೇನ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಯಜ್ಞಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಯಸ್ಯಾಹುತಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭ್ಯುದಿಯಾದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸಮಾಧಾಯ ವಾಚಂ ಯತ್ವಾ ದಂಪತೀ ಸರ್ವಾಹ್ಣಮ್ ಉಪಾಸೀಯಾತಾಮ್, ದ್ವಯೋರ್ ಗವೋಃ ಸಾಯಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹುಯಾತ್, ಉಭಯಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಭಾಗಧೇಯಂ ಪ್ರಯಛತಿ ಸಾಯನ್ತನಂ ಚ ಪ್ರಾತಸ್ತನಂ ಚ ಯದ್ ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯಾಮಯತ್ಯ್ ಅಶ್ನಾತೀ೩ ನಾಶ್ನಾತೀ೩ ಇತಿ ವೈ ತಮ್ ಆಹುಸ್, ನಾಶ್ನಾತೀತಿ ಚೇದ್ ಆಹುಸ್ ತದ್ ವಾವ ಸೋ ಽಮೃತೇತಿ ಯನ್ ನಾಶ್ನೀತೋ ನ ವ್ಯಾಹರತಸ್, ಅನ್ವ್ ಏವೈನಮ್ ಅಮ್ರಾತಾಮ್, ತಪಸೈನಂ ಪುನರ್ ಅವರುನ್ಧಾತೇ ಅಗ್ನಯೇ ವ್ರತಪತಯೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತಪತಿಸ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಂ ವ್ರತಮ್ ಆಲಮ್ಭಯತಿ ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಅಪಕ್ಷಾಯೇತ್, ಯತ್ರೈವೈನಮ್ ಅನುಪರಾಗಛೇತ್ ತತ್ ಸಮಾಧಾಯಾನ್ವವಸಾಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹುಯಾತ್, ಏತಿ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಯದ್ ಅಪಕ್ಷಾಯತಿ ಯತ್ರೈವೈನಮ್ ಅನುಪರಾಗಛತಿ ತತ ಏನಂ ಪುನರ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಗ್ನಯೇ ಪಥಿಕೃತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಅಪಕ್ಷಾಯೇತ್, ಬಹಿಷ್ಪಥಂ ವಾ ಏಷ ಏತಿ ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಅಪಕ್ಷಾಯತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪಥಿಕೃತ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಂ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅಪಿನಯತಿ, ಅನಡ್ವಾನ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ ಹಿ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅಪಿವಹತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಶುಚಯೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಸ್ಯಾಭ್ಯಾದಾವ್ಯೇನ ಸಂಸೃಜ್ಯೇತ, ಅಶುಚಿತರ ಇವ ವಾ ಏಷ ಯದ್ ಅಭ್ಯಾದಾವ್ಯಸ್, ಯದ್ ಅಗ್ನಯೇ ಶುಚಯೇ ಶುಚಿಮ್ ಏವೈನಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಕರೋತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಕ್ಷಾಮವತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಸ್ಯಾಹಿತಾಗ್ನೇಃ ಸತೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಗೃಹಾನ್ ದಹೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಕ್ಷಾಮೋ ಗೃಹಾನ್ ಅಭ್ಯುಚ್ಯತಿ ಸ ದಹತ್ಯ್ ಏವಾಪರಮ್, ಯದ್ ಅಗ್ನಯೇ ಕ್ಷಾಮವತೇ ಯೈವಾಸ್ಯ ಕ್ಷಾಮಾ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಸ್ ತಾಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಶಮಯತಿ, ಅದಾಹುಕೋ ಽಸ್ಯಾಪರಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಗೃಹಾನ್ ಭವತಿ ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಅನುಗಛೇತ್ ತೇಭ್ಯ ಏವಾವಕ್ಷಾಣೇಭ್ಯೋ ಽಧಿ ಮನ್ಥಿತವ್ಯಸ್ ತದ್ ಏನಂ ಸ್ವಾದ್ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜನಯತಿ ಯದಿ ನ ತಾದೃಶಾನಿ ವಾವಕ್ಷಾಣಾನಿ ಸ್ಯುರ್ ಭಸ್ಮನಾರಣೀ ಸಂಸ್ಪೃಶ್ಯ ಮನ್ಥಿತವ್ಯಃ ಸ್ವಾದ್ ಏವೈನಂ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ತಪಸ್ವತೇ ಜನದ್ವತೇ ಪಾವಕವತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಅನುಗಛೇತ್, ನ ಹಿ ವಾ ಏತಸ್ಮಾ ಅಪಿಧೀಯತೇ ಽಥೈಷೋ ಽನುಗಛತಿ, ಓಷಧಯೋ ವೈ ಪಾವಕಾಸ್, ಓಷಧೀರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಾವಕಾ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ ||
ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ತನ್ತವೋ ಯಂ ವಿತನ್ವತ ಇಮಂ ಚ ಯಜ್ಞಂ ಸುಧಯಾ ದದನ್ತೇ |
ತೇಭಿಶ್ ಛಿದ್ರಮ್ ಅಪಿದಧ್ಮೋ ಯದ್ ಅತ್ರ ಸ್ವಾಹಾ ಯಜ್ಞೋ ಅಪ್ಯೇತು ದೇವಾನ್ ||
ಇತಿ ಜುಹುಯಾದ್ ಯದ್ಯ್ ಅನೋ ವಾ ರಥೋ ವಾನ್ತರಾ ವಿಯಾಯಾತ್, ಏವಾವನ್ತೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತನ್ತವಸ್, ದೇವತಾ ವಾ ಏತಾಸ್ ತಾನ್ ವಾ ಏತತ್ ಸಮವೃಕ್ಷತ್ ತಾಃ ಸಂದಧಾತಿ, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹುರ್ ದಾಕ್ಷಾಯಣಾಸ್ ತನ್ತೂನ್ತ್ ಸಮವೃಕ್ಷದ್ ಗಾಮ್ ಅನ್ವತ್ಯಾವರ್ತಯೇತಿ ಗೌರ್ ಹಿ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಮೇಧ್ಯಾ, ಇದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ ವಿಚಕ್ರಮಾ ಇತಿ ಪದಂ ಯೋಪಯತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ವಿದ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಿಕ್ರಾನ್ತಮ್ ಅಕರ್ ಅಪೋ ಽನ್ವತಿಷಿಞ್ಚತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ||೧,೮।೯||
ರೌದ್ರಂ ಗವಿ ಸತ್, ವಾಯವ್ಯಮ್ ಉಪಾವಸೃಷ್ಟಮ್ ಆಶ್ವಿನಂ ದುಹ್ಯಮಾನಮ್, ಸೌಮ್ಯಂ ದುಗ್ಧಮ್, ವಾರುಣಮ್ ಅಧಿಶ್ರಿತಮ್, ಮೈತ್ರಂ ಶರೋಗೃಹೀತಮ್, ಮಾರುತಂ ಬಿನ್ದುಮತ್ ಪೌಷ್ಣಮ್ ಉದನ್ತಮ್, ಸಾರಸ್ವತಂ ವಿಷ್ಯಣ್ಣಮ್, ವೈಷ್ಣವಂ ಪ್ರತಿನೀಯಮಾನಮ್, ಸ್ವರ್ಗ್ಯಮ್ ಉದ್ವಾಸಿತಮ್, ತ್ವಷ್ಟುರ್ ಉನ್ನೀಯಮಾನಮ್, ಧಾತುರ್ ಉನ್ನೀತಮ್, ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣಮ್ ಉದ್ಯತಮ್, ಸಾವಿತ್ರಂ ಪ್ರಣೀಯಮಾನಮ್, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ಪ್ರಹ್ರಿಯಮಾಣಮ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಉಪಸನ್ನಮ್, ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಸಮಿಧಿ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಹುತಮ್ ||೧,೮।೧೦||
[ಪುಟ ೧,೧೩೧]
ಚಿತ್ತಿಃ ಸ್ರುಕ್ ಚಿತ್ತಮ್ ಆಜ್ಯಮ್, ವಾಗ್ ವೇದಿಸ್, ಆಧೀತಂ ಬರ್ಹಿಃ ಕೇತೋ ಅಗ್ನಿಸ್, ವಿಜ್ಞಾತಮ್ ಅಗ್ನೀತ್, ವಾಚಸ್ಪತಿರ್ ಹೋತಾ ಮನ ಉಪವಕ್ತಾ ಪ್ರಾಣೋ ಹವಿಃ ಸಾಮಾಧ್ವರ್ಯುಸ್, ಇನ್ದ್ರಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾ ಪೃಥಿವೀ ಹೋತಾ ದ್ಯೌರ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾಗ್ನೀತ್, ಮಿತ್ರ ಉಪವಕ್ತಾ ವಾಚಸ್ಪತೇ ವಾಚೋ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಂಭೃತತಮೇನಾಯಕ್ಷಸೇ ಯಜ್ಞಪತಯೇ ವಾರ್ಯಮಾ ಸ್ವಸ್ ಕರ್ ವಾಚಸ್ಪತಿಃ ಸೋಮಮ್ ಅಪಾತ್, ಜಜನದ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಯ ಸೋಮಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಪಿಬತು ಶುಕ್ರಃ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಪಿಬತು ಶ್ರಾತಾಸ್ ತ ಇನ್ದ್ರ ಸೋಮಾ ವಾತಾಪಯೋ ಹವನಶ್ರುತಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಹೋತಾ, ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ರುದ್ರೋ ಅಗ್ನೀತ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉಪವಕ್ತಾ ವಾಚಸ್ಪತೇ ಹಿನ್ವಿಧೇ ನಾಮನ್ ವಿಧೇಮ ತೇ ನಾಮ ವಿಧೇಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಾಕಂ ನಾಮ ವಾಚಸ್ಪತಿಃ ಸೋಮಮ್ ಅಪಾತ್, ಆಸ್ಮಾಸು ನೃಮ್ಣಂ ಧಾತ್ ಸೋಮಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಪಿಬತು ಶುಕ್ರಃ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಪಿಬತು ಶ್ರಾತಾಸ್ ತ ಇನ್ದ್ರ ಸೋಮಾ ವಾತಾಪಯೋ ಹವನಶ್ರುತಸ್, ಮಹಾಹವಿರ್ ಹೋತಾ ಸತ್ಯಹವಿರ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಸ್ ಅಚಿತ್ತಪಾಜಾ ಅಗ್ನೀತ್, ಅಚಿತ್ತಮನಾ ಉಪವಕ್ತಾ, ಅನಾಧೃಷ್ಯಶ್ ಚಾಪ್ರತಿಧೃಷ್ಯಶ್ ಚಾಭಿಗರೌ, ಅಯಾಸ್ಯ ಉದ್ಗಾತಾ ವಿಧೇ ನಾಮನ್ ವಿಧೇಮ ತೇ ನಾಮ ವಿಧೇಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಾಕಂ ನಾಮ ಮಾ ದೇವಾನಾಂ ತನ್ತುಶ್ ಛೇದಿ ಮಾ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್, ನಮೋ ಮಾತ್ರೇ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ||೧,೯।೧||
[ಪುಟ ೧,೧೩೨]
ಅಗ್ನಿರ್ ಯಜುರ್ಭಿಃ ಸವಿತಾ ಸ್ತೋಮೈಸ್, ಇನ್ದ್ರ ಉಕ್ಥಾಮದೈಸ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ ಛನ್ದೋಭಿಸ್, ಅದಿತಿರ್ ಅಪಶ್ ಚ ಬರ್ಹಿಶ್ ಚ, ಆದಿತ್ಯಾ ಆಜ್ಯೈಸ್, ಮರುತಃ ಸದೋಹವಿರ್ಧಾನೈಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ದೀಕ್ಷಾತಪೋಭ್ಯಾಮ್, ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಧಿಷ್ಣ್ಯೈಸ್, ಅಶ್ವಿನ ಆಶಿರಾ ತ್ವಷ್ಟಾ ಸಮಿಧಾ ಪೂಷಾ ಸ್ವಾಹಾಕಾರೈಸ್, ವಾಗ್ ವಾಯೋಃ ಪತ್ನೀ ಪಥ್ಯಾ ಪೂಷ್ಣಃ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಅಗ್ನೇಃ ಸೇನೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಧೇನಾ ಬೃಹಸ್ಪತೇಸ್, ಗಾಯತ್ರೀ ವಸೂಣಾಮ್, ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ರುದ್ರಾಣಾಮ್, ಜಗತ್ಯ್ ಆದಿತ್ಯಾನಾಮ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವಿರಾಡ್ ವರುಣಸ್ಯ ಪಙ್ಕ್ತಿರ್ ವಿಷ್ಣೋಸ್, ದೀಕ್ಷಾ ಸೋಮಸ್ಯ ||೧,೯।೨||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಏಕ ಆಸೀತ್ ಸೋ ಽಕಾಮಯತ ಯಜ್ಞೋ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸ ದಶಹೋತಾರಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಆತ್ಮಾನಂ ವ್ಯಧತ್ತ ಸ ಚಿತ್ತಿಂ ಸ್ರುಚಮ್ ಅಕುರುತ ಚಿತ್ತಮ್ ಆಜ್ಯಂ ವಾಚಂ ವೇದಿಮ್ ಆಧೀತಂ ಬರ್ಹಿಃ ಸ ದಶಧಾತ್ಮಾನಂ ವಿಧಾಯ ಮಿಥುನಂ ಕೃತ್ವಾಯತನಮ್ ಐಛತ್ ಸ ವೈ ತ್ರಿವೃತ ಏವ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಆಯತನಮ್ ಅಚಾಯತ್ ತೈಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ, ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಉದತೃಣತ್ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಃ ಪಞ್ಚದಶಸ್ ತೇನ ದೇವಾನ್ ಅಸೃಜತ ತೇ ದೇವಾ ಊರ್ಧ್ವಾ ಆಪ್ಯಾಯನ್ತ, ಊರ್ಧ್ವ ಆಪ್ಯಾಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅವಾಙ್ ಅವಾತೃಣದ್ ಅಪರಪಕ್ಷಃ ಪಞ್ಚದಶಸ್ ತೇನಾಸುರಾನ್ ಅಸೃಜತ ತೇ ಽಸುರಾ ಅವಾಞ್ಚಃ ಪ್ರಾಧ್ವಂಸನ್ತ ಪ್ರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಧ್ವಂಸತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ದಿವಾ ದೇವಾನ್ ಅಸೃಜತ ನಕ್ತಮ್ ಅಸುರಾನ್, ತೇ ದೇವಾಃ ಶುಕ್ಲಾ ಅಭವನ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಅಸುರಾಃ ಸತ್ಯೇನ ದೇವಾನ್ ಅಸೃಜತಾನೃತೇನಾಸುರಾನ್, ತೇ ದೇವಾಃ ಸತ್ಯಮ್ ಅಭವನ್, ಅನೃತಮ್ ಅಸುರಾಸ್, ದಕ್ಷಿಣೇನ ಹಸ್ತೇನ ದೇವಾನ್ ಅಸೃಜತ ಸವ್ಯೇನಾಸುರಾನ್, ತೇ ದೇವಾ ವೀರ್ಯವನ್ತೋ ಽಭವನ್ ಮೃದ್ಧಾ ಅಸುರಾಸ್ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಸೋ ಽಮನ್ಯತ ಕ್ವ ಹೋಷ್ಯಾಮೀತಿ ಸ ತದ್ ಏವ ನಾವಿನ್ದತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಯತ್ರಾಹೋಷ್ಯನ್ ನೋ ಅಸ್ಯಾನ್ಯದ್ ಧೋತ್ವಮ್ ಆಸೀತ್ ಪ್ರಾಣಾತ್ ಸ ವಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಏವಾನ್ತರ್ ಆತ್ಮನಾಯತನಮ್ ಅಚಾಯತ್ ಸ ಇನ್ದ್ರಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯ್ ಅಪಾನತ್, ವೀರ್ಯಂ ವೈ ಪ್ರಾಣೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್, ವೀರ್ಯ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಜುಹೋತ್ ||೧,೯।೩||
ತೇ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾರೋ ವ್ಯಸೀದನ್ತ್ ಸೋಮಗೃಹಪತಯಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಜನಿಯಿಷ್ಯಾಮಾ ಇತಿ ಪೃಥಿವೀ ಹೋತಾಸೀದ್ ದ್ಯೌರ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾಗ್ನೀನ್ ಮಿತ್ರ ಉಪವಕ್ತಾ ತೇ ವಾ ಏತೌ ಗ್ರಹಾ ಅಗೃಹ್ಣತ ವಾಚಸ್ಪತೇ ವಾಚೋ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಂಭೃತತಮೇನಾಯಕ್ಷಸೇ ಯಜ್ಞಪತಯೇ ವಾರ್ಯಮ್ ಆ ಸ್ವಸ್ ಕರ್ ಇತಿ ತ ಏಕವಿಂಶಮ್ ಆಯತನಮ್ ಅಚಾಯನ್, ತೇನೇನ್ದ್ರಮ್ ಅಜನಯನ್, ತ ಇನ್ದ್ರಂ ಜನಯಿತ್ವಾಬ್ರುವನ್, ಸ್ವರ್ ಅಯಾಮೇತಿ ತೇ ವೈ ಪಞ್ಚಹೋತಾರೋ ನ್ಯಸೀದನ್ ವರುಣಗೃಹಪತಯಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಹೋತಾಸೀತ್, ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ರುದ್ರೋ ಅಗ್ನೀದ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉಪವಕ್ತಾ ಯದ್ ಅಶ್ವಿನೇತಿ ತೇನ ಪಞ್ಚಹೋತಾ ತೇ ವಾ ಏತೌ ಗ್ರಹಾ ಅಗೃಹ್ಣತ ವಾಚಸ್ಪತೇ ಹಿನ್ವಿಧೇ ನಾಮನ್ ವಿಧೇಮ ತೇ ನಾಮ ವಿಧೇಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಾಕಂ ನಾಮೇತಿ ತೇ ತ್ರಿಣವಮ್ ಆಯತನಮ್ ಅಚಾಯನ್, ತಂ ಸೇತುಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವರಾಯನ್, ತೇನ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜನ್ತ ತಾನ್ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಽನಯನ್ ಯಮಾಯಾಶ್ವಮ್ ಅನಯನ್, ತಸ್ಯಾರ್ಧಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಏತಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಯಮಾಯ ತ್ವಾ ಮಹ್ಯಂ ವರುಣೋ ದದಾತಿ ಸೋ ಽಮೃತತ್ವಮ್ ಅಶೀಯ ಮಯೋ ದಾತ್ರೇ ಭೂಯಾತ್, ಮಯೋ ಮಹ್ಯಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತ್ರೇ || ಇತಿ ಸೋ ಽರ್ಧಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಾಧತ್ತ, ಅರ್ಧಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಧತ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಶ್ವಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಥ ಯೋ ಽವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತ್ಯ್ ಅರ್ಧಮ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಕ್ರಾಮತಿ ರುದ್ರಾಯ ಗಾಮ್ ಅನಯನ್, ತಸ್ಯ ತೃತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಏತಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ||
ರುದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮಹ್ಯಂ ವರುಣೋ ದದಾತಿ ಸೋ ಽಮೃತತ್ವಮ್ ಅಶೀಯ ಮಯೋ ದಾತ್ರೇ ಭೂಯಾನ್ ಮಯೋ ಮಹ್ಯಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತ್ರೇ ||
ಇತಿ ಸ ತೃತೀಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಾಧತ್ತ ತೃತೀಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಧತ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಗಾಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಥ ಯೋ ಽವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ತೃತೀಯಮ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಕ್ರಾಮತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅನಯನ್, ತಸ್ಯ ಚತುರ್ಥಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಏತಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ||
ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ಮಹ್ಯಂ ವರುಣೋ ದದಾತಿ ಸೋ ಽಮೃತತ್ವಮ್ ಅಶೀಯ ಮಯೋ ದಾತ್ರೇ ಭೂಯಾನ್ ಮಯೋ ಮಹ್ಯಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತ್ರೇ ||
ಇತಿ ಸ ಚತುರ್ಥಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಾಧತ್ತ ಚತುರ್ಥಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಧತ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಹಿರಣ್ಯಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಥ ಯೋ ಽವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಚತುರ್ಥಮ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಕ್ರಾಮತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ವಾಸೋ ಽನಯನ್, ತಸ್ಯ ಪಞ್ಚಮಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಏತಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ||
ಗ್ನಾಸ್ ತ್ವಾಕೃನ್ತನ್ನ್ ಅಪಸೋ ಽತನ್ವತ ಧಿಯೋ ಽವಯನ್ ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ತ್ವಾ ಮಹ್ಯಂ ವರುಣೋ ದದಾತಿ ಸೋ ಽಮೃತತ್ವಮಶೀಯ ಮಯೋ ದಾತ್ರೇ ಭೂಯಾನ್ ಮಯೋ ಮಹ್ಯಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತ್ರೇ ||
ಇತಿ ಸ ಪಞ್ಚಮಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಾಧತ್ತ ಪಞ್ಚಮಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಧತ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವಾಸಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಥ ಯೋ ಽವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪಞ್ಚಮಮ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಕ್ರಾಮ್ತಿ, ಉತ್ತಾನಾಯಾಙ್ಗಿರಸಾಯಾಪ್ರಾಣದ್ ಅನಯಂಸ್ ತಸ್ಯ ಷಷ್ಠಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಏತಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ||
ಉತ್ತಾನಾಯ ತ್ವಾಙ್ಗಿರಸಾಯ ಮಹ್ಯಂ ವರುಣೋ ದದಾತಿ ಸೋ ಽಮೃತತ್ವಮಶೀಯ ಮಯೋ ದಾತ್ರೇ ಭೂಯಾನ್ ಮಯೋ ಮಹ್ಯಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತ್ರೇ ||
ಇತಿ ಸ ಷಷ್ಠಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಾಧತ್ತ ಷಷ್ಠಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೋಪಧತ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಪ್ರಾಣತ್ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಥ ಯೋ ಽವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಷಷ್ಠಮ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಕ್ರಾಮತಿ ||
[ಪುಟ ೧,೧೩೫]
ಕ ಇದಂ ಕಸ್ಮಾ ಅದಾತ್ ಕಾಮಃ ಕಾಮಾಯಾದಾತ್ ಕಾಮೋ ದಾತಾ ಕಾಮಃ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತಾ ಕಾಮಾಯ ತ್ವಾ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಕಾಮೈತತ್ ತೇ ||
ಇತಿ ಸಮುದ್ರೋ ವೈ ಕಾಮಸ್, ದಕ್ಷಿಣಾ ಕಾಮೋ ದಕ್ಷಿಣಯೈವ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯೋ ವೈ ತಾಂ ದೇವತಾಂ ವೇದ ಯಾಗ್ರೇ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ ಅನಯದ್ ದಕ್ಷಿಣೀಯೋ ಹ ಭವತಿ ನಯತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ ||೧,೯।೪||
ತೇ ವೈ ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋ ಽಬ್ರುವನ್, ಅತೋ ನೋ ಯೂಪಂ ಪ್ರಯಛತ ಕೇನಾಯತನೇನಾತ್ರೈವ ವೇತ್ಸ್ಯಥೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ತೇ ವೈ ಸಪ್ತಹೋತಾರೋ ನ್ಯಸೀದನ್ನ್ ಅರ್ಯಮಗೃಹಪತಯಸ್, ಮಹಾಹವಿರ್ ಹೋತಾಸೀತ್ ಸತ್ಯಹವಿರ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಸ್, ಅಚಿತ್ತಪಾಜಾ ಅಗ್ನೀತ್, ಅಚಿತ್ತಮನಾ ಉಪವಕ್ತಾ, ಅನಾಧೃಷ್ಯಶ್ ಚಾಪ್ರತಿಧೃಷ್ಯಶ್ ಚಾಭಿಗರಾಸ್, ಅಯಾಸ್ಯ ಉದ್ಗಾತಾ ತೇ ವಾ ಏತಂ ಗ್ರಹಮ್ ಅಗೃಹ್ಣತ ವಿಧೇ ನಾಮನ್ವಿಧೇಮ ತೇ ನಾಮ ವಿಧೇಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಾಕಂ ನಾಮೇತಿ ತೇ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಮ್ ಆಯತನಮ್ ಅಚಾಯನ್, ತೇನೇದಂ ಸಮತನ್ವನ್, ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ ಚ ವಾ ಇದಂ ಸಂತತಂ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೇನ ಚ ಯದ್ ಇದಂ ದೇವಮನುಷ್ಯಾ ಅನ್ಯೋ ಽನ್ಯಸ್ಮೈ ಸಂಪ್ರಯಚ್ಛತೇ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ದಶಹೋತಾ ಚಕ್ಷುಶ್ ಚತುರ್ಹೋತಾ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಪಞ್ಚಹೋತಾ ವಾಕ್ ಚಾತ್ಮಾ ಚ ಸಪ್ತಹೋತಾ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ವೈ ದಶಹೋತಾ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಚತುರ್ಹೋತಾ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಪಞ್ಚಹೋತಾ ಸೌಮ್ಯೋ ಽಧ್ವರಃ ಸಪ್ತಹೋತಾ, ಆಯುಷೇ ಕಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಹೂಯತೇ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಏತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಚಕ್ಷುಷೇ ಕಂ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾ ಇಜ್ಯೇತೇ ನ ಚಕ್ಷುಷೋ ಗೃಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಶ್ರೋತ್ರಾಯ ಕಂ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನೀಜ್ಯನ್ತೇ ನ ಶ್ರೋತ್ರಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವಾಚೇ ಚಾತ್ಮನೇ ಚ ಕಂ ಸೌಮ್ಯೋ ಽಧ್ವರ ಇಜ್ಯತೇ ನ ವಾಚೋ ನಾತ್ಮನೋ ಗೃಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ದಶಹೋತಾ, ಏಕಃ ಸನ್ ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಗ್ ವ್ಯಾಹೃತೀನಾಮ್ ಏಕಃ ಸನ್ ಭೂಯಿಷ್ಠೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತೇಜಸೇ ಕಂ ಪೂರ್ಣಮಾ ಇಜ್ಯತೇ ಸೌಮ್ಯೋ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಗಾಯತ್ರಛನ್ದಾಸ್, ಗಾಯತ್ರೋ ಽಗ್ನಿಃ ಸ್ವೇ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ದೇವತೇ ಸಪ್ರಸ್ಥೇ ಅಕರ್ ನಾಸ್ಯಾನ್ಯೋ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಸ್ಯೇಶೇ, ಆಯುಷೇ ಕಮ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯೇಜ್ಯತೇ ಸಮೀವ ವಾ ಏಷ ಆಭ್ರಿಯತೇ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಏತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ಲೋಕಾಯ ಕಂ ಸೌಮ್ಯೋ ಽಧ್ವರ ಇಜ್ಯತೇ, ಏತಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ದಶಹೋತ್ರಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಉನ್ನೀತಮ್ ಅಭಿಮೃಶೇತ್, ದಶಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಅಸೃಜನ್ತ ಪ್ರಜಾತಮ್ ಏನತ್ ಸೃಷ್ಟಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾ ಅಭಿಮೃಶೇತ್, ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾ ಅಸೃಜನ್ತ ಪ್ರಜಾತಾ ಏನೌ ಸೃಷ್ಟಾ ಆಲಬ್ಧ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯ್ ಅಭಿಮೃಶೇತ್ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾಶ್ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯ್ ಅಸೃಜನ್ತ ಪ್ರಜಾತಾನ್ಯ್ ಏನಾನಿ ಸೃಷ್ಟಾನ್ಯ್ ಆಲಬ್ಧ ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ ಸೌಮ್ಯಮ್ ಅಧ್ವರಮ್ ಅಭಿಮೃಶೇತ್ ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಸೌಮ್ಯಮ್ ಅಧ್ವರಮ್ ಅಸೃಜನ್ತ ಪ್ರಜಾತಮ್ ಏನಂ ಸೃಷ್ಟಮ್ ಆಲಬ್ಧ ದಶಹೋತಾರಂ ವದೇತ್ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸಾಮಿಧೇನೀನಾಮ್, ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ದಶಹೋತಾ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ಸಾಮಿಧೇನ್ಯಸ್ ಮಿಥುನಂ ವಾವಾಸ್ಯೈತದ್ ಯಜ್ಞಮುಖೇ ದಧಾತಿ ಚತುರ್ಹೋತಾರಂ ವದೇತ್ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಯಾಜಾನಾಮ್, ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಜನಯನ್, ಇನ್ದ್ರಂ ವಾವಾಸ್ಯೈತದ್ ಯಜ್ಞೇ ಽಜೀಜನತ್ ಸೇನ್ದ್ರೇಣ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ಪಞ್ಚಹೋತಾರಂ ವದೇತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧವಿಷಾಮ್, ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜನ್ತ ಪರಾಸುರಾನ್ ಅಭಾವಯನ್ ಪಶೂನ್ ಏವ ಸೃಜತೇ ಪರಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಭಾವಯತಿ ಸಪ್ತಹೋತಾರಂ ವದೇತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅನುಯಾಜಾನಾಮ್, ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ ಆಯನ್, ಸ್ವರ್ ಏವೈತಿ ದಶಹೋತಾರಂ ವದೇತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ದಶಹೋತಾ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಮ್, ಮಿಥುನಂ ವಾವಾಸ್ಯೈತದ್ ಯಜ್ಞಮುಖೇ ದಧಾತಿ ಚತುರ್ಹೋತಾರಂ ವದೇತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆಜ್ಯಾನಾಮ್, ಪಞ್ಚಹೋತಾರಂ ವದೇತ್ ಪುರಸ್ತಾನ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಸ್ಯ ಪವಮಾನಸ್ಯ ಸಪ್ತಹೋತಾರಂ ವದೇತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆರ್ಭವಸ್ಯ ಪವಮಾನಸ್ಯ ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ ಆಯನ್, ಸ್ವರ್ ಏವೈತಿ ಯೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತ್πನ್ ಅನುಸವನಂ ತರ್ಪಯಿತವ್ಯಾನ್ ವೇದ ತೃಪ್ಯತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ, ಏತೇ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾರೋ ಽನುಸವನಂ ತರ್ಪಯಿತವ್ಯಾ ಯದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಬಹುವಿದಸ್ ತಾನ್ ಏವ ತರ್ಪಯತಿ ತ ಏನಂ ತೃಪ್ತಾಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ತರ್ಪಯನ್ತಿ ||೧,೯।೫||
ಯಃ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ ನ ಪ್ರಜಾಯೇತ ಸ ದ್ವಾದಶಾಹಾನಿ ಬರಾಸೀಂ ಪರಿಧಾಯ ತಪ್ತಂ ಪಿಬನ್ನ್ ಅಧಃ ಶಯೀತ ತಪೋ ವೈ ತಪ್ತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಿಧಾಯಾತ್ಮಾನಂ ಮಿಥುನಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಾಜಾಯತ, ಅವಿಹಿತೋ ಹಿ ವಾ ಏಷೋ ಽಮಿಥುನಸ್, ಅಥೈಷ ನ ಪ್ರಜಾಯತೇ ತತ್ ತಪ ಏವ ತಪ್ತ್ವಾ ವಿಧಾಯಾತ್ಮಾನಂ ಮಿಥುನಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ದಶಹೋತಾ ಜ್ಯಾಯಾನ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಹೋಮಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತನ್ ನ ಜುಹ್ವತಿ ಪ್ರಾಣ್ಯಾಪಾನೇತ್, ಅಪಾನಮ್ ಏವ ಪ್ರಾಣಂ ಜುಹೋತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಿಣಂ ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ಯಾಜಯೇತ್, ಚತುರ್ಗೃಹೀತಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಚತುರ್ಹೋತಾರಂ ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ ಪೂರ್ವೇಣ ಗ್ರಹೇಣಾರ್ಧಂ ಜುಹುಯಾದ್ ಉತ್ತರೇಣಾರ್ಧಮ್, ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಜನಯನ್ ಯತರಸ್ಮಿನ್ ಖಲು ವೈ ಸಂಗ್ರಾಮ ಇನ್ದ್ರೋ ಭವತಿ ಸ ಜಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಂ ವಾವಾಸ್ಯೈತತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಽಜೀಜನತ್, ಜಯತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಮ್, ಪ್ರಜಾಕಾಮಂ ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ಯಾಜಯೇತ್, ಚತುರ್ಗೃಹೀತಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಚತುರ್ಹೋತಾರಂ ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ ಪೂರ್ವೇಣ ಗ್ರಹೇಣಾರ್ಧಂ ಜುಹುಯಾದ್ ಉತ್ತರೇಣಾರ್ಧಮ್, ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಜನಯನ್ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಜನಯತಿ ನೇವ ತ್ವ್ ಅಪರೋ ಽನುಜಾಯತೇ ತೇಜಸ್ವೀವ ತು ಭವತಿ ಸರ್ವೇಣ ಹ್ಯ್ ಏನಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ಜನಯತಿ ಪಶುಕಾಮಂ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ಯಾಜಯೇತ್, ಚತುರ್ಗೃಹೀತಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಞ್ಚಹೋತಾರಂ ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ ಪೂರ್ವೇಣ ಗ್ರಹೇಣಾರ್ಧಂ ಜುಹುಯಾದ್ ಉತ್ತರೇಣಾರ್ಧಮ್, ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜನ್ತ ಪಶೂನ್ ಏವ ಸೃಜತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವನ್ತಂ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ಯಾಜಯೇತ್, ಚತುರ್ಗೃಹೀತಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಞ್ಚಹೋತಾರಂ ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ ಪೂರ್ವೇಣ ಗ್ರಹೇಣಾರ್ಧಂ ಜುಹುಯಾದ್ ಉತ್ತರೇಣಾರ್ಧಮ್, ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಪರಾಭಾವಯನ್ ಪರಾ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಭಾವಯತಿ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಂ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ಯಾಜಯೇತ್, ಚತುರ್ಗೃಥೀತಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಞ್ಚಹೋತಾರಂ ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ ಪೂರ್ವೇಣ ಗ್ರಹೇಣಾರ್ಧಂ ಜುಹುಯಾದ್ ಉತ್ತರೇಣಾರ್ಧಮ್, ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ ಆಯನ್, ಸ್ವರ್ ಏವೈತಿ ಯೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥಾಮ್ ಅನು ಪಾಪೀಯಾನ್ ಮನ್ಯೇತ ತಂ ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ ಯಾಜಯೇತ್ ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ ವೈ ದೇವಾ ಇದಂ ಸಮತನ್ವನ್, ಸಮತತ ತಾಜಕ್ ತಾದೃಙ್ ಪುನರ್ ಭವತಿ ಯಾದೃಕ್ ಸನ್ ಯಜತೇ ||೧,೯।೬||
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಯದ್ ಏಕೋ ಯಜ್ಞಶ್ ಚತುರ್ಹೋತಾಥ ಕಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವೇ ಚತುರ್ಹೋತಾರ ಉಚ್ಯನ್ತಾ ಇತಿ ಚತ್ವಾರೋ ವಾ ಏತೇ ಯಜ್ಞಾಸ್ ತೇಷಾಂ ಚತ್ವಾರೋ ಹೋತಾರಸ್ ತಚ್ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾಂ ಚತುರ್ಹೋತೃತ್ವಮ್, ಚತುರ್ಣಾಮ್ ಏಕಃ ಸಂವತ್ಸರಂ ನಾಶ್ನೀಯಾತ್ ತದ್ ವ್ರತಮ್ ಅನ್ನಂ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾರಸ್, ಅನ್ನವಾನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥ ಯಮ್ ಅನೂಚಾನಂ ಸನ್ತಂ ನೋಪನಮೇತ್ ಸೋ ಽರಣ್ಯಂ ಪರೇತ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್ ಉಪದ್ರಷ್ಟಾರಂ ಕೃತ್ವಾ ಚತುರ್ಹೋತ್πನ್ ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏತದ್ ಉದರಣಂ ಯಚ್ ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾರಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಪದ್ರಷ್ಟಾ, ಉಪದ್ರಷ್ಟುರ್ ಏವಾನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾವಿರ್ ಅಕರ್, ತದ್ ಏನಮ್ ಆವಿರ್ಭೂತಮ್ ಆವಿದಂ ಗಮಯತಿ, ಅಥ ಯೌ ವಿಶಪೇಯಾತಾಮ್ ಅಹಂ ಭೂಯೋ ವೇದಾಹಂ ಭೂಯೋ ವೇದೇತಿ, ಏಷ ವಾವ ಭೂಯೋ ವೇದ ಯಶ್ ಚತುರ್ಹೋತ್πನ್ ವೇದ ಚತುರ್ಹೋತಾರೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯೋನಿಸ್, ಚತುರ್ಹೋತೃಭ್ಯೋ ಽಧಿ ಯಜ್ಞೋ ನಿರ್ಮಿತಸ್, ನೈನಂ ವಿಶಪ್ತಂ ಹಿನಸ್ತಿ ಚತುರ್ಹೋತಾರಂ ವದೇದ್ ದಶಮೇ ಽಹನ್ನ್ ಅನ್ನಕಾಮಸ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾರಸ್, ಅನ್ತೋ ದಶಮಮ್ ಅಹರ್ ಅನ್ತಮ್ ಏವ ಗತ್ವಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯೈತರ್ಹ್ಯ್ ಅಪ್ರಯುಕ್ತಮ್ ಏತದ್ ಅನವರುದ್ಧಮ್, ತದ್ ಏವ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ತದ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಇಯಂ ವೈ ಸರ್ಪರಾಜ್ಞೀ ತಸ್ಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಉಕ್ಥಂ ಯಚ್ ಚತುರ್ಹೋತಾರಸ್, ಹೋತಾ ವದತಿ ಸ್ತುತಂ ವಾ ಏತದ್ ಅನುಶಂಸತಿ ನ ಹಿ ಸ್ತುತಮ್ ಅನನುಶಸ್ತಮ್ ಅಸ್ತಿ ||೧,೯।೭||
ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ವೈ ಸಮಾವದ್ ಏವ ಯಜ್ಞೇ ಕುರ್ವಾಣಾ ಆಯನ್ ಯದ್ ಏವ ದೇವಾ ಅಕುರ್ವತ ತದ್ ಅಸುರಾ ಅಕುರ್ವತ ತೇನ ವ್ಯಾವೃತಮ್ ಅಗಛನ್, ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್, ಏತೇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ತಿರ ಉಪರ್ಯ್ ಅಸುರೇಭ್ಯಸ್ ತಂಸ್ಯಾಮಹಾ ಇತಿ ತಮ್ ಏತಾವಞ್ಶ ಆದಾಯೋದಕ್ರಾಮನ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಯಜುರ್ಭಿಃ ಸವಿತಾ ಸ್ತೋಮೈಸ್, ಇನ್ದ್ರ ಉಕ್ಥಾಮದೈಸ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಇತಿ ತಂ ತಿರ ಉಪರ್ಯ್ ಅಸುರೇಭ್ಯೋ ಽತನ್ವತ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಸುರಾ ನಾನ್ವವಾಯನ್, ತೇನ ವಾ ಏನಾನ್ ಅಪಾನುದನ್ತ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಿರ ಉಪರಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾದ್ ಯಜ್ಞಂ ತನುತೇ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ, ಏತೈರ್ ಏವ ಜುಹುಯಾತ್ ಸಮೃತಯಜ್ಞೇ ಚತುರ್ಭಿಶ್ಚತುರ್ಭಿರ್ ಅನ್ವಾಕ್ಶಾಯಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಸ್ಯ, ಏತಾವಾನ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಂ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಸಯಜ್ಞೋ ಭವತ್ಯ್ ಅಯಜ್ಞಾ ಇತರಸ್, ಏತೈರ್ ಏವ ಜುಹುಯಾತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ದೀಕ್ಷಾಯಾಸ್, ಏಷಾ ವೈ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ದೀಕ್ಷಾ ತಾಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ, ಏತೈರ್ ಏವ ಜುಹುಯಾತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ದ್ವಾದಶಾಹಸ್ಯ, ಏಷ ವೈ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ದ್ವಾದಶಾಹಸ್ ತಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ, ಏತೈರ್ ಏವಾತಿಥ್ಯಮ್ ಅಭಿಮೃಶೇತ್, ಯಜ್ಞೇನೈವ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಬ್ಧ ದಕ್ಷಿಣತೋ ವೈ ದೇವಾನ್ ಅಸುರಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಜಯನ್, ತ ಉದಞ್ಚಃ ಪತ್ನೀಭಿಃ ಸಹಾಗ್ನೀಧ್ರಂ ಪ್ರಾವಿಶನ್, ತಾನ್ ಪತ್ನೀಭಿಃ ಸಹ ಪ್ರಕ್ಶಾಯ ಜಿಹ್ರಿಯತೋ ಽಸುರಾ ಅಪಾವರ್ತನ್ತ ತಾಂಸ್ ತತ ಏವಾನೂತ್ಥಾಯಾಜಯನ್, ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ನಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಗೃಹಾನ್ ನ ಪಶೂನ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ, ಅಭಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಗೃಹಾನ್ ಅಭಿ ಪಶೂನ್ ಆರೋಹತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಏತಾನ್ಯ್ ಏವಾಗ್ನೀಧೇ ಽನುಬ್ರೂಯಾತ್, ಅಗ್ನೀದ್ ವೈ ಪಾತ್ನೀವತಸ್ಯ ಯಜತಿ ತೃಪ್ತಾ ಪತ್ನೀ ರೇತೋ ಧತ್ತೇ ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ, ಏತೈರ್ ಏವ ಜುಹುಯಾದ್ ಅನ್ತರಾ ತ್ವಷ್ಟಾರಂ ಚ ಪತ್ನೀಶ್ ಚ ಸಂವತ್ಸರಂ ಪ್ರಜಾಕಾಮಸ್, ಮಿಥುನಂ ವೈ ತ್ವಷ್ಟಾ ಚ ಪತ್ನೀಶ್ ಚ ತ್ವಷ್ಟಾರಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಿಥುನೇ ಽಪ್ಯಸ್ರಾಟ್ ಪ್ರಜನನಾಯ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏವ ಮಿಥುನಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ ವಿನ್ದತೇ ಪ್ರಜಾಮ್ ಆಸ್ಯ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ ಯದಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ಜುಹ್ವನ್ ನ ವಿನ್ದೇನ್ ನಾದೃತ್ಯಮ್ ||೧,೯।೮||
ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸೌಮ್ಯಶ್ ಚರುಃ ಸಾವಿತ್ರೋ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಃ ಸಾರಸ್ವತಶ್ ಚರುಃ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುಸ್, ಮಾರುತಃ ಸಪ್ತಕಪಾಲಸ್, ವೈಶ್ವದೇವ್ಯ್ ಆಮಿಕ್ಷಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಾ ಏಕಕಪಾಲಸ್, ವಾಜಿನಾಂ ವಾಜಿನಮ್ ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸೌಮ್ಯಶ್ ಚರುಃ ಸಾವಿತ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸಾರಸ್ವತಶ್ ಚರುಃ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನೋ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಮಾರುತ್ಯ್ ಆಮಿಕ್ಷಾ ವಾರುಣ್ಯ್ ಆಮಿಕ್ಷಾ ಕಾಯ ಏಕಕಪಾಲಸ್, ವಾಜಿನಾಂ ವಾಜಿನಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ಽನೀಕವತೇ ಪ್ರಾತರ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಸ್, ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಸಾಂತಪನೇಭ್ಯೋ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಚರುಸ್, ಮರುದ್ಭ್ಯೋ ಗೃಹಮೇಧೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವಾಸಾಂ ದುಗ್ಧೇ ಸಾಯಮ್ ಓದನಮ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನಿಷ್ಕಾಷಸ್, ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಕ್ರೀಡಿಭ್ಯಃ ಸಾಕಂ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ಸಪ್ತಕಪಾಲಸ್, ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸೌಮ್ಯಶ್ ಚರುಃ ಸಾವಿತ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸಾರಸ್ವತಶ್ ಚರುಃ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನೋ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೃತ್ರಘ್ನೇ ಚರುಸ್, ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣ ಏಕಕಪಾಲಸ್, ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸೌಮ್ಯಶ್ ಚರುಃ ಸಾವಿತ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸಾರಸ್ವತಶ್ ಚರುಃ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುಸ್, ವಾಯವ್ಯಾ ಯವಾಗೂಃ ಪ್ರತಿಧುಗ್ ವಾ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಶುನಾಸೀರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಃ ಸೌರ್ಯ ಏಕಕಪಾಲಃ ಷಟ್ಕಪಾಲಃ ಪುರೋಡಾಶೋ ಧಾನಾ ಮನ್ಥಃ ಪ್ರತಿಪುರುಷಂ ಪುರೋಡಾಶಾ ಏಕಶ್ ಚಾಧ್ಯ್ ಆದಿತ್ಯಶ್ ಚರುಃ ||೧,೧೦।೧||
ಅಗ್ನೇ ವೇರ್ ಹೋತ್ರಮ್, ವೇರ್ ದೂತ್ಯಮ್ ಊರ್ಧ್ವೋ ಅಧ್ವರೋ ಅಸ್ಥಾತ್, ಅವತಾಂ ನೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃದ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಭವ, ಅಸ್ಯ ಘೃತಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ಜುಷಾಣೋ ವೀಹಿ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಪ್ರಘಾಸ್ಯಾನ್ ಹವಾಮಹೇ ಮರುತೋ ಯಜ್ಞವಾಹಸಃ |
ಕರಮ್ಭೇಣ ಸಜೋಷಸಃ ||
ಮೋ ಷೂ ಣ ಇನ್ದ್ರಾತ್ರ ಪೃತ್ಸು ದೇವಾಸ್ತು ಸ್ಮ ತೇ ಶುಷ್ಮಿನ್ನ್ ಅವಯಾಃ |
ಮಹೀ ಚಿದ್ಯಸ್ಯ ಮೀಢುಷೋ ಯವ್ಯಾ ಹವಿಷ್ಮತೋ ಮರುತೋ ವನ್ದತೇ ಗೀಃ ||
ಯದ್ ಗ್ರಾಮೇ ಯದ್ ಅರಣ್ಯೇ ಯತ್ ಸಭಾಯಾಂ ಯದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೇ |
ಯದ್ ಏನಶ್ ಚಕೃಮಾ ವಯಂ ಯದ್ ಅಪ್ಸಶ್ ಚಕೃಮಾ ವಯಮ್ |
ತದ್ ಏಕಸ್ಯಾಪಿ ಚೇತಸಿ ತದ್ ಏಕಸ್ಯಾಪಿ ಧರ್ಮಣಿ |
ತಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯಾಂಹಸೋ ಽವಯಜನಮ್ ಅಸಿ ||
ಅಕ್ರನ್ ಕರ್ಮ ಕರ್ಮಕೃತಃ ಸಹ ವಾಚಾ ಮಯೋಭ್ವಾ |
ದೇವೇಭ್ಯಃ ಕಮ್ರ ಕೃತ್ವಾಸ್ತಂ ಪ್ರೇತ ಸುದಾನವಃ ||
ಪೂರ್ಣಾ ದರ್ವೇ ಪರಾ ಪತ ಸುಪೂರ್ಣಾ ಪುನರ್ ಆಪತ |
ವಸ್ನೇವ ವಿಕ್ರೀಣಾವಹಾ ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಂ ಶತಕ್ರತೋ ||
ದೇಹಿ ಮೇ ದದಾಮಿ ತೇ ನಿ ಮೇ ಧೇಹಿ ನಿ ತೇ ದಧೌ |
ಅಪಾಮಿತ್ಯಮ್ ಇವ ಸಂಭರ ಕೋ ಅಮ್ಬಾದದತೇ ದದತ್ ||೧,೧೦।೨||
ಅತ್ರ ಪಿತರೋ ಮಾದಯಧ್ವಮ್ ||
ಸುಸಂದೃಶಂ ತ್ವಾ ವಯಂ ವಸೋ ಮಘವನ್ ಮನ್ದಿಷೀಮಹಿ ||
ಪ್ರ ನೂನಂ ಪೂರ್ಣವನ್ಧುರಃ ಸ್ತುತೋ ಯಾಸಿ ವಶಂ ಅನು ಯೋಜಾ ನ್ವ್ ಇನ್ದ್ರ ತೇ ಹರೀ ||
[ಪುಟ ೧,೧೪೩]
ಯದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉತ ದ್ಯಾಂ ಯನ್ ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ವಾ ಜಿಹಿಂಸಿಮ |
ಅಗ್ನಿರ್ ನಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏನಸೋ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾ ಉನ್ನಿನೇತು ದುಷ್ಕೃತಾಜ್ ಜಾತವೇದಾಃ ||
ಅಮೀಮದನ್ತ ಪಿತರಸ್, ನಮೋ ವಃ ಪಿತರ ಇಷೇ ನಮೋ ವಃ ಪಿತರ ಊರ್ಜೇ ನಮೋ ವಃ ಪಿತರಃ ಶುಷ್ಮಾಯ ನಮೋ ವಃ ಪಿತರೋ ರಸಾಯ ನಮೋ ವಃ ಪಿತರೋ ಯಜ್ ಜೀವಂ ತಸ್ಮೈ ನಮೋ ವಃ ಪಿತರೋ ಯದ್ ಘೋರಂ ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಧಾ ವಃ ಪಿತರಸ್, ನಮೋ ನಮೋ ವಃ ಪಿತರಃ ||
ಏಷಾ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಪಿತರ ಇಮಾ ಅಸ್ಮಾಕಮ್, ಜೀವಾ ವೋ ಜೀವನ್ತಃ ಇಹ ಸನ್ತಃ ಸ್ಯಾಮ ||
ಪರೇತನ ಪಿತರಃ ಸೋಮ್ಯಾಸೋ ಗಮ್ಭೀರೇಭಿಃ ಪಥಿಭಿಃ ಪೂರ್ವೇಭಿಃ |
ದಧಥ ನೋ ದ್ರವಿಣಂ ಯಚ್ ಚ ಭದ್ರಂ ರಯಿಂ ಚ ನಃ ಸರ್ವವೀರಂ ನಿಯಛತ ||
ಅಯಾ ವಿಷ್ಠಾ ಜನಯನ್ ಕರ್ವರಾಣಿ ಸ ಹಿ ಘೃಣಿರ್ ಉರುರ್ ವರಾಯ ಗಾತುಃ |
ಸ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಙ್ ಐದ್ ಧರುಣೋ ಮಧ್ವೋ ಅಗ್ರಂ ಸ್ವಾಂ ಯತ್ ತನೂಂ ತನ್ವಾಮ್ ಐರಯತ ||
ಅಕ್ಷನ್ನ್ ಅಮೀಮದನ್ತ ಹ್ಯ್ ಅವ ಪ್ರಿಯಾ ಅಧೂಷತ |
ಅಸ್ತೋಷತ ಸ್ವಭಾನವೋ ವಿಪ್ರಾ ನವಿಷ್ಠಯಾ ಮತೀ ಯೋಜಾ ನ್ವ್ ಇನ್ದ್ರ ತೇ ಹರೀ ||
ಮನೋ ವ್ಯಾಹುವಾಮಹೇ ನಾರಾಶಂಸೇನ ಸ್ತೋಮೇನ |
ಪಿತೃಣಾಂ ಚ ಮನ್ಮಭಿಃ ||
ಆ ನ ಏತು ಮನಃ ಪುನಃ ಕ್ರತ್ವೇ ದಕ್ಷಾಯ ಜೀವಸೇ |
ಜ್ಯೋಕ್ ಚ ಸೂರ್ಯಂ ದೃಶೇ ||
ಪುನರ್ ನಃ ಪಿತರೋ ಮನೋ ದದಾತು ದೈವ್ಯೋ ಜನಃ |
ಜೀವಂ ವ್ರಾತಂ ಸಚೇಮಹಿ ||
ಅಗ್ನೇ ತಮ್ ಅದ್ಯಾಶ್ವಂ ನ ಸ್ತೋಮೈಃ ಕ್ರತುಂ ನ ಭದ್ರಂ ಹೃದಿಸ್ಪೃಶಮ್ |
ಋಧ್ಯಾಮಾ ತಾ ಓಹೈಃ ||೧,೧೦।೩||
ಆಖುಂ ತೇ ರುದ್ರ ಪಶುಂ ಕರೋಮಿ, ಏಷ ತೇ ರುದ್ರ ಭಾಗಸ್ ತಂ ಜುಷಸ್ವ ಸಹ ಸ್ವಸ್ರಾಮ್ಬಿಕಯಾ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಅವಾಮ್ಬ ರುದ್ರಮ್ ಅದಿಮಹ್ಯ್ ಅವ ದೇವಂ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಮ್ |
ಯಥಾ ನೋ ವಸ್ಯಸಸ್ ಕರದ್ ಯಥಾ ನಃ ಶ್ರೇಯಸಸ್ ಕರತ್ |
ಯಥಾ ನೋ ಭೂಯಸಸ್ ಕರದ್ ಯಥಾ ನಃ ಪ್ರತರಂ ತಿರಾದ್ ಯಥಾ ನೋ ವ್ಯವಸಾಯಯಾತ್ ||
ಭೇಷಜಂ ಗವೇ ಅಶ್ವಾಯ ಪುರುಷಾಯ ಭೇಷಜಮ್ |
ಅಥೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಭೇಷಜಂ ಸುಭೇಷಜಂ ಯಥಾಸತಿ ಸುಗಂ ಮೇಷಾಯ ಮೇಷ್ಯೈ ||
ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಂ ಯಜಾಮಹೇ ಸುಗನ್ಧಿಂ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಧನಮ್ |
ಉರ್ವಾರುಕಮ್ ಇವ ಬನ್ಧನಾನ್ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಮುಕ್ಷೀಯ ಮಾಮೃತಾತ್ ||
ರುದ್ರೈಷ ತೇ ಭಾಗಸ್ ತೇನಾವಸೇನ ಪರೋ ಮೂಜವತೋ ಽತೀಹಿ ||
ಪಿನಾಕಹಸ್ತಃ ಕೃತ್ತಿವಾಸಾ ಅವತತಧನ್ವಾ ||೧,೧೦।೪||
[ಪುಟ ೧,೧೪೫]
ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಆಸನ್ತ್ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಕಾಮಯತ ಪ್ರಾಸುರಾನ್ ನುದೇಯ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯ್ ಅಪಶ್ಯತ್, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೈರ್ ವೈ ಸೋ ಽಸುರಾನ್ ಪ್ರಾನುದತ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೈಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಶ್ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೈರ್ ಯಜತೇ ಪ್ರ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನುದತೇ ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಜಾಯತೇ, ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದ್ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಂ ನಿರ್ಮಾಯ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ, ಉಕ್ಥ್ಯಾದ್ ವರುಣಪ್ರಘಾಸಾನ್ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಂ ನಿರ್ಮಾಯೇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೇನಾಗ್ರಾಹಯತ್, ಅತಿರಾತ್ರಾತ್ ಸಾಕಮೇಧಾನ್ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಂ ನಿರ್ಮಾಯೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸೃಷ್ಟಾ ವಾ ಅನ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾ ಆಸನ್ನ್ ಅಸೃಷ್ಟಾ ಅನ್ಯಾಸ್, ಅಥ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸ ಏತೇ ಮಿಥುನೇ ಪಯಸೀ ಆತ್ಮನ್ನ್ ಅಧತ್ತೋಧನ್ಯಂ ಚ ವಹ್ಯಂ ಚ, ಅಥೈತಾಭ್ಯೋ ದೇವತಾಭ್ಯ ಏತಾನಿ ಹವೀಂಷಿ ಭಾಗಂ ನಿರವಪತ್ ತೈಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ಋತುಭ್ಯೋ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ ಋತವೋ ವಾ ಏತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಹವೀಂಷಿ ಪಞ್ಚ ಹ್ಯ್ ಋತವಸ್ ತತಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ಏವ ಪ್ರಾವಾಪಯತ್ ಸೋಮೋ ವೈ ರೇತೋ ಽದಧಾತ್, ಮಿಥುನಂ ವಾ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಸೋಮಶ್ ಚ ಸವಿತಾ ಪ್ರಾಸುವತ್ ಪ್ರಜನನಾಯ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಸವಿತಾ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಅಥೋ ವೈಶ್ವದೇವತ್ವಾಯೈವ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಉಪಾಂಶು ಯಜತಿ, ಅನಿರುಕ್ತೋ ಹಿ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸರಸ್ವತ್ಯ್ ಏವ ಸೃಷ್ಟಾಸು ವಾಚಮ್ ಅದಧಾತ್ ಪೂಷಣಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮ್ ಅಭ್ಯಸೃಜ್ಯನ್ತ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ಪಶವಃ ಪೂಷಾ ಮಿಥುನಂ ವಾಕ್ ಚ ಪಶವಶ್ ಚ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರಜಾಪತಿನಾಸೃಜ್ಯನ್ತ, ಅನ್ತತೋ ಮಿಥುನಾದ್ ವಿಷೂಚೀಃ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ ತನ್ ಮಧ್ಯತ ಏವೈತತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ಸೃಜ್ಯನ್ತೇ, ಅಥಾದೋ ಽನ್ತತೋ ಮಿಥುನಾದ್ ವಿಷೂಚೀಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಾನಿ ವಾ ಏತಾನಿ ಹವೀಂಷಿ, ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಅನೀಕೇನೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸೋಮೇನ ರಾಜ್ಞಾ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಚೇತ್ರಾ ಪೂಷೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣಾನ್ವತಿಷ್ಠತ ವಿಜಿತಿರ್ ವಾ ಏತಾನಿ ಹವೀಂಷಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸ ವಿಷ್ವಙ್ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯಾರ್ಛತ್ ತದ್ ಇದಂ ಸರ್ವಂ ಪ್ರಾವಿಶದ್ ಅಪ ಓಷಧೀರ್ ವನಸ್ಪತೀನ್, ತೇನ ದೇವಾ ಅಶ್ರಾಮ್ಯನ್, ತತ್ ಸಮನಯನ್, ತತ್ ಸಾನ್ನಾಯ್ಯಸ್ಯ ಸಾನ್ನಾಯ್ಯತ್ವಮ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸಾನ್ನಾಯ್ಯೇನ ಯಜತ ಋಧ್ನೋತಿ ||೧,೧೦।೫||
ಮಿಥುನಂ ವೈ ದಧಿ ಚ ಶೃತಂ ಚ, ಅಥ ಯತ್ ಸಂಸೃಷ್ಟಮ್ ಆಣ್ಡಮ್ ಇವ ಮಸ್ತ್ವ್ ಇವ ಪರೀವ ದದೃಶೇ ಗರ್ಭ ಏವ ಸ ತಪಸೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ ತಪಸ್ತ್ವಂ ವಾ ಏತದ್ ಗಛತಿ ಯಞ್ ಶೃತತ್ವಂ ಗಛತಿ ತತಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ, ಅಥೈಷಾ ವೈಶ್ವದೇವ್ಯ್ ಆಮಿಕ್ಷಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಾ ವೈಶ್ವದೇವೇನೈವಾಸೃಜತ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮಾ ವೈಶ್ವದೇವೀಃ ಪ್ರಜಾಸ್, ವಿಶ್ವಾನ್ ದೇವಾನ್ ಯಜತಿ ಸ್ತೋಕಾ ವೈ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸ್ ತಾನ್ ವಾ ಏತದ್ ಯಜತಿ, ಅಥೋ ಅಮುತಃಪ್ರದಾನಾದ್ ಧಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ಯೋನಿರ್ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಜಾನಾಮ್, ತಂ ಮರುತೋ ಽಭ್ಯಕಾಮಯನ್ತ ತತೋ ಽಂಹೋಗೃಹೀತಾ ಅಸೃಜ್ಯನ್ತ ಯತ್ ಸ್ವತವದ್ಭ್ಯಃ ಸ್ವತ್ವಾಯೈವ ನಿಷ್ಕೃತ್ಯೈ ಪ್ರಜನನೋ ವಾ ಏಷ ಪಶೂನಾಮ್, ಯನ್ ಮಾರುತಃ ಸಪ್ತಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ಸಪ್ತ ಹಿ ಮರುತಸ್, ವಿಣ್ ಮರುತಸ್, ಅಥೋ ನಿರವತ್ತ್ಯಾ ಏವ ಮಾರುತಸ್, ಅಥೋ ಗ್ರಾಮ್ಯಮ್ ಏವೈತೇನಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ||೧,೧೦।೬||
ತಾ ವೈಶ್ವದೇವೇನ ಸೃಷ್ಟಾ ವಿಷೂಚೀರ್ ವ್ಯುದಾಯನ್, ತಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯೇನ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್, ಯದ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಸೃಷ್ಟಾನಾಂ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಯದ್ ಏಕಕಪಾಲಸ್ ತೇನ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಾ ಏವ ದೇವತಾಸು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಏಕಕಪಾಲಸ್, ಆಹವನೀಯಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್, ಯತ್ ಸರ್ವಹುತಂ ಕರೋತಿ ಹವಿರ್ಭೂತಮ್ ಏವೈನಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಮಯತಿ ಯಜಮಾನಂ ವೈ ಹೂರ್ಛನ್ತಂ ಪ್ರಜಾ ಅನುಹೂರ್ಛನ್ತಿ ಯಜಮಾನಂ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಂ ಪ್ರಜಾ ಅನುಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ, ಋಜುರ್ ಹೋತವ್ಯಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಸರ್ವಹುತಂ ಕರೋತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಏಕಕಪಾಲಃ ಪಶವೋ ಘೃತಮ್, ತದ್ ಅಭಿಪೂರ್ಯಃ ಪಶುಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಯದ್ ಅಭಿಪೂರಯೇದ್ ಅಧರಮ್ ಏನಂ ಪಶುಭ್ಯಃ ಕುರ್ಯಾದ್ ಅಭುಞ್ಜನ್ತ ಏನಂ ಪಶವಾ ಉಪತಿಷ್ಠೇಯುಸ್, ಆವಿಃಪೃಷ್ಠಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪಶುಭ್ಯ ಏವೈನಮ್ ಉತ್ತರಮ್ ಅಕರ್ ಭುಞ್ಜನ್ತ ಏನಂ ಪಶವಾ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್ ಅಭಿಪೂರ್ಯ ಏವ ನ ಹಿ ಪಶವೋ ನ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಯತ್ ಪ್ರಾಙ್ ಪದ್ಯೇತ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಮೀಯೇತ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅಸ್ಯ ನಿರ್ದಹೇತ್, ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಪತ್ನೀ ಪ್ರಮೀಯೇತ ಯದ್ ಉದಙ್ ಪಶೂನ್ ಅಸ್ಯ ನಿರ್ದಹೇತ್, ಯದ್ ಉತ್ತಾನಃ ಪತೇತ್ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಽವರ್ಷುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪುನರಾದಾಯಾಭಿಘಾರ್ಯ ಹೋತವ್ಯಸ್, ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ವರೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವರೇನೈವ ವರಂ ಸ್ಪೃಣೋತಿ, ಆತ್ಮಾ ಹಿ ವರಸ್ ತ್ರೇಧಾಸಂನದ್ಧಂ ಬರ್ಹಿರ್ ಭವತಿ ತ್ರೇಧಾಸಂನದ್ಧ ಇಧ್ಮಸ್ ತ್ರೇಧಾವಿಹಿತಾನಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ವೈ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸಂವತ್ಸರೇಣಾಗ್ನಿಂ ಮನ್ಥನ್ತಿ, ಅಗ್ನಿಂ ವೈ ಪ್ರಜಾ ಅನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜನನೋ ವಾ ಏಷ ಮಥ್ಯತೇ, ಅಥೋ ವೃಷಾಣಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನಾಯ ಜನಯನ್ತಿ ವಸನ್ತಾ ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್, ಪ್ರಜನನಾಯ ಪ್ರವಣೇ ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್, ಪ್ರಜನನಾಯ ನೋತ್ತರವೇದಿಮ್ ಉಪವಪನ್ತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ ಪ್ರಸ್ವೋ ಭವನ್ತಿ ಪ್ರ ಮಾ ಜನಯಾನೀತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್, ನಾನಾರೂಪಾ ವೈ ಪಶವಸ್ ತಸ್ಮಾನ್ ನಾನಾರೂಪಮ್ ಆಗ್ನೇಯಂ ಘೃತಮ್ ಐನ್ದ್ರಂ ದಧ್ಯ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಂ ಪೃಷದಾಜ್ಯಂ ದೇವತಯಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಮಿಥುನಂ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಮಿಥುನಯೋನಯಃ ಪ್ರಜಾಸ್, ಮಿಥುನಾತ್ ಖಲು ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏವ ಮಿಥುನಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಯದಿ ವಸನ್ತಾ ಯಜೇತ ದ್ವಿರ್ ಉಪಸ್ತೃಣೀಯಾತ್ ಸಕೃದ್ ಅಭಿಘಾರಯೇತ್, ಓಷಧಯೋ ವೈ ಪಶವಸ್, ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಏವ ಪಶೂನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯದಿ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಯಜೇತ ಸಕೃದ್ ಉಪಸ್ತೃಣೀಯಾದ್ ದ್ವಿರ್ ಅಭಿಘಾರಯೇತ್, ವೃಷ್ಟ್ಯೈವ ಪಶೂನ್ ಅಭಿಜಿಘರ್ತಿ ||೧,೧೦।೭||
ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯೋ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಏತಾನಿ ನವ ಹವೀಂಷಿ ನವ ಹಿ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಆತ್ಮಾ ದೇವತಾ ತತಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ನವ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್, ನವಾನುಯಾಜಾಸ್, ದ್ವಾ ಆಜ್ಯಭಾಗೌ, ಅಷ್ಟೌ ಹವೀಂಷಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಸಮವದ್ಯತಿ ವಾಜಿನೋ ಯಜತಿ ತತ್ ತ್ರಿಂಶಸ್ ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ವಿರಾಡ್ ವಿರಾಜ್ಯ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ವಿರಾಜೋ ವೈ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ವಿರಾಜೋ ವಾ ಏತದ್ ಯೋನೇರ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ತ್ರಿಂಶತ್ತ್ರಿಂಶದ್ ವೈ ರಾತ್ರಯೋ ಮಾಸಸ್, ಯೋ ಮಾಸಃ ಸ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ ತತ್ ಪ್ರಜಾಪತೇಶ್ ಚ ವಾ ಏತದ್ ವಿರಾಜಶ್ ಚ ಯೋನೇರ್ ಮಿಥುನಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ, ಏಕೈಕಯಾ ವಾ ಆಹುತ್ಯಾ ದ್ವಾದಶದ್ವಾದಶ ರಾತ್ರೀರ್ ಅಯುವತ ತಾ ಯಾವತೀಃ ಸಂಖ್ಯಾನೇ ತಾವತೀಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ರಾತ್ರಯಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾದ್ ಯುವತೇ ವೈಶ್ವದೇವೇನ ಚತುರೋ ಮಾಸೋ ಽಯುವತ ವರುಣಪ್ರಘಾಸೈಃ ಪರಾಂಶ್ ಚತುರಃ ಸಾಕಮೇಧೈಃ ಪರಾಂಶ್ ಚತುರಸ್ ತಾನ್ ಏವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾದ್ ಯುವತ ಋತುಯಾಜೀ ವಾ ಅನ್ಯಶ್ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಯಾಜ್ಯ್ ಅನ್ಯಸ್, ಯೋ ವಸನ್ತೋ ಽಭೂತ್ ಪ್ರಾವೃಡ್ ಅಭೂಞ್ ಶರದ್ ಅಭೂದ್ ಇತಿ ಯಜತೇ ಸ ಋತುಯಾಜೀ, ಅಥ ಯಸ್ ತ್ರಯೋದಶಂ ಮಾಸಂ ಸಂಪಾದಯತಿ ತ್ರಯೋದಶಂ ಮಾಸಮ್ ಅಭಿಯಜತೇ ಸ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಯಾಜೀ, ಋಜೂಂಸ್ ತ್ರೀನ್ ಇಷ್ಟ್ವಾ ಚತುರ್ಥಮ್ ಉತ್ಸೃಜೇತ ಋಜೂ ದ್ವೌ ಪರಾ ಇಷ್ಟ್ವಾ ತೃತೀಯಮ್ ಉತ್ಸೃಜೇತ ಯೇ ವೈ ತ್ರಯಃ ಸಂವತ್ಸರಾಸ್ ತೇಷಾಂ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಪೂರ್ಣಮಾಸಾಸ್, ಯೌ ದ್ವೌ ತಯೋಶ್ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಸ್ ತದ್ ಯೇ ಽಮೀ ಷಟ್ ತ್ರಿಂಶತ್ಯ್ ಅಧಿ ತಾನ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯಾಮ್ ಉಪಸಂಪಾದಯತಿ, ಏಷ ವಾವ ಸ ತ್ರಯೋದಶೋ ಮಾಸಸ್ ತಮ್ ಏವೈತತ್ ಸಂಪಾದಯತಿ ತಮ್ ಅಭಿಯಜತೇ ವೈಶ್ವದೇವೇನ ಯಜೇತ ಪಶುಕಾಮಸ್, ನ ವರುಣಪ್ರಘಾಸೈರ್ ನ ಸಾಕಮೇಧೈಃ ಸರ್ವೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಸಾಹಸ್ರೋ ಜಾಯತೇ ಯಾವತ್ತರಸಂ ತ್ವ್ ಏವೈತಿ ಪ್ರಜನನಂ ವಾ ಏತದ್ ಧವಿರ್ ಯದ್ ವೈಶ್ವದೇವಮ್, ಯದ್ ವೈಶ್ವದೇವೇನ ಯಜತೇ ಪ್ರಜನನಾಯ ವಾ ಏತದ್ ಯಜತೇ ಸ್ವಾಂ ಮಾತ್ರಾಂ ಗಛಾನೀತಿ ಸ ಯದಾ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಗಛೇದ್ ಅಥ ವರುಣಪ್ರಘಾಸೈರ್ ಯಜೇತ ಯದ್ ಏವಾದಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಅಗಂಸ್ ತಸ್ಯೈತದ್ ಅಂಹೋ ಽವಯಜತಿ ||೧,೧೦।೮||
ಯದ್ ಬರ್ಹಿಃ ಪ್ರಯಾಜೇಷು ಯಜತಿ, ಓಷಧೀಸ್ ತದ್ ಯಜತಿ ಯದ್ ಬರ್ಹಿರ್ ಅನುಯಾಜೇಷು ಫಲಂ ತತ್, ಯದ್ ಬರ್ಹಿರ್ ವಾರಿತೀನಾಮ್, ಯದ್ ಏವಾದಃ ಫಲಾತ್ ಪ್ರಜಾಯತೇ ತದ್ ಏತದ್ ಯಜತಿ ಯದ್ ದುರಸ್, ಉಪಸ್ಥಂ ತತ್, ಯದ್ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ ವ್ಯುಷ್ಟಿಂ ಚೈವ ನಿಮ್ರುಕ್ತಿಂ ಚ ಯಜ್ ಜೋಷ್ಟ್ರೀ ಯದ್ ಏವ ಜಾತಂ ಚ ಜನಿಷ್ಯಮಾಣಂ ಚ ಯದ್ ಊರ್ಜಾಹುತೀ ಯದ್ ಏವಾತ್ತಿ ಚ ಪಿಬತಿ ಚ ಯದ್ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರೇಮೇ ಏವ ಯತ್ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀಸ್, ವಾಗ್ ವೈ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀಸ್, ವಾಚಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜತಿ, ಅಥೋ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ವಾಕ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜತಿ ತನೂನಪಾದ್ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಽಪ್ರಸೃತಸ್, ನರಾಶಂಸಃ ಪ್ರಸೃತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತನೂನಪಾತಂ ಪ್ರಯಾಜೇಷು ಯಜತಿ, ಅಪ್ರಸೃತೋ ಹಿ ತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಉ ನರಾಶಂಸಮ್ ಅನುಯಾಜೇಷು ಯಜತಿ ಪ್ರಸೃತೋ ಹಿ ತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ವನಸ್ಪತಿಂ ಯಜತಿ ಸೋಮೋ ವೈ ವನಸ್ಪತಿಃ ಸೌಮೀರ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ವ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ತ್ವಷ್ಟಾರಂ ಯಜತಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ಹಿ ರೂಪಾಣಿ ವಿಕರೋತಿ ವಾಜಿನೋ ಯಜತಿ ಪಶವೋ ವೈ ವಾಜಿನಸ್ ತಾನ್ ವಾ ಏತದ್ ಯಜತಿ, ಅಥೋ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ವಾಜಿನಸ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜತಿ ಪಶವೋ ವೈ ವಾಜಿನಸ್ ತನ್ ನ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಮ್, ಯತ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇತ್ ತಾನ್ ಏವ ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇತ್, ಅಸಂಸ್ಥಿತಾ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಸದದಿ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ನ ವಾ ಏಷ ಸುಯಜ್ಞ ಇವ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಹಿ ಪ್ರಹೃತೇಷು ಪರಿಧಿಷು ಜುಹೋತಿ ಯದ್ ಅವ್ಯವಾನನ್ ಯಜತಿ ತೇನ ಯಜ್ಞಃ ಕ್ರಿಯತೇ, ಅನುಯಜತಿ ಸಮಿಷ್ಟ್ಯಾ ಏವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಬರ್ಹಿರ್ ಅನುಷಿಞ್ಚನ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಋಷಭೇಷ್ವ್ ಏವ ರೇತೋ ದಧಾತಿ, ಊರ್ಧ್ವಜ್ಞುರ್ ಆಸೀನೋ ಯಜತಿ, ಊರ್ಧ್ವಜ್ಞವೋ ಹಿ ಪಶವಃ ಪಶುಷು ರೇತೋ ದಧತಿ, ಅಥೋ ಜೂರ್ಧ್ವಜ್ಞುರ್ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಜುಹೋತಿ, ಇಮಾ ಏವ ದಿಶೋ ರಸೇನ ವ್ಯುನತ್ತಿ ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಉತ್ತಮಾಂ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಏವ ದಿಶಂ ಪುನರ್ ಉಪಾವರ್ತನ್ತೇ ಸಮುಪಹ್ವಯನ್ತೇ ಸೋಮಪೀಥ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಋತ್ವಿಜಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ತಿ ||
ವಾಜಿನೋ ಮೇ ಯಜ್ಞಂ ವಹಾನ್ || ಇತಿ ಸಮಾವಞ್ಶೋ ಭಕ್ಷಯನ್ತಿ ಸಮಾವಞ್ಶ ಏವ ವಾಜಂ ವಿಭಜನ್ತೇ, ಆತ್ಮನಾ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ, ಆತ್ಮನ್ನ್ ಏವ ವಾಜಂ ಧತ್ತೇ ||೧,೧೦।೯||
ತಾ ವೈಶ್ವದೇವೇನ ಸೃಷ್ಟಾಸ್ ತಸ್ಮಿಂಸ್ ತರುಣಿಮನಿ ವರುಣೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಅತಿ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಅಚರನ್, ತಾ ಅತಿಚರನ್ತೀರ್ ವರುಣೇನಾಗ್ರಾಹಯತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಿತಾ ನಾತಿಚರಿತವಾ ಇತಿ ವೈಶ್ವದೇವೇನ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಸ್ಯ ಮರುತೋ ಹವ್ಯಂ ವ್ಯಮಥ್ನತ ತತೋ ಽಂಹೋಗೃಹೀತಾ ಅಸೃಜ್ಯನ್ತ ತಾಭ್ಯೋ ಭೇಷಜಮ್ ಐಛತ್ ತದ್ ವಾ ಆತ್ಮನ್ನ್ ಏವೈಛತ್ ಸ ಏತತ್ ಪಯ ಆತ್ಮನೋ ಽಧಿ ನಿರಮಿಮೀತ ತೇನಾಭ್ಯೋ ಽಂಹೋ ಽವಾಯಜತ್ ತದ್ ಅಂಹಸೋ ವಾ ಏಷಾವೇಷ್ಟಿರ್ ಯದ್ ವರುಣಪ್ರಘಾಸಾಸ್, ಯದ್ ವರುಣಪ್ರಘಾಸೈರ್ ಯಜತೇ ಸರ್ವಸ್ಯಾಂಹಸೋ ಽವೇಷ್ಟ್ಯೈ ಜಗ್ಧಾದ್ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವರುಣಪ್ರಘಾಸಾಸ್, ಯಾವತ್ ಕುಮಾರೇ ಽಮ್ಣೋ ಜಾತ ಏನಸ್ ತಾವದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏನೋ ಭವತಿ ಯೋ ವರುಣಪ್ರಘಾಸೈರ್ ಯಜತೇ ಸಾವಿತ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ಗಾಯತ್ರೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಸವಿತಾ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನೋ ದೇವತಯಾ ಯದ್ ವೈ ತದ್ ವರುಣಗೃಹೀತಾ ಅವೇವ್ಲೀಯನ್ತೇವ ತದ್ ಆಸ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಬಲಮ್ ಅಧತ್ತಾಮ್, ಶಿಥಿರಾ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್ ತಾಸ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಬಲಮ್ ಅಧತ್ತಮ್ ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜೋ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯಂ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಧೀಯತೇ ನ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಾಣನ್, ತಾ ಅಪ್ರಾಣತೀರ್ ವರುಣೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಏತನ್ ಮುಖತಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಧೀಯತೇ ಅಥೈತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಹವೀಂಷಿ ಸಂತತ್ಯೈ ನಿರವತ್ತ್ಯೈ ಮಾರುತೀ ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ ವಾರುಣೀ ಕನ್ತ್ವಾಯ ಕಾಯಸ್, ಯದ್ ವೈ ತದ್ ವರುಣಗೃಹೀತಾಭ್ಯಃ ಕಮ್ ಅಭವತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಕಾಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಕಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೇನಾಗ್ರಾಹಯತ್, ಯತ್ ಕಾಯಸ್, ಆತ್ಮನ ಏವೈನಾ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಿ ||೧,೧೦।೧೦||
ಋತಂ ವೈ ಸತ್ಯಂ ಯಜ್ಞಸ್, ಅನೃತಂ ಸ್ತ್ರೀ, ಅನೃತಂ ವಾ ಏಷಾ ಕರೋತಿ ಯಾ ಪತ್ಯುಃ ಕ್ರೀತಾ ಸತ್ಯ್ ಅಥಾನ್ಯೈಶ್ ಚರತಿ, ಅನೃತಮ್ ಏವ ನಿರವದಾಯ ಋತಂ ಸತ್ಯಮ್ ಉಪೈತಿ ಯನ್ ಮಿಥುಯಾ ಪ್ರತಿಬ್ರೂಯಾತ್ ಪ್ರಿಯತಮೇನ ಯಾಜಯೇತ್, ಅಥ ಯದ್ ವಾಚಯತಿ ಮೇಧ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಾಂ ಕರೋತಿ, ಆಮಪೇಷಾ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವಸ್ಯಾಂಹಸೋ ಽವೇಷ್ಟ್ಯೈ ಯದ್ ಭೃಜ್ಯೇಯುರ್ ಅನವೇಷ್ಟಮ್ ಅಂಹಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪಾತ್ರೇಭ್ಯೋ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್, ಯತ್ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಪಾತ್ರೇಭ್ಯ ಏವೈನಾ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಿ ಪ್ರತಿಪುರುಷಂ ಭವನ್ತಿ ಪ್ರತಿಪುರುಷಮ್ ಏವಾಂಹೋ ಽವಯಜತಿ, ಏಕಮ್ ಅಧಿ ಭವತಿ ಗರ್ಭೇಭ್ಯಸ್ ತೇನ ನಿರವದಯತೇ, ಅನ್ನಾದ್ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್, ಶೂರ್ಪೇಣಾನ್ನಂ ಬಿಭ್ರತಿ ತಸ್ಮಾಞ್ ಶೂರ್ಪೇಣ ಜುಹುತಃ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸೌ ಜುಹುತಸ್, ಮಿಥುನಾ ಏವ ಪ್ರಜಾ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೌ ತಿಷ್ಠನ್ತೌ ಜುಹುತಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಏವಾಂಹೋ ಽವಯಜತಸ್, ಯತ್ ಪ್ರಾತ್ರಾಣಿ ಯ ಏವ ದ್ವಿಪಾದಃ ಪಶವೋ ಮಿಥುನಾಸ್ ತೇಷಾಮ್ ಏತತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಂಹೋ ಽವಯಜತಸ್, ಅಥ ಯನ್ ಮೇಷಶ್ ಚ ಮೇಷೀ ಚ ಯ ಏವ ಚತುಷ್ಪಾದಃ ಪಶವೋ ಮಿಥುನಾಸ್ ತೇಷಾಮ್ ಏತದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಅಂಹೋ ಽವಯಜತಸ್, ಉಭಯತ ಏವಾಂಹೋ ಽವಯಜತಃ ಪುರಸ್ತಾಚ್ ಚೋಪರಿಷ್ಟಾಚ್ ಚ ||೧,೧೦।೧೧||
ಯದ್ ವೈ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಶಮ್ಯಂ ಚೈವ ಯವಂ ಚಾಪಿ ನ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಹೇಮನ್ತೋ ಹಿ ವರುಣಸ್, ಯಾ ಏವಾವರುಣಗೃಹೀತೌ ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಾ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಿ ವರುಣೋ ವೈ ಯವೋ ವರುಣದೇವತ್ಯಃ ಸ್ವೇನೈವೈನಾ ಭಾಗಧೇಯೇನ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಿ, ಅನೃತಾದ್ ವೈ ತಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್, ಯದ್ ಏತಾ ಅನೃತಪಶೂ ಅನೃತಾದ್ ಏವೈನಾ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಸ್, ಮಿಥುನೌ ಭವತಸ್, ಮಿಥುನಾ ಏವ ಪ್ರಜಾ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಸ್, ಲೋಮಶೌ ಭವತಸ್, ಮೇಧ್ಯತ್ವಾಯ ಯೇ ಹಿ ಪಶವೋ ಲೋಮ ಜಗೃಹುಸ್ ತೇ ಮೇಧಂ ಪ್ರಾಪುಃ ಶಮೀಪರ್ಣಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಶಂತ್ವಾಯ ಭೂರ್ಜೋ ವೈ ನಾಮೈಷ ವೃಕ್ಷಃ ಕಾರ್ಯಾ ಏತಸ್ಯ ಸ್ರುಚಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ಧಂ ನಾಶಕ್ನೋತ್ ತಞ್ ಶತೇಧ್ಮೇನಾವಾರುನ್ದ್ಧ ಪರಃಶತಾನಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಸಹಸ್ರೇಧ್ಮೋ ಹ ತ್ವ್ ಏವಾಂಹಸೋ ಽವೇಷ್ಟಿಂ ವಿವ್ಯಾಚ ಪರಃಸಹಸ್ರಾಣಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಸರ್ವಸ್ಯಾಂಹಸೋ ಽವೇಷ್ಟ್ಯೈ ಯದಾ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಜುಹ್ವತ್ಯ್ ಅಥಾಗ್ನಿಂ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವಾಂಹೋ ಽವಾಯಾಕ್ಷುಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಉತ್ಪೂತೇ ದೇವತಾ ಯಜಾ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯತೀನ್ತ್ ಸಾಲಾವೃಕೇಯೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏತಾನಿ ಶೀರ್ಷಾಣಿ ಯತ್ ಖರ್ಜೂರಾಃ ಸೋಮಪೀಥೋ ವಾ ಏಷೋ ಽಸ್ಯಾ ಉದೈಷದ್ ಯತ್ ಕರೀರಾಣಿ ಸೌಮ್ಯಾನಿ ವೈ ಕರೀರಾಣಿ ಸೌಮೀ ಹ ತ್ವ್ ಏವಾಹುತಿರ್ ಅಮುತೋ ವೃಷ್ಟಿಂ ಚ್ಯಾವಯತಿ ಯತ್ ಕರೀರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ||೧,೧೦।೧೨||
ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತಜ್ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ತೋಕಂ ಯತ್ ಪರ್ವತಾಸ್ ತೇ ಪಕ್ಷಿಣ ಆಸನ್, ತೇ ಪರಾಪಾತಮ್ ಆಸತ ಯತ್ರಯತ್ರಾಕಾಮಯನ್ತ, ಅಥ ವಾ ಇಯಂ ತರ್ಹಿ ಶಿಥಿರಾಸೀತ್ ತೇಷಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಪಕ್ಷಾನ್ ಅಛಿನತ್ ತೈರ್ ಇಮಾಮ್ ಅದೃಂಹತ್, ಯೇ ಪಕ್ಷಾ ಆಸಂಸ್ ತೇ ಜೀಮೂತಾ ಅಭವನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೇ ಸದದಿ ಪರ್ವತಮ್ ಉಪಪ್ಲವನ್ತೇ ಯೋನಿರ್ ಹ್ಯ್ ಏಷಾಮ್ ಏಷ ತತೋ ಯಃ ಪ್ರಥಮೋ ರಸಃ ಪ್ರಾಕ್ಷರತ್ ತಾನಿ ಕರೀರಾಣ್ಯ್ ಅಭವನ್, ತದ್ ಏತದ್ ಉತ್ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಜೀಮೂತಾಃ ಪ್ಲವನ್ತೇ ಯಜನ್ತೇ ವರುಣಪ್ರಘಾಸೈಃ ಕರೀರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ವೃಷ್ಟಿಂ ತೈಃ ಸಂತನೋತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ತರ್ಹಿ ಭೂಯಿಷ್ಠಂ ವರ್ಷತಿ ವೃಷ್ಟಿಂ ಹಿ ಸಂತನೋತಿ ನ ವೈ ವೈಶ್ವದೇವ ಉತ್ತರವೇದಿಮ್ ಉಪವಪನ್ತಿ, ಉಪಾತ್ರ ವಪನ್ತಿ ಪ್ರಜಾತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣಾದ್ ಇತಿ ಯೇಯಮ್ ಉತ್ತರಾ ವೇದಿರ್ ಯಾ ಅತ್ರೀಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಏಷಾ ಯೋನಿಸ್ ತಾ ಏತಾಮ್ ಅನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಯೇಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ವೇದಿರ್ ಯಾ ಆದ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಏಷಾ ಯೋನಿಸ್ ತಾ ಏತಾಮ್ ಅನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ, ಉಭಯೀರ್ ಏವ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜನಯತ್ಯ್ ಅತ್ರೀಶ್ ಚಾದ್ಯಾಶ್ ಚ, ಅಯಂ ವಾವ ಹಸ್ತಾ ಆಸೀನ್ ನಾಯಮ್, ತದ್ ಯೇಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ವೇದಿಸ್ ತಯೇಮಮ್ ಅವಿನ್ದನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ಏತಸ್ಯ ಪರಿವೇಷ್ಟಾ ಕನೀಯಾನ್ ಹಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಕನೀಯಾನ್ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಂ ಪರಿವೇವೇಷ್ಟಿ ಸಮೇ ಪ್ರಾಚೀ ಭವತಃ ಸಮೌ ಹೀಮೌ ಪ್ರಾಞ್ಚೌ ಹಸ್ತಾ ಅಸಂಭಿನ್ನೇ ಭವತಃ ಸರ್ವಸ್ಯಾಂಹಸೋ ಽವೇಷ್ಟ್ಯೈ ಯತ್ ಸಂಭಿನ್ದ್ಯುರ್ ಅನವೇಷ್ಟಮ್ ಅಂಹಃ ಸ್ಯಾತ್, ಏಕಸ್ಯಾಂ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸಂಭಿನತ್ತಿ, ಅನುಸಂತತ್ಯೈ, ಉಪೇಮಾಂ ವಪತಿ ನೇಮಾಮ್ ಅನ್ವಭ್ಯಾರೋಹಾಯ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ವಿಣ್ ಮರುತಸ್, ನಾನಾ ಯಜತಃ ಪಾಪವಸೀಯಸಸ್ಯ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ಯದ್ ಏವಾಧ್ವರ್ಯುಃ ಕರೋತಿ ತತ್ ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾತಾ ಕರೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಯದ್ ರಾಜಾ ಕರೋತಿ ತದ್ ವಿಟ್ ಕರೋತಿ ನ ವೈ ವೈಶ್ವದೇವೇ ತ್ರಿಂಶದ್ ಆಹುತಯಃ ಸನ್ತಿ ನ ಸಾಕಮೇಧೇಷು ವರುಣಪ್ರಘಾಸೇಷು ವಾವ ತ್ರಿಂಶದ್ ಆಹುತಯಸ್, ವೈರಾಜೋ ವೈ ಪುರುಷಸ್, ದಶ ಹಸ್ತ್ಯಾ ಅಙ್ಗುಲಯೋ ದಶ ಪಾದ್ಯಾ ದಶ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಯತ್ ತರ್ಹ್ಯ್ ಅವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವಯನ್ತಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸ್ವಗಾಕೃತಿಂ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ತದ್ ವರುಣೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯನ್ ನಿಷ್ಕಾಷೇಣಾವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವಯನ್ತಿ ಯದ್ ಏವಾತ್ರ ವರುಣಯ್ಸ್ಯ ನ್ಯಕ್ತಂ ತಸ್ಯೈಷಾ ನಿರವತ್ತಿಸ್, ಅನಪೇಕ್ಷಮಾಣಾ ಆಯನ್ತಿ ವರುಣಸ್ಯಾನನ್ವವಾಯಾಯ ಪರೋಗೋಷ್ಠಂ ಮಾರ್ಜಯನ್ತೇ ಪರೋಗೋಷ್ಠಮ್ ಏವ ವರುಣಂ ನಿರವದಯನ್ತೇ, ಏಧೋ ಽಸ್ಯ್ ಏಧಿಸೀಮಹೀತಿ ನಿರ್ವರುಣಾ ಏವ ಭೂತ್ವೈಧಿತುಮ್ ಉಪಯನ್ತಿ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ ಸಮೇಧಿಷೀಮಹೀತಿ ಸಮಿದ್ಧ್ಯಾ ಏವ ||೧,೧೦।೧೩||
ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾಂಹೋ ಽವಯಜ್ಯ ಸೋ ಽಕಾಮಯತ ವೃತ್ರಂ ಹನ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಸ ಏತಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿಃ ಸಯುಗ್ ಭೂತ್ವಾ ಮರುದ್ಭಿರ್ ವಿಶಾಗ್ನಿನಾನೀಕೇನೋಪಪ್ಲಾಯತ ಸ ವೃತ್ರಮ್ ಏತ್ಯ ವೃತ್ರಂ ದೃಷ್ಟ್ವೋರುಸ್ಕಮ್ಭಗೃಹೀತೋ ಽನಭಿಧೃಷ್ಣುವನ್ನ್ ಅತಿಷ್ಠತ್ ತಂ ಮರುತೋ ಽಧ್ಯೈಯನ್ತ ತೇ ಽತ್ಯೈಷನ್, ತಸ್ಯ ಯದಾ ಮರ್ಮಾಗಛನ್ನ್ ಅಥಾಚೇಷ್ಟತ್ ಸಂ ವಾ ಏನಂ ತದ್ ಅತಪನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾಂತಪನಾಸ್ ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಅನೀಕೇನೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ತದ್ ಅನೀಕತ್ವಾಯೈವೈಷಸ್, ಅಥೋ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಸೇನಾನೀಸ್ ತತ್ ಸೇನೋತ್ಥಾಪನೀಯಮ್ ಏವೈತತ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಮ್ ಉದ್ಯಮಂ ನಾಶಕ್ನೋತ್ ಸ ಏತಂ ಮರುದ್ಭ್ಯೋ ಭಾಗಂ ನಿರವಪತ್ ತಂ ವೀರ್ಯಾಯ ಸಮತಪನ್, ತಂ ತೇನ ವೀರ್ಯೇಣೋದಯಛನ್, ಸಂ ವಾ ಏನಂ ತದ್ ಅತಪನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾಂತಪನಾಸ್, ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಚರುರ್ ನಿರುಪ್ಯಸ್ ತರ್ಹ್ಯ್ ಉಭಾ ಅನ್ತೌ ತಪತಿ ಚರುಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಂ ಹಿ ಸರ್ವತಸ್ ತಪತಿ ದೇವಾ ವೈ ವೃತ್ರಸ್ಯ ಮರ್ಮ ನಾವಿನ್ದನ್ ತಂ ಮರುತಃ ಕ್ಷುರಪವಿನಾ ವ್ಯಯುಃ ಸಂ ವಾ ಏನಂ ತದ್ ಅತಪನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾಂತಪನಾಃ ||೧,೧೦।೧೪||
ತೇ ವೈ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ವೃತ್ರಂ ಹನಿಷ್ಯನ್ತಾ ಉಪಾವಸನ್, ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಕಸ್ಯ ವಾಹೇದಂ ಶ್ವೋ ಭವಿತಾ ಕಸ್ಯ ವಾ ಪಚತೇತಿ ತ ಏತಮ್ ಓದನಮ್ ಅಪಚನ್, ತೇನ ಪಶೂನ್ ಅಚಿಕಯುಸ್ ತೇ ಽವಿದುರ್ ಯತರಾನ್ ವಾ ಇಮ ಉಪಾವರ್ತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ತ ಇದಂ ಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏತೇನ ಪ್ರಾತಿಷ್ಠನ್, ತಾನ್ ಏತೇನಾಯಛನ್, ತತ್ ಪಶೂನಾಂ ವಾವೈಷಾ ಯತಿಸ್ ತೇ ವೈ ಶ್ವೋವಿಜಯಿನೋ ಽವಸನ್, ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಕಸ್ಯ ವಾಹೇದಂ ಶ್ವೋ ಭವಿತಾ ಕಸ್ಯ ವಾ ಪಚತೇತಿ ತ ಏತಮ್ ಓದನಮ್ ಅಪಚನ್, ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಮಾಹುತಮ್ ಅಶಿಷ್ಮೇತಿ ತಂ ಮರುದ್ಭ್ಯೋ ಗೃಹಮೇಧೇಭ್ಯೋ ಽಜುಹವುಃ ಪಶವೋ ವೈ ಮರುತೋ ಗೃಹಮೇಧಾಃ ಪಶುಭ್ಯೋ ವೈ ತೇ ತಮ್ ಅಜುಹವುಸ್ ತೇ ವೈ ಸಂಯತ್ತಾ ಆಸನ್, ತೇ ಽಸುರಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಕ್ಷುಧಂ ಪ್ರಾಹಿಣ್ವನ್, ತಾಂ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಶ್ರುತ್ಯೈತಮ್ ಓದನಮ್ ಅಪಚನ್, ಸಾ ದೇವೇಷು ಲೋಕಮ್ ಅವಿತ್ತ್ವಾ ಪುನರ್ ಅಸುರಾನ್ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಏತಮ್ ಓದನಂ ಪಚತಿ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ, ಅಪಿ ಪ್ರತಿವೇಶಂ ಪಚೇತ್, ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೈವ ಕ್ಷುಧಂ ಪ್ರಹಿಣೋತಿ ಯದ್ ವೈ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಾಂ ಪಾಕಯಜ್ಞಸ್ಯೈವ ತದ್ ಏಷಾಂ ಪಶವ್ಯಮ್, ಪಶವ್ಯೋ ಗೃಹಮೇಧಸ್, ನ ಪ್ರಯಾಜಾನ್ ಯಜತಿ ನಾನುಯಾಜಾನ್ ನ ಸಾಮಿಧೇನೀರ್ ಅನ್ವಾಹ, ಆಜ್ಯಭಾಗೌ ಯಜತಿ ಯಜ್ಞತಾಯೈ, ಅಗ್ನಯೇ ಸಮವದ್ಯತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸಮಿಷ್ಟಿಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಿಃ ಸಮಿಷ್ಟ್ಯಾ ಏವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಯೈ, ಇಡಾಮ್ ಉಪಹ್ವಯನ್ತೇ ಪಶವೋ ವಾ ಇಡಾ ಪಶವ್ಯೋ ಗೃಹಮೇಧಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಡಾಮ್ ಉಪಹ್ವಯನ್ತೇ ನಿಷ್ಕಾಷಂ ನಿದಧಾತಿ, ಅನುಸಂತತ್ಯೈ ||೧,೧೦।೧೫||
ತೇಷಾಂ ವಾ ಉಭಯೇಷಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಾವಸತ್ ತೇ ದೇವಾ ಏತಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಭಾಗಂ ನ್ಯದಧುಸ್, ಅಸ್ಮಾಞ್ ಶ್ವೋ ನಿಹಿತಭಾಗೋ ವೃಣತಾ ಇತಿ, ಋಷಭಮ್ ಆಹ್ವಯನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಂ ವಾ ಏತಂ ನಿಹ್ವಯನ್ತೇ ರುವಥೋ ವಷಟ್ಕಾರಸ್, ಅಥೋ ಅಸುರಾಣಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಋಷಭಮ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯನ್ತಿ, ಅಸ್ಮಾನ್ ಪ್ರಜನಯಾದ್ ಇತಿ ಸವತ್ಸಾ ಗಾವೋ ವಸನ್ತಿ ಸಾಕಮೇಧತ್ವಾಯ ಸ್ತ್ರ್ಯ್ ಅಶ್ನಾತಿ ಸಾಕಮೇಧತ್ವಾಯ ಯತ್ ಸ್ತ್ರೀ ನಾಶ್ನೀಯಾದ್ ಅಸಾಕಮೇಧಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಅಥ ಯತ್ ಸ್ತ್ರ್ಯ್ ಅಶ್ನಾತಿ ಸಾಕಮೇಧತ್ವಾಯ ನಿರೃತಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯತ್ ಸ್ತ್ರ್ಯ್ ಅಶ್ನಾತಿ ನಿರೃತಿರ್ ಹಿ ಸ್ತ್ರೀ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತಾ ವೈ ದರ್ವಿಸ್ ತಪ್ತಂ ಹ್ಯ್ ಅವಚರತಿ, ಏಷ ಖಲು ವೈ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಹಸ್ತೋ ಯದ್ ದರ್ವಿಸ್, ಯದ್ ದರ್ವ್ಯಾ ಜುಹೋತಿ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತಯೈವ ನಿರೃತಿಂ ನಿರವದಯತೇ ಸ ವೈ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ವೃತ್ರಂ ಹನ್ತುಮ್ ಉಪಪ್ಲಾಯತ ತಂ ಮರುತಃ ಪರಿಕ್ರೀಡನ್ತ ಆಸನ್, ತೇ ಽಸ್ಯಾಪ್ತ್ವಾ ವ್ಯನಯನ್, ತೇ ಽಭ್ಯಧರ್ಷಯನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಕ್ರೀಡಯಸ್ ತೇ ವೈ ಸಂಯತ್ತಾ ಆಸನ್, ತೇ ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಂ ಪರಮ್ ಅನ್ತಂ ನ ಪರಾಪಶ್ಯನ್, ತೇ ಮರುತಃ ಕ್ರೀಡೀನ್ ಕ್ರೀಡತೋ ಽಪಾಪಶ್ಯನ್, ತಜ್ ಜಿತಮನಸೋ ವಾ ಇಮ ಇತಿ ತೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏತಂ ಭಾಗಂ ನಿರವಪನ್, ತತೋ ವಾ ಅಜಯನ್, ತಜ್ ಜಿತ್ವಾ ಏವೈಷಸ್, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯ ಇನ್ದ್ರಸ್, ರಶ್ಮಯಃ ಕ್ರೀಡಯಃ ಸಾಕಂ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ಪ್ರಚರತಿ ವಿಜಿತ್ಯೈ ದೇವಾ ವೈ ವೃತ್ರಂ ಹತಂ ನ ವ್ಯಜಾನನ್, ತಂ ಮರುತಃ ಕ್ರೀಡಯೋ ಽಧ್ಯಕ್ರೀಡನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಕ್ರೀಡಯಸ್, ಅಥೈತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಹವೀಂಷಿ ಸಂತತ್ಯೈ, ಅಥೈಷ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಏವಾಸ್ಮೈ ವಜ್ರಮ್ ಅನ್ವಬಿಭೃತಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಅಸ್ಮೈ ವಜ್ರಮ್ ಅಭ್ಯವಹತಾಮ್ ಅಥೈಷ ಐನ್ದ್ರಸ್, ಉದ್ಧಾರಂ ವಾ ಏತಮ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಉದಹರತ್ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವಾ ತದ್ ಉದ್ಧಾರ ಏವಾಸ್ಯ, ಏಷ ಭಾಗ ಏವ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜಾ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಿತ್ವೋದಾಜಮ್ ಉದಜತೇ, ಅಥೈಷ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣಸ್, ವಿಶ್ವಾನಿ ಮೇ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕೃತಾನ್ಯ್ ಆಸನ್ನ್ ಇತಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಹಿ ಸೋ ಽಭವದ್ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವಾ, ಅಥೈಷ ಆಘಾರಸ್, ಆಹುತೀನಾಂ ಸಂತತ್ಯೈ ತ್ರಿಂಶತ್ವಾಯ ||೧,೧೦।೧೬||
ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾಂಹೋ ಽವಯಜ್ಯ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವಾ ತೇ ದೇವಾ ಅಮೃತತ್ವಮ್ ಏವಾಕಾಮಯನ್ತ ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕೋ ಽಮೃತತ್ವಮ್, ಸಂವತ್ಸರಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್, ಯದ್ ದ್ವಾದಶಾಹುತಯಸ್, ಅಮೃತತ್ವಮ್ ಏವ ತೇನ ಸ್ಪೃಣೋತಿ, ಆಪದ್ ವಾ ಏತತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅತಿ ವಾ ಏತತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅಕ್ರಮೀತ್, ಯದ್ ದ್ವಾದಶಾಹುತಯಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವ ಪುನರ್ ಅಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಆಪದ್ ವಾ ಏತತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್, ಸಂ ವಾ ಏತತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅಕೃಕ್ಷತ್, ಯತ್ ಷಟ್ಷಟ್ ಸಂಪಾದಯತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್ ತಾನ್ ವಾ ಏತತ್ ಸಂಪಾದಯತಿ ತಾನ್ ಅಪಿಪಾದಯತಿ ತಾನ್ ಅಪಿಪದ್ಯಮಾನಾನ್ ಅನ್ವಪಿಪದ್ಯತೇ, ಆಪದ್ ವಾ ಏತತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್, ಪಿತರೋ ವಾ ಋತವಸ್ ತಾನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ತಾನ್ ಪ್ರಜಾಯಮಾನಾನ್ ಅನು ಪ್ರಜಾಯತೇ ತತಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ, ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸಂವತ್ಸರೋ ಽಭೀಷ್ಟೋ ಽಭೂದ್ ಅಭೀಷ್ಟಾ ಋತವಸ್, ಅಥ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪಿತರೋ ಽನಭೀಷ್ಟಾಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಪಿತೃಯಜ್ಞಸ್ ತೇನೈವಾಸ್ಯ ಪಿತರೋ ಽಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣತೋ ನಿರುಪ್ಯಮ್, ದಕ್ಷಿಣಾ ಹಿ ಪಿತೃಣಾಮ್ ಅಥೋ ಆಹುರ್ ಉಭಯತ ಏವ ನಿರುಪ್ಯಮ್ ಇತಿ, ಉಭಯೇ ಹೀಜ್ಯನ್ತೇ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್, ದಕ್ಷಿಣತ ಏವ ನಿರುಪ್ಯಮ್, ದಕ್ಷಿಣಾ ಹಿ ಪಿತೃಣಾಮ್, ಷಟ್ಕಪಾಲಃ ಪುರೋಡಾಶೋ ಭವತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್ ತ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನಾಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ನ ವೈ ಧಾನಾಭಿರ್ ನ ಮನ್ಥೇನ ಯಜ್ಞಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಪುರೋಡಾಶಸ್ ತೇನ ಯಜ್ಞಸ್, ಅಥೈತಾ ಧಾನಾಃ ಸ್ವಧಾ ವಾ ಏತಾ ಅಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ, ಅಥೋ ಅಪರಿಮಿತಾ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ರಾತ್ರಯಸ್ ತಾ ಏವಾಸ್ಯೈತಾಭಿರ್ ಅಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ನ ವೈ ಧಾನಾಭಿರ್ ನ ಪುರೋಡಾಶೇನ ಪಿತೃಯಜ್ಞಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಮನ್ಥಸ್ ತೇನ ಪಿತೃಯಜ್ಞಸ್, ಅಭಿವಾನ್ಯಾಯಾ ಗೋರ್ ದುಗ್ಧೇ ಸ್ಯಾತ್ ಸಾ ಹಿ ಪಿತೃಣಾಮ್, ನೇದಿಷ್ಠಂ ದಕ್ಷಿಣಾಸೀನಾ ಉಪಮನ್ಥತಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ಹಿ ಪಿತೃಣಾಮ್ ಏಕಯೋಪಮನ್ಥತಿ, ಏಕಾ ಹಿ ಪಿತೃಣಾಮ್ ಇಕ್ಷುಶಲಾಕಯೋಪಮನ್ಥತಿ ಸಾ ಹಿ ಪಿತೃಣಾಮ್, ನ ಪ್ರಾಚ್ಯ್ ಉದ್ಧತ್ಯಾ ಪಿತೃಯಜ್ಞೋ ಹಿ ನ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯಜ್ಞೋ ಹಿ, ಉಭೇ ದಿಶಾ ಅನ್ತರೋದ್ಧನ್ತಿ, ಉಭಯೇ ಹೀಜ್ಯನ್ತೇ, ಉಪಮೂಲಂ ಬರ್ಹಿರ್ ದಾತಿ ತೇನ ಪಿತೃಣಾಮ್, ಯದ್ ಋತೇಮೂಲಮ್, ತೇನ ದೇವಾನಾಮ್ ಉಭಯೇ ಹೀಜ್ಯನ್ತೇ ಪರಿಶ್ರಯನ್ತಿ, ಅನ್ತರ್ಹಿತಾ ವಾ ಅಮುಷ್ಮಾದ್ ಆದಿತ್ಯಾತ್ ಪಿತರಸ್, ಅಥೋ ಅನ್ತರ್ಹಿತಾ ಹಿ ದೇವೇಭ್ಯಶ್ ಚ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಶ್ ಚ ಪಿತರಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪರಿಶ್ರಯನ್ತಿ ಸಮನ್ತಂ ಬರ್ಹಿಃ ಪರಿಸ್ತೃಣಾತಿ ಸಮನ್ತಂ ಹೀಮ ಋತವಃ ಪರಿವಿಷ್ಟಾ ಅಥೋ ಸಮನ್ತಾನ್ ಮಾ ಪಿತರೋ ಽಭಿಸಮಾಗಛಾನ್ ಇತಿ, ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ವೈ ಪೂರ್ವಸ್ಮಿನ್ನ್ ಇತರಾ ದೇವತಾ ಇಜ್ಯನ್ತೇ ಯತ್ ತತ್ರ ಜುಹುಯಾದ್ ಆಹುತೀಃ ಸಂಸೃಜೇತ್ ಸಮದಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಶೃತಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯಜ್ಞತಾಯೈ, ಓದನಪಚನಾದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಹರನ್ತಿ ತತ್ ಸ್ವಿನ್ ನಾನ್ಯತಾ ಆಹರನ್ತಿ ||೧,೧೦।೧೭||
ಉಶನ್ತಸ್ ತ್ವಾ ಹವಾಮಹ ಉಶನ್ತಃ ಸಮಿಧೀಮಹಿ |
ಉಶನ್ನ್ ಉಶತ ಆವಹ ಪಿತೄನ್ ಹವಿಷೇ ಅತ್ತವೇ ||
ಇತ್ಯ್ ಅನ್ವಾಹ, ಉಶನ್ತೋ ಹಿ ಪಿತರಸ್, ಅನುಷ್ಟುಭಮ್ ಅನ್ವಾಹ, ಅನ್ತೋ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಪ್, ಅನ್ತಃ ಪಿತರಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನುಷ್ಟುಭಮ್ ಅನ್ವಾಹ, ಏಕಾಮ್ ಅನ್ವಾಹ, ಏಕಲೋಕಾ ಹಿ ಪಿತರಸ್ ತ್ರಿರ್ ಅನ್ವಾಹ ತೃತೀಯೇ ಹಿ ಲೋಕೇ ಪಿತರಸ್, ಯದ್ ಏಕಾಮ್ ಅನ್ವಾಹ ತೇನ ಪಿತೃಣಾಮ್, ಯತ್ ತ್ರಿಸ್ ತೇನ ದೇವಾನಾಮ್ ಉಭಯೇ ಹೀಜ್ಯನ್ತೇ ನ ಹೋತಾರಂ ವೃಣೀತೇ ನಾರ್ಷೇಯಮ್, ಮೃತ್ಯೋರ್ ಏವೈನಾ ಉತ್ಸೃಜತಿ, ಅಪಬರ್ಹಿಷಃ ಪ್ರಯಾಜಾನ್ ಯಜತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ಬರ್ಹಿಃ ಪ್ರಜಾ ಏವ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಉತ್ಸೃಜತಿ ಸಂವ್ಯಯತೇ ವೈ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಃ ಕರಿಷ್ಯನ್ ದಕ್ಷಿಣತೋ ದೇವೇಭ್ಯಾ ಉಪವ್ಯಯತೇ, ಅಥಾತ್ರ ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತೇನ ಭವ್ಯಮ್, ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಽವದಾಯೋದಙ್ಙ್ ಅತಿಕ್ರಮ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾ ತಿಷ್ಠನ್ ಜುಹೋತಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ಹಿ ಪ್ತೃಣಾಮ್, ಸೋಮಮ್ ಅಗ್ರೇ ಯಜತಿ ಸೋಮೋ ವೈ ಪಿತೃಣಾಂ ದೇವತಾ ಪಿತೃದೇವತ್ಯಃ ಸೋಮಸ್, ಯತ್ ಸೋಮಂ ಪಿತೃಮನ್ತಂ ಯಜತಿ ಸೋಮಪಾಂಸ್ ತತ್ ಪಿತ್πನ್ ಯಜತಿ ಯದ್ ಬರ್ಹಿಷದಸ್, ಯಜ್ವನಸ್ ತತ್, ಯದ್ ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾನ್ ಗೃಹಮೇಧಿನಸ್ ತತ್, ಯದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಕವ್ಯವಾಹನಮ್, ದ್ವೇ ವಾ ಅಗ್ನೇಸ್ ತನ್ವೌ ಹವ್ಯವಾಹನ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ ವಹತಿ ಕವ್ಯವಾಹನ್ಯಾ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸಮಿಷ್ಟ್ಯಾ ಏವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ದ್ವೇ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಪ್ರಾಣ್ಯಯಾ ಯಛತಿ ಗಮಯತ್ಯ್ ಅನ್ಯಯಾ, ಅಥಾತ್ರ ತಿಸ್ರಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಪರೇ ಹಿ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪಿತರಸ್ ತದ್ ಯೈಷಾ ತೃತೀಯಾತ್ಯ್ ಏವೈತಯಾ ಪ್ರಾದಾತ್ ಪಞ್ಚ ಕೃತ್ವೋ ಽವದ್ಯತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ||
ಸ್ವಧಾ ನಮಃ || ಇತಿ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ಸ್ವಧಾಕಾರಃ ಪಿತೃಣಾಂ ನಮಸ್ಕಾರೋ ದೇವಾನಾಮ್ ಉಭಯೇ ಹೀಜ್ಯನ್ತೇ ಸ್ರಕ್ತಿಷು ನಿದಧಾತಿ ದೇವಾನ್ ವೈ ಪಿತೄನ್ ಮನುಷ್ಯಾ ಅನುಪ್ರಪಿಬನ್ತೇ ದೇವಾನ್ ಏವ ಪಿತೄನ್ ಅಯಾಟ್ ತ್ರಿರ್ ನಿದಧಾತಿ ತ್ರೀನ್ ಹೀದಂ ಪುರುಷಾನ್ ಅಭಿಸ್ಮಸ್ ತ್ರೀನ್ ಪರಾನ್ ಅನ್ವಾಚಷ್ಟೇ ತ್ರಯೋ ಹಿ ಪರೇ ಪಿತಾ ಪುತ್ರಃ ಪೌತ್ರಸ್, ಅನುಸಂತತ್ಯೈ ಸರ್ವಾಸು ಸ್ರಕ್ತಿಷು ನಿದಧಾತಿ ಸರ್ವಾಸು ಹಿ ದಿಕ್ಷು ಪಿತರಃ ಸರ್ವಾ ಏವೈನಂ ದಿಶೋ ಗಮಯತಿ ನಾಮುಷ್ಯಾಂ ನಿದಧಾತಿ ಯದ್ ಅಮುಷ್ಯಾಂ ನಿದಧ್ಯಾನ್ ಮೃತ್ಯುನೈನಾಃ ಪರಿವೇಶಯೇತ್ ತಾಮ್ ಏವಾನೂದ್ಯನ್ತಿ, ಅಥ ಯತ್ ತಸ್ಯಾಂ ನಿಮಾರ್ಷ್ಟಿ ತಾಮ್ ಏವ ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ ||೧,೧೦।೧೮||
ಅತ್ರ ಪಿತರೋ ಮಾದಯಧ್ವಮ್ ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ಪರಾಯನ್ತಿ ತ ಆಹವನೀಯಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಸುಸಂದೃಶಂ ತ್ವಾ ವಯಮ್ ಇತಿ, ಆ ತಮಿತೋಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ, ಅಗ್ನಿಮ್ ಏವೋಪದ್ರಷ್ಟಾರಂ ಕೃತ್ವಾನ್ತಂ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಗಛನ್ತಿ, ಅಮೀಮದನ್ತ ಪಿತರಾ ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ತ ಊರ್ಣಾಂ ದಶಾಂ ವಾ ನ್ಯಸ್ಯನ್ತಿ ಯದ್ ಏವಾತ್ರ ನಿಗಛನ್ತಿ ತಸ್ಯೈಷಾ ನಿರವತ್ತಿಃ ಪರೇತನ ಪಿತರಃ ಸೋಮ್ಯಾಸಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹ, ಅನುಷಕ್ತಾ ವಾ ಏತಾನ್ ಪಿತರಃ ಸ್ಯುರ್ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ಸಮನ್ತಮ್ ಅಪಃ ಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ ಪರ್ಯೇತಿ ಮಾರ್ಜನಮ್ ಏವೈಷಾಮ್, ತದ್ ಅಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ ಪುನಃ ಪರ್ಯೇತಿ, ಅಮುಂ ವಾ ಏತೇ ಲೋಕಂ ನಿಗಛನ್ತಿ ಯೇ ಪಿತೃಯಜ್ಞೇನ ಚರನ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ ತ್ವ್ ಏವೈನಾಂಸ್ ತತಾ ಉನ್ನೇತುಮ್ ಅರ್ಹತಿ ಯತ್ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಮ್ ಋಚಮ್ ಅನ್ವಾಹ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏವೈನಾಂಸ್ ತತಾ ಉನ್ನಯತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಅಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ ಪುನಃ ಪರ್ಯೇತಿ, ಅಮುಂ ವಾ ಏತಂ ಲೋಕಂ ಪುನರ್ ಉಪಾವರ್ತನ್ತೇ ಪಿತೄನ್ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞೋ ಽಗನ್ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯತ್ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ಪುನರ್ ಆಯನ್ತಿ ಸಹೈವ ಯಜ್ಞೇನಾಯನ್ತಿ ಮನಸ್ವತೀಭಿರ್ ಆಯನ್ತಿ ಮನ ಏವ ಪುನರ್ ಉಪಹ್ವಯನ್ತೇ ||೧,೧೦।೧೯||
ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸಂವತ್ಸರೋ ಽಭೀಷ್ಟೋ ಽಭೂದ್ ಅಭೀಷ್ಟಾ ಋತವಸ್, ಅಥ ವಾ ಅಸ್ಯ ರುದ್ರಾ ಅನಭೀಷ್ಟಾಸ್, ಯದ್ ಏತೇ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಾಸ್ ತೇನೈವಾಸ್ಯ ರುದ್ರಾ ಅಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ, ಏಕಕಪಾಲಾ ಭವನ್ತಿ ನ ವೈ ಪುರುಷಃ ಕಪಾಲೈರ್ ಆಪ್ಯಸ್, ಏಕಧೈವೈನಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಅಥೋ ಏಕಾ ವಾ ಇಯಮ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಭಿಘಾರ್ಯಾ೩ ನಾಭಿಘಾರ್ಯಾ೩ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ ಯದ್ ಅಭಿಘಾರಯೇದ್ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್ ಅಭಿಘಾರ್ಯಾ ಏವ ನ ಹಿ ಹವಿರ್ ಅನಭಿಘೃತಮ್ ಅಸ್ತಿ, ಏಕೋಲ್ಮುಕಂ ಹರನ್ತಿ, ಏಕೋಲ್ಮುಕಂ ಹಿ ರುದ್ರಾಣಾಮ್, ಧೂಪಾಯದ್ ಧರನ್ತಿ ಧೂಪಾಯದ್ ಧಿ ರುದ್ರಾಣಾಮ್ ಏತಾಂ ದಿಶಂ ಹರನ್ತಿ, ಏಷಾ ಹಿ ರುದ್ರಾಣಾಂ ದಿಕ್ ಪರಾಚೀನಂ ಹರನ್ತಿ ಪರಾಞ್ಚಮ್ ಏವ ರುದ್ರಂ ಹರನ್ತಿ, ಆಖುಂ ತೇ ರುದ್ರ ಪಶುಂ ಕರೋಮೀತ್ಯ್ ಆಖುಕಿರಾ ಏಕಮ್ ಉಪವಪತಿ ಪಶುಭ್ಯಸ್ ತೇನ ನಿರವದಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ತಾನ್ ಪಶುಪತಿರ್ ಘಾತುಕಸ್, ಚತುಷ್ಪಥೇ ಯಾಜಯೇತ್, ಚತುಷ್ಪಥೇ ವೈ ರುದ್ರಾಣಾಂ ಗೃಹಾಸ್, ಗೃಹೇಷ್ವ್ ಏವ ರುದ್ರಂ ನಿರವದಯತೇ, ಏಷ ತೇ ರುದ್ರ ಭಾಗಸ್ ತಂ ಜುಷಸ್ವ ಸಹ ಸ್ವಸ್ರಾಮ್ಬಿಕಯಾ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಶರದ್ ವೈ ರುದ್ರಸ್ಯ ಯೋನಿಃ ಸ್ವಸಾಮ್ಬಿಕಾ, ಏತಾಂ ವಾ ಏಷೋ ಽನ್ವಭ್ಯವಚರತಿ ತಸ್ಮಾಞ್ ಶರದಿ ಭೂಯೀಷ್ಠಂ ಹನ್ತಿ ತಯೈವೈನಂ ಸಹ ನಿರವದಯತೇ ಮಧ್ಯಮಪರ್ಣೇನ ಜುಹೋತಿ ತದ್ ಧ್ಯ್ ಅರಕ್ಷೋಹತಮ್ ಆರಣ್ಯೇನ ಜುಹೋತಿ, ಅರಣ್ಯ ಏವ ರುದ್ರಂ ನಿರವದಯತೇ ಯತ್ ಪಾತ್ರೇಣ ಜುಹುಯಾದ್ ರುದ್ರಂ ಪ್ರಜಾಸ್ವ್ ಅನ್ವವನಯೇತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಆರಣ್ಯೇನ ಜುಹೋತಿ, ಅವಾಮ್ಬ ರುದ್ರಮ್ ಅದಿಮಹೀತಿ, ಅನೃಣಾ ಏವಾಭೂವನ್ ಭೇಷಜಂ ಗವೇ ಅಶ್ವಾಯ ಪುರುಷಾಯ ಭೇಷಜಮ್ ಇತಿ, ಅನೃಣಾ ಏವ ಭೂತ್ವಾ ಭೇಷಜಮ್ ಅಕ್ರತ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಂ ಯಜಾಮಹಾ ಇತಿ ಪರಿಯನ್ತಿ ತತ್ರಾಪಿ ಪತಿಕಾಮಾ ಪರ್ಯೇತಿ ಪತಿವೇದನಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಸ್ ತತ್ ತಾನ್ ಊರ್ಧ್ವಾನ್ ಉದಸ್ಯ ಪ್ರತಿಲಭನ್ತೇ ಭಗಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿಲಭನ್ತೇ ತಾನ್ ಯಜಮಾನಾಯ ಸಮಾವಪನ್ತಿ ಭಗಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಸಮಾವಪನ್ತಿ ಯಾ ಪತಿಕಾಮಾ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯೈ ಸಮಾವಪೇಯುಸ್, ಭಗಮ್ ಏವಾಸ್ಯೈ ಸಮಾವಪನ್ತಿ ತಾನ್ ಮೂತೇ ಕೃತ್ವಾ ವೃಕ್ಷ ಆಸಞ್ಚತಿ ||
ರುದ್ರೈಷ ತೇ ಭಾಗಸ್ ತೇನಾವಸೇನ ಪರೋ ಮೂಜವತೋ ಽತೀಹಿ ಪಿನಾಕಹಸ್ತಃ ಕೃತ್ತಿವಾಸಾ ಅವತತಧನ್ವಾ || ಇತಿ ಗಿರಿರ್ ವೈ ರುದ್ರಸ್ಯ ಯೋನಿಸ್, ಅತೋ ವಾ ಏಷೋ ಽನ್ವಭ್ಯವಚಾರಂ ಪ್ರಜಾಃ ಶಮಾಯತೇ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸ್ವಂ ಯೋನಿಂ ಗಮಯತಿ, ಅನಪೇಕ್ಷಮಾಣಾ ಆಯನ್ತಿ ರುದ್ರಸ್ಯಾನನ್ವವಾಯಾಯ ಪರೋಗೋಷ್ಠಂ ಮಾರ್ಜಯನ್ತೇ ಪರೋಗೋಷ್ಠಮ್ ಏವ ರುದ್ರಂ ನಿರವದಯನ್ತೇ, ಅಮ್ಬೀ ವೈ ಸ್ತ್ರೀ ಭಗನಾಮ್ನೀ ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಾಸ್, ಯಸ್ಯ ವೈ ಹವಿರ್ ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ ಸಸ್, ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಅಸ್ಯ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಾಸ್, ಆದಿತ್ಯಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪುನರ್ ಏತ್ಯ ಗೃಹೇಷು, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಇಯಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ||೧,೧೦।೨೦||
ದೇವ ಸವಿತಃ ಪ್ರಸುವ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಸುವ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ಭಗಾಯ |
ದಿವ್ಯೋ ಗನ್ಧರ್ವಃ ಕೇತಪೂಃ ಕೇತಂ ಪುನಾತು ವಾಚಸ್ಪತಿರ್ ವಾಚಮ್ ಅದ್ಯ ಸ್ವದಾತು ನಃ ||
ವಾಜಸ್ಯ ನು ಪ್ರಸವೇ ಮಾತರಂ ಮಹೀಮ್ ಅದಿತಿಂ ನಾಮ ವಚಸಾ ಕರಾಮಹೇ |
ವಿಶ್ವಂ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಭುವನಮ್ ಆವಿವೇಶ ತಸ್ಯಾಂ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಧರ್ಮಂ ಸಾವಿಷತ್ ||
ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ಅಮೃತಮ್ ಅಪ್ಸು ಭೇಷಜಮ್ ಅಪಾಮ್ ಉತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಷು |
ಅಶ್ವಾ ಭವತ ವಾಜಿನಃ ||
[ಪುಟ ೧,೧೬೨]
ವಾಯುರ್ ವಾ ತ್ವಾ ಮನುರ್ ವಾ ತ್ವಾ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಸಪ್ತವಿಂಶತಿಃ |
ತೇ ಅಗ್ರೇ ಅಶ್ವಮ್ ಅಯುಞ್ಜಂಸ್ ತೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ಜವಮ್ ಆದಧುಃ ||
ಅಪಾಂ ನಪಾದ್ ಆಶುಹೇಮನ್ ಯ ಊರ್ಮಿಃ ಪ್ರತೂರ್ತಿಃ ಕಕುಭ್ವಾನ್ ವಾಜಸಾಃ |
ತೇನ ವಾಜಂ ಸೇಷಮ್ ||
ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಸತ್ಯಸವಸೋ ವರ್ಷಿಷ್ಠಂ ನಾಕಂ ರುಹೇಯಮ್ ||
ದೇವಸ್ಯ ವಯಂ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಸತ್ಯಸವನಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ವಾಜಿನೋ ವಾಜಜಿತೋ ವಾಜಂ ಜೇಷ್ಮ ||೧,೧೧।೧||
ವಾಜಂ ವಾಜಿನೋ ಜಯತಾಧ್ವಾನಂ ಸ್ಕಭ್ನುವನ್ತೋ ಯೋಜನಾ ಮಿಮಾನಾಃ ||
ಕಾಷ್ಠಾಂ ಗಛತ ||
ಶಂ ನೋ ಭವನ್ತು ವಾಜಿನೋ ಹವೇಷು ದೇವತಾತಾ ಮಿತದ್ರವಃ ಸ್ವರ್ಕಾಃ |
ಜಮ್ಭಯನ್ತೋ ಽಹಿಂ ವೃಕಂ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಸನೇಮ್ಯ್ ಅಸ್ಮದ್ ಯುಯವನ್ನ್ ಅಮೀವಾಃ ||
ವಾಜೇವಾಜೇ ಽವತ ವಾಜಿನೋ ನೋ ಧನೇಷು ವಿಪ್ರಾ ಅಮೃತಾ ಋತಜ್ಞಾಃ |
ಅಸ್ಯ ಮಧ್ವಃ ಪಿಬತ ಮಾದಯಧ್ವಂ ತೃಪ್ತಾ ಯಾತ ಪಥಿಭಿರ್ ದೇವಯಾನೈಃ ||
ತೇ ನೋ ಅರ್ವನ್ತೋ ಹವನಶ್ರುತೋ ಹವಂ ವಿಶ್ವೇ ಶೃಣ್ವನ್ತು ವಾಜಿನೋ ಮಿತದ್ರವಃ |
ಸಹಸ್ರಸಾ ಮೇಧಸಾತಾ ಸನಿಷ್ಯವೋ ಮಹೋ ಯೇ ಧನಾ ಸಮಿಥೇಷು ಜಭ್ರಿರೇ ||
[ಪುಟ ೧,೧೬೩]
ಏಷ ಸ್ಯ ವಾಜಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಂ ತುರಣ್ಯತಿ ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ಬದ್ಧೋ ಅಪಿಪಕ್ಷ ಆಸನ್ |
ಕ್ರತುಂ ದಧಿಕ್ರಾಮ್ ಅನು ಸಂಸನಿಷ್ಯದತ್ ಪಥಾಮ್ ಅಙ್ಕಾಂಸ್ಯ್ ಅನ್ವ್ ಆಪನೀಫಣತ್ ||
ಉತ ಸ್ಮಾಸ್ಯ ದ್ರವತಸ್ ತುರಣ್ಯತಃ ಪರ್ಣಂ ನ ವೇರ್ ಅನು ವಾತಿ ಪ್ರಗರ್ಧಿನಃ |
ಶ್ಯೇನಸ್ಯೇವ ದ್ರವತೋ ಅಙ್ಕಸಂ ಪರಿ ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣಃ ಸಹೋರ್ಜ ತರಿತ್ರತಃ ||೧,೧೧।೨||
ಆ ಮಾ ವಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಸವೋ ಜಗಮ್ಯಾದ್ ಆ ಮಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿ ವಿಶ್ವಶಂಭೂ |
ಆ ಮಾ ಗನ್ತ ಪಿತರೋ ವಿಶ್ವರೂಪಾ ಆ ಮಾ ಸೋಮೋ ಅಮೃತತ್ವೇನ ಗಮ್ಯಾತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಾಚಂ ವದತ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಾಚಂ ಸಂವದತ, ಇನ್ದ್ರಂ ವಾಜಂ ಜಾಪಯತ, ಇನ್ದ್ರ ವಾಜಂ ಜಯ, ಇಯಂ ವಃ ಸಾ ಸತ್ಯಾ ಸಂವಾಗ್ ಅಭೂದ್ ಯಾಮ್ ಇನ್ದ್ರೇಣ ಸಮದದ್ಭ್ವಮ್ ಅಜೀಜಪತ ವನಸ್ಪತಯಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಾಚಂ ವಿಮುಚ್ಯಧ್ವಮ್, ವಾಜಿನೌ ವಾಜಜಿತೌ ವಾಜಂ ಜಿತ್ವಾ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಭಾಗಮ್ ಅವಜಿಘ್ರತಮ್, ವಾಜಿನೌ ವಾಜಜಿತೌ ವಾಜಂ ಜಿತ್ವಾ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಭಾಗೇ ನಿಮೃಜ್ಯೇಥಾಮ್, ಸ್ವೋ ರೋಹಾವೇಹಿ ಸ್ವೋ ರೋಹಾವೇಹಿ ಸ್ವೋ ರೋಹಾವ, ಆಯುರ್ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಪ್ರಾಣೋ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಚಕ್ಷುರ್ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಮನೋ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ವಾಗ್ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಪೃಷ್ಠಂ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಸ್ವರ್ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ವಾಜಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಸವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಪಿಜಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಕ್ರತವೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಹರ್ಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಾಕ್ಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಸವೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವರ್ ಮೂರ್ಧಾ ವೈಯಶನೋ ವ್ಯಶ್ಯನ್ನ್ ಆನ್ತ್ಯೋ ಽನ್ತ್ಯೋ ಭೌವನಸ್, ಭುವನಸ್ಯ ಪತಯೇ ಽಧಿಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅನ್ನಾಯ ತ್ವಾ ವಾಜಾಯ ತ್ವಾ ವಾಜಜಿತ್ಯಾಯೈ ತ್ವಾ, ಇಷೇ ತ್ವಾ, ಊರ್ಜೇ ತ್ವಾ ರಯ್ಯೈ ತ್ವಾ ಪೋಷಾಯ ತ್ವಾ ಸ್ವರ್ ದೇವಾ ಅಗಾಮ, ಅಮೃತಾ ಅಭೂಮ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪ್ರಜಾ ಅಭೂಮ ||೧,೧೧।೩||
ಅಗ್ನೇ ಅಛಾ ವದೇಹ ನಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ನಃ ಸುಮನಾ ಭವ |
ಪ್ರ ನೋ ಯಛ ವಿಶಸ್ಪತೇ ಧನದಾ ಅಸಿ ನಸ್ ತ್ವಮ್ ||
ಪ್ರ ನೋ ಯಛತ್ವ್ ಅರ್ಯಮಾ ಪ್ರ ಭಗಃ ಪ್ರ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ |
ಪ್ರ ದೇವಾಃ ಪ್ರೋತ ಸೂನೃತಾ ಪ್ರ ವಾಗ್ ದೇವೀ ದದಾತು ನಃ ||
ಅರ್ಯಮಣಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ದಾನಾಯ ಚೋದಯ |
ವಾಚಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಸರಸ್ವತೀಂ ಸವಿತಾರಂ ಚ ವಾಜಿನಮ್ ||
ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಂ ವರುಣಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅನ್ವಾರಭಾಮಹೇ |
ಆದಿತ್ಯಾನ್ ವಿಷ್ಣುಂ ಸೂರ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರವಾಯೂ ಸುಸಂದೃಶಾ ಸುಹವೇಹ ಹವಾಮಹೇ |
ಯಥಾ ನಃ ಸರ್ವಾ ಇಜ್ ಜನಃ ಸಂಗಮೇ ಸುಮನಾ ಅಸತ್ ||
ವಾಜಸ್ಯೇಮಂ ಪ್ರಸವಃ ಸುಷುವೇ ಽಗ್ರೇ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮ್ ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಅಪ್ಸು |
ಸ ವಿರಾಜಂ ಪರ್ಯೇತು ಪ್ರಜಾನನ್ ಪ್ರಜಾಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ವರ್ಧಯಮಾನೋ ಅಸ್ಮೇ ||
ವಾಜಸ್ಯೇಮಾಂ ಪ್ರಸವಃ ಶಿಶ್ರಿಯೇ ದಿವಂ ಸ ಓಷಧೀಃ ಸಮನಕ್ತು ಘೃತೇನ |
ತಾ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಮಧುಮತೀರ್ ಭವನ್ತು ವಯಂ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಜಾಗೃಯಾಮಾ ಪುರೋಹಿತಾಃ ವಾಜಸ್ಯೇದಂ ಪ್ರಸವ ಆಬಭೂವೇಮಾ ಚ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಸರ್ವತಃ |
ಅದಿತ್ಸನ್ತಂ ದಾಪಯತು ಪ್ರಜಾನನ್ ರಯಿಂ ಚ ನಃ ಸರ್ವವೀರಂ ನಿಯಛತು ||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ವಾಚಾ ಯನ್ತುರ್ ಯನ್ತ್ರೇಣ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ, ಇನ್ದ್ರಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ದ್ರುಷದಂ ತ್ವಾ ನೃಷದಮ್ ಆಯುಷದಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಪೃಥಿವೀಷದಂ ತ್ವಾನ್ತರಿಕ್ಷಸದಂ ನಾಕಸದಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಅಪ್ಸುಷದಂ ತ್ವಾ ಘೃತಸದಂ ಭೂತಸದಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಗ್ರಹ ವಿಶ್ವಜನೀನ ನಿಯನ್ತರ್ ವಿಪ್ರಾಯಾಮ ತೇ ||
ಯಾಸ್ ತಿಸ್ರಃ ಪ್ರಥಮಜಾ ದಿವ್ಯಃ ಕೋಶಃ ಸಮುಕ್ಷಿತಃ |
ತಾಸಾಂ ವಿಶಿಶ್ನಾನಾಮ್ ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಂ ಸಮಗ್ರಭಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ||
ಅಪಾಂ ರಸಮ್ ಉದ್ವಯಸಂ ಸೂರ್ಯಾಞ್ ಶುಕ್ರಂ ಸಮಾಭೃತಮ್ |
ಅಪಾಂ ರಸಸ್ಯ ಯೋ ರಸಸ್ ತಂ ತೇ ಗೃಭ್ಣಾಮ್ಯ್ ಉತ್ತಮಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿರ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ||
ಕುವಿದ್ ಅಙ್ಗ ಯವಮನ್ತೋ ಯವಂ ಚಿದ್ ಯಥಾ ದಾನ್ತ್ಯ್ ಅನುಪೂರ್ವಂ ವಿಯೂಯ |
ಇಹೇಹೈಷಾಂ ಕೃಣುತ ಭೋಜನಾನಿ ಯೇ ಬರ್ಹಿಷಾ ನಮೌಕ್ತಿಂ ನ ಜಗ್ಮುಃ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ||
ಅಯಾ ವಿಷ್ಠಾ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ||೧,೧೧।೪||
ದೇವಾ ವೈ ನಾನಾ ಯಜ್ಞಾನ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ಅಥ ವಾ ಏತಂ ಸರ್ವೇ ಽಪಶ್ಯನ್, ತಸ್ಮಿನ್ ವಾ ಅಯತನ್ತ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಜಿಮ್ ಅಯುಸ್ ತಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉದಜಯತ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪುರೋಹಿತಸ್, ಯದ್ ವೈ ಪುರೋಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಶೃಣೋತಿ ತದ್ ರಾಜ್ಞೇ ತೇನೇನ್ದ್ರಮ್ ಅಯಾಜಯತ್ ಸ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ ಅಗಚ್ಛತ್ ಸ ಏಷ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯೋ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ಗಛತಿ ಯ ಏತೇನ ಯಜತೇ ಯದ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉದಜಯತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯಜೇತ ಯದ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಯಾಜಯಂಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜನ್ಯಸ್, ದೇವಾ ವೈ ನಾನಾ ಯಜ್ಞಾನ್ ಆಹರನ್, ಇಮಮ್ ಅಹಮ್ ಇಮಂ ತ್ವಮ್ ಇತಿ, ಅಥ ವಾ ಏತಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಆಹರತ್ ತಸ್ಮಿನ್ ವಾ ಅಪಿತ್ವಮ್ ಐಛನ್ತ ತೇಭ್ಯಶ್ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಉಜ್ಜಿತೀಃ ಪ್ರಾಯಛತ್, ಅಥ ವಾ ಏತೇನ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಯಜತ ಸ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ ಅಗಛತ್ ಸ ಏಷ ಸ್ವಾರಜ್ಯೋ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ ಗಛತಿ ಯ ಏತೇನ ಯಜತೇ, ಅನ್ನಂ ವೈ ವಾಜಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅನ್ನಮ್ ಅತ್ತಿ ವಾಜಯತಿ ಹ ವಾ ಏನಮ್ ಅನ್ನಮ್ ಅದ್ಯಮಾನಮ್, ಸೋಮೋ ವೈ ವಾಜಪೇಯಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸೋಮಂ ಪಿಬತಿ ವಾಜಂ ಹ ಗಛತಿ ಯಾವನ್ತೋ ಹಿ ದೇವಾಃ ಸೋಮಮ್ ಅಪಿಬಂಸ್ ತೇ ವಾಜಮ್ ಅಗಛನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಃ ಸೋಮಂ ಪಿಪಾಸತಿ ವಾಜಂ ಹ ಗಛತಿ ವಾಗ್ ಘಿ ವಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಸವಃ ಸಾ ವೈ ವಾಕ್ ಸೃಷ್ಟಾ ಚತುರ್ಧಾ ವ್ಯಭವತ್, ಏಷು ಲೋಕೇಷು ತ್ರೀಣಿ ತುರೀಯಾಣಿ ಪಶುಷು ತುರೀಯಮ್, ಯಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸಾಗ್ನೌ ಸಾ ರಥನ್ತರೇ ಯಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಸಾ ವಾತೇ ಸಾ ವಾಮದೇವ್ಯೇ ಯಾ ದಿವಿ ಸಾ ಬೃಹತಿ ಸಾ ಸ್ತನಯಿತ್ನೌ, ಅಥ ಪಶುಷು ತತೋ ಯಾ ವಾಗ್ ಅತ್ಯರಿಚ್ಯತ ತಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ನ್ಯ್ ಅದಧುಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಭಯೀಂ ವಾಚಂ ವದತಿ ಯಶ್ ಚ ವೇದ ಯಶ್ ಚ ನ ಯಾ ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರಯೋರ್ ಯಜ್ಞಾದ್ ಏನಂ ತಯಾಗಛತಿ ಯಾ ಪಶುಷು ತಯ ಋತೇಯಜ್ಞಮ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದಾ ಹ ವಾ ಏನಮ್ ಅಪ್ರತಿಕ್ಶಾತಂ ಗಛತಿ ಯಾವತೀ ವಾಕ್ ತಾಂ ಹಿ ವೇದ ವಾಚಾ ಹಿ ದೀಯನ್ತೇ ವಾಚಾ ಪ್ರದೀಯಯೇ ಯೋ ಗಾಥಾನಾರಾಶಂಸೀಭ್ಯಾಂ ಸನೋತಿ ನ ತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯಮ್ ಅನೃತೇನ ಹಿ ಸ ತತ್ ಸನೋತಿ ನ ಮತ್ತಸ್ಯ ಯದಾ ಹಿ ತಸ್ಯ ಮದೋ ವ್ಯೇತ್ಯ್ ಅಥ ತಂ ತತ್ ತಪತಿ ||೧,೧೧।೫||
ಸಪ್ತದಶ ವಾ ಏತೇ ದ್ವಯಾ ಗ್ರಹಾಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಃ ಸಪ್ತದಶಃ ಪುರುಷಾಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಸ್, ಚತ್ವಾರ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನಿ ಶಿರೋಗ್ರೀವಮ್ ಆತ್ಮಾ ವಾಕ್ ಸಪ್ತಮೀ ದಶ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಅಙ್ಗೇಽಙ್ಗೇ ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯ ಪಾಪ್ಮೋಪಶ್ಲಿಷ್ಟಸ್, ಯದ್ ವ್ಯತಿಷಜನ್ ಗ್ರಹಾನ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಙ್ಗಾದಙ್ಗಾದ್ ಏವೈನಂ ಪಾಪ್ಮನೋ ಮುಞ್ಚತಿ ಶ್ರೀರ್ ವೈ ಸೋಮಃ ಪಾಪ್ಮಾ ಸುರೋಪಯಾಮಾಸ್, ಆಗತೇ ಕಾಲೇ ಪ್ರಾಞ್ಚಃ ಸೋಮೈರ್ ಉತ್ಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಃ ಸುರೋಪಯಾಮೈಃ ಪಾಪಮನೈವೈನಂ ವಿಪುನನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುರ್ ವಾಜಪೇಯಯಾಜ್ಯ್ ಏವ ಪೂತ ಇತಿ ಪಾಪಮನಾ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ವಿಪುನನ್ತಿ ದೇವ ಸವಿತಃ ಪ್ರಸುವ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಸುವ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ಭಗಾಯೇತಿ ಪರುಷಿಪರುಷಿ ಜುಹೋತಿ, ಉತ್ಸನ್ನಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಕೋ ಹ ತದ್ ವೇದ ಯದ್ ಏತಸ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಯನ್ ನ ಸರ್ವತ್ವಾಯೈವ ಪ್ರಸವಾಯ ವಾಜಸ್ಯ ನು ಪ್ರಸವೇ ಮಾತರಂ ಮಹೀಮ್ ಇತಿ ರಥಮ್ ಉಪಾವಹರತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅನಯೈವೈನಂ ಪ್ರಸೂತಂ ಸವಿತ್ರಾ ಚೋಪಾವಹರತಿ ವಾಜಸ್ಯೋಜ್ಜಿತ್ಯೈ, ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ಅಮೃತಮ್ ಅಪ್ಸು ಭೇಷಜಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಶ್ವಾನ್ತ್ ಸ್ನಪಯನ್ತಿ, ಅಪ್ಸುಜಾ ವಾ ಅಶ್ವಾಸ್, ಸ್ವಾದ್ ಏವೈನಾನ್ ಯೋನೇರ್ ಜನಯನ್ತಿ ವಾಯುರ್ ವಾ ತ್ವಾ ಮನುರ್ ವಾ ತ್ವೇತಿ ಯುನಕ್ತಿ ನ ವಾ ಏತನ್ ಮನುಷ್ಯಾ ಯೋಕ್ತುಮ್ ಅರ್ಹನ್ತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವೈನಾನ್ ಯುನಕ್ತಿ, ಅಪಾಂ ನಪಾದ್ ಆಶುಹೇಮನ್ನ್ ಇತಿ ರರಾಟಾನಿ ಪ್ರತಿಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಪೂರ್ವಮ್ ಏವ ಯಜುರ್ ಉದಿತಮ್ ಅನು ವದತಿ ದುನ್ದುಭೀನ್ ನಿಹ್ರಾದಯನ್ತಿ ವಾಗ್ ವಾ ಏಷೈಕಾರಣ್ಯಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತಾಮ್ ಏವೋಜ್ಜಯತಿ, ಅಥೋ ಯಾ ವನಸ್ಪತಿಷು ವಾಕ್ ತಾಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಸಪ್ತದಶಃ ಸರ್ವೋ ಭವತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ, ಉತ್ಸನ್ನಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ವಾ ಅಧ್ಯ್ ಉತ್ಸನ್ನಯಜ್ಞೋ ಽವರುಧ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||೧,೧೧।೬||
ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಸತ್ಯಸವಸೋ ವರ್ಷಿಷ್ಠಂ ನಾಕಂ ರುಹೇಯಮ್ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥಚಕ್ರಂ ಸರ್ಪತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವ ವಜ್ರಂ ಸರ್ಪತಿ ವಾಜಸ್ಯೋಜ್ಜಿತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏವೈನಂ ವಜ್ರಾದ್ ಅಧಿ ಪ್ರಸುವತಿ ವಾಜಸ್ಯೋಜ್ಜಿತ್ಯೈ ಸಾಮ ಗಾಯತೇ ಸತ್ಯಂ ವೈ ಸಾಮ ಸತ್ಯೇನೈವೋಜ್ಜಯತಿ, ಉಜ್ಜಿತಿರ್ ವಾಜಯತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ವಾಜಸ್, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯೋಜ್ಜಿತ್ಯೈ ದೇವಸ್ಯ ವಯಂ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಸತ್ಯಸವನಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ವಾಜಿನೋ ವಾಜಜಿತೋ ವಾಜಂ ಜೇಷ್ಮೇತಿ ರಥಮ್ ಅಭ್ಯಾತಿಷ್ಠತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವ ರಥಮ್ ಅಭ್ಯಾತಿಷ್ಠತಿ ವಾಜಸ್ಯೋಜ್ಜಿತ್ಯೈ ವಾಜಿನಾಮ್ ಋಚೋ ಽನ್ವಾಹ ವಾಜಸ್ಯೋಜ್ಜಿತ್ಯೈ, ಆಜಿಂ ಧಾವನ್ತಿ ವಾಜಸ್ಯೋಜ್ಜಿತ್ಯೈ, ಅನುದಿಷ್ಟೈ ರಥೈರ್ ಧಾವನ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣಯೈವ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ಯದ್ ಅನುದಿಷ್ಟೈ ರಥೈರ್ ಧಾವನ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನಃ ಸಹ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ, ಅಥೈಷ ನೈವಾರಃ ಸಪ್ತದಶಶರಾವಸ್, ದೇವಾ ಓಷಧೀಷು ಪಕ್ವಾಸ್ವ್ ಆಜಿಮ್ ಅಯುಸ್ ತಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉದಜಯತ್ ಸ ಏತಾನ್ ನಿವಾರಾನ್ ನ್ಯವೃಣೀತ ತನ್ ನಿವಾರಾಣಾಂ ನಿವಾರತ್ವಮ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ವೈ ತಾ ಉದಜಯತ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಿನಂ ಕರೋತಿ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ತಮ್ ಅಧಶ್ ಚಾತ್ವಾಲಂ ಹರನ್ತಿ, ಇಹ ವಾ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಆಸೀತ್ ತಮ್ ಇತೋ ಽಧ್ಯ್ ಅಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಅಹರನ್, ತದ್ ಯತೋ ಽಧ್ಯ್ ಅಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಅಹರನ್ ಯಚ್ ಚಾತ್ವಾಲೇ ಽವದಧತಿ ಯಜಮಾನಮ್ ಏವ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಹರನ್ತಿ, ಆ ಮಾ ವಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಸವೋ ಜಗಮ್ಯಾದ್ ಇತಿ ರಥೇಷು ಪುನರಾಸೃತೇಷು ಜುಹೋತಿ ಯಮ್ ಏವ ವಾಜಮ್ ಉದಜೈಷುಸ್ ತಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ, ಅಜೀಜಪತ ವನಸ್ಪತಯಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಾಚಂ ವಿಮುಚ್ಯಧ್ವಮ್ ಇತಿ ರಥವಿಮೋಚನೀಯಂ ಜುಹೋತಿ ಯಜುಷೈವ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಯಜುಷಾ ವಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ವಾಜಿನೌ ವಾಜಜಿತೌ ವಾಜಂ ಜಿತ್ವಾ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಭಾಗಮ್ ಅವಜಿಘ್ರತಮ್ ಇತಿ ಭಾಗಿನಾ ಏವೈನಾ ಅಕರ್ ವಾಜಿನೌ ವಾಜಜಿತೌ ವಾಜಂ ಜಿತ್ವಾ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಭಾಗೇ ನಿಮೃಜ್ಯೇಥಾಮ್ ಇತಿ ಸರ್ವಾನ್ ಏವೈನಾನ್ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅರ್ಧವಶಾಂ ಚ ಸುರೋಪಯಾಮಾಂಶ್ ಚ ಹರನ್ತಿ ಯ ಆಜಿಂ ಧಾವನ್ತಿ ತೇಭ್ಯೋ ಯಮ್ ಏವ ವಾಜಮ್ ಉದಜೈಷುಸ್ ತಂ ಪರಿಕ್ರೀಣೀತೇ ಮಧುಷ್ಠಾಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವ ತೇನ ಪರಿಕ್ರೀಣೀತೇ ಕಕುಭೋ ರಾಜಪುತ್ರಃ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ ವೀರ್ಯಂ ವೈ ಕಕುಪ್, ವೀರ್ಯಮ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ||೧,೧೧।೭||
ಸ್ವೋ ರೋಹಾವೇಹಿ ಸ್ವೋ ರೋಹಾವೇಹಿ ಸ್ವೋ ರೋಹಾವೇತಿ ಸ್ವರ್ ವಾ ಏತದ್ ರೋಕ್ಷ್ಯನ್ ಪತ್ನ್ಯಾ ಸಂವದತೇ, ಅಥೋ ಅನ್ವಾರಮ್ಭೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪತ್ನ್ಯಾ ಸಹ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಭವತಸ್, ಆಯುರ್ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಪ್ರಾಣೋ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತಾ ಇತಿ, ಏತಾವಾನ್ ವೈ ಪುರುಷಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪುರುಷಸ್ ತಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಸ ಸರ್ವೋ ಭೂತ್ವಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ದರ್ಭಮಯಂ ವಾಸೋ ಭವತಿ ಪವಿತ್ರತ್ವಾಯ ಗೌಧೂಮಂ ಚಷಾಲಮ್, ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ವೈ ಗೋಧೂಮಾ ಅರ್ಧಂ ಪ್ರತ್ಯ್ ಆಸಾಮ್ ಓಷಧೀನಾಮ್, ಸಹೈವಾನ್ನಾದ್ಯೇನಾಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ವಾಜಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಸವಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತ್ರಯೋದಶ ವಾ ಏತಾ ಆಹುತಯಸ್ ತ್ರಯೋದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಉಪದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅನ್ನಾಯ ತ್ವಾ ವಾಜಾಯ ತ್ವಾ ವಾಜಜಿತ್ಯಾಯೈ ತ್ವೇತ್ಯ್ ಊಷಪುಟೈರ್ ಅರ್ಪಯನ್ತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ವಾ ಊಷಾಃ ಶ್ವಃಶ್ವೋ ಭೂಯಾಂಸೋ ಭವನ್ತಿ, ಅನ್ನಾದ್ಯೇನೈವೈನಮ್ ಅರ್ಪಯನ್ತಿ, ಏತಿ ವಾ ಏಷೋ ಽಸ್ಮಾಲ್ ಲೋಕಾದ್ ಯೋ ಽಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ಯದ್ ಊಷಪುಟೈರ್ ಅರ್ಪಯನ್ತಿ ತೇನಾಸ್ಮಾಲ್ ಲೋಕಾನ್ ನೈತಿ ತೇನಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಧೃತಸ್, ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅಭ್ಯವರೋಹತಿ ತೇಜೋ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ತೇಜಸ್ಯ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಬಸ್ತಾಜಿನಮ್ ಅಭ್ಯವರೋಹತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಬಸ್ತಾಜಿನಮ್, ಪಶುಷ್ವ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅನ್ನಸ್ಯಾನ್ನಸ್ಯ ಜುಹೋತಿ ವಾಜಪ್ರಸವ್ಯಾಭಿಸ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ವಾಜಸ್, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಉಭಯಂ ಗ್ರಾಮ್ಯಂ ಚಾರಣ್ಯಂ ಚ ಜುಹೋತಿ, ಉಭಯಸ್ಯಾನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಔದುಮ್ಬರೇಣ ಸ್ರುವೇಣ ಜುಹೋತಿ, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಊರ್ಜೋ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ ಸಪ್ತಭಿರ್ ಜುಹೋತಿ ಸಪ್ತ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೋ ವಾಗ್ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾಚೈವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಪ್ರಯಛತಿ ||೧,೧೧।೮||
ಅಥೈತೇ ಽತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾಸ್, ಯದ್ ಏವಾದಃ ಪರಮನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅನವರುದ್ಧಂ ತಸ್ಯೈತೇ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅಥೈತೇ ಪಶವಾ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ ಯಜ್ಞಕ್ರತೂನಾಮ್ ಅವರುದ್ಧ್ಯೈ ಯದ್ ಆಗೇಯಸ್, ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಂ ತೇನಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಸ್, ಉಕ್ಥ್ಯಂ ತೇನ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರೋ ವೃಷ್ಣಿಃ ಷೋಡಶಿನಂ ತೇನ ಯತ್ ಸಾರಸ್ವತೀ ಮೇಷೀ ಯದ್ ಏವಾದಃ ಸಪ್ತದಶಂ ಸ್ತೋತ್ರಮ್ ಅನಾಪ್ತಮ್ ಅನವರುದ್ಧಂ ತದ್ ಏವೈತಯಾಪ್ನೋತಿ ತದ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೈಷಾ ವಶಾಸ್, ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ನೇಮೇ ದೇವಾ ಆಸನ್ ನೇಮೇ ಽಸುರಾಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಏತಾಂ ವಶಾಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಯಾ ಲೋಕಂ ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಅವೃಞ್ಜತಾಸುರಲೋಕಮ್, ಯಸ್ಯಾವದ್ಯತಿ ಸ ದೇವಲೋಕೋ ಯಸ್ಯ ನಾವದ್ಯತಿ ಸೋ ಽಸುರಲೋಕಸ್ ತಂ ಲೋಕಮ್ ಏವೈತಯಾ ದ್ವಿತೀಯಂ ಯಜಮಾನೋ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಲೋಕಮ್ ಏವ ಸಾರಸ್ವತ್ಯ್ ಅನ್ಯೇಷಾಮ್ ಉತ್ತಮಾ ಭವತಿ ಸಾರಸ್ವತ್ಯ್ ಅನ್ಯೇಷಾಂ ಪ್ರತಹಮಾ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚಾ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ವಾಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಿದ್ವಾನ್ ನ ಕರೋತಿ ಯಚ್ ಚಾವಿದ್ವಾನ್ ಅನ್ತರೇತಿ ತಚ್ ಛಿದ್ರಮ್, ತದ್ ವಾಚೈವ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಕಲ್ಪಯತಿ, ಅನಿರುಕ್ತಃ ಪ್ರಾತಃಸವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವ ತೇನಾಪ್ನೋತಿ ವಿಯೋನಿರ್ ವೈ ವಾಜಪೇಯಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ ಸನ್ ನಿರುಕ್ತಸಾಮಾ ಯದ್ ಅನಿರುಕ್ತಃ ಪ್ರಾತಃಸವಸ್ ತೇನ ಸಯೋನಿ ರಥನ್ತರಂ ಸಾಮ ಭವತಿ, ಆಶೀಯಾ ಉಜ್ಜಿತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಇಯಂ ವೈ ರಥನ್ತರಮ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಸೂಯತೇ ವಾಜವತೀರ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಪವಮಾನೇ ಭವನ್ತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ವಾಜಸ್, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಚಿತ್ರವತೀರ್ ಆರ್ಭವೇ ಪವಮಾನೇ ಭವನ್ತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟವತೀಷು ಸ್ತುವತೇ, ಏಷಾ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪಶುಷ್ಠಾಸ್ ತನೂರ್ ಯಞ್ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಮ್, ತಸ್ಮಾಞ್ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟವತೀಷು ಸ್ತುವತ ಆಷ್ಟಾದಂಷ್ಟ್ರಮ್ ಉತ್ತಮಮ್ ಉಕ್ಥಾನಾಂ ಭವತಿ, ಉತ್ತರೇ ಏವ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಅಭಿಸಂತನೋತಿ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾತಿರಿಚ್ಯತೇ ಽಮುಂ ತಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯತಿರಿಚ್ಯತೇ ಬೃಹತ್ ತ್ವ್ ಏವಾಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಆಪ್ತುಮ್ ಅರ್ಹತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ಬೃಹದ್ ಯದ್ ಬೃಹತಾ ಸ್ತುವತೇ ಇನ್ದ್ರಿಯೇ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯೇ ತತೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ||೧,೧೧।೯||
ಅಗ್ನಿರ್ ಏಕಾಕ್ಷರಾಮ್ ಉದಜಯದ್ ಅಶ್ವಿನೌ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಾಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಾಂ ಸೋಮಶ್ ಚತುರಕ್ಷರಾಂ ಸವಿತಾ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಾಂ ಪೂಷಾ ಷಡಕ್ಷರಾಂ ಮರುತಃ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರಾಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾಂ ಮಿತ್ರೋ ನವಾಕ್ಷರಾಂ ವರುಣೋ ದಶಾಕ್ಷರಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾಂ ವಸವಸ್ ತ್ರಯೋದಶಾಕ್ಷರಾಂ ರುದ್ರಾಶ್ ಚತುರ್ದಶಾಕ್ಷರಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚದಶಾಕ್ಷರಾಮ್ ಅದಿತಿಃ ಷೋಡಶಾಕ್ಷರಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಪ್ತದಶಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಏಕಾಕ್ಷರಯಾ ವಾಚಮ್ ಉದಜಯದ್ ಅಶ್ವಿನೌ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಯಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾ ಉದಜಯತಾಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಯಾ ತ್ರೀಣ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉದಜಯತ್ ಸೋಮಶ್ ಚತುರಕ್ಷರಯಾ ಚತುಷ್ಯದಃ ಪಶೂನ್ ಉದಜಯತ್ ಸವಿತಾ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಯಾ ಪಞ್ಚ ದಿಶಾ ಉದಜಯತ್ ಪೂಷಾ ಷಡಕ್ಷರಯಾ ಷಡ್ ಋತೂನ್ ಉದಜಯನ್ ಮರುತಃ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರಯಾ ಸಪ್ತಪದಾಂ ಶಕ್ವರೀಮ್ ಉದಜಯನ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಯಾಷ್ಟೌ ದಿಶಾ ಉದಜಯಚ್ ಚತಸ್ರೋ ದಿಶಸ್ ಚತಸ್ರೋ ಽಕುಶಲೀರ್ ಮಿತ್ರೋ ನವಾಕ್ಷರಯಾ ನವ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಉದಜಯದ್ ವರುಣೋ ದಶಾಕ್ಷರಯಾ ವಿರಾಜಮ್ ಉದಜಯದ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಯಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಮ್ ಉದಜಯದ್ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಯಾ ಜಗತೀಮ್ ಉದಜಯನ್ ವಸವಸ್ ತ್ರಯೋದಶಾಕ್ಷರಯಾ ತ್ರಯೋದಶಂ ಮಾಸಮ್ ಉದಜಯನ್ ರುದ್ರಾಶ್ ಚತುರ್ದಶಾಕ್ಷರಯಾ ಚತುರ್ದಶಂ ಮಾಸಮ್ ಉದಜಯನ್ನ್ ಆದಿತ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚದಶಾಕ್ಷರಯಾ ಪಞ್ಚದಶಂ ಮಾಸಮ್ ಉದಜಯನ್ನ್ ಅದಿತಿಃ ಷೋಡಶಾಕ್ಷರಯಾ ಷೋಡಶಂ ಮಾಸಮ್ ಉದಜಯತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಪ್ತದಶಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಏಕಾಕ್ಷರಯೋದಜಯನ್ ಮಾಮ್ ಇಮಾಂ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅಶ್ವಿನೌ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಯಾ ಪ್ರಮಾಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಯಾ ಪ್ರತಿಮಾಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಸೋಮಶ್ ಚತುರಕ್ಷರಯಾಶ್ರೀವೀರ್ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಸವಿತಾ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಯಾಕ್ಷರಪಙ್ಕ್ತಿಮ್ ಉದಜಯದ್ ಯಾ ಹ್ಯ್ ಅಕ್ಷರಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಸಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಚತುರ್ಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಾಣಿ ಪೂಷಾ ಷಡಕ್ಷರಯಾ ಗಾಯತ್ರೀಮ್ ಉದಜಯಚ್ ಚತುರ್ಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾಃ ಷಟ್ ಷಡಕ್ಷರಾಣಿ ಮರುತಃ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರಯೋಷ್ಣಿಹಮ್ ಉದಜಯಂಶ್ ಚತುರ್ಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾಃ ಸ್ಪ್ತ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರಾಣಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಯಾನುಷ್ಟುಭಮ್ ಉದಜಯಚ್ ಚತುರ್ಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾ ಅಷ್ಟಾಷ್ಟಾ ಅಕ್ಷರಾಣಿ ಮಿತ್ರೋ ನವಾಕ್ಷರಯಾ ಬೃಹತೀಮ್ ಉದಜಯಚ್ ಚತುರ್ಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾ ನವ ನವಾಕ್ಷರಾಣಿ ವರುಣೋ ದಶಾಕ್ಷರಯಾ ವಿರಾಜಮ್ ಉದಜಯಚ್ ಚತುರ್ಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾ ದಶ ದಶಾಕ್ಷರಾಣೀನ್ದ್ರಾ ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಯಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಮ್ ಉದಜಯಚ್ ಚತುರ್ಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ಏಕಾದಶೈಕಾದಶಾಕ್ಷರಾಣಿ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಯಾ ಜಗತೀಮ್ ಉದಜಯಂಶ್ ಚತುರ್ಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾ ದ್ವಾದಶ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾಣಿ ವಸವಸ್ ತ್ರಯೋದಶಾಕ್ಷರಯಾ ತ್ರಯೋದಶಂ ಮಾಸಮ್ ಉದಜಯನ್ ರುದ್ರಾಶ್ ಚತುರ್ದಶಾಕ್ಷರಯಾ ಚತುರ್ದಶಂ ಮಾಸಮ್ ಉದಜಯನ್ನ್ ಆದಿತ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚದಶಾಕ್ಷರಯಾ ಪಞ್ಚದಶಂ ಮಾಸಮ್ ಉದಜಯನ್ನ್ ಅದಿತಿಃ ಷೋಡಶಾಕ್ಷರಯಾ ಷೋಡಶಂ ಮಾಸಮ್ ಉದಜಯತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಪ್ತದಶಸ್, ಅಗ್ನಯಾ ಏಕಾಕ್ಷರಯಾ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾಯ ಚತುರಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸವಿತ್ರೇ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಪೂಷ್ಣೇ ಷಡಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ಽಷ್ಟಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮಿತ್ರಾಯ ನವಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ವರುಣಾಯ ದಶಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರಾಯೈಕಾದಶಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಸುಭ್ಯಸ್ ತ್ರಯೋದಶಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ರುದ್ರೇಭ್ಯಶ್ ಚತುರ್ದಶಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾದಿತ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪಞ್ಚದಶಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾದಿತ್ಯೈ ಷೋಡಶಾಕ್ಷರಾಯ ಛನ್ದಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಪ್ತದಶಃ ||೧,೧೧।೧೦||
[ಪುಟ ೨,೧]
ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿವರ್ಪೇದ್ ಯಸ್ಯ ಸಜಾತಾ ವೀಯಾಯುಸ್, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈವೈನಾನ್ ವೀರ್ಯೇಣ ಪುನರ್ ಉಪಾಸ್ಯತೇ, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿವರ್ಪೇದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈವೈನಾನ್ ವೀರ್ಯೇಣಾಭಿಭವತಿ, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪ್ರಜಾಕಾಮೋ ಯೋ ಽಲಂ ಪ್ರಜಾಯೈ ಸನ್ ಪ್ರಜಾಂ ನ ವಿನ್ದೇತ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅಪಾಗೂಹತಾಮ್, ತಾ ಏತೇನ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಧಾವತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾಂ ಪುನರ್ ಅದತ್ತಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಖಲು ವಾ ಏತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಮ್ ಉಪಗೂಹತೋ ಯೋ ಽಲಂ ಪ್ರಜಾಯೈ ಸನ್ ಪ್ರಜಾಂ ನ ವಿನ್ದತೇ ತಾ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾಂ ಪುನರ್ ದತ್ತಸ್, ವಿನ್ದದ್ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಭವತಸ್, ವಿತ್ತ್ಯಾ ಏವ, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮಮ್ ಅಭಿಪ್ರಯಾನ್ ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣಾಭಿಪ್ರಯಾತಿ, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಸಂಯತ್ಯ, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಜಯತಿ ಸ ಯದಾ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಯೇದ್ ಅಥೈನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿವರ್ಪೇತ್, ಓಜಸಾ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಹೃಧ್ಯತೇ ಯಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಯತಿ, ಓಜೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿವರ್ಪೇತ್ ಪೌಷ್ಣಂ ಚರುಂ ಜನತಾಮ್ ಅಭಿಪ್ರಯಾನ್ ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈನೈನಾಂ ವೀರ್ಯೇಣಾಭಿಪ್ರಯಾತಿ ಪುಷಾ ವೀರ್ಯಸ್ಯಾನುಪ್ರದಾತಾ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ವಿರ್ಯಮ್ ಅನುಪ್ರಯಛತಿ, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪೌಷ್ಣಂ ಚರುಂ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತಯೇ ಚರುಂ ಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಅಧ್ಯವಸ್ಯನ್, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈವಾಸ್ಮೈ ವೀರ್ಯೇಣ ಲೋಕಂ ವಿನ್ದತಃ ಪೂಷಾ ವೀರ್ಯಸ್ಯಾನುಪ್ರದಾತಾ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಅನುಪ್ರಯಛತಿ, ಇಯಂ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತ್ನೀ, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ||೨,೧।೧||೨,೧।೨||೨,೧।೩||
ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿವರ್ಪೇತ್ ಕಾಮಾಯ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ಕಾಮ ಆಪ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಕಾಮಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಮಾನ್ತಮ್ ಅಭಿಧ್ರೋಕ್ಷ್ಯನ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರಾಯ ಸಮಮ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾ ವರುಣಂ ಕಾಮಮ್ ಅಭಿದ್ರುಹ್ಯತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸನಿಂ ಪ್ರೈಶ್ಯನ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರಾಯ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾ ಸಾತಾಂ ಸನಿಂ ವನುತೇ ಸ ಯದಾ ವನ್ವೀತಾಥಾಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏಷ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರ ಏತಸ್ಮೈ ವನುತೇ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಿನಮ್ ಅಕರ್, ತಂ ವ್ಯಮೌಕ್, ಯಂ ದ್ವಿಶ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮೈ ದಕ್ಶಿಣಾಂ ದದ್ಯಾತ್ ಪಾಶೇನ ವಾ ಏಶ ಚರತಿ ತಮ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚತಿ, ಏಕಹಾಯನೋ ಗೌರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ ಹಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಅನನ್ನಮ್ ಅತ್ಸ್ಯನ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರಾಯೈವೈನದ್ ಅಪ್ಯಧಾತ್ ಸ ಯದಾನನ್ನಮ್ ಅದ್ಯಾದ್ ಅಥಾಗ್ನಯೇ ವೈಶವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಯದ್ ಏವಾದೋ ಽನನ್ನಮ್ ಅತ್ತಿ ತದ್ ಅಸ್ಮೈ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸ್ವದಯತಿ ಸ್ವದಿತಮ್ ಏವಾತ್ತಿ ಸೀಸಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಕೃಷ್ಣಂ ವಾ ವಾಸಸ್, ಅನನ್ನಂ ವೈ ಸೀಸಮ್ ಅನನ್ನಂ ಕೃಷ್ಣಮ್ ಅನನ್ನೇನೈವಾನನ್ನಮ್ ಅಪಹತ್ಯಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮಮ್ ಅಭಿಪ್ರಯಾನ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರೇಣೈವೈನಮ್ ಅಭಿಪ್ರಯಾತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಸಂಯತ್ಯ ಯತರೋ ವೈ ಸಂಗೃಭಾಣಯೋರ್ ಆಯತನವತ್ತರೋ ಭವತಿ ಸ ಜಯತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಇಮಾಮ್ ಏವಾಯತನಮ್ ಅಕೃತ, ಅಸ್ಯಾಂ ಪರಾಕ್ರಂಸ್ತ ಜಯತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಮ್, ಸ ಯದಾ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಯೇದ್ ಅಥಾಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏಷ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರ ಏತಸ್ಮೈ ಜಯತಿ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಿನಮ್ ಅಕರ್, ತಂ ವ್ಯಮೌಕ್, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ, ಅನೇನ ರಾಜೇಮಾನ್ ಯವಾನ್ ವ್ರೀಹೀನ್ ವ್ ಆದಧೀಯ, ಇತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರದಾತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಪ್ರಯಛತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ವಾರುಣಂ ಯವಮಯಮ್ ಚರುಮ್ ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ವರುಣಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏಷ ಯ ಆಮಯಾವೀ ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಽಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಅಮುನಾ ವಾ ಏನಮ್ ಏತಂ ನಿಗೃಹೀತಂ ವರುಣೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ತತ ಏನಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಂ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಿ ವಾರುಣಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯವಮಯಮ್ ಇಯನ್ತಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್, ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ವರುಣಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏಷ ಯೋ ಭೂತಿಕಾಮಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ, ಇಯಾಂಶ್ ಚರುರ್ ಭವತಿ, ಏತಾವಾನ್ ವಾ ಆತ್ಮಾ ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಂ ವರುಣಾತ್ ಮುಕ್ತ್ವಾ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಽಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಅಮುಮ್ ಏನಮ್ ಅನ್ವಾರಮ್ಭಯತಿ, ಅಮುಷ್ಯೈನಮ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾಂ ಗಮಯತಿ ||೨,೧।೨||
ಅಗ್ನಯೇ ಜಾತವೇದಸೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ಯಃ ಸರ್ವವೇದಸೀ ಪ್ರಥಮಾಮ್ ಇಷ್ಟಿಮ್ ಆಲಭೇತ, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತದ್ ವೇದ ಯತ್ರಾಸ್ಯೇಷ್ಟಂ ಯತ್ರ ಸುಕೃತಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ತದ್ ವಿನ್ದತಿ, ಅಮೇಧ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಯಃ ಸರ್ವಂ ದದಾತಿ ತದ್ ದಧಿಕ್ರಾವೈವೈನಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಕರೋತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತದ್ ವೇದ ಯತ್ರಾಸ್ಯೇಷ್ಟಂ ಯತ್ರ ಸುಕೃತಮ್, ಸಂವತ್ಸರ ಏವಾಸ್ಮೈ ತದ್ ವಿನ್ದತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಸುರಭಿಮತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಅಭಿಶಸ್ಯಮಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ರಥಪ್ರೋತಂ ವೈ ದಾರ್ಭ್ಯಮ್ ಅಭ್ಯಶಂಸನ್, ತಂ ಕೌಲಕಾವತೀ ಅಬ್ರೂತಾಮ್, ತಥಾ ತ್ವಾ ಯಾಜಯಿಷ್ಯಾವೋ ಯಥಾ ತೇ ಽನ್ನಮ್ ಅತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ಯತ್ರ ಗ್ರಾಮ್ಯಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ನೋಪಶೃಣವಸ್ ತದ್ ಗಛ ಯಸ್ ತ್ವಾ ಕಶ್ ಚೋಪಾಯತ್ ತೂಷ್ಣೀಮ್ ಏವಾಸ್ವ, ಇತಿ ತಂ ಹ ಸ್ಮ ವೈ ವ್ಯಾಘ್ರಾ ಉಪಘ್ರಾಯಂ ತೂಷ್ಣೀಮ್ ಏವಾಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ತೌ ವೈ ತತ್ರೈವ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ಯಜ್ಞಾಯುಧೈರ್ ಅನ್ವೇತ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಮಥಿತ್ವಾಗ್ನಯೇ ಸುರಭಿಮತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರವಪತಾಮ್, ತತೋ ವಾ ಏನಂ ನ ಪರ್ಯವೃಞ್ಜನ್ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸೇಯುಸ್ ತಮ್ ಏತಯಾ ಯಾಜಯೇತ್, ದುರಭಿ ವಾ ಏತಮ್ ಆರದ್ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಭೇಷಜಾ ತನೂರ್ ಯತ್ ಸುರಭಿಸ್, ಭೇಷಜಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅಕಃ ಸುರಭಿಮ್ ಏನಮ್ ಅಕಃ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ, ಅಗ್ನಯೇ ಪವಮಾನಾಯಾಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ಪುನರ್ ಏತ್ಯ ಗೃಹೇಷು ಪವಮಾನ ಏವೈನಂ ಪುನಾತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ನಿಷ್ಟಪತಿ, ಅಪೂತೋ ವಾ ಏಷ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ ನೈನಂ ದಧಿಕ್ರಾವಾ ಚನ ಪಾವಯಾಂಕ್ರಿಯಾದ್ ಇತಿ ಖಲು ವಾ ಆಹುಸ್ ತದ್ ದಧಿಕ್ರಾವೈವೈನಂ ಪಾವಯತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರ ಏವೈನಂ ಸ್ವದಯತಿ, ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ದ್ವಿಕಪಾಲಂ ಯಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಿಗೀಷೇನ್ ನೃಜ್ಯಾಯಂ ವಾ ಜಿಜ್ಯಾಸೇತ್, ಋದ್ಧ್ಯಾ ಏವಾಗ್ನೇಯಸ್, ಅಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಂ ವೈ ವೀರ್ಯೇಣೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್ ವೃತ್ರಂ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಹನ್ತಿ ಯಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಯತಿ ನೃಜ್ಯಾಯಂ ವಾ ಜಿನಾತಿ ತದ್ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಮ್ ಏವೈತತ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಮ್ ಉದಯಛತ್ ತಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ನಾನ್ವಮನ್ಯೇತಾಮ್, ತಮ್ ಏತೇನ ಭಾಗಧೇಯೇನಾನ್ವಮನ್ಯೇತಾಮ್, ಯದ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಸ್, ವಜ್ರಸ್ಯಾನುಮತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಅನುಮತವಜ್ರೋ ಽಸದ್ ಇತಿ ಸ ಯದಾ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಯೇನ್ ನೃಜ್ಯಾಯಂ ವಾ ಜಿನೀಯಾದ್ ಅಥಾಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ದ್ವಿಕಪಾಲಮ್ ಋದ್ಧ್ಯಾ ಏವಾಗ್ನೇಯಸ್, ಅಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಂ ವೈ ವೀರ್ಯೇಣೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸ ಓಜಸಾ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತ ಸ ಏತಮ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತೇನೌಜೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ನ್ ಅಧತ್ತ, ಓಜಸಾ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಯತಿ ನೃಜ್ಯಾಯಂ ವಾ ಜಿನಾತಿ, ಓಜೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಸ್, ಅಥ ಯದ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಸ್, ಯೇ ಏವಾಸ್ಮೈ ವಜ್ರಮ್ ಅನ್ವಮಂಸಾತಾಂ ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಏಷ ಭಾಗಃ ಕ್ರಿಯತೇ ||೨,೧।೩||
ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಕಾಮಾಯ, ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯೋ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ದೇವತಾಂ ಕಾಮಾಯ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಕಾಮಂ ಸಮರ್ಧಯತೋ ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ, ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ದೇವಾ ವೈ ಸತ್ರಮ್ ಆಸತ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಽಗ್ನಿಃ ಸೋಮಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಯತಮಂ ನಃ ಪ್ರಥಮಂ ಯಸ ಋಛಾತ್ ತಂ ನಃ ಸಹೇತಿ ತೇಷಾಂ ವೈ ಸೋಮಂ ಯಶ ಆರ್ಛತ್ ತಮ್ ಅಭಿಸಮಗಛನ್ತ ತಸ್ಮಾತ್ ಸೋಮಮ್ ಅಭಿಸಂಗಛನ್ತೇ ಸ ಹಿ ಯಶಸ್ವಿತಮಸ್ ತದ್ ವೈ ಸೋಮೋ ನ್ಯಕಾಮಯತ ಸ ಗಿರಿಮ್ ಅಗಛತ್ ತಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅನ್ವಗಛತ್ ತೌ ಗಿರಾ ಅಗ್ನೀಷೋಮೌ ಸಮಭವತಾಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸದದಿ ಗಿರಾ ಅಗ್ನಿರ್ ದಹತಿ ಗಿರೌ ಸೋಮಃ ಸ ವಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಶಿಥಿರ ಇವಾಮನ್ಯತ ಸೋ ಽಗ್ನೀಷೋಮಾ ಅನ್ವಗಛತ್ ತಾ ಅಬ್ರವೀತ್, ಯಾಜಯತಂ ಮೇತಿ ತಂ ವಾ ಏತಯಾಗ್ನೀಷೋಮಾ ಅಯಾಜಯತಾಮ್, ತಸ್ಮಿಂಸ್ ತೇಜೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅದಧಾದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಸೋಮಸ್ ತತಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್, ಯೋ ಭೂತಿಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತಯಾ ಯಾಜಯೇತ್ ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದಧಾತೀನ್ದ್ರಿಯಂ ಸೋಮಸ್, ಭವತ್ಯ್ ಏವ, ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇಞ್ ಶ್ಯಾಮಾಕಂ ವಸನ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಸ್, ಅಗ್ನೀಷೋಮೌ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಸ್ಯ ಪ್ರದಾತಾರೌ ತಾ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಪ್ರಯಛತಸ್ ವಸನ್ತಾ ಯಜೇತ ವಸನ್ತೋ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಋತುಃ ಸ್ವ ಏವಾಸ್ಮಾ ಋತೌ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಪ್ರಯಛತಸ್, ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶಸ್ ತೇನಾಗ್ನೇಯಸ್, ಯಞ್ ಶ್ಯಾಮಾಕಸ್ ತೇನ ಸೌಮ್ಯಃ ಸರ್ವಮ್ ಏವಾಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಂ ಹವ್ಯಂ ಸಂಪ್ರಾದಾತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಪ್ರಯಛತಃ ಸೌಮಾಗ್ನೀ ಸಂಯಾಜ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಮ್, ತೇಜೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಸೋಮಸ್ ತೇಜಸಾ ಚ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ಚೋಭಯತೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸೌಮಾಪೌಷ್ಣಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇನ್ ನೇಮಪಿಷ್ಟಂ ಪಶುಕಾಮಃ ಸೋಮೋ ವೈ ರೇತೋಧಾಃ ಪೂಷಾ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ಸೋಮ ಏವಾಸ್ಮೈ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಪೂಷಾ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಸೌಮೇನ್ದ್ರಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪುರೋಧಾಕಾಮಃ ಸೌಮ್ಯೋ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ, ಐನ್ದ್ರೋ ರಾಜನ್ಯಸ್, ಅನಪದೋಷ್ಯಂ ಖಲು ವೈ ಸೋಮಃ ಪ್ರಯಛತಿ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮಾ ಅನಪದೋಷ್ಯಂ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಪ್ರಯಛತಿ, ಆಗ್ನಿವಾರುಣಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಮಾನ್ತಮ್ ಅಭಿದ್ರುಹ್ಯಾಮಯಾವೀ ವಾ, ಅನೃತಂ ವಾ ಏಷ ಕರೋತಿ ಯಃ ಸಮಾನ್ತಮ್ ಅಭಿದ್ರುಹ್ಯತಿ ದೇವತಾ ವಾ ಏಷ ಆರದ್ಯೋ ಽನೃತಂ ಕರೋತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ಅತ್ರ ವೈ ಸಾಪಿ ದೇವತಾ ಯಾಮ್ ಆರತ್ ತತ ಏನಂ ಮುಞ್ಚತಿ ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ ತತ್ ಕಾಜವಂ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ಸರ್ವಸ್ಯಾವೇಷ್ಟಿಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ||೨,೧।೪||
ಸೌಮಾರೌದ್ರಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇಞ್ ಶುಕ್ಲಾನಾಂ ವ್ರೀಹೀಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಃ ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ ವಾ ಆಸುರಃ ಸೂರ್ಯಂ ತಮಸಾವಿಧ್ಯತ್ ತಂ ಸೋಮಾರುದ್ರಾ ಅಭಿಷಜ್ಯತಾಮ್, ತಸ್ಯ ವಾ ಏತೇನೈವ ಶಮಲಮ್ ಅಪಾಹತಾಮ್ ಏತೇನಾಸ್ಮಿಂಸ್ ತೇಜೋ ಽಧತ್ತಾಮ್, ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತಯಾ ಯಾಜಯೇತ್, ಶಮಲಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಪಹನ್ತಿ ತೇಜೋ ಽಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಇಯಾಂಶ್ ಚರುರ್ ಭವತಿ, ಏತಾವಾನ್ ವಾ ಆತ್ಮಾ ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಾವದ್ ಅಸ್ಮಿಂಸ್ ತೇಜೋ ದಧಾತಿ ಶುಕ್ಲಾ ವ್ರೀಹಯೋ ಭವನ್ತಿ ಶ್ವೇತಾ ಗಾ ಆಜ್ಯಾಯ ದುಹನ್ತಿ ತೇಜ ಏವೈತತ್ ಸಂಭ್ರಿಯತೇ ಘೃತಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಣಂ ಭವತಿ ಘೃತೇನ ಮಾರ್ಜಯನ್ತೇ ಘೃತೇ ಭವತಿ ಭೂಯ ಏವಾಸಿಮ್ಂಸ್ ತೇಜೋ ದಧಾತಿ ಯಸ್ಯಾ ರಾತ್ರ್ಯಾಃ ಪ್ರಾತರ್ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣಃ ಸ್ಯಾನ್ ನಾಸ್ಯ ತಾಂ ರಾತ್ರೀಮ್ ಅಪೋ ಗೃಹಾನ್ ಪ್ರಹರೇಯುಸ್, ಆಪೋ ವೈ ಶಾನ್ತಿಃ ಶಮಯೇಯುರ್ ಏವ ಪರಿಶ್ರಿತೇ ಯಾಜಯನ್ತಿ ತೇಜಸಃ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಸಾಕಂ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ಸಾಕಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ರಸ್ಮಿಭಿಃ ಶಮಲಮ್ ಅಪಘ್ನನ್ತಿ ತಿಷ್ಯಾಪೂರ್ಣಮಾಸೇ ಯಾಜಯೇತ್ ಸೋಮೋ ವೈ ಚನ್ದ್ರಮಾಸ್, ರುದ್ರಸ್ ತಿಷ್ಯಃ ಸಂಪ್ರತ್ಯ್ ಏವೈನಾ ಉಪಾಸರತ್ ಪ್ರಾಚೀನಂ ವೈ ಸೌಮೀರ್ ಓಷಧಯಃ ಪ್ರತೀಚೀನಂ ರೌದ್ರೀಸ್, ನ ಹಿ ಪ್ರಾಚೀನಂ ಶುಷ್ಯನ್ತಿ ಶುಷ್ಯನ್ತಿ ಪ್ರತೀಚೀನಮ್, ಮನೋರ್ ಋಚೋ ಭವನ್ತಿ ಮನುರ್ ವೈ ಯತ್ ಕಿಂಚಾವದತ್ ತದ್ ಭೇಷಜಮ್ ಏವಾವದತ್ ತದ್ ಭೇಷಜತ್ವಾಯೈವ, ಏತಾಃ ಶಕ್ವರೀರ್ ಭವನ್ತಿ ಶಕ್ತ್ಯೈ ನಾರಾಶಂಸೀರ್ ಭವನ್ತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಕಿಲಾಸತ್ವಾದ್ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಭಯಮ್ ಅತಿ ಹ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ ಸೌಮಾಪೌಷ್ಣಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇನ್ ನೇಮಪಿಷ್ಟಂ ಪಶುಕಾಮಃ ಸೌಮ್ಯೋ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಪಶವಃ ಪೂಷಾ ಸ್ವಾಂ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಂ ಪಶುಭಿರ್ ಬಂಹಯತೇ ತ್ವಚಮ್ ಏವಾಕೃತ ||೨,೧।೫||
ಸೌಮಾರೌದ್ರಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಕೃಷ್ಣಾನಾಂ ವ್ರೀಹೀಣಾಮ್ ಅಭಿಚರನ್, ಸೌಮೀರ್ ವಾ ಓಷಧಯಸ್ ತತ ಏನಂ ನಿರ್ಯಾಚ್ಯ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ಕೃಷ್ಣಾ ವ್ರೀಹಯೋ ಭವನ್ತಿ ತಮೋ ವೈ ಕೃಷ್ಣಮ್, ಮೃತ್ಯುಸ್ ತಮಸ್, ಮೃತ್ಯುನೈವೈನಂ ಗ್ರಾಹಯತಿ ಶರಮಯಂ ಬರ್ಹಿರ್ ಭವತಿ ವೈಭೀದಕ ಇಧ್ಮಃ ಶೃಣಾದ್ ಇತಿ ಶರಮಯಂ ಬರ್ಹಿರ್ ಭವತಿ ವಿಭತ್ತ್ಯೈ ವೈಭೀದಕ ಇಧ್ಮಃ ಸೌಮಾರೌದ್ರಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಉದಶ್ವಿತ್ಯ್ ಅವಿಚಿತಾನಾಂ ವ್ರೀಹೀಣಾಂ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಅಸ್ಯ ಲೋಕೇ ಜನೇಯಮ್ ಇತಿ ಸೌಮೀರ್ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್, ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಲೋಕೇ ಜನಯತಿ ನೇಮಂ ಶರಮಯಂ ಬರ್ಹಿರ್ ಭವತಿ ನೇಮಮ್ ಅಶರಮಯಮ್, ನೇಮೋ ವೈಭೀದಕ ಇಧ್ಮೋ ನೇಮೋ ಽವೈಭೀದಕಸ್, ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಲೋಕೇ ಜನಯತಿ ಸೌಮಾರೌದ್ರೀಮ್ ಆಮಿಕ್ಷಾಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಆಗ್ನೇಯೋ ವೈ ಪ್ರಮೀತಃ ಸೌಮ್ಯೋ ಜೀವನ್, ಉಭಯತ ಏವೈನಂ ನಿಃಕ್ರೀಣಾತಿ ಪಯೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಪಯ ಏತಸ್ಯಾಮಯತಿ ಪಯಸೈವಾಸ್ಯ ಪಯೋ ನಿಃಕ್ರೀಣಾತಿ, ಅಪಿನದ್ಧಾಕ್ಷೋ ಹೋತಾ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಅರಣ್ಯಂ ಪರಾಣೀಯ ವಿಕ್ಶಾಪಯೇತ್ ತಸ್ಮಾ ಅನಡ್ವಾಹಂ ದದ್ಯಾತ್ ತಂ ಘ್ನೀತ ತಸ್ಯಾಶ್ನೀಯಾತ್, ಯತ್ ತಸ್ಯ ನಾಶ್ನೀಯಾತ್ ಪ್ರಮೀಯೇತ ||೨,೧।೬||
ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಅಭಿಚರನ್ನ್ ಅಭಿಚರ್ಯಮಾಣೋ ವಾ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಯಜೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವಾಸ್ಯ ದೇವತಾಃ ಪ್ರತಿಚರತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮ್, ವಾಕ್ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚಾ ವಾಚಮ್, ತದ್ ಅಭಿಚರ್ಯಾಭಿಪ್ರಾಯುಕ್ತ, ಅಥೋ ಪ್ರತಿಚರ್ಯಾತ್ಯ್ ಏವ ಪ್ರಾಯುಕ್ತ, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇಚ್ ಚಕ್ಷುಷ್ಕಾಮಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಚಕ್ಷುಷಃ ಪ್ರದಾತಾ ವಿಷ್ಣುರ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಏತೌ ವೈ ಚಕ್ಷುಷಃ ಪ್ರದಾತಾರೌ ತಾ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರಯಛತಸ್, ಧೇನ್ವಾ ವೈ ಘೃತಂ ಪಯೋ ಽನಡುಹಸ್ ತಣ್ಡುಲಾಸ್ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಮಿಥುನಂ ಚಕ್ಷುಸ್, ಮಿಥುನೇನೈವಾಸ್ಮೈ ಮಿಥುನಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಜನಯತಃ ಪಯೋ ವೈ ಘೃತಮ್, ಪಯಶ್ ಚಕ್ಷುಃ ಪಯಸೈವಾಸ್ಮೈ ಪಯಶ್ ಚಕ್ಷುರ್ ಜನಯತಸ್ ತೇಜೋ ವೈ ಘೃತಮ್, ತೇಜಶ್ ಚಕ್ಷುಸ್ ತೇಜಸೈವಾಸ್ಮೈ ತೇಜಶ್ ಚಕ್ಷುರ್ ಜನಯತಸ್, ಹಿರಣ್ಯಂ ದದಾತಿ, ಆಯುರ್ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಆಯುಶ್ ಚಕ್ಷುಸ್, ಆಯುಷೈವಾಸ್ಮಾ ಆಯುಶ್ ಚಕ್ಷುರ್ ದಧಾತಿ ಶತಮಾನಂ ಭವತಿ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಅಭಿಚರ್ಯಮಾಣಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಸ್ತೃತ್ಯೈ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರವಿಶತಿ, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಯಜೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವಾಸ್ಯ ದೇವತಾಃ ಪ್ರಣುದತೇ ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮ್, ವಾಕ್ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚಾ ವಾಚಮ್, ಯದಿ ಮನ್ಯೇತ ಪ್ರತಿ ಪುರಸ್ತಾಚ್ ಚರನ್ತೀತಿ ದ್ವೇ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯೇ ಕುರ್ಯಾದ್ ಏಕಾಂ ಯಾಜ್ಯಾಮ್, ಸಮಮ್ ಏವ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಽತ್ಯ್ ಏಕಯಾ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಂ ಪ್ರಾತರ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಾರಸ್ವತಂ ಚರುಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಮ್ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಸಾರಸ್ವತಂ ಚರುಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಮ್ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಂ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಅಪರಾಹ್ಣೇ ಸಾರಸ್ವತಂ ಚರುಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ಯಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ ಸೋಮೇನ ಯಜೇತ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವಾಸ್ಯ ದೇವತಾ ಆಪ್ನೋತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮ್, ವಾಕ್ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚಾ ವಾಚಮ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೈವಾಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಪ್ನೋತಿ ಕಪಾಲೈಶ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಪುರೋಡಾಶೈಃ ಸವನಾನಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಮ್ ಏಕಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪಯಸ್ಯಾಂ ವಾ, ಅನೂಬನ್ಧ್ಯಾಮ್ ಏವೈತೇನಾಪ್ನೋತಿ ಸೈಷಾಧ್ವರಕಲ್ಪೇಷ್ಟಿಸ್, ಯಜ್ಞಮ್ ಏವೈತಯಾಪ್ನೋತಿ ||೨,೧।೭||
ಆಗ್ನಿಮಾರುತಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ವೃಷ್ಟಿಕಾಮಃ ಸಮಾನ್ಯಾ ಮೃದಶ್ ಚರುಂ ಚ ಕುರ್ಯುಃ ಕುಮ್ಭಂ ಚ ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವಾಗ್ನೌ ಚರುಂ ಪಚೇಯುಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ ಕುಮ್ಭಂ ಧೂಪಯೇಯುಸ್, ಧೂಮೋ ವಾ ಅಸ್ಯಾಮೂಂ ಗಛತಿ ನಾರ್ಚಿಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಂ ಧೂಪಯನ್ತಿ ನ ಪಚನ್ತಿ ಯದಾ ಹವೀಂಶ್ಯ್ ಆಸಾದಯೇಯುರ್ ಅಥ ದಕ್ಷಿಣಾಯಾಂ ಶ್ರೋಣ್ಯಾಂ ಕುಮ್ಭಮ್ ಆಸಾದ್ಯೋದಕೇನ ಪೂರಯೇಯುಸ್, ಯದಿ ಪುರಾ ಸಂಸ್ಥಾನಾದ್ ವೀರ್ಯೇತ, ಅದ್ಯ ವರ್ಷಿಷ್ಯತೀತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಯದಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಶ್ವೋ ವ್ರಷ್ಟೇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಯದಿ ಚಿರಮ್ ಇವ ವೀರ್ಯೇತ ನಾದ್ಧಾ ವಿದ್ಮೇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಇತೋ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಈಟ್ಟೇ ಮರುತೋ ಽಮುತಶ್ ಚ್ಯಾವಯನ್ತಿ, ಏತೇ ವೈ ವೃಷ್ಟ್ಯಾಃ ಪ್ರದಾತಾರಸ್ ತಾನ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ವೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಯಛನ್ತಿ ಮಾರುತಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪಯಸಿ ಪ್ರೈಯಙ್ಗವಂ ಗ್ರಾಮಕಾಮೋ ವಾ ಪಶುಕಾಮೋ ವಾ ಪೃಶ್ನೀನಾಂ ಗವಾಂ ದುಗ್ಧೇ ಪೃಶ್ನೀನಾಂ ಗವಾಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ ತತ್ರಾಪಿ ಗೋಮೂತ್ರಸ್ಯಾಶ್ಚೋತಯೇಯುಃ ಪೃಶ್ನಿರ್ ವೈ ಯದ್ ಅದುಹತ್ ಸ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುರ್ ಅಭವತ್, ಇಯಂ ವೈ ಪೃಶ್ನಿರ್ ವಾಗ್ ವಾ ತಸ್ಯಾ ವಾ ಏತತ್ ಪಯೋ ಯತ್ ಪ್ರಿಯಙ್ಗವಃ ಸ್ವೇನೈವೈನಾಂ ಪಯಸಾಛೈತಿ ಪ್ರಿಯವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಭವತಃ ಪ್ರಿಯಮ್ ಏನಂ ಸಜಾತಾನಾಂ ಕರೋತಿ ದ್ವಿಪದಾ ಚ ಚತುಷ್ಪದಾ ಚ ಭವತಸ್, ದ್ವಿಪದಶ್ ಚೈವಾಸ್ಮೈ ಚತುಷ್ಪದಶ್ ಚ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯಥಾ ವತ್ಸ ಊಧರ್ ಅಭ್ಯಾಯಛತಿ ವತ್ಸಂ ವಾ ಗೌರ್ ಏವಮ್ ಏನಂ ಸಜಾತಾ ಅಭ್ಯಾಯಛನ್ತಿ ಮಾರುತಂ ತ್ರಯೋದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಸ್ಯ ಯಮೌ ಪುತ್ರೌ ಗಾವೌ ವಾ ಜಾಯೇಯಾತಾಮ್, ನಿರ್ವೀರತಾಂ ವೈ ಪುರುಷೋ ಯಮೋ ಜಾತ ಆಶಾಸ್ತೇ ಽಪಶುತಾಂ ಗೌಸ್, ಯತ್ ತ್ರಯೋದಶಮ್, ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ತ್ರಯೋದಶಮ್, ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಯದ್ ದ್ವಾದಶಂ ಸಂವತ್ಸರಾತ್ ತೇನ ಯದ್ ಗಾಯತ್ರ್ಯ್ ಅನುವಾಕ್ಯಾ ಸಂವತ್ಸರಾತ್ ತೇನ ಯಜ್ ಜಗತೀ ಯಾಜ್ಯಾ ಪಶುಭ್ಯಸ್ ತೇನ ಯನ್ ಮಾರುತೀಷ್ಟಿಃ ಪಶುಭ್ಯಸ್ ತೇನ ಮಾರುತಂ ಸಪ್ತಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯತ್ರ ವಿಡ್ ರಾಜಾನಂ ಜಿಜ್ಯಾಸೇತ್, ಅಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಕಯಾಶುಭೀಯಂ ಸಾಮಿಧೇನೀಶ್ ಚ ಸ್ಯುರ್ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾಶ್ ಚ, ಅಗಸ್ತ್ಯೋ ವೈ ಮರುದ್ಭ್ಯ ಉಕ್ಷ್ಣಃ ಪ್ರೌಕ್ಷತ್ ತಾನ್ ಇನ್ದ್ರಾಯಾಲಭತ ತೇ ವಜ್ರಮ್ ಆದಾಯಾಭ್ಯಪತನ್, ತಾನ್ ವಾ ಏತೇನಾಶಮಯತ್ ತಞ್ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವೈತೇನ ಸಪ್ತಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ಸಪ್ತ ಹಿ ಮರುತಸ್, ವಿಞ್ ಮರುತಃ ಸ್ವೇನೈವೈನಾನ್ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಶಮಯತಿ ||೨,೧।೮||
ಐನ್ದ್ರಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇನ್ ಮಾರುತಂ ಸಪ್ತಕಪಾಲಮ್, ರಾಜನ್ಯಂ ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಐನ್ದ್ರೋ ವೈ ರಾಜನ್ಯೋ ದೇವತಯಾ ಮಾರುತೀ ವಿಟ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇನೈವಾಸ್ಮೈ ವಿಶಮ್ ಉಪಯುನಕ್ತಿ, ಅನುಕಾಮ್ ಅಸ್ಮೈ ವಿಶಮ್ ಅವಿವಾದಿನೀಂ ಕರೋತಿ, ಐನ್ದ್ರಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇನ್ ಮಾರುತಂ ಸಪ್ತಕಪಾಲಂ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ವಿಶೇ ಚ ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಚ ಸಮದಂ ಕುರ್ಯಾಮ್ ಇತಿ, ಐನ್ದ್ರಸ್ಯೈನ್ದ್ರೀಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ಮಾರುತ್ಯಾ ಯಜೇತ್, ಮಾರುತಸ್ಯ ಮಾರುತೀಮ್ ಅನೂಚ್ಯೈನ್ದ್ರ್ಯಾ ಯಜೇತ್ ಸ್ವ ಏವೈಭ್ಯೋ ಭಾಗಧೇಯೇ ಸಮದಂ ಕರೋತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ, ಅತುರ್ಮುಹ್ಯಂ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ಽನ್ಯಾಂ ಜನತಾಯಾ ಗಾಂ ನಿದಧ್ಯಾಜ್ ಜಘನಾರ್ಧೇ ಽನ್ಯಾಮ್ ಅಪಿ ತೇ ಸಂಗಛೇತೇ ತಾವದ್ ಅತುರ್ಮುಹ್ಯಂ ಭವತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಕಲ್ಪೇತೇತ್ಯ್ ಏತೇ ಏವ ಹವಿಷೀ ನಿರುಪ್ಯ ಯಥಾಯಥಂ ಯಜೇತ್ ಕಲ್ಪತೇ ಽಹ, ಐನ್ದ್ರಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇನ್ ಮಾರುತಂ ಸಪ್ತಕಪಾಲಮ್ ಅಭಿಚರನ್, ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಐನ್ದ್ರಸ್ಯಾವದ್ಯೇದ್ ಅಧಸ್ತಾನ್ ಮಾರುತಸ್ಯ, ಉಭಯತ ಏವೈನಾನ್ ಆದೀಪಯತಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠತಶ್ ಚ ಕನಿಷ್ಠತಶ್ ಚ, ಐನ್ದ್ರಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇನ್ ಮಾರುತೀಮ್ ಆಮಿಕ್ಷಾಮ್, ರಾಜನ್ಯಂ ಗ್ರಾಮಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಮಧ್ಯ ಆಮಿಕ್ಷಾಯಾಃ ಪುರೋಡಾಶಂ ನಿಧಾಯೋಭಯಸ್ಯಾವದ್ಯೇತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ವಿಣ್ ಮರುತಸ್, ವಿಶಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರವಿಶತಿ ಪರ್ಯೂಹಮ್ ಅವದ್ಯತಿ ವಿಶೈವೈನಂ ಪರ್ಯೂಹತಿ ಮಾರುತಮ್ ಏಕವಿಂಶತಿಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಅಭಿಚರನ್ ದೇವವಿಶಾ ವೈ ಮರುತಸ್, ನ ವೈ ವಿಶಾ ಪ್ರತ್ತಂ ಘ್ನನ್ತಿ ದೇವವಿಶ ಏವೈನಂ ನಿರ್ಯಾಚ್ಯ ಸ್ತೃಣುತೇ ತಂ ಬರ್ಹಿಷದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಮಯಾ ಸ್ಫ್ಯೇನ ವಿಹನ್ಯಾತ್ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯೇನ್ದ್ರವಜ್ರೇಣ ಶಿರಶ್ ಛಿನದ್ಮಿ || ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರವಜ್ರೇನೈವಾಸ್ಯ ಶಿರಶ್ ಛಿನತ್ತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಸ್ಫ್ಯಸ್, ವಜ್ರೋ ವೈ ಸ್ಫ್ಯಸ್, ವಜ್ರೇಣೈವೈನಂ ಸ್ತೃಣುತೇ ||
ಏನಾ ವ್ಯಾಘ್ರಂ ಪರಿಷಸ್ವಜಾನಾಃ ಸಿಂಹಂ ಮೃಜನ್ತಿ ಮಹತೇ ಧನಾಯ |
ಮಹಿಷಂ ನಃ ಸುಭ್ವಂ ತಸ್ಥಿವಾಂಸಂ ಮರ್ಮೃಜ್ಯನ್ತೇ ದ್ವೀಪಿನಮ್ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತಃ ||
ಇತಿ ವಜ್ರೋ ವಾ ಆಪಸ್, ಯದ್ ಏತದ್ ಅಪ್ಸುಮದ್ ಯಜುರ್ ಭವತಿ ವಜ್ರೇಣೈವೈನಂ ಸ್ತೃಣುತೇ ||೨,೧।೯||
ಅಗ್ನಯೇ ಪಥಿಕೃತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞಾತೇಷ್ಟಿರ್ ಅತಿಪದ್ಯೇತ ಬಹಿಷ್ಪಥಂ ವಾ ಏಷ ಏತಿ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞತೇಷ್ಟಿರ್ ಅತಿಪದ್ಯತೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪಥಿಕೃತ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಂ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅಪಿನಯತಿ, ಅನಡ್ವಾನ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ ಹಿ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅಪಿವಹತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವ್ರತಪತಯೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿಃ ಸನ್ ಪ್ರವಸೇತ್, ಬಹು ವಾ ಏಷ ವ್ರತಮ್ ಅತಿಪಾದಯತಿ ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿಃ ಸನ್ ಪ್ರವಸತಿ ವ್ರತ್ಯೇ ಹ್ಯ್ ಅಹನಿ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ವೋಪೈತಿ ಮಾಂಸಂ ವಾಶ್ನಾತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತಪತಿಸ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಂ ವ್ರತಮ್ ಆಲಮ್ಭಯತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವ್ರತಭೃತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿಃ ಸನ್ನ್ ಅಶ್ರು ಕುರ್ಯಾತ್, ಆನೀತೋ ವಾ ಏಷ ದೇವಾನಾಂ ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೇನಾಶ್ರು ನ ಕರ್ತವೈ ನ ಹಿ ದೇವಾ ಅಶ್ರು ಕುರ್ವನ್ತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತಭೃತ್, ಅಗ್ನಿಮ್ ಏತಸ್ಯ ವ್ರತಮ್ ಅಗನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏವಾಧಿವ್ರತಮ್ ಆಲಭತೇ, ಅಗ್ನಯೇ ಯವಿಷ್ಠಾಯಾಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಅಭಿಚರ್ಯಮಾಣಸ್, ಯಾಭಿರ್ ಏವೈನಮ್ ಇತರಃ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಭಿರ್ ಅಭಿಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ತಾ ಅಸ್ಮಾದ್ ಯವಿಷ್ಠೋ ಯೋಯಾವ, ಅಗ್ನಯೇ ವಾಜಸೃತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ವಾಜಂ ವಾ ಏಷ ಸಿಸೀರ್ಷತಿ ಯಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಿಗೀಷತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವಾಜಸೃತ್, ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ವಾಜಂ ಧಾವತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಽನೀಕವತೇ ಽಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಯದ್ರ್ಯಗ್ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಅನೀಕಮ್ ಏತಿ ನ ತತ್ ಪ್ರತಿಧೃಷೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅನೀಕಾನಿ ಜಯತಿ ವಿಷ್ಣುಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಯಜೇತ್, ಅತೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುರ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉದಜಯತ್, ವಿಷ್ಣೋರ್ ಏವೋಜ್ಜಿತಿಮ್ ಅನ್ವ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉಜ್ಜಯತಿ ಪ್ರೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನುದತೇ, ಅಗ್ನಯೇ ರುದ್ರವತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾಮ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ರುದ್ರಸ್, ರುದ್ರಾಯೈವಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಶಾಮ್ಯೇದ್ ಇತ್ಯ್ ಅಗ್ನಯೇ ಸುರಭಿಮತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಭೇಷಜಾ ತನೂರ್ ಯತ್ ಸುರಭಿಸ್, ಭೇಷಜಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅಕಃ ಸುರಭಿಮ್ ಏನಮ್ ಅಕಃ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ, ಅಗ್ನಯೇ ಽನ್ನವತೇ ಽನ್ನಾದಾಯಾನ್ನಪತಯೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ, ಅನ್ನವಾನ್ ಅನ್ನಾದೋ ಽನ್ನಪತಿಃ ಸ್ಯಾಮ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಅನ್ನವಾನ್ ಅನ್ನಾದೋ ಽನ್ನಪತಿಸ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಮ್ ಅನ್ನವನ್ತಮ್ ಅನ್ನಾದಮ್ ಅನ್ನಪತಿಂ ಕರೋತಿ ||೨,೧।೧೦||
ಅಗ್ನಯೇ ರಕ್ಷೋಘ್ನೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯೋ ರಕ್ಷೋಭ್ಯೋ ಬಿಭೀಯಾತ್, ಇನ್ದ್ರಂ ವೈ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಸಚನ್ತ ಸೋ ಽಗ್ನಿಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತಾನಿ ವಾ ಏನಮ್ ಅಭಿಸಮಮೃಶನ್, ಸ ಏತಾ ವಿಪ್ರುಷೋ ಽಜನಯತ ಯಾ ಇಮಾಃ ಸ್ಕೂಯಮಾನಸ್ಯ ವಿಪ್ರವನ್ತೇ ತಾನಿ ವಾ ಅಗ್ನಿನೈವಾಪಾಹತ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ರಕ್ಷೋಹಾ ತೇನೈವ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹತೇ ನಕ್ತಂ ಯಾಜಯೇತ್, ನಕ್ತಂ ವೈ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಪ್ರೇರತೇ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಏವ ಪ್ರೇರತೇ ತರ್ಹ್ಯ್ ಏನಾನ್ಯ್ ಅಪಹತೇ ವಾಮದೇವಸ್ಯ ಪಞ್ಚದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀಶ್ ಚ ಸ್ಯುರ್ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾಶ್ ಚ ವಾಮದೇವಶ್ ಚ ವೈ ಕುಸಿತಾಯೀ ಚಾಜೀಮ್ ಅಯಾತಾಮ್ ಆತ್ಮನೋಃ ಸಾ ಕುಸಿತಾಯೀ ವಾಮದೇವರಥಸ್ಯ ಕೂಬರಮ್ ಅಛಿನತ್ ಸಾಪರಂ ನ್ಯಾಪ್ಲವತ ಯುಗಂ ವಾ ಛೇತ್ಸ್ಯಾಮೀಷಾಂ ವೇತಿ ಸೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಉಖ್ಯಮ್ ಅವೈಕ್ಷತ ಸ ಏತಂ ಮನ್ತ್ರಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾಮ್ ಅರ್ಚಿರ್ ಉದೌಷತ್ ಸಾರ್ಚಿಷಾ ದಹ್ಯಮಾನಾ ಹ್ರದಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ಸ ವಾವ ಕೌಸಿತೋ ಹ್ರದಸ್, ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವೈ ಸ ತೇನಾಪಾಹತ ತದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಏವೈತೇನಾಪಹತೇ, ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಸ್ಪರ್ಧೇತ ಯೋ ವಾ ಕಾಮಯೇತ, ಅನ್ನಾದಃ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತಾನ್ ಗಾಯತ್ರೀ ಸರ್ವಮ್ ಅನ್ನಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯಾನ್ತರಾತಿಷ್ಠತ್ ತೇ ಽವಿದುಸ್, ಯತರಾನ್ ವಾ ಇಯಮ್ ಉಪಾವರ್ತ್ಸ್ಯತಿ ತ ಇದಂ ಭವಿಸ್ಯನ್ತೀತಿ ತಸ್ಯಾಂ ವಾ ಉಭಯ ಐಛನ್ತ ತಾಂ ನಾಮ್ನೋಪೈಪ್ಸನ್ ||
ದಾಭಿ || ಇತ್ಯ್ ಅಸುರಾ ಆಹ್ವಯನ್ ||
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್ || ಇತಿ ದೇವಾಃ ಸಾ ನಾನ್ಯತರಾಂಶ್ ಚನೋಪಾವರ್ತತ ತಾಂ ದೇವಾ ಏತೇನ ಯಜುಷಾವೃಞ್ಜತ ||
ಓಜೋ ಽಸಿ ಸಹೋ ಽಸಿ ಬಲಮ್ ಅಸಿ ಭ್ರಾಜೋ ಽಸಿ ದೇವಾನಾಂ ಧಾಮ ನಾಮಾಸಿ ವಿಶ್ವಮ್ ಅಸಿ ವಿಶ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಮ್ ಅಸಿ ಸರ್ವಾಯುರ್ ಅಭಿಭೂಃ || ಇತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ತದ್ ಅತಿಷ್ಠತ್ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾ ಏಷಾಂ ತದ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವೃಞ್ಜತ ತತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವೈತದ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಸೈಷಾ ಗಾಯತ್ರೀಷ್ಟಿಸ್, ಅಥೋ ಆಹುಸ್, ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಸಂವರ್ಗ ಇತಿ ||೨,೧।೧೧||
ಐನ್ದ್ರಾಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಹವಿರ್ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯೋ ನೇವ ಪ್ರಸ್ತಿಙ್ನುಯಾತ್, ಅದಿತಿರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಕಮ್ ಔದನಮ್ ಅಪಚತ್ ಸೋಞ್ಶಿಷ್ಟಮ್ ಆಶ್ನಾತ್ ತಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅನ್ತರ್ ಏವ ಗರ್ಭಂ ಸನ್ತಮ್ ಅಯಸ್ಮಯೇನ ದಾಮ್ನಾಪೌಮ್ಭತ್ ಸೋ ಽಪೋಬ್ಧೋ ಽಜಾಯತ ತಂ ವಾ ಏತೇನ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಯಾಜಯದ್ ಐನ್ದ್ರಾಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೇನ ತಸ್ಯ ತದ್ ದಾಮ ಸ್ವಯಮ್ ಏವ ವ್ಯಪದ್ಯತ ಸ ಇಮಾ ದಿಶೋ ವಜ್ರೇಣಾಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತತ ಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯೋ ನೇವ ಪ್ರಸ್ತಿಙ್ನುಯಾತ್ ತಮ್ ಏತೇನ ಯಾಜಯೇದ್ ಐನ್ದ್ರಾಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೇನ ಪರಿತತೋ ಹಿ ವಾ ಏಷ ಪಾಪ್ಮನಾ, ಅಥೈಷ ನ ಪ್ರಸ್ತಿಙ್ನೋತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ನಿರುಪ್ಯತೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಸರ್ವತ ಏವೈನಂ ಮುಞ್ಚತಿ ವಜ್ರೇಣೇಮಾ ದಿಶೋ ಽಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ ||೨,೧।೧೨||
ಆದಿತ್ಯಾ ಭಾಗಂ ವಃ ಕರಿಷ್ಯಾಮ್ಯ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಅವಗಮಯತ || ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ ಧವಿರ್ ನಿರ್ವಪ್ಸ್ಯನ್, ಸ ಏತಮ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾ ಏವೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಏನಮ್ ಅವಗಮಯನ್ತಿ ಸಪ್ತಾಶ್ವತ್ಥಾ ಮಯೂಖಾ ಅನ್ತರ್ವೇದಿ ಶಯೀರನ್, ತಾನ್ತ್ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ರಥವಾಹನಸ್ಯ ಮಧ್ಯಮೇಷಾಯಾಮ್ ಅತಿಹನ್ಯಾತ್ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಆದಿತ್ಯಾನ್ ಬಧ್ನಾಮ್ಯ್ ಆಮುಷ್ಯಾವಗಮಃ || ಇತಿ, ಆದಿತ್ಯಾನ್ ವಾ ಏತದ್ ಬಧ್ನಾತಿ ತ ಏನಂ ಮೋಕ್ಷಮಾಣಾ ಅವಗಮಯನ್ತಿ ವಿಶೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತದ್ ಅಶ್ವತ್ಥಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ಸ ತೇನ ವೀರ್ಯೇಣ ಭರ್ಭರಾಭವತ್ ತದ್ ವಿಶ ಏವೈತೇನ ವೀರ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದಿ ಸಪ್ತಸು ನಾವಗಚ್ಛೇದ್ ಇಧ್ಮೇ ತಾನ್ ಅಪಿ ಕೃತ್ವೈತದ್ ಏವ ಹವಿರ್ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾ ಏವೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಏನಮ್ ಅವಗಮಯನ್ತಿ ಯದ್ಯ್ ಏವ ಸಪ್ತಸು ತ್ರಿರ್ ವೈ ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಾದಿತ್ಯಾಸ್ ತಾನ್ ಏವೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಏನಮ್ ಅವಗಮಯನ್ತಿ ಯದ್ಯ್ ಏಕತಯೀಷು ದ್ವಯೀಷು ವಾವಗಛೇದ್ ಅಪರೋಧುಕಾ ಏನಂ ಸ್ಯುಸ್, ಅಥ ಯತ್ ಸರ್ವಾಸ್ವ್ ಅವಗಛತಿ ತಥಾ ಹಾನಪರೋಧ್ಯೋ ಽವಗಛತಿ ಸ ಯದಾವಗಛೇದ್ ಅಥಾದಿತ್ಯೇಭ್ಯೋ ಧಾರಯದ್ವದ್ಭ್ಯೋ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಅಪರೋದ್ಧಾರಸ್, ಆದಿತ್ಯಾ ಅವಗಮಯಿತಾರಸ್ ತ ಏನಂ ದಾಧ್ರತಿ ||
ಅದಿತೇ ಽನುಮನ್ಯಸ್ವ ಸತ್ಯಾಶೀರ್ ಇಹ ಮನಃ || ಇತಿ ನಿರುದ್ಧಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಃ ಪದಮ್ ಆದದೀತ ತದ್ ಯಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಗ್ರಾಮ್ಯವಾದೀವ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಸಭಾಯಾ ಅಭಿವಾತಂ ಪರೀತ್ಯ ವಿಧ್ವಂಸಯೇಯುಃ ||
ಪ್ರೇತ ಮರುತಃ ಸ್ವತವಸ ಏನಾ ವಿಶ್ಪತ್ಯಾಮುಂ ರಾಜಾನಮ್ ಅಭಿ || ಇತಿ ತಸ್ಯ ಗೃಹಾದ್ ವ್ರೀಹೀನ್ ಆಹರೇಯುಸ್ ತಾಂಸ್ ತ್ರೇಧಾ ವಿಚಿನುಯಾತ್, ಯೇ ಕೃಷ್ಣಾಸ್ ತಾನ್ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ ಉಪನಹ್ಯ ನಿದಧ್ಯಾತ್, ಯೇ ಶುಕ್ಲಾಸ್ ತಮ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಅದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾ ಏವೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಏನಮ್ ಅವಗಮಯನ್ತಿ, ಅಥ ಯೇಭ್ಯೋ ಽಧಿ ವಿಚಿನುಯಾತ್ ತಾನ್ ಉದಙ್ ಪರೇತ್ಯ ವಲ್ಮೀಕವಪಾಮ್ ಉದ್ರುಜ್ಯ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಯದ್ ಅದ್ಯ ತೇ ಘೋರ ಆಸನ್ ಜುಹೋಮ್ಯ್ ಏಷಾಂ ಬನ್ಧಾನಾಂ ಪ್ರಮೋಚನಾಯ |
ಯಾಂ ತ್ವಾ ಜನೋ ಭೂಮಿರ್ ಇತಿ ಪ್ರಮನ್ದತೇ ನಿರೃತಿಂ ತ್ವಾಹಂ ಪರಿವೇದ ವಿಶ್ವತಃ || ಇತಿ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏಷ ಯೋ ನಿರುದ್ಧಸ್, ನಿರೃತ್ಯಾ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ, ಏತದ್ ವೈ ವಿಶಮ್ ಅವಾಗನ್, ಅಥ ವಾ ಅಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಮ್ ಅನ್ವಗತಮ್, ತದ್ ಯೋ ಽಮೀ ಕೃಷ್ಣಾ ವ್ರೀಹಯಸ್ ತಂ ವಾರುಣಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ವರುಣೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ರಾಜಾ ಸ ರಾಜ್ಯಸ್ಯಾವಗಮಯಿತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಂ ರಾಜ್ಯಮ್ ಅವಗಮಯತಿ, ಏತದ್ ವೈ ನಾನಾವಿಶ್ಯಮ್ ಉಭಯೀಮ್ ಏವೈತೇನ ವಿಶಮ್ ಅವಗಛತಿ ದೈವೀಂ ಚ ಮಾನುಷೀಂ ಚ ||೨,೨।೧||
[ಪುಟ ೨,೧೬]
ಸೌರ್ಯಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇಞ್ ಶುಕ್ಲಾನಾಂ ವ್ರೀಹೀಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಃ ಶತಮಾನೋ ರುಕ್ಮೋ ರಜತೋ ಽಧಸ್ತಾತ್ ಸ್ಯಾತ್, ಶತಮಾನೋ ರುಕ್ಮೋ ಹರಿತ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್, ಇಹ ವಾ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಆಸೀತ್ ತಮ್ ಆಭ್ಯಾಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಆಸಾಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ನ್ಯದಧುಸ್, ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ವಾ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅಧಿಷದ್ಯಾತ್ತಿ, ಇಯಂ ವೈ ರಜತಾಸೌ ಹರಿಣೀ, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಆಸಾಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ನಿದಧಾತಿ, ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅಧಿಷದ್ಯಾತ್ತಿ ಪಞ್ಚ ಕೃಷ್ಣಲಾನ್ಯ್ ಅಪಿ ಪ್ರಯಾಜೇಷು ಜುಹುಯಾತ್, ಏತೈರ್ ವಾ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಇಮಾನ್ ಪಞ್ಚ ಋತೂನ್ ಅನು ತೇಜಸ್ವೀ, ಇಮಾ ಏವೈನಂ ಪಞ್ಚ ದಿಶೋ ಽನು ತೇಜಸ್ವಿನಂ ಕರೋತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇಞ್ ಶತಕೃಷ್ಣಲಮ್ ಆಯುಷ್ಕಾಮಸ್, ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಹತ್ವಾ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಅಬಿಭಯುಸ್ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವನ್, ತಾನ್ ವಾ ಏತಯಾ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಯಾಜಯತ್ ತತೋ ದೇವಾ ಅಮೃತತ್ವಮ್ ಅಗಛನ್, ಅಮೃತಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅಮೃತಮ್ ಆಯುಸ್, ಅಮೃತೇನೈವೈಷ್ವ್ ಅಮೃತಮ್ ಆಯುರ್ ಆಪ್ತ್ವಾದಧಾತ್, ಯ ಆಯುಷ್ಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತಯಾ ಯಾಜಯೇತ್, ಏತದ್ ವೈ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯಾಮೃತತ್ವಂ ಯತ್ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಏತಿ, ಅಮೃತಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅಮೃತಮ್ ಆಯುಸ್, ಅಮೃತೇನೈವಾಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಮೃತಮ್ ಆಯುರ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ದಧಾತಿ ತೇನ ಸ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಏತಿ ನ ಪುರಾಯುಷಃ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಶತಕೃಷ್ಣಲೋ ಭವತಿ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಚತ್ವಾರಿಚತ್ವಾರಿ ಕೃಷ್ಣಲಾನ್ಯ್ ಅವದ್ಯತಿ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪರಿಹರ್ತವಾ ಆಹ ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸರ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವೀರ್ಯಂ ದಧಾತಿ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವಾಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಯುರ್ ದಧಾತಿ ||೨,೨।೨||
ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪುರೋಧಾಕಾಮಸ್ ತಸ್ಯ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಮ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ದೇವತಾಂ ಪುರೋಧಾಯಾ ಉಪಾಸರತ್ ಸ್ವೈನಂ ದೇವತಾ ಪುರೋಧಾಂ ಗಮಯತಿ ಯದ್ ವೈ ಲೇಲಾಯದ್ ವೀವ ಭಾತಿ ತಜ್ ಜ್ಯೋತಿಸ್ ತಸ್ಮಾಜ್ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ ಯದಿ ನೇವ ಪುರೋಧಾಂ ಗಛೇದ್ ಐನ್ದ್ರಾಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಹವಿರ್ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಚೈವ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚ ಸಯುಜಾ ಅಕರ್, ತಾಜಗ್ ಏನಂ ಪುರೋದಧತೇ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪಯಸಿ ಗ್ರಾಮಕಾಮೋ ವಾ ಪಶುಕಾಮೋ ವಾ ತಸ್ಯ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೇ ಗಣವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಮ್, ಯೋ ಬಹುಪುರುಷ್ಟಸ್ ತಸ್ಯ ಗೃಹಾತ್ ಕ್ಷೀರಮ್ ಆಹರೇಯುಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ವಾಸಾಂ ಗವಾಂ ದುಗ್ಧಮ್, ಸ್ಯಾದ್ ಉದಕಮ್, ಪುಷ್ಟಿರ್ ಏವೈಷಾ ಸಂಭ್ರಿಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಗಣೀ ಸ್ವಾಂ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಂ ಭೂಯಿಷ್ಠೇನಾರ್ಪಯತಿ ಸಜಾತೈರ್ ಏನಂ ಗಣಿನಂ ಕರೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ತಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯೇ ವೀರವತೀ ವಯಸ್ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಮ್, ಛದಿರ್ ದರ್ಶೇ ಯಾಜಯೇತ್, ಉದ್ಬರ್ಹಿಃ ಪ್ರಸ್ತರಃ ಸ್ಯಾತ್, ಬಾಣವನ್ತಃ ಪರಿಧಯಸ್, ವಯಾಂಸಿ ಪರಂ ಗ್ರಾಮಮ್ ಆವಿಶನ್ತಿ ತಥಾ ವಿಜ್ಞೇಯಮ್, ಜೇಷ್ಯಾಮಾ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮೈವೋಪಾಸರತ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯತ್ರ ಕಾಮಯೇತ ಬ್ರಹ್ಮಬಲಂ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯೇ ಮರುತ್ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಮ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಸ್, ವಿಣ್ ಮರುತಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ವಾ ಏತದ್ ವಿಶಮ್ ಅಧಿ ವಿನಾಶಯತಿ ದ್ರಢಿಮ್ನೇ ಽಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ||೨,೨।೩||
ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಗಾರ್ಮುತಂ ಪಶುಕಾಮಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜತ ತೇ ಽಸ್ಮಾತ್ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಪರಾಞ್ಚ ಆಯನ್, ತಾನ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ ಚಾನ್ವೈತಾಮ್, ತೇ ಯತ್ರಾವಸಂಸ್ ತತಃ ಶಕ್ನೋ ಗರ್ಮುದ್ ಅಜಾಯತ ತಂ ವಾ ಅಬ್ರವೀತ್, ಅನೇನ ಮಾ ಯಾಜಯೇತಿ ತೇನ ವಾ ಏನಮ್ ಅಯಾಜಯತ್ ತಂ ಪಶವ ಉಪಾವರ್ತನ್ತ ಯಃ ಪಶುಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತೇನ ಯಾಜಯೇತ್, ಉಪ ಹೈನಂ ಪಶವಾ ಆವರ್ತನ್ತೇ ಯದಾ ಹಿ ಸ ತಮ್ ಏತೇನಾಯಾಜಯದ್ ಅಥ ತಂ ಪಶವ ಉಪಾವರ್ತನ್ತ ಸೌಮಾಪೌಷ್ಣಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಗಾರ್ಮುತಂ ಪಶುಕಾಮಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜತ ತೇ ಽಸ್ಮಾತ್ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಪರಾಞ್ಚ ಆಯನ್, ತೇಷಾಂ ಪೂಷಣಮ್ ಅಧಿಪಾಮ್ ಅಕರೋತ್ ತೇ ಯತ್ರಾವಸಂಸ್ ತತಃ ಶಕ್ನೋ ಗರ್ಮುದ್ ಅಜಾಯತ ತಂ ವಾ ಆಹರತ್, ಅನೇನ ಮೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠೇತಿ ಸ ಸೋಮೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮಮ ವಾ ಅಕೃಷ್ಟಪಚ್ಯಮ್ ಇತಿ ತಂ ಸೌಮಾಪೌಷ್ಣಂ ನಿರವಪತ್ ತಂ ಪಶವ ಉಪಾವರ್ತನ್ತ ಯಃ ಪಶುಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತೇನ ಯಾಜಯೇತ್, ಉಪ ಹೈನಂ ಪಶವಾ ಆವರ್ತನ್ತೇ ಯದಾ ಹಿ ಸ ತಮ್ ಏತೇನಾಯಾಜಯದ್ ಅಥ ತಂ ಪಶವ ಉಪಾವರ್ತನ್ತ ಸೋಮೋ ವೈ ರೇತೋಧಾಃ ಪೂಷಾ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ಸೋಮ ಏವಾಸ್ಮೈ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಪೂಷಾ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಗಾರ್ಮುತಂ ಪಶುಕಾಮಃ ಪೃಶ್ನೀನಾಂ ಗವಾಂ ದುಗ್ಧೇ ಪೃಶ್ನೀನಾಂ ಗವಾಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ ತತ್ರಾಪಿ ಗೋಮೂತ್ರಸ್ಯಾಶ್ಚೋತಯೇಯುಃ ಪೃಶ್ನಿರ್ ವೈ ಯದ್ ಅದುಹತ್ ಸ ಗರ್ಮುದ್ ಅಭವತ್, ಇಯಂ ವೈ ಪೃಶ್ನಿರ್ ವಾಗ್ ವಾ ತಸ್ಯಾ ವಾ ಏತಞ್ ಶಿರೋ ಯದ್ ಗರ್ಮುತಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತದ್ ಆಣ್ಡಮ್ ಇವ ಪೀಯೂಷ ಇವ ತಂ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪಶುಕಾಮಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ವೈ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ವಾಸ್ತ್ವಮಯಂ ರೌದ್ರಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯತ್ರ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಜಾಃ ಶಮಾಯೇತ ವಾಸ್ತೋರ್ ವೈ ವಾಸ್ತ್ವಂ ಜಾತಮ್, ವಾಸ್ತ್ವಮಯಂ ಖಲು ವೈ ರುದ್ರಸ್ಯ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಶಮಯತಿ ತಯಾ ನಿಷಾದಸ್ಥಪತಿಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಸಾ ಹಿ ತಸ್ಯೇಷ್ಟಿಃ ಕೂತಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಕರ್ಣೋ ವಾ ಗರ್ದಭಃ ||೨,೨।೪||
ಪರಮೇಷ್ಠಿನೇ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಸ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ವಾ ಏಷ ದೇವಾನಾಂ ಯಃ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ರಾಜನ್ಯೋ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್, ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಂ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಂ ಕರೋತಿ ತಸ್ಮೈ ಧನುಶ್ ಚ ತಿಸ್ರಶ್ ಚ ಪ್ರಯಛೇತ್ || ಅಗ್ನಿಷ್ ಟೇ ತೇಜಃ ಪ್ರಯಛತ್ವ್ ಇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪಿತ್ರ್ಯಾಂ ಬನ್ಧುತಾಮ್ || ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ತೇಜಃ ಪ್ರಯಛತಿ, ಇನ್ದ್ರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪಿತ್ರ್ಯಾಂ ಬನ್ಧುತಾಮ್, ವೈಶ್ವದೇವಂ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್, ತಂ ಬರ್ಹಿಷದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಮಯಾ ಸ್ಫ್ಯೇನ ವ್ಯ್·ಹೇತ್ || ಇದಮ್ ಅಹಂ ಮಾಂ ಚಾಮುಂ ಚ ವ್ಯ್·ಹಾಮಿ || ಇತಿ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಮ್, ಯದ್ ಅಧೋ ಽವಮೃದ್ಯೇತ ಯಚ್ ಚ ಸ್ಫ್ಯ ಆಶ್ಲಿಷ್ಯೇತ್ ತದ್ ವಿಷ್ಣವ ಉರುಕ್ರಮಾಯಾವದ್ಯೇತ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಏವೈನಾ ಅನ್ತರಾ ವಿಕ್ರಮತೇ ತಂ ಪುನಃ ಸಮೂಹೇತ್ || ಇದಮ್ ಅಹಂ ಮಾಂ ಚಾಮುಂ ಚ ಸಮೂಹಾಮಿ || ಇತಿ ಯೋ ಽಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್, ವೈಶ್ವದೇವೀರ್ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಭಿರ್ ಏವೇತರಂ ವ್ಯೂಹತಿ ತಾಭಿರ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಸಮೂಹತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಣ್ಯೈ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸೇನಾಯಾಮ್ ಉತ್ತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯಾಮ್, ಸೇನಾ ವಾ ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಾಂ ಪುರಸ್ತಾನ್ ಮುಖತೋ ಜಿತ್ಯೈ ಸಂಶ್ಯತಿ ಬಲ್ಬಜಾ ಅಪೀಧ್ಮೇ ಸ್ಯುಃ ಶಕ್ನೋ ವಾ ಏತೇ ಽಧ್ಯುತ್ಥಿತಾಸ್, ನ್ಯಾಯೇನೈವೈನಾಮ್ ಅಭಿನಯತಿ ಯತ್ ತಸ್ಯಾಂ ಸೇನಾಯಾಂ ವಿನ್ದೇತ ಸಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ವಾಚಸ್ಪತಯೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇಞ್ ಶ್ರೀಕಾಮಸ್, ಯೋ ವೈ ವಾಚೋ ಽಧ್ಯಕ್ಷಃ ಸ ವಾಚಸ್ಪತಿಸ್ ತಞ್ ಶ್ರೀಕರಣಮ್ ಏವೈತತ್ ||೨,೨।೫||
ಅಗ್ನಯೇ ವಸುಮತೇ ಸತೀನಾನಾಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸೋಮಾಯ ರುದ್ರವತೇ ಶ್ಯಾಮಾಕಂ ಚರುಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಮರುತ್ವತೇ ನೈವಾರಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್, ವರುಣಾಯಾದಿತ್ಯವತೇ ಯವಮಯಂ ಚರುಮ್, ದೇವಾ ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯೇ ತಿಷ್ಠಮಾನಾಶ್ ಚತುರ್ಧಾ ವ್ಯುದಕ್ರಾಮನ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಸುಭಿಃ ಸೋಮೋ ರುದ್ರೈರ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಮರುದ್ಭಿರ್ ವರುಣ ಆದಿತ್ಯೈಸ್ ತಾನ್ ವಾ ಏತಯಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಯಾಜಯತ್ ಸಂಜ್ಞಾನ್ಯಾ, ಅತ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಏವಾಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತ, ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಭಿಸಮಜಾನತ ತದ್ ಯ ಏತಯಾ ಯಜತೇ ತಮ್ ಏವಾಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತೇ ತಮ್ ಅಭಿಸಂಜಾನತೇ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಐನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಃ ಕಾರ್ಯಾ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಂ ಹಿ ತೇ ಽಭಿಸಮಾವರ್ತನ್ತ, ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಭಿಸಮಜಾನತ ||
[ಪುಟ ೨,೨೦]
ಸಂಜ್ಞಾನಂ ನೋ ದಿವಾ ಪಶೋಃ ಸಂಜ್ಞಾನಂ ನಕ್ತಮ್ ಅರ್ವತಃ |
ಸಂಜ್ಞಾನಂ ನಃ ಸ್ವೇಭ್ಯಃ ಸಂಜ್ಞಾನಮ್ ಅರಣೇಭ್ಯಃ ಸಂಜ್ಞಾನಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಯುವಮ್ ಇಹಾಸ್ಮಭ್ಯಂ ನಿಯಛತಮ್ ||
ಸಮ್ ಇನ್ದ್ರ ರಾಯಾ ಸಮ್ ಇಷಾ ರಭೇಮಹಿ ಸಂ ವಾಜೈಃ ಪುರುಶ್ಚನ್ದ್ರೈರ್ ಅಭಿದ್ಯುಭಿಃ |
ಸಂ ದೇವ್ಯಾ ಪ್ರಮತ್ಯಾ ವೀರಶುಷ್ಮಯಾ ಗೋಅಗ್ರಯಾಶ್ವವತ್ಯಾ ರಭೇಮಹಿ ||
ಇನ್ದ್ರವಾಯೂ ಸುಸಂದೃಶಾ ಸುಹವೇಹ ಹವಾಮಹೇ |
ಯಥಾ ನಃ ಸರ್ವಾ ಇಜ್ ಜನಃ ಸಂಗಮೇ ಸುಮನಾ ಅಸತ್ ||
ಸಂ ವೋ ಮನಾಂಸಿ ಸಂ ವ್ರತಾ ಸಮ್ ಆಕೂತೀರ್ ಅನಂಸತ |
ಅಮೀ ಯೇ ವಿವ್ರತಾಃ ಸ್ಥ ತಾನ್ ವಃ ಸಂನಮಯಾಮಸಿ ||
ಸಮಾನಾ ವಾ ಆಕೂತಾನಿ ಸಮಾನಾ ಹೃದಯಾನಿ ವಃ |
ಸಮಾನಮ್ ಅಸ್ತು ವೋ ಮನೋ ಯಥಾ ವಃ ಸುಸಹಾಸತಿ ||
ಸಮಾನೋ ಮನ್ತ್ರಃ ಸಮಿತಿಃ ಸಮಾನೀ ಸಮಾನಂ ವ್ರತಂ ಸಹ ಚಿತ್ತಮ್ ಏಷಾಮ್ |
ಸಮಾನಂ ಕ್ರತುಮ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯಧ್ವಂ ಸಮಾನೇನ ವೋ ಹವಿಷಾ ಜುಹೋಮಿ ||
ಸಂಗಛಧ್ವಂ ಸಂಜಾನೀಧ್ವಂ ಸಂ ವೋ ಮನಾಂಸಿ ಜಾನತಾಮ್ |
ದೇವಾ ಭಾಗಂ ಯಥಾ ಪೂರ್ವೇ ಸಂಜಾನಾನಾ ಉಪಾಸತೇ ||೨,೨।೬||
ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಾವಿತ್ರಂ ಚರುಂ ವಾಯವ್ಯಾಂ ಯವಾಗೂಂ ಪ್ರತಿಧುಗ್ ವಾ ಭೌಮಮ್ ಏಕಕಪಾಲಂ ಯಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಂ ನಶ್ಯೇದ್ ಯೋ ವಾ ಹಿರಣ್ಯಂ ವಿನ್ದೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಅಗ್ರೇ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅವಿನ್ದತ್ ಸ ಸವಿತ್ರಾಮನ್ತ್ರಯತ ನ ಖಲು ವೈ ಕಿಂಚನ ವಾಯುನಾನಭಿಗತಮ್ ಅಸ್ತಿ, ಅಸ್ಯಾಂ ವೈ ಸ ತದ್ ಅವಿನ್ದತ್, ವಿತ್ತ್ಯಾ ಏವಾಗ್ನೇಯಃ ಪ್ರಸವಾಯ ಸಾವಿತ್ರಸ್, ಅಭಿನೀತ್ಯೈ ವಾಯವ್ಯಾ, ಅಥ ಯದ್ ಭೌಮಸ್, ಅಸ್ಯಾಂ ಹಿ ಸ ತದ್ ಅವಿನ್ದತ್, ಏತೇ ವೈ ಪ್ರದಾತಾರಸ್ ತಾನ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ಪ್ರಯಛನ್ತಿ ಸ ಯದಾ ವಿನ್ದೇದ್ ಅಥೈತೇಭ್ಯ ಏವ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಯೈರ್ ಏವಾವಿನ್ದತ್ ತಾನ್ ಭಾಗಿನಃ ಕರೋತಿ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಸೋಮಾಯ ರಾಜ್ಞೇ ದುಹಿತೄರ್ ಅದದಾನ್ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಸ ರೋಹಿಣ್ಯಾಮ್ ಏವಾವಸನ್ ನೇತರಾಸು ತಾ ಅನುಪೇಯಮಾನಾಃ ಪುನರ್ ಅಗಛನ್, ತಂ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮೇಣಾಗ್ರಹಯತ್ ಸ ನಿರಸ್ರವತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಗೃಹೀತೋ ನಿಃಸ್ರವತಿ ಸ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವತ್ ತಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಋತಂ ಬ್ರೂಹೀತಿ ಸ ಋತಮ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಯಥಾ ಸರ್ವಾಸ್ವ್ ಏವ ಸಮಾವದ್ ವಸಾನೀತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ಸರ್ವಾಸ್ವ್ ಏವ ಸಮಾವದ್ ವಸತಿ ತಸ್ಮೈ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಮ್ ಐಛತ್ ತಸ್ಮಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾಂ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಚರುಂ ನಿರವಪತ್ ತೇನಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಮ್ ಅವಿನ್ದತ್ ಸೋ ಽಮುಮ್ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನಮ್ ಅನ್ವಾಪ್ಯಾಯತ ವಸೀಯಾನ್ ಅಭವತ್, ಯೋ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಗೃಹೀತಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾಂ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಏತೇನ ವೈ ಸ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಮ್ ಅವಿನ್ದತ್ ತೇನೈವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಂ ವಿನ್ದತಿ, ಅಮುಮ್ ಏವಾಪ್ಯಾಯಮಾನಮ್ ಅನ್ವಾಪ್ಯಾಯತೇ ವಸೀಯಾನ್ ಭವತಿ ||೨,೨।೭||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಭಾಗಧೇಯಾನಿ ವ್ಯಕಲ್ಪಯತ್ ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಯದ್ ಅತಿರಿಚ್ಯತೇ ತನ್ ಮಮೇತಿ ತದ್ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಏವಾತ್ಯರಿಚ್ಯತ ತದ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಅನೂದಶ್ರಯತ ತನ್ ನೈಕೇನಾಪ್ನೋತ್, ನ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮ್, ತತ್ ತೃತೀಯೇನಾಪ್ತ್ವಾವಾರುನ್ದ್ಧ ಯತ್ ತ್ರಯಃ ಪುರೋಡಾಶಾ ಭವನ್ತಿ, ಏಭ್ಯೋ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಭ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಉತ್ತರೌತ್ತರಃ ಪುರೋಡಾಶೋ ಜ್ಯಾಯಾನ್ ಭವತಿ, ಉತ್ತರ ಉತ್ತರೋ ಹಿ ಲೋಕೋ ಜ್ಯಾಯಾನ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ರಾಜ್ಞೇ ಪ್ರಥಮಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸ್ವರಾಜ್ಞೇ ಮಧ್ಯಮಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯಾಧಿರಾಜಾಯೋತ್ತಮಸ್, ಏತಾನಿ ವೈ ಸರ್ವಾಣೀನ್ದ್ರೋ ಽಭವದ್ ರಾಜ್ಯಂ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ ಆಧಿರಾಜ್ಯಮ್ ಏತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಭವತಿ ಯ ಏತೈರ್ ಯಜತೇ ಸರ್ವಮ್ ಏತದ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರಥಮಾಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ಮಧ್ಯಮಯಾ ಯಜೇತ್, ಮಧ್ಯಮಾಮ್ ಅನೂಚ್ಯೋತ್ತಮಯಾ ಯಜೇತ್, ಉತ್ತಮಾಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ಪ್ರಥಮಯಾ ಯಜೇತ್, ಏವಮ್ ಅಸ್ಯ ಸರ್ವಾ ಅನುವಾಕ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವಾ ಯಾಜ್ಯಾಸ್, ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಪ್ರತಿಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಅನುಸಂತತ್ಯೈ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಘರ್ಮವತೇ ಸೂರ್ಯವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ತೇಜಸ್ಕಾಮಸ್ ತೇಜೋ ವೈ ಘರ್ಮಸ್ ತೇಜಃ ಸೂರ್ಯಸ್ ತೇಜ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯೇನ್ದ್ರಿಯವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಪಶುಕಾಮಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೈ ಪಶವಸ್, ಇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯ ಪ್ರದಾತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಯಛತಿ ||೨,೨।೮||
ಇನ್ದ್ರಾಯಾರ್ಕವತೇ ಽಶ್ವಮೇಧವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ನಿರುದ್ಧಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಅನ್ತಂ ವಾ ಏಷ ಗತೋ ಯೋ ನಿರುದ್ಧಸ್, ಅನ್ತೋ ಽರ್ಕಸ್, ಅನ್ತೋ ಽಶ್ವಮೇಧಸ್, ಅನ್ತೇನೈವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ತೇ ಕಲ್ಪಯತಿ ವಶಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ವಶಂ ಮಾ ನಯಾದ್ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾರ್ಕವತೇ ಽಶ್ವಮೇಧವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಜನೇ ಮ ಋಧ್ಯೇತೇತಿ, ಅನ್ತೋ ವಾ ಏಷಾ ಋದ್ಧೀನಾಂ ಯಜ್ ಜನಸ್, ಅನ್ತೋ ಽರ್ಕಸ್, ಅನ್ತೋ ಽಶ್ವಮೇಧಸ್, ಅನ್ತೇನೈವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ತೇ ಕಲ್ಪಯತಿ ವಶಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ವಶಂ ಮಾ ನಯಾದ್ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾರ್ಕವತೇ ಽಶ್ವಮೇಧವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಗತಶ್ರೀಸ್, ಯದಾ ವೈ ಶ್ರಿಯೋ ಽನ್ತಂ ಗಛತ್ಯ್ ಅಥ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಅನ್ತೋ ಽರ್ಕಸ್, ಅನ್ತೋ ಽಶ್ವಮೇಧಸ್, ಅನ್ತಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ ನ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾರ್ಕವತೇ ಽಶ್ವಮೇಧವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಮಹಾಯಜ್ಞೋ ಮೋಪನಮೇದ್ ಇತಿ, ಏತೇ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯಜ್ಞಿಯೇ ತನ್ವೌ ಯದ್ ಅರ್ಕಶ್ ಚಾಶ್ವಮೇಧಶ್ ಚ ತೇ ಏವಾಲಬ್ಧ ತಾಭ್ಯಾಂ ಮಹಾಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಭತೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಘರ್ಮವತೇ ಸೂರ್ಯವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಮನ್ಯುಮತೇ ಮನಸ್ವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯೇನ್ದ್ರಿಯವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯಾರ್ಕವತೇ ಽಶ್ವಮೇಧವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್, ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಇದಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಘರ್ಮಶ್ ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ ಚ, ಇದಮ್ ಅಸ್ಯ ಮನ್ಯುಶ್ ಚ ಮನಶ್ ಚ, ಇದಮ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರಶ್ ಚೇನ್ದ್ರಿಯಂ ಚ, ಇದಮ್ ಅಸ್ಯಾರ್ಕಶ್ ಚಾಶ್ವಮೇಧಶ್ ಚ, ಏತಾನಿ ವೈ ಸರ್ವಾಣೀನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್, ಏತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಭವತಿ ಯ ಏತೈರ್ ಯಜತೇ ಸರ್ವಮ್ ಏತದ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೨,೨।೯||
ಇನ್ದ್ರಾಯಾಂಹೋಮುಚಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಜಯೇತ್, ಏಷಾ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಭೇಷಜಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ಅಂಹೋಮುಕ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಮ್ ಅಂಹಸೋ ಮುಞ್ಚತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ರಾತ್ರ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯೋ ಜ್ಯಾನ್ಯಾ ಮಾರಣಾದ್ ಅಪರೋಧಾದ್ ವಾ ಬಿಭೀಯಾತ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ತ್ರಾತಾ, ಇನ್ದ್ರೋ ಽಪರೋದ್ಧಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಂ ತ್ರಾಯತೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾನ್ವೃಜವಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇಜ್ ಜ್ಯೇಷ್ಠಬನ್ಧುಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೈ ಜ್ಯೇಷ್ಠಬನ್ಧುಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವೈನಾನ್ ಅನ್ವೃಜೂನ್ ಕುರುತೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪ್ರಬಭ್ರಾಯೈಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಪ್ರವಭ್ರೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಂ ಪ್ರಾಹರತ್ ಪ್ರಬಭ್ರ ಏವೈಭ್ಯೋ ವಜ್ರಂ ಪ್ರಹರತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೈಮೃಧಾಯೈಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಮೃಧೋ ವಾ ಏಷ ವಿಹನ್ತಿ ಯಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಯತಿ ಮೃಧ ಏವ ವಿಹತೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾಭಿಮಾತಿಘ್ನ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ, ಅಭಿಮಾತೀರ್ ವಾ ಏಷ ಹನ್ತಿ ಯಃ ಸ್ಮಾಗ್ರಾಮಂ ಜಯತಿ, ಅಭಿಮಾತೀರ್ ಏವ ಹತೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾಭಿಮಾತಿಷಾಹಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ವಿಷಹೇಯ, ಅಭಯಂ ಮೇ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಮ್ ಉದಯಛತ್ ತಂ ದಾನವಾ ನಾನ್ವಮನ್ಯನ್ತ ತಮ್ ಏತೇನ ಭಾಗಧೇಯೇನಾನ್ವಮನ್ಯನ್ತ ತತೋ ವೈ ಸೋ ಽಭಿಮಾತೀರ್ ಅಹನ್ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್ ವೃತ್ರಂ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಹನ್ತಿ ಯಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಯತಿ ತದ್ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಮ್ ಏವೈತತ್ ||೨,೨।೧೦||
ಐನ್ದ್ರಮ್ ಏಕಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ನಿರುದ್ಧಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಆ ಪ್ರೇಹಿ ಪರಮಸ್ಯಾಃ ಪರಾವತಾ ಇತಿ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಮ್, ಪರಾವತಂ ವಾ ಏಷ ಗತೋ ಯೋ ನಿರುದ್ಧಃ ಪರಾವತ ಏವೈನಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವಗಮಯತಿ, ಐನ್ದ್ರಂ ತ್ರಯೋದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ನಿರುದ್ಧಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಅತಿರಿಕ್ತಂ ವೈ ತ್ರಯೋದಶಮ್ ಅತಿರಿಕ್ತೋ ನಿರುದ್ಧಸ್, ಅತಿರಿಕ್ತಾದ್ ಏವೈನಮ್ ಅತಿರಿಕ್ತಮ್ ಆಪ್ತ್ವಾವಗಮಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಜ್ರಿಣಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೃತ್ರಘ್ನ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೃತ್ರತೂರಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ಯಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ ಸೋಮೇನ ಯಜೇತ ವಜ್ರಂ ವಾ ಏಷ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೋಞ್ಶ್ರಯತಿ ಯಃ ಸೋಮೇನ ಯಜತೇ ಯದ್ ವಜ್ರಿಣೇ ವಜ್ರೇಣೈವಾಸ್ಯ ವಜ್ರಂ ಸ್ತೃಣುತೇ ಯದ್ ವೃತ್ರಘ್ನೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ವೈ ವೃತ್ರಸ್, ಹನ್ತ್ಯ್ ಏವೈನಮ್, ಯದ್ ವೃತ್ರತೂರೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ವೈ ವೃತ್ರಸ್ ತರತ್ಯ್ ಏವೈನಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರಂಜಯಾಯೈಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಪಶುಷು ವಾ ವಿವದೇತ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರಂಜಯಸ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಜಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾಧಿರಾಜಾಯೈಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯತ್ರ ರಾಜಾನಃ ಸದೃಶಾ ಇವ ಸ್ಯುಸ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಧಿರಾಜಸ್ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಮ್ ಆಧಿರಾಜ್ಯಂ ಗಮಯತಿ ||೨,೨।೧೧||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ಮನ್ಯುಮತೇ ಮನಸ್ವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಮನ್ಯುನಾ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ಕ್ರಿಯತ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ಜಯತಿ ವೀರ್ಯಂ ಚೈವೈಷ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಚ ಜಿತ್ಯೈ ದಧಾತಿ ಮನ್ಯವೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಮನ್ಯುನಾ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ವೀರ್ಯಮ್ ಏವೈಷು ಜಿತ್ಯೈ ದಧಾತಿ ಯಂ ಜೀವಗ್ರಾಹಂ ಗೃಹ್ಣೀಯುಸ್ ತಂ ವಿಕೃನ್ತೇಯುಸ್, ಮನ್ಯೋಃ ಸ್ವಿದ್ ಏವ ಸತ್ಯಮ್ ಅಕರ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಮನಸ್ವತಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಪುನ್ಯಃ ಸ್ಯಾಮ್ ಅನಾಧೃಷ್ಯ ಇತಿ ಮನೋ ವೈ ಶ್ರೀಸ್ ತ್ವಿಷಿಃ ಶ್ರಿಯಮ್ ಏವಾಸ್ಮಿಂಸ್ ತ್ವಿಷಿಂ ದಧಾತಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ನು ಪುರಾ ಮನಸೋ ನ ಕೀರ್ತಯೇತ್ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ವಾ ಅನಾಪ್ತಮ್ ಆಪ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರೇಣೈವಾಸ್ಮಾ ಆಪ್ತ್ವಾ ಶ್ರಿಯಂ ತ್ವಿಷಿಂ ದಧಾತಿ ||೨,೨।೧೨||
ಯಸ್ಯ ಸಾನ್ನಾಯ್ಯಂ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಅಭ್ಯುದಿಯಾದ್ ಯೇ ಪುರೋಡಾಶ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಸ್ ತಾಂಸ್ ತ್ರೇಧಾ ಕುರ್ಯಾತ್, ಯೇ ಮಧ್ಯಮಾಸ್ ತಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ದಾತ್ರೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಯೇ ಸ್ಥವಿಷ್ಠಾಸ್ ತಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪ್ರದಾತ್ರೇ ದಧಂಶ್ ಚರುಮ್, ಯೇ ಕ್ಷೋದಿಷ್ಠಾಸ್ ತಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಾಯ ಶೃತೇ ಚರುಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಮಧ್ಯಮಸ್ಯ ದಾತಾ, ಇನ್ದ್ರೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಯ ಪ್ರದಾತಾ, ಅಥ ಯತ್ ಕ್ಷೋದಿಷ್ಠಂ ತಞ್ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಮ್, ತದ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಪಶೂನ್ ಏವ ಸೋಮೋ ವಾ ಏತಸ್ಯಾತಿರಿಚ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಸಾನ್ನಾಯ್ಯಂ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಅಭ್ಯುದೇತಿ ಸ ವೈ ಪಶೂನ್ ಏವಾಭ್ಯತಿರಿಚ್ಯತೇ ಯಃ ಪಶುಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸೋ ಽಮಾವಾಸ್ಯಾಮ್ ಇಷ್ಟ್ವಾ ವತ್ಸಾನ್ ಅಪಾಕುರ್ಯಾತ್, ಯೇ ಪುರೋಡಾಶ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಸ್ ತಾಂಸ್ ತ್ರೇಧಾ ಕುರ್ಯಾತ್, ಯೇ ಕ್ಷೋದಿಷ್ಠಾಸ್ ತಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ಸನಿಮತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಯೇ ಮಧ್ಯಮಾಸ್ ತಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಾಯ ಶೃತೇ ಚರುಮ್, ಯೇ ಸ್ಥವಿಷ್ಠಾಸ್ ತಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪ್ರದಾತ್ರೇ ದಧಂಶ್ ಚರುಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ತದ್ ವಿನ್ದತಿ ಯದ್ ಇಹ ವಿಷ್ಣುಸ್ ತದ್ ಯದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ ತದ್ ಯದ್ ದಿವಿ ಸತ್ವಾನೋ ಗಾ ಇಛನ್ತಿ ಯದ್ ಏತೇ ತಣ್ಡುಲಾ ವಿಭಾಜ್ಯನ್ತೇ ಸತ್ವಾನೋ ವಾ ಏತ ಏಷ್ಟಾರಸ್, ಅಭಿರೋದ್ಧಾರ ಏವ, ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಗತಶ್ರೀಸ್ ತಸ್ಯ ಗೌರ್ ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ ಪ್ರಾಙ್ ಪ್ರಯಾಯ ವೈಷ್ಣವಂ ತ್ರಿಕಪಾಲಮ್, ತಸ್ಯ ವಡಬಾ ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ ಪ್ರಾಙ್ ಪ್ರಯಾಯ ಗಿರಿಂ ಗತ್ವಾಪೋ ವಾ ಪ್ರಜಾಪತ್ಯಂ ಘೃತೇ ಚರುಮ್, ತಸ್ಯ ಪುರುಷೀ ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯ ಇಮಾಂ ತೇನಾಕ್ರಮತೇ ಯದ್ ವೈಷ್ಣವೋ ಽನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತೇನ ಯತ್ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಽಮುಂ ತೇನ ಲೋಕಮ್, ಯತ್ ಪ್ರಾಙ್ ಪ್ರಯಾತ್ಯ್ ಅಭಿ ಸ್ವಿದ್ ಏವಾಕ್ರಮೀತ್, ಯದ್ ಗಿರಿಂ ಗಛತ್ಯ್ ಅಪೋ ವಾನ್ತಂ ಸ್ವಿದ್ ಏವಾಗನ್ ಯತ್ ತಿಸ್ರೋ ಧೇನವೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಇಮಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಲೋಕಾನ್ ಧೇನುರ್ ಅಕರ್ ಇಮಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರದಾಪಯತಿ ಪ್ರತ್ತಾನ್ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸೌಮೇನ್ದ್ರಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇಞ್ ಶ್ಯಾಮಾಕಂ ಸೋಮವಾಮಿನೇ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ತ್ವಷ್ಟುಃ ಸೋಮಮ್ ಅಪಿಬದ್ ಅನುಪಹೂಯಮಾನಸ್ ತಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಃ ಸೋಮಪೀಥೋ ಽಪತತ್ ತೇ ಶ್ಯಾಮಾಕಾ ಅಭವನ್ತ್ ಸೋಮಪೀಥೇನ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಃ ಸೋಮಂ ವಮಿತಿ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಃ ಸೋಮಪೀಥೇನೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಃ ಸೋಮಂ ವಮಿತಿ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಶಿಥಿರ ಇವ ಹಿ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಸೋಮಪೀಥಸ್, ಅಥೈಷ ಸೋಮಂ ವಮಿತಿ ಯಞ್ ಶ್ಯಾಮಾಕತಣ್ಡುಲೈಃ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಸೋಮಪೀಥಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ||೨,೨।೧೩||
ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀಂ ಪಯಸ್ಯಾಮ್ ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಋದ್ಧ್ಯಾ ಏವಾಗ್ನೇಯಸ್, ಅಥೋ ಅಸ್ಥನ್ವನ್ತಮ್ ಏವೈನಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ, ಈಶ್ವರಾ ವೈ ಪಯಸ್ಯಾ ಋತೇ ಪಶೋರ್ ಅಶಾನ್ತಾ ನಿರ್ಮೃಜಃ ಪಶುರ್ ಅಪ್ಯ್ ಆಲಭ್ಯಃ ಶನ್ತ್ಯಾ ಅನಿರ್ಮಾರ್ಗಾಯ, ಏತೇ ವೈ ಪಶವೋ ಯದ್ ವ್ರೀಹಯಶ್ ಚ ಯವಾಶ್ ಚ ಯದ್ ವ್ರೀಹಿಮಯಃ ಪುರೋಡಾಶೋ ಭವತಿ ತೇನೈವ ಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅನಿರ್ಮಾರ್ಗಾಯ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್, ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ, ಐನ್ದ್ರವಾರುಣೀ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್, ಐನ್ದ್ರವಾರುಣೋ ಹಿ ರಾಜನ್ಯೋ ದೇವತಯಾ, ಆಗ್ನಿವಾರುಣೀ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ಅತ್ರ ವೈಶ್ಯಸ್ಯಾಪಿ ದೇವತಾ, ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ದೇವತಾಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ್ಯಾ ಉಪಾಸರತ್, ವರುಣಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏಷ ಯ ಆಮಯಾವೀ ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ ಪಯೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಪಯ ಏತಸ್ಯಾಮಯತಿ ಪಯಸೈವಾಸ್ಯ ಪಯೋ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾತಿ ಯದ್ ವ್ಯೂಹತಿ ವಿಕೃತ್ಯ ಹಿ ಶಲ್ಯಂ ಮಧ್ಯತೋ ನಿರ್ಹರನ್ತಿ ತದ್ ಯಕ್ಷ್ಮಂ ವಾವಾಸ್ಯೈತನ್ ಮಧ್ಯತೋ ನಿರ್ಹರನ್ತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಪುನಃ ಸಮುಹ್ಯಾಗ್ನಯೇ ಸಮವದ್ಯತಿ ಯಥಾ ಶಲ್ಯಂ ನಿರ್ಹೃತ್ಯೋಷ್ಣೀಷೇಣ ವೇಷ್ಟಯನ್ತ್ಯ್ ಏವಂ ತದ್ ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ದೇವತಾಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ್ಯಾ ಉಪಾಸರತ್, ವರುಣಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏಷ ಯೋ ಭೂತಿಕಾಮಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ ಪಯೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಪಯ ಏಷ ಇಛತಿ ಯೋ ಭೂತಿಮ್ ಇಛತಿ ಪಯಸೈವಾಸ್ಮೈ ಪಯೋ ಽವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ವ್ಯೂಹತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಗೋಪೀಥಾಯ, ಅಥ ಯತ್ ಪುನಃ ಸಮೂಹತಿ ಭೂತ್ಯೈವೈನಂ ಸಮೂಹತಿ ಗ್ರಾಮಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ದೇವತಾಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ್ಯಾ ಉಪಾಸರತ್, ವರುಣಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏಷ ಯೋ ಗ್ರಾಮಕಾಮಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ ಪಯೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಪಯ ಏಷ ಇಛತಿ ಯೋ ಗ್ರಾಮಮ್ ಇಛತಿ ಪಯಸೈವಾಸ್ಮೈ ಪಯೋ ಽವರುನ್ದ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ವ್ಯೂಹತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಗೋಪೀಥಾಯ, ಅಥ ಯತ್ ಪುನಃ ಸಮೂಹತಿ ಗ್ರಾಮೇಣೈವೈನಂ ಸಮೂಹತಿ, ಏಕಕಪಾಲಾನ್ ಜುಹೋತಿ, ಅತ್ರಾತ್ರ ವೈ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾಸ್ ತತ ಏನಂ ಮುಞ್ಚತಿ ಯನ್ ನಾನಾ ಜುಹುಯಾದ್ ವಿಕರ್ಷಃ ಸ ಯಜ್ಞಸ್ಯ, ಅಗ್ನೌ ಸರ್ವೇ ಹೋತವ್ಯಾಃ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ||
ಯಾ ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಓಜಸ್ಯಾ ತನೂಸ್ ತಯಾ ವಾಂ ವಿಧೇಮ ತಯೇಮಮ್ ಅಮುಂ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಅಂಹಸಸ್, ಯಾ ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಸಹಸ್ಯಾ ತನೂಸ್ ತಯಾ ವಾಂ ವಿಧೇಮ ತಯೇಮಮ್ ಅಮುಂ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಅಂಹಸಸ್, ಯಾ ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಯಾತವ್ಯಾ ತನೂಸ್ ತಯಾ ವಾಂ ವಿಧೇಮ ತಯೇಮಮ್ ಅಮುಂ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಅಂಹಸಸ್, ಯಾ ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ರಕ್ಷಸ್ಯಾ ತನೂಸ್ ತಯಾ ವಾಂ ವಿಧೇಮ ತಯೇಮಮ್ ಅಮುಂ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಅಂಹಸಸ್, ಯಾ ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಓಜಸ್ಯಾ ಸಹಸ್ಯಾ ಯಾತವ್ಯಾ ರಕ್ಷಸ್ಯಾ ತನೂಸ್ ತಯಾ ವಾಮ್ ಅವಿಧಾಮ ತಯೇಮಮ್ ಅಮುಮ್ ಅಮೌಕ್ತಮ್ ಅಂಹಸಸ್, ಯಸ್ ತೇ ರಾಜನ್ ವರುಣ ದೇವೇಷು ಪಾಶಸ್ ತಂ ತ ಏತೇನಾವಯಜೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಸ್ ತೇ ರಾಜನ್ ವರುಣಾನ್ನೇ ಪಾಶಸ್ ತಂ ತ ಏತೇನಾವಯಜೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಸ್ ತೇ ರಾಜನ್ ವರುಣ ದ್ವಿಪಾತ್ಸು ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಪಶುಷು ಪಾಶಸ್ ತಂ ತ ಏತೇನಾವಯಜೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಸ್ ತೇ ರಾಜನ್ ವರುಣೌಷಧೀಷು ವನಸ್ಪತಿಷ್ವ್ ಅಪ್ಸು ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ದಿಕ್ಷು ಪಾಶಸ್ ತಂ ತ ಏತೇನಾವಯಜೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಏತೇ ವೈ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾಸ್ ತತ ಏನಂ ಮುಞ್ಚತಿ ||೨,೩।೧||
ವೈಶ್ವದೇವಂ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ದೇವಾಃ ಸಂಗ್ರಹಣೇನಾಯಜನ್ತ ತೇ ಯತ್ ಕಿಂಚಾಸುರಾಣಾಂ ಸ್ವಮ್ ಆಸೀತ್ ತತ್ ಸಮಗೃಹ್ಣನ್ ಮನಾಂಸಿ ವಾವೈಷಾಂ ತತ್ ಸಮಗೃಹ್ಣನ್, ತೇ ಽಮನಸಃ ಪರಾಭವನ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ಯಜೇತ ಮನೋಗ್ರಹಣಂ ವಾ ಏತತ್, ಮನಾಂಸಿ ವಾ ಏತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಣಾಂ ಸಂಗೃಹ್ಣಾತಿ ತೇ ಽಮನಸಃ ಪರಾಭವನ್ತಿ ಗ್ರಾಮಕಾಮೋ ಯಜೇತ ಮನೋಗ್ರಹಣಂ ವಾ ಏತತ್, ಮನಾಂಸಿ ವಾ ಏತತ್ ಸಜಾತಾನಾಂ ಸಂಗೃಹ್ಣಾತಿ ತೇ ಽಸ್ಮಾನ್ ಮನೋಗೃಹೀತಾ ನಾಪಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಜಾತಾನಾಂ ಗೃಹಾದ್ ಆಜ್ಯಮ್ ಆಹರೇಯುಸ್, ಯಾವತಾಮ್ ಏವ ಕಿಯತಾಂ ಚ ಗೃಹಾದ್ ಆಜ್ಯಮ್ ಆಹರನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮನಾಂಸಿ ಸಂಗೃಹ್ಣಾತಿ ತೇ ಽಸ್ಮಾನ್ ಮನೋಗೃಹೀತಾ ನಾಪಯನ್ತಿ, ಆಮನೇನ ಜುಹೋತಿ, ಆಮನಸ ಏವೈನಾನ್ ಕರೋತಿ ||
ಆಮನಸ್ಯ ದೇವ ಯೇ ಸಜಾತಾಃ ಸಮನಸಸ್ ತಾನ್ ಅಹಂ ಕಾಮಯೇ ಹೃದಾ ತೇ ಮಾಂ ಕಾಮಯನ್ತಾಂ ಹೃದಾ ತಾನ್ ಮಾ ಆಮನಸಸ್ ಕೃಧಿ ಸ್ವಾಹಾ, ಆಮನಸ್ಯ ದೇವ ಯೇ ಪುತ್ರಾಃ ಸಮನಸಸ್ ತಾನ್ ಅಹಂ ಕಾಮಯೇ ಹೃದಾ ತೇ ಮಾಂ ಕಾಮಯನ್ತಾಂ ಹೃಡಾ ತಾನ್ ಮಾ ಆಮನಸಸ್ ಕೃಧಿ ಸ್ವಾಹಾ, ಆಮನಸ್ಯ ದೇವ ಯಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸಮನಸಸ್ ತಾ ಅಹಂ ಕಾಮಯೇ ಹೃದಾ ತಾ ಮಾಂ ಕಾಮಯನ್ತಾಂ ಹೃದಾ ತಾ ಮಾ ಆಮನಸಸ್ ಕೃಥಿ ಸ್ವಾಹಾ, ಆಮನಸ್ಯ ದೇವ ಯೇ ಪಶವಃ ಸಮನಸಸ್ ತಾನ್ ಅಹಂ ಕಾಮಯೇ ಹೃದಾ ತೇ ಮಾಂ ಕಾಮಯನ್ತಾಂ ಹೃದಾ ತಾನ್ ಮಾ ಆಮನಸಸ್ ಕೃಧಿ ಸ್ವಾಹಾ ||
[ಪುಟ ೨,೨೯]
ಏತೇ ವೈ ಸಜಾತಾಃ ಸಜಾತಾ ಇವ ಪುತ್ರಾ ಇವ ಸ್ತ್ರಿಯ ಇವ ಪಶವ ಇವ ತೈರ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅಭಿಸಂಯುಙ್ಕ್ತೇ ತೈರ್ ಭವತಿ ಪೃಷತೀ ಗೌರ್ ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸಾ ಹಿ ವೈಶ್ವದೇವೀ, ಅಥ ಯದ್ ವೈಶ್ವದೇವೀಷ್ಟಿಸ್, ವೈಶ್ವದೇವೀರ್ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾ ಏವಾವಾರುನ್ದ್ಧ ತಾ ಆದ್ಯಾ ಅಕೃತ ಬಹಿರಾತ್ಮಂ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾನುಯಾಜಾಸ್, ಆತ್ಮಾ ದೇವತಾ ಯತ್ ಪ್ರಯಾಜಾನುಯಾಜಾನಾಂ ಪುರಸ್ತಾದ್ ವೋಪರಿಷ್ಟಾದ್ ವಾ ಜುಹುಯಾದ್ ಬಹಿರಾತ್ಮಂ ಸಜಾತಾನ್ ದಧೀತ, ಅಥ ಯನ್ ಮಧ್ಯತೋ ಜುಹೋತಿ ಮಧ್ಯತ ಏವ ಸಜಾತಾನ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ತಾಜಗ್ ಏಯುಸ್ ತಾಜಕ್ ಪರೇಯುರ್ ಇತಿ ದಾರುಮಯೇಣ ಜುಹುಯಾತ್, ಚರಾಚರಾ ಹಿ ವನಸ್ಪತಯಸ್, ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಧ್ರುವಾಃ ಸ್ಯುಃ ಕೃಛ್ರಾದ್ ಏಯುರ್ ಇತಿ ಮೃನ್ಮಯೇನ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಧ್ರುವಾ ಹೀಯಮ್, ಧ್ರುವೋ ಸಿ ಧ್ರುವಸ್ ತ್ವಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಏಧಿ ಧ್ರುವೋ ಽಹಂ ಸಜಾತೇಷು ಭೂಯಾಸಂ ಪ್ರಿಯಃ ಸಜಾತಾನಾಮ್ ಉಗ್ರಶ್ ಚೇತ್ತಾ ವಸುವಿತ್, ಉಗ್ರೋ ಽಸಿ, ಉಗ್ರಸ್ ತ್ವಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಏಧಿ, ಉಗ್ರೋ ಽಹಂ ಸಜಾತೇಷು ಭೂಯಾಸಂ ಪ್ರಿಯಃ ಸಜಾತಾನಾಮ್ ಉಗ್ರಶ್ ಚೇತ್ತಾ ವಸುವಿತ್, ಅಭಿಭೂರ್ ಅಸಿ, ಅಭಿಭೂಸ್ ತ್ವಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಏಧಿ, ಅಭಿಭೂರ್ ಅಹಂ ಸಜಾತೇಷು ಭೂಯಾಸಂ ಪ್ರಿಯಃ ಸಜಾತಾನಾಮ್ ಉಗ್ರಶ್ ಚೇತ್ತಾ ವಸುವಿತ್ ಪರಿಭೂರ್ ಅಸಿ ಪರಿಭೂಸ್ ತ್ವಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಏಧಿ ಪರಿಭೂರ್ ಅಹಂ ಸಜಾತೇಷು ಭೂಯಾಸಂ ಪ್ರಿಯಃ ಸಜಾತಾನಾಮ್ ಉಗ್ರಶ್ ಚೇತ್ತಾ ವಸುವಿತ್ ಸೂರಿರ್ ಅಸಿ ಸೂರಿಸ್ ತ್ವಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಏಧಿ ಸೂರಿರ್ ಅಹಂ ಸಜಾತೇಷು ಭೂಯಾಸಂ ಪ್ರಿಯಃ ಸಜಾತಾನಾಮ್ ಉಗ್ರಶ್ ಚೇತ್ತಾ ವಸುವಿತ್ ||
ಏತೇ ವೈ ಸಜಾತಾಸ್ ತಾನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ತಾನ್ ಅಸ್ಮಾದ್ ಅನಪಕ್ರಮಿಣಃ ಕರೋತಿ ||೨,೩।೨||
ಅಥೈಷೋ ಽಶ್ವಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯತೇ ಸ ವಾ ಉಭಯತೋದನ್ ಪ್ರತಿಗೃಹೀತೋ ನಿರ್ಬಭಸ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ಚ ಪಶೂಂಶ್ ಚ ವರುಣೋ ವಾ ಅಶ್ವೋ ವರುಣದೇವತ್ಯಸ್, ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ವರುಣಂ ಸ ಪ್ರಸೀದತಿ ತದ್ ಅಶ್ವಹವಿಷಾ ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್, ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ ಚತುಷ್ಕಪಾಲಾ ಭವನ್ತಿ ಚತುಷ್ಪಾದ್ ವಾ ಅಶ್ವಃ ಕಪಾಲೈರ್ ಏವೈನಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯಾವನ್ತೋ ಽಶ್ವಾಸ್ ತಾವನ್ತಃ ಪುರೋಡಾಶಾ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವತ ಏವೈನಂ ಮುಞ್ಚತಿ, ಏಕೋ ಽಧಿ ಭವತಿ ಯನ್ ನೋಪಸ್ಮರತಿ ತಸ್ಮಾ ಏವ ಸ ಯಃ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಿಷ್ಯನ್ತ್ ಸ್ಯಾನ್ ನ ಸ ಯಜೇತ ಯದ್ ಧಿ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ಪುನರ್ ವರುಣಂ ಪ್ರಸೀದೇತ್, ಅಥ ಯಃ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀಷ್ಯನ್ತ್ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ವಾರುಣಾ ನೇಮಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸೌರ್ಯವಾರುಣಾ ನೇಮಾಸ್, ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಸೌರ್ಯಃ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ದೇವತಾಮ್ ಉಪಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ, ಏಕವಿಂಶತಿಃ ಸಾಮಿಧೇನೀರ್ ಭವನ್ತಿ, ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಏಕವಿಂಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಽಶ್ವಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವಾಶ್ವಸ್ ತಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಸರ್ವೇ ವಾ ಅನ್ಯೇ ಪಶವೋ ಯೋನಿಮನ್ತಃ ಪುರುಷಯೋನಯಸ್, ಅಯೋನಿರ್ ಅಶ್ವೋ ಽಪ್ಸುಜಾ ಯದ್ ಏಷೋ ಽಪೋನಪ್ತ್ರೀಯಶ್ ಚರುರ್ ಭವತಿ ಯೋನಿಮನ್ತಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ||
ಯಸ್ ತೇ ರಾಜನ್ ವರುಣ ಗಾಯತ್ರಛನ್ದಾಃ ಪಾಶೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಸ್ ತಂ ತ ಏತೇನಾವಯಜೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಸ್ ತೇ ರಾಜನ್ ವರುಣ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಛನ್ದಾಃ ಪಾಶಃ ಕ್ಷತ್ರೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಸ್ ತಂ ತ ಏತೇನಾವಯಜೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಸ್ ತೇ ರಾಜನ್ ವರುಣ ಜಗಚ್ಛನ್ದಾಃ ಪಾಶೋ ವಿಶಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಸ್ ತಂ ತ ಏತೇನಾವಯಜೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಸ್ ತೇ ರಾಜನ್ ವರುಣಾನುಷ್ಟುಪ್ಛನ್ದಾಃ ಪಾಶೋ ದಿಕ್ಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಸ್ ತಂ ತ ಏತೇನಾವಯಜೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾಸ್ ತೈರ್ ಏನಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯೈರ್ ಏನಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ತೈರ್ ಏನಂ ಮುಞ್ಚತಿ, ಅಪೋನಪ್ತ್ರೀಯಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ ಯ ಏವಾಪ್ಸವ್ಯೋ ವರುಣಸ್ ತತ ಏನಂ ಮುಞ್ಚತಿ ||೨,೩।೩||
ಅಗ್ನೇರ್ ಆಯುರ್ ಅಸಿ ತೇನಾಸ್ಮಾ ಅಮುಷ್ಮಾ ಆಯುರ್ ದೇಹಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ಪ್ರಾಣಂ ದೇಹ್ಯ್ ಅಮುಷ್ಮೈ ಯಸ್ಯ ತೇ ಪ್ರಾಣಃ ಸ್ವಾಹಾ ಪಿತ್πಣಾಂ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ಪ್ರಾಣಂ ದತ್ತಾಮುಷ್ಮೈ ಯೇಷಾಂ ವಃ ಪ್ರಾಣಃ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ಪ್ರಾಣಂ ದತ್ತಾಮುಷ್ಮೈ ಯೇಷಾಂ ವಃ ಪ್ರಾಣಃ ಸ್ವಾಹಾ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ಪ್ರಾಣಂ ದೇಹ್ಯ್ ಅಮುಷ್ಮೈ ಯಸ್ಯ ತೇ ಪ್ರಾಣಃ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ಪ್ರಾಣಂ ದೇಹ್ಯ್ ಅಮುಷ್ಮೈ ಯಸ್ಯ ತೇ ಪ್ರಾಣಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
[ಪುಟ ೨,೩೧]
ಯನ್ ನವಮ್ ಐತ್ ತನ್ ನವನೀತಮ್ ಅಭವದ್ ಯದ್ ಅಸರ್ಪತ್ ತತ್ ಸರ್ಪಿಃ |
ಯದ್ ಅಘ್ರಿಯತ ತದ್ ಘೃತಮ್ ||
ಘೃತಸ್ಯ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅಮೃತಸ್ಯ ನಾಭಿಮ್ ಇನ್ದ್ರೇಣ ದತ್ತಂ ಪ್ರಯತಂ ಮರುದ್ಭಿಃ |
ತತ್ ತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುರ್ ಅನ್ವಪಶ್ಯತ್ ತತ್ ತ್ವೇಡಾ ಗವ್ಯ್ ಐರಯತ್ ||
ಪಾವಮಾನಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸ್ತೋಮೇನ ಗಾಯತ್ರಸ್ಯ ವರ್ತನ್ಯೋಪಾಂಶೋಸ್ ತ್ವಾ ವೀರ್ಯೇಣೋತ್ಸೃಜೇ ಬೃಹತಾ ತ್ವಾ ರಥಂತರೇಣ ತ್ರೈಷ್ಟುಭ್ಯಾ ವರ್ತನ್ಯಾ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ವೀರ್ಯೇಣೋದ್ಧರೇ, ಅಗ್ನೇಷ್ ಟ್ವಾ ಮಾತ್ರಯಾ ಜಾಗತ್ಯಾ ವರ್ತನ್ಯಾ ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತೋನ್ನಯತು ಜೀವಾತ್ವೈ ಜೀ ವನಸ್ಯಾಯೈ ||
ಇದಂ ವರ್ಚೋ ಅಗ್ನಿನಾ ದತ್ತಮ್ ಆಗಾನ್ ಮಹಿ ರಾಧಃ ಸಹ ಓಜೋ ಬಲಂ ಯತ್ |
ದೀರ್ಘಾಯುತ್ವಾಯ ಶತಶಾರದಾಯ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣಾಮಿ ಮಹತ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಯ ||
ಇಮಮ್ ಅಗ್ನಾ ಆಯುಷೇ ವರ್ಚಸೇ ಕೃಧಿ ತಿಗ್ಮಮ್ ಓಜೋ ವರುಣ ಸೋಮ ರಾಜನ್ |
ಮಾತೇವಾಸ್ಮಾ ಅದಿತೇ ಶರ್ಮ ಯಛ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಜರದಷ್ಟಿರ್ ಯಥಾಸತ್ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಆಯುಸ್ ತಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಾ ಆಯುಷ್ಕೃತಸ್ ತೇನಾಯುಷಾಯುಷ್ಮಾನ್ ಏಧಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಯುಸ್ ತಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಆಯುಷ್ಕೃತಸ್ ತೇನಾಯುಷಾಯುಷ್ಮಾನ್ ಏಧಿ ಯಜ್ಞ ಆಯುಸ್ ತಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾ ಆಯುಷ್ಕೃತಸ್ ತೇನಾಯುಷಾಯುಷ್ಮಾನ್ ಏಧಿ, ಅಮೃತಮ್ ಆಯುಸ್ ತಸ್ಯ ದೇವಾ ಆಯುಷ್ಕೃತಸ್ ತೇನಾಯುಷಾಯುಷ್ಮಾನ್ ಏಧಿ, ಅಶ್ವಿನೋಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ತೌ ತೇ ಪ್ರಾಣಂ ದತ್ತಾಮ್, ತೇನ ಜೀವ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ತೌ ತೇ ಪ್ರಾಣಂ ದತ್ತಾಮ್, ತೇನ ಜೀವ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ಸ ತೇ ಪ್ರಾಣಂ ದದಾತು ತೇನ ಜೀವ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ಸ ತೇ ಪ್ರಾಣಂ ದದಾತು ತೇನ ಜೀವ ||೨,೩।೪||
[ಪುಟ ೨,೩೨]
ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಾರಸ್ವತಂ ಚರುಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಮ್, ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಭಿಶ್ ಚೈವಾಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇನ ಚಾಯುರ್ ದಧಾತಿ ವಾಕ್ ಸರಸ್ವತೀ ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ವಾಚಾ ಚೈವಾಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಚಾಯುರ್ ದಧಾತಿ, ಅಥೋ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದೇವತಾಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ಗೃಹೀತ್ವೋಪವಸತಿ ಸ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸೌಮ್ಯಂ ಪಯಸಿ ಚರುಮ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಘೃತೇ ಚರುಂ ವಾರುಣಂ ಚರುಂ ಯವಮಯಮ್ ಇಯನ್ತಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಯೋ ವೈ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಽಗ್ನಿಂ ತಸ್ಯ ಶರೀರಂ ಗಛತಿ ಸೋಮಂ ರಸಸ್, ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಃ ಶರೀರಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ತೇನ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾತಿ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಸ್, ರಸಂ ತೇನ ಯಾವಾನ್ ಏವ ತಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಯ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಅಧಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧಿ ಪ್ರಜಾನಯತಿ, ಇಯಾಂಶ್ ಚರುರ್ ಭವತಿ, ಏತಾವಾನ್ ವಾ ಆತ್ಮಾ ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಂ ವರುಣಾನ್ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರ ಏವೈನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸಂವತ್ಸರಾಯುಷಮ್ ಏನಂ ಕರೋತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಆಯುರ್ ಅಸಿ ತೇನಾಸ್ಮಾ ಅಮುಷ್ಮಾ ಆಯುರ್ ದೇಹೀತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್ ಆಯುಷಃ ಪ್ರದಾತಾ ಸೋ ಽಸ್ಮಾ ಆಯುಃ ಪ್ರಯಛತಿ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ಜುಹೋತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತಃ ಪುರುಷಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪುರುಷಸ್ ತಂ ಸಮೀರಯತಿ ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪುರುಷಸ್ ತಂ ಸಮೀರಯಿತ್ವಾ, ಅಯಂ ವಾವ ಯಃ ಪವತ ಏಷ ಪ್ರಾಣಸ್, ಆಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಽಧಿಪವತೇ, ಏತದ್ದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶಸ್, ಯಥಾದೇವತಂ ವಾವೈನಮ್ ಏತದ್ ಆಭ್ಯೋ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಽಧಿ ಸಮೀರಯಿತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ||
ಯನ್ ನವಮ್ ಐತ್ ತನ್ ನವನೀತಮ್ ಅಭವದ್ ಯದ್ ಅಸರ್ಪತ್ ತತ್ ಸರ್ಪಿಃ |
ಯದ್ ಅಘ್ರಿಯತ ತದ್ ಘೃತಮ್ || ಇತಿ ಘೃತಸ್ಯ ವಾ ಏತನ್ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಉದಾಚಷ್ಟೇ, ಅಥೋ ಮಹಯತ್ಯ್ ಏವೈನತ್ ಪಾವಮಾನಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸ್ತೋಮೇನ ಗಾಯತ್ರಸ್ಯ ವರ್ತನ್ಯೋಪಾಂಶೋಸ್ ತ್ವಾ ವೀರ್ಯೇಣೋತ್ಸೃಜಾ ಇತಿ ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ವಧ್ಯಮ್ ಉತ್ಸೃಜತ್ಯ್ ಉದ್ಧರತ್ಯ್ ಉನ್ನಯತ್ಯ್ ಏವಂ ತತ್, ಏತಾವದ್ ವಾ ಅಸ್ತಿ ಸ್ತೋಮಾ ಗ್ರಹಾಶ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಾವದ್ ಏವಾಸ್ತಿ ತೇನಾಸ್ಮಾ ಆಯುರ್ ದಧಾತಿ ಯಜ್ಞೇನಾಸ್ಮಾ ಆಯುರ್ ದಧಾತಿ ಸರ್ವ ಋತ್ವಿಜಃ ಪರ್ಯಾಹುಃ ಸರ್ವೇ ವಾ ಏತ ಏತಸ್ಮೈ ಚಿಕಿತ್ಸನ್ತಿ ಸರ್ವ ಏವಾಸ್ಮಾ ಆಯುರ್ ದಧತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಹಸ್ತಮ್ ಆಲಭ್ಯ ಪರ್ಯಾಹುಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವಾಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಯುರ್ ದಧಾತಿ ಹಿರಣ್ಯಾದ್ ಅಧಿ ಘೃತಂ ನಿಷ್ಪಾಯಯನ್ತಿ, ಅಮೃತಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಆಯುರ್ ಘೃತಮ್ ಅಮೃತಾದ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಯುರ್ ನಿಷ್ಪಾಯಯನ್ತಿ ನಿರ್ ಇವ ಧಯತಿ, ಆಯುರ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ತದ್ ಅಸ್ಮಾ ಆಬಧ್ನಾತಿ, ಆಯುಷೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾಬಧ್ನಾತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಆಯುರ್ ದಧಾತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಆಯುಸ್ ತಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಾ ಆಯುಷ್ಕೃತಸ್ ತೇನಾಯುಷಾಯುಷ್ಮಾನ್ ಏಧೀತಿ ಯೋ ವೈ ದೇವಾನ್ ಆಯುಷ್ಮತಶ್ ಚಾಯುಷ್ಕೃತಶ್ ಚ ವೇದ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಏತಿ ನ ಪುರಾಯುಷಃ ಪ್ರಮೀಯತೇ, ಏತೇ ವೈ ದೇವಾ ಆಯುಷ್ಮನ್ತಶ್ ಚಾಯುಷ್ಕೃತಶ್ ಚ ಯದ್ ಇಮೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತೇ ಽಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಯುರ್ ದಧತಿ, ಅಶ್ವಿನೋಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಸಿ ತೌ ತೇ ಪ್ರಾಣಂ ದತ್ತಾಂ ತೇನ ಜೀವೇತಿ, ಇಮೇ ವಾ ಏತೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತಾನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ತಾನ್ ಅಸ್ಮಾದ್ ಅನಪಕ್ರಮಿಣಃ ಕರೋತಿ ದಶ ದೇಯಾಸ್, ದಶ ಹ್ಯ್ ಆತ್ಮನ್ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಅಶ್ವೋ ದೇಯಸ್, ವಾಸೋ ದೇಯಮ್, ಹಿರಣ್ಯಂ ದೇಯಮ್, ಗೌರ್ ದೇಯಸ್, ವರೋ ದೇಯಸ್, ಬಹು ದೇಯಮ್ ||೨,೩।೫||
ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಐನ್ದ್ರಂ ಪಞ್ಚಕಪಾಲಮ್, ದಧಿ ಮಧು ಘೃತಂ ಧಾನಾ ಉದಕಂ ತತ್ ಸಂಸೃಷ್ಟಂ ಭವತಿ, ಅರ್ಯಮ್ಣೇ ಚರುರ್ ಭವತಿ ಊದ್ಧ್ಯಾ ಏವಾಗ್ನೇಯಸ್, ಐನ್ದ್ರಃ ಪಞ್ಚಕಪಾಲಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಙ್ಕ್ತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಃ ಪುರುಷಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪುರುಷಸ್ ತಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಸ ಸರ್ವೋ ಭೂತ್ವಾ ಪಶೂನ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಪಶವ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏತತ್ ಸಂಸೃಷ್ಟಮ್ ಅಥೋ ಯಾವನ್ತ ಏವ ಪಶವಸ್ ತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಸಂಸೃಜತಿ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಐನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಃ ಕಾರ್ಯಾ ಇತಿ ಐನ್ದ್ರಾ ಹಿ ಪಶವಸ್, ಅಥೋ ಆಹುಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಕಾರ್ಯಮ್ ಇತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ಹಿ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಅಥೈಷೋ ಽರ್ಯಮ್ಣೇ ಚರುಸ್, ಯೋ ದದಾತಿ ಸೋ ಽರ್ಯಮಾ ದಾನಮ್ ಅರ್ಯಮಾ ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಭ್ರಾಜಸ್ವತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸೌರ್ಯಂ ಚರುಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ಭ್ರಾಜಸ್ವತೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್, ಚಕ್ಷುಷ್ಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಅಗ್ನೇರ್ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾ ನಕ್ತಂ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ದಿವಾ, ಏತೌ ವೈ ಚಕ್ಷುಷಃ ಪ್ರದಾತಾರೌ ತಾ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರಯಛತಃ ಸಮಾನಂ ವೈ ಚಕ್ಷುರ್ ದಧಾತು ಯತ್ ಸಮಾನೀ ದೇವತಾ ಚರುಮ್ ಅಭಿತೋ ಭವತಿ ನಾನಾನಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಚಕ್ಷುಷೀ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ಯಾವದ್ ಅನ್ಯತರೇಣಾಕ್ಷ್ಣಾ ಪಶ್ಯತಿ ತಾವದ್ ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ಪಶ್ಯೇದ್ ಯಚ್ ಚರುರ್ ಅನ್ತರಾ ನ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯಚ್ ಚರುರ್ ಅನ್ತರಾ ಭವತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಇದಮ್ ಅನ್ತರಾ ಚಕ್ಷುಷೋರ್ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಶುಕ್ಲಾ ವ್ರೀಹಯೋ ಭವನ್ತಿ ಶ್ವೇತಾ ಗಾ ಆಜ್ಯಾಯ ದುಹನ್ತಿ, ಏವಮ್ ಇವ ಹ್ಯ್ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಪಯಸಿ ಭವತಿ ಪಯೋ ವೈ ಘೃತಮ್, ಪಯಶ್ ಚಕ್ಷುಃ ಪಯಸೈವಾಸ್ಮೈ ಪಯಶ್ ಚಕ್ಷುರ್ ದಧಾತಿ ಸೌರೀಭಿರ್ ಆದಧಾತಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ||೨,೩।೬||
ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಂ ವೇಶತ್ವಮ್ ಉಪಾಯನ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ ತು ನಾಪ್ಯ್ ಉಪೈತ್ ತೇಷಾಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಾಣ್ಯ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮನ್, ಅಗ್ನೇ ರಥಂತರಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಬೃಹತ್, ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ವೈರೂಪಮ್, ಸವಿತುರ್ ವೈರಾಜಮ್, ತ್ವಷ್ಟೂ ರೇವತೀ ಮರುತಾಂ ಶಕ್ವರೀ ತಾನಿ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽನ್ವಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತೈರ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅಭಿಸಮಯುಙ್ಕ್ತ ತೈರ್ ಅಭವತ್, ಯೋ ಭೂತಿಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತಯಾ ಯಾಜಯೇತ್, ಏತೈರ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ ವೀರ್ಯೈರ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅಭಿಸಂಯುಙ್ಕ್ತೇ ತೈರ್ ಭವತಿ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ವೈಶ್ವದೇವತ್ವಾಯ, ಉತ್ತಾನಾನಿ ಕಪಾಲಾನ್ಯ್ ಉಪದಧಾತಿ ತತ್ ಸ್ವಿಚ್ ಚರುಮ್ ಅಕರ್ ಅನಿರ್ದಾಹಾಯ, ಅಭಿಶಸ್ಯಮಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಯಸ್ಯ ವೈ ದೇವಾ ಅನ್ನಮ್ ಅದನ್ತ್ಯ್ ಅದನ್ತಿ ತಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಾ ಅನ್ನಮ್, ಸರ್ವಾ ವಾ ಏತಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾ ವಾವಾಸ್ಯೈತದ್ ದೇವತಾ ಅನ್ನಮ್ ಅಜೀಘಸತ್, ಅದನ್ತಿ ಹಾಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಾ ಅನ್ನಮ್ ||
[ಪುಟ ೨,೩೫]
ಇನ್ದ್ರಾಯ ರಾಥಂತರಾಯಾನುಬ್ರೂಹಿ || ಇತಿ ರಥಂತರಸ್ಯಾ ಋಚಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ಬೃಹತ ಋಚಾ ಯಜೇತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ಬಾರ್ಹತಾಯಾನುಬ್ರೂಹಿ || ಇತಿ ಬೃಹತ ಋಚಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ರಥಂತರಸ್ಯ ಋಚಾ ಯಜೇತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೈರೂಪಾಯಾನುಬ್ರೂಹಿ || ಇತಿ ವೈರೂಪಸ್ಯಾ ಋಚಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ವೈರಾಜಸ್ಯ ಋಚಾ ಯಜೇತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೈರಾಜಾಯಾನುಬ್ರೂಹಿ || ಇತಿ ವೈರಾಜಸ್ಯಾ ಋಚಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ವೈರೂಪಸ್ಯ ಋಚಾ ಯಜೇತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ರೈವತಾಯಾನುಬ್ರೂಹಿ || ಇತಿ ರೇವತೀಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ಶಕ್ವರ್ಯಾ ಯಜೇತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ಶಾಕ್ವರಾಯಾನುಬ್ರೂಹಿ || ಇತಿ ಶಕ್ವರೀಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ರೇವತ್ಯಾ ಯಜೇತ್, ಏತೈರ್ ಏವೈನಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ ಏತಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ವ್ಯತಿಷಜತಿ ಪರ್ಯೂಹಮ್ ಅವದ್ಯತಿ, ಏತೈರ್ ಏವೈನಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ ಏತಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿಃ ಪರ್ಯೂಹತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಬೃಹತೀ, ಅಗ್ನೀ ರುದ್ರಸ್, ಯದ್ ಬೃಹತ್ಯಾ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾದ್ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್, ಅಥೋ ಬೃಹತೀಂ ಹ್ಯ್ ಅಯಾತಯಾಮ್ನೀಂ ಪಶವೋ ಽನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ, ಅನುವಾಕ್ಯಾಯಾಶ್ ಚತ್ವಾರ್ಯ್ ಅಕ್ಷರಾಣಿ ಯಾಜ್ಯಾಮ್ ಅಭ್ಯತ್ಯೂಹತಿ, ಅನುಷ್ಟುಭಂ ಚ ಸಂಪಾದಯತಿ ಪಙ್ಕ್ತಿಂ ಚ ವಾಗ್ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಙ್ಕ್ತಿಸ್, ವಾಚಿ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಸ್ರಾಟ್ ಪ್ರಜನನಾಯ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏವ ಮಿಥುನಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ ||೨,೩।೭||
ಸ್ವಾದ್ವೀಂ ತ್ವಾ ಸ್ವಾದುನಾ ತೀವ್ರಾಂ ತೀವ್ರೇಣ ಶುಕ್ರಾಂ ಶುಕ್ರೇಣ |
ದೇವೀಂ ದೇವೇನಾಮೃತಾಮ್ ಅಮೃತೇನ ಸೃಜಾಮಿ ಸಂ ಸೋಮೇನ ||
ಸೋಮೋ ಽಸಿ, ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಪಚ್ಯಸ್ವ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಪಚ್ಯಸ್ವ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸುತ್ರಾಮ್ಣೇ ಪಚ್ಯಸ್ವ ||
ಪುನಾತು ತೇ ಪರಿಸ್ರುತಂ ಸೋಮಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ದುಹಿತಾ |
ವಾರೇಣ ಶಸ್ವತಾ ತನಾ ||
[ಪುಟ ೨,೩೬]
ವಾಯೋಃ ಪೂತಃ ಪವಿತ್ರೇಣ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಸೋಮೋ ಅತಿಸ್ರುತಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯುಜ್ಯಃ ಸಖಾ ||
ಕುವಿದ್ ಅಙ್ಗ ಯವಮನ್ತೋ ಯವಂ ಚಿದ್ ಯಥಾ ದಾನ್ತ್ಯ್ ಅನುಪೂರ್ವಂ ವಿಯೂಯ |
ಇಹೇಹೈಷಾಂ ಕೃಣುತ ಭೋಜನಾನಿ ಯೇ ಬರ್ಹಿಷಾ ನಮೌಕ್ತಿಂ ನ ಜಗ್ಮುಃ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಅಛಿದ್ರಾಂ ತ್ವಾಛಿದ್ರೇಣಾಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಅಛಿದ್ರಾಂ ತ್ವಾಛಿದ್ರೇಣ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಃ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ತ್ವಾ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಅಛಿದ್ರಾಂ ತ್ವಾಛಿದ್ರೇಣೇನ್ದ್ರಾಯ ಸುತ್ರಾಮ್ಣೇ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಸುತ್ರಾಮ್ಣೇ ||
ಯದ್ ಅತ್ರ ಶಿಷ್ಟಂ ರಸಿನಃ ಸುತಸ್ಯ ಯಮ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರೋ ಅಪಿಬಞ್ ಶಚೀಭಿಃ |
ಅಹಂ ತಮ್ ಅಸ್ಯ ಮನಸಾ ಘೃತೇನ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮ್ ಇಹ ಭಕ್ಷಯಾಮಿ ||
ನಾನಾ ಹಿ ವಾಂ ದೇವಹಿತಂ ಸದಸ್ ಕೃತಂ ಮಾ ಸಂಸೃಕ್ಷಾಥಾಂ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ |
ಸುರಾ ತ್ವಮ್ ಅಸಿ ಶುಷ್ಮಿಣೀ ಸೋಮ ಏಷ ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸಿಷ್ಟಂ ಸ್ವಂ ಯೋನಿಮ್ ಆವಿಶನ್ತೌ ||
ದ್ವೇ ಸ್ರುತೀ ಅಶೃಣವಂ ಪಿತ್πಣಾಮ್ ಅಹಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಉತ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಮ್ |
ಯಾಭ್ಯಾಮ್ ಇದಂ ವಿಶ್ವಮ್ ಏಜತ್ ಸಮೇತಿ ಯದ್ ಅನ್ತರಾ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ||
ಯೇ ಭಕ್ಷಯನ್ತೋ ನ ವಸೂನ್ಯ್ ಆನಶುರ್ ಯಾನ್ ಅಗ್ನಯೋ ಅನ್ವತಪ್ಯನ್ತ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಃ |
ಯಾ ತೇಷಾಮ್ ಅವಯಾ ದುರಿಷ್ಟಿಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಿಂ ನಸ್ ತಾಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಕೃಣೋತು ||
ಅಯಜ್ಞಿಯಾನ್ ಯಜ್ಞಿಯಾನ್ ಮನ್ಯಮಾನಃ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸಮರೇ ನ ಧೀರಃ |
ಏನೋ ಮಹಚ್ ಚಕೃವಾನ್ ಬದ್ಧ ಏಷ ತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್ ಪ್ರಮುಞ್ಚಾ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ||
ಯಜಮಾನಮ್ ಋಷಯಾ ಏನಸಾಹುರ್ ವಿಹಾಯ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅನುತಪ್ಯಮಾನಾಃ |
ಮಧವ್ಯೌ ಸ್ತೋಕಾ ಅಪ ತೌ ರರಾಧ ಸಂ ನಸ್ ತಾಭ್ಯಾಂ ಸೃಜತು ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ||೨,೩।೮||
ಕುವಲಸಕ್ತುಭಿರ್ ಆಶ್ವಿನಂ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಬದರಸಕ್ತುಭಿರ್ ಐನ್ದ್ರಮ್, ಕರ್ಕನ್ಧುಸಕ್ತುಭಿಃ ಸಾರಸ್ವತಮ್, ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚೈವಾಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸ್ವಾದುಮಾನಂ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯೈನಮ್ ಅಸಾ ಅಶ್ಲೀಲಂ ವಾಗ್ ಅಭಿವದತಿ, ಅತ್ಯಪವಿಷ್ಟ ವ್ಯಾರ್ಧಿಷ್ಟೇತಿ ಸೈನಂ ಪುನಃ ಕಲ್ಯಾಣಂ ವದತಿ ಸಿಂಹಾ ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ಧ್ಯಾಯತಿ ವ್ಯಾಘ್ರೌ ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾತಾ ವೃಕೌ ಯಜಮಾನಸ್, ಏಷಾ ಸುರಾ ಭವತಿ ಸ ಯೈರ್ ಏವ ತದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ ವೀರ್ಯೈರ್ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ತಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ಧತ್ತಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಮೂರ್ಧನ್ತ್ ಸಾದ್ಯಾ ಮೇಧ್ಯತ್ವಾಯ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಸುರಾ ಮೇಧ್ಯಂ ವಾ ಅನ್ನಮ್, ತೇನ ಮೇಧ್ಯಾ, ಏಕಾ ಪುರೋರುಕ್, ಏಕಾ ಯಾಜ್ಯಾ, ಏಕಧಾಸ್ಮಿನ್ ವೀರ್ಯಂ ದಧಾತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಪಾಯಯಿತವ್ಯಸ್ ತೇನ ಹವಿಃ ಕ್ರಿಯತೇ, ಆತ್ಮನಾಪೇಯಾ, ಆತ್ಮನ್ನ್ ಏವ ವೀರ್ಯಂ ಧತ್ತೇ, ಅಗ್ನೌ ಸರ್ವಾ ಹೋತವ್ಯಾಃ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಮಧ್ಯತೋ ವಾ ಏಷ ಪಾಪ್ಮನಾ ಗೃಹೀತೋ ಯತ್ ಸಮಯಾ ವ್ಯೇತಿ ಮಧ್ಯತ ಏವೈನಂ ಪಾಪ್ಮನೋ ಮುಞ್ಚತಿ ಯದ್ ಆಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾನ್ ನ ಪಾಪ್ಮನಾ ವ್ಯಾವರ್ತೇತ ಕ್ರಿಯೇತ ಭೇಷಜಮ್ ಅಥ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣೇ ಜುಹೋತಿ ವಿ ಪಾಪ್ಮನಾ ವರ್ತತೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಭೇಷಜಮ್ ಅಥ ಯದ್ ವಿಕ್ಷಾರಯತಿ, ಏವಮ್ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏಷ ವಿಕ್ಷರತಿ ಶತಕ್ಷರೋ ಭವತಿ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯದ್ ವಾ ಏತಸ್ಯ ವ್ಯಾರ್ಧಿ ಯತ್ ಪ್ರಾಮಾಯಿ ಪಿತೄನ್ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತದ್ ಅಗನ್ ಯತ್ ಪಿತೃಮತೀಭಿರ್ ಅನುಮನ್ತ್ರಯನ್ತೇ ಪಿತೃಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತೇನ ಸಮೀರಯನ್ತಿ ಯತ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತೃತೀಯೇ ಹಿ ಲೋಕೇ ಪಿತರಸ್, ಅಥ ಯಚ್ ಚತ್ವಾರಸ್, ದಿಗ್ಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತೇನ ಸಮೀರಯನ್ತಿ ||೨,೩।೯||
[ಪುಟ ೨,೩೮]
ವಿಶ್ವರೂಪೋ ವೈ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರ ಆಸೀತ್ ತ್ರಿಶೀರ್ಷಾಸುರಾಣಾಂ ಸ್ವಸ್ರೀಯಃ ಸ ಸೋಮಮ್ ಏಕೇನ ಶೀರ್ಷ್ಣಾಪಿಬತ್ ಸುರಾಮ್ ಏಕೇನ, ಅನ್ನಮ್ ಏಕೇನಾವಯತ್ ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಮನ್ಯತ, ಅಯಂ ವಾವೇದಂ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ತೇನ ಸಮಲಭತ ತೇನ ಯುಗಶರಮ್ ಅಪತತ್ ಸ ತಕ್ಷಾಣಂ ತಿಷ್ಠನ್ತಮ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಆಧಾವೇಮಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಶೀರ್ಷಾಣಿ ಛಿನ್ದ್ಧೀತಿ ತಸ್ಯ ತಕ್ಷೋಪಸ್ಕನ್ದ್ಯ ಪರಶುನಾ ಶೀರ್ಷಾಣ್ಯ್ ಅಛಿನತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಕ್ಷ್ಣೇ ಶಿರೋ ಧೃತಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಅಸ್ಯಾನ್ನಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಯತ್ ಸೋಮಪಂ ಶಿರಾ ಆಸೀತ್ ಸ ಕಪಿಞ್ಜಲೋ ಽಭವತ್, ಯತ್ ಸುರಾಪಂ ಸ ಕಲವಿಙ್ಕಸ್, ಯೇನಾನ್ನಮ್ ಆವಯತ್ ಸ ತಿತ್ತಿರಿಃ ಸ ವೈ ತ್ವಷ್ಟಾ ಪುತ್ರೇ ಹತೇ ಸೋಮಮ್ ಆಹರದ್ ಋತ ಇನ್ದ್ರಮ್, ತಮ್ ಅಧಃ ಶತಶಲೇ ಽಸುನೋತ್, ಅಥೋ ಆಹುಃ ಸಹಸ್ರಶಲಾ ಇತಿ ತಸ್ಮಿನ್ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಉಪಹವಮ್ ಐಛತ ತನ್ ನೋಪಾಹ್ವಯತ ತಂ ಪ್ರಾಸಹಾದಾಯ ನಾಡ್ಯಾ ನಿರಪಿಬತ್ ಸ ಸೋಮಪೀಥೇನ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತ ತಸ್ಮಾತ್ ಸೋಮೋ ನಾನುಪಹೂತೇನ ಪೇಯಃ ಸೋಮಪೀಥೇನ ಹ ವ್ಯರ್ಧುಕೋ ಭವತಿ ಯದ್ ಇತೋ ಽಮುಚ್ಯತ ತೌ ಸಿಂಹಾ ಅಭವತಾಮ್, ಯದ್ ಇತಸ್ ತೌ ವ್ಯಾಘ್ರೌ ಯದ್ ಇತಸ್ ತೌ ವೃಕೌ ಯತ್ ಪ್ರಥಮಂ ನಿರಷ್ಟೀವತ್ ತತ್ ಕುವಲಮ್ ಅಭವತ್, ಯದ್ ದ್ವಿತೀಯಂ ತದ್ ಬದರಮ್, ಯತ್ ತೃತೀಯಂ ತತ್ ಕರ್ಕನ್ಧುಸ್, ಯದ್ ಅಧಸ್ತಾತ್ ಸಾ ಸುರಾ ತಂ ವಾ ಏತಯಾಶ್ವಿನಾ ಅಯಾಜಯತಾಂ ಸೌತ್ರಾಮಣ್ಯಾ ಸ ಯೈರ್ ಏವ ತದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ ವೀರ್ಯೈರ್ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತ ತಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಪ್ತ್ವಾಧತ್ತಾಮ್, ಸೋಮೇನಾತಿಪುಪುವಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಂ ಸೋಮೋ ಽತಿಪವತೇ ಯಾವದ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ದಧಾತಿ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಷಿಚಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ ಯಾವದ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ದಧಾತಿ ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ಽಲಂ ಭೂತ್ಯೈ ಸನ್ ನ ಭವತಿ ಯಾವದ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ದಧಾತಿ ಜ್ಯೋಗಾಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಜ್ಯೋಗ್ ಆಮಯತಿ ಯಾವದ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ದಧಾತಿ ನಾನಾರ್ತೇನ ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುರ್ ಆರ್ತಯಜ್ಞ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏಷ ತದ್ ಆಹುರ್ ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್ ಏವ ಸರ್ವೋ ಹಿ ಪುರುಷಾ ಆರ್ತಃ ಸರ್ವೋ ಬುಭೂಷತಿ ಯದ್ ಆಶ್ವಿನೀ, ಅಶ್ವಿನೌ ಹ್ಯ್ ಅಭಿಷಜ್ಯತಾಮ್, ಯತ್ ಸಾರಸ್ವತೀ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚಾ ಹ್ಯ್ ಅಭಿಷಜ್ಯತಾಮ್, ಯದ್ ಐನ್ದ್ರೀ, ಇನ್ದ್ರೇ ಹಿ ತೌ ತಾನೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಾಣ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾಧತ್ತಾಮ್ ||೨,೪।೧||
ಸೀಸೇನ ಕ್ಲೀಬಾತ್ ಕಾರ್ಯಾ, ಅನೃತಂ ವೈ ಸೀಸಮ್ ಅನೃತಂ ಕ್ಲೀಬಸ್, ಅನೃತಂ ಸುರಾ, ಅನೃತೇನೈವಾನೃತಾದ್ ಅನೃತಂ ಕ್ರೀಣಾತಿ ತದ್ ಆಹುಃ ಕಾರ್ಯಾ ವಡಬಾ ದಕ್ಷಿಣೇತಿ ಸೃತ್ವರೀವ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಸೃತ್ವರೀ ವಡಬಾ, ಆಶ್ವಿನಂ ಪ್ರಥಮಮ್ ಆಲಭನ್ತೇ, ಅಥ ಸಾರಸ್ವತೀಮ್ ಅಥೈನ್ದ್ರಮ್ ಏವಮ್ ಏವ ವಪಾಭಿಶ್ ಚರತಿ, ಇನ್ದ್ರ ಏವೈಷು ತದ್ ಅಧಿಭವತಿ, ಐನ್ದ್ರಃ ಪುನಃ ಪ್ರಚರತಾಂ ಪ್ರಥಮೋ ಭವತಿ, ಇನ್ದ್ರಂ ವಾ ಏತತ್ ಪುನರ್ ಆಲಭನ್ತೇ ಸೇನ್ದ್ರಿಯತ್ವಾಯ, ಐನ್ದ್ರೀ ವಪಾನಾಮ್ ಉತ್ತಮಾ ಭವತಿ, ಐನ್ದ್ರಃ ಪುರೋಡಾಶಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಸ್, ವೀರ್ಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ವೀರ್ಯ ಏವೈನಮ್ ಅಭಿಸಂಧತ್ತಃ ಪ್ರಸವಾಯ ಸಾವಿತ್ರಸ್, ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ ವಾರುಣಸ್, ಮಧ್ಯತೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ವರುಣಗೃಹೀತಃ ಪಶ್ಚಾದ್ ವಾ ಏಷಾ ಸೃಷ್ಟಾ ಪ್ರತೀಚೀನಶೀರ್ಷ್ಣೀ ಯದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಪುರೋಡಾಶೋ ಭವತಿ, ಅಪಿಹಿತ್ಯಾ ಅಛಿದ್ರತ್ವಾಯ ಸಹ ಸಮವತ್ತಂ ಭವತಿ ಸಹೇಡಾಮ್ ಉಪಹ್ವಯನ್ತೇ ಸಂಹಿತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಇಡಾಯಾ ಅವಿದೋಹಾಯ ಯದ್ ವೈ ಸೌತ್ರಾಮಣ್ಯಾವ್ಯೃದ್ಧಂ ತದ್ ಅಸ್ಯಾಃ ಸಮೃದ್ಧಮ್, ಯದ್ ಅನ್ಯದೇವತ್ಯಾಃ ಪುರೋಡಾಶಾ ಭವನ್ತಿ, ಅನ್ಯದೇವತ್ಯಾಃ ಪಶವಸ್ ತದ್ ಅಸ್ಯಾ ವ್ಯೃದ್ಧಂ ಸತ್ ಸಮೃದ್ಧಮ್ ಅರ್ಧಂ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಆತ್ಮನೋ ಧೈರ್ಯಮ್ ಆಸೀತ್, ಅರ್ಧಂ ಮಾಲ್ವ್ಯಮ್, ಯದ್ ಧೈರ್ಯಂ ತತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಕುರುತ ಯನ್ ಮಾಲ್ವ್ಯಂ ತತ್ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪರ್ಯೌಹತ ಯದ್ ಧೈರ್ಯಂ ಸೋಮೋ ವೈ ಸ ತತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್ ಅಸೃಜತ ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಸರ್ವ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮಾಭಿ ಧೀರಸ್, ಯನ್ ಮಾಲ್ವ್ಯಂ ಸುರಾ ವೈ ಸಾ ತತೋ ರಾಜನ್ಯಮ್ ಅಸೃಜತ ತಸ್ಮಾಜ್ ಜ್ಯಾಯಾಂಶ್ ಚ ಕನೀಯಾಂಶ್ ಚ ಸ್ನುಷಾ ಚ ಶ್ವಶುರಶ್ ಚ ಸುರಾಂ ಪೀತ್ವಾ ವಿಲಾಲಪತ ಆಸತೇ ಮಾಲ್ವ್ಯಂ ಹಿ ತತ್ ಪಾಪ್ಮಾ ವೈ ಮಾಲ್ವ್ಯಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಸುರಾಂ ನ ಪಿಬೇತ್ ಪಾಪ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ ನೇತ್ ಸಂಸೃಜಾ ಇತಿ ತದ್ ಉತೈತದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಬ್ರೂಯಾತ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸುರಾಂ ಪಿಬತಿ ನ ಹೈನಂ ದ್ರೂಣಾತಿ, ಏಷಾ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವೀರ್ಯವತೀ ತನೂಸ್, ವೀರ್ಯಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ವೀರ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ||೨,೪।೨||
ತತೋ ಯಃ ಸೋಮೋ ಽತ್ಯರಿಚ್ಯತ ತಮ್ ಅಗ್ನಾ ಉಪಪ್ರಾವರ್ತಯತ್ |
ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರಶತ್ರುರ್ ವರ್ಧಸ್ವ ||
ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯಾಹೈನಂ ಶತ್ರುಮ್ ಅಚಿಕೀರ್ಷತ್, ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಸ್ಯ ಶತ್ರುಮ್ ಅಕರೋತ್ ತಥಾ ವಾಕ್ ಸ್ವಯಮ್ ಏವ ವ್ಯೈತ್ ಸ ಯಂ ಸೋಮಂ ಪ್ರಾವರ್ತಯದ್ ಯಸ್ಮಿಂಶ್ ಚಾಗ್ನಾ ಉಪಪ್ರಾವರ್ತಯತ್ ತಾ ಅಗ್ನೀಷೋಮೌ ದೇವತೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾ ಅಭಿಸಮಭವತಾಮ್, ಸ ಯಾವದ್ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಃ ಪರಾವಿಧ್ಯತ್ ತಾವತಿ ವ್ಯರಮತ ಯದಿ ವಾ ಪ್ರವಣಂ ತಾವದ್ ಆಸೀದ್ ಯದಿ ವಾಗ್ನೇರ್ ಅಧಿ ತಾವದ್ ಆಸೀತ್ ಸ ವಾ ಇಷುಮಾತ್ರಮ್ ಏವಾಹ್ನಾ ತಿರ್ಯಙ್ಙ್ ಅವರ್ಧತೇಷುಮಾತ್ರಮ್ ಅನ್ವಙ್, ಅಥೋ ಆಹುಸ್, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಏವೇಷುಮಾತ್ರಂ ತಿರ್ಯಙ್ಙ್ ಅವರ್ಧತೇಷುಮಾತ್ರಮ್ ಅನ್ವಙ್ಙ್ ಇತಿ, ಅಥೋ ಆಹುರ್ ಅರ್ಧಮಾಸಮ್ ಅಥೋ ಮಾಸಮ್ ಅಥೋ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಇತಿ ಸ ವಾ ಇಮಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸ್ನೋತ್ಯಾಃ ಪರ್ಯಶಯತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಬಿಭೇತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಉ ತ್ವಷ್ಟಾಬಿಭೇತ್ ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರತ್ತಿಮ್ ಐಛತ್ ತಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತಸ್ಮೈ ತ್ವಷ್ಟಾ ವಜ್ರಮ್ ಅಸಿಞ್ಚತ್ ತಪೋ ವೈ ಸ ವಜ್ರ ಆಸೀತ್ ತಮ್ ಉದ್ಯಮಂ ನಾಶಕ್ನೋತ್, ಅಥ ವೈ ತರ್ಹಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ಅನ್ಯಾ ದೇವತಾಸೀತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ವಿಷ್ಣಾ ಏಹೀದಮ್ ಆಹರಿಷ್ಯಾವೋ ಯೇನಾಯಮ್ ಇದಮ್ ಇತಿ ಸ ತ್ರೇಧಾತ್ಮಾನಂ ವಿನ್ಯಧತ್ತ, ಅಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತಾದ್ ಅಬಿಭೇತ್, ಅಸ್ಯಾಂ ತೃತೀಯಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ತೃತೀಯಮ್, ದಿವಿ ತೃತೀಯಮ್, ಸ ಯದ್ ಅಸ್ಯಾಂ ತೃತೀಯಮ್ ಆಸೀತ್ ತೇನ ವಜ್ರಮ್ ಉದಯಛತ್, ವಿಷ್ಣ್ವನುಷ್ಠಿತಃ ಸ ವಜ್ರಮ್ ಉದ್ಯತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಬಿಭೇತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅಸ್ತಿ ವಾ ಇದಂ ತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನ್ತರ್ ವೀರ್ಯಂ ತತ್ ತೇ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಮಾ ವಧೀರ್ ಇತಿ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತತ್ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ||
ಅಧಾ ಮಾ || ಇತಿ ತದ್ ವಿಷ್ಣವೇ ಽತಿಪ್ರಾಯಛತ್ ತದ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ||
[ಪುಟ ೨,೪೧]
ಅಸ್ಮಾಸ್ವ್ ಇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ದಧಾತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ರಾಯೋ ಮಘವಾನಃ ಸಚನ್ತಾಮ್ |
ಅಸ್ಮಾಕಂ ಸನ್ತ್ವ್ ಆಶಿಷಃ ||
ಇತಿ ಸೋ ಽವೇತ್, ಅಸ್ತಿ ವಾವಾಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನ್ತರ್ ವೀರ್ಯಮ್ ಇತಿ ಸ ಯದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ತೃತೀಯಮ್ ಆಸೀತ್ ತೇನ ವಜ್ರಮ್ ಉದಯಛತ್, ವಿಷ್ಣ್ವನುಷ್ಠಿತಃ ಸ ವಜ್ರಮ್ ಉದ್ಯತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಬಿಭೇತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅಸ್ತಿ ವಾ ಇದಂ ತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನ್ತರ್ ವೀರ್ಯಮ್, ತತ್ ತೇ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಮಾ ವಧೀರ್ ಇತಿ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತತ್ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ||
ದ್ವಿರ್ ಮಾಧಾಃ ||
ಇತಿ ತದ್ ವಿಷ್ಣವೇ ಽತಿಪ್ರಾಯಛತ್ ತದ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ||
ಅಸ್ಮಾಸ್ವ್ ಇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ದಧಾತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ರಾಯೋ ಮಘವಾನಃ ಸಚನ್ತಾಮ್ |
ಅಸ್ಮಾಕಂ ಸನ್ತ್ವ್ ಆಶಿಷಃ ||
ಇತಿ ಸೋ ಽವೇತ್, ಅಸ್ತಿ ವಾವಾಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನ್ತರ್ ವೀರ್ಯಮ್ ಇತಿ ಸ ಯದ್ ದಿವಿ ತೃತೀಯಮ್ ಆಸೀತ್ ತೇನ ವಜ್ರಮ್ ಉದಯಛತ್, ವಿಷ್ಣ್ವನುಷ್ಠಿತಃ ಸ ವಜ್ರಮ್ ಉದ್ಯತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಬಿಭೇತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅಸ್ತಿ ವಾ ಇದಂ ತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನ್ತರ್ ವೀರ್ಯಮ್, ತತ್ ತೇ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಮಾ ವಧೀಃ ||
ಸಂಧಾಂ ನು ಸಂದಧಾವಹೈ ಯಥಾ ತ್ವಾಮ್ ಏವ ಪ್ರವಿಶಾನೀತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಯನ್ ಮಾಂ ಪ್ರವಿಶೇಃ ಕಿಂ ಮೇ ತತಃ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ತ್ವಾಮ್ ಏವೇನ್ಧೀಯ ತವ ಭೋಗಾಯ ತ್ವಾಂ ಪ್ರವಿಶೇಯಮ್ ಇತಿ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತತ್ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ||
ತ್ರಿರ್ ಮಾಧಾಃ || ಇತಿ ತದ್ ವಾವ ತ್ರೈಧಾತವ್ಯಾ ಸಹಸ್ರಂ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ತತ್ ಪ್ರಾಯಛದ್ ಋಚಃ ಸಾಮಾನಿ ಯಜೂಂಷಿ ಯದ್ ವಾ ಇದಂ ಕಿಂ ಚ ತತ್ ತ್ರೈಧಾತವ್ಯಾ ತದ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಪಶೂನ್ ಏವ ||೨,೪।೩||
ಉದರಂ ವೈ ವೃತ್ರಃ ಪಾಪ್ಮಾ ಕ್ಷುದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಯತ್ ತಪ ಉಪೈತಿ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ವಾ ಏತತ್ ಸ್ತೃಣುತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಕ್ಷುಧಮ್ ಏವ ತಸ್ಮಿನ್ ವಾ ಅವದೇತಾಮ್, ಸೇಯಮ್ ಅಸ್ಯಾ ಅಧ್ಯ್ ಊರ್ಧ್ವಾ ವಾಗ್ ಅವದತ್ ||
ಉಭಾ ಜಿಗ್ಯಥುರ್ ನ ಪರಾಜಯೇಥೇ ನ ಪರಾಜಿಗ್ಯೇ ಕತರಶ್ಚನೈನೋಃ |
ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ವಿಷ್ಣೋ ಯದ್ ಅಪಸ್ಪೃಧೇಥಾಂ ತ್ರೇಧಾ ಸಹಸ್ರಂ ವಿ ತದ್ ಐರಯೇಥಾಮ್ ||
ಇತಿ ಸತ್ಯಮ್ ಆಹೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ದ್ವೇ ಏವ ತೃತೀಯೇ ಆಹರ್ತುರ್ ಏಕಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತುರ್ ಇತಿ ತೌ ವೈ ತತ್ರೈವಾತಿಷ್ಠೇತಾಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಐನ್ದ್ರಾವೈಷ್ಣವಮ್, ತ್ರಿರಾತ್ರಸ್ಯ ವಾ ಉಪೇಪ್ಸಾಯೈ ತ್ರೈಧಾತವ್ಯಾಹ್ರಿಯತೇ ಯಾವದ್ ವೈ ತ್ರಿರಾತ್ರೇಣೋಪಾಪ್ನೋತಿ ತಾವತ್ ತ್ರೈಧಾತವ್ಯಯಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುಃ ಸಹಸ್ರದಕ್ಷಿಣೇತಿ, ಉಷ್ಣಿಹಾಕಕುಭಾ ಅನ್ವಾಹ ಗಾಯತ್ರೀ ವಾ ಉಷ್ಣಿಹಾ, ಅಥ ಯಾನ್ಯ್ ಏತಾನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯ್ ಅಕ್ಷರಾಣ್ಯ್ ಋಚ್ಯ್ ಅಧಿ ಚತುಷ್ಪಾದೋ ವಾ ಏತೇ ಪಶವಸ್, ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ಪುರೋಡಾಶೇ ಪುರೋಡಾಶೋ ಽಧ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ಯದ್ ಋಚ್ಯ್ ಅಧ್ಯ್ ಅಕ್ಷರಾಣಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಪ್ರಾಣೇನ ಪಶವೋ ಯತಾಸ್, ಯದ್ ಉಷ್ಣಿಹಾಕಕುಭಾ ಅನ್ವಾಹ ಪಶೂನಾಂ ಯತ್ಯೈ ||
ಅಗ್ನೇ ತ್ರೀ ತೇ ವಾಜಿನಾ ತ್ರೀ ಷಧಸ್ಥಾ ತಿಸ್ರಸ್ ತೇ ಜಿಹ್ವಾ ಋತಜಾತ ಪೂರ್ವೀಃ |
ತಿಸ್ರ ಉ ತೇ ತನ್ವೋ ದೇವವಾತಾಸ್ ತಾಭಿರ್ ನಃ ಪಾಹಿ ಗಿರೋ ಅಪ್ರಯುಛನ್ ||
ಇತಿ ಪರಿದಧಾತಿ ವೀರತಾಯೈ, ಅಥೋ ರೂಪತಾಯಾ ಏವ ಯಜ್ ಜಗತ್ಯಾ ಪರಿದಧ್ಯಾದ್ ಅನ್ತಂ ಗಛೇತ್, ಅಥ ಯತ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ಪರಿದಧಾತಿ ತಾನ್ತಂ ಗಛತಿ, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ಓಜಸ್ಯ್ ಏವ ವೀರ್ಯೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ||೨,೪।೪||
ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞ ಆಹೃತ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ಸರ್ವೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಃ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ಹಿ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞ ಆಹ್ರಿಯತೇ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅನ್ವಾಹ ಸರ್ವಾಣಿ ಹಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ, ಅಭಿಚರನ್ನ್ ಆಹರೇತ್ ಸರ್ವೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಃ ಸರ್ವೇಣೈವೈನಂ ಯಜ್ಞೇನಾಭಿಚರತಿ, ಅದಕ್ಷಿಣಸ್ ತು ಸ್ಯಾಸ್ ತತ್ ಸ್ವಿನ್ ಮೇನಿಮ್ ಅಕರ್ ಮೇನಿರ್ ಹ್ಯ್ ಅದಕ್ಷಿಣಸ್, ಅಥ ಯೋ ಯಕ್ಷ್ಯ ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ನ ಯಜೇತ ತಮ್ ಏತೇನ ಯಾಜಯೇತ್ ಸರ್ವೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಃ ಸರ್ವೇಣೈವಾಸ್ಮೈ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಂ ವಿನ್ದತಿ, ಉತ್ತರೌತ್ತರಃ ಪುರೋಡಾಶೋ ಜ್ಯಾಯಾನ್ ಭವತಿ, ಉತ್ತರೌತ್ತರೋ ಹಿ ಲೋಕೋ ಜ್ಯಾಯಾನ್ ಯಥಾ ವಾ ಇಯಮ್ ಏವಮ್ ಅಸೌ, ಅಥ ವಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್, ನಾಸ್ಯಾ ರೂಪಂ ನಾಮುಷ್ಯಾಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಯವಮಯೋ ಮಧ್ಯತಸ್, ಅಥೋ ಏವಮ್ ಇವ ಹ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ರೂಪಮ್, ದ್ವಾದಶಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ಯದ್ ವೈ ತ್ರಿಸ್ತ್ರಿಸ್ ತತ್ ತ್ರೈಧಾತವ್ಯಾಯಾಃ ಸಮೃದ್ಧಮ್, ಸರ್ವೇಷಾಮ್ ಅತಿಘಾತಮ್ ಅವದ್ಯತಿ, ಅಛಮ್ಬಟ್ಕಾರಾಯ ಯಾವತಾ ಹಿ ನ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ತಾವತಾ ಛಮ್ಬಟ್ಕುರ್ಯಾತ್, ಏತದ್ ವೈ ತದ್ ಯದ್ ಆಹುಶ್ ಛಮ್ಬಣ್ ಣಾಸಾ ಇತಿ ವಾಸ ಇವ ವೈ ಯಜ್ಞ ಊಯತೇ ಯತ್ ತಾರ್ಪ್ಯಾಣಿ ವಿಷೀವ್ಯನ್ತಿ ಯಜುಷಾಂ ತದ್ ರೂಪಮ್, ಯದ್ ಧೇನವೋ ದೀಯನ್ತ ಉಕ್ಥಾಮದಾನಾಂ ತತ್, ಯದ್ ಧಿರಣ್ಯಂ ದೀಯತೇ ಚನ್ದ್ರಂ ಗೀಯತಾ ಇತಿ ವೈ ಸಾಮಾಹುಃ ಸಾಮ್ನಾಂ ತದ್ ರೂಪಮ್ ಏತೇನ ವೈ ಸೃಞ್ಜಯಾ ಅಯಜನ್ತ ತೇ ಶ್ರಿಯೋ ಽನ್ತಮ್ ಅಗಛನ್, ತಸ್ಮಾನ್ ನಾತಿಬಹು ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್ ಈಶ್ವರೋ ಹಿ ಪರಾಙ್ ಅತಿಪತ್ತೋಸ್, ಯೋ ವಾ ಏತೇನ ಯಜತೇ ವಿ ಸ ಛಿನತ್ತಿ ಪುತ್ರೋ ಯಾಜಯಿತವ್ಯಸ್, ಅನುಸಂತತ್ಯೈ ||೨,೪।೫||
ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಮ್, ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ಶಿಥಿರ ಇವಾಮನ್ಯತ ಸೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಚಾಬ್ರವೀತ್, ಯಾಜಯತಂ ಮೇತಿ ತಂ ವಾ ಏತಯಾಗ್ನಿಶ್ ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ ಚಾಯಾಜಯತಾಮ್, ತಸ್ಮಿಂಸ್ ತೇಜೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅದಧಾತ್, ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ ತತಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್, ಯೋ ಭೂತಿಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತಯಾ ಯಾಜಯೇತ್ ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದಧಾತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಭವತ್ಯ್ ಏವ ಯದ್ ಅಸ್ಮಿಂಶ್ ತ್ರೀಣಿ ವೀರ್ಯಾಣ್ಯ್ ಅಧತ್ತಾಂ ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ರಿಧಾತುಸ್, ಐನ್ದ್ರ ಇತರಾ ಅಭಿಸಂಶ್ಲೇಷಯನ್ತಿ ಸೇನ್ದ್ರಿಯತ್ವಾಯ ||೨,೪।೬||
[ಪುಟ ೨,೪೪]
ಪುರೋವಾತ ಜಿನ್ವ ರಾವಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ವಾತವಾನ್ ವರ್ಷನ್ ಭೀಮ ರಾವಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ತನಯನ್ ವರ್ಷನ್ನ್ ಉಗ್ರ ರಾವಾಟ್ ಸ್ವಾಹಾ, ಅತಿರಾತ್ರಂ ವವರ್ಷ್ವಾನ್ ಪೂರ್ತ ರಾವಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ಬಹು ಹ ವಾ ಅಯಮ್ ಅವರ್ಷೀದ್ ಇತಿ ಶ್ರುತ ರಾವಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ತಪತಿ ವರ್ಷನ್ ವಿರಾಡ್ ರಾವಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ಽವಸ್ಫೂರ್ಜನ್ ವಿದ್ಯುದ್ ವರ್ಷಂಸ್ ತ್ವೇಷ ರಾವಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ನಶನ್ಯ್ ಅವಸ್ಫೂರ್ಜನ್ ವರ್ಷನ್ ಭೂತ ರಾವಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಽವಸ್ಫೂರ್ಜನ್ : ⟨ ಅವಸ್ಫೂರ್ಜನ್
ಮಾನ್ದಾ ವಶಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀರ್ ಅಮಸ್ವರೀಃ ಶುನ್ಧೋ ಅಜ್ರಾ ಉನ್ದತೀಃ ಸುಫೇನಾಃ |
ಮಿತ್ರಭೃತಃ ಕ್ಷತ್ರಭೃತಃ ಸುರಾಷ್ಟ್ರಾ ಇಹ ನೋ ಽವತ ||
ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಸಂದಾನಮ್ ಅಸಿ ವೃಷ್ಟ್ಯೈ ತ್ವೋಪನಹ್ಯಾಮಿ ||
ದೇವಾ ವಸವ್ಯಾ ಅಗ್ನೇ ಸೋಮ ಸೂರ್ಯಾಪೋ ದತ್ತೋದಧಿಂ ಭಿನ್ತ |
ದಿವಃ ಪರ್ಜನ್ಯಾದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತತೋ ನೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾವತ ||
ದೇವಾಃ ಶರ್ಮಣ್ಯಾ ಮಿತ್ರ ವರುಣಾರ್ಯಮನ್ನ್ ಅಪೋ ದತ್ತೋದಧಿಂ ಭಿನ್ತ |
ದಿವಃ ಪರ್ಜನ್ಯಾದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತತೋ ನೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾವತ ||
ದೇವಾಃ ಸಪೀತಯೋ ಽಪಾಂ ನಪಾನ್ ನರಾಶಂಸಾಪೋ ದತ್ತೋದಧಿಂ ಭಿನ್ತ |
ದಿವಃ ಪರ್ಜನ್ಯಾದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತತೋ ನೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾವತ ||
ದಿವಾ ಚಿತ್ ತಮಃ ಕೃಣ್ವನ್ತಿ ಪರ್ಜನ್ಯೇನೋದವಾಹೇನ |
ಯತ್ ಪೃಥಿವೀಂ ವ್ಯುನ್ದನ್ತಿ ||
ಆಯನ್ ನರಃ ಸುದಾನವೋ ದದಾಶುಷೇ ದಿವಃ ಕೋಶಮ್ ಅಚುಚ್ಯವುಃ |
ಪ್ರ ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಸೃಜತಾಂ ರೋದಸೀ ಅನು ಧನ್ವನಾ ಯನ್ತು ವೃಷ್ಟಯಃ ||
[ಪುಟ ೨,೪೫]
ಉದೀರಯತಾ ಮರುತಃ ಸಮುದ್ರತೋ ದಿವೋ ವೃಷ್ಟಿಂ ವರ್ಷಯತಾ ಪುರೀಷಿಣಃ |
ನ ವೋ ದಸ್ರಾ ಉಪದಸ್ಯನ್ತಿ ಧೇನವಃ ಶುಭೇ ಕಮ್ ಅನು ರಥಾ ಅವೃತ್ಸತ ||
ಸೃಜಾ ವೃಷ್ಟಿಂ ದಿವಸ್, ಆದ್ಭಿಃ ಸಮುದ್ರಂ ಪೃಣ ಯೇ ದೇವಾ ದಿವಿಭಾಗಾಃ ಸ್ಥ ಯೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಭಾಗಾ ಯೇ ಪೃಥಿವೀಭಾಗಾಸ್ ತ ಇದಂ ಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಆವಿಶತ ತ ಇದಂ ಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಅನುವಿವಿಶತ ||೨,೪।೭||
ವೃಷ್ಟಿರ್ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತತ ಇದಂ ಸರ್ವಮ್ ಅಶುಷ್ಯತ್ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವನ್, ತಾನ್ ವಾ ಏತಯಾ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಯಾಜಯತ್ ಕಾರೀರ್ಯಾ ತೇಭ್ಯೋ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವಾರುನ್ದ್ಧ ಯತ್ರ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ನ ವರ್ಷೇತ್ ತದ್ ಏತಯಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ವಾ ಪುರೋಹಿತಂ ವಾ ಯಾಜಯೇತ್, ವೃಷ್ಟಿರ್ ವಾ ಏತೇಭ್ಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಪಕ್ರಾಮತಿ ಯತ್ರ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ನ ವರ್ಷತಿ ಯತ್ ಕಾರೀರ್ಯಾ ಯಾಜಯನ್ತಿ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅಷ್ಟೌ ವಾತಹೋಮಾಸ್, ಅಷ್ಟೌ ದಿಶಾ ಇತಿ ದಿಗ್ಭ್ಯ ಏವೈತೈರ್ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಆವರ್ತಯನ್ತಿ ಮಾನ್ದಾ ವಶಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀರ್ ಅಮಸ್ವರೀರ್ ಇತಿ, ಏತಾನಿ ವಾ ಅಪಾಂ ನಾಮಧೇಯಾನಿ ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ನಾಮಗ್ರಾಹಮ್ ಅಸಾ ಅಸಾ ಇತಿ ಹ್ವಯತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಪೋ ನಾಮಧೇಯೈಶ್ ಚ್ಯಾವಯತಿ ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಸಂದಾನಮ್ ಅಸೀತಿ ವೃಷಾ ಹ್ಯ್ ಅಶ್ವಸ್, ವೃಷಾ ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ವೃಷ್ಟ್ಯೈ ತ್ವೋಪನಹ್ಯಾಮೀತಿ ವೃಷ್ಟ್ಯೈ ಹ್ಯ್ ಉಪನಹ್ಯತಿ ದೇವಾ ವಸವ್ಯಾ ಅಗ್ನೇ ಸೋಮ ಸೂರ್ಯೇತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವಾನ್ವಹಂ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಅಛೈತಿ ಯದಿ ನ ವರ್ಷೇತ್ ತತ್ರೈವ ವಸೇಯುರ್ ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವ ವೃಷ್ಟಿಂ ಚ್ಯಾವಯನ್ತಿ ಕರೀರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಮಧೂದ್ಯುತಾನಿ ಭವನ್ತಿ, ಅಪಾಂ ವಾ ಏಷ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಸ್, ಅಪಾಮ್ ಏವೈನಾ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸೇನಾಛೈತಿ ರಸೇನೈನಾಶ್ ಚ್ಯಾವಯತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ಧಾಮಛದೇ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇನ್ ಮಾರುತಂ ಸಪ್ತಕಪಾಲಂ ಸೌರ್ಯಮ್ ಏಕಕಪಾಲಮ್, ವೃಷ್ಟಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಇತೋ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಈಟ್ಟೇ ಮರುತೋ ಽಮುತಶ್ ಚ್ಯಾವಯನ್ತಿ ತಾಂ ಸೂರ್ಯೋ ರಶ್ಮಿಭಿರ್ ವರ್ಷತಿ, ಏತೇ ವೈ ವೃಷ್ಟ್ಯಾಃ ಪ್ರದಾತಾರಸ್ ತಾನ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ವೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಯಛನ್ತಿ ಸೃಜಾ ವೃಷ್ಟಿಂ ದಿವ ಆದ್ಭಿಃ ಸಮುದ್ರಂ ಪೃಣೇತಿ, ಇಮಾಶ್ ಚೈವಾಮೂಶ್ ಚ ಸಮಸ್ರಾಟ್, ಆಭಿರ್ ಅಮೂರ್ ಅಛೈತಿ ಯೇ ದೇವಾ ದಿವಿಭಾಗಾಃ ಸ್ಥ ಯೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಭಾಗಾ ಯೇ ಪೃಥಿವೀಭಾಗಾಸ್ ತ ಇದಂ ಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಆವಿಶತ ತ ಇದಂ ಕ್ಷೇರಮ್ ಅನುವಿವಿಶತೇತಿ, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ವೃಷ್ಟ್ಯೈ ಸಂಮೃಶತಿ ||೨,೪।೮||
ಸೌಮ್ಯಂ ಬಭ್ರುಂ ಲೋಮಶಂ ಪಿಙ್ಗಲಮ್ ಆಲಭೇತ ಪಶುಕಾಮಃ ಸೌಮೀರ್ ವಾ ಓಷಧಯಸ್, ಓಷಧಯಃ ಪಶವಸ್, ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶುಮ್ ಆಲಭತೇ ಲೋಮಶೋ ಭವತಿ, ಏತದ್ ವೈ ಪುಷ್ಟ್ಯಾ ರೂಪಮ್, ಪುಷ್ಟಿಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಬಭ್ರುಃ ಪಿಙ್ಗಲೋ ಭವತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ರೂಪಂ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಯಸ್ ತ್ರೈತಾನಾಮ್ ಉತ್ತಮೋ ಜಾಯೇತ ತಂ ಸೌಮಾಪೌಷ್ಣಮ್ ಆಲಭೇತ ಪಶುಕಾಮಃ ಸೋಮೋ ವೈ ರೇತೋಧಾಃ ಪೂಷಾ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ಸೋಮ ಏವಾಸ್ಮೈ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಪೂಷಾ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಸ್ತನಂ ವಾ ಏತೇಷಾಮ್ ದ್ವಾ ಅಭಿಜಾಯೇತೇ ಊರ್ಜಂ ತೃತೀಯಸ್, ಊರ್ಗ್ ವೈ ಪಶವಸ್, ಊರ್ಜೈವಾಸ್ಮಾ ಊರ್ಜಂ ಪಶೂನ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತ್ರಿರ್ ವಾ ಏಷಾ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾನ್ಯಾನ್ ಪಶೂನ್ ಪರಿವಿಜಾಯತೇ, ಏತದ್ ವೈ ಪುಷ್ಟ್ಯಾ ರೂಪಮ್, ಪುಷ್ಟಿಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಭಾಗಿನೀರ್ ವಾ ಅನ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅಭಾಗಾ ಅನ್ಯಾಸ್, ಯದ್ ಔದುಮ್ಬರೋ ಯೂಪೋ ಭವತಿ, ಉಭಯೀರ್ ಏವೈನಾ ಭಾಗಿನೀಃ ಕರೋತಿ ಮಾಸಿಮಾಸಿ ವಾ ಏಷೋ ಽವಾನ್ತರಮ್ ಅನ್ಯೇಭ್ಯೋ ವನಸ್ಪತಿಭ್ಯಃ ಪಚ್ಯತೇ, ಏತದ್ ವೈ ಪುಷ್ಟ್ಯಾ ರೂಪಮ್, ಪುಷ್ಟಿಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ತೂಪರಮ್ ಆಲಭೇತ ಪಶುಕಾಮಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ವೈ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಯೋನಿರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಯೋನೇರ್ ಏವ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ಪಶೂನಾಂ ರೂಪಾಣಿ ಪ್ರತಿ ಪುರುಷಸ್ಯೇವ ಶ್ಮಶ್ರೂಣಿ, ಅಶ್ವಸ್ಯೇವ ಶಿರಸ್, ಗರ್ದಭಸ್ಯೇವ ಕರ್ಣೌ ಶುನ ಇವ ಲೋಮಾನಿ ಗೋರ್ ಇವ ಪೂರ್ವೌ ಪಾದೌ, ಅವೇರ್ ಇವಾಪರೌ, ಅಜಃ ಖಲು ವೈ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಏವ ಪಶೂನಾಂ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಏನಂ ಪಶೂನಾಂ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭವತ್ಯಾಘಾರಸ್, ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಸಾಮಿಧೇನೀಸ್ ತಾಃ ಸಾಮಿಧೇನೀಸ್, ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಆಪ್ರಿಯಸ್ ತಾ ಆಪ್ರಿಯಸ್, ಹಿರಣ್ಯಂ ದೇಯಮ್, ಸಶುಕ್ರತ್ವಾಯ ತಾರ್ಪ್ಯಂ ದೇಯಮ್, ಸಯೋನಿತ್ವಾಯ, ಅಧೀವಾಸೋ ದೇಯಸ್, ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತೇನ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಏತೇನ ವಾ ಉಪಕೇರೂ ರರಾಧ ಋಧ್ನೋತಿ ಯ ಏತೇನ ಯಜತೇ ದ್ವಾದಶಧಾ ಹ ತ್ವೈ ಸ ಪ್ರತಿಶಿತ್ರಂ ಪರಿಜಹಾರ ತತ್ರ ದ್ವಾದಶದ್ವಾದಶ ವರಾನ್ ದದೌ ಯದ್ ದ್ವಾದಶ ದೀಯನ್ತೇ ತಸ್ಯೈಷಾ ಪ್ರತಿಮಾ ಶ್ವೇತಂ ವಾಯವಾ ಆಲಭೇತ ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ವಾಯುರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಓಜಿಷ್ಠಃ ಕ್ಷೇಪಿಷ್ಠಃ ಸ ಏನಂ ಭೂತ್ಯೈ ನಿನಯತಿ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಅಧೃತಾ ದೇವತೇಶ್ವರಾ ನಿರ್ಮೃಜ ಈಶ್ವರೈನಮ್ ಆರ್ತಿಂ ನಿನೇತೋರ್ ಇತಿ ತದ್ ಅತಿ ಸೈವೈನಂ ಭೂತ್ಯೈ ನಿನಯತಿ ಶ್ವೇತಂ ವಾಯವೇ ನಿಯುತ್ವತಾ ಆಲಭೇತ ಗ್ರಾಮಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ವಾಯುರ್ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ನಸ್ಯೋತಾ ಇತ್ಥಂ ಚೇತ್ಥಂ ಚ ನೇನೀಯತೇ ಯದ್ ವಾಯವೇ ವಾಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ನಸ್ಯೋತಾಂ ವಿಶಂ ನಿನಯತಿ ನಿಯುತ್ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಭವತಸ್, ಗ್ರಾಮಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಾಧಾರ ಶ್ವೇತೋ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪಂ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಶ್ವೇತಂ ವಾಯವೇ ನಿಯುತ್ವತಾ ಆಲಭೇತ, ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವಾಯುಃ ಪ್ರಾಣೋ ಹಿ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಪಕ್ರಾನ್ತೋ ಽಥೈತಸ್ಯಾಮಯತಿ ಯದ್ ವಾಯವೇ ವಾಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಣಂ ನಿನಯತಿ ನಿಯುತ್ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಭವತಃ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಾಧಾರ ಶ್ವೇತೋ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪಂ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಶ್ವೇತಂ ವಾಯವೇ ನಿಯುತ್ವತಾ ಆಲಭೇತ ಪಶುಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವಾಯುಃ ಪ್ರಾಣಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಶವಃ ಪ್ರತಿಧಾವನ್ತಿ ಯದ್ ವರ್ಷೇಷು ವಾತಂ ಪ್ರತಿಜಿಘ್ರತಿ ಯದ್ ವಾಯವೇ ವಾಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ನಿನಯತಿ ನಿಯುತ್ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಭವತಃ ಪಶೂನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಾಧಾರ ಶ್ವೇತೋ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪಂ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ||೨,೫।೧||
ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ ವಾ ಆಸುರಃ ಸೂರ್ಯಂ ತಮಸಾವಿಧ್ಯತ್ ತಸ್ಯ ದೇವಾಸ್ ತಮೋ ಽಪಾಘ್ನನ್ ಯತ್ ಪ್ರಥಮಂ ತಮೋ ಽಪಾಘ್ನನ್ತ್ ಸಾವಿಃ ಕೃಷ್ಣಾಭವತ್, ಯದ್ ದ್ವಿತೀಯಂ ಸಾ ಲೋಹಿನೀ ಯತ್ ತೃತೀಯಂ ಸಾ ಬಲಕ್ಷೀ ಯದ್ ಅಧ್ಯಸ್ತಾದ್ ಅಪಾಕೃನ್ತತ್ ಸಾವಿರ್ ವಶಾಭವತ್ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ದೇವಪಶುಮ್ ಇಮಂ ಕಾಮಾಯಾಲಭಾಮಹಾ ಇತಿ, ಅಥ ವಾ ಇಯಂ ತರ್ಹ್ಯ್ ಋಕ್ಷಾಸೀದ್ ಅಲೋಮಿಕಾ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್, ತಸ್ಮೈ ಕಾಮಾಯಾಲಭಾಮಹೈ ಯಥಾಸ್ಯಾಮ್ ಓಷಧಯಶ್ ಚ ವನಸ್ಪತಯಶ್ ಚ ಜಾಯನ್ತಾ ಇತಿ ತಾಂ ವೈ ತಸ್ಮೈ ಕಾಮಾಯಾಲಭನ್ತ ತತೋ ಽಸ್ಯಾಮ್ ಓಷಧಯಶ್ ಚ ವನಸ್ಪತಯಶ್ ಚಾಜಾಯನ್ತ ಯಃ ಪ್ರಜಾಕಾಮೋ ವಾ ಪಶುಕಾಮೋ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಏತಾಮ್ ಅವಿಂ ವಶಾಮ್ ಆಲಭೇತ ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಜಾಯತೇ, ಅಥೋ ಆಹುಸ್, ಯಃ ಪ್ರಥಮಸ್ ತಮಸ್ಯ್ ಅಪಹತೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿರ್ ಯೂಪಸ್ಯ ಚಷಾಲೇ ಽವಾತನೋತ್ ಸಾವಿರ್ ವಶಾಭವದ್ ಇತಿ ತದ್ ಉಭಯೇನೈವ ದೇವಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ ಯದ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಸ್ ತಜ್ ಜನ್ಮ ಯದಿ ವೇತರಂ ತತ್ ಕಾಮಾಯಕಾಮಾಯೈವಾವಿರ್ ವಶಾಲಭ್ಯತೇ ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಜಮ್ ಆಲಭೇತ ವಾರುಣಂ ಪೇತ್ವಮ್, ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಆಗ್ನೇಯಾನಿ ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯಾಸ್ಥಾನಿ ವಾರುಣಂ ಮಾಂಸಮ್ ಆಗ್ನೇಯೇನೈವಾಸ್ಯಾಗ್ನೇಯಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾತಿ ವಾರುಣೇನ ವಾರುಣಮ್, ಭವತ್ಯ್ ಏವ ಸಾರಸ್ವತೀಂ ಮೇಷೀಮ್ ಆಲಭೇತ ಯೋ ವಾಚೋ ಗೃಹೀತ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚೈವಾಸ್ಯ ವಾಚಂ ಭಿಷಜ್ಯತಿ, ಅಪನ್ನದತೀ ಭವತಿ ಸರ್ವತ್ವಾಯ, ಅನಧಿಸ್ಕನ್ನಾ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಶ್ವೇತಾ ಮಲ್ಹಾ ಆಲಭೇತ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮ ಆಗ್ನೇಯೀಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾಂ ಸೌರೀಮ್, ವಸನ್ತಾಗ್ನೇಯೀಮ್, ಪ್ರಾವೃಷಿ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾಮ್, ಶಿಶಿರೇ ಸೌರೀಮ್, ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯೀ ತೇಜಸ್ ತಯಾವರುನ್ನ್ಧೇ ಯದ್ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ತಯಾ ಯತ್ ಸೌರೀ ರುಚಂ ತಯಾ ತ್ರಿವೃದ್ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತತ್ ಸಮೃದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ದಧಾತಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ಪರ್ಯಾಲಭ್ಯನ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ವಾ ಅನಾಪ್ತಮ್ ಆಪ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರೇಣೈವಾಸ್ಮಾ ಆಪ್ತ್ವಾ ತೇಜೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ದಧಾತಿ ಶ್ವೇತಾ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪಂ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ವಾಯವ್ಯಾಮ್ ಅಜಾಮ್ ಆಲಭೇತ ಸಾರಸ್ವತೀಂ ಮೇಷೀಮ್ ಅದಿತ್ಯಾ ಅಜಾಮ್ ಅಭಿಶಸ್ಯಮಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ವಾಯುರ್ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಶ್ಲೀಲಂ ಗನ್ಧಂ ಜನತಾ ಅನುವಿಹರತಿ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ, ಏಷ ಹೀದಂ ಸರ್ವಮ್ ಉಪಗಛತಿ ಯದ್ ವಾಯವೇ ವಾಯುರ್ ಏವಾಸ್ಯ ತಂ ಗನ್ಧಂ ಸುರಭಿಮ್ ಅಕಃ ಸೋ ಽಸ್ಯ ಸುರಭಿರ್ ಗನ್ಧೋ ಜನತಾ ಅನುವಿತಿಷ್ಠತೇ ವಾಚಾ ವಾ ಏತಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ ವಾಕ್ ಸರಸ್ವತೀ ಯತ್ ಸಾರಸ್ವತೀ ವಾಚೈವೈಷಾಂ ವಾಚಂ ಶಮಯತಿ, ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ವಾ ಏಷ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಇಯಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯದ್ ಆದಿತ್ಯಾ, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ಗರ್ಭಸ್, ಯದ್ ಗರ್ಭಿಣೀರ್ ಭವನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯನ್ತಿ ||೨,೫।೨||
[ಪುಟ ೨,೫೦]
ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ವೈ ಸಮಾವದ್ ಏವ ಯಜ್ಞೇ ಕುರ್ವಾಣಾ ಆಯನ್ ಯದ್ ಏವ ದೇವಾ ಅಕುರ್ವತ ತದ್ ಅಸುರಾ ಅಕುರ್ವತ ತೇ ನ ವ್ಯಾವೃತಮ್ ಅಗಛನ್, ತೇ ದೇವಾ ಏತಂ ವಾಮನಂ ಪಶುಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಂ ವೈಷ್ಣವಮ್ ಆಲಭನ್ತ ತತೋ ವಿಷ್ಣುರ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉದಜಯತ್ ತತೋ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣುದನ್ತ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾ ಯಃ ಸಪತ್ನವಾನ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಏತಂ ವಾಮನಂ ವೈಷ್ಣವಮ್ ಆಲಭೇತ, ಅತೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುರ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉದಜಯತ್, ವಿಷ್ಣೋರ್ ಏವೋಜ್ಜಿತಿಮ್ ಅನ್ವ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉಜ್ಜಯತಿ ಪ್ರೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನುದತೇ ವಿಷಮ ಇವಾಲಭೇತ ವಿಷಮಾನ್ ಇವ ಹೀಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ದೇವಾ ಉದಜಯತ್, ನಿಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಉಜ್ಜಯತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸ ಪ್ರಾಙ್ ಅಪದ್ಯತ ಸ ಪದ್ಯಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಸಪ್ತಭಿರ್ ಭೋಗೈಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವಿಷ್ವಞ್ಚಃ ಪಶವೋ ವ್ಯುದಾಯನ್ ಮೂರ್ಧತೋ ವೈದೇಹೀರ್ ಉದಾಯನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ತಾಸಾಂ ಪುರೋ ಜನ್ಮ ಪುರ ಓಕಸ್ ತಾಸಾಂ ಜಘನತ ಋಷಭೋ ವೈದೇಹೋ ಽನೂದೈತ್ ತಮ್ ಅಚಾಯತ್, ಅಯಂ ವಾವ ಮಾಸ್ಮಾದ್ ಅಂಹಸೋ ಮುಞ್ಚೇದ್ ಇತಿ ತಮ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಆಲಭೇತ, ಆಗ್ನೇಯಂ ತು ಪೂರ್ವಮ್ ಅಜಮ್ ಆಲಭತ ಸ ವಾ ಅಗ್ನಿನೈವ ವೃತ್ರಸ್ಯ ಭೋಗಾನ್ ಅಪಿದಹ್ಯಾಥೈನ್ದ್ರೇಣೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ನ್ ಅಧತ್ತ ಯಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ತಮಸಾ ಗೃಹೀತೋ ಮನ್ಯೇತ ಸ ಏತಮ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಋಷಭಮ್ ಆಲಭೇತ, ಆಗ್ನೇಯಂ ತು ಪೂರ್ವಮ್ ಅಜಮ್ ಆಲಭೇತ, ಅಗ್ನಿನೈವ ಪಾಪ್ಮನೋ ಭೋಗಾನ್ ಅಪಿದಹ್ಯಾಥೈನ್ದ್ರೇಣೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವಲಮ್ ಅಪಾವೃಣೋತ್ ತತಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಉದೈತ್ ತಸ್ಯ ಸಹಸ್ರಸ್ಯಾಗ್ರತಃ ಕುಭ್ರ ಉದೈತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಂ ಸಾಹಸ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುರ್ ಯಶ್ ಚ ವೇದ ಯಶ್ ಚ ನ, ಅಥೋ ಆಹುರ್ ಇಮಂ ವಾ ಏಷ ಲೋಕಂ ಪಶ್ಯನ್ನ್ ಅಭ್ಯುದೈತ್ ಸ ಸಮೈಷತ್ ಸ ಏಷ ಸಮೀಷಿತಃ ಕುಭ್ರ ಇತಿ ತಮ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಆಲಭೇತ ಪಶುಕಾಮಸ್, ಐನ್ದ್ರಾ ವೈ ಪಶವಸ್, ಇನ್ದ್ರಃ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಸ ಯದಾ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಗಛೇದ್ ಅಥೈತಂ ವಾಮನಂ ವೈಷ್ಣವಮ್ ಆಲಭೇತ, ಏತಸ್ಮಿನ್ ವೈ ತತ್ ಸಹಸ್ರಂ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠತ್ ಸ ತಿರ್ಯಙ್ ವ್ಯೈಷತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ತಿರ್ಯಙ್ಙ್ ಇವ ವೀಷಿತಸ್, ಏತೇನ ವೈ ಸ ತತ್ ಸಹಸ್ರಂ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ತತ್ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯಾ ಅವಿಕ್ಷೋಭಾಯ ದೇವಾಶ್ ಚ ವೈ ಪಿತರಶ್ ಚಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಆಸನ್, ತದ್ ಯತ್ ಕಿಂಚ ದೇವಾನಾಂ ಸ್ವಮ್ ಆಸೀತ್ ತದ್ ಯಮೋ ಽಯುವತ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವನ್, ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏತೌ ಮಿಥುನೌ ಪಶೂ ಅಪಶ್ಯದ್ ಋಷಭಂ ಚ ವಶಾಂ ಚ ತಾ ಆಲಭತ ವೈಷ್ಣವವಾರುಣೀಂ ತು ಪೂರ್ವಾಂ ವಶಾಮ್ ಆಲಭತ ತಾನ್ ವೈ ವರುಣೇನೈವ ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರಾಣುದತ, ಅಥೈನ್ದ್ರಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆಲಭತ ತೇನೈಷ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಾಣ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾದಧಾತ್, ಯಃ ಸಪತ್ನವಾನ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಏತೌ ಮಿಥುನೌ ಪಶೂ ಆಲಭೇತ ಋಷಭಂ ಚ ವಶಾಂ ಚ ವೈಷ್ಣವವಾರುಣೀಂ ತು ಪೂರ್ವಾಂ ವಶಾಮ್ ಆಲಭೇತ ವರುಣೇನೈವೈನಾನ್ ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರಣುದತೇ, ಅಥೈನ್ದ್ರೇಣೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ||೨,೫।೩||
ಸಾವಿತ್ರಂ ಪುನರುತ್ಸೃಷ್ಟಮ್ ಆಲಭೇತ ಯಃ ಪುರಾ ಪುಣ್ಯಃ ಸನ್ ಪಶ್ಚಾ ಪಾಪತ್ವಂ ಗಛೇತ್ ಸವಿತಾ ವೈ ಶ್ರಿಯಃ ಪ್ರಸವಿತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಂ ಶ್ರಿಯೈ ಪ್ರಸುವತಿ ಪಾಪೋ ವಾ ಏಷ ಪುರಾ ಸನ್ ಪಶ್ಚಾ ಶ್ರಿಯಮ್ ಅಶ್ನುತೇ ಯಃ ಪುರಾನಡ್ವಾನ್ತ್ ಸನ್ ಪಶ್ಚೋಕ್ಷತ್ವಂ ಗಛತಿ ಯಥೈಷ ಶ್ರಿಯಮ್ ಅಶ್ನುತ ಏವಮ್ ಏವೈನಂ ಶ್ರಿಯಂ ಗಮಯತಿ, ಓಷಧೀಭ್ಯೋ ವೇಹತಮ್ ಆಲಭೇತ ಪ್ರಜಾಕಾಮಸ್, ಓಷಧೀನಾಂ ವಾ ಏಷಾ ಪ್ರಿಯಾ, ಏತಾ ವಾ ಏತಾಂ ಸೂತೋಃ ಪರಿಬಾಧನ್ತೇ, ಓಷಧಯಃ ಖಲು ವಾ ಏತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅಪಗೂಹನ್ತಿ ಯೋ ಽಲಂ ಪ್ರಜಾಯೈ ಸನ್ ಪ್ರಜಾಂ ನ ವಿನ್ದತೇ ತಾ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾಂ ಪುನರ್ ದದತಿ, ಆಪೋ ವಾ ಓಷಧಯಸ್, ಆಪೋ ಹ ತ್ವ್ ಏವಾಸತ್ ಖನನ್ತಿ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾಂ ಖನನ್ತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯೇ ಧೇನೂ ಸಂಮಾತರಾ ಆಲಭೇತಾನ್ನಕಾಮಸ್, ಯದ್ ಧ್ಯ್ ಅಸೌ ವರ್ಷತಿ ತದ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವಾ ಅನ್ನಸ್ಯೇಶಾತೇ ತೇ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತೇ ಅಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಪ್ರಯಛತಃ ಸ ವತ್ಸಂ ವಾಯವಾ ಆಲಭೇತ ವಾಯುರ್ ವಾ ಅನಯೋರ್ ವತ್ಸಸ್, ವಾಯುರ್ ಇಮೇ ಪ್ರದಾಪಯತಿ ಪ್ರತ್ತೇ ಹ ವಾ ಇಮೇ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಐನ್ದ್ರೀಂ ಸೂತವಶಾಮ್ ಆಲಭೇತ ರಾಜನ್ಯಂ ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಏತಸ್ಯಾ ವಾ ಅಧೀನ್ದ್ರೋ ಽಜಾಯತ ಸ ಜಾಯಮಾನ ಏತಂ ಯೋನಿಂ ನಿರವರ್ತಯತ್ ಸಾ ಸೂತವಶಾಭವತ್, ಅಥೋ ಆಹುರ್ ಏತದ್ ಏವ ಸಕೃದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತೇಜೋ ಜನಯಿತ್ವಾ ನಾಪರಂ ಸೂತಾ ಆಶಂಸತ ಸಾ ಸೂತವಶಾಭವದ್ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ಽಲಂ ಭೂತ್ಯೈ ಸನ್ ನ ಭವತಿ, ಐನ್ದ್ರೀ ಭವತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯಸ್ ತಂ ವಿನ್ದೇದ್ ಯಂ ಸೂತ್ವಾ ಸೂತವಶಾ ಭವತಿ ತಮ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಆಲಭೇತ ತೇಜಸ್ಕಾಮಸ್ ತದ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತೇಜ ಆಪ್ನೋತಿ ಸಾರಸ್ವತೀಂ ಧೇನುಷ್ಟರೀಮ್ ಆಲಭೇತ ಯಃ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಪಶುಷು ವಾ ವಿವದೇತ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚೈವೈಷಾಂ ವಾಚಂ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಧೇನುರ್ ವಾ ಏಷಾ ಸತೀ ನ ದುಹೇ ತರ್ಯಮ್ ಏವೈಷಾಂ ವಾಚಂ ಕರೋತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಾಂ ಧೇನುಂ ಪರ್ಯಾರಿಣೀಮ್ ಆಲಭೇತ ಯೋ ರಾಜನ್ಯೋ ಽಭ್ಯರ್ಧೋ ವಿಶಶ್ ಚರೇತ್, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಂ ಹಿ ವಾ ಏಷ ನಿರ್ಭಕ್ತಸ್, ಅಥೈಷೋ ಽಭ್ಯರ್ಧೋ ವಿಶಶ್ ಚರತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಏವೈನಂ ವಿಶಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಃ ಪರ್ಯಾರಿಣೀ ಭವತಿ ಪರ್ಯಾರೀವ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್, ಯದ್ ಅಭ್ಯರ್ಧೋ ವಿಶಶ್ ಚರತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಏವೈನಂ ವಿಶಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಸ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ವತ್ಸಂ ವಾಯವಾ ಆಲಭೇತ ವಾಯುರ್ ವಾ ಅನಯೋರ್ ವತ್ಸಸ್, ವಾಯುರ್ ಇಮೌ ಕ್ಷಯೌ ವಿಶಂ ಚ ಪ್ರದಾಪಯತಿ ಪ್ರತ್ತೌ ಹ ವಾ ಇಮೌ ಕ್ಷಯೌ ವಿಶಂ ಚ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೨,೫।೪||
ಅಗ್ನೇಯಮ್ ಅಜಮ್ ಆಲಭೇತ ಸೌಮ್ಯಂ ಬಭ್ರುಮ್ ಋಷಭಂ ಪಿಙ್ಗಲಮ್, ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಋದ್ಧ್ಯಾ ಏವಾಗ್ನೇಯಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ಽಲಂ ಭೂತ್ಯೈ ಸನ್ ನ ಭವತಿ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಃ ಸ್ವಯೈವಾಸ್ಮೈ ದೇವತಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಭವತ್ಯ್ ಏವ ಬಭ್ರುಃ ಪಿಙ್ಗಲೋ ಭವತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ರೂಪಮ್, ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಗೋಮೃಗಂ ವಾಯವಾ ಆಲಭೇತ, ಅಭಿಶಸ್ಯಮಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಅಪೂತೋ ವಾ ಏಷ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ ವಾಯುರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪವಿತ್ರಮ್, ವಾಯುನೈವೈನಂ ಪವಿತ್ರೇಣ ಪುನಾತಿ ನೇವ ವಾ ಏಷ ಗ್ರಾಮೇ ನಾರಣ್ಯೇ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ ನೇವ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಗ್ರಾಮ್ಯಃ ಪಶುರ್ ನೇವಾರಣ್ಯಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಸ್ಯೈಷ ದೇವತಯಾ ಪಶೂನಾಂ ಸಮೃದ್ಧಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಅನುಸೃಷ್ಟಮ್ ಆಲಭೇತ ಯಸ್ಯ ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹಃ ಸೋಮಂ ನ ಪಿಬೇತ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹಃ ಸೋಮಂ ನ ಪಿಬತಿ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹಃ ಸೋಮಂ ನ ಪಿಬತಿ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅನುಸೃಷ್ಟೋ ಭವತಿ, ಅನುಸೃಷ್ಟ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ಸೋಮಪೀಥೋ ಯಸ್ಯ ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹಃ ಸೋಮಂ ನ ಪಿಬತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಸ್ಯೈಷ ದೇವತಯಾ ಪಶೂನಾಂ ಸಮೃದ್ಧಸ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅವಲಿಪ್ತಮ್ ಆಲಭೇತ ಪಶುಕಾಮಸ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಾ ವೈ ಪಶವಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಸೌಮಾಪೌಷ್ಣಂ ನಪುಂಸಕಮ್ ಆಲಭೇತ ಪಣ್ಡಕಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಯತ್ರ ತೂ ಭೂಮೇರ್ ಜಾಯೇತ ತತ್ ಪ್ರಜಿಜ್ಞಾಸೇತಾತ್ರ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಜಾಯಮಾನಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತದ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ದಧಾತಿ ಸೋಮಶ್ ಚ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಪೂಷಾ ಚ ಜಾಯಮಾನಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಯುವೇತಾಮ್ ಇಯಂ ವೈ ಪೂಷೌಷಧಯಃ ಸೋಮಸ್, ಯತ್ ಸೌಮಾಪೌಷ್ಣಃ ಸ್ವಯೈವಾಸ್ಮೈ ದೇವತಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಭವತ್ಯ್ ಏವ ಯಾನ್ಯ್ ಅನವದಾನೀಯಾನಿ ತೈರ್ ನೈರೃತೈಃ ಪೂರ್ವೈಃ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತಾ ವಾ ಏಷಾ ಸ್ತ್ರೀ ಯಾ ಪುಂರೂಪಾ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತ ಏಷ ಪುಮಾನ್ ಯಃ ಸ್ತ್ರೀರೂಪಸ್, ನಿರೃತ್ಯಾ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ ನ ವೈ ನೈರೃತ್ಯಾಹುತಿರ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆನಶೇ ಯದ್ ಅಙ್ಗಾರೇಷು ಜುಹೋತಿ ತತ್ ಸ್ವಿದ್ ಅಗ್ನೌ ಜುಹೋತಿ ತದ್ ಉ ನ ಯತ್ರ ವಾ ಅದ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃಷಣಶ್ವಸ್ಯ ಮೇನಾಸೀತ್ ತದ್ ಏನಂ ನಿರೃತಿಃ ಪಾಪ್ಮಾಗೃಹ್ಣಾತ್ ಸ ಯಂ ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ ಅಪಾಹತ ಸ ನಪುಂಸಕೋ ಽಭವತ್, ಯಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ತಮಸಾ ಗೃಹೀತೋ ಮನ್ಯೇತ ಸ ಏತಮ್ ಐನ್ದ್ರಂ ನಪುಂಸಕಮ್ ಆಲಭೇತ ಯೇನೈವೇನ್ದ್ರಃ ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ ಅಪಾಹತ ತೇನ ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ ಅಪಹತೇ, ಅಥೈನ್ದ್ರೇಣೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜತ ಸ ವಾ ಏತಮ್ ಏವಾಗ್ರೇ ನಪುಂಸಕಮ್ ಅಸೃಜತ ತಂ ಪಶವೋ ಽನ್ವಸೃಜ್ಯನ್ತ, ಅಥೋ ಆಹುರ್ ಏತಮ್ ಏವಾಗ್ರೇ ಸೃಷ್ಟಂ ತ್ವಷ್ಟ್ರೇ ಚ ಪತ್ನೀಭ್ಯಶ್ ಚ ನಪುಂಸಕಮ್ ಆಲಭತ ತೇನ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ, ಇತಿ ಯಃ ಪ್ರಜಾಕಾಮೋ ವಾ ಪಶುಕಾಮೋ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಏತಂ ತ್ವಷ್ಟ್ರೇ ಚ ಪತ್ನೀಭ್ಯಶ್ ಚ ನಪುಂಸಕಮ್ ಆಲಭೇತ ಮಿಥುನಂ ವೈ ತ್ವಷ್ಟಾ ಚ ಪತ್ನೀಶ್ ಚ ತ್ವಷ್ಟಾರಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಿಥುನೇ ಽಪ್ಯಸ್ರಾಟ್ ಪ್ರಜನನಾಯ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏವ ಮಿಥುನಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ ||೨,೫।೫||
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಾ ಏನಂ ಸೃಷ್ಟಾ ಅತ್ಯಮನ್ಯನ್ತ ತಾ ಅತಿಮನ್ಯಮಾನಾ ವರುಣೇನಾಗ್ರಾಹಯತ್ ತಾ ವರುಣಗೃಹೀತಾಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಪೇತ್ವೋ ಽಧ್ಯಸ್ಕನ್ದತ್ ತಸ್ಯಾನುಹಾಯ ಪಾದಮ್ ಅಗೃಹ್ಣಾತ್ ತಸ್ಯ ಶಫಃ ಪ್ರಾವೃಹ್ಯತ ಸ ಏಕಶಿತಿಪಾದ್ ಅಭವತ್ ತಮ್ ಅಚಾಯತ್, ಅಯಂ ವಾವಾಸಾಂ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಅವರುಣಗೃಹೀತಸ್, ಅನೇನೇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚಾನಿ, ಇತಿ ತಂ ವಾರುಣಮ್ ಆಲಭತ ತತ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣಾತ್ ಪ್ರಾಮುಚ್ಯನ್ತ ತದ್ ವರುಣಪ್ರಮೋಚನೀಯ ಏವೈಷ ಯೋ ಜ್ಯೋಗಾಮಯಾವೀ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತೇನ ಯಾಜಯೇತ್, ವರುಣೇನ ಹಿ ವಾ ಏಷ ಪಾಪ್ಮನಾ ಗೃಹೀತಸ್, ಅಥೈತಸ್ಯ ಜ್ಯೋಗ್ ಆಮಯತಿ ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ, ಏಕಶಿತಿಪಾದ್ ಭವತಿ, ಏವಮ್ ಇವ ಹಿ ತಸ್ಯ ರೂಪಮ್ ಆಸೀತ್ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ದ್ವೀಪೇ ಯಾಜಯೇತ್, ಏತಾ ವೈ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ವಾರುಣೀರ್ ಯದ್ ಆಪಃ ಸ್ವೇ ವಾ ಏತದ್ ಯೋನೌ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ವರುಣಮ್ ಅವಯಜತಿ ಸಮನ್ತಮ್ ಆಪಃ ಪರಿವಹನ್ತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನನ್ವವಾಯಾಯ ವಾರುಣಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಪೇತ್ವಮ್ ಆಲಭೇತಾಭಿಚರನ್ ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣೇನೈವೈನಂ ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ಸ್ತೃಣುತೇ ಕೃಷ್ಣೋ ಭವತಿ ತಮೋ ವೈ ಕೃಷ್ಣಮ್, ಮೃತ್ಯುಸ್ ತಮಸ್, ಮೃತ್ಯುನೈವೈನಂ ಗ್ರಾಹಯತಿ, ಏತದ್ ವೈ ಪಾಪ್ಮನೋ ರೂಪಂ ಯತ್ ಕೃಷ್ಣಮ್, ಕೃಷ್ಣ ಇವ ಹಿ ಪಾಪ್ಮಾ ಪಾಪ್ಮನೈವೈನಮ್ ಅಭಿಷುವತಿ ತಂ ನಿಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ ||
ಪಶುಂ ಬಧ್ನಾಮಿ ವರುಣಾಯ ರಾಜ್ಞಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಭಾಗಮ್ ಋಷಭಂ ಕೇವಲೋ ಹಿ |
ಗಾತ್ರಾಣಿ ದೇವಾ ಅಭಿಸಂವಿಶನ್ತು ಯಮೋ ಗೃಹ್ಣಾತು ನಿರೃತಿಃ ಸಪತ್ನಾನ್ ||
ಇತಿ, ಏತಾಭ್ಯ ಏವೈನಂ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ನಿರ್ಯಾಚ್ಯ ಮೃತ್ಯುರ್ ವೈ ಯಮಸ್, ಮೃತ್ಯುನೈವೈನಂ ಗ್ರಾಹಯತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ಕೃಷ್ಣಂ ಪೇತ್ವಮ್ ಆಲಭೇತ ಸಮಾನ್ತಮ್ ಅಭಿಧ್ರೋಕ್ಷ್ಯನ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರಾಯ ಸಮಮ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾವರುಣಂ ಕಾಮಮ್ ಅಭಿದ್ರುಹ್ಯತಿ, ಆಶ್ವಿನಂ ಕೃಷ್ಣಲಲಾಮಮ್ ಆಲಭೇತ, ಆನುಜಾವರಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಆನುಜಾವರೌ, ಅಶ್ವಿನಾ ಏತಸ್ಯ ದೇವತೇ ಯ ಆನುಜಾವರಸ್ ತಾ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಏನಮ್ ಅಗ್ರಂ ಪರಿಣಯತಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಭವತಿ ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ ಏವಾಪಹತೇ ಲಲಾಮೋ ಭವತಿ ಮುಖತೋ ಽಸ್ಮಿಂಸ್ ತೇಜೋ ದಧಾತಿ, ಆಶ್ವಿನಂ ಕೃಷ್ಣಲಲಾಮಮ್ ಆಲಭೇತ, ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಭಿಷಜೌ, ಅಶ್ವಿನಾ ಏತಸ್ಯ ದೇವತೇ ಯ ಆಮಯಾವೀ ತಾ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಏನಂ ಭಿಷಜ್ಯತಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಭವತಿ ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ ಏವಾಪಹತೇ ಲಲಾಮೋ ಭವತಿ ಮುಖತೋ ಽಸ್ಮಿಂಸ್ ತೇಜೋ ದಧಾತಿ ||೨,೫।೬||
ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ಯಜ್ಞಾಯ ನಾತಿಷ್ಠನ್ತ ಸ ವಷಟ್ಕಾರೋ ಽಭಿಹೃತ್ಯ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಃ ಶಿರೋ ಽಛಿನತ್ ತಸ್ಮಾಞ್ ಶೀರ್ಷ್ಣಶ್ ಛಿನ್ನಾದ್ ಯೋ ರಸೋ ಽಕ್ಷರತ್ ತಾ ವಶಾ ಅಭವನ್, ತದ್ ವಶಾನಾಂ ವಶಾತ್ವಮ್ ಅಥೋ ಆಹುರ್ ವಶಂ ವೈ ತಾ ಅಕ್ಷರನ್, ತಾ ವಶಾ ಅಭವನ್ ತದ್ ವಶಾನಾಂ ವಶಾತ್ವಮ್ ಇತಿ, ಅಥೋ ಆಹುರ್ ವಸಾ ವೈ ಸಾಸೀತ್ ತದ್ ವಸಾ ವಾ ಏತಾ ಇತಿ ತತೋ ಯಃ ಪ್ರಥಮೋ ರಸಃ ಪ್ರಾಕ್ಷರತ್ ತಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉಪಾಗೃಹ್ಣಾತ್ ಸಾ ರೋಹಿಣೀ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾ ತತೋ ಯೋ ಽತ್ಯಕ್ಷರತ್ ತಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಸಾ ದ್ವಿರೂಪಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀ ತತೋ ಯೋ ಽತ್ಯಕ್ಷರತ್ ತಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸಾ ಬಹುರೂಪಾ ವೈಶ್ವದೇವೀ ತತೋ ಯೋ ಽತ್ಯಕ್ಷರತ್ ತಮ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಮರುತಶ್ ಚ ಸಾ ಪೃಶ್ನಿರ್ ಆಗ್ನಿಮಾರುತೀ, ಅಥೋ ಆಹುಃ ಕೃಷ್ಣಶಬಲೀತಿ, ಅಥ ಯಾ ವಿಪ್ರುಷಾ ಆಸಂಸ್ ತಾನೀಮಾನ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ತತೋ ಯಃ ಪ್ರಥಮೋ ದ್ರಪ್ಸಃ ಪರಾಪತತ್ ತಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಭಿಹಾಯಾಭ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ಸ ಉಕ್ಷಾಭವತ್ ತದ್ ಉಕ್ಷ್ಣ ಉಕ್ಷತ್ವಮ್ ಅಥೋ ಆಹುರ್ ಯದ್ ದೇವತಾ ಅನುವ್ಯೌಕ್ಷತ ಸ ಉಕ್ಷಾಭವತ್ ತದ್ ಉಕ್ಷ್ಣ ಉಕ್ಷತ್ವಮ್ ಇತಿ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಮ್ ಆಲಭೇತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಸ್ವಯೈವಾಸ್ಮೈ ದೇವತಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಭವತ್ಯ್ ಏವ ರೋಹಿಣೀಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾಮ್ ಆಲಭೇತ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಸ್ವಯೈವಾಸ್ಮೈ ದೇವತಯಾಪ್ತ್ವಾ ತೇಜೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ದಧಾತಿ ರೋಹಿಣೀ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪಮ್, ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀಂ ದ್ವಿರೂಪಾಮ್ ಆಲಭೇತ ಪಶುಕಾಮಸ್, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಅನು ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ತಾ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಸ್, ಛನ್ದಸಾಂ ವಾ ಏಷ ರಸಸ್, ಛನ್ದಸಾಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ರಸೇನ ಪಶೂನ್ ಧತ್ತಸ್, ದ್ವಿರೂಪಾ ಭವತಿ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ವೈಶ್ವದೇವೀಂ ಬಹುರೂಪಾಮ್ ಆಲಭೇತ ಯಸ್ಮೈ ಕಾಮಾಯ ಕಾಮಯೇತ ಸರ್ವಾ ವಾ ಏತಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಃ ಕಾಮಾಯ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಕಾಮಂ ಸಮರ್ಧಯನ್ತಿ ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ ಛನ್ದಸಾಂ ವಾ ಏಷ ರಸಸ್, ಛನ್ದಸಾಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ರಸೇನ ದಧತಿ ಬಹುರೂಪಾ ಭವತಿ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ, ಆಗ್ನಿಮಾರುತೀಂ ಪೃಶ್ನಿಮ್ ಆಲಭೇತ ವೃಷ್ಟಿಕಾಮಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಇತೋ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಈಟ್ಟೇ ಮರುತೋ ಽಮುತಶ್ ಚ್ಯಾವಯನ್ತಿ, ಏತೇ ವೈ ವೃಷ್ಟ್ಯಾಃ ಪ್ರದಾತಾರಸ್ ತಾನ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ವೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಯಛನ್ತಿ ಛನ್ದಸಾಂ ವಾ ಏಷ ರಸಸ್, ರಸೋ ವೃಷ್ಟಿಸ್, ಛನ್ದಸಾಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ರಸೇನ ರಸಂ ವೃಷ್ಟಿಂ ನಿನಯನ್ತಿ ಪೃಶ್ನಿರ್ ಭವತಿ ಪೃಶ್ನಿಮಾತರೋ ಹಿ ಮರುತಸ್, ಭೌಮೀಂ ಕೃಷ್ಣಶಬಲೀಮ್ ಆಲಭೇತಾನ್ನಕಾಮಸ್, ಇಯಂ ವಾ ಅನ್ನಸ್ಯ ಪ್ರದಾತ್ರಿಕಾ ತಾಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸಾಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಪ್ರಯಛತಿ ನ ಚರ್ಮಾಪ್ಯ್ ಆಹರೇಯುಸ್, ಅನನ್ನಂ ವೈ ಚರ್ಮ, ಅನನ್ನಂ ಕೃಷ್ಣಮ್ ಅನನ್ನೇನೈವಾನನ್ನಮ್ ಅಪಹತ್ಯಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ಯದ್ ವೈ ತಞ್ ಶೀರ್ಷ್ಣಶ್ ಛಿನ್ನಾತ್ ತೇಜ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ಪರಾಪತತ್ ಸಾ ಬಭ್ರುರ್ ವಶಾಭವತ್ ತದ್ ಏಷಾ ವಶಾ, ಅನ್ನಮ್ ಏವೇತರಾಸ್ ತಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಾಮ್ ಆಲಭೇತಾಭಿಚರನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಯಾವದ್ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮ ತೇನೈನಂ ಸರ್ವೇಣಾಭಿಚರತಿ ತೇಜಸೈನಂ ಪ್ರಛಿನತ್ತಿ ಸ್ತೃಣುತ ಏವ ಬಭ್ರುರ್ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪಮ್, ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಸೌರೀಂ ಶ್ವೇತಾಮ್ ಆಲಭೇತ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಸ್, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಸ್ಯ ಪ್ರದಾತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಪ್ರಯಛತಿ ಶ್ವೇತಾ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪಮ್, ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀಂ ಕೃಷ್ಣಕರ್ಣೀಮ್ ಆಲಭೇತ ವೃಷ್ಟಿಕಾಮಸ್, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಅನುವರ್ಷತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಅಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯಞ್ ಶುಕ್ಲಮ್, ಯತ್ ಕೃಷ್ಣಂ ತದ್ ರಾತ್ರೇಸ್, ದ್ವಿರೂಪಾ ಭವತಿ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ||೨,೫।೭||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ಮನ್ಯುಮತೇ ಮನಸ್ವತೇ ಲಲಾಮಮ್ ಆಲಭೇತ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಮನ್ಯುನಾ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ಕ್ರಿಯತ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ಜಯತಿ ವೀರ್ಯಂ ಚೈವೈಷ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಚ ಜಿತ್ಯೈ ದಧಾತಿ ಲಲಾಮೋ ಭವತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧ್ಯ್ ಅಯಂ ಮನ್ಯುಸ್, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಾನ್ ಪುರಸ್ತಾನ್ ಮುಖತೋ ಜಿತ್ಯೈ ಸಂಶ್ಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾಭಿಮಾತಿಘ್ನ ಋಷಭಮ್ ಆಲಭೇತ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ಅಭಿಮಾತಿರ್ ವೈ ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವಾಭಿಮಾತಿಂ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅಪಹತೇ ಸ ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೃತ್ರತುರಾ ಆಲಭೇತ, ಅಭಿಮಾತಿರ್ ವೈ ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವಾಭಿಮಾತಿಂ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅಪಹತ್ಯ ವೃತ್ರತೂರ್ ಏವಾಭೂತ್ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ ಏವ ಗಛತಿ ವೃತ್ರತೂರ್ ಇತಿ ಹ್ಯ್ ಏತಮ್ ಆಹುರ್ ಯಃ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ಗಛತಿ, ಐನ್ದ್ರಾಮಾರುತಂ ಪೃಶ್ನಿಸಕ್ಥಮ್ ಆಲಭೇತ ರಾಜನ್ಯಂ ಗ್ರಾಮಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಐನ್ದ್ರೋ ವೈ ರಾಜನ್ಯೋ ದೇವತಯಾ ಮಾರುತೀ ವಿಟ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವಾಸ್ಮೈ ವಿಶಮ್ ಉಪಯುನಕ್ತಿ ಪೃಶ್ನಿಸಕ್ಥೋ ಭವತಿ ಪಶ್ಚಾದ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ವಿಶಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಅನುಕಾಮ್ ಅಸ್ಮೈ ವಿಶಮ್ ಅವಿವಾದಿನೀಂ ಕರೋತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಜ್ರಿಣ ಋಷಭಮ್ ಆಲಭೇತ ರಾಜನ್ಯಂ ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಯದಾ ವೈ ರಾಜನ್ಯೋ ವಜ್ರೀ ಭವತ್ಯ್ ಅಥ ಭೂತಿಂ ಗಛತಿ ಯದ್ ವಜಿಣೇ ವಜ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಆಧಾತ್ ತೇನ ವಿಜಿತಿಂ ಭೂತಿಂ ಗಛತಿ ಸ ಏನಂ ಭೂತ್ಯೈ ಶ್ರೇಮ್ಣ ಇನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ವಜ್ರಿಣಾ ಇತಿ ತದ್ ಅಸ್ಯಾಭಿಚರಣೀಯಮ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಂ ತರ್ಹಿ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್, ವಜ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಹರತಿ ಸ್ತೃಣುತ ಏವ ಸೌಮ್ಯಂ ಬಭ್ರುಮ್ ಋಷಭಂ ಪಿಙ್ಗಲಮ್ ಆಲಭೇತ ಯೋ ಽಲಂ ರಾಜ್ಯಾಯ ಸನ್ ರಾಜ್ಯಂ ನ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ಸೋಮೋ ವೈ ರಾಜೈತಸ್ಯ ದೇವತಾ ಸೋಮೋ ಹಿ ರಾಜಾ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ದೇವತಾಂ ರಾಜ್ಯಾಯೋಪಾಸರತ್ ಸ್ವೈನಂ ದೇವತಾ ರಾಜ್ಯಂ ಗಮಯತಿ ಬಭ್ರುಃ ಪಿಙ್ಗಲೋ ಭವತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ರೂಪಮ್, ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ||೨,೫।೮||
ಯಃ ಪ್ರಥಮ ಏಕಾಷ್ಟಕಾಯಾಂ ಜಾಯೇತ ಯಸ್ ತಮ್ ಆಲಪ್ಸ್ಯಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಪಶೂನಾಂ ಯೋನಿಃ ಸ್ವಾದ್ ಏವೈನಾನ್ ಯೋನೇರ್ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾತ್ಯ್ ಆ ಮೇಧ್ಯಾದ್ ಭವಿತೋಸ್, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ಮಾಸಿಮಾಸಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವೈನಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾತಿ ಸ ಯದಾ ಮೇಧಂ ಗಛೇದ್ ಅಥೇನ್ದ್ರಾಯಾಭಿಮಾತಿಘ್ನ ಆಲಭೇತ, ಅಭಿಮಾತಿರ್ ವೈ ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವಾಭಿಮಾತಿಂ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅಪಹತೇ, ಅಶ್ವೋ ಽವ್ಯುಪ್ತವಹೋ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಏಷ ವೈ ವ್ಯಾವೃತ್ತಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ಪಾಪ್ಮನೈವೈನಂ ವ್ಯಾವರ್ತಯತಿ, ಅಥ ಯೋ ಽಪರಸ್ಯಾಮ್ ಏಕಾಷ್ಟಕಾಯಾಂ ಜಾಯೇತ ತಮ್ ಏವಮ್ ಏವೋತ್ಸೃಜ್ಯಾಥೇನ್ದ್ರಾಯ ವೃತ್ರತುರಾ ಆಲಭೇತ, ಅಭಿಮಾತಿರ್ ವೈ ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವಾಭಿಮಾತಿಂ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅಪಹತ್ಯ ವೃತ್ರತೂರ್ ಏವಾಭೂತ್ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ ಏವ ಗಛತಿ ವೃತ್ರತೂರ್ ಇತಿ ಹ್ಯ್ ಏತಮ್ ಆಹುರ್ ಯಃ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ಗಛತಿ ಶತಮ್ ಅವ್ಯುಪ್ತವಹಾ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಏತೇ ವೈ ವ್ಯಾವೃತ್ತಾಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ಪಾಪ್ಮನೈವೈನಂ ವ್ಯಾವರ್ತಯತಿ ಶತಂ ಭವನ್ತಿ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ನೋ ಽಸ್ಮಿನ್ ವಿಜಯೇಥಾಮ್ ಇತಿ, ಅರುಣಸ್ ತೂಪರಶ್ ಚೈತ್ರೇಯೋ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಸೀಞ್ ಶ್ಯೇತೋ ಽಯಃಶೃಙ್ಗಃ ಶ್ಯೈನೇಯೋ ಽಸುರಾಣಾಮ್, ತೇ ಽಸುರಾ ಉತ್ಕ್ರೋದಿನೋ ಽಚರನ್, ಅರಾಡೋ ಽಸ್ಮಾಕಂ ತೂಪರೋ ಽಮೀಷಾಮ್ ಇತಿ ತೌ ವೈ ಸಮಲಭೇತಾಮ್, ತಸ್ಯ ದೇವಾಃ ಕ್ಷುರಪವಿ ಶಿರೋ ಽಕುರ್ವನ್, ತಸ್ಯಾನ್ತರಾ ಶೃಙ್ಗೇ ಶಿರೋ ವ್ಯವಧಾಯ ವಿಷ್ವಞ್ಚಂ ವ್ಯರುಜತ್, ಯಾಸುರೀ ವಾಗ್ ಅವದತ್ ಸೇಮಾಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್, ಯೋದಜಯತ್ ಸಾ ವನಸ್ಪತೀನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮೃನ್ಮಯೇನ ನ ಪಿಬೇತ್, ಅಸುರ್ಯಾ ವಾಚಾತ್ಮಾನಂ ನೇತ್ ಸಂಸೃಜಾ ಇತಿ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಮೃತ್ಪಾತ್ರಪೋ ಭವತ್ಯ್ ಉಜ್ಜಿತಮ್ ಏವ ವಾಚ ಉಪೈತಿ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಮ್ ಆಲಭೇತಾಭಿಚರನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಯಾವದ್ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮ ತೇನೈನಂ ಸರ್ವೇಣಾಭಿಚರತಿ ತೇಜಸೈನಂ ಪ್ರಛಿನತ್ತಿ ಸ್ತೃಣುತ ಏವ, ಅರುಣಸ್ ತೂಪರೋ ಭವತಿ, ಏವಮ್ ಇವ ಹಿ ತಸ್ಯ ರೂಪಮ್ ಆಸೀತ್ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಹತ್ವೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣುದನ್ತ ತೇ ರಾತ್ರೀಂ ಪ್ರಾವಿಶನ್, ತಾನ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಅನುಪ್ರಾವಿಶತಾಮ್, ತೌ ತಮಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ತಾ ಏತಮ್ ಆಶ್ವಿನಮ್ ಅಞ್ಜಿಮ್ ಆಲಭೇತಾಮ್, ತೇನ ತಮೋ ಽಪಾಘ್ನಾತಾಮ್ ಅಸಾ ಏನಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಪುರಸ್ತಾಜ್ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಪ್ರತ್ಯಾಗಛತ್ ಸ ಆಭ್ಯಾಂ ತಮೋ ಽಧ್ಯಪಾಹನ್ ಯಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ತಮಸಾ ಗೃಹೀತೋ ಮನ್ಯೇತ ಸ ಏತಮ್ ಆಶ್ವಿನಮ್ ಅಞ್ಜಿಮ್ ಆಲಭೇತ ಯೇನೈವಾಶ್ವಿನೌ ತಮೋ ಽಪಾಘ್ನಾತಾಂ ತೇನ ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ ಅಪಹತೇ, ಅಸಾ ಏನಮ್ ಆದಿತ್ಯಃ ಪುರಸ್ತಾಜ್ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಪ್ರತ್ಯಾಗಛತಿ ಸೋ ಽಸ್ಮಾತ್ ತಮೋ ಽಧ್ಯಪಹನ್ತಿ ||೨,೫।೯||
ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ ತೇಜೋಭಿರ್ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತ ತತ ಇದಂ ಸರ್ವಂ ತಮೋ ಽಭವತ್ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏತಾನ್ ದಶ ಋಷಭಾನ್ ಅಪಶ್ಯತ್, ಅಥೋ ಆಹುರ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಪಶ್ಯದ್ ಇತಿ ತಾನ್ ಐನ್ದ್ರಾನ್ ಆಲಭತ ತೈರ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಾಣ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾದಧಾತ್, ಯಲ್ ಲಲಾಮಾ ಆಲಭ್ಯನ್ತ ಮುಖತೋ ಽಸ್ಮಿಂಸ್ ತೈಸ್ ತೇಜೋ ಽದಧಾತ್, ಯಞ್ ಶಿತಿಕಕುದ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ ತೈಸ್, ಯಞ್ ಶ್ವೇತಾನೂಕಾಶಾಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ತೈಸ್ ತತೋ ವಾ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸರ್ವತಸ್ ತೇಜಸ್ವ್ಯ್ ಅಭವತ್, ಯಸ್ ತೇಜಸ್ಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಏತಾನ್ ಐನ್ದ್ರಾನ್ ಋಷಭಾನ್ ಆಲಭೇತ ಯಲ್ ಲಲಾಮಾ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ ಮುಖತೋ ಽಸ್ಮಿಂಸ್ ತೈಸ್ ತೇಜೋ ದಧಾತಿ ಯಞ್ ಶಿತಿಕಕುದಸ್, ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ ತೈಸ್, ಯಞ್ ಶ್ವೇತಾನೂಕಾಶಾಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ತೈಃ ಸರ್ವತ ಏವೈನಂ ತೇಜಸ್ವಿನಂ ಕರೋತಿ, ಅಮುಷ್ಯೈನಮ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾಂ ಗಮಯತಿ ಪರಜಾಪತ್ಯಂ ದಶಮಂ ದ್ವಾದಶೇ ಮಾಸಾ ಆಲಭೇತ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ನವಾಲಭ್ಯನ್ತೇ ನವ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ಖಲು ವೈ ಪುರುಷೇ ವೀರ್ಯಮ್, ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ವೀರ್ಯಂ ದಧಾತಿ ದಶಾಲಭ್ಯನ್ತೇ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್, ವಿರಾಡ್ ಏತಾನ್ಯ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಾಣ್ಯ್ ಆತ್ಮನ್ ಧಿತ್ವಾ, ಇಯಂ ವಿರಾಟ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ||
ನಮೋ ಮಹಿಮ್ನೇ ಚಕ್ಷುಷೇ ಮರುತಾಂ ಪಿತಸ್ ತದ್ ಅಹಂ ಗೃಣೇ ತೇ |
ಹುತೋ ಯಾಹಿ ಪಥಿಭಿರ್ ದೇವಯಾನೈರ್ ಓಷಧೀಷು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾ ಶರೀರೈಃ ||
ದೇವಾನಾಮ್ ಏಷ ಉಪನಾಹ ಆಸೀದ್ ಅಪಾಂ ಪತಿರ್ ವೃಷಭ ಓಷಧೀನಾಮ್ |
ಸೋಮಸ್ಯ ದ್ರಪ್ಸಮ್ ಅವೃಣೀತ ಪೂಷಾ ಬೃಹನ್ನ್ ಅದ್ರಿರ್ ಅಭವದ್ ಯತ್ ತದ್ ಆಸೀತ್ ||
ದ್ರಪ್ಸಶ್ ಚಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅನು ದ್ಯಾಮ್ ಇಮಂ ಚ ಯೋನಿಮ್ ಅನು ಯಶ್ ಚ ಪೂರ್ವಃ |
ಸಮಾನಂ ಯೋನಿಮ್ ಅನು ಸಂಚರನ್ತಂ ದ್ರಪ್ಸಂ ಜುಹೋಮ್ಯ್ ಅನು ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ ||
ಪಿತಾ ವತ್ಸಾನಾಂ ಪತಿರ್ ಅಘ್ನ್ಯಾನಾಮ್ ಉತಾಯಂ ಪಿತಾ ಮಹತಾಂ ಗರ್ಗರಾಣಾಮ್ |
ವತ್ಸೋ ಜರಾಯು ಪ್ರತಿಧುಕ್ ಪೀಯೂಷ ಆಮಿಕ್ಷಾ ಮಸ್ತು ಘೃತಮ್ ಅಸ್ಯ ಯೋನಿಃ ||
ತ್ವಾಂ ಗಾವೋ ಽವೃಣತ ರಾಜ್ಯಾಯ ತ್ವಾಂ ವರ್ಧನ್ತಿ ಮರುತಃ ಸ್ವರ್ಕಾಃ |
ವರ್ಷ್ಮನ್ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಕಕುಬ್ಭಿಃ ಶಿಶ್ರಿಯಾಣಸ್ ತತೋ ನ ಉಗ್ರೋ ವಿಭಜಾ ವಸೂನಿ ||೨,೫।೧೦||
ವಾಯವ್ಯಮ್ ಅಜಮ್ ಆಲಭೇತೈನ್ದ್ರಂ ವೃಷ್ಣಂ ವೃಷಭಂ ವಾ ವಾರುಣಂ ಪೇತ್ವಮ್, ಭೂತಿಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಯದ್ ವಾಯವೇ ವಾಯುರ್ ಏವೈನಂ ಭೂತ್ಯೈ ನಿನಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ಽಲಂ ಭೂತ್ಯೈ ಸನ್ ನ ಭವತಿ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ವರುಣಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏಷ ಯೋ ಽಲಂ ಭೂತ್ಯೈ ಸನ್ ನ ಭವತಿ ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ, ಏತಾನ್ ಏವಾಭಿಚರನ್ನ್ ಆಲಭೇತ ಯದ್ ವಾಯವೇ ವಾಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ವಜ್ರಂ ಸಂಶ್ಯತಿ, ಐನ್ದ್ರೋ ವೈ ವಜ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ಖಲು ವೈ ವಜ್ರಃ ಪ್ರಹ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಸ್, ವಜ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಹರತಿ ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣೇನೈವೈನಂ ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ಸ್ತೃಣುತೇ ಸೌರ್ಯಂ ಬಲಕ್ಷಂ ಪೇತ್ವಮ್ ಆಲಭೇತ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಸ್, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಸ್ಯ ಪ್ರದಾತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಪ್ರಯಛತಿ ಯದ್ ಬಲಕ್ಷಃ ಸಮೃದ್ಧಸ್ ತೇನ ಯದ್ ಅಲೂನಃ ಸಮೃದ್ಧಸ್ ತೇನ ಯತ್ ಪೀವಾ ಸಮೃದ್ಧಸ್ ತೇನ ತ್ರಿವೃದ್ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತತ್ ಸಮೃದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ದಧಾತಿ, ಆದಿತ್ಯಂ ಬಹುರೂಪಮ್ ಆಲಭೇತ ಯಸ್ಯಾಶ್ವಿನೇ ಶಸ್ಯಮಾನೇ ಸೂರ್ಯೋ ನೋದಿಯಾತ್ ಪರಾಚೀರ್ ವಾ ಏತಸ್ಮೈ ವ್ಯುಛನ್ತಿ ಯಸ್ಯಾಶ್ವಿನೇ ಶಸ್ಯಮಾನೇ ಸೂರ್ಯೋ ನೋದೇತಿ ಯದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಅಮುಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಉನ್ನಯತಿ ಬಹುರೂಪೋ ಭವತಿ ಬಹೂನಿ ವೈ ರಶ್ಮೀನಾಂ ರೂಪಾಣಿ ರಶ್ಮೀನಾಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವೋನ್ನಯತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟೋ ನ ವ್ಯರೋಚತ, ಸೋ ಽಗ್ನಯೇ ತೇಜಸ್ವಿನೇ ಽಜಂ ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಮ್ ಆಲಭತ ತೇನ ತೇಜಸ್ವ್ಯ್ ಅಭವತ್ ಸೋ ಽಕಾಮಯತ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಭವೇಯಮ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಗ್ನಯೇ ವಿಭೂತಿಮತೇ ಽಜಂ ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಮ್ ಆಲಭತ ತೇನ ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಭವತ್ ಸೋ ಽಕಾಮಯತ ಸರ್ವತ್ರಾಪಿಭಾಗಃ ಸ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಗ್ನಯೇ ಭಾಗಿನೇ ಽಜಂ ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಮ್ ಆಲಭತ ತೇನ ಸರ್ವತ್ರಾಪಿಭಾಗೋ ಽಭವತ್ ಸೋ ಽಕಾಮಯತ ದಾನಕಾಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ಯುರ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಗ್ನಯೇ ದಾತ್ರೇ ಽಜಂ ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಮ್ ಆಲಭತ ತೇನಾಸ್ಮೈ ದಾನಕಾಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅಭವನ್ ಯಃ ಕಮಯೇತ ತೇಜಸ್ವೀ ಸ್ಯಾಂ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಭವೇಯಂ ಸರ್ವತ್ರಾಪಿಭಾಗಃ ಸ್ಯಾಂ ದಾನಕಾಮಾ ಮೇ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ಯುರ್ ಇತಿ ಸ ಏತಾನ್ ಅಜಾನ್ ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಾನ್ ಆಲಭೇತ ತೇಜಸ್ವೀ ಭವತಿ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಭವತಿ ಸರ್ವತ್ರಾಪಿಭಾಗೋ ಭವತಿ ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಬಹುರೂಪಮ್ ಆಲಭೇತ ಪಶುಕಾಮಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ವೈ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಬಹುರೂಪೋ ಭವತಿ ಬಹೂನಿ ವೈ ಪಶೂನಾಂ ರೂಪಾಣಿ ಪಶೂನಾಮ್ ಏವಾಸಮಿ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯಾಮಂ ಶುಕಹರಿಮ್ ಆಲಭೇತ ಶುಣ್ಠಂ ವಾ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಯಮಲೋಕ ಋಧ್ನುಯಾಮ್ ಇತಿ, ಏತೇನ ವೈ ಯಮೋ ಽಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಆರ್ಧ್ನೋತ್, ಯಮೋ ಽಮುಷ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಧಿಪತ್ಯಮ್ ಆನಶೇ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸ ಏನಮ್ ಅಮುಷ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಧಿಪತ್ಯಂ ಗಮಯತಿ, ಏಕಧಾ ವಾ ಏತೇನ ಯಮಲೋಕ ಋಧ್ನೋತಿ ಪರೇ ವಯಸಿ ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್, ತಾಜಗ್ ಘಿ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಶುಣ್ಠೋ ವಾ ಭವತಿ ಶುಕಹರಿರ್ ವಾ, ಏಷ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ದೇವತಯಾ ಪಶೂನಾಂ ಸಮೃದ್ಧಃ ||೨,೫।೧೧||
[ಪುಟ ೨,೬೪]
ಅನುಮತ್ಯಾ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪನ್ತಿ ಯೇ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಃ ಶಮ್ಯಾಮ್ ಅತಿಶೀಯನ್ತೇ ತನ್ ನೈರೃತಮ್ ಏಕಕಪಾಲಮ್ ಉಭೌ ಸಹ ಶೃತೌ ಕುರ್ವನ್ತಿ ನೈರೃತೇನ ಪೂರ್ವೇಣ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪರೇತ್ಯ ಸ್ವಕೃತಾ ಇರಿಣ ಏಕೋಲ್ಮುಕಂ ನಿಧಾಯ ವಿಸ್ರಂಸಿಕಾಯಾಃ ಕಾಣ್ಡಾಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ ||
ಜುಷಾಣಾ ನಿರೃತಿರ್ ವೇತು ಸ್ವಾಹಾ ||
ವಾಸಃ ಕೃಷ್ಣಂ ಭಿನ್ನಾನ್ತಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪುನರ್ ಏತ್ಯಾನುಮತ್ಯಾ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲೇನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಅಥ ಯ ಉದಞ್ಚಃ ಶಮ್ಯಾಮ್ ಅತಿಶೀಯನ್ತೇ ತಾನ್ ಉದಙ್ ಪರೇತ್ಯ ವಲ್ಮೀಕವಪಾಮ್ ಉದ್ರುಜ್ಯ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಿಯಮ್ ಅವಯಜೇ ||
ತತ್ ಪುನರ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಿಯಮ್ ಅಪಿದಧಾಮಿ ||
ಶ್ವೋ ಭೂತ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯೋ ಭುವದ್ವದ್ಭ್ಯೋ ಘೃತೇ ಚರುಸ್, ವರೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಅನಡ್ವಾನ್ ವಾಮನೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ಽಗ್ನೀಷೋಮೀಯಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಹಿರಣ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಅನಡ್ವಾನ್ ಋಷಭೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಸ್, ಮಾಹೇನ್ದ್ರಂ ದಧಿ ವಾಸಃ ಕ್ಷೌಮಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ||೨,೬।೧||
ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇದ್ ಆಗ್ನೇನ್ದ್ರಂ ವಾ ವೈಶ್ವದೇವಶ್ ಚರುಃ ಸೌಮ್ಯಃ ಶ್ಯಾಮಾಕಶ್ ಚರುಸ್, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಾ ಏಕಕಪಾಲಸ್, ವತ್ಸಃ ಪ್ರಥಮಜೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸೀರಂ ದ್ವಾದಶಾಯೋಗಂ ದಕ್ಷಿಣೋಷ್ಟಾರೋ ವಾನಡ್ವಾನ್ ||೨,೬।೨||
ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಸ್, ವಾರುಣೋ ಯವಮಯಶ್ ಚರುಸ್, ರೌದ್ರೋ ಗಾವೀಧುಕಶ್ ಚರುಸ್, ಐನ್ದ್ರಂ ದಧಿ ಧೇನುರ್ ಅನಡ್ವಾಹೀ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಅಪಾಂ ನ್ಯಯನಾದ್ ಅಪಾಮಾರ್ಗಾನ್ ಆಹರನ್ತಿ ತಾನ್ತ್ ಸಕ್ತೂನ್ ಕೃತ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪರೇತ್ಯ ಸ್ವಕೃತಾ ಇರಿಣ ಏಕೋಲ್ಮುಕಂ ನಿಧಾಯ ಪರ್ಣಮಯೇನ ಸ್ರುವೇಣ ಜುಹೋತಿ ||
[ಪುಟ ೨,೬೫]
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೌಜಸಾ ರಕ್ಷೋಹಾಸಿ ಸ್ವಾಹಾ ಹತಂ ರಕ್ಷಸ್, ಅವಧಿಷ್ಮ ರಕ್ಷಃ ||
ವರೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ||
ಯೇ ದೇವಾಃ ಪುರಃಸದೋ ಅಗ್ನಿನೇತ್ರಾ ರಕ್ಷೋಹಣಸ್ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತು ತೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಯೇ ದೇವಾ ದಕ್ಷಿಣಾತ್ಸದೋ ಯಮನೇತ್ರಾ ರಕ್ಷೋಹಣಸ್ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತು ತೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಯೇ ದೇವಾಃ ಪಶ್ಚಾತ್ಸದೋ ಮರುನ್ನೇತ್ರಾ ರಕ್ಷೋಹಣಸ್ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತು ತೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಯೇ ದೇವಾ ಉತ್ತರಾತ್ಸದೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣನೇತ್ರಾ ರಕ್ಷೋಹಣಸ್ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತು ತೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಯೇ ದೇವಾ ಉಪರಿಷದೋ ಽವಸ್ವದ್ವನ್ತಃ ಸೋಮನೇತ್ರಾ ರಕ್ಷೋಹಣಸ್ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತು ತೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ರಕ್ಷೋ ಽಭಿಸಮೂಹಾಮಿ, ಅಗ್ನೇ ಸಂದಹ ರಕ್ಷಃ ಸಂದಗ್ಧಂ ರಕ್ಷಸ್, ಅಗ್ನಯೇ ಪುರಃಸದೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಮಾಯ ದಕ್ಷಿಣಾತ್ಸದೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಪಶ್ಚಾತ್ಸದ್ಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಮ್ ಉತ್ತರಾತ್ಸದ್ಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾಯೋಪರಿಷದೇ ಽವಸ್ವದ್ವತೇ ರಕ್ಷೋಘ್ನೇ ಸ್ವಾಹಾ ರಥಃ ಪಞ್ಚವಾಹೀ ದಕ್ಷಿಣಾ ||೨,೬।೩||
ಅನುಮತ್ಯೈ ಚರುಸ್, ರಾಕಾಯೈ ಚರುಃ ಸಿನೀವಾಲ್ಯೈ ಚರುಃ ಕುಹ್ವೈ ಚರುಸ್, ಧಾತ್ರೇ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಃ ಪಷ್ಠೌಹೀ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಐನ್ದ್ರಾವೈಷ್ಣಾವಶ್ ಚರುಸ್, ವೈಷ್ಣವಸ್ ತ್ರಿಕಪಾಲಸ್, ವಾಮನೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸೌಮಾಪೌಷ್ಣ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುಃ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುಃ ಶ್ಯಾಮೋ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್, ವಾರುಣೋ ಯವಮಯಶ್ ಚರುಸ್, ಹಿರಣ್ಯಂ ಚಾಶ್ವಶ್ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾ ||೨,೬।೪||
ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಶ್ ಚರುರ್ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಗೃಹೇ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠೋ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಐನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶಕಪಾಲೋ ರಾಜ್ಞೋ ಗೃಹೇ, ಋಷಭೋ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಆದಿತ್ಯಶ್ ಚರುರ್ ಮಹಿಷ್ಯಾ ಗೃಹೇ ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ನೈರೃತಶ್ ಚರುರ್ ನಖಾವಪೂತಾನಾಂ ಪರಿವೃಕ್ತ್ಯಾ ಗೃಹೇ ಶ್ಯೇನೀ ವಣ್ಡಾಪಸ್ಫುರಾ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸೇನಾನ್ಯೋ ಗೃಹೇ ಹಿರಣ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಆಶ್ವಿನೋ ದ್ವಿಕಪಾಲಃ ಸಂಗ್ರಹೀತುರ್ ಗೃಹೇ ಸವತ್ಯೌ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸಾವಿತ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಕ್ಷತ್ತುರ್ ಗೃಹೇ ಶ್ಯೇತೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವಾರುಣೋ ಯವಮಯೋ ದಶಕಪಾಲಃ ಸೂತಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಬಭ್ರುರ್ ಮಹಾನಿರಷ್ಟೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಮಾರುತಃ ಸಪ್ತಕಪಾಲೋ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ಗೃಹೇ ಪೃಶ್ನಿಃ ಪಷ್ಠೌಹೀ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುರ್ ಭಾಗದುಘಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಶ್ಯಾಮೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವೈಷ್ಣವಸ್ ತ್ರಿಕಪಾಲಸ್ ತಕ್ಷರಥಕಾರಯೋರ್ ಗೃಹೇ ಸರ್ವಾಯಸಾನಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ರೌದ್ರೋ ಗಾವೀಧುಕಶ್ ಚರುರ್ ಅಕ್ಷಾವಾಪಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಗೋವಿಕರ್ತಸ್ಯ ಚ, ಅಸಿರ್ ವಾಲಾಪಿತಸ್ಥೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಶಬಲೋ ವಾ ತ್ರಿವತ್ಸೋ ಽಭಿಧಾನೀ ವಾ ಕೇಸರಪಾಶಾ ||೨,೬।೫||
ಇನ್ದ್ರಾಯಾಂಹೋಮುಚಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸುತ್ರಾಮ್ಣಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಋಷಭೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ್ವಯಂರುಗ್ಣಾಯಾ ಅಶ್ವತ್ಥಶಾಖಾಯಾಃ ಪಾತ್ರಂ ಭವತಿ, ಅಥ ಶ್ವೇತಾಂ ಶ್ವೇತವತ್ಸಾಂ ದುಹನ್ತಿ ತತ್ ಸ್ವಯಂ ಮೂರ್ಛತಿ ಸ್ವಯಂ ಮಥ್ಯತೇ ಸ್ವಯಂವಿಲೀನಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಭವತಿ, ಅಥ ಮೈತ್ರಾಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಹವಿರ್ ನಿರ್ವಪನ್ತಿ ಯೇ ಕ್ಷೋದಿಷ್ಠಾಸ್ ತಣ್ಡುಲಾಸ್ ತಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಚರುಂ ಶೃತಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ತತ್ರ ತತ್ ಪಾತ್ರಮ್ ಅಪಿಧಾಯಾಜ್ಯಮ್ ಆಸಿಚ್ಯ ಯೇ ಸ್ಥವಿಷ್ಠಾಸ್ ತಣ್ಡುಲಾಸ್ ತಾನ್ ಆವಪನ್ತಿ, ಉಭೌ ಸಹ ಶೃತೌ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಮೈತ್ರೇಣ ಪೂರ್ವೇಣ ಪ್ರಚರನ್ತಿ, ಅಶ್ವೋ ಮೈತ್ರಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠೋ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಸ್ಯ, ಅಗ್ನಯೇ ಗೃಹಪತಯ ಆಪತನ್ತಾನಾಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ ಸೋಮಾಯ ವನಸ್ಪತಯೇ ಶ್ಯಾಮಾಕಂ ಚರುಮ್, ಸವಿತ್ರೇ ಪ್ರಸವಿತ್ರೇ ಸತೀನಾನಾಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್, ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ವಾಚಸ್ಪತಯೇ ನೈವಾರಂ ಚರುಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯ ಹಾಯನಾನಾಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್, ಮಿತ್ರಾಯ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಪತಯೇ ನಾಮ್ಬಾನಾಂ ಚರುಮ್, ವರುಣಾಯ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಪತಯೇ ಯವಮಯಂ ಚರುಮ್, ರುದ್ರಾಯ ಪಶುಪತಯೇ ಗಾವೀಧುಕಂ ಚರುಮ್ ||
ಸವಿತಾ ತ್ವಾ ಪ್ರಸವಾನಾಂ ಸುವತಾಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾನಾಮ್, ಸೋಮೋ ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ವಾಚಾಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾನಾಮ್, ಮಿತ್ರಃ ಸತ್ಯಾನಾಮ್, ವರುಣೋ ಧರ್ಮಣಾಮ್, ರುದ್ರಃ ಪಶೂನಾಮ್, ತೇ ದೇವಾ ಅಸಪತ್ನಮ್ ಇಮಂ ಸುವಧ್ವಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಂ ವಿಶಿ ಮಹತೇ ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಮಹತೇ ಜಾನರಾಜ್ಯಾಯ ಶುಕ್ರಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಚಿತ್ರಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಸತ್ಯಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾಂಶ್ ಚ ಸತ್ಯಶ್ ಚ ಋತಪಾಶ್ ಚಾತ್ಯಂಹಾಸ್, ಋತಜಿಚ್ ಚ ಸ್ತ್ಯಜಿಚ್ ಚ ಸೇನಜಿಚ್ ಚ ಸುಷೇಣಶ್ ಚ, ಅನ್ತಿಮಿತ್ರಶ್ ಚ ದೂರೇಽಮಿತ್ರಶ್ ಚ ಗಣಸ್, ಋತಶ್ ಚ ಸತ್ಯಶ್ ಚ ಧ್ರುವಶ್ ಚ ಧರುಣಶ್ ಚ ಧರ್ತಾ ಚ ವಿಧರ್ತಾ ಚ ವಿಧಾರಯಃ ||೨,೬।೬||
ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಅಪಾಂ ನಪಾತ್, ರಾಷ್ಟ್ರದಾಃ ಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ದತ್ತ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಅಪಾಂ ನಪಾತ್, ರಾಷ್ಟ್ರದಾಃ ಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅಮುಷ್ಮೈ ದತ್ತ ವೃಷೋರ್ಮಿರ್ ಅಸಿ ವೃಷಸೇನೋ ಽಸಿ, ಅಪಾಂ ಪತಿರ್ ಅಸಿ, ಅಪ್ರಹಾವರೀಃ ಸ್ಥ ಪರಿವಾಹಿಣೀಃ ಸ್ಥ, ಓಜಸ್ವಿನೀಃ ಸ್ಥ ಮಾನ್ದಾಃ ಸ್ಥ ವ್ರಜಕ್ಷಿತಃ ಸ್ಥ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸಃ ಸ್ಥ ಸೂರ್ಯತ್ವಚಸಃ ಸ್ಥ ಮರುತಾಮ್ ಓಜಃ ಸ್ಥ ವಶಾಃ ಸ್ಥ ಶಕ್ವರೀಃ ಸ್ಥ ವಿಶ್ವಭೃತಃ ಸ್ಥ ಜನಭೃತಸ್, ಅಪಾಮ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಃ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾಃ ಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರದಾಃ ಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅಮುಷ್ಮೈ ದತ್ತ ||೨,೬।೭||
ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಮಧುಮತೀಃ ಸಂಸೃಜ್ಯಧ್ವಂ ಮಹಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಯ ವನ್ವಾನಾಃ |
ಅನಾಧೃಷ್ಟಾಃ ಸೀದತೋರ್ಜಸ್ವತೀರ್ ಮಹಿ ವರ್ಚಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಯ ದಧತೀಃ ||
ಅಪೋ ದೇವೀರ್ ಮಧುಮತೀರ್ ಅಗೃಭ್ಣಾಮ್ ಊರ್ಜಸ್ವತೀ ರಾಜಸೂಯಾಶ್ ಚಿತಾನಾಃ |
ಯಾಭಿರ್ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಅಭ್ಯಷಿಞ್ಚಂಸ್ ತಾಭಿರ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅನಯನ್ನ್ ಅತ್ಯ್ ಅರಾತೀಃ |
ಅನಿಭೃಷ್ಟಮ್ ಅಸಿ ವಾಚೋ ಬನ್ಧುಸ್ ತಪೋಜಾಃ ಸೋಮಸ್ಯ ದಾತ್ರಮ್ ||
ಶುಕ್ರಾ ವಃ ಶುಕ್ರೇಣ ಪುನಾಮಿ ಚನ್ದ್ರಾ ವಶ್ ಚನ್ದ್ರೇಣ ಪುನಾಮಿ ||
ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತಾ ಪುನಾತ್ವ್ ಅಛಿದ್ರೇಣ ಪವಿತ್ರೇಣ |
ವಸೋಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ||
ಸ್ವಾಹಾ ರಾಜಸೂಯಾಃ ||
ಸಧಮಾದೋ ದ್ಯುಮ್ನ್ಯಾ ಊರ್ಜಾ ಏಕಾ ಅನಾಧೃಷ್ಟಾ ಅಪಸ್ಯೋ ವಸಾನಾಃ |
ಪಸ್ತ್ಯಾಸು ಚಕ್ರೇ ವರುಣಃ ಸಧಸ್ಥಮ್ ಅಪಾಂ ಶಿಶುರ್ ಮಾತೃತಮಾಸ್ವ್ ಅನ್ತಃ ||
[ಪುಟ ೨,೬೯]
ರುದ್ರ ಯತ್ ತೇ ಗಿರಿಪರಂ ನಾಮ ತಸ್ಮಿನ್ ಹುತಮ್ ಅಸಿ ಯಮೇಷ್ಟಮ್ ಅಸಿ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವರುಣೋ ಮಿತ್ರೋ ಅಗ್ನಿಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಧರ್ಮಧೃತೋ ಧರ್ಮಂ ಧಾರಯನ್ತು ||೨,೬।೮||
ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಯೋನಿರ್ ಅಸಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯೋಲ್ಬಮ್ ಅಸಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ನಾಭಿರ್ ಅಸಿ, ಆವಿತ್ತೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಗೃಹಪತಿರ್ ಆವಿತ್ತಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ, ಆವಿತ್ತೌ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಧೃತವ್ರತೌ, ಆವಿತ್ತೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಋತಾವೃಧೌ, ಆವಿತ್ತಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಸ್, ಆವಿತ್ತಾ ದೇವ್ಯ್ ಅದಿತಿಸ್, ಆವಿತ್ತೋ ಽಯಮ್ ಅಸಾ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣೋ ಽಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರೋ ಽಮುಷ್ಯಾಂ ವಿಶಿ ಮಹತೇ ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಮಹತೇ ಜಾನರಾಜ್ಯಾಯ, ಏಷ ತೇ ಜನತೇ ರಾಜಾ ಸೋಮೋ ಽಸ್ಮಾಕಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ರಾಜಾ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಜ್ರೋ ಽಸಿ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಸ್ ತ್ವಯಾಯಂ ವೃತ್ರಂ ವಧ್ಯಾತ್, ಶತ್ರುಬಾಧನಾಃ ಸ್ಥ ಪಾತ ಪ್ರಾಞ್ಚಮ್, ಪಾತ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್, ಪಾತ ತಿರ್ಯಞ್ಚಮ್, ಪಾತಾನ್ವಞ್ಚಮ್, ಪಾತೋರ್ಧ್ವಮ್, ದಿಗ್ಭ್ಯ ಏನಂ ಪಾತ ಮಿತ್ರೋ ಽಸಿ ವರುಣೋ ಽಸಿ ||
ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಮ್ ಉಷಸೋ ವ್ಯುಷ್ಟಾ ಅಯಃಸ್ಥೂಣಮ್ ಉದಿತೌ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ |
ಆರೋಹಥೋ ವರುಣ ಮಿತ್ರ ಗರ್ತಂ ತತಶ್ ಚಕ್ರಾಥೇ ಅದಿತಿಂ ದಿತಿಂ ಚ ||೨,೬।೯||
ಸಮಿಧಮ್ ಆತಿಷ್ಠ ಗಾಯತ್ರೀ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾಮ್ ಅವತು ತ್ರಿವೃತ್ ಸ್ತೋಮಸ್, ರಥನ್ತರಂ ಸಾಮ, ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವತಾ ಬ್ರಹ್ಮ ದ್ರವಿಣಮ್ ಉಗ್ರಾಮ್ ಆತಿಷ್ಠ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾಮ್ ಅವತು ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ತೋಮಃ, ಬೃಹತ್ ಸಾಮ, ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಕ್ಷತ್ರಂ ದ್ರವಿಣಮ್, ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಆತಿಷ್ಠ ಜಗತೀ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾಮ್ ಅವತು ಸಪ್ತದಶಃ ಸ್ತೋಮಸ್, ವೈರೂಪಂ ಸಾಮ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ದೇವತಾ ವಿಡ್ ದ್ರವಿಣಮ್ ಉದೀಚೀಮ್ ಆತಿಷ್ಠ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾಮ್ ಅವತು, ಏಕವಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮಃ, ವೈರಾಜಂ ಸಾಮ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ದೇವತಾ ಪುಷ್ಟಂ ದ್ರವಿಣಮ್ ಊರ್ಧ್ವಾಮ್ ಆತಿಷ್ಠ ಪಙ್ಕ್ತಿಸ್ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾಮ್ ಅವತು ತ್ರಿಣವತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೌ ಸ್ತೋಮೌ ಶಾಕ್ವರರೈವತೇ ಸಾಮನೀ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ದೇವತಾ ಫಲಂ ದ್ರವಿಣಮ್, ಸೋಮಸ್ಯ ತ್ವಿಷಿರ್ ಅಸಿ ತ್ವಿಷಿಮತ್ ತವೇವ ಮೇ ತ್ವಿಷಿರ್ ಭೂಯಾತ್ ||
ಪ್ರತ್ಯಸ್ತಂ ನಮುಚೇಃ ಶಿರಸ್, ಅವೇಷ್ಟಾ ದನ್ದಶೂಕಾಃ |
ಮೃತ್ಯೋಃ ಪಾಹಿ ದಿದಿವಃ ಪಾಹಿ ||೨,೬।೧೦||
ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸವಿತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಪೂಷ್ಣೇ ಸ್ವಾಹಾ ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಘೋಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶ್ಲೋಕಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಂಶಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಭಗಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಸ್ಯ ತ್ವಾ ದ್ಯುಮ್ನೇನಾಗ್ನೇಸ್ ತೇಜಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ತ್ವಾ ದೇವಾನಾಂ ಕ್ರತುನಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯೋನಿರ್ ಅಸಿ ಜನಯ, ಅತಿ ದ್ಯೂನ್ ಪಾಹಿ ||
ಸಮಾವವೃತ್ರನ್ನ್ ಅಧರಾಗ್ ಉದಕ್ ತಾ ಅಹಿಂ ಬುಧ್ನ್ಯಮ್ ಅನ್ವೀಯಮಾನಾಃ |
ತಾಃ ಪರ್ವತಸ್ಯ ವೃಷಭಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠಾನ್ ನಾವೋ ವಿಯನ್ತಿ ಸುಸಿಚೋ ನ ವಾಣೀಃ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಜ್ರೋ ಽಸಿ ವಾಜಸನಿಸ್ ತ್ವಯಾಯಂ ವಾಜಂ ಸೇತ್, ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಶಾಸ್ತ್ರೋಃ ಪ್ರಶಿಷಾ ಯುನಜ್ಮಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸಿ ಸಪತ್ನಹಾ ಮರುತಾಂ ಪ್ರಸವೇ ಜಯ, ಆಪ್ತಂ ಮನಃ ಸಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ, ಏಷ ವಜ್ರೋ ವಾಜಸಾತಮಸ್ ತೇನ ನೌ ಪುತ್ರೋ ವಾಜಂ ಸೇತ್ ||೨,೬।೧೧||
ಇಯದ್ ಅಸಿ, ಆಯುರ್ ಅಸಿ, ಆಯುರ್ ಮೇ ಧೇಹಿ ಯುಙ್ಙ್ ಅಸಿ ವರ್ಚೋ ಽಸಿ ವರ್ಚೋ ಮೇ ಧೇಹಿ, ಊರ್ಗ್ ಅಸಿ, ಊರ್ಜಂ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಮಿತ್ರೋ ಽಸಿ ವರುಣೋ ಽಸಿ ಸದ್ ಅಸಿ ಸಮ್ ಅಹಂ ವಿಶ್ವೈರ್ ದೇವೈಸ್, ನಮೋ ಮಾತ್ರೇ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ಮಾ ಮಾಂ ಮಾತಾ ಪೃಥಿವೀ ಹಿಂಸೀತ್ ||
ಪ್ರತಿ ತ್ಯನ್ ನಾಮ ರಾಜ್ಯಮ್ ಅಧಾಯಿ ಸ್ವಾಂ ತನ್ವಂ ವರುಣೋ ಽಸುಷೋತ್ |
ಶುಚೇರ್ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವ್ರತ್ಯಾ ಅಭೂಮಾಮನ್ಮಹಿ ಮಹದ್ ಋತಸ್ಯ ನಾಮ ||
ಸರ್ವೇ ವ್ರಾತಾ ವರುಣಸ್ಯಾಭೂಮ ನಿ ಮಿತ್ರಯುರ್ ಅರತೀನ್ ಅತಾರೀತ್ |
ಅಶೂಶುಭನ್ತ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಋತೇನ ನಿ ತ್ರಿತೋ ಜರಿಮಾಣಂ ನ ಆನಟ್ ||
ಸ್ಯೋನಾಸಿ ಸುಷದಾ ಸ್ಯೋನಾಮ್ ಆಸೀದ ಸುಷದಾಮ್ ಆಸೀದ ||
ನಿಷಸಾದ ಧೃತವ್ರತೋ ವರುಣಃ ಪಸ್ತ್ಯಾಸ್ವ್ ಆ |
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ಸುಕ್ರತುಃ ||
ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೌಜಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮರುತಾಂ ಬಲಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷದ್ ವಸುರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸದ್ ಧೋತಾ ವೇದಿಷದ್ ಅತಿಥಿರ್ ದುರೋಣಸತ್ |
ನೃಷದ್ ವರಸದ್ ಋತಸದ್ ವ್ಯೋಮಸದ್ ಅಬ್ಜಾ ಗೋಜಾ ಋತಜಾ ಅದ್ರಿಜಾ ಋತಮ್ ||
ಬ್ರಹ್ಮಾ೩ಂಸ್ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸಿ ಸವಿತಾಸಿ ಸತ್ಯಸವಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಾ೩ಂಸ್ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸಿ ಮಿತ್ರೋ ಽಸಿ ಸುಶೇವಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಾಸಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ಽಸಿ ಸತ್ಯೌಜಾಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಾ೩ಂಸ್ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸಿ ವರುಣೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವೌಜಾಃ ||
ಏಷ ವಜ್ರಸ್ ತೇನ ಮೇ ರಧ್ಯ ದಿಶೋ ಅಭ್ಯಭೂದ್ ಅಯಮ್ ||
ಪ್ರಜಾಪತೇ ನ ತ್ವದ್ ಏತಾನ್ಯ್ ಅನ್ಯೋ ವಿಶ್ವಾ ಜಾತಾನಿ ಪರಿ ತಾ ಬಭೂವ |
ಯಸ್ಮೈ ಕಂ ಜುಹುಮಸ್ ತನ್ ನೋ ಅಸ್ತು ||
ಅಸಾ ಅಮುಷ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಽಮುಷ್ಯಾಸೌ ಪುತ್ರಃ ||
ವಯಂ ಸ್ಯಾಮ ಪತಯೋ ರಯೀಣಾಮ್ ||೨,೬।೧೨||
ಅಪಾಂ ನಪ್ತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಊರ್ಜೋ ನಪ್ತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಗ್ನಯೇ ಗೃಹಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಸಾವಿತ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಶ್ಯೇತೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸಾರಸ್ವತಶ್ ಚರುಸ್, ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುಃ ಶ್ಯಾಮೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಶ್ ಚರುಃ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠೋ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಐನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಋಷಭೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವಾರುಣೋ ಯವಮಯೋ ದಶಕಪಾಲಸ್, ಬಭ್ರುರ್ ಮಹಾನಿರಷ್ಟೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಸ್, ಅಂಸೇಪಾಞ್ ಶುಣ್ಠೋ ಽಧಿರೂಢಾಕರ್ಣೋ ವಾ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಸ್, ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅಷ್ಟಾಪೃಡಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸೌಮ್ಯಶ್ ಚರುಸ್, ಬಭ್ರುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ವೈಷ್ಣವಸ್ ತ್ರಿಕಪಾಲಸ್, ವಾಮನೋ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಸ್, ಹಿರಣ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಶ್ ಚರುಃ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠೋ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಐನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಋಷಭೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವೈಶ್ವದೇವಶ್ ಚರುಃ ಪಿಶಙ್ಗೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣ್ಯ್ ಆಮಿಕ್ಷಾ ವಶಾ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸೌಮ್ಯಶ್ ಚರುಃ ಸಾವಿತ್ರೋ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಶ್ ಚರುಸ್, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಸ್, ದಕ್ಷಿಣೋ ರಥವಾಹನವಾಹೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸಾರಸ್ವತಸ್ ಚರುಃ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುಸ್, ಮೈತ್ರಶ್ ಚರುಸ್, ವಾರುಣಶ್ ಚರುಸ್, ಅದಿತ್ಯೈ ಚರುಃ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತಯೇ ಚರುಃ ಸವ್ಯೋ ರಥವಾಹನವಾಹೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಮಾರುತೀ ಪೃಶ್ನಿಃ ಪಷ್ಠೌಹೀ ಗರ್ಭಿಣೀ, ಆದಿತ್ಯಾಜಾ ಮಲಿಹಾ ಗರ್ಭಿಣೀ ಸವಿತ್ರೇ ಪ್ರಸವಿತ್ರೇ ಸತೀನಾನಾಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲೋ ಽಶ್ವಿಭ್ಯಾಮ್, ಪೂಷ್ಣ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಃ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಸತ್ಯವಾಚೇ ಚರುರ್ ದಣ್ಡ ಉಪಾನಹೌ ಶುಷ್ಕದೃತಿಃ ಸಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ||೨,೬।೧೩||
ಯುಞ್ಜಾನಃ ಪ್ರಥಮಂ ಮನಸ್ ತತ್ವಾಯ ಸವಿತಾ ಧಿಯಃ |
ಅಗ್ನಿಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ನಿಚಾಯ್ಯ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧ್ಯ್ ಆಭರತ್ ||
ಯುಕ್ತೇನ ಮನಸಾ ವಯಂ ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಸವೇ |
ಸ್ವರ್ಗ್ಯಾಯ ಶಕ್ತಯೇ ||
ಯುಕ್ತ್ವಾಯ ಸವಿತಾ ದೇವಾನ್ತ್ ಸ್ವರ್ಯತೋ ಧಿಯಾ ದಿವಮ್ |
ಬೃಹಜ್ ಜ್ಯೋತಿಃ ಕರಿಷ್ಯತಃ ಸವಿತಾ ಪ್ರಸುವಾತಿ ತಾನ್ ||
[ಪುಟ ೨,೭೪]
ಯುಞ್ಜತೇ ಮನಃ ||
ಯುಜೇ ವಾಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪೂರ್ವ್ಯಂ ನಮೋಭಿರ್ ವಿ ಶ್ಲೋಕ ಏತು ಪಥ್ಯೇವ ಸೂರಿಃ |
ಶೃಣ್ವನ್ತು ವಿಶ್ವೇ ಅಮೃತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾ ಆ ಯೇ ಧಾಮಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ತಸ್ಥುಃ ||
ಯಸ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಮ್ ಅನ್ವ್ ಅನ್ಯ ಇದ್ ಯಯುರ್ ದೇವಾ ದೇವಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಅರ್ಚತಃ |
ಯಃ ಪಾರ್ಥಿವಾನಿ ವಿಮಮೇ ಸ ಏತಶೋ ರಜಾಂಸಿ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಮಹಿತ್ವನಾ ||
ದೇವ ಸವಿತಃ ||
ಇಮಂ ಮೇ ದೇವ ಸವಿತರ್ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಣಯ ದೇವಾಯುವಮ್ |
ವಸುವಿದಂ ಸತ್ರಾಜಿತಂ ಧನಜಿತಂ ಸ್ವರ್ವಿದಮ್ |
ಋಚಾ ಸ್ತೋಮಂ ಸಮರ್ಧಯ ಗಾಯತ್ರೇಣ ರಥನ್ತರಮ್ |
ಬೃಹದ್ ಗಾಯತ್ರವರ್ತನಿ ||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದೇ ನಾರಿರ್ ಅಸಿ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥಾದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಆಭರ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ, ಅಭ್ರಿರ್ ಅಸಿ ನಾರಿರ್ ಅಸಿ ತ್ವಯಾ ವಯಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಶಕೇಮ ಖನಿತುಂ ಸಧಸ್ಥಾ ಆ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ||
ಹಸ್ತ ಆಧಾಯ ಸವಿತಾ ಬಿಭ್ರದ್ ಅಭ್ರಿಂ ಹಿರಣ್ಯಯೀಮ್ |
ಅಗ್ನಿಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ನಿಚಾಯ್ಯ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧ್ಯ್ ಆಭರತ್ ||
ಆನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ ||೨,೭।೧||
ಪ್ರತೂರ್ತಂ ವಾಜಿನ್ನ್ ಆದ್ರವ ವರಿಷ್ಠಾಮ್ ಅನು ಸಂವತಮ್ |
ದಿವಿ ತೇ ಜನ್ಮ ಪರಮಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ತವ ನಾಭಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧಿ ಯೋನಿರ್ ಇತ್ ||
ಯುಞ್ಜಾಥಾಂ ರಾಸಭಂ ಯುವಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಾಮೇ ವೃಷಣ್ವಸೂ |
ಅಗ್ನಿಂ ಭರನ್ತಾ ಅಸ್ಮಯುಮ್ ||
ಯೋಗೇಯೋಗೇ ತವಸ್ತರಂ ವಾಜೇವಾಜೇ ಹವಾಮಹೇ |
ಸಖಾಯಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಊತಯೇ ||
ಪ್ರತೂರ್ವನ್ನ್ ಏಹ್ಯ್ ಅವಕ್ರಾಮನ್ನ್ ಅಶಸ್ತೀಸ್, ರುದ್ರಸ್ಯ ಗಾಣಪತ್ಯಾನ್ ಮಯೋಭೂರ್ ಏಹಿ ||
ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹಿ ||
ಸ್ವಸ್ತಿಗವ್ಯೂತಿರ್ ಅಭಯಾನಿ ಕೃಣ್ವನ್ ಪೂಷ್ಣಾ ಸಯುಜಾ ಸಹ ||
ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಆಭರ, ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಅಚ್ಛೇಮಸ್, ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಭರಿಷ್ಯಾಮಃ ||
ಅನ್ವ್ ಅಗ್ನಿಃ ||
ಆಗತ್ಯ ವಾಜ್ಯ್ ಅಧ್ವಾನಂ ಸರ್ವಾ ಮೃಧೋ ವಿಧೂನುತೇ |
ಅಗ್ನಿಂ ಸಧಸ್ಥೇ ಮಹತಿ ಚಕ್ಷುಷಾ ನಿಚಿಕೀಷತಿ ||
ಆಕ್ರಮ್ಯ ವಾಜಿನ್ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇಛ ರುಚಾ ತ್ವಮ್ |
ಭೂಮ್ಯಾ ವೃತ್ವಾಯ ನೋ ಬ್ರೂಹಿ ಯತಃ ಖನೇಮ ತಂ ವಯಮ್ ||
ದ್ಯೌಸ್ ತೇ ಪೃಷ್ಠಂ ಪೃಥಿವೀ ಸಧಸ್ಥಮ್ ಆತ್ಮಾನತರಿಕ್ಷಂ ಸಮುದ್ರೋ ಯೋನಿಃ |
ವಿಕ್ಶಾಯ ಚಕ್ಷುಷಾ ತ್ವಮ್ ಅಭಿತಿಷ್ಠ ಪೃತನ್ಯತಃ ||
ಉತ್ಕ್ರಾಮ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯಾಸ್ಮಾದ್ ಆಸ್ಥಾನಾದ್ ದ್ರವಿಣೋದಾ ವಾಜಿನ್ |
ವಯಂ ಸ್ಯಾಮ ಸುಮತೌ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಂ ಖನನ್ತ ಉಪಸ್ಥೇ ಅಸ್ಯಾಃ ||
ಉದಕ್ರಮೀದ್ ದ್ರವಿಣೋದಾ ವಾಜ್ಯ್ ಅರ್ವಾಕಃ ಸು ಲೋಕಂ ಸುಕೃತಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ |
ತತಃ ಖನೇಮ ಸುಪ್ರತೀಕಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವೋ ರುಹಾಣಾ ಅಧಿ ನಾಕ ಉತ್ತಮೇ ||
ಆ ತ್ವಾ ಜಿಘರ್ಮಿ ಮನಸಾ ಘೃತೇನ ಪ್ರತಿಕ್ಷಿಯನ್ತಂ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ |
ಪೃಥುಂ ತಿರಶ್ಚಾ ವಯಸಾ ಬೃಹನ್ತಂ ವ್ಯಚಿಷ್ಠಮ್ ಅನ್ನಂ ರಭಸಂ ದೃಶಾನಮ್ ||
ಆ ವಿಶ್ವತಃ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಂ ಜಿಘರ್ಮ್ಯ್ ಅರಕ್ಷಸಾ ಮನಸಾ ತಜ್ ಜುಷಸ್ವ |
ಮರ್ಯಶ್ರೀಃ ಸ್ಪೃಹಯದ್ವರ್ಣೋ ಅಗ್ನಿರ್ ನಾಭಿಧೃಷೇ ತನ್ವಾ ಜರ್ಹೃಷಾಣಃ ||
ಪರಿ ವಾಜಪತಿಃ ||
ಪರಿ ತ್ವಾಗ್ನೇ ಪುರಂ ವಯಂ ವಿಪ್ರಂ ಸಹಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ |
ಧೃಷದ್ವರ್ಣಂ ದಿವೇದಿವೇ ಹನ್ತಾರಂ ಭಙ್ಗುರಾವತಾಮ್ ||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ದ್ಯುಭಿಸ್ ತ್ವಮ್ ಆಶುಶುಕ್ಷಣಿಸ್ ತ್ವಮ್ ಅದ್ಭ್ಯಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಶ್ಮನಸ್ ಪರಿ |
ತ್ವಂ ವನೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಮ್ ಓಷಧೀಭ್ಯಸ್ ತ್ವಂ ನೃಣಾಂ ನೃಪತೇ ಜಾಯಸೇ ಶುಚಿಃ ||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಖನಾಮಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಂ ತ್ವಾಗ್ನೇ ಸುಪ್ರತೀಕಮ್ ಅಜಸ್ರೇಣ ಭಾನುನಾ ದೀದ್ಯತಮ್, ಶಿವಂ ಪ್ರಜಾಭ್ಯೋ ಽಹಿಂಸನ್ತಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಖನಾಮಃ ||೨,೭।೨||
ಅಪಾಂ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಅಸಿ ಯೋನಿರ್ ಅಗ್ನೇಃ ಸಮುದ್ರಮ್ ಅಭಿತಃ ಪಿನ್ವಮಾನಮ್ |
ವರ್ಧಮಾನೋ ಮಹ ಆ ಚ ಪುಷ್ಕರೇ ದಿವೋ ಮಾತ್ರಯಾ ವರಿಣಾ ಪ್ರಥಸ್ವ ||
ಶರ್ಮ ಚ ಸ್ಥೋ ವರ್ಮ ಚ ಸ್ಥೋ ಅಛಿದ್ರೇ ಬಹುಲೇ ಉಭೇ |
ವ್ಯಚಸ್ವತೀ ಸಂವಸೇಥಾಂ ಭರ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ||
[ಪುಟ ೨,೭೭]
ಸಂವಸೇಥಾಂ ಸ್ವರ್ವಿದಾ ಸಮೀಚೀ ಉರಸಾ ತ್ಮನಾ |
ಅಗ್ನಿಂ ಭರಿಷ್ಯನ್ತೀ ಅನ್ತಾ ರೋಚಮಾನಮ್ ಅಜಸ್ರಮ್ ಇತ್ ||
ಪುರೀಷ್ಯೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವಭರಾಸ್, ಅಥರ್ವಾ ತ್ವಾ ಪ್ರಥಮೋ ನಿರಮನ್ಥದ್ ಅಗ್ನೇ ||
ತ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಪುಷ್ಕರಾದ್ ಅಧ್ಯ್ ಅಥರ್ವಾ ನಿರಮನ್ಥತ |
ಮೂರ್ಧ್ನೋ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ವಾಘತಃ ||
ತಮ್ ಉ ತ್ವಾ ದಧ್ಯಙ್ಙ್ ಋಷಿಃ ಪುತ್ರ ಈಧೇ ಅಥರ್ವಣಃ |
ವೃತ್ರಹಣಂ ಪುರಂದರಮ್ ||
ತಮ್ ಉ ತ್ವಾ ಪಾಥ್ಯೋ ವೃಷಾ ಸಮೀಧೇ ದಸ್ಯುಹನ್ತಮಮ್ |
ಧನಂಜಯಂ ರಣೇರಣೇ |
ಸೀದ ಹೋತಃ ಸ್ವ ಉಲೋಕೇ ಚಿಕಿತ್ವಾನ್ತ್ ಸಾದಯಾ ಯಜ್ಞಂ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಯೋನೌ |
ದೇವಾವೀರ್ ದೇವಾನ್ ಹವಿಷಾ ಯಜಾಸ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಬೃಹದ್ ಯಜಮಾನೇ ವಯೋ ಧಾಃ ||
ನಿ ಹೋತಾ ಹೋತೃಷದನೇ ವಿದಾನಸ್ ತ್ವೇಷೋ ದೀದಿವಂ ಅಸದತ್ ಸುದಕ್ಷಃ |
ಅದಬ್ಧವ್ರತಪ್ರಮತಿರ್ ವಸಿಷ್ಠಃ ಸಹಸ್ರಂಭರಃ ಶುಚಿಜಿಹ್ವೋ ಅಗ್ನಿಃ ||
ಸಂಸೀದಸ್ವ ಮಹಂ ಅಸಿ ಶೋಚಸ್ವ ದೇವವೀತಮಃ |
ವಿ ಧೂಮಮ್ ಅಗ್ನೇ ಅರುಷಂ ಮೇಧ್ಯ ಸೃಜ ಪ್ರಶಸ್ತ ದರ್ಶತಮ್ ||
ಜನಿಷ್ವ ಹಿ ಜೇನ್ಯೋ ಅಗ್ರೇ ಅಹ್ನಾಂ ಹಿತೋ ಹಿತೇಷ್ವ್ ಅರುಷೋ ವನೇಷು |
ದಮೇದಮೇ ಸಪ್ತ ರತ್ನಾ ದಧಾನೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಹೋತಾ ನಿಷಸಾದ ಯಜೀಯಾನ್ ||
ಅಯಮ್ ಇಹ ||
[ಪುಟ ೨,೭೮]
ಇಮಂ ಸ್ತೋಮಮ್ ಅರ್ಹತೇ ಜಾತವೇದಸೇ ರಥಮ್ ಇವ ಸಂಮಹೇಮಾ ಮನೀಷಯಾ |
ಭದ್ರಾ ಹಿ ನಃ ಪ್ರಮತಿರ್ ಅಸ್ಯ ಸಂಸದ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಸಖ್ಯೇ ಮಾ ರಿಷಾಮಾ ವಯಂ ತವ ||
ಅಯಂ ತೇ ||೨,೭।೩||
ಅಪೋ ದೇವೀರ್ ಉಪಸೃಜಾ ಮಧುಮತೀರ್ ಅಯಕ್ಷ್ಮಾಯ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ |
ತಾಸಾಮ್ ಆಸ್ಥಾನಾದ್ ಉಜ್ಜಿಹತಾಮ್ ಓಷಧಯಃ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾಃ ||
ಸಂ ತೇ ವಾಯುರ್ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ದಧಾತೂತ್ತಾನಾಯಾ ಹೃದಯಂ ಯದ್ ವಿಕಸ್ತಮ್ |
ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಚರಸಿ ಪ್ರಾಣಥೇನ ಕಸ್ಮೈ ದೇವ ವಷಡ್ ಅಸ್ತು ತುಭ್ಯಮ್ ||
ಸುಜಾತೋ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಶರ್ಮ ವರೂಥಮ್ ಆಸದತ್ ಸ್ವಃ |
ವಾಸೋ ಅಗ್ನೇ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಸಂವ್ಯಯಸ್ವ ವಿಭಾವಸೋ ||
ಉದ್ ಉ ತಿಷ್ಠ ಸ್ವಧ್ವರ ಸ್ತವಾನೋ ದೇವ್ಯಾ ಕೃಪಾ |
ದೃಶಾ ಚ ಭಾಸಾ ಬೃಹತಾ ಸುಶಿಕ್ಮನಾಗ್ನೇ ಯಾಹಿ ಸುಶಸ್ತಿಭಿಃ ||
ಊರ್ಧ್ವ ಊ ಷು ಣ ಊತಯೇ ತಿಷ್ಠಾ ದೇವೋ ನ ಸವಿತಾ |
ಊರ್ಧ್ವೋ ವಾಜಸ್ಯ ಸನಿತಾ ಯದ್ ಅಞ್ಜಿಭಿರ್ ವಾಘಾದ್ಭಿರ್ ವಿಹ್ವಯಾಮಹೇ ||
ಸಜಾತೋ ಗರ್ಭೋ ಅಸಿ ರೋದಸ್ಯೋರ್ ಅಗ್ನೇ ಚಾರುರ್ ವಿಭೃತಾ ಓಷಧೀಷು |
ಚಿತ್ರಃ ಶಿಶುಷ್ ಪರಿ ತಮಾಂಸ್ಯ್ ಅಕ್ತಃ ಪ್ರ ಮಾತೃಭ್ಯೋ ಅಧಿ ಕನಿಕ್ರದದ್ ಗಾಃ ||
[ಪುಟ ೨,೭೯]
ಸ್ಥಿರೋ ಭವ ವೀಡ್ವಙ್ಗ ಆಶುರ್ ಭವ ವಾಜ್ಯ್ ಅರ್ವನ್ |
ಪೃಥುರ್ ಭವ ಸುಷದಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇಃ ಪುರೀಷ್ಯವಾಹನಃ ||
ಶಿವೋ ಭವ ಪ್ರಜಾಭ್ಯೋ ಮಾನುಷೀಭ್ಯಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಙ್ಗಿರಃ |
ಮಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಂ ಹಿಂಸೀರ್ ಮಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಮಾ ವನಸ್ಪತೀನ್ ||
ಪ್ರೈತು ವಾಜೀ ಕನಿಕ್ರದನ್ ನಾನದದ್ ರಾಸಭಃ ಪತ್ವಾ |
ಭರನ್ನ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಂ ಮಾ ಪಾದ್ಯ್ ಆಯುಷಃ ಪುರಾ ||
ವೃಷಾಗ್ನಿಂ ವೃಷಣಂ ಭರನ್ನ್ ಅಪಾಂ ಗರ್ಭಂ ಸಮುದ್ರಿಯಮ್ |
ಅಗ್ನಾ ಆಯಾಹಿ ವೀತಯೇ ||
ಋತಂ ಸತ್ಯಮ್ ಋತಂ ಸತ್ಯಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಭರಾಮಃ ||೨,೭।೪||
ಓಷಧಯಃ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣೀತಾಗ್ನಿಮ್ ಏತಂ ಶಿವಮ್ ಆಯನ್ತಮ್ ಅಭ್ಯ್ ಅತ್ರ ಯುಷ್ಮಾನ್ |
ವ್ಯಸ್ಯನ್ ವಿಶ್ವಾ ಅನಿರಾ ಅಮೀವಾ ನಿಷೀದನ್ ನೋ ಅಪ ದುರ್ಮತಿಂ ಜಹಿ ||
ಓಷಧಯಃ ಪ್ರತಿಮೋದಧ್ವಮ್ ಏನಂ ಪುಷ್ಪವತೀಃ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾಃ |
ಅಯಂ ವೋ ಗರ್ಭ ಋತ್ವಿಯಃ ಪ್ರತ್ನಂ ಸಧಸ್ಥಮ್ ಆಸದತ್ ||
ವಿ ಪಾಜಸಾ ಪೃಥುನಾ ಶೋಶುಚಾನೋ ಬಾಧಸ್ವ ರಿಪೂನ್ ರಕ್ಷಸೋ ಅಮೀವಾಃ |
ಸುಶರ್ಮಣೋ ಬೃಹತಃ ಶರ್ಮಣಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಅಹಂ ಸುಹವಸ್ಯ ಪ್ರಣೀತೌ ||
ಆಪೋ ಹಿ ಷ್ಠಾ ಮಯೋಭುವಸ್ ತಾ ನ ಊರ್ಜೇ ದಧಾತನ |
ಮಹೇ ರಣಾಯ ಚಕ್ಷಸೇ ||
ಯೋ ವಃ ಶಿವತಮೋ ರಸಸ್ ತಸ್ಯ ಭಾಜಯತೇಹ ನಃ |
ಉಶತೀರ್ ಇವ ಮಾತರಃ ||
[ಪುಟ ೨,೮೦]
ತಸ್ಮಾ ಅರಂ ಗಮಾಮ ವೋ ಯಸ್ಯ ಕ್ಷಯಾಯ ಜಿನ್ವಥ |
ಆಪೋ ಜನಯಥಾ ಚ ನಃ ||
ಮಿತ್ರಃ ಸಂಸೃಜ್ಯಾ ಪೃಥಿವೀಂ ಭೂಮಿಂ ಚ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಸ್ವಃ |
ಸುಜಾತಂ ಜಾತವೇದಸಮ್ ಅಯಕ್ಷ್ಮಾಯ ತ್ವಾ ಸಂಸೃಜಾಮಿ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ ||
ರುದ್ರಾಃ ಸಂಸೃಜ್ಯಾ ಪೃಥಿವೀಂ ಬೃಹಜ್ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸಮೀಧಿರೇ |
ತೇಷಾಂ ಭಾನುರ್ ಅಜಸ್ರಾ ಇಞ್ ಶುಕ್ರೋ ದೇವೇಷು ರೋಚತೇ ||
ಸಂಸೃಷ್ಟಾಂ ವಸುಭೀ ರುದ್ರೈರ್ ಧೀರೈಃ ಕರ್ಮಣ್ಯಾಂ ಮೃದಮ್ |
ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಮೃದ್ವೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಿನೀವಾಲೀ ಕೃಣೋತು ತಾಮ್ ||
ಸಿನೀವಾಲೀ ಸುಕಪರ್ದಾ ಸುಕರೀರಾ ಸ್ವೋಪಶಾ |
ಸಾ ತುಭ್ಯಮ್ ಅದಿತೇ ಮಹ್ಯ್ ಓಖಾಂ ದದಾತು ಹಸ್ತಯೋಃ ||
ಉಖಾಂ ಕೃಣೋತು ಶಕ್ತ್ಯಾ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಅದಿತಿರ್ ಧಿಯಾ |
ಮಾತಾ ಪುತ್ರಂ ಯಥೋಪಸ್ಥೇ ಸಾಗ್ನಿಂ ಬಿಭರ್ತು ಗರ್ಭಾ ಆ ||೨,೭।೫||
ಮಖಸ್ಯ ಶಿರೋ ಽಸಿ ವಸವಸ್ ತ್ವಾ ಕೃಣ್ವನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ್ ಛನ್ದಸಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಉಖೇ ಧ್ರುವಾಸಿ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಅಸಿ ಧಾರಯಾ ಮಯಿ ಪ್ರಜಾಂ ರಾಯಶ್ಪೋಷಂ ಗೌಪತ್ಯಂ ಸುವೀರ್ಯಂ ಸಜಾತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಯಜಮಾನಾಯ ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾ ಕೃಣ್ವನ್ತು ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಉಖೇ ಧ್ರುವಾಸಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅಸಿ ಧಾರಯಾ ಮಯಿ ಪ್ರಜಾಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ಗೌಪತ್ಯಂ ಸುವೀರ್ಯಂ ಸಜಾತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಯಜಮಾನಾಯ, ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಕೃಣ್ವನ್ತು ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾಗ್ಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಉಖೇ ಧ್ರುವಾಸಿ ದ್ಯೌರ್ ಅಸಿ ಧಾರಯಾ ಮಯಿ ಪ್ರಜಾಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ಗೌಪತ್ಯಂ ಸುವೀರ್ಯಂ ಸಜಾತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಯಜಮಾನಾಯ ವಿಶ್ವೇ ತ್ವಾ ದೇವಾ ವೈಶ್ವಾನರಾಃ ಕೃಣ್ವನ್ತ್ವ್ ಆನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಉಖೇ ಧ್ರುವಾಸಿ ದಿಶೋ ಽಸಿ ಧಾರಯಾ ಮಯಿ ಪ್ರಜಾಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ಗೌಪತ್ಯಂ ಸುವೀರ್ಯಂ ಸಜಾತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಯಜಮಾನಾಯ, ಅದಿತ್ಯಾ ರಾಸ್ನಾಸಿ, ಅದಿತಿಷ್ ಟೇ ಬಿಲಂ ಗೃಭ್ಣಾತು ||
ಕೃತ್ವಾಯ ಸಾ ಮಹೀಮ್ ಉಖಾಂ ಮೃನ್ಮಯೀಂ ಯೋನಿಮ್ ಅಗ್ನಯೇ |
ತಾಂ ಪುತ್ರೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಯಛದ್ ಅದಿತಿಃ ಶ್ರಪಯಾನ್ ಇತಿ ||
ವಸವಸ್ ತ್ವಾ ಧೂಪಯನ್ತ್ವ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾ ಧೂಪಯನ್ತ್ವ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಧೂಪಯನ್ತ್ವ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ ತ್ವಾ ಧೂಪಯತ್ವ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ವರುಣಸ್ ತ್ವಾ ಧೂಪಯತ್ವ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ವಿಷ್ಣುಸ್ ತ್ವಾ ಧೂಪಯತ್ವ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿಷ್ ಟ್ವಾ ಧೂಪಯತ್ವ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ಅದಿತಿಷ್ ಟ್ವಾ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಖನತ್ವ್ ಅವಟ ದೇವಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ನೀರ್ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ದಧತೂಖೇ ಧಿಷಣಾ ತ್ವಾ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಅಭೀನ್ದ್ಧಾಮ್ ಉಖೇ ಗ್ನಾಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವಞ್ ಶ್ರಪಯನ್ತೂಖೇ ವರುತ್ರೀ ತ್ವಾ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಪಚತಾಮ್ ಉಖೇ ಜನಯಸ್ ತ್ವಾಛಿನ್ನಪತ್ರಾ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಪಚನ್ತೂಖೇ ||
ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಚರ್ಷಣೀಧೃತಃ ಶ್ರವೋ ದೇವಸ್ಯ ಸಾನಸಿ |
ದ್ಯುಮ್ನಂ ಚಿತ್ರಶ್ರವಸ್ತಮಮ್ ||
ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತೋದ್ವಪತು ಸುಪಾಣಿಃ ಸ್ವಙ್ಗುರಿಃ |
ಸುಬಾಹುರ್ ಉತ ಶಕ್ತ್ಯಾ ||
ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬೃಹತೀ ಭವೋರ್ಧ್ವಾ ತಿಷ್ಠ ಧ್ರುವಾ ತ್ವಮ್ |
ಅವ್ಯಥಮಾನಾ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಆಶಾ ದಿಶಾ ಆಪೃಣ ||
ಮಿತ್ರೈತಾಂ ತ ಉಖಾಂ ಪರಿದದಾಮ್ಯ್ ಅಭಿತ್ತ್ಯೈ, ಏಷಾ ಮಾ ಭೇದಿ ||
ವಸವಸ್ ತ್ವಾಛೃನ್ದನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಉಖೇ ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾಛೃನ್ದನ್ತು ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಉಖೇ, ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾಛೃನ್ದನ್ತು ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಉಖೇ ವಿಶ್ವೇ ತ್ವಾ ದೇವಾ ವೈಶ್ವಾನರಾ ಆಛೃನ್ದನ್ತ್ವ್ ಆನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಉಖೇ ||೨,೭।೬||
ಆಕೂತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪ್ರಯುಜಂ ಸ್ವಾಹಾ ಮನೋ ಮೇಧಾಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪ್ರಯುಜಂ ಸ್ವಾಹಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಜ್ಞಾತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪ್ರಯುಜಂ ಸ್ವಾಹಾ ವಾಚೋ ವಿಧೃತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪ್ರಯುಜಂ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಮನವೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||
ವಿಶ್ವೋ ದೇವಸ್ಯ ನೇತುರ್ ಮರ್ತೋ ವುರೀತ ಸಖ್ಯಮ್ |
ವಿಶ್ವೋ ರಾಯ ಇಷುಧ್ಯತಿ ದ್ಯುಮ್ನಂ ವೃಣೀತ ಪುಷ್ಯಸೇ || ಸ್ವಾಹಾ ||
ಮಾ ಸು ಭಿತ್ಥಾ ಮಾ ಸು ರಿಷೋ ದೃಂಹಸ್ವ ವೀರಯಸ್ವ ಸು |
ಅಮ್ಬ ಧೃಷ್ಣು ವೀರಯಸ್ವಾಗ್ನಿಶ್ ಚೇದಂ ಕರಿಷ್ಯಥಃ ||
ದೃಂಹಸ್ವ ದೇವಿ ಪೃಥಿವಿ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ಆಸುರೀ ಮಾಯಾ ಸ್ವಧಯಾ ಕೃತಾಸಿ |
ಜುಷ್ಟಂ ದೇವೇಭ್ಯ ಇದಮ್ ಅಸ್ತು ಹವ್ಯಮ್ ಅರಿಷ್ಟಾ ತ್ವಮ್ ಉದಿಹಿ ಯಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ||
[ಪುಟ ೨,೮೩]
ದ್ರ್ವನ್ನಃ ಸರ್ಪಿರಾಸುತಿಃ ಪ್ರತ್ನೋ ಹೋತಾ ವರೇಣ್ಯಃ |
ಸಹಸಸ್ ಪುತ್ರೋ ಅದ್ಭುತಃ ||
ಪರಸ್ಯಾ ಅಧಿ ಸಂವತೋ ಽವರಂ ಅಭ್ಯಾತರ |
ಯತ್ರಾಹಮ್ ಅಸ್ಮಿ ತಂ ಅವ ||
ಪರಮಸ್ಯಾಃ ಪರಾವತೋ ರೋಹಿದಶ್ವ ಇಹಾಗಹಿ |
ಪುರೀಷ್ಯಃ ಪುರುಪ್ರಿಯೋ ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ತರಾ ಮೃಧಃ ||
ಯದ್ ಅಗ್ನೇ ಯಾನಿ ಕಾನಿ ಚಾ ತೇ ದಾರೂಣಿ ದಧ್ಮಸಿ |
ಸರ್ವಂ ತದ್ ಅಸ್ತು ತೇ ಘೃತಂ ತಜ್ ಜುಷಸ್ವ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ ||
ಯದ್ ಅತ್ತ್ಯ್ ಉಪಜಿಹ್ವಿಕಾ ಯದ್ ವಮ್ರೋ ಅತಿಸರ್ಪತಿ |
ಸರ್ವಂ ತದ್ ಅಸ್ತು ತೇ ಘೃತಂ ತಜ್ ಜುಷಸ್ವ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ ||
ರಾತ್ರೀಂರಾತ್ರೀಮ್ ಅಪ್ರಯಾವಂ ಭರನ್ತೋ ಽಶ್ವಾಯೇವ ತಿಷ್ಠತೇ ಘಾಸಮ್ ಅಸ್ಮೈ |
ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಸಮ್ ಇಷಾ ಮದನ್ತೋ ಽಗ್ನೇ ಮಾ ತೇ ಪ್ರತಿವೇಶಾ ರಿಷಾಮ ||
ನಾಭಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಮಿಧಾನೋ ಅಗ್ನಿಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಾಯ ಬೃಹತೇ ಹವಾಮಹೇ |
ಇರಂಮದಂ ಬೃಹದುಕ್ಥಂ ಯಜತ್ರಂ ಜೇತಾರಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪೃತನಾಸು ಸಾಸಹಿಮ್ ||
ಯಾಃ ಸೇನಾ ಅಭೀತ್ವರೀರ್ ಆವ್ಯಾಧಿನೀರ್ ಉಗಣಾ ಉತ |
ಯೇ ಸ್ತೇನಾ ಯೇ ಚ ತಸ್ಕರಾಸ್ ತಾಂಸ್ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಅಪಿದಧಾಮ್ಯ್ ಆಸ್ಯೇ ||
ಯೇ ಜನೇಷು ಮಲಿಮ್ಲವಃ ಸ್ತೇನಾಸಸ್ ತಸ್ಕರಾ ವನೇ |
ಯೇ ಕಕ್ಷೇಷ್ವ್ ಅಘಾಯವಸ್ ತಾಂಸ್ ತೇ ದಧಾಮಿ ಜಮ್ಭಯೋಃ ||
ದಂಷ್ಟ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಮಲಿಮ್ಲೂನ್ ಅಗ್ನೇ ಜಮ್ಭಾಭ್ಯಾಂ ತಸ್ಕರಂ ಉತ |
ಹನುಭ್ಯಾಂ ಸ್ತೇನಾನ್ ಭಗವಸ್ ತಾಂಸ್ ತ್ವಂ ಖಾದ ಮುಖಾದಿತಮ್ ||
ಯೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಮ್ ಅರಾತೀಯಾದ್ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷತೇ ಜನಃ |
ನಿನ್ದಾದ್ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದಿಪ್ಸಾಚ್ ಚ ಸರ್ವಾಂಸ್ ತಾನ್ ಮೃಸ್ಮೃಸಾ ಕುರು ||
ಉದ್ ಏಷಾಂ ಬಾಹೂನ್ ಅತಿರಮ್ ಉದ್ ವರ್ಚೋ ಅಥೋ ಬಲಮ್ |
ಕ್ಷಿಣೋಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಮಿತ್ರಾನ್ ಉನ್ನಯಾಮಿ ಸ್ವಂ ಅಹಮ್ ||
ಸಂಶಿತಂ ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂಶಿತಂ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಮ್ |
ಸಂಶಿತಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಮೇ ಜಿಷ್ಣು ಯಸ್ಯಾಹಮ್ ಅಸ್ಮಿ ಪುರೋಹಿತಃ ||
ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಯುಜಾ ನ ವ್ಯಥೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಹ ಕ್ಷತ್ರಂ ಜಿನ್ವತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ |
ಕ್ಷತ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಿನ್ವತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಯತ್ ಸಮೀಚೀ ಕೃಣುತೋ ವೀರ್ಯಾಣಿ ||೨,೭।೭||
ದೃಶಾನೋ ರುಕ್ಮ ಉರುಯಾ ವಿಭಾತಿ ದುರ್ಮರ್ಷಮ್ ಆಯುಃ ಶ್ರಿಯೇ ರುಚಾನಃ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಅಜರೋ ಽಭವತ್ ಸಹೋಭಿರ್ ಯದ್ ಏನಂ ದ್ಯೌರ್ ಅಜನಯತ್ ಸುರೇತಾಃ ||
ನಕ್ತೋಷಾಸಾ ಸಮನಸಾ ವಿರೂಪೇ ಧಾಪಯೇತೇ ಶಿಶುಮ್ ಏಕಂ ಸಮೀಚೀ |
ದ್ಯಾವಾಕ್ಷಾಮಾ ರುಕ್ಮೋ ಅನ್ತರ್ ವಿಭಾತಿ ದೇವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಧಾರಯನ್ ದ್ರವಿಣೋದಾಃ ||
ವಿಶ್ವಾ ರೂಪಾಣಿ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚತೇ ಕವಿಃ ಪ್ರಾಸಾವೀದ್ ಭದ್ರಂ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ |
ವಿ ನಾಕಮ್ ಅಕ್ಶತ್ ಸವಿತಾ ವರೇಣ್ಯೋ ಽನು ಪ್ರಯಾಣಮ್ ಉಷಸೋ ವಿರಾಜತಿ ||
ಸುಪರ್ಣೋ ಽಸಿ ಗರುತ್ಮಾನ್, ತ್ರಿವೃತ್ ತೇ ಶಿರಸ್, ಗಾಯತ್ರಂ ಚಕ್ಷುಸ್, ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರೇ ಪಕ್ಷೌ ಸ್ತೋಮ ಆತ್ಮಾ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನಿ ಯಜೂಂಷಿ ನಾಮ ಸಾಮ ತೇ ತನೂರ್ ವಾಮದೇವ್ಯಮ್, ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಂ ಪುಚ್ಛಮ್, ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಃ ಶಫಾಃ ||
ಸುಪರ್ಣೋ ಽಸಿ ಗರುತ್ಮಾನ್ ದಿವಂ ಗಛ ಸ್ವಃ ಪತ ||
ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸಿ ಸಪತ್ನಹಾ ಗಾಯತ್ರಂ ಛನ್ದಾ ಆರೋಹ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅನುವಿಕ್ರಮಸ್ವ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸ್ಯ್ ಅಭಿಮಾತಿಹಾ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ಛನ್ದಾ ಆರೋಹ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅನುವಿಕ್ರಮಸ್ವ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸ್ಯ್ ಅರಾತೀಯತೋ ಹನ್ತಾ ಜಾಗತಂ ಛನ್ದಾ ಆರೋಹ ದಿವಮ್ ಅನುವಿಕ್ರಮಸ್ವ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸಿ ಶತ್ರೂಯತ್ಽ ಹನ್ತಾ, ಆನುಷ್ಟುಭಂ ಛನ್ದಾ ಆರೋಹ ದಿಶೋ ಽನುವಿಕ್ರಮಸ್ವ ||
ಅಕ್ರನ್ದದ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ತನಯನ್ನ್ ಇವ ದ್ಯೌಃ ಕ್ಷಮಾ ರೇರಿಹದ್ ವೀರುಧಃ ಸಮಞ್ಜನ್ |
ಸದ್ಯೋ ಜಜ್ಞಾನೋ ವಿ ಹೀಮ್ ಇದ್ಧೋ ಅಕ್ಶದ್ ಆ ರೋದಸೀ ಭಾನುನಾ ಭಾತ್ಯ್ ಅನ್ತಃ ||
ಅಗ್ನೇ ಽಭ್ಯಾವರ್ತಿನ್, ಅಗ್ನೇ ಅಙ್ಗಿರಃ ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ಸಹ ರಯ್ಯಾ ||
ಆ ತ್ವಾಹಾರ್ಷಮ್ ಅನ್ತರ್ ಅಭೂರ್ ಧ್ರುವಸ್ ತಿಷ್ಠಾವಿಚಾಚಲತ್ |
ವಿಶಸ್ ತ್ವಾ ಸರ್ವಾ ವಾನ್ಛನ್ತ್ವ್ ಅಸ್ಮೇ ರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ಧಾರಯ ||
ಉದ್ ಉತ್ತಮಂ ವರುಣ ಪಾಶಮ್ ಅಸ್ಮತ್ ||
ಅಗ್ರೇ ಬೃಹನ್ನ್ ಉಷಸಾಮ್ ಊರ್ಧ್ವೋ ಅಸ್ಥಾನ್ ನಿರ್ಜಗನ್ವಾನ್ ತಮಸೋ ಜ್ಯೋತಿಷಾಗಾತ್ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಭಾನುನಾ ರುಶತಾ ಸ್ವಙ್ಗಾ ಆ ಜಾತೋ ವಿಶ್ವಾ ಸದ್ಮಾನ್ಯ್ ಅಪ್ರಾಃ ||
ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷತ್ ||
ಸೀದ ತ್ವಂ ಮಾತುರ್ ಅಸ್ಯಾ ಉಪಸ್ಥೇ ವಿಶ್ವಾನ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ |
ಮೈನಾಮ್ ಅರ್ಚಿಷಾ ಮಾ ತಪಸಾಭಿಶೋಚೀರ್ ಅನ್ತರ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಶುಕ್ರಜ್ಯೋತಿರ್ ವಿಭಾಹಿ ||
[ಪುಟ ೨,೮೬]
ಅನ್ತರ್ ಅಗ್ನೇ ರುಚಾ ತ್ವಮ್ ಉಖಾಯಾಂ ಸದನೇ ಸ್ವೇ |
ತಸ್ಯೈ ತ್ವಂ ಹರಸಾ ತಪನ್ ಜಾತವೇದಃ ಶಿವೋ ಭವ ||
ಶಿವೋ ಭೂತ್ವಾ ಮಹ್ಯಮ್ ಅಗ್ನೇ ಅಥಾ ಸೀದ ಶಿವಸ್ ತ್ವಮ್ |
ಶಿವಾಃ ಕೃತ್ವಾ ದಿಶಃ ಸರ್ವಾಃ ಸ್ವಂ ಯೋನಿಮ್ ಇಹಾಸದಃ ||೨,೭।೮||
ದಿವಸ್ ಪರಿ ಪ್ರಥಮಂ ಜಜ್ಞೇ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಸ್ಮದ್ ದ್ವಿತೀಯಂ ಪರಿ ಜಾತವೇದಾಃ |
ತೃತೀಯಮ್ ಅಪ್ಸು ನೃಮಣಾ ಅಜಸ್ರಮ್ ಇನ್ಧಾನ ಏನಂ ಜನತೇ ಸ್ವಾಧೀಃ ||
ವಿದ್ಮಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ತ್ರೇಧಾ ತ್ರಯಾಣಿ ವಿದ್ಮಾ ತೇ ಸದ್ಮ ವಿಭೃತಂ ಪುರುತ್ರಾ |
ವಿದ್ಮಾ ತೇ ನಾಮ ಪರಮಂ ಗುಹಾ ಯದ್ ವಿದ್ಮಾ ತಮ್ ಉತ್ಸಂ ಯತ ಆಬಭೂಥ ||
ಸಮುದ್ರೇ ತ್ವಾ ನೃಮಣಾ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ನೃಚಕ್ಷಾ ಈಧೇ ದಿವೋ ಅಗ್ನಾ ಊಧನ್ |
ತೃತೀಯೇ ತ್ವಾ ರಜಸಿ ತಸ್ಥಿತಾಂಸಮ್ ಋತಸ್ಯ ಯೋನೌ ಮಹಿಷಾ ಅಗೃಭ್ಣನ್ ||
ಶ್ರೀಣಾಮ್ ಉದಾರೋ ಧರುಣೋ ರಯೀಣಾಂ ಮನೀಷಾಣಾಂ ಪ್ರಾರ್ಪಣಃ ಸೋಮಗೋಪಾಃ |
ವಸುಃ ಸೂನುಃ ಸಹಸೋ ಅಪ್ಸು ರಾಜಾ ವಿಭಾತ್ಯ್ ಅಗ್ರ ಉಷಸಾಮ್ ಇಧಾನಃ ||
ಉಶಿಕ್ ಪಾವಕೋ ಅರತಿಃ ಸುಮೇಧಾ ಮರ್ತ್ಯೇಷ್ವ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಮೃತೋ ನಿಧಾಯಿ |
ಇಯರ್ತಿ ಧೂಮಮ್ ಅರುಷೋ ಭರಿಭ್ರದ್ ಉಞ್ ಶುಕ್ರೇಣ ಶೋಚಿಷಾ ದ್ಯಾಮ್ ಇನಕ್ಷನ್ ||
ಅಕ್ರನ್ದದ್ ಅಗ್ನಿಃ ||
ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಜಜ್ಞೇ ಭುವನಸ್ಯ ರಾಜಾ ರೋದಸೀ ಅಪೃಣಾಜ್ ಜಾಯಮಾನಃ |
ವೀಡುಂ ಚಿದ್ ಅದ್ರಿಮ್ ಅಭಿನತ್ ಪರಾಯನ್ ಜನಾ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಯಜನ್ತ ಪಞ್ಚ ||
ನಕ್ತೋಷಾಸಾ ||
[ಪುಟ ೨,೮೭]
ಯಸ್ ತೇ ಅದ್ಯ ಕೃಣವದ್ ಭದ್ರಶೋಚೇ ಽಪೂಪಂ ದೇವ ಘೃತವನ್ತಮ್ ಅಗ್ನೇ |
ಪ್ರ ತಂ ನಯ ಪ್ರತರಂ ವಸ್ಯೋ ಅಛಾಭಿ ದ್ಯುಮ್ನಂ ದೇವಹಿತಂ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ ||
ಆ ತಂ ಭಜ ಸೌಶ್ರವಸೇಷ್ವ್ ಅಗ್ನ ಉಕ್ಥೌಕ್ಥಾ ಆಭಜ ಶಸ್ಯಮಾನೇ |
ಪ್ರಿಯಃ ಸೂರ್ಯೇ ಪ್ರಿಯೋ ಅಗ್ನಾ ಭವಾತ್ಯ್ ಉಜ್ ಜಾತೇನ ಭಿನದದ್ ಉಜ್ ಜನಿತ್ವೈಃ ||
ತ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಯಜಮಾನಾ ಅನು ದ್ಯೂನ್ ದೂತಂ ಕೃಣ್ವಾನಾ ಅಯಜನ್ತ ಹವ್ಯೈಃ |
ತ್ವಯಾ ಸಹ ದ್ರವಿಣಮ್ ಇಛಮಾನಾ ವ್ರಜಂ ಗೋಮನ್ತಮ್ ಉಶಿಜೋ ವಿವವ್ರುಃ ||
ಅಸ್ತಾವ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ನೃಣಾಂ ಸುಶೇವೋ ವೈಶ್ವಾನರ ಋಷಿಭಿಃ ಸೋಮಗೋಪಾಃ |
ಅದ್ವೇಷ್ಯೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಹುವೇ ದೇವಾ ಧತ್ತ ರಯಿಮ್ ಅಸ್ಮೇ ಸುವೀರಮ್ ||೨,೭।೯||
ಉದ್ ಉ ತ್ವಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅಗ್ನೇ ಭರನ್ತು ಚಿತ್ತಿಭಿಃ |
ಸ ನೋ ಭವ ಶಿವಸ್ ತ್ವಂ ಸುಪ್ರತೀಕೋ ವಿಭಾವಸುಃ ||
ಪ್ರೇದ್ ಅಗ್ನೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್ ಯಾಹಿ ಶಿವೇಭಿರ್ ಅರ್ಚಿಭಿಷ್ ಟ್ವಮ್ |
ಬೃಹದ್ಭಿರ್ ಭಾನುಭಿರ್ ಭಾಸನ್ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್ ತನ್ವಾ ಪ್ರಜಾಃ ||
ಅಕ್ರನ್ದದ್ ಅಗ್ನಿಃ ||
ಸಮಿಧಾಗ್ನಿಂ ದುವಸ್ಯತ ಘೃತೈರ್ ಬೋಧಯತಾತಿಥಿಮ್ |
ಆಸ್ಮಿನ್ ಹವ್ಯಾ ಜುಹೋತನ ||
ಪ್ರಪ್ರಾಯಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಭರತಸ್ಯ ಶೃಣ್ವೇ ವಿ ಯತ್ ಸೂರ್ಯೋ ನ ರೋಚತೇ ಬೃಹದ್ ಭಾಃ |
ಅಭಿ ಯಃ ಪೂರುಂ ಪೃತನಾಸು ತಸ್ಥೌ ದೀದಾಯ ದೈವ್ಯೋ ಅತಿಥಿಃ ಶಿವೋ ನಃ ||
ಆಪೋ ದೇವೀಃ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣೀತ ಭಸ್ಮೈತತ್ ಸ್ಯೋನೇ ಕೃಣುಧ್ವಂ ಸುರಭಾ ಉಲೋಕೇ |
ತಸ್ಮೈ ನಮನ್ತಾಂ ಜನಯಃ ಸನೀಡಾ ಮಾತೇವ ಪುತ್ರಂ ಬಿಭೃತಾ ಸ್ವ್ ಏನತ್ ||
ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅಗ್ನೇ ಸಧಿಷ್ ಟವ ಸೌಷಧೀರ್ ಅನುರುಧ್ಯಸೇ |
ಗರ್ಭಃ ಸಂಜಾಯಸೇ ಪುನಃ ||
ಗರ್ಭೋ ಽಸ್ಯ್ ಓಷಧೀನಾಂ ಗರ್ಭೋ ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್ |
ಗರ್ಭೋ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭೂತಸ್ಯಾಗ್ನೇ ಗರ್ಭೋ ಅಪಾಮ್ ಅಸಿ ||
ಪ್ರಸದ್ಯ ಭಸ್ಮನಾ ಯೋನಿಮ್ ಅಪಶ್ ಚ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅಗ್ನೇ |
ಸಂಗತ್ಯ ಮಾತೃಭಿಷ್ ಟ್ವಂ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್ ಪುನರ್ ಆಸದಃ ||
ಪುನರ್ ಆಸದ್ಯ ಸದನಮ್ ಅಪಶ್ ಚ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅಗ್ನೇ |
ಶೇಷೇ ಮಾತುರ್ ಯಥೋಪಸ್ಥೇ ಅನ್ತರ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಶಿವತಮಃ ||
ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ಸಹ ರಯ್ಯಾ ||
ಬೋಧಾ ಮೇ ಅಸ್ಯ ವಚಸೋ ಯವಿಷ್ಠ ಮಂಹಿಷ್ಠಸ್ಯ ಪ್ರಭೃತಸ್ಯ ಸ್ವಧಾವಃ |
ನಿನ್ದತಿ ತ್ವೋ ಅನು ತ್ವೋ ವವನ್ದ ವನ್ದಾರುಂ ತೇ ತನ್ವಂ ವನ್ದೇ ಅಗ್ನೇ ||
ಸ ಬೋಧಿ ಸೂರಿರ್ ಮಘವಾ ವಸುದಾವಾ ವಸುಪತಿಃ |
ಯುಯೋಧ್ಯ್ ಅಸ್ಮದ್ ದ್ವೇಷಾಂಸಿ ಯಾನಿ ಕಾನಿ ಚ ಚಕೃಮ ||೨,೭।೧೦||
ಅಪೇತ ವೀತ ವಿ ಚ ಸರ್ಪತಾತೋ ಯೇ ಽತ್ರ ಸ್ಥಂ ಪುರಾಣಾ ಯೇ ಚ ನೂತನಾಃ |
ಅದಾದ್ ಇದಂ ಯಮೋ ಽವಸಾನಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಕ್ರನ್ನ್ ಇಮಂ ಪಿತರೋ ಲೋಕಮ್ ಅಸ್ಮೈ ||
ಅಗ್ನೇರ್ ಭಸ್ಮಾಸಿ, ಅಗ್ನೇಃ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸಿ ಸಂಜ್ಞಾನಮ್ ಅಸಿ ಕಾಮಧರಣಮ್, ಮಯಿ ತೇ ಕಾಮಧರಣಂ ಭೂಯಾತ್ ||
ಅಯಂ ಸೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಯಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸೋಮಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಸುತಂ ದಧೇ ಜಠರೇ ವಾವಶಾನಃ |
ಸಹಸ್ರಿಯಂ ವಾಜಮ್ ಅತ್ಯಂ ನ ಸಪ್ತಿಂ ಸಸವಾನ್ತ್ ಸಂಸ್ತೂಯಸೇ ಜಾತವೇದಃ ||
ಅಗ್ನೇ ದಿವೋ ಅರ್ಣಮ್ ಅಛಾ ಜಿಗಾಸ್ಯ್ ಅಛಾ ದೇವಂ ಊಚಿಷೇ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾ ಯೇ |
ಯಾಃ ಪರಸ್ತಾದ್ ರೋಚನಾಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಯಾಶ್ ಚಾವಸ್ತಾದ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತಾ ಆಪಃ ||
ಅಗ್ನೇ ಯತ್ ತೇ ದಿವಿ ವರ್ಚಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯತ್ ಪರ್ವತೇಷ್ವ್ ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಅಪ್ಸು |
ಯೇನಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಉರ್ವ್ ಆತತನ್ಥ ತ್ವೇಷಃ ಸ ಭಾನುರ್ ಅರ್ಣವೋ ನೃಚಕ್ಷಃ ||
ಪುರೀಷ್ಯಾಸೋ ಅಗ್ನಯಃ ಪ್ರವಣೇನ ಸಜೋಷಸಃ |
ಜುಷನ್ತಾಂ ಹವ್ಯಮ್ ಆಹುತಮ್ ಅನಮೀವಾ ಇಷೋ ಮಹೀಃ ||
[ಪುಟ ೨,೯೦]
ಇಡಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಪುರುಡಂಸಂ ಸನಿಂ ಗೋಃ ಶಶ್ವತ್ತಮಂ ಹವಮಾನಾಯ ಸಾಧ |
ಸ್ಯಾನ್ ನಃ ಸೂನುಸ್ ತನಯೋ ವಿಜಾವಾಗ್ನೇ ಸಾ ತೇ ಸುಮತಿರ್ ಭೂತ್ವ್ ಅಸ್ಮೇ ||
ಅಯಂ ತೇ ||
ಚಿದ್ ಅಸಿ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ಪರಿಚಿದ್ ಅಸಿ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ಚಿತಃ ಸ್ಥ ಪರಿಚಿತಃ ಸ್ಥ, ಊರ್ಧ್ವಶ್ರಿತಃ ಶ್ರಯಧ್ವಮ್ ||
ಸಮಿತಂ ಸಂಕಲ್ಪೇಥಾಂ ಸಂಪ್ರಿಯೌ ರೋಚಿಷ್ಣೂ ಸುಮನಸ್ಯಮಾನೌ |
ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಅಭಿ ಸಂವಸಾನೌ ||
ಸಂ ವಾಂ ಮನಾಂಸಿ ಸಂ ವ್ರತಾ ಸಮ್ ಉ ಚಿತ್ತಾನ್ಯ್ ಆಕರಮ್ |
ಅಗ್ನೇ ಪುರೀಷ್ಯಾಧಿಪಾ ಭವ ತ್ವಂ ನಾ ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಧೇಹಿ ||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಪುರೀಷ್ಯೋ ರಯಿಮಾನ್ ಪುಷ್ಟಿಮಂ ಅಸಿ |
ಶಿವಾಃ ಕೃತ್ವಾ ದಿಶಃ ಸರ್ವಾಃ ಸ್ವಂ ಯೋನಿಮ್ ಇಹಾಸದಃ ||
ಭವತಂ ನಃ ||
ಮಾತೇವ ಪುತ್ರಂ ಪೃಥಿವೀ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವೇ ಯೋನಾ ಅಭಾರ್ ಉಖಾ |
ತಾಂ ವಿಶ್ವೈರ್ ದೇವೈರ್ ಋತುಭಿಃ ಸಂವಿದಾನಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಿಮುಞ್ಚತು ||೨,೭।೧೧||
ಅಸುನ್ವನ್ತಮ್ ಅಯಜಮಾನಮ್ ಇಛ ಸ್ತೇನಸ್ಯೇತ್ಯಾಮ್ ಅನ್ವಿಹಿ ತಸ್ಕರಸ್ಯ |
ಅನ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮದ್ ಇಛ ಸಾ ತ ಇತ್ಯಾ ನಮೋ ದೇವಿ ನಿರೃತೇ ತುಭ್ಯಮ್ ಅಸ್ತು ||
ನಮಃ ಸು ತೇ ನಿರೃತೇ ತಿಗ್ಮತೇಜೋ ಽಯಸ್ಮಯಂ ವಿಚೃತಾ ಬನ್ಧಮ್ ಏತಮ್ |
ಯಮೇನ ತ್ವಂ ಯಮ್ಯಾ ಸಂವಿದಾನೋತ್ತಮೇ ನಾಕೇ ಅಧಿ ರೋಹಯೈನಮ್ ||
[ಪುಟ ೨,೯೧]
ಯದ್ ಅದ್ಯ ತೇ ||
ಯಂ ತೇ ದೇವೀ ನಿರೃತಿರ್ ಆಬಬನ್ಧ ಪಾಶಂ ಗ್ರೀವಾಸ್ವ್ ಅವಿಚರ್ತ್ಯಮ್ |
ತಂ ತೇ ವಿಷ್ಯಾಮ್ಯ್ ಆಯುಷೋ ನು ಮಧ್ಯೇ ಽಥಾ ಜೀವಃ ಪಿತುಮ್ ಅದ್ಧಿ ಪ್ರಮುಕ್ತಃ ||
ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಪಾರೇ ರಜಸೋ ಮಹಶ್ ಚಿತ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಜಾಯತ |
ತನ್ ನಃ ಪರ್ಷದ್ ಅತಿ ದ್ವಿಷೋ ಽಗ್ನೇ ವೈಶ್ವಾನರ || ಸ್ವಾಹಾ ಭೂತ್ಯೈ ನಮಃ ||
ನಿವೇಶನಃ ಸಂಗಮನೋ ವಸೂನಾಂ ವಿಶ್ವಾ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಅಭಿಚಷ್ಟೇ ಶಚೀಭಿಃ |
ದೇವ ಇವ ಸವಿತಾ ಸತ್ಯಧರ್ಮೇನ್ದ್ರೋ ನ ತಸ್ಥೌ ಸಮರೇ ಪಥೀನಾಮ್ ||
ಯೇನ ದೇವಾ ಜ್ಯೋತಿಷೋರ್ಧ್ವಾ ಉದಾಯನ್ ಯೇನಾದಿತ್ಯಾ ವಸವೋ ಯೇನ ರುದ್ರಾಃ |
ಯೇನಾಙ್ಗಿರಸೋ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಆನಶುಸ್ ತೇನ ಯನ್ತು ಯಜಮಾನಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ||
ಪೂಷಾ ಯುನಕ್ತು ಸವಿತಾ ಯುನಕ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ವೋ ಯುನಕ್ತು |
ಅಗ್ನೇಸ್ ತೇಜಸಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ವರ್ಚಸಾ ||
ಸೀರಾ ಯುಞ್ಜನ್ತಿ ಕವಯೋ ಯುಗಾ ವಿ ತನ್ವತೇ ಪೃಥಕ್ |
ಧೀರಾ ದೇವೇಷು ಸುಮ್ನಯಾ ||
ಯುನಕ್ತ ಸೀರಾ ವಿ ಯುಗಾ ತನೋತ ಕೃತೇ ಯೋನೌ ವಪತೇಹ ಬೀಜಮ್ |
ಗಿರಾ ಚ ಶ್ರುಷ್ಟಿಃ ಸಭರಾ ಅಸನ್ ನೋ ನೇದೀಯಾ ಇತ್ ಸೃಣ್ಯಃ ಪಕ್ವಮ್ ಆಯತ್ ||
ಲಾಙ್ಗಲಂ ಪವೀರವಂ ಸುಶೇವಂ ಸೋಮಪಿತ್ಸರು |
ಉದ್ ಇದ್ ವಪತು ಗಾಮ್ ಅವಿಂ ಪ್ರಸ್ಥಾವದ್ ರಥವಾಹನಮ್, ಪ್ರಫರ್ವ್ಯಂ ಚ ಪೀವರೀಮ್ ||
[ಪುಟ ೨,೯೨]
ಶುನಂ ಸುಫಾಲಾ ವಿತುದನ್ತು ಭೂಮಿಂ ಶುನಂ ಕೀನಾಶೋ ಅಭ್ಯೇತು ವಾಹೈಃ |
ಶುನಾಸೀರಾ ಹವಿಷಾ ತೋಶಮಾನಾ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಓಷಧೀಃ ಕರ್ತನಾಸ್ಮೇ ||
ಶುನಂ ನರೋ ಲಾಙ್ಗಲೇನಾನಡುದ್ಭಿರ್ ಭಗಃ ಫಾಲೈಃ ಸೀರಪತಿರ್ ಮರುದ್ಭಿಃ |
ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಬಿಜಮ್ ಈರಯಾನೋ ಧಿನೋತು ಶುನಾಸೀರಾ ಕೃಣುತಂ ಧಾನ್ಯಂ ನಃ ||
ಶುನಾಸೀರಾ ಪ್ರಕೃಷತಂ ಕೃಣುತಂ ಧಾನ್ಯಂ ಬಹು |
ಭೂಮಿರ್ ಇಯಮ್ ಋತ್ವಿಯವತೀ ತಾಂ ಫಾಲಾ ಉಪಜಿಘ್ನತು ||
ಘೃತೇನ ಸೀತಾ ಮಧುನಾ ಸಮಜ್ಯತಾಂ ವಿಶ್ವೈರ್ ದೇವೈರ್ ಅನುಮತಾ ಮರುದ್ಭಿಃ |
ಊರ್ಜೋ ಭಾಗಂ ಮಧುಮತ್ ಪಿನ್ವಮಾನಾಸ್ಮಾನ್ತ್ ಸೀತೇ ಪಯಸಾಭ್ಯಾವವೃತ್ಸ್ವ ||
ಉದ್ ಯೋಜನಮ್ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಮ್ ಈಷಾಂ ಖೃಗಲ್ಯಂ ಶವಮ್ |
ಅಷ್ಟ್ರಾಂ ತಾಡಂ ಪ್ರತೀನಾಹಾ ಉಭೇ ಮಣ್ಡೂಕ್ಯೌ ಯುಜೇ ||
ಉದಸ್ಥಾದ್ ಗೋಜಿದ್ ಅಶ್ವಜಿದ್ ಧಿರಣ್ಯಜಿತ್ ಸೂನೃತಯಾ ಪರೀವೃತಃ |
ಏಕಚಕ್ರೇಣ ಸವಿತಾ ರಥೇನೋರ್ಜೋ ಭಾಗಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಯಾತ್ಯ್ ಆಪೃಣನ್ ||
ಇಮಾಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಹಸ್ತಚ್ಯುತಿಂ ಸಚ್ಯುತಿಂ ಜಘನಚ್ಯುತಿಮ್ |
ಸಸೂತಿಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಸಗ್ಧಿತಿಮ್ ಊರ್ಜಂ ಸಪೀತಿಮ್ ಉತ್ಕೃಷೇ ||
ಉಷ್ಟಾರಯೋಃ ಪೀಲ್ವಯೋರ್ ಅಥೋ ಆಬನ್ಧನೀಯಯೋಃ |
ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಿದ್ಮ ವೋ ನಾಮ ವಾಹಾಃ ಕೀಲಾಲಪೇಶಸಃ ||
ವಿಮುಚ್ಯಧ್ವಮ್ ಅಘ್ನ್ಯಾ ದೇವಯಾನಾ ಅತಾರಿಷ್ಟ ತಮಸಸ್ ಪಾರಮ್ ಅಸ್ಯ |
ಜ್ಯೋತಿರ್ ಆಪಾಮ ||೨,೭।೧೨||
[ಪುಟ ೨,೯೩]
ಯಾ ಓಷಧಯಃ ಪ್ರಥಮಜಾ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ರಿಯುಗಂ ಪುರಾ |
ಮನ್ವೇ ನು ಬಭ್ರೂಣಾಮ್ ಅಹಂ ಶತಂ ಧಾಮಾನಿ ಸಪ್ತ ಚ ||
ಶತಂ ವೋ ಅಮ್ಬ ಧಾಮಾನಿ ಸಹಸ್ರಮ್ ಉತ ವೋ ರುಹಃ |
ಅಥಾ ಶತಕ್ರತೋ ಯೂಯಮ್ ಇಮಂ ಮೇ ಅಗದಂ ಕೃತ ||
ಪುಷ್ಪವತೀಃ ಪ್ರಸೂವರೀಃ ಫಲಿನೀರ್ ಅಫಲಾ ಉತ |
ಅಶ್ವಾ ಇವ ಸಜಿತ್ವರೀರ್ ವೀರುಧಃ ಪಾರಯಿಷ್ಣವಃ ||
ಓಷಧೀರ್ ಇತಿ ಮಾತರಸ್ ತದ್ ವೋ ದೇವೀರ್ ಉಪಬ್ರುವೇ |
ರಪಾಂಸಿ ವಿಘ್ನತೀರ್ ಇತ ರಪಶ್ ಚಾತಯಮಾನಾಃ ||
ಅಶ್ವತ್ಥೇ ವೋ ನಿವೇಶನಂ ಪರ್ಣೇ ವೋ ವಸತಿಃ ಕೃತಾ |
ಗೋಭಾಜಾ ಇತ್ ಕಿಲಾಸಥ ಯತ್ ಸನವಾಥ ಪೂರುಷಮ್ ||
ಯದ್ ಓಷಧಯಃ ಸಂಗಛನ್ತೇ ರಾಜಾನಃ ಸಮಿತಾ ಇವ |
ವಿಪ್ರಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ ಕವೀ ರಕ್ಷೋಹಾಮೀವಚಾತನಃ ||
ನಿಷ್ಕೃತಿರ್ ನಾಮ ವೋ ಮಾತಾಥಾ ತ್ವಮ್ ಅಸಿ ಸಂಕೃತಿಃ |
ಸರಾಃ ಪತತ್ರಿಣೀಃ ಸ್ಥನ ಯದ್ ಆಮಯತಿ ನಿಷ್ಕೃತ ||
ಅಶ್ವಾವತೀಂ ಸೋಮವತೀಮ್ ಊರ್ಜಯನ್ತೀಮ್ ಉದೋಜಸಮ್ |
ಆಯುಕ್ಷಿ ಸರ್ವಾ ಓಷಧೀರ್ ಅಸ್ಮಾ ಅರಿಷ್ಟತಾತಯೇ ||
ಯದ್ ಇಮಾ ವಾಜಯನ್ನ್ ಅಹಮ್ ಓಷಧೀರ್ ಹಸ್ತ ಆದಧೇ |
ಆತ್ಮಾ ಯಕ್ಷ್ಮಸ್ಯ ನಶ್ಯತಿ ಪುರಾ ಜೀವಗೃಭೋ ಯಥಾ ||
[ಪುಟ ೨,೯೪]
ಉಞ್ ಶುಷ್ಮಾ ಓಷಧೀನಾಂ ಗಾವೋ ಗೋಷ್ಠಾದ್ ಇವೇರತೇ |
ಧನಂ ಸನಿಷ್ಯನ್ತೀನಾಮ್ ಆತ್ಮಾನಂ ತವ ಪೂರುಷ ||
ಅತಿ ವಿಶ್ವಾಃ ಪರಿಷ್ಠಾಃ ಸ್ತೇನ ಇವ ವ್ರಜಮ್ ಅಕ್ರಮುಃ ||
ಓಷಧಯಃ ಪ್ರಾಚುಚ್ಯವುರ್ ಯತ್ ಕಿಂಚ ತನ್ವೋ ರಪಃ ||
ಯಾಸ್ ತ ಆವಿವಿಶುರ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಯಾ ಆತಸ್ಥುಃ ಪರುಃಪರುಃ |
ತಾಸ್ ತೇ ಯಕ್ಷ್ಮಂ ವಿಬಾಧನ್ತಾಮ್ ಉಗ್ರೋ ಮಧ್ಯಮಶೀರ್ ಇವ ||
ಸಾಕಂ ಯಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಪತ ಚಾಷೇಣ ಕಿಕಿದೀವ್ಯಾ |
ಸಾಕಂ ವಾತಸ್ಯ ಧ್ರಾಜ್ಯಾ ಸಾಕಂ ನಶ್ಯ ನಿಹಾಕಯಾ ||
ಅನ್ಯಾ ವೋ ಅನ್ಯಾಮ್ ಅವತ್ವ್ ಅನ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯಾ ಉಪಾವತ |
ತಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸಂವಿದಾನಾ ಓಷಧಯಃ ಪ್ರಾವತ ವಾಚಂ ಮೇ ||
ಯಾಃ ಫಲಿನೀರ್ ಯಾ ಅಫಲಾ ಅಕೋಶಾ ಯಾಶ್ ಚ ಕೋಶಿನೀಃ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿಪ್ರಸೂತಾಸ್ ತಾ ನೋ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಅವಪತನ್ತೀರ್ ಅವದನ್ ದಿವ ಓಷಧಯಸ್ ಪರಿ |
ಯಂ ಜೀವಮ್ ಅಶ್ನವಾಮಹೇ ನ ಸ ರಿಷ್ಯಾತಿ ಪೂರುಷಃ ||
ದಿವಂ ಬ್ರೂಮೋ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಭೂಮಿಂ ಯಕ್ಷಾಣಿ ಪರ್ವತಾನ್ |
ಸಮುದ್ರಾನ್ ನದ್ಯೋ ವೇಶನ್ತಾಂಸ್ ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಬ್ರೂಮೋ ರಾಜಾನಂ ವರುಣಂ ಧಾತಾರಮ್ ಉತ ಪೂಷಣಮ್ |
ತ್ವಷ್ಟಾರಮ್ ಅಗ್ರೀಯಂ ಬ್ರೂಮಸ್ ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||೨,೭।೧೩||
[ಪುಟ ೨,೯೫]
ಮಾ ನೋ ಹಿಂಸೀಜ್ ಜನಿತಾ ಯಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಯೋ ದಿವಂ ಸತ್ಯಧರ್ಮಾ ವ್ಯಾನಟ್ |
ಯಶ್ ಚಾಪಶ್ ಚನ್ದ್ರಾಃ ಪ್ರಥಮೋ ಜಜಾನ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಅಭ್ಯಾವರ್ತಸ್ವ ಪೃಥಿವಿ ಯಜ್ಞೇನ ಪಯಸಾ ಸಹ |
ವಪಾಂ ತೇ ಅಗ್ನಿರ್ ಇಷಿತೋ ಅರೋಹತ್ ||
ಅಗ್ನೇ ಯಞ್ ಶುಕ್ರಂ ಯಚ್ ಚನ್ದ್ರಂ ಯತ್ ಪೂತಂ ಯಚ್ ಚ ಯಜ್ಞಿಯಮ್ |
ತದ್ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಭರಾಮಸಿ ||
ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಅಹಮ್ ಇತ ಆದಿ ಘೃತಸ್ಯ ಧಾರಾಂ ಮಹಿಷಸ್ಯ ಯೋನಿಮ್ |
ಆ ನೋ ಗೋಷು ವಿಶತ್ವ್ ಓಷಧೀಷು ಜಹಾಮಿ ಸೇದಿಮ್ ಅನಿರಾಮ್ ಅಮೀವಾಮ್ ||
ಕಾಮಂ ಕಾಮದುಘೇ ಧುಕ್ಷ್ವ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಾ ಓಷಧೀಭ್ಯಃ |
ಇನ್ದ್ರಾಯಾಗ್ನಯೇ ಪೂಷ್ಣೇ ಮಿತ್ರಾಯ ವರುಣಾಯ ಚ ||
ಅಗ್ನೇ ತವ ಶ್ರವೋ ವಯೋ ಮಹಿ ಭ್ರಾಜನ್ತ್ಯ್ ಅರ್ಚಯೋ ವಿಭಾವಸೋ |
ಬೃಹದ್ಭಾನೋ ಶವಸಾ ವಾಜಮ್ ಉಕ್ಥ್ಯಂ ದಧಾಸಿ ದಾಶುಷೇ ಕವೇ ||
ಪಾವಕವರ್ಚಾಃ ಶುಕ್ರವರ್ಚಾ ಅನೂನವರ್ಚಾ ಉದಿಯರ್ಷಿ ಭಾನುನಾ |
ಪುತ್ರೋ ಮಾತರಾ ವಿಚರನ್ನ್ ಉಪಾವಸ್ಯ್ ಓಭೇ ಪೃಣಾಸಿ ರೋದಸೀ ||
ಇರಜ್ಯನ್ನ್ ಅಗ್ನೇ ಪ್ರಥಯಸ್ವ ಜನ್ತುಭಿರ್ ಅಸ್ಮೇ ರಾಯೋ ಅಮರ್ತ್ಯ |
ಸ ದರ್ಶತಸ್ಯ ವಪುಷೋ ವಿರಾಜಸಿ ಪೃಣಕ್ಷಿ ಸಾನಸಿಂ ರಯಿಮ್ ||
ಊರ್ಜೋ ನಪಾಜ್ ಜಾತವೇದಃ ಸುಶಸ್ತಿಭಿರ್ ಮನ್ದಸ್ವ ಧೀತಿಭಿರ್ ಹಿತಃ |
ತ್ವ ಏಷಃ ಸಂದಧುರ್ ಭೂರಿವರ್ಪಸಶ್ ಚಿತ್ರೋತಯೋ ವಾಮಜಾತಾಃ ||
[ಪುಟ ೨,೯೬]
ಋತಾವಾನಂ ಮಹಿಷಂ ವಿಶ್ವದರ್ಶತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸುಮ್ನಾಯ ದಧಿರೇ ಪುರೋ ಜನಾಃ |
ಶ್ರುತ್ಕರ್ಣಂ ಸಪ್ರಥಸ್ತಮಂ ತ್ವಾ ಗಿರಾ ದೈವಂ ಮಾನುಷಾ ಯುಜಾ ||
ಇಷ್ಕರ್ತಾರಮ್ ಅಧ್ವರಸ್ಯ ಪ್ರಚೇತಸಂ ಕ್ಷಯನ್ತಂ ರಾಧಸೋ ಮಹಃ |
ರಾತಿಂ ವಾಮಸ್ಯ ಸುಭಗಾಂ ಮಹೀಮ್ ಇಷಂ ದಧಾಸಿ ಸಾನಸಿಂ ಕ್ರತುಮ್ ||
ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ ಸಮೇತು ತೇ ವಿಶ್ವತಃ ಸೋಮ ವೃಷ್ಣ್ಯಮ್ |
ಭವಾ ವಾಜಸ್ಯ ಸಂಗಥೇ ||
ಸಂ ತೇ ಪಯಾಂಸಿ ಸಮ್ ಉ ಯನ್ತು ವಾಜಾಃ ಸಂ ವೃಷ್ಣ್ಯಾನ್ಯ್ ಅಭಿಮಾತಿಷಾಹಃ |
ಆಪ್ಯಾಯಮಾನೋ ಆಮೃತಾಯ ಸೋಮ ದಿವಿ ಶ್ರವಾಂಸ್ಯ್ ಉತ್ತಮಾನಿ ಧಿಷ್ವ ||೨,೭।೧೪||
ಬ್ರಹ್ಮ ಜಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪುರಸ್ತಾದ್ ವಿ ಸೀಮತಃ ಸುರುಚೋ ವೇನ ಆವಃ |
ಸ ಬುಧ್ನ್ಯಾ ಉಪಮಾ ಅಸ್ಯ ವಿಷ್ಠಾಃ ಸತಶ್ ಚ ಯೋನಿಮ್ ಅಸತಶ್ ಚ ವಿವಃ ||
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಸಮವರ್ತತಾಗ್ರೇ ಭೂತಸ್ಯ ಜಾತಃ ಪತಿರ್ ಏಕ ಆಸೀತ್ |
ಸ ದಾಧಾರ ಪೃಥಿವೀಂ ದ್ಯಾಮ್ ಉತೇಮಾಂ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಅದ್ಭ್ಯಃ ಸಂಭೃತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ರಸಾಚ್ ಚ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಃ ಸಮವರ್ತತಾಧಿ |
ತಸ್ಯ ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿದಧದ್ ರೂಪಮ್ ಏತಿ ತತ್ ಪುರುಷಸ್ಯ ದೇವಮ್ ಆಜಾನಮ್ ಅಗ್ರೇ ||
ದ್ರಪ್ಸಶ್ ಚಸ್ಕನ್ದ ||
[ಪುಟ ೨,೯೭]
ನಮೋ ಅಸ್ತು ಸರ್ಪೇಭ್ಯೋ ಯೇ ಕೇಚ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅನು |
ಯೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯೇ ದಿವಿ ತೇಭ್ಯಃ ಸರ್ಪೇಭ್ಯೋ ನಮಃ ||
ಯ ಇಷವೋ ಯಾತುಧಾನಾನಾಂ ಯೇ ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್ |
ಯೇ ಽವಟೇಷು ಶೇರತೇ ತೇಭ್ಯಃ ಸರ್ಪೇಭ್ಯೋ ನಮಃ ||
ಯೇ ಅಮೀ ರೋಚನೇ ದಿವೋ ಯೇ ವಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಷು |
ಯೇ ಅಪ್ಸು ಷದಾಂಸಿ ಚಕ್ರಿರೇ ತೇಭ್ಯಃ ಸರ್ಪೇಭ್ಯೋ ನಮಃ ||
ಕೃಣುಷ್ವ ಪಾಜಃ ಪ್ರಸಿತಿಂ ನ ಪೃಥ್ವೀಂ ಯಾಹಿ ರಾಜೇವಾಮವಂ ಇಭೇನ |
ತೃಷ್ವೀಮ್ ಅನು ಪ್ರಸಿತಿಂ ದ್ರೂಣಾನೋ ಽಸ್ತಾಸಿ ವಿಧ್ಯ ರಕ್ಷಸಸ್ ತಪಿಷ್ಠೈಃ ||
ತವ ಭ್ರಮಾಸ ಆಶುಯಾ ಪತನ್ತ್ಯ್ ಅನುಸ್ಪೃಶ ಧೃಷತಾ ಶೋಶುಚಾನಃ |
ತಪೋಭಿರ್ ಅಗ್ನೇ ಜುಹ್ವಾ ಪತಙ್ಗಾನ್ ಅಸಂದಿತೋ ವಿಸೃಜ ವಿಷ್ವಗ್ ಉಲ್ಕಾಃ ||
ಪ್ರತಿ ಸ್ಪಶೋ ವಿಸೃಜಾ ತೂರ್ಣಿತಮೋ ಭವಾ ಪಾಯುರ್ ವಿಶೋ ಅಸ್ಯಾ ಅದಬ್ಧಃ |
ಯೋ ನೋ ದೂರೇ ಅಘಶಂಸೋ ಯೋ ಅನ್ತ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಮಾಕಿಷ್ ಟೇ ವ್ಯಥಿರ್ ಆದಧರ್ಷೀತ್ ||
ಉದ್ ಅಗ್ನೇ ತಿಷ್ಠ ಪ್ರತ್ಯ್ ಆ ತನುಷ್ವ ನ್ಯ್ ಅಮಿತ್ರಂ ಓಷತಾತ್ ತಿಗ್ಮಹೇತೇ |
ಯೋ ನೋ ಅರಾತಿಂ ಸಮಿಧಾನ ಚಕ್ರೇ ನೀಚಾ ತಂ ಧಕ್ಷ್ಯ್ ಅತಸಂ ನ ಶುಷ್ಕಮ್ ||
ಊರ್ಧ್ವೋ ಭವ ಪ್ರತಿವಿಧ್ಯಾಧ್ಯ್ ಅಸ್ಮದ್ ಆವಿಃ ಕೃಣುಷ್ವ ದೈವ್ಯಾನ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ |
ಅವ ಸ್ಥಿರಾ ತನುಹಿ ಯಾತುಜೂನಾಂ ಜಾಮಿಮ್ ಅಜಾಮಿಂ ಪ್ರಮೃಣೀಹಿ ಶತ್ರೂನ್ ||
ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಹಸ್ರಿಣೋ ವಾಜಸ್ಯ ಶತಿನಸ್ ಪತಿಃ |
ಮೂರ್ಧಾ ಕವೀ ರಯೀಣಾಮ್ ||
[ಪುಟ ೨,೯೮]
ಅಗ್ನೇಷ್ ಟ್ವಾ ತೇಜಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ||
ಭುವೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ರಜಸಶ್ ಚ ನೇತಾ ಯತ್ರಾ ನಿಯುದ್ಭಿಃ ಸಚಸೇ ಶಿವಾಭಿಃ |
ದಿವಿ ಮೂರ್ಧಾನಂ ದಧಿಷೇ ಸ್ವರ್ಷಾಂ ಜಿಹ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಚಕೃಷೇ ಹವ್ಯವಾಹಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವೌಜಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ಧ್ರುವಾಸಿ ಧರುಣಾ, ಅಸ್ತೃತಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ಸುಧೃತಾ ಮಾ ತ್ವಾ ಸಮುದ್ರ ಉದ್ ವಧೀನ್ ಮಾ ಸುಪರ್ಣಸ್, ಅವ್ಯಥಮಾನಾ ಪೃಥಿವೀಂ ದೃಂಹ ತೇಜೋ ಽಸಿ ತೇಜೋ ಮೇ ಯಛ ಪೃಥಿವೀಂ ಯಛ ಪೃಥಿವೀಂ ದೃಂಹ ಪೃಥಿವೀಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಮಾ ಪಾಹಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಸಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಮೇ ಯಛ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಯಛ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದೃಂಹ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾನ್ ಮಾ ಪಾಹಿ ಸ್ವರ್ ಅಸಿ ಸ್ವರ್ ಮೇ ಯಛ ದಿವಂ ಯಛ ದಿವಂ ದೃಂಹ ದಿವಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ದಿವೋ ಮಾ ಪಾಹಿ ||
ಯಾಸ್ ತೇ ಅಗ್ನ ಆರ್ದ್ರಾ ಯೋನಯೋ ಯಾಃ ಕುಲಾಯಿನೀರ್ ಯೇ ತೇ ಅಗ್ನಾ ಇನ್ದವೋ ಯಾ ಉ ನಾಭಯಃ |
ತಾಭಿಷ್ ಟ್ವಮ್ ಉಭಯೀಭಿಃ ಸಂವಿದಾನಃ ಪ್ರಜಾನಂಸ್ ತನ್ವೇಹ ನಿಷೀದ ||
ಕಾಣ್ಡಾತ್ಕಾಣ್ಡಾತ್ ಪ್ರರೋಹನ್ತೀ ಪರುಷಃಪರುಷಸ್ ಪರಿ |
ಏವಾ ನೋ ದೂರ್ವೇ ಪ್ರತನು ಸಹಸ್ರೇಣ ಶತೇನ ಚ ||
ಯಾ ಶತೇನ ಪ್ರತನೋಷಿ ಸಹಸ್ರೇಣ ವಿರೋಹಸಿ |
ತಸ್ಯೈ ತೇ ದೇವೀಷ್ಟಕೇ ವಿಧೇಮ ಹವಿಷಾ ವಯಮ್ ||೨,೭।೧೫||
ಯಾಸ್ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಸೂರ್ಯೇ ರುಚೋ ದಿವಮ್ ಆತನ್ವನ್ತಿ ರಶ್ಮಿಭಿಃ |
ತಾಭಿರ್ ನೋ ಅದ್ಯ ಸರ್ವಾಭೀ ರುಚೇ ಜನಾಯ ನಸ್ ಕೃಧಿ ||
[ಪುಟ ೨,೯೯]
ಯಾ ವೋ ದೇವಾಃ ಸೂರ್ಯೇ ರುಚೋ ಗೋಷ್ವ್ ಅಶ್ವೇಷು ಯಾ ರುಚಃ |
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ತಾಭಿಃ ಸರ್ವಾಭೀ ರುಚಂ ನೋ ಧೇಹಿ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ||
ವಿರಾಡ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಧಾರಯತ್ ಸ್ವರಾಡ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಧಾರಯತ್ ಸಮ್ರಾಡ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಧಾರಯತ್, ಭೂರ್ ಅಸಿ ಭುವನಸ್ಯ ರೇತಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್, ಮನಸಾ ತ್ವಾನ್ವಾರೋಹಾಮಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಗ್ನಿಸ್ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ಸೂರ್ ಅಸಿ ಸುವನಸ್ಯ ರೇತಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್, ವಾಚಾ ತ್ವಾನ್ವಾರೋಹಾಮಿ ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಷ್ ಟ್ವಾ ಸಾದಯತು ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪೃಷ್ಠೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಂ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಣಾಯಾಪಾನಾಯ ವ್ಯಾನಾಯೋದಾನಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೈ ಚರಿತ್ರಾಯ ವಿಶ್ವಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಯಛ, ಅಗ್ನಿಷ್ ಟೇ ಽಧಿಪತಿಸ್ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ತ್ವಾ ಸಾದಯತ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಂ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಣಾಯಾಪಾನಾಯ ವ್ಯಾನಾಯೋದಾನಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೈ ಚರಿತ್ರಾಯ ವಿಶ್ವಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಯಛ ವಾಯುಷ್ ಟೇ ಽಧಿಪತಿಸ್ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ತ್ವಾ ಸಾದಯತು ದಿವಃ ಪೃಷ್ಠೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಂ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಣಾಯಾಪಾನಾಯ ವ್ಯಾನಾಯೋದಾನಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೈ ಚರಿತ್ರಾಯ ವಿಶ್ವಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಯಛ ಸೂರ್ಯಸ್ ತೇ ಽಧಿಪತಿಸ್ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ||
ಅಷಾಢಾಸಿ ಸಹಮಾನಾ ಸಹಸ್ವಾರಾತಿಂ ಸಹಸ್ವ ಪೃತನಾಯತಃ |
ಸಹಸ್ರವೀರ್ಯಾಸಿ ಸಾ ಮಾ ಜಿನ್ವ ||
ಮಧು ವಾತಾ ಋತಾಯತೇ ಮಧು ಕ್ಷರನ್ತಿ ಸಿನ್ಧವಃ |
ಮಾಧ್ವೀರ್ ನಃ ಸನ್ತ್ವ್ ಓಷಧೀಃ ||
ಮಧು ನಕ್ತಮ್ ಉತೋಷಸೋ ಮಧುಮತ್ ಪಾರ್ಥಿವಂ ರಜಃ |
ಮಧು ದ್ಯೌರ್ ಅಸ್ತು ನಃ ಪಿತಾ ||
[ಪುಟ ೨,೧೦೦]
ಮಧುಮಾನ್ ನೋ ವನಸ್ಪತಿರ್ ಮಧುಮಂ ಅಸ್ತು ಸೂರ್ಯಃ |
ಮಾಧ್ವೀರ್ ಗಾವೋ ಭವನ್ತು ನಃ ||
ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಗಹ್ಮನ್ತ್ ಸಾದಯಾಮಿ ಸಮುದ್ರಸ್ಯೋದ್ಮನ್ನ್ ಅವತಶ್ ಛಾಯಾಯಾಮ್, ನಮಃ ಸಮುದ್ರಾಯ ನಮಃ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಚಕ್ಷಸೇ, ಅನು ತ್ವಾ ದಿವ್ಯಾ ವೃಷ್ಟಿಃ ಸಚತಾಮ್, ಮಾ ತ್ವಾ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭಿತಾಪ್ಸೀನ್ ಮಾಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಅಛಿನ್ನಪತ್ರಃ ಪ್ರಜಾ ಅನುವೀಕ್ಷಸ್ವ ||
ತ್ರೀನ್ತ್ ಸಮುದ್ರಾನ್ತ್ ಸಮಸೃಪತ್ ಸ್ವರ್ಗೋ ಽಪಾಂ ಪತಿರ್ ವೃಷಭ ಇಷ್ಟಕಾನಾಮ್ |
ತತ್ರ ಗಛ ಯತ್ರ ಪೂರ್ವೇ ಪರೇತಾಃ ಪುರೀಷಂ ವಸಾನಃ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕಮ್ ||
ಮಹೀ ದ್ಯೌಃ ಪೃಥಿವೀ ಚ ನ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ಮಿಮಿಕ್ಷತಾಮ್ |
ಪಿಪೃತಾಂ ನೋ ಭರೀಮಭಿಃ ||
ಇದಂ ವಿಷ್ಣುಃ ||
ಅಧ ಸ್ಮಾ ತೇ ವನಸ್ಪತೇ ವಾತೋ ವಿವಾತ್ಯ್ ಅಗ್ರಮ್ ಇತ್ |
ಉತೋ ನ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪಾತವೇ ಸುನು ಸೋಮಮ್ ಉಲೂಖಲ ||
ನಕ್ತೋಷಾಸಾ ||
ಸ್ಯೂತಾ ದೇವೇಭಿರ್ ಅಮೃತೇನಾಗಾದ್ ಉಖಾ ಸ್ವಸಾರಮ್ ಅಧಿ ವೇದಿಮ್ ಅಸ್ಥಾತ್ |
ಸತ್ಯಂ ಪೂರ್ವೈರ್ ಋಷಿಭಿಃ ಸಂವಿದಾನೋ ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರವಿದ್ವಂ ಇಹ ತತ್ ಕೃಣೋತು |
ಪೃಥಿವಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸೀದ ಮಾತುರ್ ಮಾತರಿ ಮಾತಾ |
ಸ್ಯೋನಾಸಿ ಸುಷದಾ ಸ್ಯೋನಾಮ್ ಆಸೀದ ಸುಷದಾಮ್ ಆಸೀದ ||
ನಿಷಸಾದ ಧೃತವ್ರತೋ ವರುಣಃ ಪಸ್ತ್ಯಾಸ್ವ್ ಆ |
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ಸುಕ್ರತುಃ ||
[ಪುಟ ೨,೧೦೧]
ಕ್ರತುಂ ದೇವಾನಾಂ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಈಮಹೇ ಅಗ್ನಿಂ ಸಧಸ್ಥೇ ಸದನೇಷ್ವ್ ಅದ್ಭುತಮ್ |
ವೈಶ್ವಾನರಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಸಂ ಸ್ತೋಮಸ್ಯ ಧಾಮನ್ ನಿದಧೇ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ||
ನ್ಯಧುರ್ ಮಾತ್ರಾಯಾಂ ಕವಯೋ ವಯೋಧಸೋ ಅಗ್ನಿಂ ಸಧಸ್ಥೇ ಸದನೇಷ್ವ್ ಅಚ್ಯುತಮ್ |
ವೈಶ್ವಾನರಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಸಂ ಸ್ತೋಮಸ್ಯ ಧಾಮನ್ ನಿಹಿತಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ||
ಸಮಿಧ್ಯಮಾನಂ ಸಮಿಧಾ ಸಮಿನ್ಧತೇ ಅಗ್ನಿಂ ಸಧಸ್ಥೇ ಸದನೇಷು ಸುಕ್ರತುಮ್ |
ವೈಶ್ವಾನರಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಸಂ ಸ್ತೋಮಸ್ಯ ಧಾಮನ್ ಪವಮಾನಮ್ ಆಭೃತಮ್ ||೨,೭।೧೬||
ಅಗ್ನೇ ಯುಕ್ಷ್ವಾ ಹಿ ಯೇ ತವಾಶ್ವಾಸೋ ದೇವ ಸಾಧವಃ |
ಅರಂ ವಹನ್ತ್ಯ್ ಆಶವಃ ||
ಯುಕ್ಷ್ವಾ ಹಿ ದೇವಹೂತಮಂ ಅಶ್ವಂ ಅಗ್ನೇ ರಥೀರ್ ಇವ |
ನಿ ಹೋತಾ ಪೂರ್ವ್ಯಃ ಸದಃ ||
ಸಮ್ ಇತ್ ಸ್ರವನ್ತಿ ಸರಿತೋ ನ ಧೇನಾ ಅನ್ತರ್ ಹೃದಾ ಮನಸಾ ಪೂಯಮಾನಾಃ |
ಘೃತಸ್ಯ ಧಾರಾ ಅಭಿಚಾಕಶೀಮಿ ಹಿರಣ್ಯಯೋ ವೇತಸೋ ಮಧ್ಯೇ ಅಗ್ನೇಃ ||
ಋಚೇ ತ್ವಾ ರುಚೇ ತ್ವಾ ಭಾಸೇ ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷೇ ತ್ವಾ, ಅಭೂದ್ ಇದಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ವಾಜಿನಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ಚ, ಅಗ್ನಿಸ್ ತೇಜಸಾ ತೇಜಸ್ವಾನ್ ರುಕ್ಮೋ ವರ್ಚಸಾ ವರ್ಚಸ್ವಾನ್, ಸಹಸ್ರದಾ ಅಸಿ ಸಹಸ್ರಾಯ ತ್ವಾ ||
ಆದಿತ್ಯಂ ಗರ್ಭಂ ಪಯಸಾ ಸಮಙ್ಗ್ಧಿ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾಂ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್ |
ಪರಿವೃಙ್ಗ್ಧಿ ಹರಸಾ ಮಾಭಿಶೋಚೀಃ ಶತಾಯುಷಂ ಕೃಣುಹಿ ಚೀಯಮಾನಃ ||
ವಾತಸ್ಯ ಜೂತಿಂ ವರುಣಸ್ಯ ನಾಭಿಮ್ ಅಶ್ವಂ ಜಜ್ಞಾನಂ ಸಲಿಲಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ |
ಶಿಶುಂ ನದೀನಾಂ ಹರಿಮ್ ಅದ್ರಿಬುಧ್ನಮ್ ಅಗ್ನೇ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ ||
ಅಜಸ್ರಮ್ ಇನ್ದುಮ್ ಅರುಷಂ ಭುರಣ್ಯುಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಈಡೇ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿಂ ನಮೋಭಿಃ |
ಸ ಪರ್ವಭಿರ್ ಋತುಶಃ ಕಲ್ಪಮಾನೋ ಗಾಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀರ್ ಅದಿತಿಂ ವಿರಾಜಮ್ ||
ತ್ವಷ್ಟುರ್ ವರುತ್ರೀಂ ವರುಣಸ್ಯ ನಾಭಿಮ್ ಅವಿಂ ಜಜ್ಞಾನಾಂ ರಜಸಃ ಪರಸ್ಮಾತ್ |
ಮಹೀಂ ಸಾಹಸ್ರೀಮ್ ಅಸುರಸ್ಯ ಮಾಯಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ ||
ಯೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಗ್ನೇಸ್ ತಪಸೋ ಽಧಿ ಜಾತಃ ಶೋಕಾತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಉತ ವಾ ದಿವಸ್ ಪರಿ |
ಯ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಜಜಾನ ತಮ್ ಅಗ್ನೇ ಹೇಡಃ ಪರಿ ತೇ ವೃಣಕ್ತು ||
ಇಮಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀರ್ ದ್ವಿಪಾದಂ ಪಶುಂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋ ಮೇಧಾಯ ಚೀಯಮಾನಸ್, ಮಯುಮ್ ಆರಣ್ಯಮ್ ಅನು ತೇ ದಿಶಾಮಿ ತೇನ ಚಿನ್ವಾನಸ್ ತನ್ವಂ ನಿಷೀದ ಮಯುಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು, ಇಮಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀರ್ ಏಕಶಫಂ ಪಶುಂ ಕನಿಕ್ರದಂ ವಾಜಿನಂ ವಾಜಿನೇಷು ಗೌರಮ್ ಆರಣ್ಯಮ್ ಅನು ತೇ ದಿಶಾಮಿ ತೇನ ಚಿನ್ವಾನಸ್ ತನ್ವಂ ನಿಷೀದ ಗೌರಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು, ಇಮಂ ಸಾಹಸ್ರಂ ಶತಧಾರಮ್ ಉತ್ಸಂ ವ್ಯಚ್ಯಮಾನಂ ಸಲಿಲಸ್ಯ ಮಧೇ ಘೃತಂ ದುಹಾನಾಮ್ ಅದಿತಿಂ ಜನಾಯಾಗ್ನೇ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ ||
ಗವಯಮ್ ಆರಣ್ಯಮ್ ಅನು ತೇ ದಿಶಾಮಿ ತೇನ ಚಿನ್ವಾನಸ್ ತನ್ವಂ ನಿಷೀದ ಗವಯಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು, ಇಮಮ್ ಊರ್ಣಾಯುಂ ವರುಣಸ್ಯ ನಾಭಿಂ ತ್ವಚಂ ಪಶೂನಾಂ ದ್ವಿಪದಾಂ ಚತುಷ್ಪದಾಮ್, ತ್ವಷ್ಟುರ್ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಂ ಜನಿತ್ರಮ್ ಅಗ್ನೇ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ ||
ಮೇಷಮ್ ಆರಣ್ಯಮ್ ಅನು ತೇ ದಿಶಾಮಿ ತೇನ ಚಿನ್ವಾನಸ್ ತನ್ವಂ ನಿಷೀದ ಮೇಷಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು, ಅಜೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಅಜನಿಷ್ಟ ಶೋಕಾತ್ ಸೋ ಅಪಶ್ಯಜ್ ಜನಿತಾರಮ್ ಅಗ್ರೇ ತೇನ ದೇವಾ ದೇವತಾಮ್ ಅಗ್ರಮ್ ಆಯಂಸ್ ತೇನ ರೋಹಮ್ ಆಯನ್ನ್ ಉಪ ಮೇಧ್ಯಾಸಃ ಶರಭಮ್ ಆರಣ್ಯಮ್ ಅನು ತೇ ದಿಶಾಮಿ ತೇನ ಚಿನ್ವಾನಸ್ ತನ್ವಂ ನಿಷೀದ ಶರಭಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು ||೨,೭।೧೭||
ಅಪಾಂ ತ್ವೇಮನ್ತ್ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವೋದ್ಮನ್ತ್ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾಯನೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಭಸ್ಮನಿ ಸಾದಯಾಮಿ ಸಮುದ್ರೇ ತ್ವಾ ಸದನೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅರ್ಣವೇ ತ್ವಾ ಸದನೇ ಸಾದಯಾಮಿ ಸಲಿಲೇ ತ್ವಾ ಸದನೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಕ್ಷಯೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಸಧ್ರಿಷು ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಸದನೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಸಧಸ್ಥೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಯೋನೌ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಪುರೀಷೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪಾಂ ತ್ವಾ ಪಾಥಸಿ ಸಾದಯಾಮಿ ಗಾಯತ್ರೇಣ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಜಾಗತೇನ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ, ಆನುಷ್ಟುಭೇನ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೇನ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ||೨,೭।೧೮||
ಅಯಂ ಪುರೋ ಭೂಸ್ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಣೋ ಭೌವಾಯನಸ್, ವಸನ್ತಃ ಪ್ರಾಣಾಯನಸ್, ಗಾಯತ್ರೀ ವಾಸನ್ತೀ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಗಾಯತ್ರಮ್, ಗಾಯತ್ರಾದ್ ಉಪಾಂಶುಸ್, ಉಪಾಂಶೋಸ್ ತ್ರಿವೃತ್ ತ್ರಿವೃತೋ ರಥನ್ತರಮ್, ವಸಿಷ್ಠಾ ಋಷಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೃಹೀತಯಾ ತ್ವಯಾ ಪ್ರಾಣಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಸ್, ಅಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ತಸ್ಯ ಮನೋ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣಮ್, ಗ್ರೀಷ್ಮೋ ಮಾನಸಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಗ್ರೈಷ್ಮೀ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಃ ಸ್ವಾರಮ್, ಸ್ವಾರಾದ್ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಸ್, ಅನ್ತರ್ಯಾಮಾತ್ ಪಞ್ಚದಶಃ ಪಞ್ಚದಶಾದ್ ಬೃಹತ್, ಭರದ್ವಾಜಾ ಋಷಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೃಹೀತಯಾ ತ್ವಯಾ ಮನೋ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಸ್, ಅಯಂ ಪಶ್ಚಾ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಾಸ್ ತಸ್ಯ ಚಕ್ಷುರ್ ವೈಶ್ವವ್ಯಚಸಮ್, ವರ್ಷಾಣಿ ಚಾಕ್ಷುಷಾಣಿ ಜಗತೀ ವಾರ್ಷೀ ಜಗತ್ಯಾ ಋಕ್ಸಮಮ್ ಋಕ್ಸಮಾಞ್ ಶುಕ್ರಃ ಶುಕ್ರಾತ್ ಸಪ್ತದಶಃ ಸಪ್ತದಶಾದ್ ವೈರೂಪಮ್, ಜಮದಗ್ನಿರ್ ಋಷಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೃಹೀತಯಾ ತ್ವಯಾ ಚಕ್ಷುರ್ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಸ್, ಇದಮ್ ಉತ್ತರಾತ್ ಸ್ವಸ್ ತಸ್ಯ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಸೌವಮ್, ಶರಞ್ ಶ್ರೌತ್ರೀ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶಾರದೀ, ಅನುಷ್ಟುಭ ಐಡಮ್ ಐಡಾನ್ ಮನ್ಥೀ ಮನ್ಥಿನ ಏಕವಿಂಶಸ್, ಏಕವಿಂಶಾದ್ ವೈರಾಜಮ್, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾ ಋಷಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೃಹೀತಯಾ ತ್ವಯಾ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಸ್, ಇಯಮ್ ಉಪರಿ ಮತಿಸ್ ತಸ್ಯಾ ವಾಙ್ ಮಾತ್ಯಾ ಹೇಮನ್ತೋ ವಾಚ್ಯಃ ಪಙ್ಕ್ತಿರ್ ಹೈಮನ್ತೀ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ನಿಧನವತ್, ನಿಧನವತ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಆಗ್ರಯಣಾತ್ ತ್ರಿಣವತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೌ ತ್ರಿಣವತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಾಭ್ಯಾಂ ಶಾಕ್ವರರೈವತೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಋಷಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೃಹೀತಯಾ ತ್ವಯಾ ವಾಚಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ ||೨,೭।೧೯||
ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್, ವಸನ್ತ ಋತುಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವತಾ ಬ್ರಹ್ಮ ದ್ರವಿಣಮ್, ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದಸ್, ರಥನ್ತರಂ ಸಾಮ ತ್ರಿವೃತ್ ಸ್ತೋಮಃ ಸ ಉ ಪಞ್ಚದಶವರ್ತನಿಃ ಸಾನಗಾ ಋಷಿಸ್ ತ್ರ್ಯವಿರ್ ವಯಃ ಕೃತಮ್ ಅಯಾನಾಮ್, ಪುರೋವಾತೋ ವಾತಃ ಪಿತರಃ ಪಿತಾಮಹಾಃ ಪರೇ ಽವರೇ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತ್ವ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಪುರೋಧಾಯಾಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕರ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಆಶಿಷ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ದೇವಹೂತೌ ||
ದಕ್ಷಿಣಾ ದಿಕ್, ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತುಸ್, ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಕ್ಷತ್ರಂ ದ್ರವಿಣಮ್, ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಸ್, ಬೃಹತ್ ಸಾಮ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ತೋಮಃ ಸ ಉ ಸಪ್ತದಶವರ್ತನಿಃ ಸನಾತನಾ ಋಷಿಸ್, ದಿತ್ಯವಾಡ್ ವಯಸ್ ತ್ರೇತಾಯಾನಾಮ್, ದಕ್ಷಿಣಾದ್ವಾತೋ ವಾತಃ ಪಿತರಃ ಪಿತಾಮಹಾಃ ಪರೇ ಽವರೇ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತ್ವ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಪುರೋಧಾಯಾಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕರ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಆಶಿಷ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ದೇವಹೂತೌ ||
ಪ್ರತೀಚೀ ದಿಕ್, ವರ್ಷಾ ಋತುಸ್, ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ದೇವತಾ ವಿಡ್ ದ್ರವಿಣಮ್, ಜಗತೀ ಛನ್ದಸ್, ವೈರೂಪಂ ಸಾಮ ಸಪ್ತದಶಃ ಸ್ತೋಮಃ ಸ ಉ ಏಕವಿಂಶವರ್ತನಿಸ್, ಅಹಭೂನಾ ಋಷಿಸ್ ತ್ರಿವತ್ಸೋ ವಯಸ್, ದ್ವಾಪರೋ ಽಯಾನಾಮ್, ಪಶ್ಚಾದ್ವಾತೋ ವಾತಃ ಪಿತರಃ ಪಿತಾಮಹಾಃ ಪರೇ ಽವರೇ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತ್ವ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಪುರೋಧಾಯಾಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕರ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಆಶಿಷ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ದೇವಹೂತೌ ||
ಉದೀಚೀ ದಿಕ್ ಶರದ್ ಋತುಸ್, ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ದೇವತಾ ಪುಷ್ಟಂ ದ್ರವಿಣಮ್ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಸ್, ವೈರಾಜಂ ಸಾಮ, ಏಕವಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮಃ ಸ ಉ ತ್ರಿಣವವರ್ತನಿಃ ಪುರಾಣಾ ಋಷಿಸ್ ತುರ್ಯವಾಡ್ ವಯಸ್, ಅಭಿಭವೋ ಽಯಾನಾಮ್ ಉತ್ತರಾದ್ವಾತೋ ವಾತಃ ಪಿತರಃ ಪಿತಾಮಹಾಃ ಪರೇ ಽವರೇ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತ್ವ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಪುರೋಧಾಯಾಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕರ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಆಶಿಷ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ದೇವಹೂತೌ ||
ಊರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್, ಹೇಮನ್ತಶಿಶಿರಾ ಋತೂ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ದೇವತಾ ಫಲಂ ದ್ರವಿಣಮ್, ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಛನ್ದಃ ಶಾಕ್ವರರೈವತೇ ಸಾಮನೀ ತ್ರಿಣವಃ ಸ್ತೋಮಃ ಸ ಉ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶವರ್ತನಿಃ ಸುಪರ್ಣಾ ಋಷಿಃ ಪಷ್ಠವಾಡ್ ವಯಸ್, ಆಸ್ಕನ್ದೋ ಽಯಾನಾಮ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ವಾತೋ ವಾತಃ ಪಿತರಃ ಪಿತಾಮಹಾಃ ಪರೇ ಽವರೇ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತ್ವ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಪುರೋಧಾಯಾಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕರ್ಮಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಆಶಿಷ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಂ ದೇವಹೂತೌ ||೨,೭।೨೦||
ಲೋಕಂ ಪೃಣ ಛಿದ್ರಂ ಪೃಣಾಥಾ ಸೀದ ಧ್ರುವಾ ತ್ವಮ್ |
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ತ್ವಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯೋನಾ ಅಸೀಷದನ್ ||
ತಾ ಅಸ್ಯ ಸೂದದೋಹಸಃ ಸೋಮಂ ಶ್ರೀಣನ್ತಿ ಪೃಶ್ನಯಃ |
ಜನ್ಮನ್ ದೇವಾನಾಂ ವಿಶಸ್ ತ್ರಿಷ್ವ್ ಆ ರೋಚನೇ ದಿವಃ ||
ಧ್ರುವಕ್ಷಿತಿರ್ ಧ್ರುವಯೋನಿರ್ ಧ್ರುವಾಸಿ ಧ್ರುವಂ ಯೋನಿಮ್ ಆಸೀದ ಸಾಧ್ಯಾ |
ಉಖ್ಯಸ್ಯ ಕೇತುಂ ಪ್ರಥಮಂ ಜುಷಾಣಾ ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ಸಾದಯತಾಮ್ ಇಹ ತ್ವಾ ||
ಕುಲಾಯಿನೀ ಘೃತವತೀ ಪುರಂಧಿಃ ಸ್ಯೋನೇ ಸೀದ ಸದನೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ |
ಅಭಿ ತ್ವಾ ರುದ್ರಾ ವಸವೋ ಗೃಣನ್ತ್ವ್ ಇದಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪಿಪೃಹಿ ಸೌಭಗಾಯ |
ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ಸದಯತಾಮ್ ಇಹ ತ್ವಾ ||
ಸ್ವೈರ್ ದಕ್ಷೈರ್ ದಕ್ಷಪಿತೇಹ ಸೀದ ದೇವಾನಾಂ ಸುಮ್ನೇ ಬೃಹತೇ ರಣಾಯ |
ಪಿತೇವೈಧಿ ಸೂನವೇ ಯಃ ಸುಶೇವಃ ಸ್ವಾವೇಶಯಾ ತನ್ವಾ ಸಂವಿಶಸ್ವ |
ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ಸಾದಯತಾಮ್ ಇಹ ತ್ವಾ ||
[ಪುಟ ೨,೧೦೭]
ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸ್ಯ್ ಅಪ್ಸೋ ನಾಮ ತಾಂ ತ್ವಾ ವಿಶ್ವೇ ಅಭಿಗೃಣನ್ತು ದೇವಾಃ |
ಸ್ತೋಮಪೃಷ್ಠಾ ಘೃತವತೀಹ ಸೀದ ಪ್ರಜಾವದ್ ಅಸ್ಮೇ ದ್ರವಿಣಾಯಜಸ್ವ |
ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ಸಾದಯತಾಮ್ ಇಹ ತ್ವಾ ||
ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಪೃಷ್ಠೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ಧರ್ತ್ರೀಂ ವಿಷ್ಟಮ್ಭನೀಂ ದಿಶಾಮ್ | ಭುವನಸ್ಯಾಧಿಪತ್ನೀಮ್ ಊರ್ಮಿರ್ ದ್ರಪ್ಸೋ ಅಪಾಮ್ ಅಸಿ |
ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ಸಾದಯತಾಮ್ ಇಹ ತ್ವಾ ||
ಸಜೂರ್ ಋತುಭಿಃ ಸಜೂರ್ ವಿಧಾಭಿಃ ಸಜೂರ್ ದೇವೈಃ ಸಜೂರ್ ದೇವೈರ್ ವಯುನಾಧೈಸ್, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ, ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ಸಾದಯತಾಮ್ ಇಹ ತ್ವಾ ಸಜೂರ್ ಋತುಭಿಃ ಸಜೂರ್ ವಿಧಾಭಿಃ ಸಜೂರ್ ವಸುಭಿಃ ಸಜೂರ್ ಋತುಭಿಃ ಸಜೂರ್ ವಿಧಾಭಿಃ ಸಜೂ ರುದ್ರೈಃ ಸಜೂರ್ ಋತುಭಿಃ ಸಜೂರ್ ವಿಧಾಭಿಃ ಸಜೂರ್ ಆದಿತ್ಯೈಃ ಸಜೂರ್ ಋತುಭಿಃ ಸಜೂರ್ ವಿಧಾಭಿಃ ಸಜೂರ್ ವಿಶ್ವೈರ್ ದೇವೈರ್ ವೈಶ್ವಾನರೈಃ ಸಜೂರ್ ದೇವೈರ್ ವಯುನಾಧೈಸ್, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ, ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯೂ ಸಾದಯತಾಮ್ ಇಹ ತ್ವಾ ||೨,೮।೧||
ಪ್ರಾಣಂ ಮೇ ಪಾಹಿ, ಅಪಾನಂ ಮೇ ಪಾಹಿ ವ್ಯಾನಂ ಮೇ ಪಾಹಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಮ ಉರುಯಾ ವಿಭಾಹಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮೇ ಶ್ಲೋಕಯ, ಅಪಃ ಪಿನ್ವ, ಓಷಧೀರ್ ಜಿನ್ವ ದ್ವಿಪಾದ್ ಅವ ಚತುಷ್ಪಾತ್ ಪಾಹಿ ದಿವೋ ವಾ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಏರಯ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಯಸ್, ಮಯನ್ತಂ ಛನ್ದಸ್, ವಿಷ್ಟಮ್ಭೋ ವಯಸ್, ಅಧಿಪತಿಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಮೂರ್ಧಾ ವಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಯಃ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಛನ್ದಸ್ ತ್ರ್ಯವಿರ್ ವಯಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಸ್, ದಿತ್ಯವಾಡ್ ವಯಸ್, ವಿರಾಟ್ ಛನ್ದಃ ಪಞ್ಚಾವಿರ್ ವಯಸ್, ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದಸ್ ತ್ರಿವತ್ಸೋ ವಯಸ್, ಉಷ್ಣಿಹಾ ಛನ್ದಸ್ ತುರ್ಯವಾಡ್ ವಯಸ್, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಃ ಪಷ್ಠವಾಡ್ ವಯಸ್, ಬೃಹತೀ ಛನ್ದಸ್, ಉಕ್ಷಾ ವಯಃ ಕಕುಪ್ ಛನ್ದಸ್, ಋಷಭೋ ವಯಃ ಸತೋಬೃಹತೀ ಛನ್ದಸ್, ಅನಡ್ವಾನ್ ವಯಃ ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಧೇನುರ್ ವಯಸ್, ಜಗತೀ ಛನ್ದಸ್, ಬಸ್ತೋ ವಯಸ್, ಯುವಲಂ ಛನ್ದಸ್, ವೃಷ್ಣಿರ್ ವಯಸ್, ವಿಶಾಲಂ ಛನ್ದಃ ಪುರುಷೋ ವಯಸ್ ತನ್ದ್ರಂ ಛನ್ದಃ ಸಿಂಹೋ ವಯಸ್, ಛದಿಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವ್ಯಾಘ್ರೋ ವಯಸ್, ಅನಾಧೃಷ್ಯಂ ಛನ್ದಃ ||೨,೮।೨||
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಅವ್ಯಥಮಾನಾಮ್ ಇಷ್ಟಕಾಂ ದೃಂಹತಂ ಯುವಮ್ |
ಪೃಷ್ಠೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆಪೃಣಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಚ ವಿಬಾಧಸ್ವ ||
ರಾಜ್ಞ್ಯ್ ಅಸಿ ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್, ವಿರಾಡ್ ಅಸಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಿಕ್ ಸಮ್ರಾಡ್ ಅಸಿ ಪ್ರತೀಚೀ ದಿಕ್ ಸ್ವರಾಡ್ ಅಸ್ಯ್ ಉದೀಚೀ ದಿಕ್, ಅಧಿಪತ್ನ್ಯ್ ಅಸ್ಯ್ ಊರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್, ಆಯುರ್ ಮೇ ಪಾಹಿ ಪ್ರಾಣಂ ಮೇ ಪಾಹಿ, ಅಪಾನಂ ಮೇ ಪಾಹಿ ವ್ಯಾನಂ ಮೇ ಪಾಹಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ಪಾಹಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮೇ ಪಾಹಿ ಮನೋ ಮೇ ಪಿನ್ವ ವಾಚಂ ಮೇ ಜಿನ್ವ, ಆತ್ಮಾನಂ ಮೇ ಪಾಹಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಮೇ ಯಛ ಮಾ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಮಾ ಛನ್ದಃ ಪ್ರತಿಮಾ ಛನ್ದಸ್, ಅಸ್ರೀವೀಶ್ ಛನ್ದಃ ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಉಷ್ಣಿಹಾ ಛನ್ದಸ್, ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಸ್, ಜಗತೀ ಛನ್ದಸ್, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಸ್, ವಿರಾಟ್ ಛನ್ದಸ್, ಬೃಹತೀ ಛನ್ದಃ ಪೃಥಿವೀ ಛನ್ದಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಛನ್ದಸ್, ದ್ಯೌಶ್ ಛನ್ದಸ್, ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಛನ್ದಃ ಸಮಾ ಛನ್ದಃ ಕೃಷಿಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವಾಕ್ ಛನ್ದಸ್, ಮನಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಗೌಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಅಶ್ವಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಅಜಾ ಛನ್ದಸ್, ಹಿರಣ್ಯಂ ಛನ್ದಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವತಾ ವಾತೋ ದೇವತಾ ಸೂರ್ಯೋ ದೇವತಾ ಚನ್ದ್ರಮಾ ದೇವತಾ ವಸವೋ ದೇವತಾ ರುದ್ರಾ ದೇವತಾ, ಆದಿತ್ಯಾ ದೇವತಾ ಮರುತೋ ದೇವತಾ, ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ವರುಣೋ ದೇವತಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ದೇವತಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ದೇವತಾ ಮೂರ್ಧಾಸಿ ರಾಟ್, ಧ್ರುವಾಸಿ ಧರುಣಾ ಧರ್ತ್ರ್ಯ್ ಅಸಿ ಧರಣೀ, ಆಯುಷೇ ತ್ವಾ ವರ್ಚಸೇ ತ್ವಾ ಕೃಷ್ಯೈ ತ್ವಾ ಕ್ಷೇಮಾಯ ತ್ವಾ ಯನ್ತ್ರೀ ರಾಟ್, ಯನ್ತ್ರ್ಯ್ ಅಸಿ ಯಮನೀ ಧರ್ತ್ರ್ಯ್ ಅಸಿ ಧರಿತ್ರೀ, ಇಷೇ ತ್ವಾ, ಊರ್ಜೇ ತ್ವಾ ರಯ್ಯೈ ತ್ವಾ ಪೋಷಾಯ ತ್ವಾ ||೨,೮।೩||
ಆಶುಸ್ ತ್ರಿವೃತ್, ಭಾನ್ತಃ ಪಞ್ಚದಶಸ್, ವ್ಯೋಮಾ ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರತೂರ್ತಿರ್ ಅಷ್ಟಾದಶಸ್ ತಪೋ ನವದಶಸ್, ಅಭೀವರ್ತಃ ಸವಿಂಶಸ್, ಧರುಣ ಏಕವಿಂಶಸ್, ವರ್ಚೋ ದ್ವಾವಿಂಶಃ ಸಂಭರಣಸ್ ತ್ರಯೋವಿಂಶಸ್, ಯೋನಿಶ್ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್, ಗರ್ಭಾಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶಸ್, ಓಜಸ್ ತ್ರಿಣವಸ್, ವಿರಾಟ್ ತ್ರಿಂಶಃ ಕ್ರತುರ್ ಏಕತ್ರಿಂಶಸ್, ವಿಧೃತಿರ್ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಸ್, ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ವಿಷ್ಟಪಂ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶಸ್, ನಾಕಃ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಸ್, ವೀವರ್ತೋ ಽಷ್ಟಾಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್, ಧರ್ತ್ರಂ ಚತುಷ್ಟೋಮಃ ||೨,೮।೪||
ಅಗ್ನೇರ್ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ದೀಕ್ಷಾಯಾ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ಪೃತಮ್, ತ್ರಿವೃತ್ ಸ್ತೋಮಸ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಕ್ಷತ್ರಂ ಸ್ಪೃತಮ್, ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ತೋಮಸ್, ನೃಚಕ್ಷಸಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ಧಾತುರ್ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಜನಿತ್ರಂ ಸ್ಪೃತಮ್, ಸಪ್ತದಶಃ ಸ್ತೋಮಸ್, ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ವರುಣಸ್ಯಾಧಿಪತ್ಯಮ್, ದಿವೋ ವೃಷ್ಟಿರ್ ವಾತಃ ಸ್ಪೃತಸ್, ಏಕವಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮಸ್, ಅದಿತ್ಯಾ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ಪೂಷ್ಣ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್ ಓಜಃ ಸ್ಪೃತಮ್, ತ್ರಿಣವಃ ಸ್ತೋಮಸ್, ವಸೂನಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ರುದ್ರಾಣಾಮ್ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಚತುಷ್ಪಾತ್ ಸ್ಪೃತಮ್, ಚತುರ್ವಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮಸ್, ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ಮರುತಾಮ್ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಗರ್ಭಾಃ ಸ್ಪೃತಾಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮಃ ಸವಿತುರ್ ಭಾಗೋ ಸಿ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಸಮೀಚೀರ್ ದಿಶಃ ಸ್ಪೃತಾಸ್, ಚತುಷ್ಟೋಮಃ ಸ್ತೋಮಸ್, ಯವಾನಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸಿ, ಅಯವಾನಾಮ್ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ಪೃತಾಸ್, ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮಸ್, ಋಭೂಣಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಭೂತಂ ನಿಶಾನ್ತಂ ಸ್ಪೃತಮ್, ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮಃ ||೨,೮।೫||
ಏಕಯಾಸ್ತುವತ ಪ್ರಜಾ ಅಧೀಯನ್ತ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಿರ್ ಅಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ತಿಸೃಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ ಬ್ರಹ್ಮಾಸೃಜ್ಯತ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರ್ ಅಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ ಭೂತಾನ್ಯ್ ಅಸೃಜ್ಯನ್ತ ಭೂತಾನಾಂ ಪತಿರ್ ಅಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ಸಪ್ತಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ ಸಪ್ತಋಷಯೋ ಽಸೃಜ್ಯನ್ತ ಧಾತಾಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್, ನವಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ ಪಿತರೋ ಽಸೃಜ್ಯನ್ತ, ಅದಿತಿರ್ ಅಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್, ಏಕಾದಶಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ, ಆರ್ತವಾ ಅಸೃಜ್ಯನ್ತ ಋತವೋ ಽಧಿಪತಯ ಆಸನ್, ತ್ರಯೋದಶಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ ಮಾಸಾ ಅಸೃಜ್ಯನ್ತ ಸಂವತ್ಸರೋ ಽಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ಪಞದಶಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅಸೃಜ್ಯತ, ಇನ್ದ್ರೋ ಽಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ಸಪ್ತದಶಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ಽಸೃಜ್ಯನ್ತ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್, ನವದಶಭಿರ್ ಅಸ್ತುವತ ಶೂದ್ರಾರ್ಯಾ ಅಸೃಜ್ಯೇತಾಮ್ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಅಧಿಪತ್ನೀ ಆಸ್ತಾಮ್ ಏಕವಿಂಶತ್ಯಾಸ್ತುವತ, ಏಕಶಫಮ್ ಅಸೃಜ್ಯತ ವರುಣೋ ಽಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ತ್ರಯೋವಿಂಶತ್ಯಾಸ್ತುವತ ಕ್ಷುದ್ರಾಃ ಪಶವೋ ಽಸೃಜ್ಯನ್ತ ಪೂಷಾಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ಪಞ್ಚವಿಂಶತ್ಯಾಸ್ತುವತ, ಆರಣ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ಽಸೃಜ್ಯನ್ತ ವಾಯುರ್ ಅಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ಸಪ್ತವಿಂಶತ್ಯಾಸ್ತುವತ ವನಸ್ಪತಯೋ ಽಸೃಜ್ಯನ್ತ ಸೋಮೋ ಽಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್, ನವವಿಂಶತ್ಯಾಸ್ತುವತ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವ್ಯೈತಾಮ್, ವಸವೋ ರುದ್ರಾ ಅನುವ್ಯಾಯನ್, ತ ಉ ಏವಾಧಿಪತಯ ಆಸನ್, ಏಕತ್ರಿಂಶತಾಸ್ತುವತ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜ್ಯನ್ತ ಯವಾಶ್ ಚಾಯವಾಶ್ ಚಾಧಿಪತಯ ಆಸನ್, ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತಾಸ್ತುವತ ಭೂತಾನ್ಯ್ ಅಶಾಮ್ಯನ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರಮೇಷ್ಠ್ಯ್ ಅಧಿಪತಿರ್ ಆಸೀತ್ ||೨,೮।೬||
ಅಗ್ನೇ ಜಾತಾನ್ ಪ್ರಣುದಾ ನಃ ಸಪತ್ನಾನ್ ಪ್ರತ್ಯ್ ಅಜಾತಾನ್ ಜಾತವೇದೋ ನುದಸ್ವ |
ಅಧಿ ನೋ ಬ್ರೂಹಿ ಸುಮನಾ ಅಹೇಡಞ್ ಶರ್ಮಂಸ್ ತೇ ಸ್ಯಾಮ ತ್ರಿವರೂಥಾ ಉದ್ಭೌ ||
ಸಹಸಾ ಜಾತಾನ್ ಪ್ರಣುದಾ ನಃ ಸಪತ್ನಾನ್ ಪ್ರತ್ಯ್ ಅಜಾತಾನ್ ಜಾತವೇದೋ ನುದಸ್ವ |
ಅಧಿ ನೋ ಬ್ರೂಹಿ ಸುಮನಸ್ಯಮಾನೋ ವಯಂ ಸ್ಯಾಮ ಪ್ರಣುದಾ ನಃ ಸಪತ್ನಾನ್ ||
ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶೀ ಸ್ತೋಮಸ್, ವರ್ಚೋ ದ್ರವಿಣಮ್, ಷೋಡಶೀ ಸ್ತೋಮಸ್, ಓಜೋ ದ್ರವಿಣಮ್ ||
ಅಗ್ನೇಃ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸ್ಯ್ ಅಪ್ಸೋ ನಾಮ ತಾಂ ತ್ವಾ ವಿಶ್ವೇ ಅಭಿಗೃಣನ್ತು ದೇವಾಃ |
ಸ್ತೋಮಪೃಷ್ಠಾ ಘೃತವತೀಹ ಸೀದ ಪ್ರಜಾವದ್ ಅಸ್ಮೇ ದ್ರವಿಣಾಯಜಸ್ವ ||
ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ದ್ರುವಾ ಸೀದ, ಏವಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವರಿವಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಆಛಚ್ ಛನ್ದಸ್, ಮನಶ್ ಛನ್ದಃ ಶಂಭೂಶ್ ಛನ್ದಃ ಪರಿಭೂಶ್ ಛನ್ದಃ ಸಿನ್ಧುಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವ್ಯಚಶ್ ಛನ್ದಃ ಸಮುದ್ರಂ ಛನ್ದಃ ಸಲಿಲಂ ಛನ್ದಃ ಕಕುಪ್ ಛನ್ದಸ್ ತ್ರಿಕಕುಪ್ ಛನ್ದಃ ಕಾವ್ಯಂ ಛನ್ದಸ್, ಅಙ್ಕುಪಂ ಛನ್ದಸ್, ಅಕ್ಷರಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಛನ್ದಃ ಪದಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವಿಷ್ಟಾರಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಛನ್ದಃ ಕ್ಷುರೋ ಭೃಜಶ್ ಛನ್ದಃ ಪಕ್ಷಶ್ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಛಚ್ ಛನ್ದಃ ಸಂಯಚ್ ಛನ್ದಸ್, ವಿಯಚ್ ಛನ್ದಸ್, ಬೃಹಚ್ ಛನ್ದಸ್, ರಥನ್ತರಂ ಛನ್ದಸ್, ನಿಕಾಯಂ ಛನ್ದಸ್, ವೀವಧಂ ಛನ್ದಸ್, ಗಿರಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಭೃಜಶ್ ಛನ್ದಃ ಸಂಸ್ತುಪ್ ಛನ್ದಸ್, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಸ್, ಏವಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವರಿವಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವಯಶ್ ಛನ್ದಸ್, ವಯಸ್ಕೃಚ್ ಛನ್ದಸ್, ವಿಶಾಲಂ ಛನ್ದಸ್, ವಿಷ್ಪರ್ಧಾಶ್ ಛನ್ದಸ್, ಛದಿಶ್ ಛನ್ದಸ್, ದೂರೋಹಣಂ ಛನ್ದಸ್ ತನ್ದ್ರಂ ಛನ್ದಸ್, ಅಙ್ಕಾವಙ್ಕಂ ಛನ್ದಃ ||೨,೮।೭||
ರಶ್ಮಿನಾ ಕ್ಷಯಾಯ ಕ್ಷಯಂ ಜಿನ್ವ ಪ್ರೇತ್ಯಾ ಧರ್ಮಣೇ ಧರ್ಮ ಜಿನ್ವ, ಅನ್ವಿತ್ಯಾ ದಿವೇ ದಿವಂ ಜಿನ್ವ ಸಂಧಿನಾನ್ತರಿಕ್ಷಾಯಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಜಿನ್ವ ಪ್ರತಿಧಿನಾ ಪೃಥಿಯೈ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಿನ್ವ ವಿಷ್ಟಮ್ಭೇನ ವೃಷ್ಟ್ಯೈ ವೃಷ್ಟಿಂ ಜಿನ್ವ ಪ್ರವಾಯಾಹ್ನೇ ಽಹರ್ ಜಿನ್ವ, ಅನುವಾಯ ರಾತ್ರ್ಯೈ ರಾತ್ರೀಂ ಜಿನ್ವ, ಉಶಿಜಾ ವಸುಭ್ಯೋ ವಸೂನ್ ಜಿನ್ವ ಪ್ರಕೇತೇನ ರುದ್ರೇಭ್ಯೋ ರುದ್ರಾನ್ ಜಿನ್ವ ಸುದಿತಿನಾದಿತ್ಯೇಭ್ಯ ಆದಿತ್ಯಾನ್ ಜಿನ್ವ ತನ್ತುನಾ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ ಪ್ರಜಾ ಜಿನ್ವ, ಓಜಸಾ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಪಿತೄನ್ ಜಿನ್ವ ಪೃತನಾಷಾಹಾ ಪಶುಭ್ಯಃ ಪಶೂನ್ ಜಿನ್ವ ರೇವತೌಷಧೀಭ್ಯಾ ಓಷಧೀರ್ ಜಿನ್ವ, ಅಭಿಜಿತಾ ಯುಕ್ತಗ್ರಾವ್ಣೇನ್ದ್ರಾಯೇನ್ದ್ರಂ ಜಿನ್ವ, ಅಧಿಪತಿನಾ ಪ್ರಾಣಾಯ ಪ್ರಾಣಂ ಜಿನ್ವ ಧರುಣೇನಾಪಾನಾಯಾಪಾನಂ ಜಿನ್ವ ಸಂಸರ್ಪೇಣ ಚಕ್ಷುಷೇ ಚಕ್ಷುರ್ ಜಿನ್ವ ವಯೋಧಸಾಧೀತಾಯಾಧೀತಂ ಜಿನ್ವ ತ್ರಿವೃತಾ ತ್ರಿವೃತೇ ತ್ರಿವೃಜ್ ಜಿನ್ವ ಪ್ರವೃತಾ ಪ್ರವೃತೇ ಪ್ರವೃಜ್ ಜಿನ್ವ ಸವೃತಾ ಸವೃತೇ ಸವೃಜ್ ಜಿನ್ವ, ಅನೂವೃತಾನುವೃತೇ ಽನೂವೃಜ್ ಜಿನ್ವ ವಿರೋಹೇಣ ವಿರೋಹಾಯ ವಿರೋಹಂ ಜಿನ್ವ ಪ್ರರೋಹೇಣ ಪ್ರರೋಹಾಯ ಪ್ರರೋಹಂ ಜಿನ್ವ ಸಂರೋಹೇಣ ಸಂರೋಹಾಯ ಸಂರೋಹಂ ಜಿನ್ವ, ಅನೂರೋಹೇಣಾನೂರೋಹಾಯಾನೂರೋಹಂ ಜಿನ್ವ ವಸುಕೇನ ವಸುಕಾಯ ವಸುಕಂ ಜಿನ್ವ ವೇಷಶ್ರಿಯಾ ವೇಷಶ್ರಿಯೈ ವೇಷಶ್ರೀಂ ಜಿನ್ವ ವಸ್ಯಷ್ಟ್ಯಾ ವಸ್ಯಷ್ಟ್ಯೈ ವಸ್ಯಷ್ಟಿಂ ಜಿನ್ವ, ಆಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಉತ್ಕ್ರಾನ್ತಿಂ ಜಿನ್ವ, ಉಕ್ತ್ರಾನ್ತ್ಯೋತ್ಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಆಕ್ರಾನ್ತಿಂ ಜಿನ್ವ ||೨,೮।೮||
ರಾಜ್ಞ್ಯ್ ಅಸಿ ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್, ವಸವಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಅಧಿಪತಯಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಹೇತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಧರ್ತಾ ತ್ರಿವೃತ್ ತ್ವಾ ಸ್ತೋಮಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಶ್ರಯತು, ಆಜ್ಯಮ್ ಉಕ್ಥಮ್ ಅವ್ಯಥಾಯೈ ಸ್ತಭ್ನೋತು ರಥನ್ತರಂ ಸಾಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ, ಋಷಯಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಥಮಜಾ ದೇವೇಷು ದಿವೋ ಮಾತ್ರಯಾ ವರಿಣಾ ಪ್ರಥನ್ತು ವಿಧರ್ತಾ ಚಾಯಮ್ ಅಧಿಪತಿಶ್ ಚ ತೇ ತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಸಂವಿದಾನಾ ನಾಕಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನಂ ಚಾ ಸಾದಯನ್ತು ವಿರಾಡ್ ಅಸಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಿಕ್, ರುದ್ರಾಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಅಧಿಪತಯಸ್, ಇನ್ದ್ರೋ ಹೇತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಧರ್ತಾ ಪಞ್ಚದಶಸ್ ತ್ವಾ ಸ್ತೋಮಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಶ್ರಯತು ಪ್ರೌಗಮ್ ಉಕ್ಥಮ್ ಅವ್ಯಥಾಯೈ ಸ್ತಭ್ನೋತು ಬೃಹತ್ ಸಾಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ, ಋಷಯಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಥಮಜಾ ದೇವೇಷು ದಿವೋ ಮಾತ್ರಯಾ ವರಿಣಾ ಪ್ರಥನ್ತು ವಿಧರ್ತಾ ಚಾಯಮ್ ಅಧಿಪತಿಶ್ ಚ ತೇ ತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಸಂವಿದಾನಾ ನಾಕಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನಂ ಚ ಸಾದಯನ್ತು ಸಮ್ರಾಡ್ ಅಸಿ ಪ್ರತೀಚೀ ದಿಕ್, ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಅಧಿಪತಯಃ ಸೋಮೋ ಹೇತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಧರ್ತಾ ಸಪ್ತದಶಸ್ ತ್ವಾ ಸ್ತೋಮಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಶ್ರಯತು ಮರುತ್ವತೀಯಮ್ ಉಕ್ಥಮ್ ಅವ್ಯಥಾಯೈ ಸ್ತಭ್ನೋತು ವೈರೂಪಂ ಸಾಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ, ಋಷಯಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಥಮಜಾ ದೇವೇಷು ದಿವೋ ಮಾತ್ರಯಾ ವರಿಣಾ ಪ್ರಥನ್ತು ವಿಧರ್ತಾ ಚಾಯಮ್ ಅಧಿಪತಿಶ್ ಚ ತೇ ತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಸಂವಿದಾನಾ ನಾಕಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನಂ ಚ ಸಾದಯನ್ತು ಸ್ವರಾಡ್ ಅಸಿ, ಉದೀಚೀ ದಿಙ್ ಮರುತಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಅಧಿಪತಯಸ್, ವರುಣೋ ಹೇತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಧರ್ತಾ, ಏಕವಿಂಶಸ್ ತ್ವಾ ಸ್ತೋಮಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಶ್ರಯತು ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಮ್ ಉಕ್ಥಮ್ ಅವ್ಯಥಾಯೈ ಸ್ತಭ್ನೋತು ವೈರಾಜಂ ಸಾಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ, ಋಷಯಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಥಮಜಾ ದೇವೇಷು ದಿವೋ ಮಾತ್ರಯಾ ವರಿಣಾ ಪ್ರಥನ್ತು ವಿಧರ್ತಾ ಚಾಯಮ್ ಅಧಿಪತಿಶ್ ಚ ತೇ ತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಸಂವಿದಾನಾ ನಾಕಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನಂ ಚ ಸಾದಯನ್ತು, ಅಧಿಪತ್ನ್ಯ್ ಅಸಿ, ಊರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್, ವಿಶ್ವೇ ತೇ ದೇವಾ ಅಧಿಪತಯಸ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಹೇತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಧರ್ತಾ ತ್ರಿಣವತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೌ ತ್ವಾ ಸ್ತೋಮೌ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಶ್ರಯತಾಮ್, ವೈಶ್ವದೇವಾಗ್ನಿಮಾರುತೇ ಉಕ್ಥೇ ಅವ್ಯಥಾಯೈ ಸ್ತಭ್ನುತಾಮ್, ಶಾಕ್ವರರೈವತೇ ಸಾಮನೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ, ಋಷಯಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಥಮಜಾ ದೇವೇಷು ದಿವೋ ಮಾತ್ರಯಾ ವರಿಣಾ ಪ್ರಥನ್ತು ವಿಧರ್ತಾ ಚಾಯಮ್ ಅಧಿಪತಿಶ್ ಚ ತೇ ತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಸಂವಿದಾನಾ ನಾಕಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನಂ ಚ ಸಾದಯನ್ತು ||೨,೮।೯||
ಅಯಂ ಪುರೋ ಹರಿಕೇಶಃ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಸ್ ತಸ್ಯ ರಥಕೃತ್ಸ್ನಶ್ ಚ ರಥೌಜಾಶ್ಚ ಸೇನಾನೀಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ ಪುಞ್ಜಿಕಸ್ಥಲಾ ಚ ಕೃತಸ್ಥಲಾ ಚಾಪ್ಸರಸೌ ಯಾತುಧಾನಾ ಹೇತೀ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಪ್ರಹೇತಿಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೇ ನೋ ಮೃಡನ್ತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ಅಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ತಸ್ಯ ರಥಸ್ವನಶ್ ಚ ರಥೇಚಿತ್ರಶ್ ಚ ಸೇನಾನೀಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ ಮೇನಕಾ ಚ ಸಹಜನ್ಯಾ ಚಾಪ್ಸರಸೌ ದಙ್ಕ್ಷ್ಣವಃ ಪಶವೋ ಹೇತಿಃ ಪೌರುಷೇಯೋ ವಧಃ ಪ್ರಹೇತಿಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೇ ನೋ ಮೃಡನ್ತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ಅಯಂ ಪಶ್ಚಾ ವಿದದ್ವಸುಸ್ ತಸ್ಯ ರಥಪ್ರೋತಶ್ ಚಾಸಮರಥಶ್ ಚ ಸೇನಾನೀಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ, ಆಮ್ಲೋಚನ್ತೀ ಚ ಪ್ರಮ್ಲೋಚನ್ತೀ ಚಾಪ್ಸರಸೌ ವ್ಯಾಘ್ರಾ ಹೇತಿಃ ಸರ್ಪಾಃ ಪ್ರಹೇತಿಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೇ ನೋ ಮೃಡನ್ತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ಅಯಮ್ ಉತ್ತರಾತ್ ಸಂಯದ್ವಸುಸ್ ತಸ್ಯ ಸೇನಜಿಚ್ ಚ ಸುಷೇಣಶ್ ಚ ಸೇನಾನೀಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ ವಿಶ್ವಾಚೀ ಚ ಘೃತಾಚೀ ಚಾಪ್ಸರಸೌ, ಆಪೋ ಹೇತಿಸ್, ವಾತಃ ಪ್ರಹೇತಿಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೇ ನೋ ಮೃಡನ್ತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ಅಯಮ್ ಉಪರ್ಯ್ ಅರ್ವಾಗ್ವಸುಸ್ ತಸ್ಯ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶ್ ಚಾರಿಷ್ಟನೇಮಿಶ್ ಚ ಸೇನಾನೀಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ, ಉರ್ವಶೀ ಚ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿಶ್ ಚಾಪ್ಸರಸೌ, ಅವಸ್ಫೂರ್ಜದ್ ಧೇತಿಸ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಹೇತಿಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೇ ನೋ ಮೃಡನ್ತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಃ ||೨,೮।೧೦||
ಪ್ರಾಚ್ಯಾ ತ್ವಾ ದಿಶಾ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಗ್ನಿನಾ ದೇವೇನ ದೇವತಯಾ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾಗ್ನೇಃ ಶಿರಾ ಉಪದಧಾಮಿ ಗಾಯತ್ರಸ್ಯ ಛನ್ದಸೋ ಽಗ್ನೇಃ ಶೀರ್ಷ್ಣಾಗ್ನೇಃ ಶಿರಾ ಉಪದಧಾಮಿ ದಕ್ಷಿಣಯಾ ತ್ವಾ ದಿಶಾ ಸಾದಯಾಮಿ, ಇನ್ದ್ರೇಣ ದೇವೇನ ದೇವತಯಾ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾಗ್ನೇಃ ಪಕ್ಷಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಸ್ಯ ಛನ್ದಸೋ ಽಗ್ನೇಃ ಪಕ್ಷೇಣಾಗ್ನೇಃ ಪಕ್ಷಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ ಪ್ರತೀಚ್ಯಾ ತ್ವಾ ದಿಶಾ ಸಾದಯಾಮಿ ವಿಶ್ವೇಭಿರ್ ದೇವೇಭಿರ್ ದೇವತಯಾ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾಗ್ನೇಃ ಪುಛಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ ಜಾಗತಸ್ಯ ಛನ್ದಸೋ ಽಗ್ನೇಃ ಪುಛೇನಾಗ್ನೇಃ ಪುಛಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ, ಉದೀಚ್ಯಾ ತ್ವಾ ದಿಶಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ದೇವಾಭ್ಯಾಂ ದೇವತಯಾನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾಗ್ನೇಃ ಪಕ್ಷಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ, ಆನುಷ್ಟುಭಸ್ಯ ಛನ್ದಸೋ ಽಗ್ನೇಃ ಪಕ್ಷೇಣಾಗೇಃ ಪಕ್ಷಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ, ಊರ್ಧ್ವಯಾ ತ್ವಾ ದಿಶಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿನಾ ದೇವೇನ ದೇವತಯಾ ಪಾಙ್ಕ್ತೇನ ಛನ್ದಸಾಗ್ನೇಃ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ ಪಾಙ್ಕ್ತಸ್ಯ ಛನ್ದಸೋ ಽಗ್ನೇಃ ಪೃಷ್ಠೇನಾಗ್ನೇಃ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ ||೨,೮।೧೧||
ಮಧುಶ್ ಚ ಮಾಧವಶ್ ಚ ವಾಸನ್ತಿಕಾ ಋತೂ ಅಗ್ನೇರ್ ಅನ್ತಃಶ್ಲೇಷೋ ಽಸಿ ||
ಕಲ್ಪೇತಾಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ಆಪಾ ಓಷಧಯಃ |
ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ಅಗ್ನಯಃ ಪೃಥಙ್ ಮಮ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಸವ್ರತಾಃ ||
ಯೇ ಅಗ್ನಯಃ ಸಮನಸೋ ಽನ್ತರಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ |
ವಾಸನ್ತಿಕಾ ಋತೂ ಅಭಿಕಲ್ಪಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಇವ ದೇವಾ ಅಭಿಸಂವಿಶನ್ತು ||
ಶುಕ್ರಶ್ ಚ ಶುಚಿಶ್ ಚ ಗ್ರೈಷ್ಮಾ ಋತೂ ನಭಶ್ ಚ ನಭಸ್ಯಶ್ ಚ ವಾರ್ಷಿಕಾ ಋತೂ ಇಷಶ್ ಚೋರ್ಜಶ್ ಚ ಶಾರದಾ ಋತೂ ಸಹಶ್ ಚ ಸಹಸ್ಯಶ್ ಚ ಹೈಮನ್ತಿಕಾ ಋತೂ ತಪಶ್ ಚ ತಪಸ್ಯಶ್ ಚ ಶೈಶಿರಾ ಋತೂ ಅಗ್ನೇರ್ ಅನ್ತಃಶ್ಲೇಷೋ ಽಸಿ ||
ಕಲ್ಪೇತಾಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ಆಪಾ ಓಷಧಯಃ |
ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ಅಗ್ನಯಃ ಪೃಥಙ್ ಮಮ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಸವ್ರತಾಃ ||
ಯೇ ಅಗ್ನಯಃ ಸಮನಸೋ ಽನ್ತರಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ |
ಶೈಶಿರಾ ಋತೂ ಅಭಿಕಲಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಇವ ದೇವಾ ಅಭಿಸಂವಿಶನ್ತು ||೨,೮।೧೨||
ಪುರೋವಾತಸನಿರ್ ಅಸಿ, ಅಭ್ರಸನಿರ್ ಅಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ಸನಿರ್ ಅಸಿ ಸ್ತನಯಿತ್ನುಸನಿರ್ ಅಸಿ ವೃಷ್ಟಿಸನಿರ್ ಅಸಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಅಗ್ನೇಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ ವಾಯೋರ್ ಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ ವಾಯೋರ್ ವಾಯೋಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ ದೇವಾನಾಂ ಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ ದೇವಾನಾಂ ದೇವಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ದೇವಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ ಸಂಯಾನ್ಯ್ ಅಸಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸದ್ ಅಸಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಸೀದ, ಅಮ್ಬಾ ಚ ಬುಲಾ ಚ ನಿತತ್ನೀ ಚ ಸ್ತನಯನ್ತೀ ಚಾಭ್ರಯನ್ತೀ ಚ ಮೇಘಯನ್ತೀ ಚ ಚುಪುಣೀಕಾ ಸಲಿಲಾಯ ತ್ವಾ ಮೃದೀಕಾಯ ತ್ವಾ ಸತೀಕಾಯ ತ್ವಾ ಕೇತಾಯ ತ್ವಾ ಸುಕೇತಾಯ ತ್ವಾ ಸಕೇತಾಯ ತ್ವಾ ವಿವಸ್ವತೇ ತ್ವಾ ದಿವೇ ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷೇ, ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ||೨,೮।೧೩||
ಉದಪುರಾ ನಾಮಾಸ್ಯ್ ಅನ್ನೇನ ವಿಷ್ಠಾ ತಾಂ ತ್ವಾ ಪ್ರೈಮ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪುರುಷೈರ್ ಗೋಭಿರ್ ಅಶ್ವೈರ್ ಆಯುಷಾ ವರ್ಚಸಾ ಪ್ರಜಯಾ ಧನೇನ ಸನ್ಯಾ ಮೇಧಯಾ ರಯ್ಯಾ ಪೋಷೇಣ ಮನುಷ್ಯಾಸ್ ತೇ ಗೋಪ್ತಾರಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಅಧಿಪತಿಸ್ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ, ಅಪರಾಜಿತಾ ನಾಮಾಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಷ್ಟಾ ತಾಂ ತ್ವಾ ಪ್ರೈಮ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪುರುಷೈರ್ ಗೋಭಿರ್ ಅಶ್ವೈರ್ ಆಯುಷಾ ವರ್ಚಸಾ ಪ್ರಜಯಾ ಧನೇನ ಸನ್ಯಾ ಮೇಧಯಾ ರಯ್ಯಾ ಪೋಷೇಣ ಮರುತಸ್ ತೇ ಗೋಪ್ತಾರಸ್, ವಾಯುರ್ ಅಧಿಪತಿಸ್ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ, ಅಧಿದ್ಯೌರ್ ನಾಮಾಸ್ಯ್ ಅಮೃತೇನ ವಿಷ್ಟಾ ತಾಂ ತ್ವಾ ಪ್ರೈಮ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪುರುಷೈರ್ ಗೋಭಿರ್ ಅಶ್ವೈರ್ ಆಯುಷಾ ವರ್ಚಸಾ ಪ್ರಜಯಾ ಧನೇನ ಸನ್ಯಾ ಮೇಧಯಾ ರಯ್ಯಾ ಪೋಷೇಣ ವಿಶ್ವೇ ತೇ ದೇವಾ ಗೋಪ್ತಾರಃ ಸೂರ್ಯೋ ಽಧಿಪತಿಸ್ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ಪ್ರಜಾಪತಿಷ್ ಟ್ವಾ ಸಾದಯತು ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪೃಷ್ಠೇ ಭೂರ್ ಅಸಿ ಭೂಮಿರ್ ಅಸಿ ಪ್ರಥೋ ಽಸಿ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಅಸಿ, ಅದಿತಿರ್ ಅಸಿ ವಿಶ್ವಧಾಯಾ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ಧರ್ತ್ರೀ ಪೃಥಿವೀಂ ಯಛ ಪೃಥಿವೀಂ ದೃಂಹ ಪೃಥಿವೀಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಮಾ ಪಾಹಿ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಣಾಯಾಪಾನಾಯ ವ್ಯಾನಾಯೋದಾನಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೈ ಚರಿತ್ರಾಯ, ಅಗ್ನಿಷ್ ಟ್ವಾಭಿಪಾತು ಮಹ್ಯಾ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾ ಛರ್ದಿಷಾ ಶಂತಮೇನ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಸಾದಯತ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಯಛ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದೃಂಹ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾನ್ ಮಾ ಪಾಹಿ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಣಾಯಾಪಾನಾಯ ವ್ಯಾನಾಯೋದಾನಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೈ ಚರಿತ್ರಾಯ ವಾಯುಷ್ ಟ್ವಾಭಿಪಾತು ಮಹ್ಯಾ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾ ಛರ್ದಿಷಾ ಶಂತಮೇನ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ತ್ವಾ ಸಾದಯತು ದಿವಃ ಪೃಷ್ಠೇ ವ್ಯಚಸ್ವತೀಂ ಪ್ರಥಸ್ವತೀಂ ಭಾಸ್ವತೀಂ ರಶ್ಮೀವತೀಮ್ ಆ ಯಾ ದಿವಂ ಭಾಸ್ಯಾ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಓರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಸಮ್, ದಿವಂ ಯಛ ದಿವಂ ದೃಂಹ ದಿವಂ ಮಾ ಹಿಂಸೀಸ್, ದಿವೋ ಮಾ ಪಾಹಿ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಣಾಯಾಪಾನಾಯ ವ್ಯಾನಾಯೋದಾನಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೈ ಚರಿತ್ರಾಯ ಸೂರ್ಯಸ್ ತ್ವಾಭಿಪಾತು ಮಹ್ಯಾ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾ ಛರ್ದಿಷಾ ಶಂತಮೇನ ||
ಪ್ರೋಥದ್ ಅಶ್ವೋ ನ ಯವಸೇ ಽವಿಷ್ಯನ್ ಯದಾ ಮಹಃ ಸಂವರಣಾದ್ ವ್ಯಸ್ಥಾತ್ |
ಆದ್ ಅಸ್ಯ ವಾತೋ ಅನುವಾತಿ ಶೋಚಿರ್ ಅಧ ಸ್ಮಾ ತೇ ವ್ರಜನಂ ಕೃಷ್ಣಮ್ ಅಸ್ತು ||
ಆಯೋಷ್ ಟ್ವಾ ಸದನೇ ಸಾದಯಾಮಿ ಸಮುದ್ರಸ್ಯೋದ್ಮನ್ನ್ ಅವತಶ್ ಛಾಯಾಯಾಮ್, ನಮಃ ಸಮುದ್ರಾಯ ನಮಃ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಚಕ್ಷಸೇ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಮಾಸಿ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಸಿ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾಸಿ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಸಂಮಾಸಿ ಸಹಸ್ರಸ್ಯೋನ್ಮಾಸಿ ಸಾಹಸ್ರೋ ಽಸಿ ಸಹಸ್ರಾಯ ತ್ವಾ, ಇಮಾ ಮೇ ಅಗ್ನಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಧೇನವಃ ಸನ್ತು, ಏಕಾ ಚ ಶತಂ ಚ ಶತಂ ಚ ಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸಹಸ್ರಂ ಚಾಯುತಂ ಚ, ಅಯುತಂ ಚ ಪ್ರಯುತಂ ಚ ಪ್ರಯುತಂ ಚಾಯುತಂ ಚ ಓ ಅರ್ಬುದಂ ಚ ನ್ಯರ್ಬುದಂ ಚ ಸಮುದ್ರಶ್ ಚ ಮಧ್ಯಂ ಚ, ಅನ್ತಶ್ ಚ ಪರಾರ್ಧಶ್ ಚ, ಇಮಾ ಮೇ ಅಗ್ನಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಧೇನವಃ ಸನ್ತು ಷಷ್ಟಿಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಅಯುತಮ್ ಅಕ್ಷೀಯಮಾಣಾಸ್, ಋತುಷ್ಠಾಃ ಸ್ಥ ಋತಾವೃಧೋ ಘೃತಶ್ಚುತೋ ಮಧುಶ್ಚುತಾ ಊರ್ಜಸ್ವತೀಃ ಪಯಸ್ವತೀಃ ಸ್ವಧಾಯಿನೀಃ ಕುಲಾಯಿನೀಸ್ ತಾ ಮೇ ಅಗ್ನಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಧೇನವಃ ಸನ್ತು ವಿರಾಜೋ ನಾಮ ಕಾಮದುಘಾ ಅಮುತ್ರಾಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ||೨,೮।೧೪||
[ಪುಟ ೨,೧೧೯]
ಆ ತ್ವಾ ವಹನ್ತು ಹರಯಃ ಸುಚೇತಸಃ ಶ್ವೇತೈರ್ ಅಶ್ವೈರ್ ಇಹ ಕೇತುಮದ್ಭಿಃ |
ವಾತಜವೈರ್ ಬಲವದ್ಭಿರ್ ಮನೋಜವೈರ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಮಮ ಹವ್ಯಾಯ ಶರ್ವ ||
ದೇವಾನಾಂ ಚ ಋಷೀಣಾಂ ಚಾಸುರಾಣಾಂ ಚ ಪೂರ್ವಜಮ್ |
ಮಹಾದೇವಂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಂ ಶಿವಮ್ ಆವಾಹಯಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್ ||
ತತ್ ಪುರುಷಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಮಹಾದೇವಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನೋ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತದ್ ಗಾಙ್ಗೌಚ್ಯಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಗಿರಿಸುತಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನೋ ಗೌರೀ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತತ್ ಕುಮಾರಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನಃ ಸ್ಕನ್ದಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತತ್ ಕರಾಟಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಹಸ್ತಿಮುಖಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನೋ ದನ್ತೀ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತಚ್ ಚತುರ್ಮುಖಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಪದ್ಮಾಸನಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತತ್ ಕೇಶವಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ನಾರಾಯಣಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಚೋದಯತ್ ||
ತದ್ ಭಾಸ್ಕರಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಪ್ರಭಾಕರಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನೋ ಭಾನುಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತತ್ ಸೋಮರಾಜಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಮಹಾರಾಜಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನಶ್ ಚನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತಜ್ ಜ್ವಲನಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನೋ ವಹ್ನಿಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತತ್ ತ್ಯಜಪಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಮಹಾಜಪಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನೋ ಧ್ಯಾನಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ತತ್ ಪರಮಾತ್ಮಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ವೈನತೇಯಾಯ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ ನಃ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||೨,೯।೧||
ನಮಸ್ ತೇ ರುದ್ರ ಮನ್ಯವ ಉತೋ ತಾ ಇಷವೇ ನಮಃ |
ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಧನ್ವನೇ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಉತ ತೇ ನಮಃ ||
ಯಾ ತೇ ರುದ್ರ ಶಿವಾ ತನೂರ್ ಅಘೋರಾಪಾಪಕಾಶಿನೀ |
ತಯಾ ನಸ್ ತನ್ವಾ ಶಂತಮಯಾ ಗಿರಿಶನ್ತಾಭಿಚಾಕಶೀಹಿ ||
[ಪುಟ ೨,೧೨೧]
ಯಾಮ್ ಇಷುಂ ಗಿರಿಶನ್ತ ಹಸ್ತೇ ಬಿಭರ್ಷ್ಯ್ ಅಸ್ತವೇ |
ಶಿವಾಂ ಗಿರಿಶ ತಾಂ ಕುರು ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ಪುರುಷಂ ಜಗತ್ ||
ಶಿವೇನ ವಚಸಾ ತ್ವಾ ಗಿರಿಶಾಛಾ ವದಾಮಸಿ |
ಯಥಾ ನಃ ಸರ್ವಾ ಇಜ್ ಜನಃ ಸಂಗಮೇ ಸುಮನಾ ಅಸತ್ ||
ಅಧ್ಯವೋಚದ್ ಅಧಿವಕ್ತಾ ಪ್ರಥಮೋ ದೈವ್ಯೋ ಭಿಷಕ್ |
ಅಹೀಂಶ್ ಚ ಸರ್ವಾನ್ ಜಮ್ಭಯನ್ತ್ ಸರ್ವಾಶ್ ಚ ಯಾತುಧಾನ್ಯಸ್, ಅಧರಾಚೀಃ ಪರಾಸುವ ||
ಅಸೌ ಯಸ್ ತಾಮ್ರೋ ಅರುಣ ಉತ ಬಭ್ರುಃ ಸುಮಙ್ಗಲಃ |
ಯೇ ಚೇಮೇ ಅಭಿತೋ ರುದ್ರಾ ದಿಕ್ಷು ಶ್ರಿತಾಃ ಸಹಸ್ರಶಸ್, ಅವೈಷಾಂ ಹೇಡ ಈಮಹೇ ||
ಅಸೌ ಯೋ ಽವಸರ್ಪತಿ ನೀಲಗ್ರೀವೋ ವಿಲೋಹಿತಃ |
ಉತೈನಂ ಗೋಪಾ ಅದೃಶ್ರನ್ನ್ ಉತೈನಮ್ ಉದಹಾರ್ಯಃ |
ಉತೈನಂ ವಿಶ್ವಾ ಭೂತಾನಿ ಸ ದೃಷ್ಟೋ ಮೃಡಯಾತು ನಃ ||
ನಮೋ ನೀಲಕಪರ್ದಾಯ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಾಯ ಮೀಢುಷೇ |
ಅಥೋ ಯೇ ಅಸ್ಯ ಸತ್ವಾನ ಇದಂ ತೇಭ್ಯೋ ಽಕರಂ ನಮಃ ||
ನಮಸ್ ತಾ ಆಯುಧಾಯಾನಾತತಾಯ ಧೃಷ್ಣವೇ |
ಉಭಾಭ್ಯಾಮ್ ಉತ ತೇ ನಮೋ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ತವ ಧನ್ವನೇ ||
ಪ್ರಮುಞ್ಚ ಧನ್ವನಸ್ ತ್ವಮ್ ಉಭಯೋರ್ ಆರ್ತ್ನ್ಯೋರ್ ಜ್ಯಾಮ್ |
ಯಾಶ್ ಚ ತೇ ಹಸ್ತಾ ಇಷವಃ ಪರಾ ತಾ ಭಗವೋ ವಪ ||
[ಪುಟ ೨,೧೨೨]
ಅವತತ್ಯ ಧನುಷ್ ಟ್ವಂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಶತೇಷುಧೇ |
ಪ್ರಶೀರ್ಯ ಶಲ್ಯಾನಾಂ ಮುಖಂ ಶಿವೋ ನಃ ಸುಮನಾ ಭವ ||
ವಿಜ್ಯಂ ಧನುಃ ಕಪರ್ದಿನೋ ವಿಶಲ್ಯೋ ಬಾಣವಂ ಉತ |
ಅನೇಶನ್ನ್ ಅಸ್ಯ ಯಾ ಇಷವ ಆಭೂರ್ ಅಸ್ಯ ನಿಷಙ್ಗಥಿಃ ||
ಪರಿ ತೇ ಧನ್ವನೋ ಹೇತಿರ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ವೃಣಕ್ತು ವಿಶ್ವತಃ |
ಅಥೋ ಯ ಇಷುಧಿಸ್ ತವಾರೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ನಿಧೇಹಿ ತಮ್ ||
ಯಾ ತೇ ಹೇತಿರ್ ಮೀಢುಷ್ಟಮ ಶಿವಂ ಬಭೂವ ತೇ ಧನುಃ |
ತಯಾಸ್ಮಾನ್ ವಿಶ್ವತಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಯಕ್ಷ್ಮಯಾ ಪರಿಭುಜ ||೨,೯।೨||
ನಮೋ ಹಿರಣ್ಯಬಾಹವೇ ಸೇನಾನ್ಯೇ ದಿಶಾಂ ಚ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ವೃಕ್ಷೇಭ್ಯೋ ಹರಿಕೇಶೇಭ್ಯಃ ಪಶೂನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ಹರಿಕೇಶಾಯೋಪವೀತಿನೇ ಪುಷ್ಟಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮಃ ಶಷ್ಪಿಞ್ಜರಾಯ ತ್ವಿಷೀಮತೇ ಪಥೀನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ಬಭ್ಲುಶಾಯ ವ್ಯಾಧಿನೇ, ಅನ್ನಸ್ಯ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ರುದ್ರಾಯಾತತಾಯಿನೇ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ಭವಸ್ಯ ಹೇತ್ಯೈ ಜಗತಸ್ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮಃ ಸೂತಾಯಾಹನ್ತ್ವಾಯ ವನಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ರೋಹಿತಾಯ ಸ್ಥಪತಯೇ ವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ಮನ್ತ್ರಿಣೇ ವಾಣಿಜಾಯ ಕಕ್ಷಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ಭುವನ್ತಯೇ ವಾರಿವಸ್ಕೃತಾಯ, ಓಷಧೀನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮಃ ಸಹಮಾನಾಯ ನಿವ್ಯಾಧಿನೇ, ಆವ್ಯಾಧಿನೀನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮ ಆಕ್ರನ್ದಯತ ಉಚ್ಚೈರ್ಘೋಷಾಯ ಸತ್ವಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮಃ ಕೃತ್ಸ್ನವೀತಾಯ ಧಾವತೇ ಪತ್ತೀನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ನಿಷಙ್ಗಿಣೇ ಕಕುಭಾಯ ಸ್ತೇನಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ವಞ್ಚತೇ ಪರಿವಞ್ಚತೇ ಸ್ತಾಯೂನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ನಿಚೇರವೇ ಪರಿಚರಾಯ, ಅರಣ್ಯಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ನಿಷಙ್ಗಿಣ ಇಷುಧಿಮತೇ ತಸ್ಕರಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮಃ ಸೃಗಾಯಿಭ್ಯೋ ಜಿಘಾಂಸದ್ಭ್ಯಸ್, ಮುಷ್ಣತಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮೋ ಽಸಿಮದ್ಭ್ಯೋ ನಕ್ತಂ ಚರದ್ಭ್ಯಃ ಪ್ರಕೃನ್ತಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಸ್, ನಮ ಉಷ್ಣೀಷಿಣೇ ಗಿರಿಚರಾಯ ಕುಲುಞ್ಚಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ ||೨,೯।೩||
ನಮ ಇಷುಕೃದ್ಭ್ಯೋ ಧನುಷ್ಕೃದ್ಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಾ ಇಷುಮದ್ಭ್ಯೋ ಧನ್ವಾಯಿಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮ ಆತನ್ವಾನೇಭ್ಯಃ ಪ್ರತಿದಧಾನೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮ ಆಯಛದ್ಭ್ಯೋ ವಿಸೃಜದ್ಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ಽಸ್ಯದ್ಭ್ಯೋ ವಿಧ್ಯದ್ಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಸ್ವಪದ್ಭ್ಯೋ ಜಾಗ್ರದ್ಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಶಯಾನೇಭ್ಯಾ ಆಸೀನೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಸ್ ತಿಷ್ಠದ್ಭ್ಯೋ ಧಾವದ್ಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಸಭಾಭ್ಯಃ ಸಭಾಪತಿಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ಽಶ್ವೇಭ್ಯೋ ಽಶ್ವಪತಿಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮ ಆವ್ಯಾಧಿನೀಭ್ಯೋ ವಿವಿಧ್ಯನ್ತೀಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಾ ಉಗಣಾಭ್ಯಸ್ ತೃಂಹತೀಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ಗಣೇಭ್ಯೋ ಗಣಪತಿಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ವ್ರಾತೇಭ್ಯೋ ವ್ರಾತಪತಿಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಕೃಛ್ರೇಭ್ಯಃ ಕೃಛ್ರಪತಿಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ವಿರೂಪೇಭ್ಯೋ ವಿಶ್ವರೂಪೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಸೇನಾಭ್ಯಃ ಸೇನಾನೀಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ರಥಿಭ್ಯೋ ವರೂಥಿಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಕ್ಷತ್ತೃಭ್ಯಃ ಸಂಗ್ರಹೀತೃಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ಬೃಹದ್ಭ್ಯೋ ಽರ್ಭಕೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ಯುವಭ್ಯ ಆಶೀನೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ||೨,೯।೪||
ನಮೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ರಾಜನ್ಯೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಸೂತೇಭ್ಯೋ ವಿಶ್ಯೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಸ್ ತಕ್ಷಭ್ಯೋ ರಥಕಾರೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಕುಲಾಲೇಭ್ಯಃ ಕರ್ಮಾರೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ನಿಷಾದೇಭ್ಯಃ ಪುಞ್ಜಿಷ್ಟೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಶ್ವನೀಭ್ಯೋ ಮೃಗಯುಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮಃ ಶ್ವಭ್ಯಃ ಶ್ವಪತಿಭ್ಯಶ್ ಚ ವೋ ನಮಸ್, ನಮೋ ಭವಾಯ ಚ ಶರ್ವಾಯ ಚ ನಮೋ ರುದ್ರಾಯ ಚ ಪಶುಪತಯೇ ಚ ನಮೋ ವ್ಯುಪ್ತಕೇಶಾಯ ಚ ಕಪರ್ದಿನೇ ಚ ನಮೋ ನೀಲಗ್ರೀವಾಯ ಚ ಶಿತಿಕಣ್ಠಾಯ ಚ ನಮಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಾಯ ಚ ಶತಧನ್ವನೇ ಚ ನಮೋ ಗಿರಿಶಾಯ ಚ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಾಯ ಚ ನಮೋ ಮೀಢುಷ್ಟರಾಯ ಚೇಷುಮತೇ ಚ ನಮೋ ಹ್ರಸ್ವಾಯ ಚ ವಾಮನಾಯ ಚ ನಮೋ ಬೃಹತೇ ಚ ವರ್ಷೀಯಸೇ ಚ ನಮೋ ವೃದ್ಧಾಯ ಚ ಸುವೃಧ್ವನೇ ಚ ನಮೋ ಽಗ್ರೀಯಾಯ ಚ ಪ್ರಥಮಾಯ ಚ ನಮ ಆಶವೇ ಚಾಜಿರಾಯ ಚ ನಮಃ ಶೀಭಾಯ ಚ ಶೀಘ್ರಾಯ ಚ ನಮಾ ಊರ್ಮ್ಯಾಯ ಚಾವಸ್ವನ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ದ್ವೀಪ್ಯಾಯ ಚ ಸ್ರೋತ್ರಸ್ಯಾಯ ಚ ||೨,೯।೫||
[ಪುಟ ೨,೧೨೫]
ನಮ ಆಶುಷೇಣಾಯ ಚಾಶುರಥಾಯ ಚ ನಮೋ ಬಿಲ್ಮಿನೇ ಚ ಕವಚಿನೇ ಚ ನಮೋ ವರ್ಮಿಣೇ ಚ ವರೂಥಿನೇ ಚ ನಮಃ ಶೂರಾಯ ಚಾವಭಿನ್ದತೇ ಚ ನಮಃ ಶ್ರುತಾಯ ಚ ಶ್ರುತಸೇನಾಯ ಚ ನಮೋ ಜ್ಯಾಯಸೇ ಚ ಕನೀಯಸೇ ಚ ನಮಃ ಪೂರ್ವಜಾಯ ಚಾಪರಜಾಯ ಚ ನಮೋ ಮಧ್ಯಮಾಯ ಚಾಪಗಲ್ಭಾಯ ಚ ನಮೋ ಜಘನ್ಯಾಯ ಚ ಬುಧ್ನ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಸೋಭ್ಯಾಯ ಚ ಪ್ರತಿಸರಾಯ ಚ ನಮೋ ಯಾಮ್ಯಾಯ ಚ ಕ್ಷೇಮ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಽವಸಾನ್ಯಾಯ ಚ ಶ್ಲೋಕ್ಯಾಯ ಚ ನಮ ಉರ್ವರ್ಯಾಯ ಚ ಖಲ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವನ್ಯಾಯ ಚ ಕಕ್ಷ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಶ್ರವಾಯ ಚ ಪ್ರತಿಶ್ರವಾಯ ಚ ನಮಃ ಪಥ್ಯಾಯ ಚ ಸ್ರುತ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ನಾದ್ಯಾಯ ಚ ವೈಶನ್ತಾಯ ಚ ನಮೋ ನೀಪ್ಯಾಯ ಚ ಭಿದ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಽವಟ್ಯಾಯ ಚ ಕೂಪ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಸೂದ್ಯಾಯ ಚ ಸರಸ್ಯಾಯ ಚ ||೨,೯।೬||
ನಮೋ ದುನ್ದುಭಯೇ ಚಾಹನನೀಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಧೃಷ್ಣವೇ ಚ ಪ್ರಮೃಶಾಯ ಚ ನಮೋ ನಿಷಙ್ಗಿಣೇ ಚೇಷುಧಿಮತೇ ಚ ನಮಸ್ ತಿಗ್ಮೇಷವೇ ಚಾಯುಧಿನೇ ಚ ನಮಃ ಸ್ವಾಯುಧಾಯ ಚ ಸುಧನ್ವನೇ ಚ ನಮೋ ಮೇಘ್ಯಾಯ ಚ ವಿದ್ಯುತ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವರ್ಷ್ಯಾಯ ಚಾವರ್ಷ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವೀಧ್ರಿಯಾಯ ಚಾತಪ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವಾತ್ಯಾಯ ಚ ರೇಷ್ಮಣ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವಾಸ್ತವ್ಯಾಯ ಚ ವಾಸ್ತುಪಾಯ ಚ ನಮಃ ಸೋಮಾಯ ಚ ರುದ್ರಾಯ ಚ ನಮಸ್ ತಾಮ್ರಾಯ ಚಾರುಣಾಯ ಚ ನಮಃ ಶಂಗವೇ ಚ ಪಶುಪತಯೇ ಚ ನಮ ಉಗ್ರಾಯ ಚ ಭೀಮಾಯ ಚ ನಮೋ ಽಗ್ರೇವಧಾಯ ಚ ದೂರೇವಧಾಯ ಚ ನಮೋ ಹನ್ತ್ರೇ ಚ ಹನೀಯಸೇ ಚ ನಮೋ ವೃಕ್ಷೇಭ್ಯೋ ಹರಿಕೇಶೇಭ್ಯಸ್, ನಮಸ್ ತಾರಾಯ ನಮಃ ಶಂಭವೇ ಚ ಮಯೋಭವೇ ಚ ನಮಃ ಶಂಕರಾಯ ಚ ಮಯಸ್ಕರಾಯ ಚ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚ ಶಿವತರಾಯ ಚ ||೨,೯।೭||
ನಮಃ ಶಿಖಣ್ಡಿನೇ ಚ ಪುಲಸ್ತಿನೇ ಚ ನಮಃ ಕಿಂಶಿಲಾಯ ಚ ಕ್ಷೇಣಾಯ ಚ ನಮ ಇರಿಣ್ಯಾಯ ಚ ಪ್ರಪಥ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಗೃಹ್ಯಾಯ ಚ ಗೋಷ್ಠ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಗೇಹ್ಯಾಯ ಚ ತಲ್ಪ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಕೂಲ್ಯಾಯ ಚ ತೀರ್ಥ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಪಾರ್ಯಾಯ ಚಾವಾರ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಪ್ರತರಣಾಯ ಚೋತ್ತರಣಾಯ ಚ ನಮಃ ಪ್ರವಾಹ್ಯಾಯ ಚ ಸಿಕತ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಫೇನ್ಯಾಯ ಚ ಶಷ್ಪ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ನೀವೇಷ್ಯಾಯ ಚ ಹೃದ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಕಾಟ್ಯಾಯ ಚ ಗಹ್ವರೇಷ್ಠ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಶುಷ್ಯಾಯ ಚ ಹರಿತ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಪಾಂಸವ್ಯಾಯ ಚ ರಜಸ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಲೋಪ್ಯಾಯ ಚೋಲಪಾಯ ಚ ನಮಾ ಊರ್ಮ್ಯಾಯ ಚ ಸೂರ್ಮ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಪರ್ಣಾಯ ಚ ಪರ್ಣಶಾದಾಯ ಚ ನಮೋ ಽಪಗುರಸಾಣಾಯ ಚಾಭಿಘ್ನತೇ ಚ ನಮ ಆಖಿದತೇ ಚ ಪ್ರಖಿದತೇ ಚ ನಮ ಆಖಿದಾಯ ಚ ಪ್ರಖಿದಾಯ ಚ ||೨,೯।೮||
ನಮೋ ಗಿರಿಕೇಭ್ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಹೃದಯೇಭ್ಯಸ್, ನಮೋ ವಿಚಿನ್ವತ್ಕೇಭ್ಯಸ್, ನಮ ಆಕ್ಷಿಣಕೇಭ್ಯಸ್, ನಮ ಆನೃಹತೇಭ್ಯಃ ||
ದ್ರಾಪೇ ಅನ್ಧಸಸ್ಪತೇ ದರಿದ್ರ ನೀಲಲೋಹಿತ |
ಏಷಾಂ ಪಶೂನಾಮ್ ಆಸಾಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಮಾ ಭೈರ್ ಮಾ ರುಙ್ ಮೋ ಚ ನಃ ಕಿಂ ಚನಾಮಮತ್ ||
ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯ ತವಸೇ ಕಪರ್ದಿನೇ ಕ್ಷಯದ್ವೀರಾಯ ಪ್ರಭರಾಮಹೇ ಮತೀಃ |
ಯಥಾ ನಃ ಶಮ್ ಅಸದ್ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ ವಿಶ್ವಂ ಪುಷ್ಟಂ ಗ್ರಾಮೇ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನಾತುರಮ್ ||
ಯಾ ತೇ ರುದ್ರ ಶಿವಾ ತನೂಃ ಶಿವಾ ವಿಶ್ವಾಹ ಭೇಷಜಾ |
ಶಿವಾ ರುತಸ್ಯ ಭೇಷಜಾ ತಯಾ ನೋ ಮೃಡ ಜೀವಸೇ ||
ಪರಿ ನೋ ರುದ್ರಸ್ಯ ಹೇತಿರ್ ವೃಣಕ್ತು ಪರಿ ತ್ವೇಷಸ್ಯ ದುರ್ಮತಿರ್ ಅಘಾಯೋಃ |
ಅವ ಸ್ಥಿರಾ ಮಘವದ್ಭ್ಯಸ್ ತನುಷ್ವ ಮೀಢ್ವಸ್ ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಮೃಡ ||
ಮೀಢುಷ್ಟಮ ಶಿವತಮ ಶಿವೋ ನ ಏಧಿ ಸುಮನಾ ಭವ |
ಅವತತ್ಯ ಧನುಷ್ ಟ್ವಮ್ ಅಕ್ರುದ್ಧಃ ಸುಮನಾ ಭವ |
ಪಿನಾಕಂ ಬಿಭ್ರದ್ ಆಗಹಿ ಕೃತ್ತಿಂ ವಸಾನಾ ಉಚ್ಚರ ||
ವ್ಯಕೃಡ ವಿಲೋಹಿತ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಭಗವಃ |
ಯಾಸ್ ತೇ ಸಹಸ್ರಂ ಹೇತಯೋ ಽನ್ಯಾಂಸ್ ತೇ ಅಸ್ಮನ್ ನಿವಪನ್ತು ತಾಃ ||
ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಹಸ್ರಶೋ ಹೇತಯಸ್ ತವ ಬಾಹ್ವೋಃ |
ತಾಸಾಮ್ ಈಶಾನೋ ಮಘವನ್ ಪರಾಚೀನಾ ಮುಖಾ ಕೃಧಿ ||
ಅಸಂಖ್ಯಾತಾ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೇ ರುದ್ರಾ ಅಧಿ ಭೂಮ್ಯಾಮ್ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ಯೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ಮಹತ್ಯ್ ಅರ್ಣವೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಭವಾ ಅಧಿ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ಯೇ ನೀಲಗ್ರೀವಾಃ ಶಿತಿಕಣ್ಠಾ ದಿವಂ ರುದ್ರಾ ಉಪಶ್ರಿತಾಃ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ಯೇ ನೀಲಗ್ರೀವಾಃ ಶಿತಿಕಣ್ಠಾಃ ಶರ್ವಾ ಅಧಃ ಕ್ಷಾಮಾಚರಾಃ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ಯೇ ವೃಕ್ಷೇಷು ಶಷ್ಪಿಞ್ಜರಾ ನೀಲಗ್ರೀವಾ ವಿಲೋಹಿತಾಃ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ಯೇ ಭೂತಾನಾಮ್ ಅಧಿಪತಯೋ ವಿಶಿಖಾಸಃ ಕಪರ್ದಿನಃ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
[ಪುಟ ೨,೧೨೯]
ಯೇ ಪಥಾಂ ಪಥಿರಕ್ಷಯ ಐಲಮೃಡಾ ವೋ ಯುಧಃ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ಯೇ ತೀರ್ಥಾನಿ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ಸೃಗವನ್ತೋ ನಿಷಙ್ಗಿಣಃ ||
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ಯೇ ಅನ್ನೇಷು ವಿವಿಧ್ಯನ್ತಿ ಪಾತ್ರೇಷು ಪಿಬತೋ ಜನಾನ್ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ಯ ಏತಾವನ್ತೋ ವಾ ಭೂಯಾಂಸೋ ವಾ ದಿಶೋ ರುದ್ರಾ ವಿತಸ್ಥಿರೇ |
ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇ ಽವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ ||
ನಮೋ ಅಸ್ತು ರುದ್ರೇಭ್ಯೋ ಯೇ ದಿವಿ ಯೇಷಾಂ ವರ್ಷಮ್ ಇಷವಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ದಶ ಪ್ರಾಚೀರ್ ದಶ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಶ ಪ್ರತೀಚೀರ್ ದಶೋದೀಚೀರ್ ದಶೋರ್ಧ್ವಾಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೇ ನೋ ಮೃಡನ್ತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ನಮೋ ಅಸ್ತು ರುದ್ರೇಭ್ಯೋ ಯೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯೇಷಾಂ ವಾತಾ ಇಷವಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ದಶ ಪ್ರಾಚೀರ್ದಶ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಶ ಪ್ರತೀಚೀರ್ ದಶೋದೀಚೀರ್ ದಶೋರ್ಧ್ವಾಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೇ ನೋ ಮೃಡನ್ತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ನಮೋ ಅಸ್ತು ರುದ್ರೇಭ್ಯೋ ಯೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯೇಷಾಮ್ ಅನ್ನಮ್ ಇಷವಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ದಶ ಪ್ರಾಚೀರ್ ದಶ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಶ ಪ್ರತೀಚೀರ್ ದಶೋದೀಚೀರ್ ದಶೋರ್ಧ್ವಾಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೇ ನೋ ಮೃಡನ್ತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏಷಾಂ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಃ ||೨,೯।೯||
[ಪುಟ ೨,೧೩೦]
ಅಘೋರೇಭ್ಯೋ ಅಥ ಘೋರೇಭ್ಯೋ ಅಘೋರಘೋರತರೇಭ್ಯಶ್ ಚ |
ಸರ್ವತಃ ಶರ್ವಶರ್ವೇಭ್ಯೋ ನಮಸ್ ತೇ ರುದ್ರ ರೂಪೇಭ್ಯೋ ನಮಃ ||
ಯಃ ಪಥಃ ಸಮನುಯಾತಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಾಮ್ ಇವ ಸುಪ್ರಣೀತೌ |
ತೇನ ತ್ವಂ ಭಗವಾನ್ ಯಾಹಿ ಪಥಾ ||
ಇಮೇ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಾಃ ಸ್ವಂ ಯೋನಿಮ್ ಆವಿಶನ್ತೌ ||
ಗಛ ತ್ವಂ ಭಗವಾನ್ ಪುನರಾಗಮನಾಯ ಪುನರ್ದರ್ಶನಾಯ ಸಹದೇವ್ಯಾಯ ಸಹವೃಷಾಯ ಸಹಗಣಾಯ ಸಹಪಾರ್ಷದಾಯ ಯಥಾಹುತಾಯ ನಮೋನಮಾಯ ನಮಃಶಿವಾಯ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ಆವಾಹಿತಮ್ ಆವಾಹಿತ ನಮಸ್ಕೃತಂ ನಮಸ್ಕೃತ ವಿಸರ್ಜಿತಂ ವಿಸರ್ಜಿತ ಪಥಂ ಗಛ ಪಥಂ ಗಛ ದಿವಂ ಗಛ ದಿವಂ ಗಛ ಸ್ವರ್ ಗಛ ಸ್ವರ್ ಗಛ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಗಛ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಗಛ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||೨,೯।೧೦||
[ಪುಟ ೨,೧೩೧]
ಅಶ್ಮನ್ನ್ ಊರ್ಜಂ ಪರ್ವತೇ ಶಿಶ್ರಿಯಾಣಾಮ್ ಅದ್ಭ್ಯ ಓಷಧೀಭ್ಯೋ ವನಸ್ಪತಿಭ್ಯೋ ಽಧಿ ಸಂಭೃತಾಮ್ |
ತಾಂ ನಾ ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಂ ಧತ್ತ ಮರುತಃ ಸಂರರಾಣಾಸ್, ಅಶ್ಮಂಸ್ ತೇ ಕ್ಷುತ್, ಮಯಿ ತಾ ಊರ್ಕ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತು ||
ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾವಕಾಯಾಗ್ನೇ ಪರಿವ್ಯಯಾಮಸಿ |
ಪಾವಕೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಶಿವೋ ಭವ ||
ಹಿಮಸ್ಯ ತ್ವಾ ಜರಾಯುಣಾಗ್ನೇ ಪರಿವ್ಯಾಯಮಸಿ |
ಪಾವಕೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಶಿವೋ ಭವ ||
ಉಪ ಜ್ಮನ್ನ್ ಉಪ ವೇತಸೇ ಽವತರ ನದೀಷ್ವ್ ಆ |
ಅಗ್ನೇ ಪಿತ್ತಮ್ ಅಪಾಮ್ ಅಸಿ ಮಣ್ಡೂಕಿ ತಾಭಿರ್ ಆಗಹಿ |
ಸೇಮಂ ನೋ ಯಜ್ಞಂ ಪಾವಕವರ್ಣಂ ಶಿವಂ ಕೃಧಿ ||
ಅಪಾಮ್ ಇದಂ ನ್ಯಯನಂ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್ |
ಅನ್ಯಾಂಸ್ ತೇ ಅಸ್ಮತ್ ತಪನ್ತು ಹೇತಯಃ ಪಾವಕೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಶಿವೋ ಭವ ||
ಅಗ್ನೇ ಪಾವಕ ರೋಚಿಷಾ ಸ ನಃ ಪಾವಕ ದೀದಿವಃ ||
ಪಾವಕಯಾ ಯಶ್ ಚಿತಯನ್ತ್ಯಾ ಕೃಪಾ ಕ್ಷಾಮನ್ ರುರುಚ ಉಷಸೋ ನ ಕೇತುನಾ |
ಆ ಯೋ ಘೃಣೇ ನ ತತೃಷಾಣೋ ಅಜರಸ್ ತೂರ್ವನ್ ನ ಯಾಮನ್ನ್ ಏತಶಸ್ಯ ನೂ ರಣೇ ||
[ಪುಟ ೨,೧೩೨]
ನಮಸ್ ತೇ ಹರಸೇ ಶೋಚಿಷೇ ಚಾಥೋ ತೇ ಅರ್ಚಿಷೇ ನಮಃ |
ಅನ್ಯಾಂಸ್ ತೇ ಅಸ್ಮತ್ ತಪನ್ತು ಹೇತಯಃ ಪಾವಕೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಶಿವೋ ಭವ ||
ದ್ರುಷದೇ ವಟ್, ನೃಷದೇ ವಟ್, ಅಪ್ಸುಷದೇ ವಟ್, ಬರ್ಹಿಷದೇ ವಟ್, ವನರ್ಷದೇ ವಟ್ ಸ್ವರ್ವಿದೇ ವಟ್ ||
ಅನ್ನಪತೇ ಅನ್ನಸ್ಯ ನೋ ದೇಹ್ಯ್ ಅನಮೀವಸ್ಯ ಶುಷ್ಮಿಣಃ |
ಪ್ರಪ್ರ ದಾತಾರಂ ತಾರಿಷಾ ಊರ್ಜಂ ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ ||
ಯೇ ದೇವಾ ದೇವಾನಾಂ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಯಜ್ಞಿಯಾನಾಂ ಸಂವತ್ಸರೀಯಮ್ ಉಪ ಭಾಗಮ್ ಆಸತೇ |
ಅಹುತಾದೋ ಹವಿಷೋ ಯಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸ್ವಯಂ ಪಿಬನ್ತು ಮಧುನೋ ಘೃತಸ್ಯ ||
ಯೇ ದೇವಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಅಧಿ ದೇವತ್ವಮ್ ಆಯನ್ ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುರಏತಾರೋ ಅಸ್ಯ |
ಯೇಭ್ಯೋ ನ ಋತೇ ಪವತೇ ಧಾಮ ಕಿಂ ಚನ ನ ತೇ ದಿವೋ ನ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧಿ ಸ್ನುಷು ||
ಪ್ರಾಣದಾ ಅಪಾನದಾ ವ್ಯಾನದಾ ವರ್ಚೋಧಾ ವರಿವೋಧಾಃ |
ಅನ್ಯಾಂಸ್ ತೇ ಅಸ್ಮತ್ ತಪನ್ತು ಹೇತಯಃ ಪಾವಕೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಶಿವೋ ಭವ ||೨,೧೦।೧||
ಅಗ್ನಿಸ್ ತಿಗ್ಮೇನ ಶೋಚಿಷಾ ಯಾಸದ್ ವಿಶ್ವಂ ನ್ಯ್ ಅತ್ರಿಣಮ್ |
ಅಗ್ನಿರ್ ನೋ ವನತೇ ರಯಿಮ್ ||
[ಪುಟ ೨,೧೩೩]
ಯ ಇಮಾ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಜುಹ್ವದ್ ಋಷಿರ್ ಹೋತಾ ನ್ಯಸೀದತ್ ಪಿತಾ ನಃ |
ಸ ಆಶಿಷಾ ದ್ರವಿಣಮ್ ಇಛಮಾನಃ ಪ್ರಥಮಛದ್ ಅವರಂ ಆವಿವೇಶ ||
ಕಿಂ ಸ್ವಿದ್ ವನಂ ಕ ಉ ಸ ವೃಕ್ಷ ಆಸೀದ್ ಯತೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ನಿಷ್ಟತಕ್ಷುಃ |
ಮನೀಷಿಣೋ ಮನಸಾ ಪೃಛತೇದ್ ಉ ತದ್ ಯದ್ ಅಧ್ಯತಿಷ್ಠದ್ ಭುವನಾನಿ ಧಾರಯನ್ ||
ಕಿಂ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀದ್ ಅಧಿಷ್ಠಾನಮ್ ಆರಮ್ಭಣಂ ಕತಮತ್ ಸ್ವಿತ್ ಕಥಾಸೀತ್ |
ಯತೋ ಭೂಮಿಂ ಜನಯನ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಿ ದ್ಯಾಮ್ ಔರ್ಣೋನ್ ಮಹಿನಾ ವಿಶ್ವಚಕ್ಷಾಃ |
ಯೋ ವಿಶ್ವಚಕ್ಷುರ್ ಉತ ವಿಶ್ವತೋಮುಖೋ ವಿಶ್ವತೋಹಸ್ತ ಉತ ವಿಶ್ವತಸ್ಪಾತ್ |
ಸಂ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಅಧಮತ್ ಸಂ ಪತತ್ರೈರ್ ದ್ಯಾವಾಭೂಮೀ ಜನಯನ್ ದೇವ ಏಕಃ ||
ಯಾ ತೇ ಧಾಮಾನಿ ಪರಮಾಣಿ ಯಾವಮಾ ಯಾ ಮಧ್ಯಮಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್ನ್ ಉತೇಮಾ |
ಶಿಕ್ಷಾ ಸಖಿಭ್ಯೋ ಹವಿಷಾ ಸ್ವಧಾವಃ ಸ್ವಯಂ ಯಜಸ್ವ ತನ್ವಂ ಜುಷಾಣಃ ||
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್ ಹವಿಷಾ ವರ್ಧನೇನ ತ್ರಾತಾರಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಕೃಣೋರ್ ಅವಧ್ಯಮ್ |
ತಸ್ಮೈ ವಿಶಃ ಸಮನಮನ್ತ ದೈವೀರ್ ಅಯಮ್ ಉಗ್ರೋ ವಿಹವ್ಯೋ ಯಥಾಸತ್ ||
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್ ಹವಿಷಾ ವಾವೃಧಾನಃ ಸ್ವಯಂ ಯಜಸ್ವ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉತ ದ್ಯಾಮ್ |
ಮುಹ್ಯನ್ತ್ವ್ ಅನ್ಯೇ ಅಭಿತೋ ಜನಾಸ ಇಹಾಸ್ಮಾಕಂ ಮಘವಾ ಸೂರಿರ್ ಅಸ್ತು ||
ವಾಚಸ್ಪತಿಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಣಮ್ ಊತಯೇ ಮನೋಯುಜಂ ವಾಜೇ ಅದ್ಯಾಹುವೇಮ |
ಸ ನೋ ನೇದಿಷ್ಠಾ ಹವನಾ ಜುಜೋಷ ವಿಶ್ವಶಂಭೂರ್ ಅವಸೇ ಸಾಧುಕರ್ಮಾ ||೨,೧೦।೨||
[ಪುಟ ೨,೧೩೪]
ಚಕ್ಷುಷಃ ಪಿತಾ ಮನಸಾ ಹಿ ಧೀರೋ ಘೃತಮ್ ಏನೇ ಅಜನನ್ ನಮ್ನಮಾನೇ |
ಯದೇದ್ ಅನ್ತಾ ಅದದೃಹನ್ತ ಪೂರ್ವಾ ಆದ್ ಇದ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅಪ್ರಥೇತಾಮ್ ||
ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಿಮಮೇ ಯೋ ವಿಹಾಯಾ ಧರ್ತಾ ವಿಧರ್ತಾ ಪರಮೋತ ಸಂದೃಕ್ |
ತೇಷಾಮ್ ಇಷ್ಟಾನಿ ಸಮ್ ಇಷಾ ಮದನ್ತಿ ಯತ್ರಾ ಸಪ್ತಋಷೀನ್ ಪರ ಏಕಮ್ ಆಹುಃ |
ತ ಆಯಜನ್ತ ದ್ರವಿಣಾ ಸಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಋಷಯಃ ಪೂರ್ವೇ ಜರಿತಾರೋ ನ ಭೂನಾ |
ಅಸೂರ್ತಾ ಸೂರ್ತೇ ರಜಸಿ ನಿಷತ್ತಾ ಯೇ ಭೂತಾನಿ ಸಮಕೃಣ್ವನ್ನ್ ಇಮಾನಿ ||
ಯೋ ನಃ ಪಿತಾ ಜನಿತಾ ಯೋ ವಿಧರ್ತಾ ಯೋ ನಃ ಸತೋ ಅಭ್ಯ್ ಆ ಸಜ್ ಜಜಾನ |
ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ನಾಮಧಾ ಏಕ ಏವ ತಂ ಸಂಪ್ರಶ್ನಂ ಭುವನಾ ಯನ್ತ್ಯ್ ಅನ್ಯಾ ||
ಪರೋ ದಿವಃ ಪರ ಏನಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪರೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಅಸುರಂ ಯದ್ ಅಸ್ತಿ |
ಕಂ ಸ್ವಿದ್ ಗರ್ಭಂ ಪ್ರಥಮಂ ದಧ್ರಾ ಆಪೋ ಯತ್ರ ದೇವಾಃ ಸಮಗಛನ್ತ ಸರ್ವೇ |
ತಮ್ ಇದ್ ಗರ್ಭಂ ಪ್ರಥಮಂ ದಧ್ರಾ ಆಪೋ ಯತ್ರ ದೇವಾಃ ಸಮಪಶ್ಯನ್ತ ವಿಶ್ವೇ |
ಅಜಸ್ಯ ನಾಭಾ ಅಧ್ಯ್ ಏಕಮ್ ಅರ್ಪಿತಂ ಯಸ್ಮಿನ್ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾಧಿ ತಸ್ಥುಃ ||
ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಚೇದ್ ಅಜನಿಷ್ಟ ದೇವ ಆದ್ ಇದ್ ಗನ್ಧರ್ವೋ ಅಭವದ್ ದ್ವಿತೀಯಃ |
ತೃತೀಯಃ ಪಿತಾ ಜನಿತೌಷಧೀನಾಮ್ ಅಪಾಂ ಗರ್ಭಂ ವ್ಯದಧುಃ ಪುರುತ್ರಾ ||
[ಪುಟ ೨,೧೩೫]
ನ ತಂ ವಿದಾಥ ಯ ಇಮಾ ಜಜಾನಾನ್ಯದ್ ಯುಷ್ಮಾಕಮ್ ಅನ್ತರಂ ಬಭೂವ |
ನೀಹಾರೇಣ ಪ್ರಾವೃತಾ ಜಲ್ಪ್ಯಾ ಚಾಸುತೃಪ ಉಕ್ಥಶಾಸಶ್ ಚರನ್ತಿ ||೨,೧೦।೩||
ಉದ್ ಏನಮ್ ಉತ್ತರಂ ನಯಾಗ್ನೇ ಘೃತೇನಾಹುತ |
ಸಮ್ ಏನಂ ವರ್ಚಸಾ ಸೃಜ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಬಹುಂ ಕೃಧಿ ||
ಇನ್ದ್ರೇಮಂ ಪ್ರತರಂ ನಯ ಸಜಾತಾನಾಮ್ ಅಸದ್ ವಶೀ ||
ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಸಂಸೃಜ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಭಾಗದಾ ಅಸತ್ ||
ಯಸ್ಯ ಕುರ್ಮೋ ಗೃಹೇ ಹವಿಸ್ ತಮ್ ಅಗ್ನೇ ವರ್ಧಯಾ ತ್ವಮ್ |
ತಸ್ಮೈ ದೇವಾ ಅಧಿಬ್ರುವನ್ನ್ ಅಯಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಃ ||
ಆಶುಃ ಶಿಶಾನೋ ವೃಷಭೋ ನ ಯುಧ್ಮೋ ಘನಾಘನಃ ಕ್ಷೋಭನಶ್ ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ |
ಸಂಕ್ರನ್ದನೋ ಽನಿಮಿಷ ಏಕವೀರಃ ಶತಂ ಸೇನಾ ಅಜಯತ್ ಸಾಕಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ||
ಸಂಕ್ರನ್ದನೇನಾನಿಮಿಷೇಣ ಜಿಷ್ಣುನಾ ಯುತ್ಕಾರೇಣ ದುಶ್ಚ್ಯವನೇನ ಧೃಷ್ಣುನಾ |
ತದ್ ಇನ್ದ್ರೇಣ ಜಯತ ತತ್ ಸಹಧ್ವಂ ಯುಧೋ ನರಾ ಇಷುಹಸ್ತೇನ ವೃಷ್ಣಾ ||
ಸ ಇಷುಹಸ್ತೈಃ ಸ ನಿಷಙ್ಗಿಭಿರ್ ವಶೀ ಸಂಸೃಷ್ಟಾಸು ಯುತ್ಸ್ವ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಗಣೇಷು |
ಸಂಸೃಷ್ಠಜಿತ್ ಸೋಮಪಾ ಬಾಹುಶರ್ಧ್ಯ್ ·ರ್ಧ್ವಧನ್ವಾ ಪ್ರತಿಹಿತಾಭಿರ್ ಅಸ್ತಾ ||
ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಪರಿದೀಯಾ ರಥೇನ ರಕ್ಷೋಹಾಮಿತ್ರಂ ಅಪಬಾಧಮಾನಃ |
ಪ್ರಭಞ್ಜನ್ತ್ ಸೇನಾಃ ಪ್ರಮೃಣೋ ಯುಧಾ ಜಯನ್ನ್ ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಏಧ್ಯ್ ಅವಿತಾ ರಥಾನಾಮ್ ||
ಅಭಿ ಗೋತ್ರಾಣಿ ಸಹಸಾ ಗಾಹಮಾನ ಆದಾಯೋ ವೀರಃ ಶತಮನ್ಯುರ್ ಇನ್ದ್ರಃ |
ದುಶ್ಚ್ಯವನಃ ಪೃತನಾಷಾಡ್ ಅಯೋಧ್ಯೋ ಽಸ್ಮಾಕಂ ಸೇನಾ ಅವತು ಪ್ರ ಯುತ್ಸು ||
ಬಲವಿಜ್ಞಾಯಃ ಸ್ಥವಿರಃ ಪ್ರವೀರಃ ಸಹಸ್ವಾನ್ ವಾಜೀ ಸಹಮಾನ ಉಗ್ರಃ |
ಅಭಿವೀರೋ ಅಭಿಸತ್ವಾ ಸಹೋಜಿಜ್ ಜೈತ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರ ರಥಮ್ ಆತಿಷ್ಠ ಗೋವಿತ್ ||
ಗೋತ್ರಭಿದಂ ಗೋವಿದಂ ವಜ್ರಬಾಹುಂ ಜಯನ್ತಮ್ ಅಜ್ಮ ಪ್ರಮೃಣನ್ತಮ್ ಓಜಸಾ |
ಇಮಂ ಸಜಾತಾ ಅನುವೀರಯಧ್ವಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಸಖಾಯೋ ಅನು ಸಂರಭಧ್ವಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರ ಏಷಾಂ ನೇತಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯಜ್ಞಃ ಪುರ ಏತು ಸೋಮಃ |
ದೇವಸೇನಾನಾಮ್ ಅಭಿಭಞ್ಜತೀನಾಂ ಜಯನ್ತೀನಾಂ ಮರುತೋ ಯನ್ತು ಮಧ್ಯೇ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವೃಷ್ಣೋ ವರುಣಸ್ಯ ರಾಜ್ಞ ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಮರುತಾಂ ಶರ್ಧ ಉಗ್ರಮ್ |
ಮಹಾಮನಸಾಂ ಭುವನಚ್ಯವಾನಾಂ ಘೋಷೋ ದೇವಾನಾಂ ಜಯತಾಮ್ ಉದಸ್ಥಾತ್ ||
ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಸಮೃತೇಷು ಧ್ವಜೇಷ್ವ್ ಅಸ್ಮಾಕಂ ಯಾ ಇಷವಸ್ ತಾ ಜಯನ್ತು |
ಅಸ್ಮಾಕಂ ವೀರಾ ಉತ್ತರೇ ಭವನ್ತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ಉ ದೇವಾ ಅವತಾ ಭರೇಷ್ವ್ ಆ ||೨,೧೦।೪||
ಉದ್ ಉ ತ್ವಾ ||
ಪಞ್ಚ ದಿಶೋ ದೈವೀರ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವನ್ತು ದೇವೀರ್ ಅಪಾಮತಿಂ ದುರ್ಮತಿಂ ಬಾಧಮಾನಾಃ |
ರಾಯಶ್ಪೋಷೇ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್ ಆಭಜನ್ತೀ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇ ಅಧಿ ಯಜ್ಞೋ ಅಸ್ಥಾತ್ ||
ಸಮಿದ್ಧೇ ಅಗ್ನಾ ಅಧಿ ಮಾಮಹಾನ ಉಕ್ಥಪತ್ರಾ ಈಡ್ಯೋ ಗೃಭೀತಃ |
ತಪ್ತಂ ಘರ್ಮಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯಾಯಜನ್ತೋರ್ಜಾ ಯದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಶಮನ್ತ ದೇವಾಃ ||
[ಪುಟ ೨,೧೩೭]
ದೈವ್ಯಾಯ ಧಾತ್ರೇ ದೇಷ್ಟ್ರೇ ದೇವಶ್ರೀಃ ಶ್ರೀಮನಾಃ ಶತಪಾತ್ |
ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಯನ್ ||
ಹರಿಕೇಶಃ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸವಿತಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಉದಯಂ ಅಜಸ್ರಮ್ |
ತಸ್ಯ ಪೂಷಾ ಪ್ರಸವೇ ಯಾತಿ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸಂಪಶ್ಯನ್ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಗೋಪಾಃ ||
ದೇವಾ ದೇವೇಷ್ವ್ ಅಧ್ವರ್ಯನ್ತೋ ಅಸ್ಥುರ್ ವೀತಂ ಶಮಿತ್ರಾ ಶಮಿತಂ ಯಜಧ್ಯೈ |
ತುರೀಯೋ ಯಜ್ಞೋ ಯತ್ರ ಹವ್ಯಮ್ ಏತಿ ತತೋ ವಾಕಾ ಆಶಿಷೋ ನೋ ಜುಷನ್ತಾಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರಂ ವಿಶ್ವಾ ಅವೀವೃಧನ್ತ್ ಸಮುದ್ರವ್ಯಚಸಂ ಗಿರಃ |
ರಥೀತಮಂ ರಥೀನಾಂ ವಾಜಾನಾಂ ಸತ್ಪತಿಂ ಪತಿಮ್ ||
ವಿಮಾನ ಏಷ ದಿವೋ ಮಧ್ಯ ಆಸ್ತ ಆಪಪೃವಾನ್ ರೋದಸೀ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ |
ಸ ವಿಶ್ವಾಚೀರ್ ಅಭಿಚಷ್ಟೇ ಘೃತಾಚೀರ್ ಅನ್ತರಾ ಪೂರ್ವಮ್ ಅಪರಂ ಚ ಕೇತುಮ್ ||
ಉಕ್ಷಾ ಸಮುದ್ರೇ ಅರುಣಃ ಸುಪರ್ಣಃ ಪೂರ್ವಸ್ಯ ಯೋನಿಂ ಪಿತುರ್ ಆವಿವೇಶ |
ಮಧ್ಯೇ ದಿವೋ ನಿಹಿತಃ ಪೃಶ್ನಿರ್ ಅಶ್ಮಾ ವಿಚಕ್ರಮೇ ರಜಸಸ್ ಪಾತ್ಯ್ ಅನ್ತೌ ||
ಸುಮ್ನಹೂರ್ ಯಜ್ಞ ಆ ಚ ವಕ್ಷದ್ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವೋ ದೇವಂ ಆ ಚ ವಕ್ಷತ್ |
ದೇವಹೂರ್ ಯಜ್ಞ ಆ ಚ ವಕ್ಷದ್ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವೋ ದೇವಂ ಆ ಚ ವಕ್ಷತ್ ||
ವಾಜಸ್ಯ ಮಾ ಪ್ರಸವೇನೇತಿ ದ್ವೇ ||೨,೧೦।೫||
[ಪುಟ ೨,೧೩೮]
ಕ್ರಮಧ್ವಮ್ ಅಗ್ನಿನಾ ನಾಕಮ್ ಉಖ್ಯಂ ಹಸ್ತೇಷು ಬಿಭ್ರತಃ |
ದಿವಃ ಪೃಷ್ಠಂ ಸ್ವರ್ ಗತ್ವಾ ಮಿಶ್ರಾ ದೇವೇಭಿರ್ ಆಧ್ವಮ್ ||
ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಅನು ||
ಅಗ್ನೇ ಪ್ರೇಹಿ ಪ್ರಥಮೋ ದೇವಾಯತಾಂ ಚಕ್ಷುರ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಉತ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಮ್ |
ಇಯಕ್ಷಮಾಣಾ ಭೃಗುಭಿಃ ಸಹ ಸ್ವರ್ ಯನ್ತು ಯಜಮಾನಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ||
ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಹಮ್ ಉದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಆರುಹಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ ದಿವಮ್ ಆರುಹಮ್ |
ದಿವೋ ನಾಕಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠಾತ್ ಸ್ವರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಗಾಮ್ ಅಹಮ್ ||
ಸ್ವರ್ ಯನ್ತೋ ನಾಪೇಕ್ಷನ್ತಾ ಆ ದ್ಯಾಂ ರೋಹನ್ತಿ ರೋದಸೀ |
ಯಜ್ಞಂ ಯೇ ವಿಶ್ವತೋಧಾರಂ ಸುವಿದ್ವಾಂಸೋ ವಿತೇನಿರೇ ||
ನಕ್ತೋಷಾಸಾ, ಅಗ್ನೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ||
ಸುಪರ್ಣೋ ಽಸಿ ಗರುತ್ಮಾನ್ ಪೃಷ್ಠೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸೀದ |
ಭಾಸಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಆಪೃಣ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ದಿವಮ್ ಉತ್ತಭಾನ ತೇಜಸಾ ದಿಶಾ ಉದ್ದೃಂಹ ||
ಆಜುಹ್ವಾನಃ ಸುಪ್ರತೀಕಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಗ್ನೇ ಸ್ವಂ ಯೋನಿಮ್ ಆಸೀದ ಸಾಧ್ಯಾ |
ಅಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಧ್ಯ್ ಉತ್ತರಸ್ಮಿನ್ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಯಜಮಾನಶ್ ಚ ಸೀದತ ||
ತಾಂ ಸವಿತುರ್ ವರೇಣ್ಯಸ್ಯ ಚಿತ್ರಾಮ್ ಆಹಂ ವೃಣೇ ಸುಮತಿಂ ವಿಶ್ವಜನ್ಯಾಮ್ |
ಯಾಮ್ ಅಸ್ಯ ಕಣ್ವೋ ಅದುಹತ್ ಪ್ರಪೀನಾಂ ಸಹಸ್ರಧಾರಾಂ ಪಯಸಾ ಮಹೀಂ ಗಾಮ್ ||
ವಿಧೇಮ ತೇ ಪರಮೇ ಜನ್ಮನ್ನ್ ಅಗ್ನೇ ವಿಧೇಮ ಸ್ತೋಮೈರ್ ಅವರೇ ಸಧಸ್ಥೇ |
ಯಸ್ಮಾದ್ ಯೋನೇರ್ ಉದಾರಿಥಾ ಯಜಾ ತಂ ಪ್ರ ತ್ವೇ ಸಮಿದ್ಧೇ ಜುಹುರೇ ಹವೀಂಷಿ ||
ಪ್ರೇದ್ಧೋ ಅಗ್ನೇ ದೀದಿಹಿ ಪುರೋ ನೋ ಽಜಸ್ರಯಾ ಸೂರ್ಮ್ಯಾ ಯವಿಷ್ಠ |
ತಾಂ ಶಶ್ವನ್ತಾ ಉಪಯನ್ತಿ ವಾಜಾಃ ||
ಅಗ್ನೇ ತಮ್ ಅದ್ಯ ಸಪ್ತ ತೇ ಅಗ್ನೇ ||
ಚಿತಿಂ ಜುಹೋಮಿ ಮನಸಾ ಯಥಾ ದೇವಾ ಇಹಾಗಮನ್ |
ವೀತಿಹೋತ್ರಾ ಋತಾವೃಧಃ ||
ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ವೋ ವಯುನಸ್ಯ ಪತ್ಮನ್ ಜುಹೋಮಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣೇ |
ವಿಶ್ವಾಹಾದಾಭ್ಯಂ ಹವಿಃ ||೨,೧೦।೬||
[ಪುಟ ೨,೧೪೦]
ಶುಕ್ರಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಚಿತ್ರಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಸತ್ಯಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾಂಶ್ ಚ ಸತ್ಯಶ್ ಚ ಋತಪಾಶ್ ಚಾತ್ಯಂಹಾಸ್, ಋತಜಿಚ್ ಚ ಸತ್ಯಜಿಚ್ ಚ ಸೇನಜಿಚ್ ಚ ಸುಷೇಣಶ್ ಚ, ಅನ್ತಿಮಿತ್ರಶ್ ಚ ದೂರೇಽಮಿತ್ರಶ್ ಚ ಗಣಸ್, ಋತಶ್ ಚ ಸತ್ಯಶ್ ಚ ಧ್ರುವಶ್ ಚ ಧರುಣಶ್ ಚ ಧರ್ತಾ ಚ ವಿಧರ್ತಾ ಚ ವಿಧಾರಯಸ್, ಈಡೃಙ್ ಚೈತಾದೃಙ್ ಚ ಸದೃಙ್ ಚ ಪ್ರತಿಸದೃಙ್ ಚ ಮಿತಶ್ ಚ ಸಂಮಿತಶ್ ಚ ಸಭರಾಸ್, ಈದೃಕ್ಷಾಸ ಏತಾದೃಕ್ಷಾಸ ಊ ಷು ಣಃ ಸದೃಕ್ಷಾಸಃ ಪ್ರತಿಸದೃಕ್ಷಾಸಾ ಏತನ ಮಿತಾಸಶ್ ಚ ಸಂಮಿತಾಸೋ ನ ಊತಯೇ ಸಭರಸೋ ಮರುತೋ ಯಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮಿನ್, ಇನ್ದ್ರಂ ದೈವೀರ್ ವಿಶೋ ಮರುತೋ ಽನುವರ್ತ್ಮಾನಸ್, ಯಥೇನ್ದ್ರಂ ದೈವೀರ್ ವಿಶೋ ಮರುತೋ ಽನುವರ್ತ್ಮಾನೋ ಽಭವನ್ನ್ ಏವಮ್ ಇಮಂ ಯಜಮಾನಂ ದೈವೀಶ್ ಚ ವಿಶೋ ಮಾನುಷೀಶ್ ಚಾನುವರ್ತ್ಮಾನೋ ಭವನ್ತು ||೨,೧೧।೧||
ವಾಜಶ್ ಚ ಮೇ ಪ್ರಸವಶ್ ಚ ಮೇ ಪ್ರಯತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಪ್ರಸೃತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಧೀತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಕ್ರತುಶ್ ಚ ಮೇ ಸ್ವರಶ್ ಚ ಮೇ ಶ್ಲೋಕಶ್ ಚ ಮೇ ಶ್ರಾವಶ್ ಚ ಮೇ ಶ್ರುತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಸ್ವಶ್ ಚ ಮೇ ಪ್ರಾಣಶ್ ಚ ಮೇ ಽಪಾನಶ್ ಚ ಮೇ ವ್ಯಾನಶ್ ಚ ಮೇ ಽಸುಶ್ ಚ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಚ ಮಾ ಆಧೀತಂ ಚ ಮೇ ವಾಕ್ ಚ ಮೇ ಮನಶ್ ಚ ಮೇ ಚಕ್ಷುಶ್ ಚ ಮೇ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚ ಮೇ ದಕ್ಷಶ್ ಚ ಮೇ ಬಲಂ ಚ ಮೇ, ಓಜಶ್ ಚ ಮೇ ಸಹಶ್ ಚ ಮೇ, ಆಯುಶ್ ಚ ಮೇ ಜರಾ ಚ ಮೇ, ಆತ್ಮಾ ಚ ಮೇ ತನೂಶ್ ಚ ಮೇ ಶರ್ಮ ಚ ಮೇ ವರ್ಮ ಚ ಮೇ, ಅಙ್ಗಾನಿ ಚ ಮೇ ಽಸ್ಥಾನಿ ಚ ಮೇ ಪರೂಂಷಿ ಚ ಮೇ ಶರೀರಾಣಿ ಚ ಮೇ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಂ ಚ ಮಾ ಆಧಿಪತ್ಯಂ ಚ ಮೇ ಮನ್ಯುಶ್ ಚ ಮೇ ಭಾಮಶ್ ಚ ಮೇ, ಅಮಶ್ ಚ ಮೇ ಽಮ್ಭಶ್ ಚ ಮೇ ಜೇಮಾ ಚ ಮೇ ಮಹಿಮಾ ಚ ಮೇ ವರಿಮಾ ಚ ಮೇ ಪ್ರಥಿಮಾ ಚ ಮೇ ವರ್ಷ್ಮಾ ಚ ಮೇ ದ್ರಾಘ್ಮಾ ಚ ಮೇ ವೃದ್ಧಂ ಚ ಮೇ ವೃದ್ಧಿಶ್ ಚ ಮೇ ||೨,೧೧।೨||
ಸತ್ಯಂ ಚ ಮೇ ಶ್ರದ್ಧಾ ಚ ಮೇ ಜಗಚ್ ಚ ಮೇ ಧನಂ ಚ ಮೇ ವಶಶ್ ಚ ಮೇ ತ್ವಿಷಿಶ್ ಚ ಮೇ ಕ್ರೀಡಾ ಚ ಮೇ ಮೋದಶ್ ಚ ಮೇ ಸೂಕ್ತಂ ಚ ಮೇ ಸುಕೃತಂ ಚ ಮೇ ಜಾತಂ ಚ ಮೇ ಜನಿಷ್ಯಮಾಣಂ ಚ ಮೇ ವಿತ್ತಂ ಚ ಮೇ ವೇದ್ಯಂ ಚ ಮೇ ಭೂತಂ ಚ ಮೇ ಭವ್ಯಂ ಚ ಮೇ, ಋದ್ಧಂ ಚ ಮಾ ಋದ್ಧಿಶ್ ಚ ಮೇ ಸುಗಂ ಚ ಮೇ ಸುಪಥಂ ಚ ಮೇ ಕೢಪ್ತಂ ಚ ಮೇ ಕ್ರೢಪ್ತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಮತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಸುಮತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಶಂ ಚ ಮೇ ಮಯಶ್ ಚ ಮೇ ಪ್ರಿಯಂ ಚ ಮೇ ಽನುಕಾಮಶ್ ಚ ಮೇ ಕಾಮಶ್ ಚ ಮೇ ಸೌಮನಸಶ್ ಚ ಮೇ ಭಗಶ್ ಚ ಮೇ ದ್ರವಿಣಂ ಚ ಮೇ ಭದ್ರಂ ಚ ಮೇ ಶ್ರೇಯಶ್ ಚ ಮೇ ವಸೀಯಶ್ ಚ ಮೇ ಯಶಶ್ ಚ ಮೇ, ಋತಂ ಚ ಮೇ ಽಮೃತಂ ಚ ಮೇ, ಅಯಕ್ಷ್ಮಂ ಚ ಮೇ ಽನಾಮಯಚ್ ಚ ಮೇ ಜೀವಾತುಶ್ ಚ ಮೇ ದೀರ್ಘಾಯುತ್ವಂ ಚ ಮೇ, ಅನಮಿತ್ರಂ ಚ ಮೇ ಽಭಯಂ ಚ ಮೇ ಸುಖಂ ಚ ಮೇ ಶಯನಂ ಚ ಮೇ ಸೂಷಾಶ್ ಚ ಮೇ ಸುದಿನಂ ಚ ಮೇ ||೨,೧೧।೩||
ಯನ್ತಾ ಚ ಮೇ ಧರ್ತಾ ಚ ಮೇ ಕ್ಷೇಮಶ್ಚ ಮೇ ಧೃತಿಶ್ ಚ ಮೇ ವಿಶ್ವಂ ಚ ಮೇ ಮಹಶ್ ಚ ಮೇ ಸಂವಿಚ್ ಚ ಮೇ ಜ್ಞಾತ್ರಂ ಚ ಮೇ ಸೂಶ್ ಚ ಮೇ ಪ್ರಸೂಶ್ ಚ ಮೇ ಸೀರಂ ಚ ಮೇ ಲಯುಶ್ ಚ ಮೇ, ಊರ್ಕ್ ಚ ಮೇ ಸೂನೃತಾ ಚ ಮೇ ಪಯಶ್ ಚ ಮೇ ರಸಶ್ ಚ ಮೇ ಘೃತಂ ಚ ಮೇ ಮಧು ಚ ಮೇ ಸಗ್ಧಿಶ್ ಚ ಮೇ ಸಪೀತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಕೃಷಿಶ್ ಚ ಮೇ ವೃಷ್ಟಿಶ್ ಚ ಮೇ ಜೈತ್ರಂ ಚ ಮಾ ಔದ್ಭೇತ್ರಂ ಚ ಮೇ ರಯಿಶ್ ಚ ಮೇ ರಾಯಶ್ ಚ ಮೇ ಪುಷ್ಟಂ ಚ ಮೇ ಪುಷ್ಟಿಶ್ ಚ ಮೇ ವಿಭು ಚ ಮೇ ಪ್ರಭು ಚ ಮೇ ಪೂರ್ಣಂ ಚ ಮೇ ಪೂರ್ಣತರಂ ಚ ಮೇ ಕುಯವಂ ಚ ಮೇ ಽಕ್ಷಿತಿಶ್ ಚ ಮೇ, ಅಕ್ಷುಚ್ ಚ ಮೇ ಽನ್ನಂ ಚ ಮೇ ವ್ರೀಹಯಶ್ ಚ ಮೇ ಯವಾಶ್ ಚ ಮೇ ಮಾಷಾಶ್ ಚ ಮೇ ತಿಲಾಶ್ ಚ ಮೇ, ಅಣವಶ್ ಚ ಮೇ ಪ್ರಿಯಙ್ಗವಶ್ ಚ ಮೇ ಶ್ಯಾಮಾಕಾಶ್ ಚ ಮೇ ನೀವಾರಾಶ್ ಚ ಮೇ ಗೋಧೂಮಾಶ್ ಚ ಮೇ ಮಸೂರಾಶ್ ಚ ಮೇ ಮುದ್ಗಾಶ್ ಚ ಮೇ ಖರ್ವಾಶ್ ಚ ಮೇ ||೨,೧೧।೪||
ಪರ್ವತಾಶ್ ಚ ಮೇ ಗಿರಯಶ್ ಚ ಮೇ ಸಿಕತಾಶ್ ಚ ಮೇ ವನಸ್ಪತಯಶ್ ಚ ಮೇ, ಅಶ್ಮಾ ಚ ಮೇ ಅಮೃತ್ತಿಕಾ ಚ ಮೇ ಹಿರಣ್ಯಂ ಚ ಮೇ ಽಯಶ್ ಚ ಮೇ ಸೀಸಂ ಚ ಮೇ ತ್ರಪು ಚ ಮೇ ಶ್ಯಾಮಂ ಚ ಮೇ ಲೋಹಿತಾಯಸಂ ಚ ಮೇ, ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಮಾ ಆಪಶ್ ಚ ಮೇ, ಓಷಧಯಶ್ ಚ ಮೇ ವೀರುಧಶ್ ಚ ಮೇ ಕೃಷ್ಟಪಚ್ಯಾಶ್ ಚ ಮೇ ಽಕೃಷ್ಟಪಚ್ಯಾಶ್ ಚ ಮೇ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಶ್ ಚ ಮೇ ಪಶವ ಆರಣ್ಯಾಶ್ ಚ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್, ವಿತ್ತಂ ಚ ಮೇ ವಿತ್ತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಭೂತಂ ಚ ಮೇ ಭೂತಿಶ್ ಚ ಮೇ, ಅರ್ಥಶ್ ಚ ಮಾ ಏಮ ಚ ಮೇ, ಇತ್ಯಾ ಚ ಮೇ ಗತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಕರ್ಮ ಚ ಮೇ ಶಕ್ತಿಶ್ ಚ ಮೇ ವಸು ಚ ಮೇ ವಸತಿಶ್ ಚ ಮೇ, ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಸೋಮಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಸವಿತಾ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಸರಸ್ವತೀ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಪೂಷಾ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ, ಅದಿತಿಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಧಾತಾ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ತ್ವಷ್ಟಾ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಮಿತ್ರಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ವರುಣಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ವಿಷ್ಣುಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ವಸವಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ರುದ್ರಾಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ, ಆದಿತ್ಯಾಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಮರುತಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಪೃಥಿವೀ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ದ್ಯೌಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಸಮಾ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಕೃಷಿಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ವೃಷ್ಟಿಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ದಿಶಶ್ ಚ ಮಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ವಿಶ್ವೇ ಚ ಮೇ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಮೇ, ಅಂಶುಶ್ ಚ ಮೇ ರಶ್ಮಿಶ್ ಚ ಮೇ, ಅಧಿಪತಿಶ್ ಚ ಮೇ ಽದಾಭ್ಯಶ್ ಚ ಮೇ, ಉಪಾಂಶುಶ್ ಚ ಮೇ ಽನ್ತರ್ಯಾಮಶ್ ಚ ಮೇ, ಐನ್ದ್ರವಾಯವಶ್ ಚ ಮೇ ಮೈತ್ರಾವರುಣಶ್ ಚ ಮೇ, ಆಶ್ವಿನಶ್ ಚ ಮೇ ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾನಶ್ ಚ ಮೇ ಶುಕ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಮನ್ಥೀ ಚ ಮೇ, ಆಗ್ರಾಯಣಶ್ ಚ ಮೇ ವೈಶ್ವದೇವಶ್ ಚ ಮೇ, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಶ್ ಚ ಮೇ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವೈಶ್ವದೇವಶ್ ಚ ಮೇ ಧ್ರುವಶ್ ಚ ಮೇ ವೈಶ್ವಾನರಶ್ ಚ ಮೇ ಮರುತ್ವತೀಯಾಶ್ ಚ ಮೇ ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಶ್ ಚ ಮೇ ಸಾವಿತ್ರಶ್ ಚ ಮೇ ಸಾರಸ್ವತಶ್ ಚ ಮೇ ಪಾತ್ನೀವತಶ್ ಚ ಮೇ ಹಾರಿಯೋಜನಶ್ ಚ ಮೇ ಸ್ರುಚಶ್ ಚ ಮೇ ಚಮಸಾಶ್ ಚ ಮೇ ವಾಯವ್ಯಾನಿ ಚ ಮೇ ದ್ರೋಣಕಲಶಶ್ ಚ ಮೇ, ಅಧಿಷವಣೇ ಚ ಮೇ ಗ್ರಾವಾಣಶ್ ಚ ಮೇ ಪೂತಭೃಚ್ ಚ ಮೇ ಽಪೂತಭೃಚ್ ಚ ಮೇ ಬರ್ಹಿಶ್ ಚ ಮೇ ವೇದಿಶ್ ಚ ಮೇ, ಅವಭೃಥಶ್ ಚ ಮೇ ಸ್ವಗಾಕಾರಶ್ ಚ ಮೇ ||೨,೧೧।೫||
ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಘರ್ಮಶ್ ಚ, ಅರ್ಕಶ್ ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ ಚ ಪ್ರಾಣಶ್ ಚಾಶ್ವಮೇಧಶ್ ಚ, ಅದಿತಿಶ್ ಚ ಪೃಥಿವೀ ಚ ದಿತಿಶ್ ಚ ದ್ಯೌಶ್ ಚ ಶಕ್ವರೀರ್ ಅಙ್ಗುಲಯೋ ದಿಶಶ್ ಚ ಮೇ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ಋತುಶ್ ಚ ವ್ರತಂ ಚ ಸಂವತ್ಸರಶ್ ಚ ತಪಶ್ ಚ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಊರ್ವಷ್ಟೀವೇ ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರೇ ಚ ಮೇ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪೇತಾಮ್ ಏಕಾ ಚ ತಿಸ್ರಶ್ ಚಾ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತಸ್, ಚತಸ್ರಶ್ ಚಾಷ್ಟೌ ಚಾಷ್ಟಾಚತ್ವಾರಿಂಶತಸ್ ತ್ರ್ಯವಿಶ್ ಚ ತ್ರ್ಯವೀ ಚ ದಿತ್ಯವಾಟ್ ಚ ದಿತ್ಯೌಹೀ ಚ ಪಞ್ಚಾವಿಶ್ ಚ ಪಞ್ಚವೀ ಚ ತ್ರಿವತ್ಸಶ್ ಚ ತ್ರಿವತ್ಸಾ ಚ ತುರ್ಯವಾಟ್ ಚ ತುರ್ಯೌಹೀ ಚ ಪಷ್ಠವಾಟ್ ಚ ಪಷ್ಠೌಹೀ ಚ, ಉಕ್ಷಾ ಚ ವಶಾ ಚ ಋಷಭಶ್ ಚ ವೇಹಚ್ ಚ ಧೇನುಶ್ ಚಾನಡ್ವಾಂಶ್ ಚ ಸ್ತೋಮಶ್ ಚ ಯಜುಶ್ ಚ ಋಕ್ ಚ ಸಾಮ ಚ ದೀಕ್ಷಾ ಚ ತಪಶ್ ಚ ಬೃಹಚ್ ಚ ರಥನ್ತರಂ ಚ, ಓಷಧಯೋ ವನಸ್ಪತಯೋ ದಿಶಶ್ ಚ ಮೇ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ಅನ್ನಾಯ ತ್ವಾ ವಾಜಾಯ ತ್ವಾ ವಾಜಜಿತ್ಯಾಯೈ ತ್ವಾ, ಇಷೇ ತ್ವಾ, ಊರ್ಜೇ ತ್ವಾ ರಯ್ಯೈ ತ್ವಾ ಪೋಷಾಯ ತ್ವಾ ||೨,೧೧।೬||
ವಿಶ್ವೇ ನೋ ಅದ್ಯ ಮರುತೋ ವಿಶ್ವ ಊತೀ ವಿಶ್ವೇ ಭವನ್ತ್ವ್ ಅಗ್ನಯಃ ಸಮಿದ್ಧಾಃ |
ವಿಶ್ವೇ ನೋ ದೇವಾ ಅವಸಾಗಮನ್ನ್ ಇಹ ವಿಶ್ವಮ್ ಅಸ್ತು ದ್ರವಿಣಂ ವಾಜೋ ಅಸ್ಮೇ ||
ವಾಜೋ ಮೇ ಸಪ್ತ ಪ್ರದಿಶಶ್ ಚತಸ್ರೋ ವಾ ಪರಾವತಃ |
ವಾಜೋ ಮಾ ವಿಶ್ವೈರ್ ದೇವೈರ್ ಧನಸಾತಾ ಇಹಾವತು ||
ವಾಜಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಉತ ಮಧ್ಯತೋ ನೋ ವಾಜೋ ದೇವಾನ್ ಋತುಭಿಃ ಕಲ್ಪಯಾತಿ |
ವಾಜಸ್ಯ ಹಿ ಪ್ರಸವೇ ನನ್ನಮೀತಿ ವಿಶ್ವ ಆಶಾ ವಾಜಪತಿರ್ ಭವೇಯಮ್ ||
ವಾಜೋ ಮೇ ಅದ್ಯ ಪ್ರಸುವಾತಿ ದಾನಂ ವಾಜೋ ದೇವಾನ್ ಹವಿಷಾ ವರ್ಧಯಾತಿ |
ವಾಜೋ ಹಿ ಮಾ ಸರ್ವವೀರಂ ಚಕಾರ ಸರ್ವಾ ಆಶಾ ವಾಜಪತಿರ್ ಜಯೇಯಮ್ ||
ಸಂ ಮಾ ಸೃಜಾಮಿ ಪಯಸಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಂ ಮಾ ಸೃಜಾಮ್ಯ್ ಅದ್ಭಿರ್ ಓಷಧೀಭಿಃ |
ಸೋ ಽಹಂ ವಾಜಂ ಸನೇಯಮ್ ಅಗ್ನೇ ||
ಪಯಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪಯಾ ಓಷಧೀಷು ಪಯೋ ದಿವ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಪಯೋ ಧಾಃ |
ಪಯಸ್ವತೀಃ ಪ್ರದಿಶಃ ಸನ್ತು ಮಹ್ಯಮ್ ||೨,೧೨।೧||
[ಪುಟ ೨,೧೪೫]
ಋತಾಷಾಡ್ ಋತಧಾಮಾಗ್ನಿರ್ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯೌಷಧಯೋ ಽಪ್ಸರಸೋ ಮುದಾ ನಾಮ ಸ ನ ಇದಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪಾತು ತಾ ನ ಇದಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪಾನ್ತು ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ವಟ್ ತಾಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ವಟ್ ಸಂಹಿತೋ ವಿಶ್ವಸಾಮಾ ಸೂರ್ಯೋ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯ ಮರೀಚಯೋ ಽಪ್ಸರಸ ಆಯುವೋ ನಾಮ ಸುಷುಮ್ಣಃ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಶ್ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಪ್ಸರಸೋ ಬೇಕುರಯೋ ನಾಮ, ಇಷಿರೋ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಾ ವಾತೋ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯಾಪೋ ಽಪ್ಸರಸಾ ಊರ್ಜೋ ನಾಮ ಭುಜೀ ಸುಪರ್ಣೋ ಯಜ್ಞೋ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾ ಅಪ್ಸರಸಾ ಏಷ್ಟಯೋ ನಾಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮೇನ್ದ್ರೋ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯ ಮರುತೋ ಽಪ್ಸರಸಾ ಓಜೋ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಮನೋ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯ ಋಕ್ಸಾಮಾಣ್ಯ್ ಅಪ್ಸರಸಃ ಸ್ತವಾ ನಾಮ, ಅಮೃಡಯೋ ದೂರೇಹೇತಿರ್ ಮೃತ್ಯುರ್ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾ ಅಪ್ಸರಸೋ ಭೀರವೋ ನಾಮ ಸ ನೋ ಭುವನಸ್ಯ ಪತೇ ಯಸ್ಯ ತ ಉಪರಿ ಗೃಹಾ ವಿರಾಟ್ಪತೇ ಽಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಽಸ್ಮೈ ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಮಹಿ ಶರ್ಮ ಯಛ ಯಸ್ಯ ತೇ ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ ಅಪ್ಸರಸಃ ಪ್ಲೀಯಾ ನಾಮ ಸ ನ ಇದಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪಾತು ತಾ ನ ಇದಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪಾನ್ತು ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ವಟ್ ತಾಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ವಟ್ ||೨,೧೨।೨||
ಸಮುದ್ರೋ ಽಸಿ ನಭಸ್ವಾನ್ ಆರ್ದ್ರದಾನುಃ ಶಂಭೂರ್ ಮಯೋಭೂರ್ ಅಭಿ ಮಾ ವಾಹಿ ಸ್ವಾಹಾ, ಅವಸ್ಯುರ್ ಅಸಿ ದುವಸ್ವಾನ್, ಶಂಭೂರ್ ಮಯೋಭೂರ್ ಅಭಿ ಮಾ ವಾಹಿ ಸ್ವಾಹಾ ಮಾರುತೋ ಽಸಿ ಮರುತಾಂ ಗಣಃ ಶಂಭೂರ್ ಮಯೋಭೂರ್ ಅಭಿ ಮಾ ವಾಹಿ ಸ್ವಾಹಾ ಸಜೂರ್ ಅಬ್ದಾ ಆಯವಭಿಃ ಸಜೂರ್ ಉಷಾ ಆರುಣೀಭಿಃ ಸಜೋಷಾ ಅಶ್ವಿನಾ ದಂಸೋಭಿಃ ಸಜೂಃ ಸೂರಾ ಏತಶೇನ ಸಜೂರ್ ವೈಶ್ವಾನರ ಇಡಯಾ ಘೃತೇನ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಅಗ್ನಿಂ ಯುನಜ್ಮಿ ಶವಸಾ ಘೃತೇನ ದಿವ್ಯಂ ಸುಪರ್ಣಂ ವಯಸಂ ಬೃಹನ್ತಮ್ |
ತೇನ ವಯಂ ಪತೇಮ ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ವಿಷ್ಟಪಂ ಸ್ವೋ ರುಹಾಣಾ ಅಧಿ ನಾಕ ಉತ್ತಮೇ ||
ಇಮೌ ತೇ ಪಕ್ಷಾ ಅಜರೌ ಪತತ್ರಿಣೌ ಯಾಭ್ಯಾಂ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹಂಸ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ |
ತಾಭ್ಯಾಂ ವಯಂ ಪತೇಮ ಸುಕೃತಾಮ್ ಉಲೋಕಂ ಯತ್ರಾ ಋಷಯೋ ಜಗ್ಮುಃ ಪ್ರಥಮಾ ಯೇ ಪುರಾಣಾಃ ||
ಇನ್ದುರ್ ದಕ್ಷಃ ಶ್ಯೇನ ಋತಾವಾ ಹಿರಣ್ಯಪಕ್ಷಃ ಶಕುನೋ ಭುರಣ್ಯುಃ |
ಮಹಾನ್ತ್ ಸಧಸ್ಥೇ ಧ್ರುವ ಆ ನಿಷತ್ತಸ್, ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ದಿವೋ ಮೂರ್ಧಾಸಿ ನಾಭಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಊರ್ಗ್ ಅಪಾಮ್ ಓಷಧೀನಾಮ್ |
ವಿಶ್ವಾಯುಃ ಶರ್ಮ ಸಪ್ರಥಾ ನಮಸ್ ಪಥೇ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಮೂರ್ಧನ್ನ್ ಅಧಿತಿಷ್ಠಸಿ ಶ್ರಿತಃ ||
ಸಮುದ್ರೇ ತೇ ಹೃದಯಮ್ ಅನ್ತರ್ ಆಯುರ್ ಅಪೋ ದತ್ತೋದಧಿಂ ಭಿನ್ತ |
ದಿವಃ ಪರ್ಜನ್ಯಾದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತತೋ ನೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾವತ ||
[ಪುಟ ೨,೧೪೭]
ವಿ ತೇ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ರಶನಾಂ ವಿ ರಶ್ಮೀನ್ ವಿ ಯೋಕ್ತ್ರಾಣಿ ಪರಿಚರ್ತನಾನಿ |
ಧತ್ತಾದ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ದ್ರವಿಣೇಹ ಭದ್ರಂ ಪ್ರ ಮಾ ಬ್ರೂತಾದ್ ಭಾಗದಾಂ ದೇವತಾಸು ||
ಇಷ್ಟೋ ಯಜ್ಞೋ ಭೃಗುಭಿರ್ ದ್ರವಿಣೋದಾ ಯತ್ತಿಭಿರ್ ಆಶೀರ್ದಾ ವಸುಭಿಃ |
ಇಷ್ಟೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಆಹುತಃ ಪಿಪರ್ತು ನ ಇಷ್ಟಂ ಹವಿಃ ಸ್ವಗೇದಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ನಮಃ ||೨,೧೨।೩||
ಯೇನಾ ಋಷಯಸ್ ತಪಸಾ ಸತ್ರಮ್ ಆಸತೇನ್ಧಾನಾ ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವರ್ ಆಭರನ್ತಃ |
ಯಮ್ ಆಹುರ್ ಮನವಃ ಸ್ತೀರ್ಣಬರ್ಹಿಷಂ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಹಂ ನಿದಧೇ ನಾಕೇ ಅಗ್ನಿಮ್ ||
ತಂ ಪತ್ನೀಭಿರ್ ಅನುಗಛೇಮ ದೇವಾಃ ಪುತ್ರೈರ್ ಭ್ರಾತೃಭಿರ್ ಉತ ವಾ ಹಿರಣ್ಯೈಃ |
ನಾಕಂ ಗೃಭ್ಣಾನಾಃ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ತೃತೀಯೇ ಪೃಷ್ಠೇ ಅಧಿ ರೋಚನೇ ದಿವಃ ||
ಆ ವಾಚೋ ಮಧ್ಯಮ್ ಅರುಹದ್ ಭುರಣ್ಯುರ್ ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸತ್ಪತಿಶ್ ಚೇಕಿತಾನಃ |
ಪೃಷ್ಠೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ನಿಹಿತೋ ದವಿದ್ಯುತದ್ ಅಧಸ್ಪದಂ ಕೃಣುತಾಂ ಯೇ ಪೃತನ್ಯವಃ ||
ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವೀರತಮೋ ವಯೋಧಾಃ ಸಹಸ್ರೀಯೋ ಜ್ಯೋತತಾಮ್ ಅಪ್ರಯುಛನ್ |
ವಿಭ್ರಾಜಮಾನಃ ಸಲಿಲಸ್ಯ ಮಧ್ಯಾ ಉಪ ಪ್ರಯಾಹಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಧಾಮನ್ ||
[ಪುಟ ೨,೧೪೮]
ಅಗ್ನೇ ಚ್ಯವಸ್ವ ಸಮ್ ಅನು ಪ್ರಯಾಹ್ಯ್ ಆವಿಷ್ ಪಥೋ ದೇವಯಾನಾನ್ ಕೃಣುಷ್ವ |
ಇದಮಿದಂ ಸುಕೃತಮ್ ಆರಭಸ್ವ ಯತ್ರಾ ಋಷಯೋ ಜಗ್ಮುಃ ಪ್ರಥಮಾ ಯೇ ಪುರಾಣಾಃ ||
ಸಂಪ್ರಚ್ಯವಧ್ವಮ್ ಉಪ ಸಂ ಪ್ರಯಾತಾವಿಷ್ ಪಥೋ ದೇವಯಾನಾನ್ ಕೃಣುಧ್ವಮ್ |
ಏಭಿಃ ಸುಕೃತೈರ್ ಅನುಗಛೇಮ ದೇವಾ ಯತ್ರ ನಃ ಪೂರ್ವೇ ಪಿತರಃ ಪರೇತಾಃ ||
ಉದ್ಬುಧ್ಯಸ್ವಾಗ್ನೇ ಪ್ರತಿಜಾಗೃಹ್ಯ್ ಏನಮ್ ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತೇ ಸಂಸೃಜೇಥಾಮ್ ಅಯಂ ಚ |
ಪುನಃ ಕೃಣ್ವನ್ತಃ ಪಿತರೋ ಯುವಾನೋ ಽನ್ವಾತಾಂಸುಸ್ ತವ ತನ್ತುಮ್ ಏತಮ್ ||
ಯೇನ ವಹಸಿ ಸಹಸ್ರಂ ಯೇನಾಗ್ನೇ ಸರ್ವವೇದಸಮ್ |
ತೇನೇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ನೋ ವಹ ಸ್ವರ್ ದೇವೇಷು ಗನ್ತವೇ ||
ಅಯಂ ತೇ ||೨,೧೨।೪||
ಸಮಾಸ್ ತ್ವಾಗ್ನ ಋತವೋ ವರ್ಧಯನ್ತು ಸಂವತ್ಸರಾ ಋಷಯೋ ಯಾನಿ ಸತ್ಯಾ |
ಸಂ ದಿವ್ಯೇನ ದೀದಿಹಿ ರೋಚನೇನ ವಿಶ್ವಾ ಆಭಾಹಿ ಪ್ರದಿಶಶ್ ಚತಸ್ರಃ ||
ಸಂ ಚೇಧ್ಯಸ್ವಾಗ್ನೇ ಪ್ರ ಚ ಬೋಧಯೈನಮ್ ಉಚ್ ಚ ತಿಷ್ಠ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯ |
ಮಾ ಚ ರಿಷದ್ ಉಪಸತ್ತಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಸ್ ತೇ ಯಶಸಃ ಸನ್ತು ಮಾನ್ಯೇ ||
ತ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ವೃಣತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಇಮೇ ಶಿವೋ ಅಗ್ನೇ ಸಂವರಣೇ ಭವಾ ನಃ |
ಸಪತ್ನಹಾಗ್ನೇ ಅಭಿಮಾತಿಜಿದ್ ಭವ ಸ್ವೇ ಗಯೇ ಜಾಗೃಹ್ಯ್ ಅಪ್ರಯುಛನ್ ||
ಇಹೈವಾಗ್ನೇ ಅಧಿಧಾರಯಾ ರಯಿಂ ಮಾ ತ್ವಾ ನಿಕ್ರನ್ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತೌ ನಿಕಾರಿಣಃ |
ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸುಯಮಮ್ ಅಸ್ತು ತುಭ್ಯಮ್ ಉಪಸತ್ತಾ ವರ್ಧತಾಂ ತೇ ಅನಿಷ್ಟೃತಃ ||
ಕ್ಷತ್ರೇಣಾಗ್ನೇ ಸ್ವೇನ ಸಂರಭಸ್ವ ಮಿತ್ರೇಣಾಗ್ನೇ ಮಿತ್ರಧೇಯೇ ಯತಸ್ವ |
ಸಜಾತಾನಾಂ ಮಧ್ಯಮೇಷ್ಠೇಯಾಯ ರಾಜ್ಞಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ವಿಹಷ್ಯೋ ದೀದಿಹೀಹ ||
ಅತಿ ನಿಹೋ ಅತಿ ಸೃಧೋ ಅತ್ಯ್ ಅಚಿತ್ತಿಮ್ ಅತಿ ನಿರೃತಿಮ್ ಅದ್ಯ |
ವಿಶ್ವಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ದುರಿತಾ ತರ ತ್ವಮ್ ಅಥಾಸ್ಮಭ್ಯಂ ಸಹವೀರಂ ರಯಿಂ ದಾಃ ||
ಅನಾಧೃಷ್ಯೋ ಜಾತವೇದಾ ಅನಿಷ್ಟೃತೋ ವಿರಾಡ್ ಅಗ್ನೇ ಕ್ಷತ್ರಭೃದ್ ದೀದಿಹೀಹ |
ವ್ಯ್ ಅಮೀವಾಃ ಪ್ರಮುಞ್ಚನ್ ಮಾನುಷಾಣಾಂ ಶಿವೇಭಿರ್ ಅದ್ಯ ಪರಿಪಾಹಿ ನೋ ವೃಧೇ ||
ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಸವಿತರ್ ಬೋಧಯೈನಂ ಸಂಶಿತಂ ಚಿತ್ ಸಂತರಂ ಸಂಶಿಶಾಧಿ |
ವರ್ಧಯೈನಂ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯ ವಿಶ್ವೇ ಚೈನಮ್ ಅನುಮದನ್ತು ದೇವಾಃ ||
ಅಮುತ್ರಭೂಯಾದ್ ಅಧ ಯದ್ ಯಮಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಅಭಿಶಸ್ತೇರ್ ಅಮುಞ್ಚಃ |
ಪ್ರತ್ಯೂಹತಾಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಮೃತ್ಯುಮ್ ಅಸ್ಮಾದ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಭಿಷಜಾ ಶಚೀಭಿಃ ||
ಉದ್ ವಯಂ ತಮಸಸ್ ಪರಿ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪಶ್ಯನ್ತಾ ಉತ್ತರಮ್ |
ದೇವಂ ದೇವತ್ರಾ ಸೂರ್ಯಮ್ ಅಗನ್ಮ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಉತ್ತಮಮ್ ||೨,೧೨।೫||
ಊರ್ಧ್ವಾ ಅಸ್ಯ ಸಮಿಧೋ ಭವನ್ತ್ಯ್ ಊರ್ಧ್ವಾ ಶುಕ್ರಾ ಶೋಚೀಂಷ್ಯ್ ಅಗ್ನೇಃ |
ದ್ಯುಮತ್ತಮಾ ಸುಪ್ರತೀಕಸ್ಯ ಸೂನೋಃ ||
ತನೂನಪಾದ್ ಅಸುರೋ ವಿಶ್ವವೇದಾ ದೇವೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವಯಾನಾನ್
ಪಥೋ ಅನಕ್ತು ಮಧ್ವಾ ಘೃತೇನ |
ಮಧ್ವಾ ಯಜ್ಞಂ ನಕ್ಷತಿ ಪ್ರೀಣಾನಃ ||
[ಪುಟ ೨,೧೫೦]
ನರಾಶಂಸೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸುಕೃದ್ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ವಿಶ್ವವಾರಃ |
ಅಛಾಯಮ್ ಏತಿ ಶವಸಾ ಘೃತೇನ ||
ಈಡಾನೋ ವಹ್ನಿರ್ ನಮಸಾಗ್ನಿಂ ಸ್ರುಚೋ ಅಧ್ವರೇಷು ಪ್ರಯತ್ಸು |
ಸ ಯಕ್ಷದ್ ಅಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಅಗ್ನೇಃ |
ಸ ಈಂ ಮನ್ದ್ರಾ ಸುಪ್ರಯಸಾ ಸ್ತರೀಮನ್ | ಬರ್ಹಿಷೋ ಮಿತ್ರಮಹಾಃ |
ವಸುಶ್ ಚೇತಿಷ್ಠೋ ವಸುಧಾತಮಶ್ ಚ ||
ದ್ವಾರೋ ದೇವೀರ್ ಅನ್ವ್ ಅಸ್ಯ ವಿಶ್ವಾ ವ್ರತಾ ದದನ್ತೇ ಅಗ್ನೇಃ |
ಉರುವ್ಯಚಸೋ ಧಾಮ್ನಾ ಪತ್ಯಮಾನಾಃ ||
ತೇ ಅಸ್ಯ ಯೋಷಣೇ ದಿವ್ಯೇ ನ ಯೋನಾ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ |
ಇಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವತಾಮ್ ಅಧ್ವರಂ ನಃ ||
ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಇಮಮ್ ಅಧ್ವರಂ ನೋ ಽಗ್ನೇರ್ ಜಿಹ್ವಾಭಿಗೃಣೀತಮ್ |
ಕೃಣುತಂ ನಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಮ್ ||
ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ಬರ್ಹಿರ್ ಏದಂ ಸ್ಯೋನಮ್ ಇಡಾ ಸರಸ್ವತೀ ಮಹೀ |
ಭಾರತೀ ಗೃಣಾನಾ ||
ತನ್ ನಸ್ ತುರೀಪಮ್ ಅದ್ಭುತಂ ಪುರುಕ್ಷು ತ್ವಷ್ಟಃ ಸುವೀರ್ಯಮ್ |
ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ವಿಷ್ಯ ನಾಭಿಮ್ ಅಸ್ಮೇ ||
ವನಸ್ಪತೇ ಽವಸೃಜಾ ರರಾಣಸ್ ತ್ಮನಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಹವ್ಯಂ ಶಮಿತಾ ಸೂದಯಾತಿ ||
[ಪುಟ ೨,೧೫೧]
ಅಗ್ನೇ ಸ್ವಾಹಾ ಕೃಣುಹಿ ಜಾತವೇದಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ದೇವೇಭ್ಯಃ |
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಹವಿರ್ ಇದಂ ಜುಷನ್ತಾಮ್ ||೨,೧೨।೬||
ಸಮ್ ಅನ್ಯಾ ಯನ್ತ್ಯ್ ಉಪಯನ್ತ್ಯ್ ಅನ್ಯಾಃ ಸಮಾನಮ್ ಊರ್ವಂ ನದ್ಯಃ ಪೃಣನ್ತಿ |
ತಮ್ ಉ ಶುಚಿಂ ಶುಚಯೋ ದೀದಿವಾಂಸಮ್ ಅಪಾಂ ನಪಾತಂ ಪರಿತಸ್ಥುರ್ ಆಪಃ ||
ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಃ ಸ ಹಿರಣ್ಯಸಂದೃಗ್ ಅಪಾಂ ನಪಾತ್ ಸೇದ್ ಉ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಃ |
ಹಿರಣ್ಯಯಾತ್ ಪರಿ ಯೋನೇರ್ ನಿಷದ್ಯ ಹಿರಣ್ಯದಾ ದದತ್ಯ್ ಅನ್ನಮ್ ಅಸ್ಮೈ ||
ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಾಃ ಶುಚಯಃ ಪಾವಕಾ ಯಾಸು ಜಾತಃ ಕಶ್ಯಪೋ ಯಾಸ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಃ |
ಅಗ್ನಿಂ ಯಾ ಗರ್ಭಂ ದಧಿರೇ ವಿರೂಪಾಸ್ ತಾ ನಾ ಆಪಃ ಶಂ ಸ್ಯೋನಾ ಭವನ್ತು ||
ಯಾಸಾಂ ರಾಜಾ ವರುಣೋ ಯಾತಿ ಮಧ್ಯೇ ಸತ್ಯಾನೃತೇ ಅವಪಶ್ಯನ್ ಜನಾನಾಮ್ |
ಮಧುಶ್ಚುತಃ ಶುಚಯೋ ಯಾಃ ಪಾವಕಾಸ್ ತಾ ನಾ ಆಪಃ ಶಂ ಸ್ಯೋನಾ ಭವನ್ತು ||
[ಪುಟ ೨,೧೫೨]
ಯಾಸಾಂ ದೇವಾ ದಿವಿ ಕೃಣ್ವನ್ತಿ ಭಕ್ಷಂ ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಬಹುಧಾ ಭವನ್ತಿ |
ಯಾಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಪಯಸೋನ್ದನ್ತಿ ಶುಕ್ರಾಸ್ ತಾ ನಾ ಆಪಃ ಶಂ ಸ್ಯೋನಾ ಭವನ್ತ ||
ಶಿವೇನ ಮಾ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪಶ್ಯತಾಪಃ ಶಿವಯಾ ತನ್ವೋಪಸ್ಪೃಶತ ತ್ವಚಂ ಮೇ |
ಸರ್ವಂ ಅಗ್ನೀಂರ್ ಅಪ್ಸುಷದೋ ಹುವೇ ಮಯಿ ವರ್ಚೋ ಬಲಮ್ ಓಜೋ ನಿಧತ್ತ ||
ಯದ್ ಅದಃ ಸಂಪ್ರಯತೀರ್ ಅಹಾ ಅನದತಾ ಹತೇ |
ತಸ್ಮಾದ್ ಆ ನದ್ಯೋ ನಾಮ ಸ್ಥ ತಾ ವೋ ನಾಮಾನಿ ಸಿನ್ಧವಃ ||
ಸಂಪ್ರಚ್ಯುತಾ ವರುಣೇನ ಯಞ್ ಶೀಭಂ ಸಮವಲ್ಗತ |
ತದ್ ಆಪ್ನೋದ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವೋ ಯತೀಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಪೋ ಅನುಷ್ಠನ ||
ಅಪಕಾಮಂ ಸ್ಯನ್ದಮಾನಾ ಅವೀವರತ ವೋ ಹಿ ಕಮ್ |
ಇನ್ದ್ರೋ ವಃ ಶಕ್ತಿಭಿರ್ ದೇವೀಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾರ್ ನಾಮ ವೋ ಹಿತಮ್ ||
ಏಕೋ ವೋ ದೇವೋ ಅಪ್ಯತಿಷ್ಠತ್ ಸ್ಯನ್ದಮಾನಾ ಯಥಾವಶಮ್ |
ಉದಾನಿಷುರ್ ಮಹೀರ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಉದಕಮ್ ಉಚ್ಯತೇ ||
ಆದ್ ಇತ್ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯ್ ಉತ ವಾ ಶೃಣೋಮ್ಯ್ ಆ ಮಾ ಘೋಷೋ ಗಛತಿ ವಾರ್ ನ್ವ್ ಆಸಾಮ್ |
ತೀವ್ರೋ ರಸೋ ಮಧುಪೃಚಾಮ್ ಅರಂಗಮ ಆ ಮಾ ಪ್ರಾಣೇನ ಸಹ ವರ್ಚಸಾಗನ್ ||
[ಪುಟ ೨,೧೫೩]
ಆಪೋ ದೇವೀರ್ ಘೃತಮಿನ್ವಾ ಊ ಆಪೋ ಅಗ್ನೀಷೋಮೌ ಬಿಭ್ರತ್ಯ್ ಆಪಾ ಇತ್ ತಾಃ |
ಮನ್ಯೇ ಭೇಜಾನೋ ಅಮೃತಸ್ಯ ತರ್ಹಿ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಾ ಅತೃಪಂ ಯದಾ ವಃ ||
ಆಪೋ ಹಿ ಷ್ಠೇತಿ ತಿಸ್ರಃ ||
ದಿವಿ ಶ್ರಯಸ್ವ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯತಸ್ವ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಂಭವ ಭ್ರಾಜಂ ಗಛ ||೨,೧೩।೧||
ತಪೋ ಯೋನಿರ್ ಅಸಿ ವಿಶ್ವಾಭಿಸ್ ತ್ವಾ ಧೀಭಿರ್ ಅಛಿದ್ರಾಮ್ ಉಪದಧಾಮಿ, ಋತಂ ಯೋನಿಃ ಸತ್ಯಂ ಯೋನಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಯೋನಿಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಯೋನಿಃ ಪೃಥಿವೀ ಯೋನಿಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಯೋನಿಸ್, ದ್ಯೌರ್ ಯೋನಿಸ್, ದಿಶೋ ಯೋನಿಃ ||೨,೧೩।೨||
ಪ್ರಾಣಾದ್ ಅಪಾನಂ ಸಂತನು, ಅಪಾನಾದ್ ವ್ಯಾನಂ ಸಂತನು ವ್ಯಾನಾಚ್ ಚಕ್ಷುಃ ಸಂತನು ಚಕ್ಷುಷಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಸಂತನು ಶ್ರೋತ್ರಾತ್ ಪೃಥಿವೀಂ ಸಂತನು ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಸಂತನು, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ ದಿವಂ ಸಂತನು ದಿವೋ ದಿಶಃ ಸಂತನು ದಿಗ್ಭ್ಯಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಅನುಸಂತನು ||೨,೧೩।೩||
ಋಚಾ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ವಷಟ್ಕಾರೇಣ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಹಿಂಕಾರೇಣ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೇನ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ, ಉದ್ಗೀಥೇನ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಪ್ರತಿಹಾರೇಣ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಸ್ತುತೇನ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ನಿಧನೇನ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಸಾದಯಾಮಿ ||೨,೧೩।೪||
ದೂತಂ ವೋ ವಿಶ್ವದೇವಸಂ ಹವ್ಯವಾಹಮ್ ಅಮರ್ತ್ಯಮ್ |
ಯಜಿಷ್ಠಮ್ ಋಞ್ಜಸೇ ಗಿರಾ ||
[ಪುಟ ೨,೧೫೪]
ಅಗನ್ಮ ಮಹಾ ನಮಸಾ ಯವಿಷ್ಠಂ ಯೋ ದೀದಾಯ ಸಮಿದ್ಧಃ ಸ್ವೇ ದುರೋಣೇ |
ಚಿತ್ರಭಾನುಂ ರೋದಸೀ ಅನ್ತರ್ ಉರ್ವೀ ಸ್ವಾಹುತಂ ವಿಶ್ವತಃ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ ||
ಅಯಮ್ ಇಹ ||
ದಧನ್ವೇ ವಾ ಯದ್ ಈಮ್ ಅನು ವೋಚದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ವೇರ್ ಉ ತತ್ |
ಪರಿ ವಿಶ್ವಾನಿ ಕಾವ್ಯಾ ನೇಮಿಶ್ ಚಕ್ರಮ್ ಇವಾಭುವತ್ ||
ಓಭೇ ಸುಶ್ಚನ್ದ್ರ ವಿಶ್ಪತೇ ದರ್ವೀ ಶ್ರೀಣೀಷ ಆಸನಿ |
ಉತೋ ನಾ ಉತ್ ಪುಪೂರ್ಯಾ ಉಕ್ಥೇಷು ಶವಸಸ್ಪತೇ, ಇಷಂ ಸ್ತೋತೃಭ್ಯಾ ಆಭರ ||೨,೧೩।೫||
ಇನ್ದ್ರೋ ದಧೀಚೋ ಅಸ್ಥಭಿರ್ ವೃತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಪ್ರತಿಷ್ಕುತಃ |
ಜಘಾನ ನವತೀರ್ ನವ ||
ಅತ್ರಾಹ ಗೋರ್ ಅಮನ್ವತ ನಾಮ ತ್ವಷ್ಟುರ್ ಅಪೀಚ್ಯಮ್ |
ಇತ್ಥಾ ಚನ್ದ್ರಮಸೋ ಗೃಹೇ ||
ಇಛನ್ನ್ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಯಞ್ ಶಿರಃ ಪರ್ವತೇಷ್ವ್ ಅಪಶ್ರಿತಮ್ |
ಅವಿನ್ದಞ್ ಶರ್ಯಣಾವತಿ ||
ಇನ್ದ್ರಮ್ ಇದ್ ಗಾಥಿನೋ ಬೃಹದ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅರ್ಕೇಭಿರ್ ಅರ್ಕಿಣಃ |
ಇನ್ದ್ರಂ ವಾಣೀರ್ ಅನೂಷತ ||
[ಪುಟ ೨,೧೫೫]
ಇನ್ದ್ರೋ ದೀರ್ಘಾಯ ಚಕ್ಷಸಾ ಆ ಸೂರ್ಯಂ ರೋಹಯದ್ ದಿವಿ |
ವಿ ಗೋಭಿರ್ ಅದ್ರಿಮ್ ಐರಯತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾ ಇದ್ ಧರ್ಯೋಃ ಸಚಾ ಸಂಮಿಶ್ಲಾ ಆ ವಚೋಯುಜಾ |
ಇನ್ದ್ರೋ ವರ್ಜೀ ಹಿರಣ್ಯಯಃ ||
ಇನ್ದ್ರ ವಾಜೇಷು ನೋ ಽವ ಸಹಸ್ರಪ್ರಧನೇಷು ಚ |
ಉಗ್ರ ಉಗ್ರಾಭಿರ್ ಊತಿಭಿಃ ||
ತಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ವಾಜಯಾಮಸಿ ಮಹೇ ವೃತ್ರಾಯ ಹನ್ತವೇ |
ಸ ವೃಷಾ ವೃಷಭೋ ಭುವತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಃ ಸ ದಾಮನೇ ಕೃತ ಓಜಿಷ್ಠಃ ಸ ಬಲೇ ಹಿತಃ |
ದ್ಯುಮ್ನೀ ಶ್ಲೋಕೀ ಸ ಸೋಮ್ಯಃ ||
ಗಿರಾ ವಜ್ರೋ ನ ಸಂಭೃತಃ ಸಬಲೋ ಅನಪಚ್ಯುತಃ |
ವವಕ್ಷ ಉಗ್ರೋ ಅಸ್ತೃತಃ ||೨,೧೩।೬||
ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಹಸ್ರಿಣಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಮೂರ್ಧಾ ತ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಪುಷ್ಕರಾದ್ ಅಧಿ ||
ಅಬೋಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಮಿಧಾ ಜನಾನಾಂ ಪ್ರತಿ ಧೇನುಮ್ ಇವಾಯತೀಮ್ ಉಷಾಸಮ್ |
ಯಹ್ವಾ ಇವ ಪ್ರ ವಯಾಮ್ ಉಜ್ಜಿಹಾನಾಃ ಪ್ರ ಭಾನವಃ ಸಿಸ್ರತೇ ನಾಕಮ್ ಅಛ ||
ಅವೋಚಾಮ ಕವಯೇ ಮೇಧ್ಯಾಯ ವಚೋ ವನ್ದಾರು ವೃಷಭಾಯ ವೃಷ್ಣೇ |
ಗವಿಷ್ಠಿರೋ ನಮಸಾ ಸ್ತೋಮಮ್ ಅಗ್ನೌ ದಿವೀವ ರುಕ್ಮಮ್ ಉರುವ್ಯಞ್ಚಮ್ ಅಶ್ರೇತ್ ||
ಅಬೋಧಿ ಹೋತಾ ಯಜಥಾಯ ದೇವಾನ್ ಊರ್ಧ್ವೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸುಮನಾಃ ಪ್ರಾತರ್ ಅಸ್ಥಾತ್ |
ಸಮಿದ್ಧಸ್ಯ ರುಶದ್ ಅದರ್ಶಿ ಪಾಜೋ ಮಹಾನ್ ದೇವಸ್ ತಮಸೋ ನಿರಮೋಚಿ ||
ಜನಸ್ಯ ಗೋಪಾ ಅಜನಿಷ್ಟ ಜಾಗೃವಿರ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸುದಕ್ಷಃ ಸುವಿತಾಯ ನವ್ಯಸೇ |
ಘೃತಪ್ರತೀಕೋ ಬೃಹತಾ ದಿವಿಸ್ಪೃಶಾ ದ್ಯುಮದ್ ವಿಭಾತಿ ಭರತೇಭ್ಯಃ ಶುಚಿಃ ||
ತ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಅಙ್ಗಿರಸೋ ಗುಹಾ ಹಿತಮ್ ಅನ್ವವಿನ್ದಞ್ ಶಿಶ್ರಿಯಾಣಂ ವನೇವನೇ |
ಸ ಜಾಯಸೇ ಮಥ್ಯಮಾನಃ ಸಹೋ ಮಹತ್ ತ್ವಾಮ್ ಆಹುಃ ಸಹಸಸ್ ಪುತ್ರಮ್ ಅಙ್ಗಿರಃ ||
ತುಭ್ಯೇದಮ್ ಅಗ್ನೇ ಮಧುಮತ್ತಮಂ ವಚಸ್ ತುಭ್ಯಂ ಮನೀಷಾ ಇಯಮ್ ಅಸ್ತು ಶಂ ಹೃದೇ |
ತ್ವಾಂ ಗಿರಃ ಸಿನ್ಧುಮ್ ಇವಾವನೀರ್ ಮಹೀರ್ ಆಪೃಣನ್ತಿ ಶವಸಾ ವರ್ಧಯನ್ತಿ ಚ ||
ಸಂಸಮ್ ಇದ್ ಯುವಸೇ ವೃಷನ್ನ್ ಅಗ್ನೇ ವಿಶ್ವಾನ್ಯ್ ಅರ್ಯ ಆ |
ಇಡಸ್ಪದೇ ಸಮಿಧ್ಯಸೇ ಸ ನೋ ವಸೂನ್ಯ್ ಆಭರ ||
ಅಗ್ನಿಂ ವಃ ಪೂರ್ವ್ಯಂ ಗಿರಾ ದೇವಮ್ ಈಡೇ ವಸೂನಾಮ್ |
ಸಪರ್ಯವಃ ಪುರುಪ್ರಿಯಂ ಮಿತ್ರಂ ನ ಕ್ಷೇತ್ರಸಾಧಸಮ್ ||
ತ್ವಾಂ ಚಿತ್ರಶ್ರವಸ್ತಮ ಹವನ್ತೇ ವಿಕ್ಷು ಜನ್ತವಃ |
ಶೋಚಿಷ್ಕೇಶಂ ಪುರುಪ್ರಿಯಾಗ್ನೇ ಹವ್ಯಾಯ ವೋಢವೇ ||
ಆ ತೇ ಅಗ್ನ ಇಧೀಮಹಿ ದ್ಯುಮನ್ತಂ ದೇವಾಜರಮ್ |
ಯದ್ ಧ ಸ್ಯಾ ತೇ ಪನೀಯಸೀ ಸಮಿದ್ ದೀದಯತಿ ದ್ಯವಿ, ಇಷಂ ಸ್ತೋತೃಭ್ಯಾ ಆಭರ ||
ಅಗ್ನಿಂ ತಂ ಮನ್ಯೇ ಯೋ ವಸುರ್ ಅಸ್ತಂ ಯಂ ಯನ್ತಿ ಧೇನವಃ |
ಅಸ್ತಮ್ ಅರ್ವನ್ತ ಆಶವೋ ಽಸ್ತಂ ನಿತ್ಯಾಸೋ ವಾಜಿನಸ್, ಇಷಂ ಸ್ತೋತೃಭ್ಯಾ ಆಭಾರ ||
ಸೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಯೋ ವಸುರ್ ಗೃಣೇ ಸಂ ಯಮ್ ಆಯನ್ತಿ ಧೇನವಃ |
ಸಮ್ ಅರ್ವನ್ತೋ ರಘುದ್ರುವಃ ಸಂ ಸುಜಾತಾಸಃ ಸೂರಯಸ್, ಇಷಂ ಸ್ತೋತೃಭ್ಯಾ ಆಭರ ||೨,೧೩।೭||
ಏನಾ ವೋ ಅಗ್ನಿಂ ನಮಸೋರ್ಜೋ ನಪಾತಮ್ ಆಹುವೇ |
ಪ್ರಿಯಂ ಚೇತಿಷ್ಠಮ್ ಅರತಿಂ ಸ್ವಧ್ವರಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ದೂತಮ್ ಅಮೃತಮ್ ||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಗೃಹಪತಿಸ್ ತ್ವಂ ಹೋತಾ ನೋ ಅಧ್ವರೇ |
ತ್ವಂ ಪೋತಾ ವಿಶ್ವವಾರ ಪ್ರಚೇತಾ ಯಕ್ಷಿ ವೇಷಿ ಚ ವಾರ್ಯಮ್ ||
ದೇವೋ ವೋ ದ್ರವಿಣೋದಾಃ ಪೂರ್ಣಾಂ ವಿವಷ್ಟ್ಯ್ ಆಸಿಚಮ್ |
ಉದ್ ವಾ ಸಿಞ್ಚಧ್ವಮ್ ಉಪ ವಾ ಪೃಣಧ್ವಮ್ ಆದ್ ಇದ್ ವೋ ದೇವ ಓಹತೇ |
ಅಗ್ನೇ ವಾಜಸ್ಯ ಗೋಮತಾ ಈಶಾನಃ ಸಹಸೋ ಯಹೋ |
ಅಸ್ಮೇ ಧೇಹಿ ಜಾತವೇದೋ ಮಹಿ ಶ್ರವಃ ||
ಸ ಇಧಾನೋ ವಸುಃ ಕವಿರ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಈಡೇನ್ಯೋ ಗಿರಾ |
ರೇವದ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಪುರ್ವಣೀಕ ದೀದಿಹಿ ||
ಕ್ಷಪೋ ರಾಜನ್ನ್ ಉತ ತ್ಮನಾಗ್ನೇ ವಸ್ತೋರ್ ಉತೋಷಸಃ |
ಸ ತಿಗ್ಮಜಮ್ಭ ರಕ್ಷಸೋ ದಹ ಪ್ರತಿ ||
ಅಗ್ನೇ ತಮ್ ಅದ್ಯಾಶ್ವಂ ನ ಸ್ತೋಮೈಃ ಕ್ರತುಂ ನ ಭದ್ರಂ ಹೃದಿಸ್ಪೃಶಮ್ |
ಋಧ್ಯಾಮಾ ತಾ ಓಹೈಃ ||
ಅಧಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಕ್ರತೋರ್ ಭದ್ರಸ್ಯ
ದಕ್ಷಸ್ಯ ಸಾಧೋಃ |
ರಥೀರ್ ಋತಸ್ಯ ಬೃಹತೋ ಬಭೂಥ ||
ಆಭಿಷ್ ಟೇ ಅದ್ಯ ಗೀರ್ಭಿರ್ ಗೃಣನ್ತಸ್, ಅಗ್ನೇ ದಾಶೇಮ | ಪ್ರ ತೇ ದಿವೋ ನ ಸ್ತನಯನ್ತ ಶುಷ್ಮೈಃ |
ಅಗ್ನಿಂ ಹೋತಾರಂ ಮನ್ಯೇ ದಾಸ್ವನ್ತಂ ವಸುಂ ಸೂನುಂ ಸಹಸೋ ಜಾತವೇದಸಂ ವಿಪ್ರಂ ನ ಜಾತವೇದಸಮ್ | ಯ ಊರ್ಧ್ವಯಾ ಸ್ವಧ್ವರಸ್, ದೇವಾಚ್ಯಾ ಕೃಪಾ |
ಘೃತಸ್ಯ ವಿಭ್ರಾಷ್ಟಿಮ್ ಅನು ಶುಕ್ರಶೋಚಿಷಃ ||
ಆಜುಹ್ವಾನಸ್ಯ ಸರ್ಪಿಷಃ ||
ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷತ್, ಅಭಿ ತ್ಯಂ ದೇವಂ ಸವಿತಾರಮ್ ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ನೋ ಅನ್ತಮಃ ||
ಅಧಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ, ಏವಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ||೨,೧೩।೮||
ಆಯಾಹಿ ಸುಷುಮಾ ಹಿ ತಾ ಇನ್ದ್ರ ಸೋಮಂ ಪಿಬಾ ಇಮಮ್ |
ಏದಂ ಬರ್ಹಿಃ ಸದೋ ಮಮ ||
ಆ ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಯುಜಾ ಹರೀ ವಹತಾಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಕೇಶಿನಾ |
ಉಪ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ನಃ ಶೃಣು ||
ಬ್ರಹ್ಮಾಣಸ್ ತ್ವಾ ವಯಂ ಯುಜಾ ಸೋಮಪಾಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಸೋಮಿನಃ |
ಸುತಾವನ್ತೋ ಹವಾಮಹೇ ||
ಅಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮೋ ಽದುಗ್ಧಾ ಇವ ಧೇನವಃ |
ಈಶಾನಮ್ ಅಸ್ಯ ಜಗತಃ ಸ್ವರ್ದೃಶಮ್ ಈಶಾನಮ್ ಇನ್ದ್ರ ತಸ್ಥುಷಃ |
ನ ತ್ವಾವಂ ಅನ್ಯೋ ದಿವ್ಯೋ ನ ಪಾರ್ಥಿವೋ ನ ಜಾತೋ ನ ಜನಿಷ್ಯತೇ |
ಅಶ್ವಾಯನ್ತೋ ಮಘವನ್ನ್ ಇನ್ದ್ರ ವಾಜಿನೋ ಗವ್ಯನ್ತಸ್ ತ್ವಾ ಹವಾಮಹೇ ||
ತ್ವಾಮ್ ಇದ್ ಧಿ ಹವಾಮಹೇ ಸಾತಾ ವಾಜಸ್ಯ ಕಾರವಃ |
ತ್ವಾಂ ವೃತ್ರೇಷ್ವ್ ಇನ್ದ್ರ ಸತ್ಪತಿಂ ನರಸ್ ತ್ವಾಂ ಕಾಷ್ಠಾಸ್ವ್ ಅರ್ವತಃ ||
ಸ ತ್ವಂ ನಶ್ ಚಿತ್ರ ವಜ್ರಹಸ್ತ ಧೃಷ್ಣುಯಾ ಮಹಃ ಸ್ತವಾನೋ ಅದ್ರಿವಃ |
ಗಾಮ್ ಅಶ್ವಂ ರಥ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಸಂಕಿರ ಸತ್ರಾ ವಾಜಂ ನ ಜಿಗ್ಯುಷೇ ||
ಕಯಾ ನಶ್ ಚಿತ್ರ ಆಭುವದ್ ಊತೀ ಸದಾವೃಧಃ ಸಖಾ |
ಕಯಾ ಶಚಿಷ್ಠಯಾ ವೃತಾ ||
ಕಸ್ ತ್ವಾ ಸತ್ಯೋ ಮದಾನಾಂ ಮಂಹಿಷ್ಠೋ ಮತ್ಸದ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ದೃಢಾ ಚಿದ್ ಆರುಜೇ ವಸು ||
ಅಭೀ ಷು ಣಃ ಸಖೀನಾಮ್ ಅವಿತಾ ಜರಿತ್πಣಾಮ್ |
ಶತಂ ಭವಾಸ್ಯ್ ಊತಿಭಿಃ ||
ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಾ ವೋ ಅಗ್ನಯೇ ಗಿರಾಗಿರಾ ಚ ದಕ್ಷಸೇ |
ಪ್ರಪ್ರ ವಯಮ್ ಅಮೃತಂ ಜಾತವೇದಸಂ ಪ್ರಿಯಂ ಮಿತ್ರಂ ನ ಶಂಸಿಷಮ್ ||
ಊರ್ಜೋ ನಪಾತಂ ಸ ಹಿನಾಯಮ್ ಅಸ್ಮಯುರ್ ದಾಶೇಮ ಹವ್ಯದಾತಯೇ |
ಭುವದ್ ವಾಜೇಷ್ವ್ ಅವಿತಾ ಭುವದ್ ವೃಧ ಉತ ತ್ರಾತಾ ತನೂನಾಮ್ ||೨,೧೩।೯||
ಋತೂನಾಂ ಪತ್ನೀ ಪ್ರಥಮೇಯಮ್ ಆಗಾದ್ ಅಹ್ನಾಂ ನೇತ್ರೀ ಜನಿತ್ರ್ಯ್ ಉತ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ |
ಏಕಾ ಸತೀ ಬಹುಧೋಷೋ ವ್ಯುಛಾಜೀರ್ಣಾ ತ್ವಂ ಜರಯ ಸರ್ವಮ್ ಅನ್ಯತ್ ||
ಕೋ ವಿರಾಜೋ ಮಿಥುನತ್ವಂ ಪ್ರವೇದ ಋತೂನ್ ಕೋ ಅಸ್ಯಾಃ ಕ ಉ ವೇದ ರೂಪಮ್ |
ದೋಹಾನ್ ಕೋ ವೇದ ಕತಿಧಾ ವಿದುಗ್ಧಾಃ ಕತಿ ಧಾಮಾನಿ ಕತಿ ಯೇ ವಿವಾಸಾಃ ||
[ಪುಟ ೨,೧೬೦]
ಇಯಮ್ ಏವ ಸಾ ಯಾ ಪ್ರಥಮಾ ವ್ಯೌಛತ್ ಸಾಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತಶ್ ಚರತಿ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ |
ವಧೂರ್ ಮಿಮಾಯ ನವಗಜ್ ಜನಿತ್ರೀ ತ್ರಯ ಏನಾಂ ಮಹಿಮಾನಃ ಸಚನ್ತೇ ||
ಛನ್ದಸ್ವತೀ ಉಷಸೌ ಪೇಪಿಶಾನೇ ಸಮಾನಂ ಯೋನಿಮ್ ಅನುಸಂಚರೇತೇ |
ಸೂರ್ಯಪತ್ನೀ ವಿಚರತಃ ಪ್ರಜಾನತೀ ಕೇತುಮತೀ ಅಜರೇ ಭೂರಿರೇತಸೌ ||
ಋತಸ್ಯ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅನು ತಿಸ್ರ ಆಗುಸ್ ತ್ರಯೋ ಘರ್ಮಾಸೋ ಅನು ರೇತಸಾಗುಃ |
ಪ್ರಜಾಮ್ ಏಕಾ ಜಿನ್ವತ್ಯ್ ಊರ್ಜಮ್ ಏಕಾ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಏಕಾ ರಕ್ಷತಿ ದೇವಯೂನಾಮ್ ||
ಚತುಷ್ಟೋಮಮ್ ಅದಧಾದ್ ಯಾ ತುರೀಯಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪಕ್ಷಾ ಋಷಯೋ ಭವನ್ತೀ |
ಗಾಯತ್ರೀಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ಜಗತೀಂ ವಿರಾಜಮ್ ಅರ್ಕಂ ಯುಞ್ಜಾನಾಃ ಸ್ವರ್ ಆಭರನ್ನ್ ಇದಮ್ ||
ಪಞ್ಚಭಿರ್ ಧಾತಾ ವಿದಧಾ ಇದಂ ತಾಸಾಂ ಸ್ವರ್ ಅಜನನ್ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚ |
ತಾಸಾಮ್ ಉ ಯನ್ತಿ ಪ್ರಯವೇಣ ಪಞ್ಚ ನಾನಾ ರೂಪಾಣಿ ಕ್ರತವೋ ವಸಾನಾಃ ||
ಋತಸ್ಯ ಧಾಮನ್ ಪ್ರಥಮಾ ವ್ಯೂಷುಷ್ಯ್ ಅಪಾಮ್ ಏಕಾ ಮಹಿಮಾನಂ ಬಿಭರ್ತಿ |
ಸೂರ್ಯಸ್ಯೈಕಾ ಚರತಿ ನಿಷ್ಕೃತಾನಿ ಘರ್ಮಸ್ಯೈಕಾ ಸವಿತೈಕಾಂ ನಿಯಛತೇ ||
ಇದಂ ಶ್ರೇಯೋ ಮನ್ಯಮಾನೋ ವಾ ಆಗಾಮ್ ಅಹಂ ವೋ ಅಸ್ಮಿ ಸಖ್ಯಾಯ ಶೇವಃ |
ಸಮಾನಜನ್ಮಾ ಕ್ರತುರ್ ಅಸ್ತ್ಯ್ ಏಕಃ ಸರ್ವಃ ಸರ್ವಾ ವಿಚರತು ಪ್ರಜಾನನ್ ||
[ಪುಟ ೨,೧೬೧]
ಭೂಯಾಸ್ಮ ತೇ ಸುಮತೌ ವಿಶ್ವವೇದಾ ಆಷ್ಠಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮ್ ಅವಿದೋ ಹಿ ಗಾಧಮ್ |
ಸತ್ಯಂ ವದನ್ತೀರ್ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಆಪಾನ್ಯಾ ವೋ ಅನ್ಯಾಮ್ ಅತಿ ಮಾ ಪ್ರಯುಕ್ತ ||
ರುಶದ್ವಿಧಾನಾ ಸಮನಾ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಜಾನತೀ ಯಾಮಮ್ ಉಷಾ ಅಯಾಸೀತ್ |
ಬ್ರಹ್ಮದ್ವಿಷಸ್ ತಮಸಾ ದೇವಶತ್ರೂನ್ ಅಭಿವಹನ್ತೀ ವಿಶ್ವವಾರಾ ವ್ಯವಾಟ್ ||
ಪಞ್ಚ ವ್ಯುಷ್ಟೀರ್ ಅನು ಪಞ್ಚ ದೋಹಾ ಗಾಂ ಪಞ್ಚನಾಮ್ನೀಮ್ ಋತವೋ ಽನು ಪಞ್ಚ |
ಪಞ್ಚ ದಿಶಃ ಪಞ್ಚದಶೇನ ಕೢಪ್ತಾಃ ಸಮಾನಮೂರ್ಧ್ನೀರ್ ಅಭಿ ಲೋಕಮ್ ಏಕಮ್ ||
ತ್ರಿಂಶತ್ ಸ್ವಸಾರಾ ಉಪಯನ್ತಿ ನಿಷ್ಕೃತಂ ಸಮಾನಂ ಕೇತುಂ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚಮಾನಾಃ |
ಋತೂಂಸ್ ತನ್ವತೇ ಕವಯಃ ಪ್ರಜಾನತೀರ್ ಮಧ್ಯೇ ಛನ್ದಸಃ ಪರಿಯನ್ತಿ ಭಾಸ್ವತೀಃ ||
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಃ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚತೇ ನಭೋ ದೇವೀ ರಾತ್ರೀ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ವ್ರತಾನಿ |
ವಿಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಶವೋ ಜಾಯಮಾನಾ ನಾನಾರೂಪಾ ಮಾತುರ್ ಅಸ್ಯಾ ಉಪಸ್ಥೇ ||
ಪ್ರಥಮಾ ಹ ವ್ಯುವಾಸ ಸಾ ಧೇನುರ್ ಅಭವದ್ ಯಮೇ |
ಸಾ ನಃ ಪಯಸ್ವತೀ ದುಹಾ ಉತ್ತರಾಮುತ್ತರಾಂ ಸಮಾಮ್ ||೨,೧೩।೧೦||
ಪೃಷ್ಟೋ ದಿವಿ ಪೃಷ್ಟೋ ಅಗ್ನಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪೃಷ್ಟೋ ವಿಶ್ವಾ ಓಷಧೀರ್ ಆವಿವೇಶ |
ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಹಸಾ ಪೃಷ್ಟೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸ ನೋ ದಿವಾ ಸ ರಿಷಸ್ ಪಾತು ನಕ್ತಮ್ ||
[ಪುಟ ೨,೧೬೨]
ತ್ವಂ ಯವಿಷ್ಠ ದಾಶುಷೋ ನೄಂಷ್ ಪಾಹಿ ಶೃಣುಧೀ ಗಿರಃ |
ರಕ್ಷಾ ತೋಕಮ್ ಉತ ತ್ಮನಾ ||
ಅಗ್ನೇ ಧಾಮಾನಿ ತವ ಜಾತವೇದೋ ದೇವ ಸ್ವಧಾವೋ ಽಮೃತಸ್ಯ ನಾಮ |
ಯಾಶ್ ಚ ಮಾಯಾ ಮಾಯಿನಾಂ ವಿಶ್ವಮಿನ್ವ ತ್ವೇ ಪೂರ್ವೀಃ ಸಂದಧುಃ ಪೃಷ್ಟಬನ್ಧೋ ||೨,೧೩।೧೧||
ಯವಾ ಅಯವಾ ಊಮಾ ಏವಾ ಅಬ್ದಃ ಸಗರಃ ಸುಮೇಕಸ್, ಅಗ್ನೇ ಕಹ್ಯ, ಅಗ್ನೇ ಕಿಂಶಿಲ, ಅಗ್ನೇ ದುಧ್ರ, ಅಗ್ನೇ ವನ್ಯ, ಅಗ್ನೇ ಕಕ್ಷ್ಯ ಯಾ ತಾ ಇಷುರ್ ಯುವಾ ನಾಮ ತಯಾ ವಿಧೇಮ ತಸ್ಯೈ ತೇ ನಮಸ್ ತಸ್ಯಾಸ್ ತಾ ಉಪ ಪತ್ಸುತೋ ಜೀವಾ ಭೂಯಾಸ್ಮ ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಅಸ್ಯಾ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಃ ||೨,೧೩।೧೨||
ಯೋ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಯೋ ವೃತ್ರೇ ಯಃ ಪುರುಷೇ ಯೋ ಅಶ್ಮನಿ |
ಯ ಆವಿವೇಶೌಷಧೀರ್ ಯೋ ವನಸ್ಪತೀಂಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ಅಗ್ನಿಭ್ಯೋ ಹುತಮ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಏತತ್ ||
ಯಃ ಸೋಮೇ ಅನ್ತರ್ ಯೋ ಗೋಷ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ವಯಾಂಸಿ ಯ ಆವಿವೇಶ ಯೋ ಮೃಗೇಷು |
ಯ ಆವಿವೇಶ ದ್ವಿಪದೋ ಯಶ್ ಚತುಷ್ಪದಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ಅಗ್ನಿಭ್ಯೋ ಹುತಮ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಏತತ್ ||
ಯೇನೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಥಂ ಸಂಬಭೂವುರ್ ಯೋ ವೈಶ್ವಾನರ ಉತ ವಿಶ್ವದಾವ್ಯಃ |
ಧೀರೋ ಯಃ ಶಕ್ರಃ ಪರಿಭೂರ್ ಅದಾಭ್ಯಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ಅಗ್ನಿಭ್ಯೋ ಹುತಮ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಏತತ್ ||
ವಿಶ್ವಾದಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಯಮ್ ಉ ಕಾಮಮ್ ಆಹುರ್ ಯಂ ದಾತಾರಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತಾರಮ್ ಆಹುಃ |
ಯಂ ಜೋಹವೀಮಿ ಪೃತನಾಸು ಸಾಸಹಿಂ ತೇಭ್ಯೋ ಅಗ್ನಿಭ್ಯೋ ಹುತಮ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಏತತ್ ||
ಉಕ್ಷಾನ್ನಾಯ ವಶಾನ್ನಾಯ ಸೋಮಪೃಷ್ಠಾಯ ವೇಧಸೇ |
ಸ್ತೋಮೈರ್ ವಿಧೇಮಾಗ್ನಯೇ ||
ವೈಶ್ವಾನರಜ್ಯೇಷ್ಠೇಭ್ಯಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ಅಗ್ನಿಭ್ಯೋ ಹುತಮ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಏತತ್ ||೨,೧೩।೧೩||
ಮಾ ಛನ್ದಸ್ ತತ್ ಪೃಥಿವೀ, ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವತಾ ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ||
ಪ್ರಮಾ ಛನ್ದಸ್ ತದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್, ವಾಯುರ್ ದೇವತಾ ಪ್ರತಿಮಾ ಛನ್ದಸ್ ತದ್ ದ್ಯೌಃ ಸೂರ್ಯೋ ದೇವತಾ, ಅಸ್ರೀವೀಶ್ ಛನ್ದಸ್ ತದ್ ದಿಶಃ ಸೋಮೋ ದೇವತಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದಸ್ ತದ್ ಅಜಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ದೇವತಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಸ್ ತದ್ ಧಿರಣ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಜಗತೀ ಛನ್ದಸ್ ತದ್ ಗೌಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ದೇವತಾ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಸ್ ತದ್ ಆಯುಸ್, ಮಿತ್ರೋ ದೇವತಾ, ಉಷ್ಣಿಕ್ ಛನ್ದಸ್ ತಚ್ ಚಕ್ಷುಃ ಪೂಷಾ ದೇವತಾ ವಿರಾಟ್ ಛನ್ದಸ್ ತದ್ ಅಶ್ವಸ್, ವರುಣೋ ದೇವತಾ ಬೃಹತೀ ಛನ್ದಸ್ ತತ್ ಕೃಷಿಃ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ದೇವತಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಛನ್ದಸ್ ತತ್ ಪುರುಷಃ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ದೇವತಾ ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ||೨,೧೩।೧೪||
ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ವಶಾ ಸಾಗ್ನಿಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅಧತ್ಥಾಃ ಸಾ ಮಯಾ ಸಂಭವ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ವಶಾ ಸಾ ವಾಯುಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅಧತ್ಥಾಃ ಸಾ ಮಯಾ ಸಂಭವ ದ್ಯೌರ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ವಶಾ ಸಾದಿತ್ಯಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅಧತ್ಥಾಃ ಸಾ ಮಯಾ ಸಂಭವ ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ವಶಾ ಸಾ ಚನ್ದ್ರಮಸಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅಧತ್ಥಾಃ ಸಾ ಮಯಾ ಸಂಭವ ಋಗ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ವಶಾ ಸಾ ಸಾಮ ಗರ್ಭಮ್ ಅಧತ್ಥಾಃ ಸಾ ಮಯಾ ಸಂಭವ ವಿಡ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ವಶಾ ಸಾ ರಾಜಾನಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅಧತ್ಥಾಃ ಸಾ ಮಯಾ ಸಂಭವ ವಾಗ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ವಶಾ ಸಾ ಪ್ರಾಣಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅಧತ್ಥಾಃ ಸಾ ಮಯಾ ಸಂಭವ, ಆಪೋ ಽಸಿ ಜನ್ಮನಾ ವಶಾ ಸಾ ಯಜ್ಞಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅಧತ್ಥಾಃ ಸಾ ಮಯಾ ಸಂಭವ ||೨,೧೩।೧೫||
ಯಾ ದೇವ್ಯ್ ಅಸೀಷ್ಟಕೇ ಕುಮಾರ್ಯ್ ಉಪಶೀವರೀ ಸಾ ಮೋಪಶೇಷ್ವ ಜಾಯೇವ ಸದಮ್ ಇತ್ ಪತಿಮ್, ಯಾ ದೇವ್ಯ್ ಅಸೀಷ್ಟಕೇ ಪ್ರಫರ್ವ್ಯ್ ಉಪಶೀವರೀ ಸಾ ಮೋಪಶೇಷ್ವ ಜಾಯೇವ ಸದಮ್ ಇತ್ ಪತಿಮ್, ಯಾ ದೇವ್ಯ್ ಅಸೀಷ್ಟಕೇ ಯುವತಿರ್ ಉಪಶೀವರೀ ಸಾ ಮೋಪಶೇಷ್ವ ಜಾಯೇವ ಸದಮ್ ಇತ್ ಪತಿಮ್, ಯಾ ದೇವ್ಯ್ ಅಸೀಷ್ಟಕ ಆಯುರ್ದಾಃ ಪ್ರಾಣದಾ ಅಪಾನದಾ ವ್ಯಾನದಾಶ್ ಚಕ್ಷುರ್ದಾಃ ಶ್ರೋತ್ರದಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ದಿವಃ ಪೃಷ್ಠ ಉಪಶೀವರೀ ಸಾ ಮೋಪಶೇಷ್ವ ಜಾಯೇವ ಸದಮ್ ಇತ್ ಪತಿಮ್, ಯಾ ದೇವೀಃ ಸ್ಥೇಷ್ಟಕಾಃ ಸುಶೇವಾ ಉಪಶೀವರೀಸ್ ತಾ ಮೋಪಶೇಧ್ವಂ ಜಾಯಾ ಇವ ಸದಮ್ ಇತ್ ಪತಿಮ್ ||೨,೧೩।೧೬||
ಸವಯಸೇ ತ್ವಾ, ಅಭಿವಯಸೇ ತ್ವಾ, ಊರ್ಧ್ವವಯಸೇ ತ್ವಾ ಬೃಹದ್ವಯಸೇ ತ್ವಾ ಸಹೀಯಸೇ ತ್ವಾ ಸಹಮಾನಾಯ ತ್ವಾ ಸಾಸಹಯೇ ತ್ವಾ ಸಹಸ್ವತೇ ತ್ವಾ, ಅಭೀಷಾಹೇ ತ್ವಾ, ಅಭಿಭ್ವೇ ತ್ವಾ, ಅಭಿಮಾತಿಷಾಹೇ ತ್ವಾ, ಅಭಿಮಾತಿಘ್ನೇ ತ್ವಾ ||೨,೧೩।೧೭||
ಭೂಯಸ್ಕೃದ್ ಅಸಿ ವರಿವಸ್ಕೃದ್ ಅಸಿ ಪ್ರಾಚ್ಯ್ ಅಸಿ, ಊರ್ಧ್ವಾಸಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅಸಿ, ಓಜೋದಾಂ ತ್ವೌಜಸಿ ಸಾದಯಾಮಿ ಪಯೋದಾಂ ತ್ವಾ ಪಯಸಿ ಸಾದಯಾಮಿ ತೇಜೋದಾಂ ತ್ವಾ ತೇಜಸಿ ಸಾದಯಾಮಿ ಯಶೋದಾಂ ತ್ವಾ ಯಶಸಿ ಸಾದಯಾಮಿ ವರ್ಚೋದಾಂ ತ್ವಾ ವರ್ಚಸಿ ಸಾದಯಾಮಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ದ್ರವಿಣೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ತ್ವಾ ದ್ರವಿಣೇ ಸಾದಯಾಮಿ ದಿವಸ್ ತ್ವಾ ದ್ರವಿಣೇ ಸಾದಯಾಮಿ ದಿಶಾಂ ತ್ವಾ ದ್ರವಿಣೇ ಸಾದಯಾಮಿ ದ್ರವಿಣೋದಾಂ ತ್ವಾ ದ್ರವಿಣೇ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಪ್ಸುಷದ್ ಅಸಿ ಗೃಧ್ರಸದ್ ಅಸಿ ಶ್ಯೇನಸದ್ ಅಸಿ ಸುಪರ್ಣಸದ್ ಅಸಿ ನಾಕಸದ್ ಅಸಿ ||೨,೧೩।೧೮||
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕೃತಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ವಿದಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ, ಊರ್ಧ್ವಜ್ಯೋತಿಷಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಬೃಹಜ್ಜ್ಯೋತಿಷಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ವಿಶ್ವಜ್ಯೋತಿಷಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ, ಅಜಸ್ರಾಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಭಾಸ್ವತೀಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ದೀಪ್ಯಮಾನಾಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ರೋಚಮಾನಾಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಜ್ವಲನ್ತೀಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಮಲ್ಮಲಾಭವನ್ತೀಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಜಾಗ್ರತೀಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ಬೋಧಯನ್ತೀಂ ತ್ವಾ ಸಾದಯಾಮಿ ||೨,೧೩।೧೯||
ಕೃತ್ತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವತಾ, ಅಗ್ನೇ ರುಚಃ ಸ್ಥ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಧಾತುಸ್, ಋಚೇ ತ್ವಾ ರುಚೇ ತ್ವಾ ಭಾಸೇ ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷೇ ತ್ವಾ ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ರೋಹಿಣೀ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ದೇವತಾ, ಇನ್ವಗಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಮರುತೋ ದೇವತಾ ಬಾಹುರ್ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ರುದ್ರೋ ದೇವತಾ ಪುನರ್ವಸುರ್ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅದಿತಿರ್ ದೇವತಾ ತಿಷ್ಯೋ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ದೇವತಾ, ಅಶ್ಲೇಷಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಸರ್ಪಾ ದೇವತಾ ಮಘಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಪಿತರೋ ದೇವತಾ ಫಲ್ಗುನೀರ್ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಭಗೋ ದೇವತಾ ಫಲ್ಗುನೀರ್ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅರ್ಯಮಾ ದೇವತಾ ಹಸ್ತೋ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಸವಿತಾ ದೇವತಾ ಚಿತ್ರಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ತ್ವಷ್ಟಾ ದೇವತಾ ನಿಷ್ಟ್ಯಂ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ವಾಯುರ್ ದೇವತಾ ವಿಶಾಖಂ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ದೇವತಾ, ಅನೂರಾಧಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಮಿತ್ರೋ ದೇವತಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ವರುಣೋ ದೇವತಾ ಮೂಲಂ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ನಿರೃತಿರ್ ದೇವತಾ, ಅಷಾಢಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಆಪೋ ದೇವತಾ, ಅಷಾಢಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ದೇವತಾ, ಅಭಿಜಿನ್ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವತಾ ಶ್ರೋಣಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ದೇವತಾ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ವಸವೋ ದೇವತಾ ಶತಭಿಷಂ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾ ಪ್ರೋಷ್ಠಪದಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅಹಿರ್ ಬುಧ್ನ್ಯೋ ದೇವತಾ ಪ್ರೋಷ್ಠಪದಾ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅಜ ಏಕಪಾದ್ ದೇವತಾ ರೇವತೀ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಪೂಷಾ ದೇವತಾ, ಅಶ್ವಯುಜೌ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅಶ್ವಿನೌ ದೇವತಾ ಭರಣೀರ್ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಯಮೋ ದೇವತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ನಕ್ಷತ್ರಮ್, ಸೋಮೋ ದೇವತಾ, ಅಗ್ನೇ ರುಚಃ ಸ್ಥ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಧಾತುಸ್, ಋಚೇ ತ್ವಾ ರುಚೇ ತ್ವಾ ಭಾಸೇ ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷೇ ತ್ವಾ ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ||೨,೧೩।೨೦||
ಶತಭಿಷಂ : ⟨ ಶತಭಿಷಜ್
ಸಮೀಚೀ ನಾಮಾಸಿ ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್ ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ಽಗ್ನಿರ್ ಅಧಿಪತಿಸ್, ಅಸಿತೋ ರಕ್ಷಿತಾ ಯಶ್ ಚ ತೇ ಽಧಿಪತಿರ್ ಯಶ್ ಚ ರಕ್ಷಿತಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೌ ನೋ ಮೃಡತಾಮ್, ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏನಯೋರ್ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ಓಜಸ್ಯಾ ನಾಮಾಸಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಿಕ್ ತಸ್ಯಾಸ್ ತಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಧಿಪತಿಸ್ ತಿರಶ್ಚೀನರಾಜೀ ರಕ್ಷಿತಾ ಯಶ್ ಚ ತೇ ಽಧಿಪತಿರ್ ಯಶ್ ಚ ರಕ್ಷಿತಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೌ ನೋ ಮೃಡತಾಮ್, ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏನಯೋರ್ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಃ ಪ್ರಾಚೀ ನಾಮಾಸಿ ಪ್ರತೀಚೀ ದಿಕ್ ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ಸೋಮೋ ಽಧಿಪತಿಃ ಸ್ವಜೋ ರಕ್ಷಿತಾ ಯಶ್ ಚ ತೇ ಽಧಿಪತಿರ್ ಯಶ್ ಚ ರಕ್ಷಿತಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೌ ನೋ ಮೃಡತಾಮ್, ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏನಯೋರ್ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಃ ಸುಷದಾ ನಾಮಾಸಿ, ಉದೀಚೀ ದಿಕ್ ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ವರುಣೋ ಽಧಿಪತಿಃ ಸೃದಾಗೂ ರಕ್ಷಿತಾ ಯಶ್ ಚ ತೇ ಽಧಿಪತಿರ್ ಯಶ್ ಚ ರಕ್ಷಿತಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೌ ನೋ ಮೃಡತಾಮ್, ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏನಯೋರ್ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ಅವಸ್ಥಾ ನಾಮಾಸಿ, ಅವಾಚೀ ದಿಕ್ ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ವಿಷ್ಣುರ್ ಅಧಿಪತಿಃ ಕಲ್ಮಾಷಗ್ರೀವೋ ರಕ್ಷಿತಾ ಯಶ್ ಚ ತೇ ಽಧಿಪತಿರ್ ಯಶ್ ಚ ರಕ್ಷಿತಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೌ ನೋ ಮೃಡತಾಮ್, ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏನಯೋರ್ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಸ್, ಅಧಿಪತ್ನೀ ನಾಮಾಸಿ, ಊರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್ ತಸ್ಯಾಸ್ತೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಧಿಪತಿಸ್, ಚಿತ್ರೋ ರಕ್ಷಿತಾ ಯಶ್ ಚ ತೇ ಽಧಿಪತಿರ್ ಯಶ್ ಚ ರಕ್ಷಿತಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ನಮೋ ಅಸ್ತು ತೌ ನೋ ಮೃಡತಾಮ್, ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಏನಯೋರ್ ಜಮ್ಭೇ ದಧ್ಮಃ ||೨,೧೩।೨೧||
ಸ್ವಯಂ ಕೃಣ್ವಾನಃ ಸುಗಮ್ ಅಪ್ರಯಾವಂ ತಿಗ್ಮಶೃಙ್ಗೋ ವೃಷಭಃ ಶೋಶುಚಾನಃ |
ಪ್ರತ್ನಂ ಸಧಸ್ಥಮ್ ಅನುಪಶ್ಯಮಾನಾ ಆ ತನ್ತುಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದಿವ್ಯಂ ತತಾನ ||
ತ್ವಂ ತನ್ತುರ್ ಉತ ಸೇತುರ್ ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ಪನ್ಥಾ ಭವಸಿ ದೇವಯಾನಃ |
ತ್ವಯಾಗ್ನೇ ಪೃಷ್ಠಂ ವಯಮ್ ಆರುಹೇಮ ಯತ್ರ ದೇವೈಃ ಸಧಮಾದಂ ಮದೇಮ ||
ಅತಿಸರ್ಗಂ ದದತೋ ಮಾನವಾಯೋರ್ಧ್ವಂ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅನುಪಶ್ಯಮಾನಾಃ |
ಅಜುಷನ್ತ ಮರುತೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಏತಂ ವೃಷ್ಟಿದ್ಯಾವಾನಮ್ ಅಮೃತಂ ಸ್ವರ್ವಿದಮ್ ||
ಆವರ್ತಮಾನೋ ಭುವನಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಜಾಃ ಕೃಣ್ವನ್ ಜನಯನ್ ವಿರೂಪಾಃ |
ಸಂವತ್ಸರಃ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಧೃತವ್ರತೋ ಯಜ್ಞಂ ನಃ ಪಾತು ರಜಸಃ ಪರಸ್ಮಾತ್ ||
ಪ್ರಜಾಂ ದದಾತು ಪರಿವತ್ಸರೋ ನೋ ಧಾತಾ ದಧಾತು ಸುಮನಸ್ಯಮಾನಃ |
ಬಹ್ವೀಃ ಸಾಕಂ ಬಹುಧಾ ವಿಶ್ವರೂಪಾ ಏಕವ್ರತಾ ಮಾಮ್ ಅಭಿಸಂವಿಶನ್ತು ||೨,೧೩।೨೨||
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಸಮವರ್ತತಾಗ್ರೇ ಭೂತಸ್ಯ ಜಾತಃ ಪತಿರ್ ಏಕ ಆಸೀತ್ |
ಸ ದಾಧಾರ ಪೃಥಿವೀಂ ದ್ಯಾಮ್ ಉತೇಮಾಂ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಯಃ ಪ್ರಾಣತೋ ನಿಮಿಷತಶ್ ಚ ರಾಜಾ ಪತಿರ್ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಜಗತೋ ಬಭೂವ |
ಈಶೇ ಯೋ ಅಸ್ಯ ದ್ವಿಪದಶ್ ಚತುಷ್ಪದಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಯ ಓಜೋದಾ ಬಲದಾ ಯಸ್ಯ ವಿಶ್ವ ಉಪಾಸತೇ ಪ್ರಶಿಷಂ ಯಸ್ಯ ದೇವಾಃ |
ಯಸ್ಯ ಛಾಯಾಮೃತಂ ಯಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಯಸ್ಯೇಮೇ ವಿಶ್ವೇ ಗಿರಯೋ ಮಹಿತ್ವಾ ಸಮುದ್ರಂ ಯಸ್ಯ ರಸಯಾ ಸಹಾಹುಃ |
ದಿಶೋ ಯಸ್ಯ ಪ್ರದಿಶಃ ಪಞ್ಚ ದೇವೀಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಯೇನ ದ್ಯೌರ್ ಉಗ್ರಾ ಪೃಥಿವೀ ಚ ದೃಢಾ ಯೇನ ಸ್ವಃ ಸ್ತಭಿತಂ ಯೇನ ನಾಕಃ |
ಯೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಿಮಮೇ ವರೀಯಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಯ ಇಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ತಸ್ತಭಾನೇ ಅಧಾರಯದ್ ರೋದಸೀ ರೇಜಮಾನೇ |
ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಧಿ ವಿತತಃ ಸೂರಾ ಏತಿ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ |
ಆಪೋ ಹ ಯನ್ ಮಹತೀರ್ ವಿಶ್ವಮ್ ಆಯನ್ ಗರ್ಭಂ ದಧಾನಾ ಜನಯನ್ತೀರ್ ಅಗ್ನಿಮ್ |
ತತೋ ದೇವಾನಾಂ ನಿರವರ್ತತಾಸುಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಆ ನಃ ಪ್ರಜಾಂ ಜನಯತು ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಧಾತಾ ದಧಾತು ಸುಮನಸ್ಯಮಾನಃ |
ಸಂವತ್ಸರ ಋತುಭಿಃ ಸಂವಿದಾನೋ ಮಯಿ ಪುಷ್ಟಿಂ ಪುಷ್ಟಿಪತಿರ್ ದಧಾತು ||೨,೧೩।೨೩||
[ಪುಟ ೩,೧]
ಜುಹೂಮ್ ಅಗ್ರೇ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಜುಹೂರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್, ಮುಖತೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಜುಹ್ವಾ ವೈ ದೇವಾ ವಿರಾಜಮ್ ಅಹ್ವಯನ್ತ ತಜ್ ಜುಹ್ವಾ ಜುಹೂತ್ವಮ್ ಅನ್ನಂ ವೈ ವಿರಾಟ್, ಅನ್ನಂ ಜುಹೂಸ್, ಅರ್ಕೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಯಜ್ ಜುಹ್ವಾ ಜುಹೋತಿ, ಅನ್ನಸ್ಯ ಚಾರ್ಕಸ್ಯ ಚಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅಷ್ಟೌ ಕೃತ್ವೋ ಜುಹ್ವಾಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್, ಯಜ್ಞಮುಖಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ ಯತ್ ಸಾವಿತ್ರಾಣಿ ಹೂಯನ್ತೇ ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಯಜುಷಾಮ್ ಏವ ನಾನಾವೀರ್ಯತ್ವಾಯ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಯತ್ರಯತ್ರಾಗಛತ್ ತಂ ಸವಿತಾನ್ವಪಶ್ಯತ್, ಯತ್ ಸಾವಿತ್ರಾಣಿ ಹೂಯನ್ತೇ, ಅಗ್ನೇರ್ ಏವಾನುಕ್ಶಾತ್ಯೈ, ಅಗ್ನಿಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ನಿಚಾಯ್ಯ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧ್ಯಾಭರದ್ ಇತಿ ಸವಿತಾ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ರೇ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಮಭರತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏವಮ್ ಆಹ ಯುಕ್ತಿಮನ್ತಿ ಚ ಜುಹೋತಿ ಮನಸ್ವತೀ ಚ ಯುಕ್ತೇನ ಹಿ ಮನಸಾ ಯಜ್ಞಸ್ ತಾಯತೇ ಷಡ್ ಋಗ್ಮಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಷ್ವ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠೈ, ಏತಿ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಮುಖಾದ್ ಯೋ ಽನ್ಯಾಮ್ ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾ ಅಗ್ರೇ ದೇವತಾಮ್ ಉಪೈತಿ ಯತ್ ಸಾವಿತ್ರಾಣಿ ನ ಸ್ಯುರ್ ಇಯಾತ್ ಸಾವಿತ್ರಾತ್ ಪ್ರಸವಾತ್, ಅಷ್ಟೌ ವಾ ಏತಾನಿ ಯಜೂಂಷಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್, ತೇನ ಯಜ್ಞಮುಖಾನ್ ನೈತಿ ಯದ್ ಉ ಸಾವಿತ್ರಾಣಿ ತೇನ ಸಾವಿತ್ರಾತ್ ಪ್ರಸವಾನ್ ನೈತಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಜುಹೋತಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಯೇ ಬಲಿಂ ಹಾರಯತಿ ಬಹವೋ ಹಾಸ್ಯ ಬಲಿಹೃತೋ ಭವನ್ತಿ, ಋಗ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ನೇದೀಯಸ್, ಯಜುರ್ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಯಜ್ಞಂ ಯಜ್ಞಯಶಸೇನಾರ್ಪಯೇಯಮ್ ಇತ್ಯ್ ಋಗುತ್ತಮಾನಿ ಕುರ್ಯಾತ್, ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಯಶಸೇನಾರ್ಪಯತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಯಜಮಾನಂ ಯಜ್ಞಯಶಸೇನಾರ್ಪಯೇಯಮ್ ಇತಿ ಯಜುರುತ್ತಮಾನಿ ಕುರ್ಯಾತ್, ಯಜಮಾನಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಯಶಸೇನಾರ್ಪಯತಿ, ಆಹುತೀನಾಂ ವಾ ಅಭಿಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಯಜಮಾನ ಋಧ್ನೋತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಸಕೃತ್ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಅನುದ್ರುತ್ಯ ಜುಹುಯಾತ್, ಋಧ್ನೋತಿ, ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಪಾಪೀಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ನಾನಾ ಜುಹುಯಾತ್ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಋಚಾ ಸ್ತೋಮಂ ಸಮರ್ಧಯೇತ್ಯ್ ಆಹ ಸಮೃದ್ಧ್ಯಾ ಏವ ಗಾಯತ್ರೇಣ ರಥನ್ತರಮ್ ಇತಿ, ಇಯಂ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ, ಇಯಂ ರಥನ್ತರಮ್ ಅಸೌ ಬೃಹತ್, ಅನಯೋರ್ ವಾ ಏಷ ಲೋಕಯೋರ್ ವ್ಯಾಪ್ತ್ಯಾ ಅನ್ತತಃ ಕ್ರಿಯತೇ, ಅಷ್ಟೌ ವಾ ಏತಾನಿ ಯಜೂಂಷಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ, ಅಕ್ಷರಶೋ ವಾ ಏತದ್ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಆಹುತಿರ್ ನವಮೀ ತೇನ ತ್ರಿವೃತೋ ಯಜ್ಞಮುಖಾನ್ ನೈತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಏಕಾಮ್ ಆಹುತಿಮ್ ಅಷ್ಟಾಭಿರ್ ಯಜುರ್ಭಿರ್ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಕಸ್ಮೈ ಸತೇ ಬಹವೋ ಬಲಿಂ ಹರನ್ತಿ ಬಹವೋ ಹಾಸ್ಯ ಬಲಿಹೃತೋ ಭವನ್ತಿ ಯಜುರುತ್ತಮಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಯಜುಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ತತೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ||೩,೧।೧||
ಸಾವಿತ್ರೈರ್ ಅಭ್ರಿಮ್ ಆದತ್ತೇ ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ ಚತುರ್ಭಿರ್ ಆದತ್ತೇ ಚತ್ವಾರಿ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವಾದತ್ತೇ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವಾದತ್ತೇ, ಇಯಂ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ದ್ಯೌರ್ ಜಗತೀ ದಿಶೋ ಽನುಷ್ಟುಪ್ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತೋ ವಾ ಏತದ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ದಿಗ್ಭ್ಯಶ್ ಚಾಗ್ನಿಂ ಸಂಭರತಿ ಯತ್ರ ವಾ ಅದೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಹೋತ್ರಾದ್ ಭೀಷಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಸರ್ವೇಷು ಭುತೇಷ್ವ್ ಅವಸತ್, ಯಾಂ ವನಸ್ಪತಿಷ್ವ್ ಅವಸತ್ ತಾಂ ವೇಣಾ ಅವಸತ್ ಸ ಯತ್ರ ನಿರದಹತ್ ತಾನಿ ಕಲ್ಮಾಷಾಣ್ಯ್ ಅಭವನ್ ಯೇನ ಸಮಚರತ್ ತತ್ ಸುಷಿರಮ್, ಯತ್ರಾವಸತ್ ತತ್ ಪರ್ವ ಯದ್ ವೈಣವ್ಯ್ ಅಭ್ರಿರ್ ಭವತಿ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಯೋನಿನಾ ಸಂಭರತಿ ಯೋ ವೈ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಫಲಗ್ರಹಿತಮಃ ಸ ಏಷಾಂ ವೀರ್ಯವತ್ತಮಸ್, ವೇಣುರ್ ವೈ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಫಲಗ್ರಹಿತಮಃ ಸ ಏಷಾಂ ವೀರ್ಯವತ್ತಮಸ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ಫಲಮ್ ಅನ್ನಮ್ ಅರ್ಕಸ್, ಅರ್ಕೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಅರ್ಕೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ನಮ್ ಅರ್ಕಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸಂಭರತಿ ವ್ಯಾಮಮಾತ್ರೀ ಕಾರ್ಯಾ, ಏತಾವದ್ ವೈ ಪುರುಷೇ ವೀರ್ಯಮ್, ವೀರ್ಯಸಂಮಿತಾ ಕ್ರಿಯತೇ, ಅಥೋ ಏತಾವಾನ್ ವೈ ಪುರುಷೇ ಮಹಿಮಾ ಮಹಿಮ್ನೋ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅರತ್ನಿಮಾತ್ರೀ ಕಾರ್ಯಾ ಯಜ್ಞಪುರುಷಾಸಂಮಿತಾ ಪ್ರಾದೇಶಮಾತ್ರೀ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ಯಜ್ಞೇನ ಸಂಮಿತಾ, ಉಭ್ಯತಃಕ್ಷ್ಣುತ್ ಕಾರ್ಯಾ, ಉಭಯಸ್ಯಾನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅನ್ಯತಃಕ್ಷ್ಣುತ್ ಕಾರ್ಯಾ ಅನ್ಯತಃಕ್ಷ್ಣುದ್ ಧಿ ಫಾಲಸ್ ತಾವನ್ತಮ್ ಅರ್ಕಂ ಕರೋತಿ, ಅನ್ನಂ ವಾ ಅರ್ಕಸ್, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಔದುಮ್ಬರೀ ಕಾರ್ಯಾ, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಊರ್ಜೋ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅಪರಿಮಿತಾ ಕಾರ್ಯಾ, ಅಪರಿಮಿತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಯ ಏವ ಕಶ್ಚ ವೃಕ್ಷಃ ಫಲಗ್ರಹಿಸ್ ತಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾ, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ||೩,೧।೨||
ಅಶ್ವೇನ ವೈ ದೇವಾ ಅಗ್ರೇ ವಿಜಿತಿಮ್ಂ ವ್ಯಜಯನ್ತ ಯದ್ ಅಶ್ವೇನ ಯನ್ತಿ ವಿಜಿತ್ಯೈ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಯತ್ರಯತ್ರಾಗಛತ್ ತಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅನ್ವಪಶ್ಯತ್ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಽಶ್ವಸ್, ಯದ್ ಅಶ್ವೇನ ಯನ್ತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಏವಾನುಕ್ಶಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಪ್ತಿರ್ ವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಸಂಭರಿಷ್ಯನ್ತ್ ಸ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಽಶ್ವಂ ನಿರ್ಮಾಯ ದಿಗ್ಭ್ಯಶ್ ಚಾಗ್ನಿಂ ಸಮಭರತ್, ಯದ್ ಆಹ ದಿವಿ ತೇ ಜನ್ಮ ಪರಮಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ತವ ನಾಭಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧಿ ಯೋನಿರ್ ಇದ್ ಇತಿ ಯಥಾದೇವತಂ ವಾ ಏತದ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಽಶ್ವಂ ನಿರ್ಮಾಯ ದಿಗ್ಭ್ಯಶ್ ಚಾಗ್ನಿಂ ಸಂಭರತಿ ಯುಞ್ಜಾಥಾಂ ರಾಸಭಂ ಯುವಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಏವ ಗರ್ದಭೇನ ಸಂಭರತಿ, ಏಷ ಹಿ ಪಶೂನಾಮ್ ಅನುಪಜೀವನೀತತಮಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಯೋನೇ ರೇತೋ ನಿರದಹತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ಸಮಾವದ್ ಅನ್ಯೈಃ ಪಶುಭೀ ರೇತೋ ಧತ್ತೇ ಽಥ ಕನಿಷ್ಠಸ್, ಅಶ್ವಂ ಪೂರ್ವಂ ನಯನ್ತಿ ಗರ್ದಭಮ್ ಅಪರಮ್, ಪಾಪವಸೀಯಸಸ್ಯ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ತಸ್ಮಾಞ್ ಶ್ರೇಯಾಂಸಂ ಪೂರ್ವಂ ಯನ್ತಂ ಪಾಪೀಯಾನ್ ಪಶ್ಚಾದ್ ಅನ್ವೇತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಪಾಪವಸೀಯಸಂ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಗರ್ದಭಂ ಪೂರ್ವಂ ನಯೇಯುರ್ ಅಪರಮ್ ಅಶ್ವಮ್ ಏತೇನ ವೈ ವಿಪೂಜನಃ ಸೌರಾಕಿಃ ಪಾಪವಸೀಯಸಂ ಚಕಾರ ತತ್ ಪಾಪವಸೀಯಸಮ್ ಏವೈತೇನ ಕರೋತಿ ಯೋಗೇಯೋಗೇ ತವಸ್ತರಮ್ ಇತ್ಯ್ ಊತಿಮತ್ಯಾ ವಾಜವತ್ಯಾ ಯನ್ತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ವಾಜಸ್, ಗಾತುರ್ ಊತಿಸ್, ಅನ್ನಾಯ ಚ ಖಲು ವೈ ಗಾತವೇ ಚಾಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ಯದ್ ಊತಿಮತ್ಯಾ ವಾಜವತ್ಯಾ ಯನ್ತಿ ಅನ್ನಸ್ಯ ಚ ಗಾತೋಶ್ ಚಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಭವತಿ ವಾ ಏಷ ಯೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಸರ್ವೋ ವೈ ಭವತ ಇರಸ್ಯತಿ ವಜ್ರೀ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಯದ್ ಅಶ್ವಸ್, ಯದ್ ಆಹ ಪ್ರತೂರ್ವನ್ನ್ ಏಹ್ಯ್ ಅವಕ್ರಾಮನ್ನ್ ಅಶಸ್ತೀರ್ ಇತಿ ವಜ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಅಶಸ್ತೀರ್ ಅರಾತೀಯನ್ತಮ್ ಅವಕ್ರಾಮತಿ ರೌದ್ರಾ ವೈ ಪಶವಸ್, ಅಗ್ನೀ ರುದ್ರಸ್, ಯದ್ ರುದ್ರಾತ್ ಪಶೂನ್ ಅನಿರ್ಯಾಚ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಚಿನ್ವೀತ ರುದ್ರೋ ಽಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಭಿಮಾನುಕಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಆಹ ರುದ್ರಸ್ಯ ಗಾಣಪತ್ಯಾನ್ ಮಯೋಭೂರ್ ಏಹೀತಿ ರುದ್ರಾದ್ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೂನ್ ನಿರ್ಯಾಚ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ, ಅಘಾತುಕೋ ಽಸ್ಯ ಪಶುಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಭವತಿ, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹೀತ್ಯ್ ಆಹ, ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಾ ಏತೌ ಜಿಘಾಂಸನ್ತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸಂಭರಿಷ್ಯನ್ತೌ ಯದ್ ಆಹ ಸ್ವಸ್ತಿಗವ್ಯೂತಿರ್ ಅಭಯಾನಿ ಕೃಣ್ವನ್ನ್ ಇತಿ ಸ್ವಸ್ತಿಮ್ ಏವಾಭ್ಯಾಮಕಃ ಪುರೀಷಂ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಆಯತನಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ ಏತಮ್ ಅಗ್ರೇ ಸಮಭರತ್, ಯದ್ ಆಹ, ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಆಭರೇತಿ ಸಾಯತನಮ್ ಏವೈನಂ ದೇವತಾಭಿಃ ಸಂಭರತಿ ಯೇನ ಪುರುಷೇಣ ಸಂಗಛೇತ ತಮ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ, ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಅಛೇಮಾ ಇತಿ ವಾಜಮ್ ಏವ ತೇನ ತಸ್ಮಾದ್ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಪ್ರೋಚ್ಯಾಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಯತಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದಯನಂ ತತೋ ವಲ್ಮೀಕವಪಾಮ್ ಅಪಘ್ನನ್ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೀಷ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಭರಿಷ್ಯಾಮಾ ಇತಿ, ಇಯಂ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ ತಸ್ಯಾ ಏಷ ಕರ್ಣೋ ಯದ್ ವಲ್ಮೀಕಸ್ ತಸ್ಮಾ ಏವ ಪ್ರೋಚ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಹೈನಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನಮ್ ಅಸಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಚೇಷ್ಟೇತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಾಪೀಯಾಞ್ ಶ್ರೇಯಸಃ ಕರ್ಣ ಆಹ ಕರ್ಣಃ ಕರ್ಣಾಯಾಹ ||೩,೧।೩||
[ಪುಟ ೩,೫]
ಅನ್ವ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಉಷಸಾಮ್ ಅಗ್ರಮ್ ಅಕ್ಶದ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ, ಅನುಕ್ಶಾತ್ಯಾ ಏವ, ಆಗತ್ಯ ವಾಜ್ಯ್ ಅಧ್ವಾನಂ ಸರ್ವಾ ಮೃಧೋ ವಿಧೂನುತಾ ಇತಿ ಮೃಧ ಏವ ವ್ಯಾಸ್ಥತ, ಐಛದ್ ವಾ ಏತಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪೂರ್ವಯರ್ಚಾ, ಅವಿನ್ದದ್ ಉತ್ತರಯಾ, ಐಷೀದ್ ಏವೈನಂ ಪೂರ್ವಯರ್ಚಾ, ಅವಿದದ್ ಉತ್ತರಯಾ ದ್ಯೌಸ್ ತೇ ಪೃಷ್ಠಂ ಪೃಥಿವೀ ಸಧಸ್ಥಮ್ ಇತಿ ದ್ಯೌರ್ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠಮ್, ಪೃಥಿವೀ ಸಧಸ್ಥಮ್ ಆತ್ಮಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಸಮುದ್ರೋ ಯೋನಿರ್ ಇತಿ, ಆತ್ಮಾ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್, ಸಮುದ್ರೋ ಯೋನಿಸ್, ವಿಕ್ಶಾಯ ಚಕ್ಷುಷಾ ತ್ವಮ್ ಅಭಿತಿಷ್ಠ ಪೃತನ್ಯತ ಇತಿ ಪೃತನ್ಯನ್ತಮ್ ಏವಾಭಿತಿಷ್ಠತಿ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಂ ಬ್ರೂಯಾತ್ || ಅಮುಮ್ ಅಭಿತಿಷ್ಠ || ಇತಿ ತಮ್ ಏವಾಭಿತಿಷ್ಠತಿ, ಉತ್ಕ್ರಾಮೇತ್ಯ್ ಆಹ, ಉತ್ಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಏವ ಯತ್ರ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನುರೂಪಂ ಕ್ರಿಯತೇ ತದ್ ಯಜಮಾನ ಋಧ್ನೋತಿ, ಉತ್ಕ್ರಾಮೋದಕ್ರಮೀದ್ ಇತಿ, ಅನುರೂಪಂ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಕೃಷ್ಣೋ ವೈ ಭೂತ್ವಾಗ್ನಿರ್ ಅಶ್ವಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ಸ ಏತದ್ ಅಗಛದ್ ಯತ್ರ ಮೃಗಶಫಸ್, ಯದ್ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಪದೇ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಿಮತ್ಯ್ ಏವ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಆಯತನವತಿ, ಅನ್ಧೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯದ್ ಅನಾಯತನೇ ಜುಹುಯಾತ್, ಏತದ್ ವೈ ತದ್ ಯದ್ ಆಹುಸ್, ಮೃಗಶಫಮ್ ಅರೇನ್ವರಾಡ್ ಇತಿ ಮನಸ್ವತೀಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ ಮನಸಾ ಹ್ಯ್ ಆಹುತೀರ್ ಆಪ್ಯನ್ತೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅನ್ನವತೀಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಪರಿಲಿಖತಿ, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನಂ ತೇನ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ ತೇನ, ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಪರಿಲಿಖತಿ, ಅನುಷ್ಟುಬ್ ವೈ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಪರಿಭೂಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಪರಿಲಿಖತಿ ಸಾವಿತ್ರೈರ್ ಅಭ್ರಿಮ್ ಆದತ್ತೇ ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಖನತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಶುಗ್ ವಾ ಅತ್ರ ಪ್ರಜಾ ಋಛತಿ ಯತ್ರಾಗ್ನಿಃ ಖಾಯತೇ ಚೀಯತೇ ವಾ ಯದ್ ಆಹ ಶಿವಂ ಪ್ರಜಾಭ್ಯೋ ಽಹಿಂಸನ್ತಮ್ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಶಿವಮ್ ಅಕಃ ||೩,೧।೪||
[ಪುಟ ೩,೬]
ಅಪಾಂ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಅಸೀತ್ಯ್ ಆಹ, ಅಪಾಂ ಹ್ಯ್ ಏತತ್ ಪೃಷ್ಠಮ್, ಪೃಷ್ಠೇನೈವೈನತ್ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಅಕರ್ ಯೋನಿರ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಇತಿ ಯೋನಿರ್ ವಾ ಏಷೋ ಽಗ್ನೇರ್ ಯತ್ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಮ್, ನಾಭಿರ್ ವಧಕಃ ಸಯೋನಿರ್ ಏವ ಸನಾಭಿಃ ಸಂಭ್ರಿಯತೇ ದಿವೋ ಮಾತ್ರಯಾ ವರಿಣಾ ಪ್ರಥಸ್ವೇತಿ, ಅನಯೋರ್ ಏವೈನಮ್ ಮಾತ್ರಯಾ ವರಿಣಾ ಪ್ರಥಯತಿ ಶರ್ಮ ಚ ಸ್ಥೋ ವರ್ಮ ಚ ಸ್ಥಾ ಇತಿ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಂ ಚ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಂ ಚ ಸಂಸ್ತೃಣಾತಿ, ಇಮೇ ಏವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಸಂಸ್ತೃಣಾತಿ ವ್ಯಚಸ್ವತೀ ಸಂವಸೇಥಾಮ್ ಇತಿ ನ ವಾ ಏತನ್ ಮನುಷ್ಯಾ ಯನ್ತುಮ್ ಅರ್ಹನ್ತಿ, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನೇನ ಸಂಭರತಿ, ಏಷ ಹಿ ಪಶೂನಾಮ್ ಅನುಪಜೀವನೀಯತಮಸ್, ಅಥೋ ಆರಣ್ಯಾನ್ ಏವ ಪಶೂಞ್ ಶುಚಾರ್ಪಯತಿ ಲೋಮತಃ ಸಂಭರತಿ, ಅತೋ ವೈ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಸ್ಯ ಸದೇವಮ್, ಯಜ್ಞೇನೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಭರತಿ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣೇನ ಸಂಭರತಿ ಯೋನಿರ್ ವಾ ಏಷೋ ಽಗ್ನೇರ್ ಯತ್ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಮ್, ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಯೋನಿನಾ ಸಂಭರತಿ ಗಾಯತ್ರೀಭಿರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಸಂಭರತಿ ಗಾಯತ್ರೋ ಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ ಹಿ ರಾಜನ್ಯಸ್, ಜಗತೀಭಿರ್ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಜಾಗತೋ ಹಿ ವೈಶ್ಯಸ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಗಾಯತ್ರೀಭಿಶ್ ಚ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಭಿಶ್ ಚ ಸಂಭರೇತ್, ಋಧ್ನೋತಿ ಪುರೀಷ್ಯೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವಂಭರಾ ಅಥರ್ವಾ ತ್ವಾ ಪ್ರಥಮೋ ನಿರಮನ್ಥದ್ ಅಗ್ನಾ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಅಥರ್ವಾ ಸ ಏತಮ್ ಅಗ್ರೇ ಽಮನ್ಥತ್ ಸೋ ಽಜನಯತ್ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಮನ್ಥತಿ ಸ ಜನಯತಿ ತಿಸೃಭಿಃ ಸಂಭರತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಸಂಭರತಿ ಯಜುಸ್ ತುರೀಯಮ್, ದಿಗ್ಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತೇನ ಸಂಭರತಿ ಪುರೋವಾತಂ ವೈ ವಾತಂ ವರ್ಷಮ್ ಅನುಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ವರ್ಷಮ್ ಅನ್ವ್ ಓಷಧಯಾಸ್, ಓಷಧೀರ್ ಅನು ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಅನು ಮನುಷ್ಯಾಸ್, ಏತಾ ವೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸ್ ತಾ ಯಜಮಾನೋ ಽವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಪೋ ದೇವೀರ್ ಉಪಸೃಜಾ ಮಧುಮತೀರ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ, ಓಷಧೀನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ತಾಸಾಮ್ ಆಸ್ಥಾನಾದ್ ಉಜ್ಜಿಹತಾಮ್ ಓಷಧಯಃ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಾಸಾಮ್ ಆಸ್ಥಾನಾದ್ ಉಜ್ಜಿಹತಾಮ್ ಓಷಧಯಃ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾಃ ಸಂ ತೇ ವಾಯುರ್ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ದಧಾತ್ವ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಸ್ಯಾ ಯತ್ ಕೃಷ್ಯತೇ ಯತ್ ಖಾಯತೇ ತತ್ ಸಂಧೀಯತೇ ಯದ್ ಘೃತೇನ ಜುಹುಯಾಞ್ ಶುಚೇಮಾಮ್ ಅರ್ಪಯೇತ್, ಅಥ ಯದ್ ಅಪ ಉಪಸೃಜತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಚರಸಿ ಪ್ರಾಣಥೇನ ಕಸ್ಮೈ ದೇವ ವಷಡ್ ಅಸ್ತು ತುಭ್ಯಮ್ ಇತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಷು ವಾ ಏತದ್ ವೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವ ಋತವೋ ವೃಷ್ಟಿಮನ್ತಃ ಸುಜಾತೋ ಜ್ಯೋತಿಷೇತಿ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕರ್ ವಾಸೋ ಅಗ್ನೇ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಸಂವ್ಯಯಸ್ವ ವಿಭಾವಸಾ ಇತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ವಾಸಸ್, ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಏಷ ವಸ್ತೇ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಪರಿದದಾತಿ, ಆಗಾಮುಕಮ್ ಏನಮ್ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ವಾಸೋ ಭವತ್ಯ್ ಅನಗ್ನೋ ಽಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವರುಣಮೇನಿರ್ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ, ಉದ್ ಉ ತಿಷ್ಠ ಸ್ವಧ್ವರೇತಿ, ಊರ್ಧ್ವಾಮ್ ಏವ ವರುಣಮೇನಿಮ್ ಉತ್ಸೃಜತಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮ್ ಉತ್ಸೃಜತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಸ ಜಾತೋ ಗರ್ಭೋ ಅಸಿ ರೋದಸ್ಯೋರ್ ಇತಿ, ಅನಯೋರ್ ವಾ ಏಷ ಗರ್ಭಸ್, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏಷೋ ಽಧಿಜಾಯತೇ, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧಿಜನಯತಿ, ಅಗ್ನೇ ಚಾರುರ್ ವಿಭೃತಾ ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಾಸ್ವ್ ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರ ಮಾತೃಭ್ಯೋ ಅಧಿ ಕನಿಕ್ರದದ್ ಗಾ ಇತಿ, ಓಷಧಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಮಾತರಸ್ ತಾಭ್ಯಾ ಏವೈನಮ್ ಅಧಿ ಪ್ರಚ್ಯಾವಯತ, ಐಛದ್ ವಾ ಏತಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪೂರ್ವೇಣಾರ್ಧಋಚೇನ, ಅನೂತ್ತರೇಣಾತಿಷ್ಠತ, ಐಷೀದ್ ಏವೈನಂ ಪೂರ್ವೇಣಾರ್ಧಋಚೇನ, ಅನೂತ್ತರೇಣಾಸ್ಥಿತ ||೩,೧।೫||
ಸ್ಥಿರೋ ಭವ ವೀಡ್ವಙ್ಗಾ ಇತಿ ಗರ್ದಭ ಆದಧಾತಿ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪಶೂನಾಂ ಗರ್ದಭೋ ವೀರ್ಯವತ್ತಮಸ್, ವೀರ್ಯಂ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಈಶ್ವರೋ ವಾ ಏಷೋ ಽನ್ತರಿಕ್ಷಸದ್ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾ ಹಿಂಸಿತೋಸ್, ಯದ್ ಆಹ ಶಿವೋ ಭವ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಾ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಶಿವಮ್ ಅಕರ್ ಮಾ ಪಾದ್ಯ್ ಆಯುಷಃ ಪುರೇತಿ, ಆಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ದಧಾತಿ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ವೃಷಾಗ್ನಿಂ ವೃಷಣಂ ಭರನ್ನ್ ಇತಿ ವೃಷಾ ಹ್ಯ್ ಏಷ ವೃಷಣಂ ಭರನ್, ಅಪಾಂ ಗರ್ಭಂ ಸಮುದ್ರಿಯಮ್ ಇತಿ, ಅಪಾಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಗರ್ಭಃ ಸಮುದ್ರಿಯಸ್, ಅಗ್ನಾ ಆಯಾಹಿ ವೀತಯಾ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ಮುಖೇನ ದೇವಾ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅಭ್ಯಜಯನ್, ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಏತನ್ ಮುಖೇನ ಯಜಮಾನ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅಭಿಜಯತಿ, ಋತಂ ಸತ್ಯಮ್ ಋತಂ ಸತ್ಯಮ್ ಋತೇ ಚೈವ ಸತ್ಯೇ ಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಋತಮ್ ಅಸೌ ಸತ್ಯಮ್ ಅನಯೋರ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಹರ್ ವಾ ಋತಮ್, ರಾತ್ರಿಃ ಸತ್ಯಮ್ ಅಹೋರಾತ್ರಯೋರ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಓಷಧಯಃ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣೀತಾಗ್ನಿಮ್ ಏತಮ್ ಇತಿ, ಓಷಧೀರ್ ಏವೈನಂ ಸಮ್ಯಞ್ಚಂ ದಧಾತಿ ಪುಷ್ಪವತೀಃ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಇತಿ, ಓಷಧೀರ್ ಏವ ಫಲಂ ಗ್ರಾಹಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಓಷಧಯಃ ಶೀರ್ಷನ್ ಫಲಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ವರುಣಮೇನಿರ್ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹ್ಯ್ ಉಪನದ್ಧಸ್, ವಿ ಪಾಜಸಾ ಪೃಥುನಾ ಶೋಶುಚಾನಾ ಇತಿ, ಅನುರೂಪೇಣೈವ ವರುಣಮೇನಿಂ ವಿಷ್ಯತಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ವಿಷ್ಯತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ, ಆಪೋ ಹಿ ಷ್ಠಾ ಮಯೋಭುವಾ ಇತ್ಯ್ ಅಪ ಉಪಸೃಜತಿ, ಆಪೋ ವಾ ಅಶಾನ್ತಸ್ಯ ಶಮಯಿತ್ರಿಕಾಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಪ ಉಪಸೃಜತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ತಿಸೃಭಿರ್ ಉಪಸೃಜತಿ ತ್ರಿವೃದ್ ಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ವರುಣಮೇನಿರ್ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ ಮಿತ್ರಃ ಸಂಸೃಜ್ಯಾ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಇತಿ ಮಿತ್ರೇಣೈವ ವರುಣಮೇನಿಂ ಸಂಸೃಜತಿ ರುದ್ರಾಃ ಸಂಸೃಜ್ಯಾ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಇತಿ, ಏತಾ ವಾ ಏತಾಮ್ ಅಗ್ರೇ ದೇವತಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಸಮಸೃಜನ್, ತಾಭಿರ್ ಏವೈನಾಂ ಸಂಸೃಜತಿ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಸಂಸೃಜತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ||೩,೧।೬||
ಮಖಸ್ಯ ಶಿರೋ ಽಸೀತ್ಯ್ ಆಹ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಮಖಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಏತಞ್ ಶಿರೋ ಯದ್ ಉಖಾ ಮುಖತೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಬ್ಧ ವಸವಸ್ ತ್ವಾ ಕೃಣ್ವನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸೇತಿ ಛನ್ದೋಭಿಶ್ ಚ ವಾ ಏಷಾ ದೇವತಾಭಿಶ್ ಚ ಕ್ರಿಯತೇ ಛನ್ದೋಭಿಶ್ ಚೈವೈನಾಂ ದೇವತಾಭಿಶ್ ಚ ಕರೋತಿ ಧ್ರುವಾಸಿ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಅಸೀತಿ ಛನ್ದಸಾಮ್ ಏವೈಷಾಶೀಸ್, ಅದಿತ್ಯಾ ರಾಸ್ನಾಸ್ಯ್ ಅದಿತಿಷ್ ಟೇ ಬಿಲಂ ಗೃಭ್ಣಾತ್ವ್ ಇತಿ ಯಜುಷಾ ಕರೋತಿ, ಅಯಜುಷಾ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ತಾಂ ಪುತ್ರೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಯಛದ್ ಅದಿತಿಃ ಶ್ರಪಯಾನ್ ಇತಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇದಂ ಸ್ಮೋ ಯನ್ ಮನುಷ್ಯಾನ್, ತೇಭ್ಯ ಏವೈನಾಂ ಸಂಪ್ರಾದಾತ್ ತ್ರ್ಯುದ್ಧಿಃ ಕಾರ್ಯಾ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಷಾಂ ವಾ ಏಷಾ ಲೋಕಾನಾಮ್ ಉಖಾ ಪ್ರತಿಮಾ ಕ್ರಿಯತೇ, ಅಷ್ಟಸ್ತನಾ ಕಾರ್ಯಾ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ರೂಪಮ್, ಚತುಸ್ತನಾ ಕಾರ್ಯಾ, ಅದಿತ್ಯಾ ದೋಹಾಯ ದ್ವಿಸ್ತನಾ ಕಾರ್ಯಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಾ ಉಖಾ, ಇಮೌ ಲೋಕೌ ಸ್ತನೌ ಪ್ರತ್ತೌ ಹ ವಾ ಇಮೌ ಲೋಕೌ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವ್ಯಾಮಮಾತ್ರೀ ಕಾರ್ಯಾ, ಏತಾವದ್ ವೈ ಪುರುಷೇ ವೀರ್ಯಮ್, ವೀರ್ಯಸಂಮಿತಾ ಕ್ರಿಯತೇ, ಅಥೋ ಏತಾವಾನ್ ವೈ ಪುರುಷೇ ಮಹಿಮಾ ಮಹಿಮ್ನೋ ಽವರುದ್ಧಯೈ, ಅರತ್ನಿಮಾತ್ರೀ ಕಾರ್ಯಾ ಯಜ್ಞಪುರುಷಾಸಂಮಿತಾ ಪ್ರಾದೇಶಮಾತ್ರೀ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ಯಜ್ಞೇನ ಸಂಮಿತಾ, ಅಥೋ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಏವಾನತಿವಾದಾಯ ಸಪ್ತಭಿರ್ ಧೂಪಯತಿ ಸಪ್ತ ವೈ ಶೀರ್ಷನ್ ಪ್ರಾಣಾಃ ಶಿರ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯಜುಷಾ ಶೀರ್ಷನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ದಧಾತಿ ಸಪ್ತಭಿರ್ ಧೂಪಯತಿ ಸಪ್ತ ವೈ ಛನ್ದಸಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವೈನಾಂ ಧೂಪಯತಿ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಾಂ ಧೂಪಯತಿ ವೈಷ್ಣವಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಮ್, ತತ್ ಸ್ವಯಾ ದೇವತಯಾ ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯದ್ ಅನ್ಯಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಧೂಪಯತಿ ಯದ್ ಆಹ ವಿಷ್ಣುಸ್ ತ್ವಾ ಧೂಪಯತ್ವ್ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಇತಿ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ದೇವತಯಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅಸ್ವಶಕೇನ ಧೂಪಯತಿ ವೃಷಾ ಹ್ಯ್ ಅಶ್ವೋ ವೃಷಾಗ್ನಿಃ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ, ಅಥೋ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಽಗ್ನಿಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಶ್ವಶಕೇನ ಧೂಪಯತಿ ಸಯೋನಿತ್ವಾಯ ||೩,೧।೭||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಅಮನ್ಯತ ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಅಗ್ರೇ ವಿಖನಿಷ್ಯತ್ಯ್ ಆರ್ತಿಂ ಸ ಆರಿಷ್ಯತೀತಿ ಸ ಏತದ್ ಯಜುರ್ ಅಪಶ್ಯತ್, ಅದಿತಿಷ್ ಟ್ವಾ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಖನತ್ವ್ ಅವಟೇತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿರ್ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ, ಅನಯಾ ವೈ ಸ ತದ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಅಖನದ್ ಅಹಿಂಸಾಯೈ ನ ಹಿ ಸ್ವಃ ಸ್ವಂ ಹಿನಸ್ತಿ ದೇವಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ನೀರ್ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ದಧತೂಖಾ ಇತಿ, ಓಷಧಯೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪತ್ನೀರ್ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀರ್ ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಏವೈನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಧಿಷಣಾ ತ್ವಾ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಅಭೀನ್ಧಾತಾಮ್ ಉಖಾ ಇತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಧಿಷಣಾ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ವಾಚೈವೈನಾಮ್ ಅಭೀನ್ದ್ಧೇ ಗ್ನಾಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವಞ್ ಶ್ರಪಯನ್ತೂಖಾ ಇತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ಗ್ನಾ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಸ್, ಛನ್ದೋಭಿರೇವೈನಾಂ ಶ್ರಪಯತಿ ವರೂತ್ರೀ ತ್ವಾ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಪಚತಾಮ್ ಉಖಾ ಇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವೈ ವರೂತ್ರೀ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಾಂ ಪಚತಿ ಜನಯಸ್ ತ್ವಾಛಿನ್ನಪತ್ರಾ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಪಚನ್ತೂಖಾ ಇತಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ವೈ ಜನಯೋ ಽಛಿನ್ನಪತ್ರಾ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಸ್, ನಕ್ಷತ್ರೈರ್ ಏವೈನಾಂ ಪಚತಿ, ಏತಾ ವಾ ಏತಾಮ್ ಅಗ್ರೇ ದೇವತಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಽಪಚನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಾನಿ ಪಙ್ಕ್ತಿಮನ್ತಿ ಯಜೂಂಷಿ ತೈರ್ ಏವೈನಾಂ ಪಚತಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಪಚತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ವರುಣಮೇನಿರ್ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹ್ಯ್ ಅಭೀದ್ಧಸ್, ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಚರ್ಷಣೀಧೃತಾ ಇತಿ ಮಿತ್ರೇಣೈವ ವರುಣಮೇನಿಮ್ ಉಪೈತಿ ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತೋದ್ವಪತು ಸುಪಾಣಿಃ ಸ್ವಙ್ಗುರಿರ್ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾಮ್ ಉದ್ವಪತಿ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ, ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬೃಹತೀ ಭವೇತ್ಯ್ ಆಹ ಧೃತ್ಯಾ ಏವ, ಅವ್ಯಥಮಾನಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಆಶಾ ದಿಶಾ ಆಪೃಣೇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸರ್ವಾ ದಿಶಾ ಆಭಾತಿ ||
ಮಿತ್ರೈತಾಂ ತ ಉಖಾಂ ಪರಿದದಾಮ್ಯ್ ಅಭಿತ್ತ್ಯೈ, ಏಷಾ ಮಾ ಭೇದಿ || ಇತಿ ಮಿತ್ರಾಯೈವೈನಾಂ ಪರಿದದಾತಿ, ಅಭಿತ್ತ್ಯೈ ಯದ್ ಧಿ ಮಿತ್ರಾಯಾಪರಿತ್ತಾ ಭಿದ್ಯೇತ ಪುನಃ ಕಾರ್ಯಾ ಸ್ಯಾತ್, ವಸವಸ್ ತ್ವಾಛೃನ್ದನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸೇತಿ ಛನ್ದೋಭಿಶ್ ಚ ವಾ ಏಷಾ ದೇವತಾಭಿಶ್ ಚ ಕ್ರಿಯತೇ ಛನ್ದೋಭಿಶ್ ಚೈವೈನಾಂ ದೇವತಾಭಿಶ್ ಚಾಛೃಣತ್ತಿ ಸ್ವೇನಾಯತನೇನಾಜಕ್ಷೀರೇಣಾಛೃಣತ್ತಿ, ಆಗ್ನೇಯಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಯೋ ಯದ್ ಅಜಕ್ಷೀರಮ್ ಆಗ್ನೇಯಮ್ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಂ ಯದ್ ಉಖಾ ಸ್ವೇನ ವಾ ಏತತ್ ಪಯಸಾ ಸ್ವಂ ಪಾತ್ರಮ್ ಆಛೃಣತ್ತಿ ಪರಮಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಯೋ ಯದ್ ಅಜಕ್ಷೀರಮ್, ಪರಮಮ್ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಂ ಯದ್ ಉಖಾ ಪರಮೇಣ ವಾ ಏತತ್ ಪಯಸಾ ಪರಮಂ ಪಾತ್ರಮ್ ಆಛೃಣತ್ತಿ ||೩,೧।೮||
ಷಡ್ ಏತಾನ್ಯ್ ಆಧೀತಯಜೂಂಷಿ ಜುಹೋತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಭಿರ್ ವಾ ಏತತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವೀರ್ಯಮ್ ಉದ್ಯಛತೇ ನಾನಾ ಜುಹೋತಿ ನಾನಾವೀರ್ಯಾ ಹೀಮೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಬಧಿರಃ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಸಕೃತ್ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಅನುದ್ರುತ್ಯ ಜುಹುಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯ ಸಂಭಿನತ್ತಿ ಬಧಿರೋ ಭವತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಬಧಿರೋ ವಾಚಾ ವದತಿ ನ ಶೃಣೋತಿ ವಾಚಂ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಅನುಪದ್ಯತೇ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಏತಾನೀತರಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾಗ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಯದ್ ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಸಪ್ತಮಂ ಜುಹೋತಿ ವಾಚಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಾಣೇಷೂಪಸಂದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಯಂ ವಾಕ್ ಸಪ್ತಮೀ ಪ್ರಾಣಾನಾಮ್, ಮಾ ಸು ಭಿತ್ಥಾ ಮಾ ಸು ರಿಷಾ ಇತಿ ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ, ಅಸುರಮಾಯಾ ವಾ ಏಷಾಸೀತ್ ತಾಂ ದೇವಾ ಏತೇನ ಯಜುಷಾವೃಞ್ಜತಾಸುರೀ ಮಾಯಾ ಸ್ವಧಯಾ ಕೃತಾಸೀತಿ ತನ್ ಮಾಯಾಮ್ ಏವೈತೇನ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಪ್ರವೃಞ್ಜ್ಯಾದ್ ಭೂತಿಕಾಮಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯದ್ ವಾ ಇದಮ್ ಉಪಜೀವಾಮಸ್, ಭವಿಷ್ಯದ್ ಏವೋಪೈತಿ ಶ್ವಃಶ್ವಃ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಭವತಿ ಜಾತಮ್ ಅವದಧ್ಯಾದ್ ಗತಶ್ರೀಸ್, ಜಾತೋ ವಾ ಏಷ ಯೋ ಗತಶ್ರೀಸ್, ಜಾತೇನೈವೈನಂ ಜನಯತಿ ಭ್ರಷ್ಟ್ರಾದ್ ಆಹರೇದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತಾನ್ನಾದಃ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ, ಏಷ ವಾ ಅಗ್ನೀನಾಮ್ ಅನ್ನಾದಸ್, ಅನ್ನಕರಣಂ ಭ್ರಷ್ಟ್ರಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಪ್ರದಾವಾದ್ ಆಹರೇದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಸೇನೇನಾಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಜಾಯುಕಂ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಪ್ರಸೇನೇನಾಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಜಾಯುಕಂ ಭವತಿ ಯತಃ ಕುತಶ್ಚಾಹೃತ್ಯಾವದಧ್ಯಾದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ, ಅಸ್ಯ ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ದ್ವಿತೀಯೋ ಜಾಯೇತೇತಿ, ಏತದ್ ವೈ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಯತನಮ್, ಸ್ವೇ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಆಯತನೇ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ದ್ವಿತೀಯಂ ಜನಯತಿ ದ್ರ್ವನ್ನಃ ಸರ್ಪಿರಾಸುತಿರ್ ಇತಿ ಕ್ರುಮುಕಂ ಘೃತಾನ್ವಕ್ತಮ್ ಆದಧಾತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಯತ್ ಕ್ರುಮುಕಸ್ ತೇಜೋ ಘೃತಮ್, ಪ್ರಿಯಯೈವೈನಂ ತನ್ವಾ ತೇಜಸಾ ಚ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಪರಸ್ಯಾ ಅಧಿ ಸಂವತಾ ಇತ್ಯ್ ಔದುಮ್ಬರೀಮ್, ದೇವಾ ಯತ್ರೋರ್ಜಂ ವ್ಯಭಜನ್ತ ತತ ಉದುಮ್ಬರಾ ಉದತಿಷ್ಠತ್, ಯದ್ ಔದುಮ್ಬರೀ, ಊರ್ಜಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪರಮಸ್ಯಾಃ ಪರಾವತಾ ಇತಿ ವೈಕಙ್ಕತೀಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಭಾ ಅಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತದ್ ವಿಕಙ್ಕತಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್, ಯದ್ ವೈಕಙ್ಕತೀ ಭಾ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ಅಗ್ನೇ ಯಾನಿ ಕಾನಿ ಚೇತಿ ಶಮೀಮಯೀಮ್, ಶಾನ್ತ್ಯೈ, ಅಗ್ನಯೇ ವೈ ನ ಕಿಂಚನಾಪರಶುವೃಕ್ಣಮ್ ಅಸ್ವದನ್ತ ತಸ್ಮೈ ವಾ ಏತಯಾಸಙ್ಗಃ ಪ್ರಾಯೋಗಿಃ ಸರ್ವಮ್ ಅಸ್ವದಯತ್, ಯದ್ ಅಗ್ನೇ ಯಾನಿ ಕಾನಿ ಚೇತಿ ತದ್ ಅಗ್ನಯ ಏವೈತಯಾ ಸರ್ವಂ ಸ್ವದಯತಿ ಸರ್ವಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಸ್ವದಿತಂ ಭವತಿ ರಾತ್ರೀಂರಾತ್ರೀಮ್ ಅಪ್ರಯಾವಂ ಭರನ್ತಾ ಇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ನಾಭಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಮಿಧಾನೋ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇತಿ ಪೃತನಾಜಿತಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕರ್ ಅಗ್ನಿಂ ವೈ ಸೃಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಜಿಘಾಂಸನ್, ತಾನಿ ವಾ ಏತಾಭಿರ್ ಏವಾಪಾಹತ ಯಾಃ ಸೇನಾ ಅಭೀತ್ವರೀರ್ ಇತಿ ತದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಏವೈತಾಭೀ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ, ಏತಾ ಏವ ಸಮಿಧಾ ಆದಧ್ಯಾದ್ ಯತ್ರ ರಕ್ಷೋಭ್ಯೋ ಬಿಭೀಯಾತ್, ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಗ್ರಾಹುಕಾ ಹ ತಾಂ ಸಮಾಂ ಸ್ತೇನಾನ್ ಭವನ್ತಿ ತೈಲ್ವಕೀಮ್ ಅಭಿಚರನ್ನ್ ಆದಧ್ಯಾತ್, ಏಷ ವೈ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ವಜ್ರಸ್ ತಾಜಗ್ ಘ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಂ ತರ್ಹಿ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್, ಮನೋ ವಾ ಆಶೀಸ್, ಯೋ ವಾಚ ಆಹುತಿಮ್ ಏವೈನಂ ಭೂತಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ಽಪಿದಧಾತಿ ಯೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಮ್ ಅರಾತೀಯಾದ್ ಯಶ್ ಚ ನೋ ದ್ವೇಷತೇ ಜನಾ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಚಿತೋ ಽಶ್ಲೀಲಂ ನ ಕೀರ್ತಯಿತವ್ಯಮ್, ನೋ ಅಗ್ನಿವಿದಃ ಸಂಶಿತಂ ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂಶಿತಂ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಮ್ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಂಶ್ಯತಿ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಚೈವ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚ ಸಯುಜಾ ಅಕರ್ ಏತದ್ ವಾ ಏಷಾಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ||
ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಯುಜಾ ನ ವ್ಯಥೇತೇ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಹ ಕ್ಷತ್ರಂ ಜಿನ್ವತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ |
ಕ್ಷತ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಿನ್ವತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಯತ್ ಸಮೀಚೀ ಕೃಣುತೋ ವೀರ್ಯಾಣಿ ||೩,೧।೯||
ಅಗ್ನಿಭ್ಯಃ || ಇತಿ ಕಾಮಾಯಾಲಭ್ಯನ್ತೇ ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ ಸಂ ಹಾಸ್ಮೈ ಸ ಕಾಮೋ ನಮತಿ, ಆಪ್ರೀಣನ್ತಿ ಯಜ್ಞಿಯಾನ್ ಏವೈನಾನ್ ಮೇಧ್ಯಾನ್ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಪರ್ಯಗ್ನಿಕೃತಾನ್ ಉತ್ಸೃಜನ್ತಿ, ಅಯಾತಯಾಮತ್ವಾಯ, ಏಕೇನ ಸಂಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯಾ ಅವಿಛೇದಾಯ ಪುಷ್ಕರಾ ಭವನ್ತಿ ಸೇನ್ದ್ರಿಯತ್ವಾಯ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅಥೈಷೋ ಽಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪ್ರಿಯಯೈವೈನಂ ತನ್ವಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅಥೋ ಅಯಾತಯಾಮತ್ವಾಯೈವ, ಅಯಾತಯಾಮಾ ಹಿ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಶ್ವೇತಂ ವಾಯವೇ ನಿಯುತ್ವತಾ ಆಲಭೇತ ತೇಜಸ್ಕಾಮಸ್, ವಾಯುರ್ ವಾ ಅಗ್ನೇಸ್ ತೇಜಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾಯುಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅನ್ವೇತಿ ಯದ್ ವಾಯವೇ, ಅಗ್ನೇಃ ಸತೇಜಸ್ತ್ವಾಯ ಯದ್ ವಾಯವ ಏಕಧಾ ಸ್ಯಾದ್ ಉನ್ಮಾದುಕೋ ಯಜಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯನ್ ನಿಯುತ್ವತೇ ದ್ವಿತೀಯತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ಧೃತ್ಯಾ ಅನುನ್ಮಾದಾಯ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ಪಶೂನಾಂ ರೂಪಾಣಿ ಪ್ರತಿ ಯದ್ ವಾಯವ ಏಕಧಾ ಸ್ಯಾದ್ ಉನ್ಮಾದುಕೋ ಯಜಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಏಷ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್, ದ್ವಿತೀಯತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ಧೃತ್ಯಾ ಅನುನ್ಮಾದಾಯ, ಅಥೈಷ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಲಬ್ಧ, ಅಥೈಷ ಆದಿತ್ಯೋ ಘೃತೇ ಚರುಸ್, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇತ ಉತ್ತಮಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇಭ್ಯ ಏವ ಪ್ರೋಚ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಋದ್ಧಾಸ್, ಆದಿತ್ಯಾ ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ಪುರೋಡಾಶೇನ ವೈ ದೇವಾ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಆರ್ಧ್ನುವನ್, ಚರುಣಾಮುಷ್ಮಿನ್, ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಲೋಕೇ ಪುರೋಡಾಶೇನ ಋಧ್ನೋತಿ ಚರುಣಾಮುಷ್ಮಿನ್, ಅಥೈಷೋ ಽಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಸ್, ದೇವಾಯತನಂ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ದೇವಾಯತನ ಏವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಬಿಭರ್ತಿ, ಅಥೋ ಕಾಮೋ ವೈ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ ಸಂ ಹಾಸ್ಮೈ ಸ ಕಾಮೋ ನಮತಿ ||
ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಕಾಣ್ಡೇ ಜುಹೂಮಗ್ರೀಯಃ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೧।೧೦||
ದೃಶಾನೋ ರುಕ್ಮ ಉರುಯಾ ವಿಭಾತೀತಿ ರುಕ್ಮಂ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚತೇ, ಅಮೃತಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಮೃತ್ಯೋರ್ ಏತದ್ ರೂಪಂ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ಯತ್ ಪಾಶಸ್, ಅಮೃತೇನೈವ ಮೃತ್ಯುಮ್ ಅನ್ತರ್ಧತ್ತೇ, ಅಥೈತೇ ನಿರ್ಬಾಧಾಸ್, ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಏತಾನ್ ನಿರ್ಬಾಧಾನ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತೈರ್ ಅಸುರಾನ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ನಿರಬಾಧನ್ತ ತನ್ ನಿರ್ಬಾಧಾನಾಂ ನಿರ್ಬಾಧತ್ವಮ್, ತದ್ ಏತೈರ್ ಏವ ನಿರ್ಬಾಧೈರ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ನಿರ್ಬಾಧತೇ, ಏಕವಿಂಶತಿನಿರ್ಬಾಧೋ ಭವತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ, ಉಪರಿಷ್ಟಾನ್ ನಿರ್ಬಾಧಂ ಬಿಭರ್ತಿ, ಅಧಸ್ತಾನ್ ನಿರ್ಬಾಧಂ ಸಾದಯತಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವಿನುತ್ತ್ಯೈ ನಕ್ತೋಷಾಸಾ ಸಮನಸಾ ವಿರೂಪಾ ಇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧತ್ತೇ ಧಾಪಯೇತೇ ಶಿಶುಮ್ ಏಕಂ ಸಮೀಚೀ ಇತಿ, ಏತಂ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಧಾಪಯೇತೇ ಶಿಶುಮ್ ಏಕಂ ಸಮೀಚೀ ದ್ಯಾವಾಕ್ಷಾಮಾ ರುಕ್ಮೋ ಅನ್ತರ್ ವಿಭಾತೀತಿ, ಏಷ ಹ್ಯ್ ಏತಯೋ ರುಕ್ಮೋ ಽನ್ತರ್ ವಿಭಾತಿ ದೇವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಧಾರಯನ್ ದ್ರವಿಣೋದಾ ಇತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದೇವಾ ದ್ರವಿಣೋದಾಃ ಪ್ರಾಣೈರ್ ಏವಾಗ್ನಿಮ್ ಉದ್ಯಛತೇ ವಿಶ್ವಾ ರೂಪಾಣಿ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚತೇ ಕವಿರ್ ಇತಿ ವಿಶ್ವಾ ಹಿ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾಸಾವೀದ್ ಭದ್ರಂ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಪ್ರಸೂತ್ಯಾ ಏವ ವಿ ನಾಕಮ್ ಅಕ್ಶತ್ ಸವಿತಾ ವರೇಣ್ಯಾ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವಾಗ್ನಿಂ ಬಿಭರ್ತಿ, ಅನು ಪ್ರಯಾಣಮ್ ಉಷಸೋ ವಿರಾಜತೀತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಉಷಸೋ ವ್ಯುಷ್ಟಿಮ್ ಅನ್ವ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಆಧೀಯತೇ ಸುಪರ್ಣೋ ಽಸಿ ಗರುತ್ಮಾನ್, ತ್ರಿವೃತ್ ತೇ ಶಿರಸ್, ಗಾಯತ್ರಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಏಷಾ ಸಂಭೃತಿಸ್, ಅಗ್ನಿಮ್ ಏತತ್ ಸಂಭರತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಂಭರತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವೈರ್ ಅಙ್ಗೈಃ ಪಶುರ್ ಜಾಯತೇ ಪಶುರ್ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ದಿವಂ ಗಛ ಸ್ವಃ ಪತೇತ್ಯ್ ಆಹ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ, ಅಥೈತೇ ಕ್ರಮಾಸ್, ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಏತಾನ್ ಕ್ರಮಾನ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತೈರ್ ಅಸುರಾನ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣುದನ್ತ ತಾನ್ ಅನಪಜಯ್ಯಮ್ ಅಜಯನ್, ತದ್ ಏತೈರ್ ಏವ ಕ್ರಮೈರ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಣುದತೇ, ಅನಪಜಯ್ಯಂ ಹ ಜಯತಿ ಷಡುದ್ಯಾವಂ ಶಿಕ್ಯಂ ಭವತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಭಿರ್ ಏವಾಗ್ನಿಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಉಪರಿನಾಭಿ ಬಿಭರ್ತಿ, ಉಪರಿನಾಭಿ ಹ್ಯ್ ಆತ್ಮನಃ ಸದೇವಮ್, ಸದೇವ ಏವ ದೇವತಾ ಆತ್ಮನ್ ಬಿಭರ್ತಿ ಯದ್ ಅಧೋನಾಭಿ ಬಿಭೃಯಾದ್ ಯೋನಿಂ ನಿರ್ದಹೇತ್, ಅಥೋ ಽವಧೈನಂ ಘಾತುಕಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಕ್ರಾಮತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವಃ ಪ್ರೇರತೇ, ಅಥ ಯತ್ ಪುನರ್ ಅಭ್ಯಾವರ್ತತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುನಃ ಸಮಾವರ್ತನ್ತೇ, ಊರ್ಜಾ ವಾ ಏಷ ಪಶುಭಿರ್ ಉತ್ಕ್ರಾಮನ್ತ್ ಸಹೋತ್ಕ್ರಾಮತಿ ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ನಿವರ್ತಸ್ವೇತಿ ತದ್ ಊರ್ಜಮ್ ಏವ ಪಶೂನ್ ಪುನರ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಪುನರ್ವತೀರ್ ಭವನ್ತಿ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಚತಸೃಭಿರ್ ಅಭ್ಯಾವರ್ತತೇ ಚತುಷ್ಪಾದೋ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಇತ್ಥಂ ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಏವಂ ಹಿ ಯಜ್ಞಃ ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಅಥೋ ಅಮುಷ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯಾವೃತಮ್ ಅನು ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಆ ತ್ವಾಹಾರ್ಷಮ್ ಅನ್ತರ್ ಅಭೂರ್ ಇತಿ, ಅನ್ತರ್ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ, ಉದ್ ಉತ್ತಮಂ ವರುಣ ಪಾಶಮ್ ಅಸ್ಮದ್ ಇತಿ ವರುಣಪಾಶಮ್ ಏವೋನ್ಮುಞ್ಚತೇ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ, ಅಗ್ರೇ ಬೃಹನ್ನ್ ಉಷಸಾಮ್ ಊರ್ಧ್ವೋ ಅಸ್ಥಾದ್ ಇತಿ ಜ್ಯೋತಿಷೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷದ್ ವಸುರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸದ್ ಇತಿ ಸಾದಯತಿ ಸಪ್ತ ಏವೈನಂ ಹೋತ್ರಾಸು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ, ಅಥೋ ಸಪ್ತ ವಾ ಏತೇನ ಸಾಪ್ತಾನ್ಯ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಋಧ್ನೋತಿ, ಆ ಸಪ್ತಮಾತ್ ಪುರುಷಾದ್ ಅನ್ನಾದೋ ಭವತಿ ರೇತೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೈ ರೇತೋ ಽನುಷಿಚ್ಯತೇ ಯದ್ ಅಧೋ ನಿದಧ್ಯಾದ್ ಅಧೃತಾಃ ಪಶೂನಾಂ ಗರ್ಭಾಃ ಪ್ರಪಾದುಕಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಅಥ ಯದ್ ಉಪರಿ ಸಾದಯತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸದಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕರ್ ಗರ್ಭಾಣಾಂ ಧೃತ್ಯೈ ಸೂಯತೇ ವಾ ಏಷೋ ಽಗ್ನೀನಾಂ ಯಶ್ ಚೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ಆಸನ್ದೀಸತ್ ಸೀದ ತ್ವಂ ಮಾತುರ್ ಅಸ್ಯಾ ಉಪಸ್ಥಾ ಇತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಯೋನಿಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ಸಂವೇಶಯತಿ ತಿಸೃಭಿರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ತ್ರಿವೃದ್ ಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಃ ||೩,೨।೧||
ಅಥೈತದ್ ವಾತ್ಸಪ್ರಮ್ ಏತೇನ ವೈ ವತ್ಸಪ್ರೀರ್ ಭಾಲನ್ದನೋ ಽಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮಾರಾಧ್ನೋತ್ ತದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಏವೈತೇನ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ರಾಧ್ನೋತಿ, ಆಗಾಮುಕಮ್ ಏನಂ ಪ್ರಿಯಂ ಭವತಿ ವತ್ಸಪ್ರಿಯಂ ವೈ ಭಾಲನ್ದನಮ್ ಆಶಯೋ ಽಧ್ಯವದನ್, ಸ್ತೇನಾ ಇತಿ ಸ ಏತತ್ ಸೂಕ್ತಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತೇ ನಾಧಿವಾದಮ್ ಅಪಾಜಯತ್ ತೇನಾಪಚಿತಿಮ್ ಅಗಛತ್ ತದ್ ಅಧಿವಾದಮ್ ಏವೈತೇನಾಪಜಯತಿ, ಅಪಚಿತಿಮ್ ಏವ ಗಛತಿ ದ್ವಾದಶಭಿರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಭವನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅನ್ಯೇದ್ಯುಃ ಪ್ರಕ್ರಾಮಯತ್ಯ್ ಅನ್ಯೇದ್ಯುರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾನಾಂ ದಾಧಾರ ತಸ್ಮಾದ್ ಯಾಯಾವರಾ ಅನ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಕ್ಷೇಮ್ಯಾ ಅನ್ಯಾಸ್, ಅಥ ಯತ್ ಪ್ರಕ್ರಮ್ಯೋಪತಿಷ್ಠತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಯಾಯಾವರಃ ಕ್ಷೇಮ್ಯಮ್ ಅಭಿಪ್ರಯಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಯಾಯಾವರಸ್ಯ ಕ್ಷೇಮ್ಯೋ ಽನ್ನಂ ಬಭೂವ ಯದ್ ಅಹಶ್ ಚೇಷ್ಯಮಾಣಃ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ಅಹರ್ ಉಭಯಂ ಸಮಸ್ಯೇತ್ ಪ್ರ ಚ ಕ್ರಾಮೇದ್ ಉಪ ಚ ತಿಷ್ಠೇತ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಂ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಉದ್ ಉ ತ್ವಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಇತಿ ವಿಶ್ವೇ ಹೀದಂ ದೇವಾಃ ಸ್ಮೋ ಯನ್ ಮನುಷ್ಯಾಸ್, ಅಗ್ನೇ ಭರನ್ತು ಚಿತ್ತಿಭಿರ್ ಇತಿ ಯಸ್ಮಾ ಏವ ಚಿತ್ತಾಯಾಗ್ನಿರ್ ಆಧೀಯತೇ ತೇನೈನಂ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಪ್ರೇದ್ ಅಗ್ನೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್ ಯಾಹೀತಿ ಜ್ಯೋತಿಷೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯಿತ್ವಾ ಪ್ರವಾಪಯತಿ, ಅಕ್ರನ್ದದ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ತನಯನ್ನ್ ಇವ ದ್ಯೌರ್ ಇತ್ಯ್ ಅನುಬ್ರೂಯಾದ್ ಯದ್ಯ್ ಅಕ್ಷ ಉತ್ಕ್ಷ್ವೇದೇತ್, ಈಶ್ವರೋ ವಾ ಏಷ ಉತ್ಕ್ಷ್ವೇದನ್ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಂ ಪಶೂನ್ ನಿಕ್ಷ್ವದಸ್ ತತ್ ಕ್ರದಿತಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಕರ್ ಅಥೋ ಶಮಯಿತ್ವೈವಾಶಿಷಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಸಮಿಧಾಗ್ನಿಂ ದುವಸ್ಯತೇತಿ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್, ಗಾಯತ್ರೋ ಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ ಹಿ ರಾಜನ್ಯಸ್, ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಭ್ಯಾಂ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಯೇ ಹಿ ದ್ವೇ ಗಾಯತ್ರ್ಯೌ ಸಾ ಜಗತೀ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ವಾ ಏತದ್ ವಿಶಮ್ ಅನ್ನಂ ಕರೋತಿ ಯದಿ ಭಸ್ಮ ಪ್ರತಿಪೂರ್ಯೇತಾಪ್ಸು ಪ್ರವೇಶಯೇತ್, ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಯೋನಿಃ ಸ್ವ ಏವೈನದ್ ಯೋನೌ ದಧಾತಿ ಪುರೀಷಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪಶುಕಾಮಸ್ಯ ಪಶವೋ ವೈ ಪುರೀಷಮ್, ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ, ಇಷ್ಟಕಾ ವಾ ಸಂಯುಯಾತ್ ತೇನಾಸ್ಯ ಸರ್ವಾ ಆಗ್ನೇಯೀರ್ ಇಷ್ಟಕಾ ಭವನ್ತಿ, ಊರ್ಜಾ ವಾ ಏಷ ಪಶುಭಿರ್ ಉತ್ಸೀದನ್ತ್ ಸಹೋತ್ಸೀದತಿ ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ನಿವರ್ತಸ್ವೇತಿ ತದ್ ಊರ್ಜಮ್ ಏವ ಪಶೂನ್ ಪುನರ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಬೋಧಾ ಮೇ ಅಸ್ಯ ವಚಸೋ ಯವಿಷ್ಠೇತಿ ಬೋಧದ್ವತೀಭ್ಯಾಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಜಾಃ ಸುಪ್ತ್ವಾ ಪುನಃ ಪ್ರಬುಧ್ಯನ್ತೇ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ||೩,೨।೨||
[ಪುಟ ೩,೧೮]
ಅಪೇತ ವೀತ ವಿ ಚ ಸರ್ಪತಾತಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಯಮದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಅಯಂ ಲೋಕಸ್, ಯಮೋ ಽಮುಷ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಧಿಪತ್ಯಮ್ ಆನಶ ಯದ್ ಯಮಾದ್ ದೇವಯಜನಮ್ ಅನಿರ್ಯಾಚ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಚಿನ್ವೀತಾಯಮದೇವತ್ಯೋ ಽಸ್ಯಾಗ್ನಿಃ ಸ್ಯಾದ್ ಅಸ್ವರ್ಗ್ಯಸ್, ಯದ್ ಆಹ, ಅದಾದ್ ಇದಂ ಯಮೋ ಽವಸಾನಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಕ್ರನ್ನ್ ಇಮಂ ಪಿತರೋ ಲೋಕಮ್ ಅಸಾ ಇತಿ ಯಮಾದ್ ವಾ ಏತೇನಾಸ್ಯಾ ದೇವಯಜನಂ ನಿರಯಾಚಿಷ್ಟ ಸ್ಮೃತೇ ದೇವಯಜನೇ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಯಮದೇವತ್ಯೋ ಽಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಭವತಿ ಸ್ವರ್ಗೇ, ಉದ್ ಉ ಘ್ನನ್ತಿ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಅಯಜ್ಞಿಯಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಂ ತದ್ ಉದ್ಘ್ನನ್ತಿ ವ್ಯಾಮಮಾತ್ರಮ್ ಉದ್ಘ್ನನ್ತಿ, ಏತಾವದ್ ವೈ ಪುರುಷೇ ವೀರ್ಯಮ್, ವೀರ್ಯಸಮ್ಮಿತೇ ಚೀಯತೇ, ಅಥೋ ಏತಾವಾನ್ ವೈ ಪುರುಷೇ ಮಹಿಮಾ ಮಹಿಮ್ನೋ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅವೋಕ್ಷತಿ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಉದ್ಘ್ನನ್ತಃ ಕ್ರೂರಮ್ ಅಕ್ರಂಸ್ ತದ್ ಅಕ್ರೂರಮ್ ಅಕಸ್ ತಞ್ ಶಮಯತಿ, ಅಥೋ ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಯೋನಿಃ ಸ್ವ ಏವ ಯೋನೌ ಚೀಯತೇ, ಅಗ್ನೇರ್ ಭಸ್ಮಾಸ್ಯ್ ಅಗ್ನೇಃ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸೀತಿ ಸಿಕತಾ ನಿವಪತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಏತದ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ಭಸ್ಮ ಯತ್ ಸಿಕತಾ ಸ್ವ ಏವ ಭಸ್ಮಂಶ್ ಚೀಯತೇ ಯೋನಿರ್ ವೈ ಸಿಕತಾ ರೇತಾ ಊಷಾಸ್, ಯತ್ ಸಿಕತಾ ನ್ಯುಪ್ಯೋಷಾನ್ ನಿವಪತಿ ಯೋನೌ ವಾ ಏತದ್ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಯೋನೌ ರೇತೋ ಹಿತಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಯೋನೇ ರೇತಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಾ ವಾ ಊಷೇಭ್ಯ ಏವ ಯೋನೇರ್ ಅಸೃಜತ ಪ್ರಜನನಂ ವಾ ಊಷಾಃ ಪ್ರಜನನೇ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ, ಇಮೇ ವೈ ಸಹಾಸ್ತಾಮ್, ತೇ ವಿಯತೀ ಅಬ್ರೂತಾಮ್ ಅಸ್ತು ನೌ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಸಹೇತಿ, ಆಪೋ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಮೇಧ್ಯಾಸ್ ತಾ ಅಮೂಸ್, ಊಷಾ ಅಮುಷ್ಯಾ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಮೇಧ್ಯಾಸ್ ತ ಇಮೇ ಯದ್ ಆಪಶ್ ಚೋಷಾಶ್ ಚ ಭವನ್ತಿ ಯದ್ ಏವೈನಯೋರ್ ಯಜ್ಞಿಯಂ ಮೇಧ್ಯಂ ತದ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೋ ಅನಯೋರ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರಿಯೇ ಧಾಮನ್ ನಿಧತ್ತೇ ಸಂಜ್ಞಾನಂ ವಾ ಊಷಾಸ್, ಉಭಯೇ ವಾ ಏತಾನ್ ಪಶವೋ ಽಭಿಸಂಜಾನತೇ ಯೇ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ಯೇ ಚಾರಣ್ಯಾಸ್, ಉಭಯೇ ಹೈನಂ ಪಶವೋ ಽಭಿಸಂಜಾನತೇ ಚತಸ್ರಃ ಪ್ರಾಚೀಃ ಸಾದಯತಿ ಚತ್ವಾರಿ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇ ದಿಶಾ ಆಕ್ರಮನ್ತ ತಾ ಅವ್ಲೀಯನ್ತ ತಾ ಏತಾಭಿರ್ ಅದೃಂಹನ್ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ದಿಶಾಂ ಧೃತ್ಯೈ ಪಶವೋ ವಾ ಇಷ್ಟಕಾಸ್, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಂ ವೈ ಪಶವೋ ಽನೂಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ದ್ವೇ ಸಮೀಚೀ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಉಪದಧಾತಿ ದ್ವೇ ಸಮೀಚೀ ಪಶ್ಚಾತ್, ಉಭಯತ ಏವಾಸ್ಮೈ ಸಮೀಚಃ ಪಶೂನ್ ಉಪದಧಾತಿ ಪಶೂನಾಂ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ, ಅಷ್ಟೋಪದಧಾತಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವಾಗ್ನಿಸ್ ತಂ ಚಿನುತೇ, ಏಕವಿಂಶತಿಃ ಕಾರ್ಯಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಹ್ಯ್ ಏಕವಿಂಶಸ್, ಅಥೋ ಏಕವಿಂಶತಿವಿಧೋ ಹಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಸ್ ತ್ರಿಚಿತಿಕಃ ಕಾರ್ಯಸ್ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಪಞ್ಚಚಿತಿಕಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಚತುರ್ಭಿಃ ಸಂನಿವಪತಿ ಚತ್ವಾರಿ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವ ಸಂನಿವಪತಿ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವ ಸಂನಿವಪತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏಷೋ ಽಗ್ನೀನಾಂ ಯಶ್ ಚೀಯತೇ ಕ್ಷತ್ರಂ ಯ ಉಖ್ಯಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಯಜುಸ್, ಯದ್ ಯಜುಷಾ ಸಂನಿವಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಂನಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಂ ಚೈತಿ ವಿ ಚ ದ್ವೌ ವಾ ಏತೌ ವ್ಯಾಘ್ರೌ ಸಂ ಪದ್ಯೇತೇ ತಾ ಈಶ್ವರಾ ಅಶಾನ್ತೌ ಯಜಮಾನಂ ಹಿಂಸಿತೋಸ್, ಯದ್ ಆಹ ಭವತಂ ನಃ ಸಮನಸೌ ಸಮೋಕಸೌ ಸಚೇತಸಾ ಅರೇಪಸಾ ಇತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಶಾನ್ತ ಏವ ನ್ಯುಪ್ಯತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಹಿಂಸಾಯೈ, ಋತುಭಿರ್ ವೈ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವೀರ್ಯಮ್ ಉದ್ಯತಮ್, ತದ್ ಋತುಭಿಃ ಪುನರ್ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ಯದ್ ಆಹ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಿಮುಞ್ಚತ್ವ್ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏವೈನಾಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಿಮುಞ್ಚತಿ ||೩,೨।೩||
ಅಥೈತಾ ನೈರೃತೀಸ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತುಷಪಕ್ವಾ ಭವನ್ತಿ, ಏತದ್ ವೈ ನೈರೃತಮ್ ಅನ್ನಸ್ಯ ಯತ್ ತುಷಾಃ ಕೃಷ್ಣಾ ಭವನ್ತಿ, ಏತದ್ ಧಿ ನಿರೃತ್ಯಾ ರೂಪಮ್ ಏತಾಂ ದಿಶಂ ಹರನ್ತಿ, ಏಷಾ ಹಿ ನಿರೃತ್ಯಾ ದಿಕ್ ತಾಃ ಸ್ವಕೃತಾ ಇರಿಣೇ ಪರಾಚೀರ್ ನಿದಧಾತಿ, ಏತದ್ ವೈ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್, ನಿರೃತಿಗೃಹೀತ ಏವ ನಿರೃತಿಂ ನಿರವದಯತೇ ಪ್ರಾಣಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಯಾ ಮುಞ್ಚತಿ, ಅಪಾನಂ ದ್ವಿತೀಯಯಾ ವ್ಯಾನಂ ತೃತೀಯಯಾ, ಅಥೋ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರೋ ವೈ ಪುರುಷಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪುರುಷಸ್ ತಂ ನಿರೃತ್ಯಾಃ ಪಾಪ್ಮನೋ ಮುಞ್ಚತಿ ನಿರೃತಿರ್ ವೈ ಕರ್ಮಣ ಉಪದ್ರಷ್ಟ್ರಿಕಾ ತಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಸ್ವೇನ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಶಮಯಿತ್ವಾಥ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಯಂ ತೇ ದೇವೀ ನಿರೃತಿರ್ ಆಬಬನ್ಧೇತಿ ಜಾಲಮ್ ಇಷ್ಟಕಾಸ್ವ್ ಅಧ್ಯಸ್ಯತಿ ನಿರೃತಿಪಾಶಮ್ ಏವೋನ್ಮುಞ್ಚತೇ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ||
ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಪಾರೇ ರಜಸೋ ಮಹಶ್ ಚಿತ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಜಾತಯ |
ತನ್ ನಃ ಪರ್ಷದ್ ಅತಿ ದ್ವಿಷೋ ಽಗ್ನೇ ವೈಶ್ವಾನರಃ || ಸ್ವಾಹೇತ್ಯ್ ಅಪಃ ಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ ಪರ್ಯೇತಿ ನಿರೃತ್ಯಾ ಅನನ್ವವಾಯಾಯ ಭೂತ್ಯೈ ನಮಾ ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾವರ್ತತೇ ಭೂತಿರ್ ಏವ ಭೂತ್ವಾವರ್ತತೇ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ, ಅನಪೇಕ್ಷಮಾಣಾ ಆಯನ್ತಿ ನಿರೃತ್ಯಾ ಅನನ್ವವಾಯಾಯ ಪರೋಗೋಷ್ಠಂ ಮಾರ್ಜಯನ್ತೇ ಪರೋಗೋಷ್ಠಮ್ ಏವ ನಿರೃತಿಂ ನಿರವದಯನ್ತೇ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇನ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ನೈರೃತೀರ್ ಉಪಧತ್ತೇ ನಿವೇಶನಃ ಸಂಗಮನೋ ವಸೂನಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಐನ್ದ್ರ್ಯಾ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವಾತ್ಮಾನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋಪತಿಷ್ಠತೇ, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ಓಜಸ್ಯ್ ಏವ ವೀರ್ಯೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೋ ಽಗ್ರೇ ಚೀಯತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ವೈ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯ ಪ್ರಾಞ್ಚಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭಿಜಯನ್ತ ಆಯನ್ ಯಾವಾನ್ ಪುರುಷ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಸ್ ತಾವತಾ ವೇಣುನಾ ವಿಮಿಮೀತೇ, ಏತಾವದ್ ವೈ ಪುರುಷೇ ವೀರ್ಯಮ್, ವೀರ್ಯೇಣೈವ ವಿಮಿಮೀತೇ, ಅಥೋ ಏತಾವಾನ್ ವೈ ಪುರುಷೇ ಮಹಿಮಾ ಮಹಿಮ್ನೋ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ ಯೋ ವೈ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಫಲಗ್ರಹಿತಮಃ ಸ ಏಷಾಂ ವೀರ್ಯವತ್ತಮಸ್, ವೇನುರ್ ವೈ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಫಲಗ್ರಹಿತಮಃ ಸ ಏಷಾಂ ವೀರ್ಯವತ್ತಮಸ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ಫಲಮ್ ಅನ್ನಮ್ ಅರ್ಕಸ್, ಅರ್ಕೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಅರ್ಕೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ನಮ್ ಅರ್ಕಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ವಿಮಿಮೀತೇ ಸಪ್ತ ಪುರುಷಾನ್ ಪ್ರಮಿಮೀತೇ ಸಪ್ತಭ್ಯ ಏವ ಪುರುಷೇಭ್ಯೋ ಲೋಕಂ ವಿನ್ದತಿ, ಆ ಸಪ್ತಮಾತ್ ಪುರುಷಾದ್ ಅನ್ನಾದೋ ಭವತಿ, ಅರತ್ನಿಮಾತ್ರಂ ಪಕ್ಷಯೋರ್ ಅತ್ಯುಪದಧಾತಿ ಪಕ್ಷಂಬೃಹದ್ ಧಿ ವಯಃ ಷಡ್ಭಿಃ ಕೃಷತಿ ಷಾಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಭಿರ್ ಏವ ಕೃಷತಿ, ಇತ್ಥಮ್ ಅಭ್ಯಾವರ್ತನ್ತ ಕೃಷತಿ, ಏಷಾ ಹಿ ದೇವಾನಾಮ್ ಆವೃತ್, ಅಥೋ ಅಮುಷ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯಾವೃತಮ್ ಅನುಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತೇ ತಿಸ್ರಸ್ತಿಸ್ರಃ ಸೀತಾಃ ಸಂಪಾದಯತಿ ತ್ರಿವೃದ್ ಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ದ್ವಾದಶ ಸೀತಾ ಭವನ್ತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ವಿಧಾಮ್ ಅನುವಿಧೀಯತೇ, ಇಯಂ ವಾ ಅಬಿಭೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಮಾತಿಧಕ್ಷ್ಯತೀತಿ ಯತ್ ಕೃಷತಿ, ಅಸ್ಯಾ ವಾ ಏತದ್ ದ್ವಿಗುಣಂ ಕ್ರಿಯತೇ, ಅನತಿದಾಹಾಯ, ಅಥೋ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಾ ಏತದ್ ದ್ವಿಗುಣೇನಾಗ್ನೇರ್ ವೀರ್ಯಮ್ ಉದ್ಯಛನ್ತೇ, ಏತಾಂ ದಿಶಮ್ ಉತ್ಸೃಜನ್ತಿ, ಏಷಾ ಹಿ ದೇವಾನಾಂ ದಿಕ್, ಅಥೋ ಸ್ವರ್ಗಮ್ ಏವೈನಾಂ ಲೋಕಮ್ ಅನೂತ್ಸೃಜನ್ತಿ ||೩,೨।೪||
ಕೃಷ್ಟೇ ವಪತಿ ಕೃಷ್ಟೇ ಹ್ಯ್ ಓಷಧಯಃ ಕ್ಷೇಪಿಷ್ಠಂ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ, ಅನ್ನಸ್ಯಾನ್ನಸ್ಯ ವಪತ್ಯ್ ಓಷಧೀನಾಮ್ ಋಗ್ಭಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಋಕ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೈವಾಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಚತುರ್ದಶಭಿರ್ ವಪತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್, ಅಥ ಯ ಏತೇ ಚತುರ್ದಶೇ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಏವೈತೇ ತತ್ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ಚ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಚಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಫಲಮ್ ಅನ್ನಮ್ ಅರ್ಕಸ್, ಅರ್ಕೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಅರ್ಕೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ನಮ್ ಅರ್ಕಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ವಪತಿ ಯಸ್ಯಾನ್ನಸ್ಯ ನಿವಪತಿ ಯತ್ ತಸ್ಯಾಶ್ನೀಯಾದ್ ಯಾನ್ಯ್ ಅವರುದ್ಧಾನಿ ತೈರ್ ವ್ಯಧ್ಯೇತ, ಇಧ್ಮೇ ತಸ್ಯಾಪಿಕುರ್ಯಾತ್, ಅಥೋ ತನ್ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್ ತೇನೈವ ತದ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದಿ ಸರ್ವಂ ನ ಸಂವಿನ್ದೇದ್ ಯವಾನ್ ಮಧೂದ್ಯುತಾನ್ ವಪೇತ್, ಯದ್ ಯವಾ ಗ್ರಾಮ್ಯಂ ತೇನಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯನ್ ಮಧ್ವ್ ಆರಣ್ಯಂ ತೇನ ತೇನೈವ ತದ್ ಉಭಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೈತೇ ಸಂಭಾರಾಸ್, ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಏತತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಊರ್ಜಂ ಸಂಭರತಿ, ಊರ್ಜ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ಯಾಂ ಜನತಾಂ ಕಾಮಯೇತ ಕ್ಷೋಧುಕಾ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ, ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಅಹಮ್ ಇತ ಆದೀತಿ ತಸ್ಯಾ ಅರ್ಧಾದ್ ಆದದೀತ ಕ್ಷೋಧುಕಾ ಹ ಸಾ ಜನತಾ ಭವತಿ ಕಾಮಂ ಕಾಮದುಘೇ ಧುಕ್ಷ್ವ, ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಮೃಶತಿ ತೇನಾಸ್ಯ ಸರ್ವಾ ಇಷ್ಟಕಾಃ ಕಾಮದುಘಾ ಭವನ್ತಿ, ಉತ್ತರವೇದಿಂ ನಿವಪತಿ, ಉತ್ತರವೇದಿಮ್ ಇತ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯಾಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ, ಅಥೋ ಯಜ್ಞಪರುಷೋ ಽನನ್ತರ್ಹಿತ್ಯೈ, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಏಷ ನ್ಯುಪ್ಯತೇ ಯದ್ ಉತ್ತರವೇದಿಸ್, ಯದ್ ಉತ್ತರವೇದಿಂ ನ್ಯುಪ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಚಿನೋತಿ, ಅಗ್ನೌ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ, ಅಗ್ನೇ ತವ ಶ್ರವೋ ವಪಾ ಇತಿ ಸಿಕತಾ ನಿವಪತಿ, ಏತಾ ವೈ ವೈಶ್ವಾನರೀರ್ ಇಷ್ಟಕಾ ಅಪರಿಮಿತಾಸ್, ಏತದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಅಪರಿಮಿತಂ ಚೀಯತೇ, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಏತದ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ಸೂಕ್ತಮ್ ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪ್ರಿಯಾಯಾಂ ವಾ ಏತತ್ ತನ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ಸತನೂರ್ ಅರ್ಕೋ ನಿಧೀಯತೇ ಲೋಮಶಂ ವಾ ಏತಚ್ ಛನ್ದಃ ಪಶವ್ಯಮ್ ಊನಾತಿರಿಕ್ತಮ್, ಪ್ರಜನನಾಯ, ಅಶೀತ್ಯಕ್ಷರಮ್ ಏತೇನ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತದ್ ಅಸ್ಯಾಶೀತ್ಯಕ್ಷರತ್ವಮ್, ಸಮುದ್ರಂ ವಾ ಏತಚ್ ಛನ್ದಸ್, ಯೋನಿಃ ಸಮುದ್ರಃ ಸೋಮೋ ರೇತೋಧಾಸ್, ಯತ್ ಸೌಮೀಭ್ಯಾಂ ವ್ಯೂಹತಿ ಯೋನೌ ವಾ ಏತದ್ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಯೋನೌ ರೇತೋ ಹಿತಮ್ ಆಪ್ಯಾನವತೀ ಭವತಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಯೋನೌ ರೇತಾ ಆಪ್ಯಾಯತೇ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ಉತ್ತರವೇದಿಮ್ ಅಭಿಪ್ರಹ್ರಿಯತೇ ಯಾ ಅಗ್ನೌ ಪ್ರಹ್ರಿಯಮಾಣೇ ಽನ್ವಾಹುಸ್ ತಾಂ ತರ್ಹಿ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್, ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವೈನಮ್ ಉತ್ತರವೇದಿಮ್ ಅಭಿಪ್ರಹರತಿ ಮನಸಾನ್ವಾಹ, ಅನಿರುಕ್ತಮ್ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ಅವ್ಯಾವೃತ್ತಮ್, ವ್ಯಾವೃತಂ ಪಾಪ್ಮನಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಣ ಗಛತಿ, ಅಶ್ವಂ ಪುರಸ್ತಾನ್ ನಯನ್ತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ, ಆಕ್ರಮಯನ್ತಿ ಯ ಏವೈನೇನ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ ಸದೃಙ್ ತಂ ವಜ್ರೇಣಾವಬಾಧನ್ತೇ ಪ್ರಾಞ್ಚಂ ಪ್ರಕ್ರಮಯನ್ತಿ ಯ ಏವೈನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಽತಿ ತಂ ವಜ್ರೇಣ ಪ್ರಣುದತೇ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ ಅಭ್ಯಾವರ್ತಯನ್ತಿ ಯ ಏವೈನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಽನು ತಂ ವಜ್ರೇಣ ಪ್ರತಿನುದತೇ ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ವಿನೋದಃ ಕೃಷ್ಣೋ ವೈ ಭೂತ್ವಾಗ್ನಿರ್ ಅಶ್ವಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ಸ ಏತದ್ ಅಗಛದ್ ಯತ್ರ ಮೃಗಶಫಸ್, ಯದ್ ಅಶ್ವಮ್ ಆಕ್ರಮಯನ್ತಿ ಯದ್ ಏವಾತ್ರಾಗ್ನೇರ್ ನ್ಯಕ್ತಂ ತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ||೩,೨।೫||
ತಪೋ ಯೋನಿರ್ ಅಸೀತಿ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಮ್ ಉಪದಧಾತಿ ಯೋನಿರ್ ವಾ ಏಷೋ ಽಗ್ನೇರ್ ಯತ್ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಮ್, ನಾಭಿರ್ ವಧಕಃ ಸಯೋನಿರ್ ಏವ ಸನಾಭಿಶ್ ಚೀಯತೇ, ಇಯಂ ವಾ ಅಬಿಭೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಮಾತಿಧಕ್ಷ್ಯತೀತಿ ಯತ್ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಅಸ್ಯಾ ಅನತಿದಾಹಾಯ, ಅಧಸ್ತಾನ್ನಾಭಿ ಸಾದಯತಿ, ಓಷಧೀನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಯೇ ಽಪ್ಸ್ವ್ ಅಗ್ನಯಸ್ ತಾನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ಯಾಃ ಪುರಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽಸೃಜತ ತಾಭಿರ್ ನಾರಾಧ್ನೋತ್, ಅಥ ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಮುಖಾ ಅಸೃಜತ ತಾಭಿರ್ ಅರಾಧ್ನೋತ್, ಯದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಇತಿ ರುಕ್ಮಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಋದ್ಧ್ಯೈ, ಋಧ್ನೋತ್ಯ್ ಏವ, ಅಥೋ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ನ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯೋ ನಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ನ ದಿವೀತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಅಮೃತಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅಮೃತೇ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ಶ್ಮಶಾನಚಿತೋ ವಾ ಏತೇ ಚೀಯನ್ತೇ ಚಿತ್ಯಾಂಚಿತ್ಯಾಂ ಹಿರಣ್ಯಶಕಲಮ್ ಉಪಾಸ್ಯತಿ ತೇನ ವಾ ಏಷೋ ಽಶ್ಮಶಾನಚಿತ್ ತೇನ ಸ್ವರ್ಗಸ್, ಅಥೈಷ ಪುರುಷೋ ಹಿರಣ್ಯಯಸ್, ಯಜಮಾನಲೋಕಮ್ ಏವೈಷ ದಾಧಾರ, ಏಷ ಹ ತ್ವ್ ಏವ ಯಜಮಾನೋ ಽಗ್ನಿನಾಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಸಮ್ಯಙ್ ಯಸ್ಯೈಷ ಉಪಧೀಯತೇ, ಅಥೋ ಮಧ್ಯೇ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಏವ ಚೀಯತೇ ದ್ರಪ್ಸಶ್ ಚಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅನು ದ್ಯಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಮೃಶತಿ ಹೋತ್ರಾಸ್ವ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ, ಅಥೈತಾನಿ ಸರ್ಪನಾಮಾನಿ ಮೃತ್ಯುರ್ ವೈ ಸರ್ಪನಾಮಾನಿ ಯದ್ ಉಪದಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನುದಿಶತಿ ಸೋಮೇ ವಾ ಏಕಾ ತ್ವಿಷಿಸ್, ವ್ಯಾಘ್ರ ಏಕಾ ಸರ್ಪ ಏಕಾ ತಾ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ವಾಮದೇವಸ್ಯ ರಾಕ್ಷೋಘ್ನೇನ ವ್ಯಾಘಾರಯತಿ, ಏತೇನ ವೈ ವಾಮದೇವಃ ಕುಸಿತಾಯ್ಯಾಃ ಶಿರಾ ಆದೀಪಯತ್, ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ವ್ಯಾಘಾರಯತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ, ಅಥೋ ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ, ಅಥೈತೇ ಸ್ರುಚೌ ಕಾರ್ಷ್ಮರ್ಯಮಯೀಂ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಸಾದಯತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ದಕ್ಷಿಣತೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಯಜ್ಞಂ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಜಿಘಾಂಸನ್, ತಾನಿ ಕಾರ್ಷ್ಮರ್ಯೇಣೈವಾಪಾಘ್ನತ ಯತ್ ಕಾರ್ಷ್ಮರ್ಯಮಯೀಂ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಸಾದಯತಿ ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ ಘೃತಸ್ಯ ಪೂರ್ಣಾ ಭವತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ಘೃತಮ್, ಪ್ರಿಯಯೈವೈನಂ ತನ್ವಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಸಾದಯತಿ ತೇಜೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ತೇಜ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಔದುಮ್ಬರೀಮ್ ಉತ್ತರತಃ ಸಾದಯತಿ ದಧ್ನಃ ಪೂರ್ಣಾಮ್ ಊರ್ಗ್ ವಾ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಅನ್ನಂ ದಧಿ, ಊರ್ಜ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯಾನ್ನಂ ದಧಾತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ಸಾದಯತಿ, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ಓಜ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಪೂರ್ಣೇ ಸಾದಯತಿ, ಅಕ್ಷಿತೇ ಯಜಮಾನಲೋಕಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠೇತೇ ಮೂರ್ಧನ್ವತೀಭ್ಯಾಂ ಸಾದಯತಿ ಮೂರ್ಧನ್ಯೋ ಽಸಾನೀತಿ ವಿರಾಜ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ಸ್ರುಚೌ ವೈ ವಿರಾಜೌ ಯತ್ ಸ್ರುಚಾ ಉಪದಧಾತಿ ವಿರಾಜಿ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ, ಅಥೈಷಾ ಸ್ವಯಮಾತೃಣ್ಣಾ, ಇಯಂ ವೈ ಪ್ರಥಮಾ ಸ್ವಯಮಾತೃಣ್ಣಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದ್ವಿತೀಯಾ, ಅಸೌ ತೃತೀಯಾ, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಉಪಧತ್ತೇ, ಅಶ್ವಮ್ ಉಪಘ್ರಾಯ್ಯ ಸಾದಯತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಚಿತ ಏವಾಸ್ಯ ಭವತಿ, ಅಥೋ ಪ್ರಾಣಾನಾಮ್ ಉತ್ಸೃಷ್ಟ್ಯೈ ಭೂರ್ ಅಸೀತಿ ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಉದೂಹೇದ್ ಯದ್ಯ್ ಏನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಽತೀವ ಸ್ಯಾತ್, ಭೂಮಿರ್ ಅಸೀತಿ ಪ್ರತೀಚೀಂ ಯದ್ಯ್ ಅನು, ಅದಿತಿರ್ ಅಸಿ ಭೂಮಿರ್ ಅಸೀತಿ ತಿರಶ್ಚೀಂ ಯದಿ ಸದೃಙ್, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅನಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಪ್ರಭೂತಂ ಪ್ರಣುದತೇ, ಅನಯಾ ಪ್ರತಿನುದತೇ, ಅನಯಾ ವಿನುದತೇ ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ವಿನೋದಃ ಕಾಣ್ಡಾತ್ಕಾಣ್ಡಾತ್ ಪ್ರರೋಹನ್ತೀತಿ ದೂರ್ವೇಷ್ಟಕಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಓಷಧೀನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಕಾಣ್ಡಾತ್ಕಾಣ್ಡಾದ್ ಧ್ಯ್ ಏಷಾ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಪಶವೋ ವಾ ಇಷ್ಟಕಾಸ್, ನ ವೈ ಪಶವಾ ಆಯವಸೇ ರಮನ್ತೇ ಯದ್ ದೂರ್ವೇಷ್ಟಕಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಆಯತನಮ್ ಇವ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ಪಶೂನಾಂ ಯತ್ಯೈ, ಅಥೈಷಾ ವಾಮಭೃದ್ ದ್ವಿರ್ಯಜುಸ್, ಯಜಮಾನಲೋಕಮ್ ಅನ್ಯೇನ ದಾಧಾರ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಲೋಕಮ್ ಅನ್ಯೇನ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಏತಯಾ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಂ ವಾಮಂ ಪಶೂನ್ ಅವೃಞ್ಜತ ತದ್ ವಾಮಭೃತೋ ವಾಮಭೃತ್ತ್ವಮ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವಾಮಂ ಪಶವಸ್, ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಏವೈತಯಾ ವಾಮಂ ಪಶೂನ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಅಥೈತೇ ರೇತಃಸಿಚೌ, ಇಯಂ ವಿರಾಟ್, ಅಸು ಸ್ವರಾಟ್, ಅಸಾ ಏವ ರೇತಃ ಸಿಞ್ಚತಿ, ಇಯಂ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಅತ್ಯನ್ನಾದೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಯೈತೇ ಉಪಧೀಯೇತೇ ಯದಿ ಪುತ್ರೀ ಚಿನ್ವೀತ ಪ್ರಥಮಾಯಾಂ ಚಿತ್ಯಾಮ್ ಅನ್ಯಾಮ್ ಉಪದಧ್ಯಾತ್, ಉತ್ತಮಾಯಾಮ್ ಅನ್ಯಾಮ್, ರೇತಸಃ ಸಿಕ್ತಸ್ಯ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಯದ್ಯ್ ಅಪುತ್ರಃ ಪ್ರಥಮಾಯಾಂ ಚಿತ್ಯಾಮ್ ಉಭೇ ಉಪಧೇಯೇ ಸಮ್ಯಞ್ಚೌ ಹಿ ಭೂತ್ವಾ ರೇತಃ ಸಿಞ್ಚತಃ ||೩,೨।೬||
ಅಥೈತಾ ವಿಶ್ವಜ್ಯೋತಿಷಸ್, ಏಷು ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಷು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ನಿಧತ್ತೇ, ಅಥೋ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ, ಅಥೈಷಾ ತ್ರ್ಯಾಲಿಖಿತಾ, ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾಸ್ ತ್ರ್ಯಾಲಿಖಿತಾ, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಉಪಾಧತ್ತೇ, ಉಭಯೇ ವಾ ಏತಾಮ್ ಉಪಾದಧತ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚ, ಉಪರಿಷ್ಟಾಲ್ಲಕ್ಷ್ಮಾಣಂ ದೇವಾ ಉಪಾದಧತ, ಅಧಸ್ತಾಲ್ಲಕ್ಷ್ಮಾಣಮ್ ಅಸುರಾಸ್ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್, ಉಪರಿಷ್ಟಾಲ್ಲಕ್ಷ್ಮಾಣಮ್ ಉಪದಧೀತ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ಯೋ ವಾಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ, ಏಷ ವಾ ಅಸಪತ್ನೇಷ್ಟಕಾ, ಅಸಪತ್ನೋ ಭವತಿ ಯ ಏತಾಮ್ ಉಪಧತ್ತೇ, ಅಥೋ ದೇವಲಕ್ಷ್ಮಂ ವಾ ಏಷಾ ದೇವಲಕ್ಷ್ಮಮ್ ಏವೋಪಧತ್ತೇ ಯಾ ಸೋಖಾಯಾ ಅಧಿ ಮೃದ್ ಉಞ್ಶಿಷ್ಯತೇ ತಸ್ಯಾ ಏತಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ತೇನಾಸ್ಯ ಸರ್ವಾ ಆಗ್ನೇಯೀರ್ ಇಷ್ಟಕಾ ಭವನ್ತಿ, ಅಥೈಷ ಕೂರ್ಮಃ ಶ್ಮಶಾನಚಿತೋ ವಾ ಏತೇ ಚೀಯನ್ತೇ ಜೀವಃ ಕೂರ್ಮ ಉಪಧೇಯಸ್ ತೇನ ವಾ ಏಷೋ ಽಶ್ಮಶಾನಚಿತ್ ತೇನೋತ್ಪಾತೀ ಪಶೂನಾಂ ವಾ ಏಷ ಮೇಧಸ್, ಏತಂ ವೈ ಮೇಧಂ ಪಶ್ಯನ್ತ ಏನಂ ಪಶವೋ ಽಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಂ ಸಾದಯತಿ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೋ ಹಿ ಪಶವೋ ಮೇಧಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಯಾ ಸಾದಯತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಹಿ ಪಶವೋ ಽನೂಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಪಶುಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮ್ಯಞ್ಚಂ ದಧಾತಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ ನಾಭ್ಯಾಮ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ಪ್ರಾದೇಶಮಾತ್ರಮ್ ಉಲೂಖಲಂ ಕಾರ್ಯಮ್ ಏತಾವಾನ್ ವೈ ವಿಷ್ಣುಸ್, ವಿಷ್ಣೋರ್ ವಾ ಏತನ್ ನಾಭ್ಯಾಮ್ ಅಗ್ನಿಸ್ ಚೀಯತೇ, ಊರ್ಜ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಯದ್ ಔದುಮ್ಬರಮ್ ಉಲೂಖಲಂ ಭವತಿ, ಊರ್ಜಿ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಸಾದಯತಿ ವೈಷ್ಣವಂ ಹ್ಯ್ ಉಲೂಖಲಮ್, ಸ್ವಯೈವ ದೇವತಯಾ, ಅಥೈಷೋಖಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಓಜೋ ವೀರ್ಯಂ ಸಂಭ್ರಿಯತೇ, ಓಜೋ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯಂ ಮಧ್ಯತೋ ಽಗ್ನೇರ್ ಧೀಯತೇ, ಅಥೋ ಮಧ್ಯೇ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಏವ ಚೀಯತೇ ಯದ್ ರಿಕ್ತಾಮ್ ಅವೇಕ್ಷೇತ ಕ್ಷೋಧುಕೋ ಯಜಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯತ್ ಪೂರ್ಣಾಮ್ ಅವೇಕ್ಷತೇ ತಥಾ ಹಾಕ್ಷೋಧುಕೋ ಭವತಿ ಸಿಕತಾಭಿಃ ಪೂರಯಿತವ್ಯಾ, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಏತದ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ಭಸ್ಮ ಯತ್ ಸಿಕತಾಃ ಸ್ವೇನೈವೈನಾಂ ಭಸ್ಮನಾ ಪ್ರೀಣಾತಿ ದಧ್ನಃ ಪೂರಯಿತವ್ಯಾ, ಊರ್ಗ್ ವೈ ದಧಿ, ಊರ್ಜಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಹೃತಸ್ಯ ಪೂರಯಿತವ್ಯಾ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ಘೃತಮ್, ಪ್ರಿಯಯೈವೈನಂ ತನ್ವಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಮಧೋಃ ಪೂರಯಿತವ್ಯಾ, ಆ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯಾಂ ಮಧವ್ಯೋ ಜಾಯತೇ ವ್ಯೃಧ್ಯೈನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೈ ಪಶುಶೀರ್ಷಾಣ್ಯ್ ಅಯಜ್ಞಿಯಾನ್ಯ್ ಅಮೇಧ್ಯಾನಿ ಯಚ್ ಛಿದ್ರೇಷು ಹಿರಣ್ಯಶಕಲಾನ್ಯ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಸ್ಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವೈನಾನಿ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಮೇಧ್ಯಾನ್ಯ್ ಏನಾನಿ ಯಜ್ಞಿಯಾನಿ ಕರೋತಿ, ಅರ್ಧಂ ವೈ ಪುರುಷಃ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಯಛನ್ತ್ಯ್ ಅರ್ಧಮ್ ಇತರೇ ಪಶವಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತ ಉಪದಧಾತಿ, ಅಭಿತಾ ಇತರಾಣಿ ಪಶೋಃ ಸವೀರ್ಯತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ಸಾಯತನತ್ವಾಯ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಪಶುಮಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಸಮೀಚೀನಾನಿ ಪಶುಶೀರ್ಷಾಣ್ಯ್ ಉಪದಧ್ಯಾತ್ ಸಮೀಚ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಉಪದಧಾತಿ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತ್ಯ್ ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ, ಅಪಶುಃ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ವಿಷೂಚೀನಾನಿ ಪಶುಶೀರ್ಷಾಣ್ಯ್ ಉಪದಧ್ಯಾತ್, ವಿಷೂಚ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಅಪಶುರ್ ಭವತಿ, ಏತಾ ವೈ ಸಾಹಸ್ರೀರ್ ಇಷ್ಟಕಾಃ ಪಶ್ವಿಷ್ಟಕಾಸ್ ತಾಃ ಸೋಮದಕ್ಷಃ ಕೌಶ್ರೇಯೋ ವಿದಾಂಚಕಾರ ತಾಃ ಶ್ಯಾಪರ್ಣಾಯೋಪದಧೌ ಸ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಾಪ ಪ್ರ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ಯವಿಷ್ಠೋ ವೈ ನಾಮೈಷೋ ಽಗ್ನಿಸ್ ತಸ್ಮಾಚ್ ಚಿನ್ವೀತ, ಅನ್ತರಾ ನ ವ್ಯೇತವೈ ಯದ್ ವೀಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯ ಯುವೇತ, ಉತ್ಸರ್ಗೈರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ, ಆರಣ್ಯಾನ್ ಏವ ಪಶೂಞ್ ಶುಚಮ್ ಅನೂತ್ಸೃಜತಿ ||೩,೨।೭||
ಪುರುಷಶೀರ್ಷಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಏಷ ಹಿ ಪಶೂನಾಂ ವೀರ್ಯವತ್ತಮಸ್, ವೀರ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಏಕಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಏಕಧಾಸ್ಮಿನ್ ವೀರ್ಯಂ ದಧಾತಿ ಸೌರ್ಯಾ ಪುರುಷಶೀರ್ಷಮ್ ಅಭಿಜುಹೋತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಸೌರೀ ವಾ ಏಷಾ ಸತೀ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀ, ಅಹರ್ ವೈ ಮಿತ್ರಸ್, ರಾತ್ರಿರ್ ವರುಣಸ್, ಅಹೋರಾತ್ರಯೋರ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅರ್ಧಋಚಾಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅರ್ಧಋಚಸ್, ಅಸಾ ಅರ್ಧಋಚಸ್, ಅನಯೋರ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಏಕಯ ಋಚಾ ದ್ವಿರ್ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಕಃ ಸನ್ ಪುರುಷೋ ದ್ವಿಪಾತ್, ಯದ್ ವಾ ಏತತ್ ಕಿಂಚಾಕರ್ ಯೋನಿಂ ವಾ ಏತದ್ ವ್ಯಕರ್ ಯದ್ ಏತಾ ಅಪಸ್ಯಾಃ ಸಾದಯತಿ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಯೋನೌ ರೇತೋ ದಧಾತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅಬಿಭೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಮಾತಿಧಕ್ಷ್ಯತೀತಿ ಸೈತಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಅಪಶ್ಯತ್, ಅಥೋ ಆಹುಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಪಶ್ಯದ್ ಇತಿ ತಾ ಉಪಾಧತ್ತೇ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ, ಅಸ್ಯಾ ಅನತಿದಾಹಾಯ ಯದ್ ಇದ್ ಅನ್ನಮ್ ಇತಿ ಹೋವಾಚೇಯಂ ಯ ಏತಾ ಉಪದಧಾತಾ ಇತಿ, ಅನ್ನಾದೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ರೇತಸಃ ಸಿಕ್ತಾದ್ ಏಷ ಪಶುಃ ಸಂಭವತಿ ಯದ್ ಏತಾಶ್ ಛನ್ದಸ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪದಧ್ಯಾದ್ ಅಭೀಪತಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಅಥ ಯದ್ ಉತ್ತರತ ಉಪದಧಾತಿ, ಅಪವಾಹತ ಏವ, ಅಥೈತಾಃ ಪ್ರಾಣಭೃತಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ ಪಶೌ ಸಂಭೂತೇ ಪ್ರಾಣಂ ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ವಾಚಂ ತಾನಿ ದಧಾತಿ, ಅಕ್ಷ್ಣಯಾ ಸಾದಯತಿ ಪಶುಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಕ್ರಮಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶವೋ ಽಕ್ಷ್ಣಯಾಙ್ಗಾನಿ ಪ್ರಹರನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ದಶಭಿರ್ದಶಭಿರ್ ವಾ ಅತಾ ಇಷ್ಟಕಾಭಿರ್ ಋಷಯ ಆರ್ಧ್ನುವನ್, ತಾ ಋದ್ಧೀರ್ ಋಧ್ನೋತಿ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ, ಅಥೈತಾಃ ಸಂಯತಸ್, ರೇತೋ ವಾ ಏತತ್ ಸಿಚ್ಯತೇ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ರೇತಸಃ ಸಿಕ್ತಸ್ಯ ಸಂಯತ್ಯೈ ಲೋಕಂ ಪೃಣ ಛಿದ್ರಂ ಪೃಣೇತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಛಿದ್ರೇಷ್ಟಕಾಸ್, ಅಛಿದ್ರಾ ವಾ ಏತಯಾ ಚಿತಯಶ್ ಚೀಯನ್ತೇ, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ತ್ವಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಇತಿ, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸಾ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯೇಣಾಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ತಾ ಅಸ್ಯ ಸೂದದೋಹಸಾ ಇತಿ ಪರುಷಿಪರುಷ್ಯ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ಸೋಮಂ ಶ್ರೀಣನ್ತಿ ಪೃಶ್ನಯಾ ಇತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಪೃಶ್ನೀ, ಅನ್ನಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಜನ್ಮನ್ ದೇವಾನಾಂ ವಿಶಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಪ್ರಜಾತ್ಯಾ ಏವ ತ್ರಿಷ್ವ್ ಆ ರೋಚನೇ ದಿವ ಇತಿ ಸವನಾನಿ ವೈ ತೃಣಿ ರೋಚನಾನಿ ಸವನಚಿತಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕರ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ವಾ ಏಷಾ ವಾಗ್ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವಾಕ್, ಯದ್ ಏಷಾ ಸರ್ವಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಅನುಸಂಚರತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾಣಃ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನ್ಯ್ ಅನುಸಂಚರತಿ, ಆಗ್ನೇಯೀ ವಾ ಏಷಾ ವರ್ಣೇನ ಸ್ವೇನ ವಾ ಏತಚ್ ಛನ್ದಸಾಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ನಾಧ್ವರ್ಯುಃ ಸನ್ ನಾರ್ತ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೩,೨।೮||
ಉತ್ಸನ್ನಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚಿತ್ಯಃ ಕೋ ಹ ತದ್ ವೇದ ಯದ್ ಏತಸ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಯನ್ ನ, ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಭಿಷಜಾ ಅಕೢಪ್ತಸ್ಯ ಕಲ್ಪಯಿತಾರೌ ಯದ್ ಏತಾ ಆಶ್ವಿನೀರ್ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ, ಅಕೢಪ್ತಸ್ಯ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ ಪಞ್ಚೋಪದಧಾತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ, ಅಥೋ ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಅಚೀಕೢಪತ್, ಅಥೈತಾ ಆಶ್ವಿನೀರ್ ಋತವ್ಯಾ ಅನೂಪಧೀಯನ್ತೇ ರೇತಸೇ ವಾ ಏತತ್ ಸಿಕ್ತಾಯ ಋತೂನ್ ಉಪಾಧಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವೇಷ್ವ್ ಋತುಷು ರೇತೋ ಹಿತಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಾನ್ ಋತೂನ್ ರೇತೋ ಽನುಪ್ರಜಾಯತೇ, ಅಥೈತಾ ಋತವ್ಯಾ ವಾಯವ್ಯಾ ಅನೂಪಧೀಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಾನ್ ಋತೂನ್ ವಾಯುರ್ ಅನ್ವಾವರೀವರ್ತಿ, ಅಥೈತಾ ವಾಯವ್ಯಾ ಅಪಸ್ಯಾ ಅನೂಪಧೀಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶವೋ ನಾನಾವ್ರತಾಃ ಸನ್ತೋ ಽಪ ಏವಾಭಿ ಸವ್ರತಾಸ್, ಚತಸ್ರಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಉಪದಧಾತಿ ಚತುರ್ವಿಧಂ ಹಿ ಶಿರಃ ಪ್ರಾಣಶ್ ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ವಾಕ್, ಮೂರ್ಧನ್ವತೀಭಿಃ ಸಾದಯತಿ ಮೂರ್ಧನ್ಯೋ ಽಸಾನೀತಿ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಾಭಿತಾ ಉಪದಧಾತಿ ಪಶೋಃ ಸವೀರ್ಯತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ಸಾಯತನತ್ವಾಯ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶುಃ ಪಶ್ಚಾದ್ ವರೀಯಾಞ್ ಶ್ರೋಣಿಮತ್ತರಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಉ ಪ್ರಾಙ್ ಸಂಹಾನಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಅವ್ಯಥಮಾನಾಮ್ ಇಷ್ಟಕಾಂ ದೃಂಹತಂ ಯುವಮ್ ಇತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಾ ಏಷಾ ಚಿತಿಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಓಜೋಭೃತೌ, ಓಜೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜೋ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯಂ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಧೀಯತೇ, ಅಥೈತಾ ದಿಶ್ಯಾಸ್, ದೇವಾ ವೈ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇ ದಿಶಾ ಆಕ್ರಮನ್ತ ತಾ ಅವ್ಲೀಯನ್ತ ತಾ ಏತಾಭಿರ್ ಅದೃಂಹನ್ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ದಿಶಾಂ ಧೃತ್ಯೈ ಪಞ್ಚೋಪದಧಾತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ದಶೈತಾಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸಾದಯತಿ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್, ವಿರಾಟ್ ಖಲು ವೈ ಚಕ್ಷುರ್ ಜ್ಯೋತಿಶ್ ಛನ್ದಸಾಮ್, ಚಕ್ಷುರ್ ವಾ ಏತಜ್ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪಶೋರ್ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಇದಂ ಪುರಸ್ತಾಚ್ ಚಕ್ಷುಸ್, ಅಥೋ ಅನ್ನಂ ವೈ ವಿರಾಟ್, ಅನ್ನಂ ವಾ ಏತನ್ ಮುಖತೋ ದಧಾತಿ ಮಾ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಮಾ ಛನ್ದಃ ಪ್ರತಿಮಾ ಛನ್ದಾ ಇತಿ, ಇಯಂ ವೈ ಮಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಪ್ರಮಾ, ಅಸೌ ಪ್ರತಿಮಾ, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಉಪಧತ್ತೇ, ಅಥೋ ದೇವಛನ್ದಸಾನಿ ವಾ ಏತಾನಿ ದೇವಛನ್ದಸಾನ್ಯ್ ಏವೋಪಧತ್ತೇ ದ್ವಾದಶದ್ವಾದಶಾಭಿತಾ ಉಪದಧಾತಿ ತತ್ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ಬೃಹತೀ ಬೃಹತೀ ಖಲು ವೈ ಛನ್ದಸಾಂ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ ಆನಶೇ ಗಛತಿ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ಪಶವೋ ವೈ ಬೃಹತೀ ಪಶವೋ ಮಧ್ಯಮಾ ಚಿತಿಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಸ್ಯಾಂ ಚಿತ್ಯಾಮ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ, ಆದಿತ್ಯಧಾಮಾನೋ ವಾ ಉತ್ತರೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಅಙ್ಗಿರೋಧಾಮಾನೋ ಽಧರೇ ಮೂರ್ಧಾಸಿ ರಾಡ್ ಇತಿ ಯ ಉತ್ತರೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತಾನ್ ಏತಾಭಿರ್ ದಾಧಾರ ಯನ್ತ್ರೀ ರಾಡ್ ಇತಿ ಯೇ ಽಧರೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತಾನ್ ಏತಾಭಿರ್ ದಾಧಾರ ತದ್ ಏಷಾಂ ವಾವೈತಾಃ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಸಮಾವದ್ಭಾಜಃ ಸಾದಯತಿ ಸಮಾವದ್ಭಾಜೋ ಹೀಮೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯಾಕ್ಷ್ಣಯಾ ಸಾದಯೇತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯ ಮೋಹಯತಿ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ಮೂರ್ಧನ್ವತೀಭಿಃ ಸಾದಯತಿ ಮೂರ್ಧನ್ಯೋ ಽಸಾನೀತಿ ||೩,೨।೯||
ತ್ರಿವೃದ್ವತೀಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸಾದಯತಿ ತ್ರಿವೃದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್, ಮುಖತೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ದದಾತಿ ಸಪ್ತದಶವತೀಂ ದಕ್ಷಿಣತಸ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ಸಪ್ತದಶಸ್, ಅನ್ನಂ ವಾ ಏತದ್ ದಕ್ಷಿಣತೋ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣೇನ ಹಸ್ತೇನಾನ್ನಮ್ ಅದ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣೋ ಽರ್ಧ ಆತ್ಮನೋ ವೀರ್ಯವತ್ತರಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ಅರ್ಧಂ ವಯಾಂಸ್ಯ್ ಅನುಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತೇ ಪಞ್ಚದಶವತೀಮ್ ಉತ್ತರತಸ್, ಓಜೋ ವೈ ಪಞ್ಚದಶಸ್, ಓಜೋ ವಾ ಏತದ್ ಉತ್ತರತೋ ದಧಾತಿ, ಏಕವಿಂಶವತೀಂ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ತ್ರಿವೃದ್ವತೀಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸಾದಯತಿ ತ್ರಿವೃದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್, ಮುಖತೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ದಧಾತಿ ಪಞ್ಚದಶವತೀಂ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಸಾದಯತಿ ಸಪ್ತದಶವತೀಮ್ ಉತ್ತರತಃ ಪಕ್ಷಯೋಃ ಸವೀರ್ಯತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ಸಾಯತನತ್ವಾಯ ತಸ್ಮಾದ್ ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಅನ್ನಮ್ ಅದ್ಯತೇ, ಅಥೋ ವಜ್ರೋ ವೈ ಪಞ್ಚದಶಸ್, ವಜ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಉಭಯತೋ ನಿರ್ಭಜತಿ, ಏಕವಿಂಶವತೀಂ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಹ್ಯ್ ಏಕವಿಂಶಸ್, ಅರ್ಕಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ವಿಧಾಮ್ ಅನುವಿಧೀಯತೇ, ಅನ್ನಮ್ ಅಕ್ರಸ್, ಅನ್ನಾದೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ, ಅಗ್ನೇರ್ ಭಾಗೋ ಽಸಿ ದೀಕ್ಷಾಯಾ ಆಧಿಪತ್ಯಮ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ಪೃತಮ್, ತ್ರಿವೃತ್ ಸ್ತೋಮಾ ಇತಿ ಸ್ಪೃತೋ ವೈ ನಾಮೈತಾ ಇಷ್ಟಕಾಸ್, ಏತಾಭಿರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಯದ್ಯದ್ ಅಕಾಮಯತ ತತ್ತದ್ ಅಸ್ಪೃಣೋತ್, ಯದ್ಯದ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಯಜಮಾನಃ ಕಾಮಯತೇ ತತ್ತತ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ, ಏಕಯಾಸ್ತುವತ ಪ್ರಜಾ ಅಧೀಯನ್ತೇತಿ ಸೃಷ್ಟಯೋ ವೈ ನಾಮೈತಾ ಇಷ್ಟಕಾಸ್, ಏತಾಭಿರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಯದ್ಯದ್ ಅಕಾಮಯತ ತತ್ತದ್ ಅಸೃಜತ ಯದ್ಯದ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಯಜಮಾನಃ ಕಾಮಯತೇ ತತ್ತತ್ ಸೃಜತೇ ಅಗ್ನೇ ಜಾತಾನ್ ಪ್ರಣುದಾ ನಃ ಸಪತ್ನಾನ್ ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸಾದಯತಿ ಯ ಏವ ಜಾತಾಃ ಸಪತ್ನಾಸ್ ತಾನ್ ಏತಯಾ ಪ್ರಣುದತೇ ಪ್ರತ್ಯ್ ಅಜಾತಾನ್ ಜಾತವೇದೋ ನುದಸ್ವೇತಿ ಪಶ್ಚಾತ್, ಯ ಏವ ಜಾತಾಃ ಸಪತ್ನಾಸ್ ತಾನ್ ಏತಯಾ ಪ್ರತಿನುದತೇ ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ವಿನೋದಸ್, ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶೀ ಸ್ತೋಮೋ ವರ್ಚೋ ದ್ರವಿಣಮ್ ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಸಾದಯತಿ ಷೋಡಶೀ ಸ್ತೋಮಾ ಓಜೋ ದ್ರವಿಣಮ್ ಇತ್ಯ್ ಉತ್ತರತಸ್, ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ವೈ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ವಜ್ರಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ವಜ್ರಃ ಷೋಡಶೀ ಸವ್ಯಾಪಗ್ರಹಣೋ ವೈ ವಜ್ರೋ ದಕ್ಷಿಣಾಪ್ರಹರಣಃ ಸವ್ಯಾಪಗ್ರಹಣಂ ವಾ ಏತದ್ ವಜ್ರಂ ದಕ್ಷಿಣಾಪ್ರಹರಣಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಪ್ರಹರತಿ ಪುರೀಷವತೀಂ ಮಧ್ಯತಃ ಸಾದಯತಿ ಪುರೀಷಮ್ ಇವ ಹೀದಂ ಮಧ್ಯತಃ ಪಶೋಃ ಪುರೀಷಂ ಮಧ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನಃ ಸಾತ್ಮಾನಮ್ ಏವಾಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ, ಅಥೈತಾ ವಿರಾಜಸ್, ವಾಗ್ ವೈ ವಿರಾಟ್ ಪಶವೋ ವಾ ಏತಾ ಇಷ್ಟಕಾಃ ಪಶುಷು ವಾ ಏತದ್ ಉತ್ತಮಾಂ ವಾಚಂ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶುಮಾನ್ ಉತ್ತಮಾಂ ವಾಚಂ ವದತಿ ||
ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಕಾಣ್ಡೇ ದೃಷಾನೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೨।೧೦||
[ಪುಟ ೩,೩೨]
ಅಥೈತಾಃ ಸ್ತೋಮಭಾಗಾಸ್, ಏತಾಂ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಸುರೇಭ್ಯೋ ಽಧಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮ್ ಆಹರತ್, ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಪದ್ಯತ ತಂ ದೇವಾಃ ಸ್ತೋಮಭಾಗಾಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯುದಸ್ತಭ್ನುವನ್ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯೋತ್ತಬ್ಧ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಏತತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಗ್ನೇಸ್ ತೇಜಃ ಸಮಭರತ್ ತದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಏವೈತತ್ ತೇಜಃ ಸಂಭ್ರಿಯತೇ, ಅಥೈತಾ ನಾಕಸದಸ್, ನಾಕಂ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನಾಯ ಭವತಿ ನ ವೈ ತತ್ರ ಕಿಂ ಚನ ಜಗ್ಮುಷೇ ಕಮ್, ತಸ್ಮಾನ್ ನಾಕಸದಸ್, ನಾಕಸತ್ಸು ಪಞ್ಚಚೂಡಾ ಅಧ್ಯುಪದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ, ಏಷ ಹ ತ್ವ್ ಏವ ಯಜಮಾನಃ ಪತ್ನೀಭಿರ್ ಅಗ್ನಿನಾಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಸಮ್ಯಙ್ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ, ಅಥೋ ಮಧ್ಯೇ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಏವ ಚೀಯತೇ, ಏತಾ ವಾ ಅಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪತ್ನೀಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಚಿತಾ ಸ್ತ್ರೀ ನೋಪೇತ್ಯಾ, ಈರ್ಷ್ಯಾ ಹಿ ಸಾ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಉತ್ತಮಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ ಪಶ್ಚಾದ್ ಧ್ಯ್ ಏತಂ ಪ್ರಾಚೀ ಪತ್ನ್ಯ್ ಅನ್ವಾಸ್ತೇ, ಅಥೈತಾಃ ಕೢಪ್ತಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಾ ಏನಂ ಸೃಷ್ಟಾ ಅತ್ಯಮನ್ಯನ್ತ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏತಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾ ಉಪಾಧತ್ತ ತತೋ ವಾ ಅಕಲ್ಪತ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ, ಅಥೈತಾ ವೃಷ್ಟಿಸನಯಸ್, ವೃಷ್ಟಿರ್ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತತ ಇದಂ ಸರ್ವಮ್ ಅಶುಷ್ಯತ್ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವನ್, ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏತಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾ ಉಪಾಧತ್ತ ತೇಭ್ಯೋ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವಾರುನ್ದ್ಧ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಆವಪನಂ ವಾ ಉತ್ತಮಾ ಚಿತಿಸ್, ಅನ್ಯಾಅನ್ಯಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ, ಅನ್ಯಾನನ್ಯಾನ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಸ್ವಯಮಾತೃಣ್ಣಾಯುರ್ ವಾಯವ್ಯಾ ಸಮೀಚೀ ಉಪದಧಾತಿ, ಆಯುಶ್ ಚೈವ ಪ್ರಾಣಂ ಚ ಸಯುಜಾ ಅಕರ್ ಅಥೋ ಸಮೀಚೀನಾಭ್ಯಾಂ ಹ್ಯ್ ಆಯುಷಾ ಚ ಪ್ರಾಣೇನ ಚ ಭುಞ್ಜತೇ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಸ್ವಯಮಾತೃಣ್ಣಾ ತಾಮ್ ಉತ್ತಮಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಉತ್ತಮಂ ಹ್ಯ್ ಆಯುಸ್, ಯದ್ ಅನ್ಯಾಮ್ ಉತ್ತರಾಮ್ ಉಪದಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಸ್ಯಾಪಿದಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಾಮ್ ಉತ್ತಮಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಉತ್ತಮಂ ಹ್ಯ್ ಆಯುಃ ||೩,೩।೧||
ಅಥೈಷಾ ಛನ್ದಶ್ಚಿತಿಸ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವಾಮಂ ಪಶವಸ್, ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಏವೈತಯಾ ವಾಮಂ ಪಶೂನ್ ಯಜಮಾನೋ ಽವರುನ್ದ್ಧೇ, ಏತಾಂ ವೈ ಯಜ್ಞಸೇನಶ್ ಚೈತ್ರ ಉಪದಧೇ ಸ ಆನರ್ಧ ಋಧ್ನೋತಿ ಯ ಏತಾಮ್ ಉಪಧತ್ತೇ ಗಾಯತ್ರೀಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸಾದಯತಿ ತೇಜೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ತೇಜ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ತಿಸ್ರ ಉಪದಧಾತಿ ತ್ರಿವೃದ್ ಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ಮೂರ್ಧನ್ವತೀಭಿಃ ಸಾದಯತಿ ಮೂರ್ಧನ್ಯೋ ಽಸಾನೀತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಭಿರ್ ದಕ್ಷಿಣತಸ್, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ಓಜ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಜಗತೀಭಿಃ ಪಶ್ಚಾತ್, ಜಾಗತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅನುಷ್ಟುಬ್ಭಿರ್ ಉತ್ತರತಸ್, ಅನುಷ್ಟುಬ್ ವೈ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಉಪಹಿತಾನಿ ಭವನ್ತಿ, ಅಥ ಪಙ್ಕ್ತೀಸ್, ಅಥ ಬೃಹತೀಸ್, ಅಥೋಷ್ಣಿಹಸ್, ಅಥ ಕಕುಭಸ್, ಅಥ ವಿರಾಜಸ್, ಏವಮ್ ಅಸ್ಯ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಉಪಹಿತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ದ್ವಿಪದಾ ಉತ್ತಮಾಃ ಸಾದಯತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವಾಮಂ ಪಶವಸ್, ಯಜಮಾನಾಯತನಂ ವಾ ಆಹವನೀಯಸ್, ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯತನಂ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಸ್, ಯತ್ ಪಶ್ಚೋಪದಧ್ಯಾದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯತನೇ ವಾಮಂ ಪಶೂನ್ ದಧ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯತ್ ಪುರ ಉಪದಧಾತಿ ಯಜಮಾನಾಯತನೇ ವಾ ಏತದ್ ವಾಮಂ ಪಶೂನ್ ದಧಾತಿ, ಅಷ್ಟೋಪದಧಾತಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವಾಗ್ನಿಸ್ ತಂ ಚಿನುತೇ, ಅಷ್ಟೌ ಗಾಯತ್ರೀಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಬಹಿಃಪವಮಾನಸ್ಯೋಪದಧ್ಯಾದ್ ಯದ್ಯ್ ಏನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಽತೀವ ಸ್ಯಾತ್, ಏಕಾದಶ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾನ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಸ್ಯ ಪವಮಾನಸ್ಯ ದ್ವಾದಶ ಜಗತೀಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆರ್ಭವಸ್ಯ ಪವಮಾನಸ್ಯ, ಏತಾ ಏವ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪವಾಮನಾನಾಮ್ ಉಪದಧ್ಯಾದ್ ಯದ್ಯ್ ಏನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಽತೀವ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಪವಾಮಾನಸ್, ಅಗ್ನೇಸ್ ತೇಜಃ ಪವಮಾನಸ್ ತೇಜಸಾ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಪ್ರಭೂತಂ ಪ್ರಣುದತೇ ತೇಜಸಾ ಪ್ರತಿನುದತೇ ತೇಜಸಾ ವಿನುದತೇ ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ವಿನೋದಸ್, ಜಾನುದಘ್ನಂ ಪ್ರಥಮಂ ಚಿನ್ವಾನಶ್ ಚಿನ್ವೀತ ಗಾಯತ್ರೀಚಿತಮ್, ನಾಭಿದಘ್ನಂ ದ್ವಿತೀಯಂ ಚಿನ್ವಾನಶ್ ಚಿನ್ವೀತ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಚಿತಮ್, ಚುಬುಕದಘ್ನಂ ತೃತೀಯಂ ಚಿನ್ವಾನಶ್ ಚಿನ್ವೀತ ಜಗಚ್ಚಿತಮ್, ಯಜ್ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಂ ಚಿತ್ವಾ ಕನೀಯಾಂಸಂ ಚಿನ್ವೀತ ಕನೀಯಾಂಸಂ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಉಪೇಯಾತ್ ಕನೀಯಸೀಂ ಪ್ರಜಾಮ್, ಕನೀಯಸಃ ಪಶೂನ್ ಕನೀಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಮ್, ಪಾಪೀಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯತ್ ಕನೀಯಾಂಸಂ ಚಿತ್ವಾ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಂ ಚಿನುತೇ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಉಪೈತಿ ಭೂಯಸೀಂ ಪ್ರಜಾಮ್, ಭೂಯಸಃ ಪಶೂನ್ ಭೂಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಮ್, ವಸೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಉತ್ತರವತೀ ನಾಮ ಚಿತಿಸ್, ಉತ್ತರಮುತ್ತರಂ ಶ್ವಃಶ್ವಃ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೩,೩।೨||
ಪಞ್ಚಚಿತಿಕಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಞ್ಚಚಿತಿಕಃ ಪಞ್ಚ ಚಿತಯಃ ಪಞ್ಚ ಪುರೀಷಾಣಿ ತದ್ ವಿರಾಜಂ ಸಂಪದ್ಯತೇ ತದ್ ಯದ್ ವಿರಾಜಂ ಸಂಪದ್ಯತೇ ತದ್ ಅಗ್ನೇಃ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಕಾರ್ಯಮ್, ಯತ್ ಪಞ್ಚಚಿತಿಕಃ ಸ್ಯಾದ್ ಇಯಾದ್ ವಿರಾಜಸ್, ಯದ್ ದಶಚಿತಿಕ ಇಯಾದ್ ಯಜ್ಞಾಚ್ ಚ ಪಶುಭ್ಯಶ್ ಚ ಯತ್ ಪಞ್ಚಚಿತಿಕಸ್ ತೇನ ಯಜ್ಞಾಚ್ ಚ ಪಶುಭ್ಯಶ್ ಚ ನೈತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಪಞ್ಚ ಚಿತಯಃ ಪಞ್ಚ ಪುರೀಷಾಣಿ ತೇನ ವಿರಾಜೋ ನೈತಿ ತದ್ ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ವರ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ಏಷಾಂ ಪಾಙ್ಕ್ತಂ ಯಚ್ ಚ ವೈರಾಜಮ್, ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಂ ಲೋಮ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಾ ತ್ವಕ್, ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಂ ಮಾಂಸಮ್, ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಮ್ ಅಸ್ಥಿ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರೋ ಮಜ್ಜಾ ತದ್ ದಶ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್, ವೈರಾಜಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪಞ್ಚಚಿತಿಕಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾಸ್ ತಿಸ್ರಶ್ ಚಿತಯಸ್, ಯಜಮಾನೋ ದ್ವೇ ಯಜಮಾನಂ ವಾ ಏತದ್ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯಾಮ್ ಅಕಃ ಕಾ ಪ್ರಥಮಾ ಚಿತಿಃ ಕಿಂ ಪುರೀಷಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಇಯಂ ವಾವ ಪ್ರಥಮಾ ಚಿತಿರ್ ಓಷಧಯಃ ಪುರೀಷಮ್, ಕಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ಚಿತಿಃ ಕಿಂ ಪುರೀಷಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಾವ ದ್ವಿತೀಯಾ ಚಿತಿರ್ ವಯಾಂಸಿ ಪುರೀಷಮ್, ಕಾ ತೃತೀಯಾ ಚಿತಿಃ ಕಿಂ ಪುರೀಷಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಅಸೌ ವಾವ ತೃತೀಯಾ ಚಿತಿರ್ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಪುರೀಷಮ್, ಕಾ ಚತುರ್ಥೀ ಚಿತಿಃ ಕಿಂ ಪುರೀಷಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಯಜ್ಞೋ ವಾವ ಚತುರ್ಥೀ ಚಿತಿರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪುರೀಷಮ್, ಕಾ ಪಞ್ಚಮೀ ಚಿತಿಃ ಕಿಂ ಪುರೀಷಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಯಜಮಾನೋ ವಾವ ಪಞ್ಚಮೀ ಚಿತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಪುರೀಷಮ್ ಏತಾವದ್ ವಾ ಅಸ್ತಿ ಯಾವದ್ ಏವಾಸ್ತಿ ತತ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ತದ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೈತಾ ಋತವ್ಯಾಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಅಹೋರಾತ್ರಾಣ್ಯ್ ಏವೇಷ್ಟಕಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ದ್ವೇದ್ವೇ ಉಪದಧಾತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ, ಅವಕಾಮ್ ಉಪಾಸ್ಯ ಸಾದಯತಿ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅನಿರ್ದಾಹಾಯ ಚತಸ್ರೋ ಮಧ್ಯಮಾಯಾಂ ಚಿತ್ಯಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ಇವ ಹ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ದ್ವಾದಶೋಪದಧಾತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪ್ರಿಯಾಯಾಂ ವಾ ಏತತ್ ತನ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ಸತನೂರ್ ಅರ್ಕೋ ನಿಧೀಯತೇ, ಅಗ್ನೇರ್ ಅನ್ತಃಶ್ಲೇಷೋ ಽಸೀತಿ, ಏತಸ್ಯ ಹ ತ್ವ್ ಏವಾಗ್ನಿಃ ಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟೋ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟೋ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ಕಲ್ಪೇತಾಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಇತಿ ಕಲ್ಪತೇ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನಾಯ ಪ್ರ ಸಮಾನಾನಾಂ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇನ್ದ್ಧೇ ಯಚ್ ಚಿನೋತಿ ತಂ ದೀಪಯತ್ಯ್ ಏವ ಋತವ್ಯಾಭಿಃ ||೩,೩।೩||
ತಮೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಅನ್ತರಾ ತಿಷ್ಠತಿ, ಏತಾ ವೈ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀರ್ ಇಷ್ಟಕಾಸ್, ಯದ್ ಧಿರಣ್ಯಶಕಲೈಃ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ ವಿವಾಸಯತಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನಾಯ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ಸಹಸ್ರಂ ಭವನ್ತಿ ಸಾಹಸ್ರೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಯಾವದ್ ವೈ ಸಹಸ್ರಂ ತಾವದ್ ಇತೋ ಽಸೌ ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ, ಇಮಾ ಮೇ ಅಗ್ನಾ ಇಷ್ಟಕಾ ಧೇನವಃ ಸನ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಧೇನವೋ ವೈ ನಾಮೈತಾ ಇಷ್ಟಕಾಸ್, ಏತಾಭಿರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಯದ್ಯದ್ ಅಕಾಮಯತ ತತದ್ ಅದುಹ ಯದ್ಯದ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಯಜಮಾನಃ ಕಾಮಯತೇ ತತ್ತದ್ ದುಹೇ, ಋತುಷ್ಠಾಃ ಸ್ಥ ಋತಾವೃಧಾ ಇತಿ, ಋತುಷ್ಠಾ ಏವೈನಾ ಅಕೃತ ಋತಾವೃಧಸ್, ಘೃತಶ್ಚ್ಯುತೋ ಮಧುಶ್ಚ್ಯುತಾ ಇತಿ ಘೃತಶ್ಚ್ಯುತ ಏವೈನಾ ಅಕೃತ ಮಧುಶ್ಚ್ಯುತಸ್, ಊರ್ಜಸ್ವತೀಃ ಪಯಸ್ವತೀರ್ ಇತಿ, ಊರ್ಜಸ್ವತೀರ್ ಏವೈನಾ ಅಕೃತ ಪಯಸ್ವತೀಃ ಸ್ವಧಾಯಿನೀಃ ಕುಲಾಯಿನೀರ್ ಇತಿ ಕುಲಾಯಿನೀರ್ ಹ್ಯ್ ಏತಾಸ್, ವಿರಾಜೋ ನಾಮ ಕಾಮದುಘಾ ಇತಿ ಯತ್ರ ವಾ ಅದೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಕಾಮದುಘಾಃ ಕಾಮಮ್ ಅದುಹ್ರ ತದ್ ಏತಾ ಅಪಿ ದುದುಹ್ರೇ ತತ್ ಪುಷ್ಟಿಮ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಮುತ್ರಾಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಇತಿ, ಅಮುಷ್ಮೈ ಹಿ ಲೋಕಾಯಾಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ರುದ್ರಂ ವೈ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಾದ್ ಅನ್ತರಾಯನ್, ತಾನ್ ಆಯತಯಾಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತತ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಅಬಿಭಯುಸ್ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವನ್, ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏತಞ್ ಶತರುದ್ರಿಯಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತೇನೈನಮ್ ಅಶಮಯತ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವೇದಾಹ ವಾ ಏನಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ನೈನಮ್ ಏಷ ದೇವೋ ಹಿನಸ್ತಿ ಯತ್ರ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಜಾಃ ಶಮಾಯೇತ ತದ್ ಉದಙ್ ಪರೇತ್ಯೇತದ್ ಏವ ವದಂಶ್ ಚಕ್ರಮ್ಯೇತ ಸ್ವಾಯಾಂ ವಾ ಏತದ್ ದಿಶಿ ಸ್ವೇನ ಭಾಗಧೇಯೇನ ರುದ್ರಂ ಶಮಯತಿ ಜಾನುದಘ್ನೇ ಪ್ರಥಮಂ ಜುಹೋತಿ, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನಂ ತೇನ ಶಮಯತಿ ನಾಭಿದಘ್ನೇ ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ ತೇನ ಛುಬುಕದಘ್ನೇ ತೃತೀಯಮ್, ದಿವಸ್ ತೇನ ತ್ರಿರ್ ಜುಹೋತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯೋ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ರುದ್ರಂ ಶಮಯತಿ ತ್ರಿರ್ ಅಮುತಃ ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯವಹಾರಂ ಜುಹೋತಿ ಯಾನ್ ಏವೇತೋ ರುದ್ರಾನ್ ಯಜತಿ ತಾನ್ ಅಮುತೋ ಽವಯಜತಿ ತ್ರಿರ್ ಇತೋ ಜುಹೋತಿ ತ್ರಿರ್ ಅಮುತಸ್ ತತ್ ಷಟ್ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್ ಋತುಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ರುದ್ರಮ್ ಅವಯಜತಿ ಸಮಾವಞ್ಶೋ ವಿಭಾಜಂ ಜುಹೋತಿ ಸಮಾವದ್ಭಾಜೋ ಹಿ ರುದ್ರಾಣಾಂ ಭಾಗಾಸ್, ದ್ವಾಸಾಹಾನಿ ಜುಹೋತಿ ದ್ವಾಸಾಹೈರ್ ವೈ ಸ ತಮ್ ಅಶಮಯತ್, ದ್ವಾಸಾಹೈರ್ ಏವೈನಂ ಶಮಯತಿ, ಅರ್ಕಪರ್ಣೇನ ಜುಹೋತಿ, ದ್ವಾಸಾಹೈರ್ ವೈ ಸ ತಮ್ ಅಶಮಯತ್, ದ್ವಾಸಾಹೈರ್ ಏವೈನಂ ಶಮಯತಿ, ಅರ್ಕಪರ್ಣೇನ ಜುಹೋತಿ, ಅರ್ಕೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಅರ್ಕಮ್ ಅವಯಜತಿ ಯತ್ ಪಾತ್ರೇಣ ಜುಹುಯಾದ್ ರುದ್ರಂ ಪ್ರಜಾಸ್ವ್ ಅನ್ವವನಯೇತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಆರಣ್ಯೇನ ಜುಹೋತಿ ಪಶುರ್ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ ಸ ವೈ ತರ್ಹ್ಯ್ ಏವ ಜಾಯತೇ ಯರ್ಹಿ ಚೀಯತೇ ಸ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಇಛತಿ ಯಥಾ ವತ್ಸೋ ಜಾತಃ ಸ್ತನಮ್ ಇಛತಿ ಸೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಂ ಚ ಯಜಮಾನಂ ಚ ಪ್ರೇಕ್ಷತೇ ಯಞ್ ಶತರುದ್ರಿಯಂ ಜುಹೋತಿ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಶಮಯತಿ ಯಾಸಾ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಜಘನಾರ್ಧೇ ಶ್ರೋಣಿಸ್ ತಸ್ಯಾಂ ಹೋತವ್ಯಮ್, ಸ್ವಾಯಾಂ ವಾ ಏತದ್ ದಿಶಿ ಸ್ವೇನ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಪ್ರತಿಹೃತ್ಯ ರುದ್ರಂ ಶಮಯತಿ ಅಙ್ಗಿರಸೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋ ಽಜಾಯಾಂ ಘರ್ಮಂ ಪ್ರಾಸಿಞ್ಚನ್, ಸಾ ಶೋಚನ್ತೀ ಪರ್ಣಂ ಪರಾಮೃಶತ್ ಸೋ ಽರ್ಕೋ ಽಭವತ್, ಯದ್ ಅರ್ಕಪರ್ಣೇನ ಜುಹೋತಿ, ಅರ್ಕೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಅರ್ಕಮ್ ಅವಯಜತಿ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಪಶೂನಾಂ ಸಂಚರೇ ನ್ಯಸ್ಯೇತ್, ಯಃ ಪ್ರಥಮ ಆಕ್ರಮತಿ ಸ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ ||೩,೩।೪||
ಅಶ್ಮನ್ನ್ ಊರ್ಜಂ ಪರ್ವತೇ ಶಿಶ್ರಿಯಾಣಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಪಃ ಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ ಪರ್ಯೇತಿ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏಷ ರಸಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಏವ ರಸೇನ ಪರಿಷಿಞ್ಚತಿ, ಅಶ್ಮಂಸ್ ತೇ ಕ್ಷುದ್ ಇತಿ, ಅಶ್ಮಾನಮ್ ಏವ ಕ್ಷುಧಾರ್ಪಯತಿ ಮಯಿ ತಾ ಊರ್ಗ್ ಇತಿ, ಆತ್ಮನ್ನ್ ಏವೋರ್ಜಂ ಧತ್ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಂ ತೇ ಶುಗ್ ಋಛತ್ವ್ ಇತಿ ಯಮ್ ಏವ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಮ್ ಅಗ್ನೇಃ ಶುಚಾರ್ಪಯತಿ ತ್ರಿಃ ಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ ಪರ್ಯೇತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯೋ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಽಗ್ನೇಃ ಶುಚಂ ಶಮಯತಿ ತ್ರಿಃ ಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ ಪರ್ಯೇತಿ ತ್ರಿರ್ ಅಪರಿಷಿಞ್ಚನ್, ತತ್ ಷಟ್ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನೇಃ ಶುಚಂ ಶಮಯತಿ ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಚರೇದ್ ಏತದ್ ಏವ ಯಜುರ್ ವದನ್ನ್ ಅಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ ಪುನಃ ಪರೀಯಾತ್, ಯೈವಾಗ್ನೇಃ ಶುಕ್ ತಯೈನಮ್ ಅರ್ಪಯತಿ ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಚರೇತ್ || ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಅಮುಷ್ಮಾತ್ ಪುತ್ರಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಪ್ರಕ್ಷಿಣಾಮಿ || ಇತಿ ಕುಮ್ಭಂ ಜಘನ್ಯಾಯಾಂ ಶ್ರೋಣ್ಯಾಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಣೀಯಾತ್, ಯತ್ ಪ್ರಕ್ಷಿಣಾತಿ ತಸ್ಯೈವಾರ್ತಿಮ್ ಅನ್ವ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ, ಅಥ ಯನ್ ನಾಮ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಆಯತನಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಛಿನತ್ತಿ, ಆಗ್ನೇಯಪಾವಮಾನ್ಯಾಂ ಗಾಯತ್ರಂ ಗಾಯತೇ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಪವಮಾನಃ ಶಿರೋ ಗಾಯತ್ರೀ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಪಾವಮಾನ್ಯಾಂ ಗಾಯತ್ರಂ ಗಾಯತೇ ಶೀರ್ಷನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ದಧಾತಿ, ಇಯಂ ವೈ ರಥನ್ತರಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಾಮದೇವ್ಯಮ್ ಅಸೌ ಬೃಹತ್ ತ್ರಿಧಾತುರ್ ವಾ ಏತದ್ ಅರ್ಕೋ ನಿಧೀಯತೇ, ಆತ್ಮಾ ವೈ ವಾಮದೇವ್ಯಮ್, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಮ್, ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರೇ ಪಕ್ಷೌ ಯದ್ ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರೇ ಅಭಿತೋ ಗಾಯತೇ, ಆತ್ಮನ್ನ್ ಏವ ಪಕ್ಷೌ ಧತ್ತೇ ಯಜ್ಞಂ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಜಿಘಾಂಸನ್, ತಾನಿ ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವಾಪಾಘ್ನತ ಯದ್ ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರೇ ಅಭಿತೋ ಗಾಯತೇ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಹೃದಯಮ್ ಅಪಿಪಕ್ಷೇ ಗಾಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಇದಮ್ ಅಪಿಪಕ್ಷ ಆತ್ಮನೋ ಹೃದಯಮ್ ಅನೃಚಂ ಗಾಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನಸ್ಥಕಂ ಹೃದಯಮ್ ಅರ್ಕ್ಯೈಃ ಸಾಮಭಿರ್ ಅರ್ಕಂ ಪರಿಷ್ಟುವನ್ತಿ ಸತನೂರ್ ಅರ್ಕೋ ನಿಧೀಯತೇ ||೩,೩।೫||
ವರುಣಮೇನಿರ್ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹ್ಯ್ ಆಭೀದ್ಧಸ್ ತಿಷ್ಠತಿ ಸ ಏನಂ ತರ್ಹ್ಯ್ ಅಧೀಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಣೇನ ವೀಯಾತ್, ಮಣ್ಡೂಕೇನಾಧ್ಯೇತಿ ತಸ್ಯೈವ ಪ್ರಾಣೇನ ವ್ಯೇತಿ ನ ಗ್ರಾಮ್ಯಾನ್ ಪಶೂನ್ ಹಿನಸ್ತಿ ನಾರಣ್ಯಾನ್ ಅವಕಯಾ ವಿಕರ್ಷತಿ, ಅಪಾಂ ವಾ ಏಷಾ ಯೋನಿರ್ ಯದ್ ಅವಕಾ, ಅಪಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಯೋನಿನಾಗ್ನೇಃ ಶುಚಂ ಶಮಯತಿ, ಅಪಾಂ ವಾ ಏತದ್ ರೂಪಂ ಯದ್ ಅವಕಾ, ಅಪಾಂ ವಾ ಏತದ್ ರೂಪೇಣಾಗ್ನೇಃ ಶುಚಂ ಶಮಯತಿ ವೇತಸೇನಾಧ್ಯೇತಿ, ಅಪಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪುಷ್ಪಂ ಯದ್ ವೇತಸಸ್, ಅಪಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪುಷ್ಪೇಣಾಗ್ನೇಃ ಶುಚಂ ಶಮಯತಿ ಸಪ್ತಭಿರ್ ವಿಕರ್ಷತಿ ಸಪ್ತ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನೇಃ ಶುಚಂ ಶಮಯತಿ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನೇಃ ಶುಚಂ ಶಮಯತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟೋ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಐಛತ್ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವೋಪಾಧಾವತ್ ತಸ್ಮಾ ಅನ್ನಂ ಪ್ರಾಯಛತ್ ಕಂತ್ವಾಯ ತದ್ ಅಸ್ಮೈ ಕಮ್ ಅಭವತ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ಕಮ್ ಅನ್ನೇನ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಉಪಚರತಿ ಕಂತ್ವಾಯ ಕಂ ಹಾಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನಾಯ ಭವತಿ ಪರಾಞ್ಚಮ್ ಅಧ್ಯೇತಿ ಪರಾಙ್ ಹಿ ಪಶುಃ ಶಾನ್ತೋ ರಥೇ ಪರಾಙ್ ಹಿ ಪಶುಃ ರೇತೋ ದಧಾತಿ, ಅನ್ಯಾಂಸ್ ತೇ ಅಸ್ಮತ್ ತಪನ್ತು ಹೇತಯಃ ಪಾವಕೋ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಶಿವೋ ಭವೇತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಪಾವಕಮ್ ಅನ್ನೇನ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನೇಃ ಶುಚಮ್ ಅನ್ತರ್ಧತ್ತೇ ಹಿರಣ್ಯಶಕಲೈರ್ ವ್ಯಾಘಾರಯತಿ, ಅಮೃತಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ತೇಜೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಅಮೃತೇನ ವಾ ಏತತ್ ತೇಜೋ ವ್ಯಾಘಾರಯತಿ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ವ್ಯಾಘಾರಯತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ದ್ವಯಾ ವೈ ದೇವಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಗೃಹಮ್ ಆಗಛನ್ತಿ ಯದ್ ದಧ್ನಾ ಮಧುಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟೇನ ವ್ಯವೋಕ್ಷತಿ ತಾನ್ ಏವ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಸರ್ವಮ್ ಅನು ವ್ಯವೋಕ್ಷತಿ ಸರ್ವಾನ್ ಏವೈನಾನ್ ಪ್ರೀಣಾತಿ ತಿಸೃಭಿರ್ ವ್ಯವೋಕ್ಷತಿ ತ್ರಿವೃದ್ ಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಭಿರ್ ವ್ಯವೋಕ್ಷತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅನ್ನವತೀಭಿರ್ ವ್ಯವೋಕ್ಷತಿ, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ದರ್ಭಗುರುಮುಷ್ಟಿನಾ ವ್ಯವೋಕ್ಷತಿ ಸಂ ಹಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ ಪ್ರಾಣೈರ್ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಽಗ್ನಿಮ್ ಅಧ್ಯೇತಿ ಯದ್ ಆಹ ಪ್ರಾಣದಾ ಅಪಾನದಾ ಇತಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ವಾ ಏಷ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಅಧ್ಯೇತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ವರ್ಚಃ ಪಶವೋ ವರಿವಸ್, ಯದ್ ಆಹ ವರ್ಚೋಧಾ ವರಿವೋಧಾ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಂ ಚೈವ ಪಶೂಂಶ್ ಚಾತ್ಮನ್ ಧಿತ್ವಾವರೋಹತಿ ||೩,೩।೬||
ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸ ಪ್ರಾಙ್ ಅಪದ್ಯತ ಸ ಪದ್ಯಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಷೋಡಶಭಿರ್ ಭೋಗೈಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ಸ ವಾ ಅಗ್ನಿನೈವ ವೃತ್ರಸ್ಯ ಭೋಗಾನ್ ಅಪಿದಹ್ಯ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣಾಭ್ಯಾಂ ಪಾಪ್ಮನಸ್ ತಮಸೋ ನಿರಮುಚ್ಯತ, ಅಗ್ನಿಸ್ ತಿಗ್ಮೇನ ಶೋಚಿಷೇತಿ ಯಜ್ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಏತತ್ ಪಾಪ್ಮನೋ ಭೋಗಾನ್ ಅಪಿದಹ್ಯ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣಾಭ್ಯಾಂ ಪಾಪ್ಮನಸ್ ತಮಸೋ ನಿರ್ಮುಚ್ಯತೇ ನಾನಾ ಜುಹೋತಿ ಸೂಕ್ತಯೋರ್ ನಾನಾವೀರ್ಯತ್ವಾಯ ಷೋಡಶಗೃಹೀತೇನ ಜುಹೋತಿ ಷೋಡಶಭಿರ್ ಹಿ ಸ ತಂ ಭೋಗೈಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್, ಏತೇನ ವೈ ಸ ವೃತ್ರಸ್ಯ ಭೋಗೇಭ್ಯೋ ನಿರಮುಚ್ಯತ ತತ್ ಪಾಪ್ಮನ ಏವೈತೇನ ಭೋಗೇಭ್ಯೋ ನಿರ್ಮುಚ್ಯತೇ, ಅಥೈತದ್ ಅಪ್ರತಿರಥಮ್ ಏತೇನ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಪ್ರತ್ಯಜಯನ್, ತದ್ ಅಪ್ರತಿರಥಸ್ಯಾಪ್ರತಿರಥತ್ವಮ್, ತದ್ ಅಪ್ರತ್ಯ್ ಏವೈತೇನ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಜಯತಿ, ಏತೇನೈವ ಯಾಜಯೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಜಯತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಮ್ ಏತೇನೈವ ಯಾಜಯೇದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವನ್ತಂ ಯೋ ವಾಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್, ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ, ಏತೇನ ವೈ ಭರದ್ವಾಜಃ ಪ್ರತರ್ದನಂ ದೈವೋದಾಸಿಂ ಸಮನಹ್ಯತ್ ಸ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅಭವತ್, ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯಮ್ ಅಯಂ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಮ್ ಏತೇನ ಸಂನಹ್ಯೇತ್, ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಹ ಭವತಿ, ಏತೇನ ವೈ ದೇವಾ ವಿರಾಜಮ್ ಅಭ್ಯಜಯನ್ ದಶಾನ್ವಾಹ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್, ವಿರಾಜಮ್ ಏವೈತೇನಾಭಿಜಯತಿ ದಕ್ಷಿಣತೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಯಜ್ಞಂ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಜಿಘಾಂಸನ್, ತಾನಿ ವಾ ಅಪ್ರತಿರಥೇನೈವಾಪಾಘ್ನತ ಯದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಪ್ರತಿರಥಂ ದಕ್ಷಿಣತೋ ವದನ್ನ್ ಏತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ||೩,೩।೭||
ಉದ್ ಏನಮ್ ಉತ್ತರಂ ನಯೇತಿ ಸಮಿಧಾ ಆದಧಾತಿ ಪ್ರಹ್ರಿಯಮಾಣಾಯೈವಾಸ್ಮೈ ಭಾಗಮ್ ಅಕಸ್ ತಿಸ್ರ ಆದಧಾತಿ ತ್ರಿವೃದ್ ಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ಉದ್ ಉ ತ್ವಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಇತಿ ವಿಶ್ವೇ ಹೀದಂ ದೇವಾಃ ಸ್ಮೋ ಯನ್ ಮನುಷ್ಯಾಸ್, ಅಗ್ನೇ ಭರನ್ತು ಚಿತ್ತಿಭಿರ್ ಇತಿ ಯಸ್ಮಾ ಏವ ಚಿತ್ತಾಯಾಗ್ನಿರ್ ಆಧೀಯತೇ ತೇನೈನಂ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಪಞ್ಚ ದಿಶೋ ದೈವೀರ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವನ್ತು ದೇವೀರ್ ಇತಿ, ಇಮಾ ಏವೈನಂ ಪಞ್ಚ ದಿಶೋ ಽನು ತೇಜಸ್ವಿನಂ ಕರೋತಿ, ಉಕ್ಥಪತ್ರಾ ಈಡ್ಯೋ ಗೃಭೀತ ಇತಿ, ಉತ್ಥಪತ್ರೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಯನ್ನ್ ಇತಿ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಹ್ಯ್ ಏತಂ ಯನ್ತಿ ಹರಿಕೇಶಃ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಇತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಹರಿಕೇಶಃ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸವಿತಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಉದಯಂ ಅಜಸ್ರಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಪ್ರಸೂತ್ಯಾ ಏವ ತಸ್ಯ ಪೂಷಾ ಪ್ರಸವೇ ಯಾತಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಇತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಪೂಷಾ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತತೋ ವಾಕಾ ಆಶಿಷೋ ನೋ ಜುಷನ್ತಾಮ್ ಇತಿ, ಆಶಿಷಾಂ ವಾ ಏಷ ದೋಹಸ್, ಆಶಿಷ ಏವ ದುಹೇ, ಇನ್ದ್ರಂ ವಿಶ್ವಾ ಅವೀವೃಧನ್ನ್ ಇತಿ ವೃಧದ್ವತ್ಯಾ ಯನ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಮ್ ಏವೋಪಯನ್ತಿ, ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಯನ್ತಿ ವಾಗ್ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಪ್, ವೈಶ್ವದೇವೀ ವಾಕ್, ವೈಶ್ವದೇವೋ ಽಗ್ನಿಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಯನ್ತಿ ಷಡ್ಭಿರ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಾದ್ ಯನ್ತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಭಿರ್ ಏವ ಯನ್ತಿ ವಿಮಾನ ಏಷ ದಿವೋ ಮಧ್ಯ ಆಸ್ತಾ ಇತ್ಯ್ ಅಶ್ಮಾನಂ ಸಾದಯತಿ ವಿಮಾನೋ ಹ್ಯ್ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸುಮ್ನಹೂರ್ ಯಜ್ಞ ಆ ಚ ವಕ್ಷದ್ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವೋ ದೇವಂ ಆ ಚ ವಕ್ಷದ್ ಇತಿ, ಆಶೀರ್ ಏವೈಷ ದೇವಹೂರ್ ಯಜ್ಞ ಆ ಚ ವಕ್ಷದ್ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವೋ ದೇವಂ ಆ ಚ ವಕ್ಷದ್ ಇತಿ, ಆಶಿಷ ಏವೈಷ ಪರಿಗ್ರಹಸ್, ವಾಜಸ್ಯ ಮಾ ಪ್ರಸವೇನೋದ್ಗ್ರಾಭೇಣೋದಜಿಗ್ರಭದ್ ಇತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯ ಉದ್ಗ್ರಾಭಸ್, ಏಷ ನಿಗ್ರಾಭಸ್, ಉದ್ಯನ್ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನಮ್ ಉದ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನಿಮ್ರೋಚನ್ನ್ ಅಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಉದ್ಗ್ರಾಭಶ್ ಚ ನಿಗ್ರಾಭಶ್ ಚೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಉದ್ಗ್ರಾಭಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ನಿಗ್ರಾಭಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನಮ್ ಉದ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಥಾ ಸಪತ್ನಾನ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಮೇ ವಿಷೂಚೀನಾನ್ ವ್ಯಸ್ಯತಾಮ್ ಇತಿ, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸಾ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯೇಣ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ವಿಷ್ವಞ್ಚಂ ವಿನುದತೇ ಚತುರ್ಭಿರ್ ಆಹವನೀಯಾದ್ ಯನ್ತಿ ಚತ್ವಾರಿ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವ ಯನ್ತಿ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವ ಯನ್ತಿ ||೩,೩।೮||
ಕ್ರಮಧ್ವಮ್ ಅಗ್ನಿನಾ ನಾಕಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ದಿವಃ ಪೃಷ್ಠಂ ಸ್ವರ್ ಗತ್ವೇತಿ ಪೃಷ್ಠೇನ ಹಿ ಯನ್ತಿ, ಊರ್ಜಂ ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದಾ ಇತಿ ದ್ವಿಪಾತ್ಸು ಚೈವ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಚ ಪಶುಷೂರ್ಜಂ ದಧಾತಿ, ಇಯಕ್ಷಮಾಣಾ ಭೃಗುಭಿಃ ಸಹೇತಿ ಭೃಗವೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ರೇ ಯಜ್ಞೇನಾರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ ಋದ್ಧ್ಯೈ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಹಮ್ ಉದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಆರುಹಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ ದಿವಮ್ ಆರುಹಮ್ ಇತಿ, ಏಷಾಂ ವಾ ಏಷ ಲೋಕಾನಾಂ ಸಮಾರೋಹಃ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ಆಕ್ರಮತೇ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞೇನ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ, ಅಪ್ರತಿನೋದಾಯ ಕೃಷ್ಣಾಯಾಃ ಶ್ವೇತವತ್ಸಾಯಾಃ ಪಯಸಾ ಜುಹೋತಿ, ಅಹರ್ ವೈ ವತ್ಸಸ್, ರಾತ್ರಿರ್ ಮಾತಾ, ಅಹ್ನೇ ವಾ ಏತದ್ ರಾತ್ರೀಂ ಪ್ರದಾಪಯತಿ ಪ್ರತ್ತೇ ಹ ವಾ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸರ್ವೇ ವೈ ಪಶವೋ ನಾನಾರೂಪಾಃ ಸನ್ತಃ ಪಯ ಏವ ಪ್ರತ್ಯ್ ಏಕರೂಪಾ, ಯದ್ ಏವ ಪ್ರತ್ಯೇಕರೂಪಾಸ್ ತದ್ ಏನಾನ್ ಪ್ರತ್ಯ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ನಕ್ತೋಷಾಸಾ, ಅಗ್ನೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಸುಪರ್ಣೋ ಽಸಿ ಗರುತ್ಮಾನ್ ಪೃಷ್ಠೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸೀದೇತಿ, ಏಷ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಷು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ನಿಧತ್ತೇ, ಅಥೋ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಸಾದಯತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ, ಆಜುಹ್ವಾನಃ ಸುಪ್ರತೀಕಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ತಾಂ ಸವಿತುರ್ ವರೇಣ್ಯಸ್ಯ ಚಿತ್ರಾಮ್ ಇತಿ, ಏತಂ ವೈ ಕಣ್ವಃ ಶ್ರಾವಯಸೋ ಽಗ್ನೇರ್ ದೋಹಂ ವಿದಾಂಚಕಾರ, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಏಷ ದೋಹಸ್, ಅಗ್ನಿಂ ವಾ ಏತೇನಾಗ್ನಿಚಿದ್ ದುಹೇ ಸರ್ವಾನ್ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿರ್ ದೋಹಾನ್ತ್ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನ್ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವಿಧೇಮ ತೇ ಪರಮೇ ಜನ್ಮನ್ನ್ ಅಗ್ನಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಋದ್ಧ್ಯಾ ಏವ ಪ್ರೇದ್ಧೋ ಅಗ್ನೇ ದೀದಿಹಿ ಪುರೋ ನಾ ಇತಿ, ಏಷಾ ವೈ ಕರ್ಣಕವತೀ ಸೂರ್ಮ್ಯ್ ಅಜಸ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿಸ್, ಅಜಸ್ರಂ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತಜ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಪ್ಯಧಾತ್, ಏತಾಂ ವೈ ವಾಸಿಷ್ಠಃ ಸಾತ್ಯಹವ್ಯಃ ಸತ್ತ್ರಿಣಾ ಆಸೀನಾನ್ ಪಪ್ರಛ ವಿದ ಕರ್ಣಕವತೀಂ ಸೂರ್ಮೀಮ್ ಇತಿ ವಿದ್ಮೇತಿ ಹೋಚುರ್ ಯಾ ವನೇಷು ತಾಂ ವಿದ್ಮೇತಿ ಪಶವೋ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಃ ಕರ್ಣಾಃ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ, ಏತಾಂ ವೈ ವಜ್ರಂ ಶತಘ್ನೀಂ ವಿಘ್ನೀಂ ದೇವಾ ಅಸುರೇಭ್ಯ ಉಪಪ್ರಾವರ್ತಯನ್, ತೇಷಾಂ ಶತತರ್ಹಮ್ ಅತೃಂಹನ್, ತದ್ ಏತಾಮ್ ಏವ ವಜ್ರಂ ಶತಘ್ನೀಂ ವಿಘ್ನೀಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೋಪಪ್ರಾವರ್ತಯತಿ ಶತತರ್ಹಂ ಹ ತೃಂಹತಿ, ಅಗ್ನೇ ತಮ್ ಅದ್ಯೇತಿ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ಜುಹೋತಿ ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಪಙ್ಕ್ತಿಸ್, ಯಜಮಾನಂ ವಾ ಏತದ್ ವಿರಾಜಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯಾಮ್ ಅಕರ್ ಅಥೋ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯೈವಾಹುತ್ಯಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಭತೇ ಸಪ್ತ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿಧಃ ಸಪ್ತ ಜಿಹ್ವಾ ಇತಿ, ಏತಾವತೀರ್ ವಾ ಅಗ್ನೇಸ್ ತನ್ವಃ ಷೋಢಾ ಸಪ್ತಸಪ್ತ ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯೈತಾ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನೋ ವಿತರ್ಷಯತಿ ವಿ ಹ ತೃಷ್ಯತಿ ತಾ ಏವಾಸ್ಯ ತರ್ಪಯತಿ ಚಿತಿಂ ಜುಹೋಮಿ ಮನಸೇತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಅದಾಭ್ಯಾಹುತಿರ್ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣೀ ನೈನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ದಭ್ನೋತಿ, ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನಂ ಪ್ರ ಸಮಾನಾನಾ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಅಮನ್ಯತ ನ ವಾ ಅಹಮ್ ಇದಮ್ ಅಭಾಗಧೇಯಸ್ ತೇಜೋ ಯಂಸ್ಯಾಮೀತಿ ತದ್ ಏತೇನ ಭಾಗಧೇಯೇನಾಯಛತ್, ಏತದ್ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ವಾ ಏತೇನಾಗ್ನಿಚಿದ್ ಯಛತಿ ಸರ್ವಾನ್ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿರ್ ದೋಹಾನ್ತ್ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನ್ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇನ್ದ್ಧೇ ಯಚ್ ಚಿನೋತಿ ತಂ ದೀಪಯತ್ಯ್ ಏವಾಗ್ನಿರ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣ ||೩,೩।೯||
ಅಥೈಷೋ ಽಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ಪ್ರಾಹೃತಾಯೈವಾಸ್ಮೈ ಭಾಗಮ್ ಅಕರ್ ಆಹುತೀನಾಂ ವೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಆಹುತೀನಾಮ್ ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯದ್ ಏತಂ ಜುಹೋತಿ, ಆಹುತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ತಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೀರ್ ಯಜ್ಞೋ ಽನುಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯಜ್ಞಂ ಯಜಮಾನಸ್, ಅಥೋ ಕಾಮೋ ವೈ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ ಸಂ ಹಾಸ್ಮೈ ಸ ಕಾಮೋ ನಮತಿ ಯತ್ ಪ್ರಾಙ್ ಪರ್ಯಾವರ್ತೇತ ದೈವೀರ್ ವಿಶೋ ಮುಹ್ಯೇಯುಸ್, ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯಮದೇವತ್ಯಾ ಸ್ಯಾತ್, ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಸೌರ್ಯಸ್, ಯದ್ ಉದಙ್ ರೌದ್ರಸ್, ಋಜು ಹೋತವ್ಯಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಸರ್ವಹುತಂ ಕರೋತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ವಿಣ್ ಮಾರುತಾಸ್, ಯದ್ ಏತಂ ಹುತ್ವಾ ಮಾರುತಾನ್ ಜುಹೋತಿ ವಿಶಂ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರಾಯ ನಿಯುನಕ್ತಿ, ಅಥೋ ವಿಶಮ್ ಏವ ಕ್ಷತ್ರಾಯಾನುಕಾಂ ಕರೋತಿ, ಅಗ್ನಿಮುಖಾನ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜತ ಪಶವೋ ಮಾರುತಾಸ್, ಯದ್ ಏತಂ ಹುತ್ವಾ ಮಾರುತಾನ್ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಿಮುಖಾನ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಸಪ್ತಕಪಾಲಾ ಭವನ್ತಿ ಸಪ್ತಸಪ್ತ ಮಾರುತಾ ಗಣಾಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಪ್ತಕಪಾಲಾಸ್, ಗಣೇನಗಣೇನ ಜುಹೋತಿ ಗಣಶ ಏವ ಮರುತಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಯೋ ಽರಣ್ಯೇ ಽನುವಾಕ್ಯೋ ಗಣಸ್ ತನ್ ಮಧ್ಯತೋ ಜುಹುಯಾತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏಷ ಮರುತಾಂ ವಿಡ್ ಇತರೇ ವಿಶೋ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ಮಧ್ಯಮೇಷ್ಠಂ ಕರೋತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ವಿಶಾ ಕ್ಷತ್ರಂ ಹನ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಯೋ ಽರಣ್ಯೇ ಽನುವಾಕ್ಯೋ ಗಣಸ್ ತಮ್ ಇತರೈರ್ ಗಣೈರ್ ಮೋಹಯೇತ್, ವಿಶಾ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ಹನ್ತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ವಿಶಂ ಹನ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಯೋ ಽರಣ್ಯೇ ಽನುವಾಕ್ಯೋ ಗಣಸ್ ತೇನೇತರಾನ್ ಗಣಾನ್ ಮೋಹಯೇತ್ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ವಿಶಂ ಹನ್ತಿ ತಸ್ಯ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಮ್ ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ಓಜೋ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯಂ ವಿಶ ಆದಾಯ ಕ್ಷತ್ರಾಯಾಪಿದಧಾತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಕ್ಷತ್ರೇಣಾಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಂ ಹನ್ಯಾಂ ಪ್ರ ಸ್ವಾದ್ ಆಯತನಾಚ್ ಚ್ಯವೇತೇತಿ ಯೋ ಽರಣ್ಯೇ ಽನುವಾಕ್ಯೋ ಗಣಸ್ ತೇನಾಗ್ನಿಷ್ಠಂ ರಥವಾಹನಂ ವ್ಯಙ್ಗಯೇತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏಷ ಮರುತಾಮ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಠಂ ರಥವಾಹನಮ್, ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಂ ಬಿಭರ್ತಿ ಕ್ಷತ್ರೇಣೈವಾಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಂ ಹನ್ತಿ ಪ್ರ ಸ್ವಾದ್ ಆಯತನಾಚ್ ಚ್ಯವತೇ, ಇನ್ದ್ರಂ ದೈವೀರ್ ವಿಶೋ ಮರುತೋ ಽನುವರ್ತ್ಮಾನಾ ಇತಿ, ಏತದ್ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಅನುವರ್ತ್ಮ ದೈವೀಂ ಚ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ವಿಶಂ ಮಾನುಷೀಂ ಚಾನುವರ್ತ್ಮಾನೌ ಕರೋತಿ ಸಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇನ್ದ್ಧೇ ಯಚ್ ಚಿನೋತಿ ತಂ ದೀಪಯತ್ಯ್ ಏವ ಮಾರುತೈಃ ||
ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಕಾಣ್ಡೇ ಸ್ತೋಮಭಾಗೋ ನಾಮ ತೃತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೩।೧೦||
[ಪುಟ ೩,೪೫]
ವಸೋರ್ ಧಾರಾಂ ಜುಹೋತಿ, ಅಕೢಪ್ತಸ್ಯ ಕೢಪ್ತ್ಯಾ ಅಶಾನ್ತಸ್ಯ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅನಭಿಜಿತಸ್ಯಾಭಿಜಿತ್ಯಾ ಅನವರುದ್ಧಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಸಂತತಂ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಸಂತತ್ಯಾ ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಸಂತತ್ಯಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯೈ, ಅವಿಛಿನ್ನಂ ಜುಹೋತಿ, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವಿಛೇದಾಯ ಯದ್ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್, ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅಸ್ಯ ವಿಛಿನತ್ತಿ, ಅಕ್ಷುಚ್ ಚಾನ್ನಂ ಚೇತಿ, ಏತಾನಿ ವಾ ಅನ್ನಸ್ಯ ರೂಪಾಣಿ ರೂಪೈರ್ ಏವಾನ್ನಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಗ್ನಿಶ್ ಚಾಪಶ್ ಚೇತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅನ್ನಸ್ಯ ಯೋನಿಃ ಸಯೋನ್ಯ್ ಏವಾನ್ನಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ವಸೋರ್ ಮೇ ಧಾರಾಸದ್ ಇತಿ ವಸೋರ್ಧಾರಾಂ ಜುಹೋತಿ ಘೃತಸ್ಯ ವಾ ಏಷಾ ಧಾರಾ ಯಜಮಾನಮ್ ಅಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ದ್ವಾದಶ ದ್ವಾದಶಾತಿ ಜುಹೋತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅರ್ಧೇನ್ದ್ರಾಣಿ ಜುಹೋತಿ, ಅರ್ಧೇನ್ದ್ರೈರ್ ವೈ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವೃಞ್ಜತ, ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಏವೈತೈರ್ ವೀರ್ಯಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಬ್ರುವನ್, ತ್ವಯಾ ಮುಖೇನೇಮಾನ್ ಜಯಾಮೇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತಿ, ಅಬ್ರುವನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅರ್ಧ್ಯೋ ವಾ ಅಹಂ ದೇವತಾನಾಮ್ ಅಸಾನೀತಿ ತತೋ ವಾ ಅಜಯನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷೋ ಽರ್ಧಭಾಗ್ ದೇವತಾನಾಮ್, ಯದ್ ಅರ್ಧೇನ್ದ್ರಾಣಿ ಹೂಯನ್ತೇ ವಿಜಿತ್ಯೈ, ಇನ್ದ್ರೋತ್ತಮಾನಿ ಭವನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೈ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯೇ ತತೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಂಶುಶ್ ಚ ರಶ್ಮಿಶ್ ಚೇತಿ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ವಾ ಅಂಶುಶ್ ಚ ರಶ್ಮಿಶ್ ಚ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಧಿಪತಿಶ್ ಚಾದಾಭ್ಯಶ್ ಚೇತಿ ನೈನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ದಭ್ನೋತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನಮ್, ಪ್ರ ಸಮಾನಾನಾಂ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಏತೇ ಗ್ರಹಾ ಭವನ್ತಿ, ಏತಾನಿ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ರೂಪಾಣಿ ರೂಪೈರ್ ಏವ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಸ್ರುಚಶ್ ಚ ಚಮಸಾಶ್ ಚೇತಿ ಯಜ್ಞಾಯುಧಾನಿ ಸಂಭರತಿ ಯಜ್ಞಾಯುಧಾನ್ಯ್ ಏವ ಸಂಭೃತ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಜುಹೋತಿ ಪಾತ್ರೈರ್ ವಾ ಅನ್ನಮ್ ಅದ್ಯತೇ, ಅನುರೂಪೇಣೈವಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಬರ್ಹಿಶ್ ಚ ವೇದಿಶ್ ಚೇತಿ, ಆಶೀರ್ ಏವೈಷಾ, ಅವಭೃಥಶ್ ಚ ಸ್ವಗಾಕಾರಶ್ ಚೇತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ||೩,೪।೧||
ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಘರ್ಮಶ್ ಚೇತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಯಮ್, ರುಚಂ ಚೈವೈತೇನ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಚಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ, ಋತುಶ್ ಚ ವ್ರತಂ ಚೇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವಾ ಋತುಶ್ ಚ ವ್ರತಂ ಚ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನಾಭೀಷ್ಟೇ ಪ್ರೀತೇ ಭವತಸ್, ಏಕಾ ಚ ತಿಸ್ರಶ್ ಚೇತಿ ದೇವಛನ್ದಸಂ ವಾ ಏಕಾ ಚ ತಿಸ್ರಶ್ ಚ ದೇವಛನ್ದಸಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಚತಸ್ರಶ್ ಚಾಷ್ಟೌ ಚೇತಿ ಮನುಷ್ಯಛನ್ದಸಂ ವೈ ಚತಸ್ರಶ್ ಚಾಷ್ಟೌ ಚ ಮನುಷ್ಯಛನ್ದಸಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ದೇವಲೋಕ ಏವ ದೇವಛನ್ದಸೇನ ಋಧ್ನೋತಿ ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ಮನುಷ್ಯಛನ್ದಸೇನ, ಏಕಾ ಚ ತಿಸ್ರಶ್ ಚ ಚತಸ್ರಶ್ ಚಾಷ್ಟೌ ಚೇತಿ ರೋಹೋ ವಾ ಏಷ ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಮ್, ಸಂಕ್ರಾನ್ತಿಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ದ್ವ್ಯುತ್ತರೇಣ ವೈ ಸ್ತೋಮೇನಾದಿತ್ಯಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ಚತುರುತ್ತರೇಣಾಙ್ಗಿರಸೌ ಯದ್ ಏತೌ ಸ್ತೋಮೌ ಜುಹೋತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಯುಗ್ಮದಯುಜೌ ವಾ ಏತೌ ಸೋಮೌ ಮಿಥುನೌ ಪ್ರಜನನಾಯ ರೇತ ಏವ ದ್ವ್ಯುತ್ತರೇಣ ದಧಾತಿ ರೇತೋ ಹಿತಂ ಚತುರುತ್ತರೇಣ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಏಕಾ ಚ ತಿಸ್ರಶ್ ಚೇತಿ, ಆ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತಸ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ ದೇವತಾಸ್ ತಾ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನಾಭೀಷ್ಟಾಃ ಪೀತಾ ಭವನ್ತಿ ಚತಸ್ರಶ್ ಚಾಷ್ಟೌ ಚೇತಿ, ಅಷ್ಟಾಚತ್ವಾರಿಂಶತಸ್, ಅಷ್ಟಾಚತ್ವಾರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ಜಗತೀ ಜಾಗತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತ್ರ್ಯವಿಶ್ ಚ ತ್ರ್ಯವೀ ಚೇತಿ, ಏತಾನಿ ವೈ ವಯಾಂಸಿ ಪಶೂನಾಮ್, ಪಶವ ಏವ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಆಯುರ್ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತೇ ಪ್ರಾಣೋ ಯಜ್ಞೇನ ಕಲ್ಪತಾ ಇತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಾ ಏಷಾ ಕೢಪ್ತಿಸ್, ಯಜ್ಞಮ್ ಏವೈತದ್ ಅಚೀಕೢಪತ್, ವಾಜಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಸವಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತ್ರಯೋದಶ ವಾ ಏತಾ ಆಹುತಯಸ್ ತ್ರಯೋದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಉಪದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಸ್ತೋಮಶ್ ಚ ಯಜುಶ್ ಚೇತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಸ್ತೋಮಶ್ ಚ ಯಜುಶ್ ಚ, ಅನ್ನಂ ವಾ ಏತದ್ ಆತ್ಮನ್ ಧಿತ್ವಾನ್ನಾದೋ ಭೂತ್ವಾ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಅನ್ತತಃ ಪ್ರಾವಸತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ವಸುಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಏಷಾ ಧಾರಾ ಸರ್ವಾನ್ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿರ್ ದೋಹಾನ್ತ್ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನ್ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ಧೇ ಯಚ್ ಚಿನೋತಿ ತಂ ದೀಪಯತ್ಯ್ ಏವ ವಸೋರ್ ಧಾರಯಾ ||೩,೪।೨||೩,೪।೩||
ವಾಜಪ್ರಸವ್ಯಂ ಜುಹೋತಿ ವಾಜಂ ವಾ ಏತೇನಾಗ್ನಿರ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಉದಜಯತ್, ವಾಜಮ್ ಏವೈತೇನಾನ್ನಾದ್ಯಂ ಯಜಮಾನಾ ಉಜ್ಜಯತಿ, ಅನ್ನಸ್ಯಾನ್ನಸ್ಯ ಜುಹೋತಿ ವಾಜಪ್ರಸವ್ಯಾಭಿಸ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ವಾಜಸ್, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಉಭಯಂ ಗ್ರಾಮ್ಯಂ ಚಾರಣ್ಯಂ ಚ ಜುಹೋತಿ, ಉಭಯಸ್ಯಾನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧಯೈ, ಔದುಮ್ಬರೇಣ ಸ್ರುವೇಣ ಜುಹೋತಿ, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಊರ್ಜೋ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ, ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ವಾಚಾ ಯನ್ತುರ್ ಯನ್ತ್ರೇಣ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮೀತ್ಯ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚೇದ್ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯಜೇತ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸವೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಇನ್ದ್ರಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮೀತ್ಯ್ ಅಭಿಶಿಞ್ಚೇದ್ ಯದಿ ರಾಜನ್ಯೋ ಯಜೇತ, ಇನ್ದ್ರಸವೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನೇ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಮ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚೇತ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏತದ್ ಋಕ್ಸಾಮಯೋ ರೂಪಮ್ ಋಕ್ಸಾಮೇ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಬಸ್ತಾಜಿನೇ ಪಶುಕಾಮಮ್, ಪಶವೋ ವೈ ಬಸ್ತಾಜಿನಮ್, ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಸೂಯತೇ ವಾ ಏಷೋ ಽಗ್ನೀನಾಂ ಯಶ್ ಚೀಯತೇ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಸವೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ದೇವಾ ಓಷಧೀಷು ಪಕ್ವಾಸ್ವ್ ಆಜೀಮ್ ಅಯುಸ್ ತಾ ಅಗ್ನಿರ್ ಉದಜಯತ್, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಏಷೋ ಽಭಿಷೇಕಸ್, ಅನ್ನಸ್ಯ ವಾ ಏತತ್ ಸೂಯತೇ ಸವಾನಾಂ ವಾ ಏಷ ಏಕಸ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿಸವೋ ವಾ ಏಷ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಸ್ವೇನೈವ ಸವೇನ ಸೂಯತೇ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಹೋತವ್ಯಮ್ ಏವ ನ ಹಿ ಸುಷುವಾಣಃ ಕಂ ಚನ ಪ್ರತ್ಯವರೋಹತೀತಿ ಸುಷುವಾಣೋ ವಾ ಏಷ ದೇವತಯಾ ಯೋ ಽಗ್ನಿಚಿತ್, ಋತವೋ ವೈ ಸುಷುವಾಣಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅನುಬಿಭ್ರತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತವೋ ರಾಷ್ಟ್ರಭೃತಸ್, ಯತ್ ಷಡ್ಭಿರ್ ಜುಹೋತಿ, ಋತುಷ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅನುಬಿಭ್ರತಿ ದ್ವಾದಶಗೃಹೀತೇನ ಜುಹೋತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಮಿಥುನಾ ವಾ ಏತಾ ಆಹುತಯಸ್ ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ವಟ್ ತಾಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ವಡ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಮಿಥುನೇ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ರಥಶೀರ್ಷೇ ಸಪ್ತಮಂ ಜುಹೋತಿ ದಿಶಾಮ್ ಅಭಿಜಿತ್ಯೈ ದಿಶ ಏವಾಭಿಜಿತಾ ರಥೇನ ಜೀಯನ್ತೇ, ಅಥೈತೇ ವಾತಹೋಮಾಸ್, ಅಗ್ನಿಚಿತೋ ವಾ ಅಮುತ್ರಾಹೋರಾತ್ರೇ ಅಗ್ನಿಚಿತೇ ಽಯಂ ವಾಯುಃ ಪವತೇ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವಾಯುಃ ಪ್ರಾಣಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಞ್ಜಲಿನಾ ಜುಹೋತಿ ನ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯಾವದಾನಮ್ ಅಸ್ತಿ, ಅಥೋ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯಾ ಏವ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವಾಯುಸ್, ಹಸ್ತಃ ಪ್ರಾಣಾಯೋಪಕೢಪ್ತತಮಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಞ್ಜಲಿನಾ ಜುಹೋತಿ ತ್ರಿರ್ ಜುಹೋತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಇಮ ಏವಾಸ್ಮೈ ಲೋಕಾ ವಾತಂ ಧುನ್ವನ್ತಿ ಸಮುದ್ರೋ ಽಸಿ ನಭಸ್ವಾನ್ ಆರ್ದ್ರದಾನುರ್ ಇತಿ, ಏತಾನಿ ವೈ ವಾಯೋ ರೂಪಾಣಿ ರೂಪೈರ್ ಏವ ವಾಯುಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಮಾರುತೋ ಽಸಿ ಮರುತಾಂ ಗಣ ಇತಿ ಮಾರುತೋ ಹಿ ವಾಯುಃ ಸಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇನ್ದ್ಧೇ ಯಚ್ ಚಿನೋತಿ ತಂ ದೀಪಯತ್ಯ್ ಏವ ವಾತಹೋಮೈಃ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರಂ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್ ಅಪಾನೋ ಜಗತೀ ಜಾಗತಂ ಸದಸ್, ವ್ಯಾನಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಮ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಮ್ ಅಸುಃ ಪೃಶ್ನಿಸ್, ಮಧ್ಯೇ ದಿವ್ಯೋ ನಿಹಿತಃ ಪೃಶ್ನಿರ್ ಅಶ್ಮೇತಿ ಅಮುಂ ವಾವಾಸ್ಯೈತನ್ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾನಾಂ ವ್ಯವದಧಾತಿ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಧೃತ್ಯೈ, ಅಶ್ಮನವಮಾ ಆಗ್ನೀಧ್ರೇ ಸಾದಯತಿ ನವ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಾವಾಸ್ಯೈತದ್ ಯಜಮಾನಲೋಕೇ ದಧಾತಿ, ಏಕವಿಂಶತಿಂ ಹೋತ್ರಿಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಹ್ಯ್ ಏಕವಿಂಶಸ್, ಏಕಾದಶ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಞ್ಶಂಸ್ಯೇ, ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ವೀರ್ಯಂ ತಿರ್ಷ್ಟುಪ್, ವೀರ್ಯ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಷ್ಟಾಷ್ಟಾ ಇತರೇಷು, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಷಣ್ ಮಾರ್ಜಾಲೀಯೇ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತವೋ ವಾ ಏತಂ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪರ್ಯಹರನ್ತ ಪಿತರೋ ವಾ ಋತವಸ್, ಅಥೋ ಷಡ್ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾವಾಸ್ಯೈತದ್ ಯಜ್ಞಮುಖೇ ಯುನಕ್ತಿ ಸಜೂರ್ ಅಬ್ದೋ ಆಯವೋಭಿರ್ ಇತಿ, ಏತಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ದೇವತಾಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ಭಾಗಾಸ್ ತಾ ಏವ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ಅತ್ರ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಾಸ್ ತನ್ವಸ್ ತಾ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಸಜೂರ್ ಅಬ್ದೋ ಆಯವೋಭಿರ್ ಇತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಬ್ದಸ್, ಋತವಾ ಆಯವಾನಃ ಸಂವತ್ಸರ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನಾ ಋತವೋ ಽಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ಸಜೂರ್ ಉಷಾ ಆರುಣೀಭಿರ್ ಇತಿ, ಉಷಸಮ್ ಏವ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಸಜೋಷಾ ಅಶ್ವಿನಾ ದಂಸೋಭಿರ್ ಇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವಾ ಅಶ್ವಿನಾ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನಾಭೀಷ್ಟೇ ಪ್ರೀತೇ ಭವತಃ ಸಜೂಃ ಸೂರಾ ಏತಶೇನೇತಿ ಸೂರ್ಯಮ್ ಏವ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಸಜೂರ್ ವೈಶ್ವಾನರ ಇಡಯಾ ಘೃತೇನ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪಶವಾ ಇಡಾ ಪಶವೋ ಘೃತಮ್, ಸಂವತ್ಸರಾ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನ ಪಶವೋ ಽಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬೇ ಜುಹೋತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಸ್ಯಾಮೃತಚಿತ್ ತನೂಸ್, ಅಮೃತೇ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ಹಿರಣ್ಯಂ ನಿಧಾಯ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಿಮತ್ಯ್ ಏವ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಆಯತನವತಿ, ಅನ್ಧೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯದ್ ಅನಾಯತನೇ ಜುಹುಯಾತ್ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ವೈ ಲೋಕಾಯ ದೇವರಹಥೋ ಯುಜ್ಯತೇ ಕಾಮಾಯ ಮನುಷ್ಯರಥಸ್, ಅಗ್ನಿಂ ಯುನಜ್ಮಿ ಶವಸಾ ಘೃತೇನೇತಿ, ಅಗ್ನಿಂ ವಾ ಏತದ್ ಯುನಕ್ತಿ ತೇನ ಯುಕ್ತೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಛತಿ ಯತ್ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ ಯುಕ್ತೋ ಽಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾದ್ ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಆಹುತಯಸ್, ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ನಾಪಿಯುನಕ್ತಿ, ಆಹುತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ತಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೀರ್ ಯಜ್ಞೋ ಽನುಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯಜ್ಞಂ ಯಜಮಾನಸ್ ತಿಸೃಭಿರ್ ಯುನಕ್ತಿ ತ್ರಿವೃದ್ ಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವಾಗ್ನಿಸ್ ತಂ ಯುನಕ್ತಿ ತಸ್ಮಿನ್ ಯುಕ್ತೇ ಸರ್ವಂ ಹವ್ಯಂ ಸಮಾಧೀಯತೇ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ಯುನಕ್ತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಸಂ ವಾ ಏತಮ್ ಏತೌ ತಪತೋ ಯಶ್ ಚೀಯತೇ ಯಶ್ ಚ ವೈಶ್ವಾನರಸ್, ಯದ್ ಅಪ್ಸುಮತೀಭ್ಯಾಂ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯ ಸಂಮೃಶತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ, ಏಷಾ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್, ಭೂಮ ತ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಕ್ರಿಯತೇ ||೩,೪।೪||
ಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಯೋಗಾ ಆಗತೇ ನ ಯುಙ್ಕ್ತೇ ನ ಯುಞ್ಜಾನೇಷು ಯುಙ್ಕ್ತೇ, ಅಗ್ನೇ ಯುಕ್ಷ್ವಾ ಹಿ ಯೇ ತವೇತಿ, ಅಗ್ನಿಂ ವಾ ಏತದ್ ಯೋಗಾ ಆಗತೇ ಯುಙ್ಕ್ತೇ ಯುಙ್ಕ್ತೇ ಯುಞ್ಜಾನೇಷು ಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಂ ವಿಮೋಕ ಆಗತೇ ನ ವಿಮುಞ್ಚತೇ ನ ವಿಮುಞ್ಚಮಾನೇಷು ವಿಮುಞ್ಚತೇ ವಿ ತೇ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ರಶನಾಂ ವಿ ರಶ್ಮೀನ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿಂ ವಾ ಏತದ್ ವಿಮೋಕ ಆಗತೇ ವಿಮುಞ್ಚತೇ ವಿ ಮುಞ್ಚಮಾನೇಷು ಮುಞ್ಚತೇ ಯಥಾ ವೈ ಪುನರಾಧೇಯಮ್ ಏವಂ ಪುನಶ್ಚಿತಿಸ್, ಯೋ ವಾ ಆಧೇಯೇನ ಋಧ್ನೋತಿ ಪುನಃ ಸ ಆಧತ್ತೇ ಯೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನೋ ಮನ್ಯೇತ ವಿ ಸ್ಯಾ ಋಧ್ಯತಾ ಇತಿ ಸ ಏತಾಂ ಪುನಶ್ಚಿತಿಮ್ ಉಪದಹೀತ, ಅಪಿ ಪ್ರಥಮಂ ಚಿನ್ವಾನಶ್ ಚಿನ್ವೀತಾ ಋದ್ಧ್ಯೈ, ಋಧ್ನೋತ್ಯ್ ಏವ, ಅಥೋ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ಯಾಂ ವಾ ಅಗ್ನಿಚಿದ್ ಅನಿಷ್ಟಕಾ ಆಹುತಿಂ ಜುಹೋತಿ ಸ್ರವತಿ ಸಾ ತಾಂ ಸ್ರವನ್ತೀಂ ಯಜ್ಞೋ ಽನುಸ್ರವತಿ ಯಜ್ಞಂ ಯಜಮಾನಸ್, ಯದ್ ಏತಾಂ ಪುನಶ್ಚಿತಿಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಆಹುತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ತಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೀರ್ ಯಜ್ಞೋ ಽನು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯಜ್ಞಂ ಯಜಮಾನಸ್, ಅಷ್ಟೋಪದಧಾತಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವಾಗ್ನಿಸ್ ತಂ ಚಿನುತೇ, ಅಷ್ಟೌ ಲೋಕಂಪೃಣಾ ಉಪಧಾಯ ಪುರೀಷೇಣಾಭ್ಯ್·ಹತಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರ್ಯೈವೈನಂ ಛನ್ದಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಚಿನುತೇ, ಏಕಾದಶ ಲೋಕಂಪೃಣಾ ಉಪಧಾಯ ಪುರೀಷೇಣಾಭ್ಯ್·ಹತಿ, ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ವೀರ್ಯಮ್, ತ್ರಿಷ್ಟುಭೈವೈನಂ ಛನ್ದಸಾ ವೀರ್ಯೇಣ ಚಿನುತೇ ದ್ವಾದಶ ಲೋಕಂಪೃಣಾ ಉಪಧಾಯ ಪುರೀಷೇಣಾಭ್ಯ್·ಹತಿ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾ ಜಗತೀ ಜಾಗತಾಃ ಪಶವಸ್, ಜಗತ್ಯೈವೈನಂ ಛನ್ದಸಾ ಪಶುಭಿಶ್ ಚಿನುತೇ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಉತ್ತರವೇದಿಸ್, ಏತದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಉತ್ತರವೇದಿಮಾಂಶ್ ಚೀಯತೇ ಯೋ ಽಸ್ಯಾಗ್ನಿಃ ಪುರಾ ಚಿತಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಅನ್ವವಸಾಯ ಯಜೇತ ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ದೀಪ್ಯಮಾನೇ ಭೂಯೋ ಽಭ್ಯಾದಧಾತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾವಾಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏತದ್ ಅಭಿಪೂರ್ವಂ ಭೂಯಸ್ ತೇಜೋ ದಧಾತಿ ತದ್ ಆಹುಃ ಕಃ ಶ್ರೇಯಾಂಸಂ ವಿಷುಪ್ತಂ ಬೋಧಯಿಷ್ಯತೀತಿ ಯದ್ ಯಜತಾ ಆಹುತ್ಯೈವೈನಂ ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಗೃಹಾನ್ ವಾ ಏಷ ಕುರುತೇ ಯೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಯದ್ ವಾ ಅನ್ಯತೋ ವಿನ್ದತೇ ಗೃಹಾಂಸ್ ತದ್ ಆಹರತಿ ಯ ಇಷ್ಟ್ಯಾ ವಾ ಪಶುನಾ ವಾ ಸೋಮೇನ ವಾ ಯಜೇತ ಯೋ ಽಸ್ಯಾಗ್ನಿಃ ಪುರಾ ಚಿತಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಅನ್ವವಸಾಯ ಯಜೇತ ಯಥಾ ವಾ ಇದಮ್ ಅನ್ಯತೋ ವಿತ್ತ್ವಾ ಗೃಹಾನ್ ಆಹರತ್ಯ್ ಏವಂ ತತ್ ತದ್ ಆಹುಃ ಪುನರ್ ವಾ ಸ್ರುವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯತ್ರೈವ ಕ್ವ ಚ ಯಜೇತ ತದ್ ಏತಾ ಏಕವಿಂಶತಿಮ್ ಉಪಧಾಯ ಯಜೇತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಹ್ಯ್ ಏಕವಿಂಶ ಇತಿ ||೩,೪।೫||
ಸಮಾಸ್ ತ್ವಾಗ್ನಾ ಋತವೋ ವರ್ಧಯನ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಸಮಾಭಿಶ್ ಚೈವೈನಮ್ ಋತುಭಿಶ್ ಚ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ಸಂ ದಿವ್ಯೇನ ದೀದಿಹಿ ರೋಚನೇನೇತಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಮ್ ಏವೈನಂ ಚಿನುತೇ ವಿಶ್ವಾ ಆಭಾಹಿ ಪ್ರದಿಶಶ್ ಚತಸ್ರಾ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸರ್ವಾ ದಿಶಾ ಆಭಾತಿ, ಅಮುತ್ರಭೂಯಾದ್ ಅಧ ಯದ್ ಯಮಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಅಭಿಶಸ್ತೇರ್ ಅಮುಞ್ಚಾ ಇತ್ಯ್ ಆಮಯಾವಿನಃ ಕುರ್ಯಾತ್, ಮೃತ್ಯುರ್ ವೈ ಯಮಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಯಾವದ್ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮ ತೇನೈನಂ ಭಿಷಜ್ಯತಿ ಪ್ರತ್ಯೂಹತಾಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಮೃತ್ಯುಮ್ ಅಸ್ಮಾದ್ ಇತಿ, ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಭಿಷಜೌ ತಾ ಅಸ್ಮಾನ್ ಮೃತ್ಯುಂ ಪ್ರತ್ಯೂಹತಸ್, ಉದ್ ವಯಂ ತಮಸಸ್ ಪರೀತಿ ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ ಏವ ತಮೋ ಽಪಹತ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ, ಆಹೃತೋ ವೈ ಹೈತನಾಮನಃ ಸರ್ವತೇರ್ ಆಪಾಷ್ಠೇರ್ ಅಗ್ನೇಶ್ ಚಿತ್ಯಸ್ಯ ಹೋತಾಸೀತ್ ತಮ್ ಅಬ್ರುವನ್ ಯಾ ಅಪ್ಸುಮತೀಸ್ ತಾ ಇಛೇತಿ ತಸ್ಮೈ ವಾ ಏತಾ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಃ ಪ್ರಾಬ್ರುವನ್ ಯದ್ ಅಪ್ಸುಮತೀಃ ಸಾಮಿಧೇನೀರ್ ಭವನ್ತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಮ್ ಅನ್ವಾಹ ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯಕ್ಷರಾ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್, ಯಜ್ಞಮುಖಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ, ಅಥೋ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರ್ ವಾ ಅರ್ಧಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್, ಏಷ ವಾ ಅಸ್ಥಿತಾ ಶ್ರೀರ್ ಯತ್ ಸಂವತ್ಸರಸ್, ನ ವಾ ಏಷ ಶ್ರಿಯೇಲಯತಿ ನ ಹಾಸ್ಯ ಶ್ರೀರ್ ಇಲಯತಿ ಗಾಯತ್ರೀರ್ ಅನ್ವಾಹ ತೇಜೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ತೇಜ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಽನ್ವಾಹ, ಓಜೋ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್, ಓಜ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ಗಾಯತ್ರ್ಯಶ್ ಚ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಶ್ ಚ ಭವನ್ತಿ ತೇನೈವ ತದ್ ಉಭಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯಾ ಆಗ್ನೇಯೀರ್ ಅನಿರುಕ್ತಾಸ್ ತಾಃ ಕಾರ್ಯಾಸ್, ಅನಿರುಕ್ತಮ್ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ಅವ್ಯಾವೃತ್ತಮ್, ವ್ಯಾವೃತಂ ಪಾಪ್ಮನಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಣ ಗಛತಿ ತಾ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಸ್ಯ ಪಶೋಃ ಕುರ್ಯಾತ್ ಕೋ ಹಿ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಂ ದ್ವಿರ್ ಅಭ್ಯಾರೋಕ್ಷ್ಯತೀತಿ ತಿಸ್ರೋ ರಾತ್ರೀರ್ ಭೃತ್ವಾಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್ ತ್ರಿಪದಾ ವಿರಾಟ್, ವಿರಾಜಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಷಡ್ ರಾತ್ರೀರ್ ಭೃತ್ವಾಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅನು ವಿರಾಡ್ ಆಯತ್ತಾ ವಿರಾಜಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ದಶ ರಾತ್ರೀರ್ ಭೃತ್ವಾಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್, ವಿರಾಜಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ದ್ವಾದಶ ರಾತ್ರೀರ್ ಭೃತ್ವಾಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅನು ವಿರಾಡ್ ಆಯತ್ತಾ ವಿರಾಜಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಂ ರಾತ್ರೀರ್ ಭೃತ್ವಾಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರ್ ವಾ ಅರ್ಧಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅನು ವಿರಾಡ್ ಆಯತ್ತಾ ವಿರಾಜಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಮಾಸಂ ಭೃತ್ವಾಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಮಾಸಶ ಏವ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಅಷ್ಟೌ ವಾ ಏತನ್ ಮಾಸೋ ವಸವೋ ಽಬಿಭ್ರುಸ್ ತ ಇಮಂ ಲೋಕಮ್ ಆಜಯನ್ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಛನ್ದಸ್, ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾಸ್ ತೇ ಽನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಲೋಕಮ್ ಆಜಯಂಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ಛನ್ದಸ್, ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾಸ್ ತೇ ಽಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಆಜಯನ್ ಜಗತೀಂ ಛನ್ದಸ್ ತ ಆರ್ಧ್ನುವನ್, ಋಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಬಿಭರ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುಃ ಸಂವತ್ಸರಭೃತ ಏವಾಗ್ನಿರ್ ಇತಿ, ಅಥೈತಾ ಆಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ರಿರಿಚಾನೋ ಽಮನ್ಯತ ಸ ಏತಾ ಆಪ್ರೀರ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾಭಿರ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಆಪ್ರೀಣೀತ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಯದ್ ಏತಾ ಆಪ್ರಿಯೋ ಭವನ್ತಿ, ಅಗ್ನಿಮ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಯಜಮಾನಾ ಆಪ್ರೀಣೀತೇ ಲೋಮಶಂ ವಾ ಏತಚ್ ಛನ್ದಃ ಪಶವ್ಯಮ್ ಊನಾತಿರಿಕ್ತಮ್, ಪ್ರಜನನಾಯ ವಿರಾಜೋ ಭವನ್ತಿ ವಿರಾಡ್ ವೈ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಉಪಹಿತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ತಾ ವಿಶ್ವಚಿತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಏತಾ ಜ್ಯಾಯಸೀರ್ ಇವ ಚ ಕನೀಯಸೀರ್ ಇವ ಚ ಭವನ್ತಿ ಜ್ಯಾಯಾಂಸ ಇವ ಚ ಹೀಮೇ ಕನೀಯಾಂಸ ಇವ ಚ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ||೩,೪।೬||
ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಉಖ್ಯೋ ಽನುಗಛತಿ ಯಥಾ ಪುತ್ರೋ ಜಾತಃ ಪ್ರಮೀಯತ ಏವಂ ತತ್, ಯದ್ಯ್ ಅನುಗಛೇತ್ ತಾಮ್ ಏವೋಖಾಂ ಪುನಃ ಪರೀನ್ಧೀತ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಯೋನಿಃ ಸ್ವಾದ್ ಏವೈನಾಂ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಈಶ್ವರೋ ವಾ ಏಷೋ ಪ್ರಜನಿತೋರ್ ಯೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ||
ಯಾಸ್ ತೇ ಅಗ್ನ ಆರ್ದ್ರಾ ಯೋನಯೋ ಯಾಃ ಕುಲಾಯಿನೀರ್ ಯೇ ತೇ ಅಗ್ನಾ ಇನ್ದವೋ ಯಾ ಉ ನಾಭಯಃ |
ತಾಭಿಷ್ ಟ್ವಮ್ ಉಭಯೀಭಿಃ ಸಂವಿದಾನಃ ಪ್ರಜಾನಂಸ್ ತನ್ವೇಹ ನಿಷೀದ ||
ಇತಿ ಯದ್ ಏಷಾರ್ದ್ರಾ ಯೋನಿಮತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾ ವೈ ಕುಲಾಯಮ್, ಪಶವಃ ಕುಲಾಯಮ್, ಯತ್ ಕುಲಾಯಿನೀಃ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಹವಿರ್ಭೂತೋ ವಾ ಏಷ ಯೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಯೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿತ್ವಾನ್ ಯಸ್ಯ ಸ್ತ್ರಿಯಮ್ ಉಪೈತಿ ಯಥಾ ಹವಿಃ ಸ್ಕನ್ನಮ್ ಏವಂ ಸ್ಯಾತ್, ಯಥಾ ಹವಿಷೇ ಸ್ಕನ್ನಾಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಮ್ ಇಛನ್ತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಮ್ ಇಛೇಯುಸ್, ಯದ್ಯ್ ಉಪೇಯಾನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣ್ಯಾಮಿಕ್ಷಯಾ ಯಜೇತ ಮೈತ್ರಾವರುಣತಾಮ್ ಏವೋಪೈತಿ, ಆತ್ಮನೋ ಽಸ್ಕನ್ನತ್ವಾಯ ಪಶುರ್ ವಾ ಅಗ್ನಿಸ್, ಯೋ ವೈ ಪಶುಂ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಉಪಚರತಿ ಹಿನಸ್ತಿ ವಾ ಏನಂ ಸ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಂ ನಾಕ್ರಾಮತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಉ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪ್ರಾಞ್ಚಮ್ ಉಪಚರತಿ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ಯೋ ವೈ ಯಥಾವೃತ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಯಥಾರೂಪಂ ಪ್ರಜಾಶ್ ಚ ಋತವಶ್ ಚ ಕಲ್ಪನ್ತೇ ಯಾ ದಕ್ಷಿಣಾವೃತಸ್ ತಾ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪದಧಾತಿ ಯಾಃ ಸವ್ಯಾವೃತಸ್ ತಾ ಉತ್ತರತಸ್ ತ್ರ್ಯಾಲಿಖಿತಾಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪ್ರಾಚೀರ್ ಉಪದಧಾತಿ ಯಥಾವೃತ್ತಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಯಥಾರೂಪಂ ಪ್ರಜಾಶ್ ಚ ಋತವಶ್ ಚ ಕಲ್ಪನ್ತೇ ಸಸತ್ಯೋ ಽಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ||
ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವಃ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸ್ವಯಮಾತೃಣ್ಣಾ ಯಾವದ್ ಏತದ್ ವೈ ವಾಚಃ ಸತ್ಯಮ್, ಸಸತ್ಯಮ್ ಏವಾಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಸ್ವಯಮಾತೃಣ್ಣಾ, ಅಮೃತಂ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಯದ್ ಧಿರಣ್ಯೇಷ್ಟಕಾಮ್ ಉಪಧಾಯ ಸ್ವಯಮಾತೃಣ್ಣಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಅಮೃತ ಏವಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ ದಧಾತಿ ತೇಜೋ ಽಸಿ ತೇಜೋ ಮೇ ಯಛೇತಿ ಹಿರಣ್ಯೇಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ, ಏತಾಭಿರ್ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾ ವಿಧೃತಾಸ್, ಅಥೋ ಏತಾಭಿರ್ ಏವಾಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ, ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ಪ್ರಭಾನ್ತಿ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಹತ್ವಾ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಅಬಿಭಯುಸ್ ತೇ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಾನಿ ಪ್ರಾವಿಶನ್, ತೇಭ್ಯೋ ಯದ್ಯದ್ ಅಛದಯತ್ ತೇನಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಛಾದಯನ್ತ ತಚ್ ಛನ್ದಸಾಂ ಛನ್ದಸ್ತ್ವಮ್, ಚಿತಿಂಚಿತಿಮ್ ಉಪಧಾಯಾಗ್ನೇಯ್ಯಾ ಧಾಮ ಛನ್ದೋ ಽಭಿಮೃಶತಿ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ದೇವತಾಮ್ ಉಪಪ್ರವಿಶತಿ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ||
ಶ್ಯೇನಚಿತಿಂ ಚಿನ್ವೀತ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಃ ಶ್ಯೇನೋ ವೈ ಭೂತ್ವಾ ಗಾಯತ್ರ್ಯ್ ಅಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಅಪತತ್ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ರಥಚಕ್ರಚಿತಿಂ ಚಿನ್ವೀತ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ರಥಚಕ್ರಂ ವೈ ವಜ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ದೇವಾ ಅಸುರೇಭ್ಯ ಉಪಪ್ರಾವರ್ತಯನ್, ತೇಷಾಂ ಶತತರ್ಹಮ್ ಅತೃಂಹನ್, ತದ್ ಏತಾಮ್ ಏವ ವಜ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೋಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ ಶತತರ್ಹಂ ಹ ದೃಂಹತಿ ಪ್ರೌಗಚಿತಿಂ ಚಿನ್ವೀತ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ಉಭಯತೋ ವೈ ದೇವಾನ್ ಅಸುರಾಃ ಪರೀಯತ್ತಾ ಆಸನ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅನ್ಯೇ ಪಶ್ಚಾದ್ ಅನ್ಯೇ ತಾನ್ ವಾ ಏತೇನ ವ್ಯನುದನ್ತ ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ವಿನೋದಸ್, ದ್ರೋಣಚಿತಿಂ ಚಿನ್ವೀತಾನ್ನಕಾಮಸ್, ದ್ರೋಣೇನ ವಾ ಅನ್ನಮ್ ಅದ್ಯತೇ, ಅನುರೂಪೇಣೈವಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಪಶ್ಚಾಚ್ಚರುರ್ ಭವತಿ, ಅನುರೂಪತ್ವಾಯ ಶ್ಮಶಾನಚಿತಿಂ ಚಿನ್ವೀತ ಯಃ ಕಾಮಯೇತಾಞ್ಜಸಾ ಪಿತೃಲೋಕಮ್ ಉಪೇಯಾಮ್ ಇತಿ, ಅಞ್ಜಸಾ ಪಿತೃಲೋಕಮ್ ಉಪೈತಿ, ಉಪ ಚಾನ್ಯಂ ಚಿನ್ವೀತ ಗ್ರಾಮಕಾಮಸ್, ಯಥೈವೈತಮ್ ಉಪಚಿನೋತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಗ್ರಾಮಮ್ ಉಪಚಿನೋತಿ ಸಮೂಹ್ಯಂ ಚಿನ್ವೀತ ಪಶುಕಾಮಸ್, ಯಥೈವೈತಂ ಸಮೂಹತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಅಸ್ಮೈ ದಿಗ್ಭ್ಯಃ ಪಶೂನ್ತ್ ಸಮೂಹತಿ ||೩,೪।೭||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಏತಮ್ ಅಗ್ರೇ ಽಗ್ನಿಮ್ ಅಚಿನುತ ಋತುಭಿಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್, ವಸನ್ತೇನ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಚಿನುತ ಗ್ರೀಷ್ಮೇಣ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಕ್ಷಂ ವರ್ಷಾಭಿರ್ ಉತ್ತರಂ ಶರದಾ ಪುಛಂ ಹೇಮನ್ತೇನ ಮಧ್ಯಮ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೈವ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಚಿನುತ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಕ್ಷಂ ವಿಶೋತ್ತರಂ ಪಶುಭಿಃ ಪುಛಮ್ ಆಶಯಾ ಮಧ್ಯಮ್ ಏತಾವದ್ ವಾ ಅಸ್ತಿ ಯಾವದ್ ಏವಾಸ್ತಿ ತತ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ತದ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ವೈ ಲೋಕಾಯಾಗ್ನಿಶ್ ಚೀಯತೇ ವಜ್ರ ಏಕಾದಶಿನೀ ಯದ್ ಏಕಾದಶಿನೀಂ ಮಿನುಯಾದ್ ವಜ್ರಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅವಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಅಸ್ವರ್ಗ್ಯಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯನ್ ನ ಮಿನುಯಾದ್ ಅಪಶುಃ ಸ್ಯಾತ್, ಏಕಯೂಪ ಏಕಾದಶ ಪಶವೋ ನಿಯುಜ್ಯಾಸ್ ತೇನ ಪಶವ್ಯಾಸ್ ತೇನ ಸ್ವರ್ಗಸ್, ಯತ್ ಪಕ್ಷಸಂಮಿತಾಂ ಮಿನುಯಾತ್ ಕನೀಯಾಂಸಂ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಉಪೇಯಾತ್ ಕನೀಯಸೀಂ ಪ್ರಜಾಂ ಕನೀಯಸಃ ಪಶೂನ್ ಕನೀಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಂ ಪಾಪೀಯಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯದ್ ವೇದಿಸಂಮಿತಾಂ ಮಿನೋತಿ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಂ ಚಿನುತೇ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಉಪೈತಿ ಭೂಯಸೀಂ ಪ್ರಜಾಂ ಭೂಯಸಃ ಪಶೂನ್ ಭೂಯೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಂ ವಸೀಯಾನ್ ಭವತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಉತ್ತರವತೀ ನಾಮ ಚಿತಿಸ್, ಉತ್ತರಮುತ್ತರಂ ಶ್ವಃಶ್ವಃ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ದ್ವೇಧಾ ವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನಸ್ಯ ಯಶ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಗಛತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಂ ವಾ ಗಛತ್ಯ್ ಆತ್ಮಾನಂ ವಾ ||
ರುಚಂ ನೋ ಧೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಷು ರುಚಂ ರಾಜಸು ಧಾರಯ |
ರುಚಂ ವಿಶ್ಯೇಷು ಶೂದ್ರೇಷು ಮಯಿ ಧೇಹಿ ರುಚಾ ರುಚಮ್ ||
ಇತಿ ಯಜ್ ಜುಹೋತಿ, ಆತ್ಮಾನಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಯಶಸಾರ್ಪಯತಿ, ಈಶ್ವರೋ ವಾ ಏಷ ದುಶ್ಚರ್ಮಾ ಭವಿತೋರ್ ಯೋ ಽಗ್ನಿಮ್ ಅಧ್ಯೇತಿ ||
ತತ್ ತ್ವಾ ಯಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವನ್ದಮಾನಸ್ ತದ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಯಜಮಾನೋ ಹವಿರ್ಭಿಃ |
ಅಹೇಡಮಾನೋ ವರುಣೇಹ ಬೋಧ್ಯ್ ಉರುಶಂಸಮ್ ಆ ನಾ ಆಯುಃ ಪ್ರ ಮೋಷೀಃ ||
ಇತಿ ಯಜ್ ಜುಹೋತಿ ಶಾನ್ತಿರ್ ವಾ ಏಷಾಗ್ನೇರ್ ಗುಪ್ತಿರ್ ಆತ್ಮನಸ್, ವಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಚಿತಾ ಪಕ್ಷಿಣೋ ನಾಶಿತವ್ಯಂ ನೋ ಅಗ್ನಿವಿದಾ ಯದ್ ಅಶ್ನೀಯಾತ್ ತಮ್ ಏವಾಶ್ನೀಯಾತ್ ಸ ಏನಮ್ ಆರ್ತಿಂ ನಿನಯೇತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಏತಮ್ ಅಗ್ರೇ ಽಗ್ನಿಮ್ ಅಚಿನುತ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಕಾಮಃ ಸ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಂ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಅಗಛತ್, ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಂ ಮಹಿಮಾನಂ ಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾ ಅನುಪ್ರಾವಿಶತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಯೋ ಮೇತಃ ಸಂಚಿನವದರ್ಧ್ನುವತ್ ಸ ಇತಿ ತಂ ದೇವಾಃ ಸಮಚಿನ್ವನ್, ತ ಆರ್ಧ್ನುವನ್, ತಚ್ ಚಿತ್ಯಸ್ಯ ಚಿತ್ಯತ್ವಮ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿನೋತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವ ಸಂಚಿನೋತಿ, ಋಧ್ನೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಚಿತ ಏವಾಗ್ನಿರ್ ಇತಿ ||೩,೪।೮||
ದೇವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿಕ್ಯಾನೇಭ್ಯೋ ನ ವ್ಯೌಛತ್ ತೇ ಽಗ್ನಾ ಆಹುತಿಮ್ ಅಜುಹವುಸ್ ತುಭ್ಯಮ್ ಅಗ್ರೇ ವ್ಯುಛ ತಥಾಸ್ಮಭ್ಯಂ ವಿವತ್ಸ್ಯತೀತಿ ತಯಾಗ್ನಯೇ ವ್ಯೌಛತ್, ವ್ಯ್ ಅಗ್ನಯಾ ಔಛತ್, ನಾಹುತ್ಯೈ ವ್ಯೌಛತ್ ತಸ್ಯಾ ಆಹುತ್ಯೈ ಯಜ್ಞೇನ ವ್ಯೌಛತ್, ವ್ಯ್ ಆಹುತ್ಯಾ ಔಛತ್, ನ ಯಜ್ಞಾಯ ವ್ಯೌಛತ್ ತಸ್ಮೈ ಯಜ್ಞಾಯ ದಕ್ಷಿಣಯಾ ವ್ಯೌಛತ್, ವಿ ಯಜ್ಞಾಯೌಛತ್, ನ ದಕ್ಷಿಣಾಯೈ ವ್ಯೌಛತ್ ತಸ್ಯೈ ದಕ್ಷಿಣಾಯೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ವ್ಯೌಛತ್, ವಿ ದಕ್ಷಿಣಾಯಾ ಔಛನ್ ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ವ್ಯೌಛತ್ ತಸ್ಮೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವ್ಯೌಛತ್, ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯೌಛತ್, ನ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ವ್ಯೌಛತ್ ತಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ತಪಸಾ ವ್ಯೌಛತ್, ಏತಾ ವೈ ತಪಃಪರಾರ್ಧಾ ವ್ಯುಷ್ಟಯಃ ಶ್ವೋವಸೀಯಸ್ಯ್ ಅಸ್ಮೈ ವ್ಯುಛತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವ್ಯುಷ್ಟೀರ್ ಉಪಧತ್ತೇ ಯೋ ವೈ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ವ್ಯುಷ್ಟೀರ್ ವೇದ ಯಥಾಪೂರ್ವಮ್ ಅಸ್ಮೈ ವ್ಯುಛತಿ, ಔಷಸೀ ವಾವ ಪ್ರಥಮಾ ವ್ಯುಷ್ಟಿರ್ ವ್ಯವಾಡ್ ಇತಿ ವಾ ಆಹುಸ್, ಯದ್ ಔಷಸ್ಯ್ ಉದೇತಿ ಯದ್ ವ್ಯುಛತಿ ಯದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಆಧೀಯತೇ ಯತ್ ಸೂರ್ಯ ಉದೇತಿ ಯದ್ ಧಸ್ತಾ ಅವನೇನಿಕ್ತೇ ಯದ್ ಅಶ್ನಾತಿ ಯತ್ ಪಿಬತಿ, ಏತಾ ವೈ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ವ್ಯುಷ್ಟಯಸ್, ಯಥಾಪೂರ್ವಮ್ ಅಸ್ಮೈ ವ್ಯುಛತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವ್ಯುಷ್ಟೀರ್ ಉಪಧತ್ತೇ ||೩,೪।೯||
ಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಯೋನಿಮ್ ಅನಾಯತನಂ ಚಿನುತೇ ಽಯೋನಿರ್ ಅನಾಯತನೋ ಭವತಿ, ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ ಯೋನಿಸ್, ಯತ್ ಕುಮ್ಭೇಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ ಯೋನಿಮನ್ತಮ್ ಏವಾಯತನವನ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಯೋನಿಮಾನ್ ಆಯತನವಾನ್ ಭವತಿ, ಅಧರಸಪತ್ನೋ ಽಗ್ನಿಶ್ ಚೇತವ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಆಪೋ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಸಪತ್ನಸ್, ಯತ್ ಕುಮ್ಭೇಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ, ಅಧರಸಪತ್ನಮ್ ಏವಾಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಽಧರೋ ಽಸ್ಮಾತ್ ಪಾಪ್ಮಾ ಭವತ್ಯ್ ಅಧರಃ ಸಪತ್ನಃ ಶುಗ್ ವಾ ಅಗ್ನಿಸ್, ಆಪಃ ಶಾನ್ತಿಸ್, ಯತ್ ಕುಮ್ಭೇಷ್ಟಕಾ ಉಪದಧಾತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಯತ್ ಕುಮ್ಭಾಶ್ ಚ ಕುಮ್ಭ್ಯಶ್ ಚ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಯದ್ ದ್ವನ್ದ್ವಮ್, ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ದ್ವಾದಶೋಪದಧಾತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ನೈವಾರಶ್ ಚರುಸ್ ತ್ರಯೋದಶೋ ಭವತಿ, ಅಸ್ತಿ ಮಾಸಸ್ ತ್ರಯೋದಶಸ್ ತಮ್ ಏವೈತೇನಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪಯಸಿ ಭವತಿ ಯತ್ ಪಯಸ್, ಗ್ರಾಮ್ಯಂ ತೇನಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯನ್ ನೀವಾರಾಸ್, ಆರಣ್ಯಂ ತೇನ ತೇನೈವ ತದ್ ಉಭಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ||
ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಕಾಣ್ಡೇ ವಸೋರ್ಧಾರೀಯಃ ಚತುರ್ಥಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೪।೧೦||
[ಪುಟ ೩,೫೮]
ಆ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ವೃಶ್ಚತೇ ಯಃ ಶಿರ ಉಪದಧಾತಿ ನೇತರಾಣ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನಿ, ಅಸ್ಥಿಚಿದ್ ಅಸ್ಯ ಶ್ಮಶಾನಚಿದ್ ಭವತಿ ಯದ್ ಏತಾಂ ಪುರುಷಚಿತಿಮ್ ಉಪದಧಾತಿ ನ ಪ್ರಜಾಪತಯಾ ಆವೃಶ್ಚತೇ, ಅನಸ್ಥಿಚಿದ್ ಅಸ್ಯಾಶ್ಮಶಾನಚಿದ್ ಭವತಿ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತಮ್ ಏತಾ ಉಪದಧಾತಿ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ಬೃಹತೀ ಬಾರ್ಹತಾಃ ಪಶವಸ್, ಬಾರ್ಹತಃ ಪುರುಷಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮೋಪಧೀಯತೇ ಸ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಧೀಯತೇ, ಏಷ ಹ ತ್ವ್ ಏವ ಯಜಮಾನೋ ಽಮುಂ ಲೋಕಂ ನಾತಿ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ||೩,೫।೧||
ಅಥೈತಾಃ ಪಞ್ಚಾಪಞ್ಚೀನಾಃ ಶಿಥಿರ ಇವ ವಾ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚಿತ್ಯಸ್, ಯತ್ ಪಞ್ಚಾಪಞ್ಚೀನಾ ಉಪದಧಾತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಧೃತ್ಯಾ ಅಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ಪಞ್ಚೋಪದಧಾತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಭೂಯಸ್ಕೃದ್ ಅಸಿ ವರಿವಸ್ಕೃದ್ ಅಸೀತಿ, ಅಗ್ನಾ ಏವ ಭೂಮಾನಂ ದಧಾತಿ ಭೂಯಾನ್ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ ಭವತಿ, ಅಪ್ಸುಷದ್ ಅಸಿ ಗೃಧ್ರಸದ್ ಅಸೀತಿ ವಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ ಸಮಿಕ್ಷ್ಯಮ್ ಏವೈನಂ ವಯಃ ಕರೋತಿ ವಯೋ ಭೂತ್ವಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ಯಸ್ಯೈತಾ ಉಪಧೀಯನ್ತೇ ||೩,೫।೨||
ಚಿತಃ ಸ್ಥ ಪರಿಚಿತಃ ಸ್ಥೇತಿ ಶರ್ಕರಾಃ ಪರಿಶ್ರಯತಿ ಯಞ್ ಶರ್ಕರಾ ಅಪರಿಶ್ರಿತ್ಯ ಸಿಕತಾ ನಿವಪೇದ್ ರೇತಃ ಸಿಕ್ತಂ ಪರಾಸಿಚ್ಯೇತ, ಅಥ ಯಞ್ ಶರ್ಕರಾ ಅಪರಿಶ್ರಿತ್ಯ ಸಿಕತಾ ನಿವಪತಿ ರೇತಸಃ ಸಿಕ್ತಸ್ಯ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ||೩,೫।೩||
ವಿ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಯದ್ ಅಸಂಸ್ಥಿತಂ ಪಶುಮ್ ಉತ್ಸೃಜನ್ತಿ ಸಂ ಹ ಸ್ಮ ವಾ ಏತಮ್ ಆಶೋಕೇಯಃ ಸ್ಥಾಪಯತಿ, ಆಜ್ಯೇನ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಮ್, ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯಾ ಅವಿಛೇದಾಯ ||೩,೫।೪||
[ಪುಟ ೩,೫೯]
ಸ್ವರ್ಗಂ ವಾ ಏಷ ಲೋಕಮ್ ಅನ್ವಾರೋಹತಿ ಯೋ ಽಗ್ನಿಂ ಚಿನುತೇ ಯದ್ ಅನ್ವಾರೋಹಾನ್ ಜುಹೋತಿ ಸ್ವರ್ಗಮ್ ಏವೈನಂ ಲೋಕಂ ಗಮಯಿತ್ವಾಥ ಕಾಮಂ ಚರತಿ ||
ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೫।೫||
ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಲಬ್ಧ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತೋ ಽವಸ್ತಾತ್, ವಿಷ್ಣುಃ ಪುರಸ್ತಾತ್, ಉಭಯತ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತಾ ಆಲಬ್ಧ ತದ್ ಆಹುಸ್, ನ ಋತ ಇನ್ದ್ರಾದ್ ಯಜ್ಞೋ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಯದ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಲಸ್ ತೇನಾಗ್ನೇಯಸ್, ಯತ್ ತ್ರಿಕಪಾಲಸ್ ತೇನ ವೈಷ್ಣವಸ್, ಯದ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಃ ಸಂಪದ್ಯತೇ ತೇನೈನ್ದ್ರಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪವಿತ್ರಮ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಃ ಪವಿತ್ರಪೂತಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಮೇಧಸ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ರೂಪಂ ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರೋಡಾಶ ಏವ ಕಾರ್ಯಸ್, ಚರೂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಧೇನ್ವಾ ವೈ ಘೃತಂ ಪಯಸ್, ಅನಡುಹಸ್ ತಣ್ಡುಲಾಸ್ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಮಿಥುನಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಮುಖೇ ದಧಾತಿ ತೇಜೋ ವೈ ಘೃತಮ್, ತೇಜಸ ಏವ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪುರುಷೋ ವಾ ಏಷ ಮೇಧಾಯಾಲಭ್ಯತೇ ಪುರುಷಸ್ಯೇವ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಪ್ರತಿಮಾ ಯತ ಇವ ಹಿ ರೂಪಮ್, ತಸ್ಮಾಚ್ ಚರುರ್ ಏವ ಕಾರ್ಯಸ್, ವೇದಿಮತಿ ದೀಕ್ಷತೇ ವಿನ್ದಾ ಇತಿ ವೈ ವೇದಿಮತಿ ದೀಕ್ಷತೇ ವಿನ್ದತೇ ಹ ವೈ ಯೋ ವೇದಿಮತಿ ದೀಕ್ಷತೇ, ಅಥೋ ಯಜ್ಞಪಥ ಏವಾದೀಕ್ಷಿಷ್ಟ ವೇದ್ಯಾ ವೈ ದೇವಾ ಇಮಮ್ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವಿನ್ದತ, ಇಮಾಮ್ ಏವ ವಿನ್ದತೇ ಯೋ ವೇದಿಮತಿ ದೀಕ್ಷತೇ, ಅಥೋ ಯಜ್ಞಪಥಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ ಪ್ರಾಚೀನವಂಶಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ದಿಶೋ ಯದ್ ಇಮಾಂ ವ್ಯಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ಇಮಾಮ್ ಏವ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಽಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ಇಮಾಂ ಪಿತೃಭ್ಯ ಇಮಾಮ್ ಅಸುರೇಭ್ಯ ಇಮಾಂ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಸ್, ದೇವತಾಮ್ ಏಷ ಉಪೈತಿ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ದೇವಾನಾಮ್ ಏವ ದಿಶಮ್ ಉಪಾವರ್ತತೇ ಪ್ರಾಚೀನಾಮ್ ಏವ ದಿಶಮ್ ಉಪಾವರ್ತತೇ, ಅಥೋ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಏವ ಪ್ರಾವಸ್ಯತಿ ಪರಿಶ್ರಯನ್ತಿ, ಅನ್ತರ್ಹಿತೋ ವೈ ದೈವಾತ್ ಕ್ಷಯಾನ್ ಮಾನುಷಃ ಕ್ಷಯಸ್, ಮಾನುಷಾದ್ ಏವೈನಂ ಕ್ಷಯಾದ್ ಅನ್ತರ್ದಧತಿ, ಅಥೋ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನನ್ವವಾಯಾಯ, ಏತಿ ವಾ ಏಷೋ ಽಸ್ಮಾಲ್ ಲೋಕಾದ್ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ಜನಂ ಹ್ಯ್ ಏತಿ ದೇವಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ ಪರಿಶ್ರಯನ್ತೋ ಽತಿರೋಕಾನ್ ಕುರ್ವನ್ತಿ ತೇನಾಸ್ಮಾಲ್ ಲೋಕಾನ್ ನೈತಿ ತೇನಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಧೃತಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಾಯಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್, ಅಮುಷ್ಯೈನಮ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸಾಮಕ್ಷಂ ಗಮಯತಿ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪ್ರಾಯಣಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಪಿತೃಲೋಕ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ, ಏಷಾ ವೈ ಪಿತ್πಣಾಂ ದಿಕ್ ಪಿತೃಲೋಕ ಏವ ಋಧ್ನೋತಿ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪ್ರಾಯಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಜಾಕಾಮಸ್ಯ ಪಶ್ಚಾದ್ ವೈ ರೇತೋ ಧೀಯತೇ ರೇತೋ ದೀಕ್ಷಿತಸ್, ರೇತೋ ಽಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಉತ್ತರತಃ ಪ್ರಾಯಣಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಮನುಷ್ಯಲೋಕ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ, ಏಷಾ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ದಿಕ್, ಮನುಷ್ಯಲೋಕ ಏವ ಋಧ್ನೋತಿ, ಉತ್ತರತಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಾಯಣಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತೋಭಯೋರ್ ಲೋಕಯೋರ್ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ, ಉಭಯೋರ್ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕಯೋಸ್, ಉಭಯೋರ್ ಏವ ಲೋಕಯೋರ್ ಋಧ್ನೋತಿ ಸರ್ವತಃ ಪ್ರಾಯಣಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಸರ್ವಾಸು ದಿಕ್ಷ್ವ್ ಇತ್ಯ್ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ ಸರ್ವಾಸು ದಿಕ್ಷ್ವ್ ಇತ್ಯ್ ಋಧ್ನೋತಿ ||೩,೬।೧||
ಕೇಶಶ್ಮಶ್ರು ವಪತೇ ದತೋ ಧಾವತೇ ನಖಾನ್ ನಿಕೃನ್ತತೇ ಸ್ನಾತಿ ಮೃತಾ ವಾ ಏಷಾ ತ್ವಗ್ ಅಮೇಧ್ಯಂ ವಾ ಅಸ್ಯೈತದ್ ಆತ್ಮನಿ ಶಮಲಮ್, ತದ್ ಏವಾಪಹತೇ ಮೇಧ್ಯ ಏವ ಮೇಧಮ್ ಉಪೈತಿ, ಅಪ್ಸು ದೀಕ್ಷಾಂ ಪ್ರವೇಶಯಿತ್ವಾ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್ ಯದ್ ಅಪ್ಸು ಸ್ನಾತಿ ತಾಮ್ ಏವ ದೀಕ್ಷಾಮ್ ಆಲಭತೇ, ಅಥ ಯದ್ ಅಪೋ ಽವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವೈತಿ ತಾಂ ವಾ ಏತದ್ ದೀಕ್ಷಾಂ ಪುನರ್ ಅಪ್ಸು ಪ್ರವೇಶಯತಿ, ಓಷಧೇ ತ್ರಾಯಸ್ವೈನಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ತ್ರಾತ್ಯಾ ಏವ ಸ್ವಧಿತೇ ಮೈನಂ ಹಿಂಸೀರ್ ಇತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಸ್ವಧಿತಿಃ ಸ ಈಶ್ವರೋ ಽಶಾನ್ತೋ ಯಜಮಾನಂ ಹಿಂಸಿತೋಸ್, ಯತ್ ತೃಣಮ್ ಅನ್ತರ್ದಧಾತಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಹಿಂಸಾಯೈ ದೇವಶ್ರುದ್ ಇಮಾನ್ ಪ್ರವಪಾ ಇತಿ ದೇವಶ್ರುದ್ ಹ್ಯ್ ಏತಾನ್ ಪ್ರವಪತೇ ಸ್ವಸ್ತ್ಯ್ ಉತ್ತರಂ ಅಶೀಯೇತಿ ಸ್ವಸ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯೋದೃಚಮ್ ಅಶೀಯೇತಿ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ, ಆಪೋ ಮಾ ಮಾತರಃ ಸೂದಯನ್ತ್ವ್ ಇತಿ, ಆಪೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ಘೃತೇನ ಮಾ ಘೃತಪ್ವಃ ಪುನನ್ತ್ವ್ ಇತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವಾತ್ಮಾನಂ ಪಾವಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ಹಿ ರಿಪ್ರಂ ಪ್ರವಹನ್ತು ದೇವೀರ್ ಇತಿ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯ ರಿಪ್ರಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನಿ ಶಮಲಂ ತದ್ ಅಸ್ಮಾದ್ ಅಧಿ ಪ್ರವಹನ್ತಿ, ಉದ್ ಇದ್ ಆಭ್ಯಃ ಶ್ರುಚಿರ್ ಆ ಪೂತ ಏಮೀತಿ ಶ್ರುಚಿರ್ ಏವಾಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಿಯೋ ಮೇಧ್ಯಃ ಪೂತ ಉದೇತಿ ಹವಿರ್ ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಸ್, ಯದಾ ವೈ ಹವಿರ್ ಯಜುಷಾ ಪ್ರೋಕ್ಷತ್ಯ್ ಅಥ ಹವಿರ್ ಭವತಿ ಯದ್ ಯಜುಷಾ ಸ್ನಪಯತಿ ಹವಿರ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕರ್ ಅಶ್ನಾತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಅಶನಮ್, ಪ್ರಾಣಾನ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧಿತ್ವಾ ದೀಕ್ಷತೇ ಸುಷಿರೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಸ ವೈ ತರ್ಹ್ಯ್ ಏವ ಸರ್ವೋ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಆಶಿತಸ್, ಯದ್ ಆಶಿತೋ ಭವತಿ ಮೇಧ್ಯ ಏವ ಮೇಧಮ್ ಉಪೈತಿ ಯಥಾ ವಾ ಇಹ ದೀಕ್ಷಿತ ಏವಂ ವಾ ಏಷೋ ಽಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಏವ ವಾ ಅತ್ಯಾಶಿತಸ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ತಸ್ಮಾನ್ ನಾತ್ಯಾಶಿತೇನ ಭವಿತವ್ಯಮ್, ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್ ಆಶಿತೇನೈವ ಭವಿತವ್ಯಮ್, ಯಥೈವ ಕನೀಯಃಕನೀಯೋ ಽಶ್ನೀಯಾದ್ ಏವಮ್ ಅಶ್ನೀಯಾತ್, ಯದ್ ಧಿ ದೀಕ್ಷಿತಃ ಸನ್ ಕನೀಯೋ ಽಶ್ನಾತಿ ತೇನ ದೀಕ್ಸಿತ ಆಙ್ಕ್ತೇ, ಅಭ್ಯಙ್ಕ್ತೇ ವಾಸಃ ಪರಿಧತ್ತೇ, ಏತಾ ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯ ತನ್ವಃ ಸತನೂರ್ ಏವ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಉಪೈತಿ ನವನೀತೇನಾಭ್ಯಙ್ಕ್ತೇ ಘೃತಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಯುತಂ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್, ನಿಷ್ಪಕ್ವಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಮ್, ಸ್ವಯಂವಿಲೀನಂ ಪಿತ್πಣಾಮ್, ಸರ್ವದೇವತ್ಯಂ ವಾ ಏತತ್ ತಸ್ಮಾನ್ ನವನೀತೇನಾಭ್ಯಙ್ಕ್ತೇ ದರ್ಭಪಿಞ್ಜುಲಾಭ್ಯಾಂ ಸಮಾಯೌತಿ ತತ್ ಸ್ವಿದ್ ಅಭ್ಯಞ್ಜನಮ್ ಅಕರ್ ಅಥೋ ಅಭ್ಯ್ ಏವೈತದ್ ಘಾರಯತಿ ಮೇಧತ್ವಾಯ ಮಹೀನಾಂ ಪಯೋ ಽಸೀತ್ಯ್ ಆಹ ಮಹೀನಾಂ ಹ್ಯ್ ಏತತ್ ಪಯಸ್, ಅಪಾಮ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಾ ಇತಿ, ಅಪಾಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಸ್, ವರ್ಚೋಧಾ ಅಸಿ ವರ್ಚೋ ಮೇ ಧೇಹೀತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ||೩,೬।೨||
ಪ್ರಸ್ವಾಙ್ಕ್ತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ, ಈಷೀಕಯಾಙ್ಕ್ತೇ ಶಲಸ್ಯಾ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಆಞ್ಜತೇ ಸತೂಲಯಾಙ್ಕ್ತೇ, ಅಪತೂಲಯಾ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಆಞ್ಜತೇ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪೂರ್ವಮ್ ಆಙ್ಕ್ತೇ ಸವ್ಯಂ ಹಿ ಪೂರ್ವಂ ಮನುಷ್ಯಾ ಆಞ್ಜತೇ ತ್ರಿರ್ ಅನ್ಯತ್ ತ್ರಿರ್ ಅನ್ಯದ್ ಆಙ್ಕ್ತೇ, ಅಪರಿಮಿತಂ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಆಞ್ಜತೇ ನ ಪುನರ್ ನಿಷೇವಯತಿ ಪುನರಾವರ್ತಂ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಆಞ್ಜತೇ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ತಸ್ಯ ಕನೀನಿಕಾ ಪರಾಪತತ್ ಸಾ ತ್ರಿಕಕುಭಮ್ ಅಗಛತ್ ತದಾಞ್ಜನಂ ತ್ರೈಕಕುಭಮ್ ಆಙ್ಕ್ತೇ ಸತ್ಯಂ ವೈ ಚಕ್ಷುಸ್, ನೇವ ವಾಚೇ ಶ್ರದ್ ದಧಾತಿ ಸತ್ಯಮ್ ಏವಾಲಭ್ಯ ದೀಕ್ಷಾಮ್ ಉಪೈತಿ, ಅನ್ತರ್ ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ದ್ವೇಷೋ ಅನ್ತರಾರಾತೀರ್ ದಧೇ ಮಹತಾ ಪರ್ವತೇನೇತಿ ಪರ್ವತೇನ ವಾ ಏತದ್ ದ್ವೇಷೋ ಽರಾತೀರ್ ಅನ್ತರ್ ಧತ್ತೇ ಚಕ್ಷುಃಪಾ ಅಸಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ಪಾಹೀತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ, ಊರ್ಧ್ವಂ ಚಾವಾಞ್ಚಂ ಚ ಪಾವಯತಿ, ಊರ್ಧ್ವಶ್ ಚ ಹ್ಯ್ ಅಯಮ್ ಅವಾಙ್ ಚ ಪ್ರಾಣಸ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಅಕ್ಷ್ಣಯಾ ಪಾವಯೇತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯ ಮೋಹಯತಿ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ಚಿತ್ಪತಿಸ್ ತ್ವಾ ಪುನಾತ್ವ್ ಇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಚಿತ್ಪತಿಸ್, ವಾಚಸ್ಪತಿಸ್ ತ್ವಾ ಪುನಾತ್ವ್ ಇತಿ ವಾಚಸ್ಪತಿರ್ ಏವೈನಂ ಯಜ್ಞಾಯ ಪಾವಯತಿ ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಪುನಾತ್ವ್ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈತಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಮೇಧಾಯಾತ್ಮಾನಂ ಪಾವಯತೇ, ಅಛಿದ್ರೇಣ ಪವಿತ್ರೇಣೇತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಅಛಿದ್ರಂ ಪವಿತ್ರಂ ಯತ್ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಯಸ್, ಅಛಿದ್ರೇಣೈವೈನಂ ಪವಿತ್ರೇಣ ಪುನಾತಿ ತಸ್ಯ ತೇ ಪವಿತ್ರಪತೇ ಪವಿತ್ರೇಣೇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಪವಿತ್ರಪತಿಸ್, ಯಜ್ಞಾಯ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಕಮ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಪಾವಯತೇ ||
ಯಜ್ಞಂ ಶಕೇಯಮ್ || ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅಧ್ಯಹನ್, ತಾಸಾಂ ಯದ್ ಯಜ್ಞಿಯಂ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಆಸೀತ್ ತದ್ ಉದಕ್ರಾಮತ್ ತಾ ಇಮಾ ಓಷಧಯೋ ಽಭವನ್, ತಾಸಾಂ ವಾ ಏತತ್ ತೇಜೋ ಯದ್ ದರ್ಭಾಸ್, ಏತಾ ವೈ ಶುಷ್ಕಾ ಆಪಸ್, ಯದ್ ಏವಾಸಾಂಸ್ ತೇಜಸ್ ತದ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ತ್ರಯೀರ್ ವಾ ಆಪೋ ದಿವ್ಯಾಃ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ಸಮುದ್ರಿಯಾಸ್ ತಾಃ ಸರ್ವಾ ದರ್ಭೋ ವಿವಸ್ಥೈತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ದರ್ಭಃ ಪವಿತ್ರಮ್, ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಪಾವಯತಿ ದ್ವೇ ಪವಿತ್ರೇ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಾಮಾನಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಂ ಪಾವಯತಿ ತ್ರಿಃ ಪಾವಯತಿ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಅಥೋ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಪಾನೋ ವ್ಯಾನಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಂ ಪಾವಯತಿ ಸಪ್ತಭಿಃ ಪಾವಯತಿ ಸಪ್ತ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಪಾವಯತಿ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಂ ಪಾವಯತಿ, ಏಕವಿಂಶತ್ಯಾ ಪಾವಯತಿ ದಶ ಹಸ್ತ್ಯಾ ಅಙ್ಗುಲಯೋ ದಶ ಪಾದ್ಯಾಸ್, ಆತ್ಮೈಕವಿಂಶಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಂ ಪಾವಯತಿ ತ್ರಯಾ ವೈ ನೈರೃತಾ ಅಕ್ಷಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸ್ವಪ್ನಸ್, ಯದ್ ದೀಕ್ಷತೇ ತೇನಾಕ್ಷೈಶ್ ಚ ಸ್ತ್ರೀಭಿಶ್ ಚ ವ್ಯಾವರ್ತತೇ ಯಾಂ ಪ್ರಥಮಾಂ ದೀಕ್ಷಿತೋ ರಾತ್ರೀಂ ಜಾಗರ್ತಿ ತಯಾ ಸ್ವಪ್ನೇನ ವ್ಯಾವರ್ತತೇ ಯಾಂ ಪ್ರಥಮಾಂ ದೀಕ್ಷಿತೋ ವಸತಿ ಯಜ್ಞಂ ತಯಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯಾಂ ಸೋಮೇ ಕ್ರೀತೇ ಪ್ರಜಾಂ ತಯಾ ಯಾಂ ಶ್ವಃಸುತ್ಯಯಾ ಪಶೂಂಸ್ ತಯಾ ||೩,೬।೩||
ಆಕೂತ್ಯೈ ಪ್ರಯುಜೇ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಆಕೂತ್ಯಾ ವಾ ಆಕೂತಿರ್ ಯಕ್ಷ್ಯತೇ ಸ್ಯ ಇತಿ ಪ್ರಯುಜಃ ಖಲು ವಾ ಏನಂ ಯಜ್ಞಾಯ ಪ್ರಯುಞ್ಜತೇ ಮೇಧಾಯೈ ಮನಸೇ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಮೇಧಯಾ ಹಿ ಮನಸಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಶ್ನುತೇ ದೀಕ್ಷಾಯೈ ತಪಸೇ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ದೀಕ್ಷಯಾ ಹಿ ತಪಸಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಶ್ನುತೇ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಪೂಷ್ಣೇ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚಾ ವ್ಯಾಹರತಿ ಯಕ್ಷ್ಯತೇ ಸ್ಯ ಇತಿ ಪೂಷಾ ಖಲು ವಾ ಏನಂ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಾಪಿಪದ್ ಯ ಏನಮ್ ಅಪೂಪುಷತ್, ಆಪೋ ದೇವೀರ್ ಬೃಹತೀರ್ ವಿಶ್ವಶಂಭುವಾ ಇತಿ, ಆಪೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಉರೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವಾ ಅನ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಯಜ್ಞ ಉಪಶ್ರಿತಸ್ ತತ ಏವ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ನೋ ಹವಿಷಾ ವೃಧಾತು ಸ್ವಾಹೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಾ ಏತತ್ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ದೀಕ್ಷಾಮ್ ಆಲಭತೇ ಯತ್ರ ವಾ ಅಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ ಶ್ರಿತೋ ಯತ್ರಯತ್ರೋಪಶ್ರಿತಸ್ ತತಸ್ತತೋ ವಾ ಏತತ್ ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಭೃತ್ಯಾಲಬ್ಧ ನ ವಾ ಏಕಾಹುತಿರ್ ದೀಕ್ಷಿತಂ ಕರೋತಿ ಯದ್ ಏತಾನಿ ಜುಹೋತಿ ದ್ವಿತೀಯತ್ವಾಯ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಯತ್ ಕಿಂಚ ಮನಸಾದೀಧೇತ್ ತದ್ ಆಧೀತಯಜುರ್ಭಿರ್ ಏವಾಪ್ನೋತ್ ತದ್ ಆಧೀತಯಜುಷಾಮ್ ಆಧೀತಯಜುಷ್ಟ್ವಮ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಆಧೀತಯಜೂಂಷಿ ಜುಹೋತಿ ಯದ್ ಏವ ಕಿಂಚ ಮನಸಾ ದೀಧ್ಯಜ್ ಜುಹೋತಿ ತದ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಏತೇ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂಭಾರಾಸ್, ಏಷ ಹ ತ್ವ್ ಏವ ಸಂಭೃತಸಂಭಾರೇಣ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ಯಸ್ಯೈತಾನಿ ಹೂಯನ್ತೇ, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹಾರುಣ ಔಪವೇಶಿಃ ಕಿಮ್ ಉ ಸ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜೇತ ಯೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂಭಾರಾನ್ ನ ವಿದ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ಜುಹೋತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಷಡ್ಭಿರ್ ಜುಹೋತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಷ್ವ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಸೃಷ್ಟಃ ಪ್ರ ಸಾಮಾವ್ಲಿನಾತ್ ಪ್ರ ಯಜುಸ್ ತಂ ವಾ ಋಗ್ ಏವಾಯಛತ್, ಏಕಾ ವಾ ಏನಮ್ ಋಗ್ ಅಯಛತ್, ದ್ವಾದಶ ಯಜೂಂಷಿ ನವ ಸಾಮಾನಿ ತಸ್ಮಾನ್ ನವಭಿರ್ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇ ಸ್ತುವತೇ ನವ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ಸಾಮಾನ್ಯ್ ಅಯಛನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ವಾತ್ಸಂಬನ್ಧವಿದೋ ದ್ವಾದಶಭಿರ್ ಔದ್ಗ್ರಭಣಂ ಜುಹ್ವತಿ ದ್ವಾದಶ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ಯಜೂಂಷ್ಯ್ ಆಯಛನ್, ಏತರ್ಹಿ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಸೃಜ್ಯತೇ ಯರ್ಹಿ ದೀಕ್ಷತೇ ಯದ್ ಋಚೌದ್ಗ್ರಭಣಂ ಜುಹೋತಿ ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಏತತ್ ಸೃಷ್ಟಮ್ ಋಚಾಯಛತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆರುಣಿವಿದ ಋಚೌದ್ಗ್ರಭಣಂ ಜುಹ್ವತಿ, ಏಕಾ ಹ್ಯ್ ಏನಮ್ ಋಗ್ ಅಯಛತ್ ||೩,೬।೪||
ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಮ್ ಏತಚ್ ಛನ್ದೋ ಯದ್ ಅನುಷ್ಟುಭ್, ಯದ್ ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಜುಹೋತಿ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಛನ್ದಸಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಏಕಯಾ ಜುಹೋತಿ, ಏಕೋ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಅನಿರುಕ್ತಯಾ ಜುಹೋತಿ, ಅನಿರುಕ್ತೋ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪೂರ್ಣಯಾ ಜುಹೋತಿ ಪೂರ್ಣೋ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಯದ್ ಊನಯಾ ಜುಹುಯಾದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಲೋಕಮ್ ಉಞ್ಶಿಂಷೇತ್, ಅಥ ಯತ್ ಪೂರ್ಣಯಾ ಜುಹೋತಿ ನ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಲೋಕಮ್ ಉಞ್ಶಿಂಷತಿ, ಊರ್ಜೋ ವಾ ಏತದ್ ರೂಪಂ ಯತ್ ಪೂರ್ಣಮ್, ಯತ್ ಪೂರ್ಣಯಾ ಜುಹೋತಿ ಯಜ್ಞೇ ವಾ ಏತದ್ ಊರ್ಜಂ ದಧಾತಿ ವಿಶ್ವೋ ದೇವಸ್ಯ ನೇತುರ್ ಇತಿ ಸಾವಿತ್ರಮ್, ಮರ್ತೋ ವುರೀತ ಸಖ್ಯಮ್ ಇತಿ ಪಿತೃದೇವತ್ಯಮ್, ವಿಶ್ವೋ ರಾಯ ಇಷುಧ್ಯತೀತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮ್, ದ್ಯುಮ್ನಂ ವೃಣೀತೇತಿ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಮ್, ಪುಷ್ಯಸಾ ಇತಿ ಪೌಷ್ಣಮ್, ಸಾರಸ್ವತಃ ಸ್ವಾಹಾಕಾರಃ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಏಷಾ ಋಕ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷೈಕಾ ಸತ್ಯೌದ್ಗ್ರಭಣಂ ಪರಿಬಭೂವ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞ ಆಲಭ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಏಷಾ ಋಕ್, ಯದ್ ಏತಯಾ ಋಚೌದ್ಗ್ರಭಣಂ ಜುಹೋತಿ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಭತೇ, ಅನುಷ್ಟುಭೋ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಃ ಸತ್ಯಾಸ್ ತ್ರೀಣ್ಯ್ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾಣಿ ಪದಾನ್ಯ್ ಏಕಂ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರಮ್, ಯತ್ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರಂ ತಸ್ಯ ಚತ್ವಾರ್ಯ್ ಅಕ್ಷರಾಣ್ಯ್ ಏಕಸ್ಮಿನ್ ಪದ ಉಪಯನ್ತಿ ತ್ರೀಣ್ಯ್ ಏಕಸ್ಮಿನ್ ಯತ್ರ ಚತ್ವಾರ್ಯ್ ಉಪಯನ್ತಿ ಸಾ ಜಗತೀ ಯತ್ರ ತ್ರೀಣಿ ಸಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಯದ್ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಂ ತೇನ ಗಾಯತ್ರೀ ಯದ್ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ತೇನಾನುಷ್ಟುಪ್ ಸರ್ವೈರ್ ಏವಾಸ್ಯ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಹುತಂ ಭವತಿ ಛನ್ದಃಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಛನ್ದಃಸು ವಾವಾಸ್ಯೈತದ್ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯಾಮ್ ಅಕಃ ಸ್ವಾಹಾಕಾರೇಣ ಖಲು ವಾ ಏಷಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಙ್ಕ್ತಿಪ್ರಾಯಣಃ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯುದಯನಃ ಪಙ್ಕ್ತಿಪ್ರಾಯಣಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯುದಯನಮ್ ಅಕರ್ ಅಥೋ ವಾಗ್ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾಚಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಯಂ ವಾಙ್ ಮಧ್ಯತೋ ವದತಿ ಮಧ್ಯತೋ ಹೀಯಂ ವಾಕ್ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಸ್ವಾಂ ದುಹಿತರಮ್ ಅಧ್ಯೈದ್ ಉಷಸಮ್, ತಸ್ಯ ರೇತಃ ಪರಾಪತತ್ ತೇ ದೇವಾ ಅಭಿಸಮಗಛನ್ತ ತಸ್ಮಾದ್ ದೀಕ್ಷಿತೋ ನ ದದಾತಿ ನ ಪಚತಿ, ಅಥೈನಮ್ ಅಭಿಸಂಗಛನ್ತೇ ತದ್ ಉದಗೃಭ್ಣನ್, ತದ್ ಔದ್ಗ್ರಭಣಸ್ಯೌದ್ಗ್ರಭಣತ್ವಮ್, ತೇನ ಯಜ್ಞಮ್ ಅತನ್ವನ್ತ ಯಜ್ಞೋ ಯದ್ ಅಗ್ರೇ ವ್ಯಭವತ್ ಸ ತ್ರೇಧಾ ವ್ಯಭವತ್ ಸ ವಾ ಋಕ್ಷ್ವ್ ಏವ ತೃತೀಯೇನಾಶ್ರಯತ ಸಾಮಸು ತೃತೀಯೇನ ಯಜುಃಷು ತೃತೀಯೇನ ಯಾ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಆಸೀತ್ ತಯಾ ಯಜುರ್ ಅಶ್ರಯತ, ಉಚ್ಚೈರ್ ಋಚಾ ಕ್ರಿಯತ ಉಚ್ಚೈಃ ಸಾಮ್ನೋಪಾಂಶು ಯಜುಷಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಹ್ಯ್ ಅತ್ರ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಸ್, ಯದ್ ಯಜುಷೋಚ್ಚೈಃ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾಂ ತನ್ವಮ್ ಉದ್ಧೃತಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ಅಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಸ್ಯಾನ್ ನಗ್ನಂಭಾವುಕಃ ||೩,೬।೫||
ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ ವಾ ಏಷ ಸನ್ ನಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ನ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಯಜತೇ ತದ್ ಯಾ ಆಹುತಿಭಾಜೋ ದೇವತಾಸ್ ತಾ ಅನುಧ್ಯಾಯಿನೀಃ ಕರೋತಿ ಕರ್ಶಯತ ಆತ್ಮಾನಮ್, ತೇನೈವಾಸ್ಯ ತದ್ ಧುತಂ ಭವತಿ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಹತ್ವೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣುದನ್ತ ತೇಷಾಮ್ ಅಸವೋ ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಪ್ರಾವಿಶನ್, ತದ್ ಇದಂ ರಿಪ್ರಂ ಪುರುಷೇ ಽನ್ತರ್ ಅಥೋ ಕೃಷ್ಣಮ್ ಇವ ಚಕ್ಷುಷ್ಯ್ ಅನ್ತರ್, ತನ್ ನಾಶ್ನೀಯಾತ್, ಅಸುರ್ಯಮ್ ಏವಾಪಹತೇ ಯದಾ ವೈ ಪುರುಷೇ ನ ಕಿಂಚನಾನ್ತರ್ ಭವತಿ ಯದಾಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣಂ ಚಕ್ಷುಷೋರ್ ನಶ್ಯತ್ಯ್ ಅಥ ಮೇಧ್ಯೋ ಯದಿ ಕುರ್ಯಾನ್ ನಕ್ತಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ಅಸುರ್ಯೋ ವೈ ರಾತ್ರಿಸ್, ಅಸೂರ್ಯಮ್ ಏವಾಸೂರ್ಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ವಾಚಂ ವಾ ಏತದ್ ದೀಕ್ಷಯನ್ತೀತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹಾರುಣ ಔಪವೇಶಿಸ್, ಯ ಉತಾಞ್ಜಾನೋ ಽಭ್ಯಞ್ಜಾನೋ ಽಥ ದೀಕ್ಷಿತವಾದಂ ವದತಿ ಸ ವಾವ ದೀಕ್ಷಿತ ಇತಿ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತರ್ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ದೇವಹಿತಮ್ ಅಶನಮ್ ಅತಿನೀಯ ಸಾಯಮಶನಮ್ ಅತಿನೀಯ ಪ್ರಾತರಶನಂ ವ್ರತಂ ವ್ರತಯತಿ ಮಾನುಷಸ್ಯ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ, ಅದನ್ತೀತಿ ವೈ ಗಾ ಆಹುಸ್, ಅಶ್ನನ್ತೀತಿ ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಜುಹುಧೀತಿ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ಅಥವಾ ಏತಮ್ ಆಹುಃ ||
ವ್ರತಮ್ ಉಪೇಹಿ ವ್ರತ್ಯ || ಇತಿ ವ್ರತಂ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ವ್ರತೇನ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ವ್ರತೇನೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ, ಅಭ್ಯರ್ಧೋ ವಾ ಋಕ್ಸಾಮೇ ಯಜ್ಞಾದ್ ಆಸ್ತಾಂ ತಯೋರ್ ಯೌ ಮಹಿಮಾನಾ ಆಸ್ತಾಂ ತಾ ಅಪನಿಧಾಯ ಯಜ್ಞಮ್ ಉಪಾವರ್ತೇತಾಮ್, ತೌ ಮಹಿಮಾನಾ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಅಭವತಾಮ್, ತಯೋರ್ ವಾ ಏತದ್ ರೂಪಂ ಯತ್ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಸ್ಯ ಯಞ್ ಶುಕ್ಲಂ ತದ್ ಅಹ್ನೋ ರೂಪಮ್, ಯತ್ ಕೃಷ್ಣಂ ತದ್ ರಾತ್ರೇಸ್ ತೌ ವಾ ಏತನ್ ಮಹಿಮಾನಾ ಅನ್ವಾರಭತೇ ಸಂಪಾರಣಾಯ ಸಂ ಮಾ ಪಾರಯತಾ ಇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಮಿಥುನಂ ಸಮಭವತಾಮ್, ತಯೋಸ್ ತೇಜೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತತ್ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತದ್ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ವಾರಭತೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಮಿಥುನಂ ಸಮಭವತಾಮ್, ತಯೋರ್ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತತ್ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತದ್ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ವಾರಭತೇ ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ನಾವಂ ಪಾರಂ ತರಿಷ್ಯನ್ನ್ ಆರೋಹತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ಋಕ್ಸಾಮೇ ಆರುಕ್ಷತ್ ತೇ ಏನಮ್ ಆ ಯಜ್ಞಸ್ಯೋದೃಚಃ ಸಂಪಾರಯತಸ್, ಯತೋ ವೈ ಲೋಮಾನಿ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಸ್ಯ ತತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯತೋ ಯಜ್ಞಸ್ ತತೋ ದೇವತಾಸ್, ಯದ್ ಬಹಿರ್ಲೋಮಂ ಪರ್ಯೂರ್ಣುವೀತಾನ್ತರ್ಹಿತೋ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಯಜ್ಞಾತ್ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಅನ್ತರ್ಲೋಮಮ್ ಅನ್ತರ್ಹಿತೋ ಯಜ್ಞೋ ದೇವತಾಭ್ಯಸ್, ದ್ವೇ ವಿಷೂಚೀ ಪ್ರತಿಮುಚ್ಯೇ ಅನನ್ತರ್ಹಿತೋ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಯಜ್ಞಾದ್ ಭವತಿ, ಅನನ್ತರ್ಹಿತೋ ಯಜ್ಞೋ ದೇವತಾಭ್ಯಸ್, ಯದ್ಯ್ ಏಕಂ ಸ್ಯಾದ್ ಅನ್ತಂ ಪ್ರತಿಭುಜೇತ್ ತೇನೈವ ತದ್ ಉಭಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಹವಿರ್ ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಸ್, ಯದ್ ಅನ್ಯತ್ರ ಕ್ಷೃಣಾಜಿನಾದ್ ಆಸೀತ ಯಥಾ ಹವಿಃ ಸ್ಕನ್ನಮ್ ಏವಂ ಸ್ಯಾದ್ ಯಥಾ ಹವಿಷೇ ಸ್ಕನ್ನಾಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಮ್ ಇಛತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಮ್ ಇಛೇಯುಸ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚ ವಾ ಏಷ ದೇವತಾಶ್ ಚಾಭ್ಯಾರೋಹತಿ ತಾನ್ಯ್ ಏನಮ್ ಈಶ್ವರಾಣಿ ಪ್ರತಿನುದಸ್, ಯದ್ ಆಹ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀರ್ ಇತಿ ನಮಸ್ಕಾರೋ ವಾ ಏಷಸ್, ಅಪ್ರತಿನೋದಾಯ ದೇವತಾ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶರ್ಮ ಯಜ್ಞೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಯದ್ ಆಹ ವಿಷ್ಣೋಃ ಶರ್ಮಾಸಿ ಶರ್ಮ ಮೇ ಯಛೇತಿ ದೇವತಾ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶರ್ಮಾಕರ್ ಯಜ್ಞಂ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರೋರ್ಣುತೇ ಪ್ರಾವೃತ ಇವ ಹಿ ದೀಕ್ಷಿತಸ್, ಅಥೋ ಏತದ್ ಇವ ಹಿ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ರೂಪಂ ಯತ್ ಪ್ರಾವೃತಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರೋರ್ಣುತೇ ವಾಸಃ ಪರಿಧತ್ತೇ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಂ ವೈ ವಾಸಃ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಪರಿಶ್ರಯನ್ತಿ ||೩,೬।೬||
ಆಸ್ತಾಂ : ⟨ ಆಸ್ತಾಮ್
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವೈ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯೋಲ್ಬಮ್ ಅನ್ವಲಮ್ಬತ ತದ್ ವಾಸಃ ಕ್ಷೌಮಮ್ ಅಭವತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಕ್ಷೌಮೇಣ ದೀಕ್ಷಯನ್ತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಯೋನಿತ್ವಾಯ ಪ್ರಾಚೀನಮಾತ್ರಾ ಪತ್ನೀ ದೀಕ್ಷಯನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವೈ ಪ್ರಾಚೀನಮಾತ್ರಾ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಪ್ರಜಾ ಯತ್ ಪ್ರಾಚೀನಮಾತ್ರಾ ಪತ್ನೀ ದೀಕ್ಷಯನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಅಸ್ಯಾಂ ದಧಾತಿ ಯೋನಿರ್ ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ದೀಕ್ಷಿತವಿಮಿತಮ್, ಜರಾಯು ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಮ್ ಉಲ್ಬಂ ದೀಕ್ಷಿತವಾಸಸ್, ನಾಭಿರ್ ಮೇಖಲಾ ಗರ್ಭೋ ದೀಕ್ಷಿತಃ ಸ್ವಂ ವಾ ಏತದ್ ಯೋನಿಂ ದೀಕ್ಷಿತ ಆಶಯೇ ತಸ್ಮಾದ್ ದೀಕ್ಷಿತೇನ ದೀಕ್ಷಿತವಿಮಿತಾನ್ ನಾನೃತುಭಿಃ ಕ್ರಮ್ಯಮ್ ಏಷ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ಯೋನಿಸ್, ಅತೋ ಹ್ಯ್ ಏಷೋ ಽಧಿ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಗರ್ಭೋ ದೀಕ್ಷಿತಸ್, ಯದ್ ಋತ ಆವಿಃಕುರ್ವೀತ ದತ್ವನ್ತೋ ಗರ್ಭಾ ಜಾಯೇರನ್ ಯದ್ ಅನೃತು ಸ್ಮಯೇತ ತೇಜೋ ಽಸ್ಯ ಪರಾಪಾತುಕಂ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾನ್ ನಾನೃತು ಸ್ಮೇತವ್ಯಮ್, ತೇಜಸೋ ಽಪರಾಪಾತಾಯ, ಅಜಾತೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಸ ವೈ ಯಜ್ಞೇನೈವ ಜಾಯತೇ ಸ ವೈ ತರ್ಹ್ಯ್ ಏವ ಜಾಯತೇ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಅದಃ ಸೋಮೇ ಕ್ರೀತೇ ಪ್ರೋರ್ಣುತಾ ಇತೋ ಽಗ್ರೇ ಪ್ರೋರ್ಣುತೇ, ಅಥೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ರೇ ಪುರುಷೋ ಜಾಯತೇ ಸ ವೈ ತರ್ಹ್ಯ್ ಏವ ಸರ್ವೋ ಜಾಯತೇ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಅದೋ ಽಪೋ ಽವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವೈತಿ ತರ್ಹಿ ಸ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವೋ ನಿರ್ಮುಚ್ಯತೇ ತ್ರಿವೃತಾ ವೈ ಸ್ತೋಮೇನ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ಯತ್ ತ್ರಿವೃನ್ ಮೇಖಲಾ ಭವತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ ತ್ರಿವೃದ್ ವೈ ವಜ್ರ ಉದರಂ ವೃತ್ರಃ ಪಾಪ್ಮಾ ಕ್ಷುದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಯನ್ ಮೇಖಲಾಂ ಪರ್ಯಸ್ಯತೇ ವಜ್ರಮ್ ಏವ ಸಪತ್ನಾಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಪ್ರಹರತಿ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಂ ತರ್ಹಿ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್, ವಜ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಹರತಿ ಸ್ತೃಣುತ ಏವ, ಅಙ್ಗಿರಸೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋ ಯತ್ರ ಮೇಖಲಾಃ ಸಂನ್ಯಾಸ್ಯಂಸ್ ತತಃ ಶರೋ ಽಜಾಯತ ತಸ್ಮಾಞ್ ಶರಮಯೀ, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಓಷಧಯಸ್, ಊರ್ಜಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತ ಆತ್ಮನೋ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಚ ಯೋಕ್ತ್ರೇಣ ಪತ್ನೀ ಸಂನಹ್ಯತೇ ಮೇಖಲಯಾ ದೀಕ್ಷಿತಸ್, ಅಥೋ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ, ಊರ್ಧ್ವಂ ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯ ನಾಭೇರ್ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಅವಾಚೀನಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಮ್, ಯನ್ ಮೇಖಲಾಂ ಪರ್ಯಸ್ಯತೇ ಮೇಧ್ಯಸ್ಯ ಚಾಮೇಧ್ಯಸ್ಯ ಚ ವಿಧೃತ್ಯೈ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಮೇಧಾಯಾತ್ಮಾನಮ್ ಆಲಭತೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ಬಧ್ನೀತ ಇವ ವಾ ಏತದ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಯನ್ ಮೇಖಲಾಂ ಪರ್ಯಸ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತಸ್ಯಾನ್ನಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಆರ್ತ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಬದ್ಧಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಉ ಬದ್ಧಸ್ಯಾನ್ನಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್, ಯಥಾ ವಾ ಇಹ ಗರಗೀರ್ ಏವಂ ವಾ ಏಷೋ ಽಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯಾನ್ನಮ್ ಅತ್ತಿ ಯಜ್ಞೇನ ತ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯ ತತಾ ಉನ್ಮುಕ್ತಿಸ್, ಹವಿರ್ ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಸ್, ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಜುಹುಯಾತ್ ತಮ್ ಏವ ಜುಹುಯಾತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ದೇವತಾಭ್ಯಾ ಆಪ್ಯಾಯತೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಜುಹುಯಾದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಸ್ಯ ವಿದುಹ್ಯಾತ್, ಉಪಧೀತೋ ಽಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಗತೇ ಕಾಲೇ ಸರ್ವಂ ಸಂಸ್ಫೀತಂ ಯಜ್ಞಂ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ದುಹೇತ್ ತ್ರೇಧಾ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ವಿಭಜನ್ತೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ಯೋ ಽಸ್ಯಾನ್ನಮ್ ಅತ್ತಿ ಸ ತೃತೀಯಮ್, ಯೋ ಽಸ್ಯಾಶ್ಲೀಲಂ ಕೀರ್ತಯತಿ ಸ ತೃತೀಯಮ್, ಯಾ ಏನಂ ಪಿಪೀಲಿಕಾ ದಶನ್ತಿ ತಾಸ್ ತೃತೀಯಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತಸ್ಯಾನ್ನಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಅಸ್ಯಾಶ್ಲೀಲಂ ನ ಕೀರ್ತಯಿತವ್ಯಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ದೀಕ್ಷಿತವಾಸೋ ಽಭರ್ತವ್ಯಮ್ ಅತ್ರ ಹಿ ತಾಃ ಪಿಪೀಲಿಕಾ ಯಾ ಏನಂ ದಶನ್ತಿ ||೩,೬।೭||
ದಕ್ಷಿಣಾ ವೈ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆಸೀತ್, ಯಜ್ಞೋ ಽಸುರೇಷು ತಾಂ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಯಜ್ಞೋ ಽಭ್ಯಕಾಮಯತ ತಾಮ್ ಅಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತತ ತಾಂ ಸಮಭವತ್ ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಽವೇತ್, ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಮಾದ್ ಯೋನೇಃ ಸಂಭವಿಷ್ಯತಿ ಸ ಇದಂ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ತಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತತಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಸಮಭವತ್ ತತಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಜಾಯತ ಸ ಜಾಯಮಾನೋ ಽವೇತ್, ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಮಾದ್ ಯೋನೇರ್ ಅನ್ಯೋ ಮತ್ ಸಂಭವಿಷ್ಯತಿ ಮಾದೃಕ್ ಸಂಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ತಯಾ ಸಹೋಪವೇಷ್ಟಯನ್ನ್ ಅಜಾಯತ ಯನ್ ನ್ಯವೇಷ್ಟಯತ್ ತಸ್ಮಾನ್ ನಿವೇಷ್ಟಿತಾ ಯನ್ ನಿವೇಷ್ಟ್ಯಮಾನಾ ಶ್ಯಾವಾಭವತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಕೃಷ್ಣಾ, ಇನ್ದ್ರಂ ಚ ವಾ ಏಷ ಪ್ರೇಪ್ಸತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಚ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚ ಖಲು ವಾ ಏತದ್ ಯೋನಿಮ್ ಆಲಬ್ಧ ದಕ್ಷಿಣಾಯಾಶ್ ಚಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಥೋ ಸಯೋನಿಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಭತೇ ಕೃಷಿಂ ಸುಸಸ್ಯಾಮ್ ಉತ್ಕೃಷಾ ಇತಿ ವಿಷಾಣಯಾ ಭೂಮ್ಯಾಮ್ ಉಪಹನ್ತಿ ಕೃಷಿಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಸಸ್ಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಯಜುಷಾ ಕಣ್ಡೂಯತೇ ಯಜುಷಾ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಕಣ್ಡೂಯನ್ತೇ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ಯಜುಷಾ ಕಣ್ಡೂಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಪ್ರಜಾ ಅಪಾಮಂಭವಿಷ್ಣವಃ ಪಾಮಂಭವಿಷ್ಣವಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ಯುರ್ ಯದ್ ಅಯಜುಷಾ ಕಣ್ಡೂಯೇತ ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಓಷಧೀಸ್ ಕೃಧೀತಿ ಶಿರಃ ಕಣ್ಡೂಯತೇ, ಓಷಧೀರ್ ಏವ ಫಲಂ ಗ್ರಾಹಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಓಷಧಯಃ ಶೀರ್ಷನ್ ಫಲಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಸೃಷ್ಟಾ ಚತುರ್ಧಾ ವ್ಯಭವತ್ ತತೋ ಯಾ ಅತ್ಯರಿಚ್ಯತ ಸಾ ವನಸ್ಪತೀನ್ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ಸೈಷಾ ಯಾಕ್ಷೇ ಯಾ ದುನ್ದುಭೌ ಯಾ ತೂಣವೇ ಯಾ ವೀಣಾಯಾಮ್, ದಣ್ಡಂ ಪ್ರಯಛತಿ ತಾಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ವಾಚಂ ಪ್ರಯಛತಿ, ಅಥೋ ವಜ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪ್ರಯಛತಿ ಗೋಪೀಥಾಯ, ಆಸ್ಯದಘ್ನಂ ಪ್ರಯಛತಿ, ಏತಾವತೀ ಹೀಯಂ ವಾಗ್ ವದತಿ, ಅಥೋ ಏತಾವತೀ ಹಿ ವಾಚಾ ವೀರ್ಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ವರ್ಷೀಯಾಂಸಂ ಪ್ರಯಛೇತ್ ಸ್ವಾಂ ವಾಚಂ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ವಿಭಜೇತ್ ತಂ ಶ್ವಃಸುತ್ಯಾಯಾಂ ಮೈತ್ರಾವರುಣಾಯ ಪ್ರಯಛತಿ ತಾಂ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ಮೈತ್ರಾವರುಣ ಋತ್ವಿಗ್ಭ್ಯೋ ವಿಭಜತಿ ||
ಹೋತರ್ ಯಜ ಪೋತರ್ ಯಜ ನೇಷ್ಟರ್ ಯಜ || ಇತಿ ಸಾ ಸಹ ವಷಟ್ಕಾರೇಣಾಹವನೀಯಂ ಗಛತಿ ತಾಂ ಪುರೋ ಽಧ್ವರ್ಯುರ್ ವಿಭಜತಿ ||
ಹೋತರ್ ಯಜ ಪೋತರ್ ಯಜ ನೇಷ್ಟರ್ ಯಜ || ಇತಿ, ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ಪುರೋ ವಾಚಂ ವಿಭಜತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ||
ಸ್ವಾಹಾ ಯಜ್ಞಂ ಮನಸಾ || ಇತಿ ಮನಸಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಭಿಗಛನ್ತಿ ತತ ಏವ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಸ್ವಾಹಾ ದಿವಃ ಸ್ವಾಹಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವಾ ಅನ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಯಜ್ಞ ಉಪಶ್ರಿತಸ್ ತತ ಏವ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಸ್ವಾಹೋರೋರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ ಇತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯದಿ ವಾತೋ ಯದಿ ವಾ ಪಶವಸ್ ತತ ಏವ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಸ್ವಾಹಾ ವಾತಾತ್ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಅಯಂ ವಾವ ಯಃ ಪವತ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ ವಾಚಂ ಯಛತಿ ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಛತಿ ಯದ್ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇದ್ ಯಜ್ಞಂ ವಿಸೃಜೇತ್ ತದ್ ಆಹುಃ ಪುನರ್ ದೀಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ವಾಗ್ ಯನ್ತವ್ಯೇತಿ ಯತ್ ಪುನರ್ ದೀಕ್ಷಯೇದ್ ಆಹುತೀರ್ ಅತಿರೇಚಯೇತ್, ವೈಷ್ಣವೀಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ವಾಗ್ ಯನ್ತವ್ಯಾ ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವೀಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ವಾಗ್ ಯನ್ತವ್ಯಾ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಲಬ್ಧ ಸಾರಸ್ವತೀಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ವಾಗ್ ಯನ್ತವ್ಯಾ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚಾ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ವಾಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾಮ್ ಅನೂಚ್ಯ ವಾಗ್ ಯನ್ತವ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಯಜ್ಞಃ ಸಂಹಿತಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂದಧಾತಿ ||೩,೬।೮||
[ಪುಟ ೩,೭೨]
ದೀಕ್ಷಿತೋ ಽಯಮ್ ಅಸಾ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಃ || ಇತಿ, ಉದ್ವದತಿ ವಾ ಆಹ ಪ್ರಿಯೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ದೀಕ್ಷಿತಸ್, ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಪ್ರಾಹ ತ್ರಿರ್ ಆಹ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಅಥೋ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಲೋಕೇಭ್ಯಾ ಆವೇದಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ದೀಕ್ಷಿತಂ ದೂರಾಞ್ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ, ಏಭ್ಯೋ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ಲೋಕೇಭ್ಯಾ ಆವೇದಯತಿ ನಕ್ಷತ್ರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತೇ ದ್ವೌ ವಾ ಋತೂ ಅಹಶ್ ಚ ರಾತ್ರಿಶ್ ಚ, ಅನ್ಯಮ್ ಏವ ಋತುಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತೇ ವ್ರತಂ ಚರತೇತಿ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತೇ ವ್ರತಂ ಹ್ಯ್ ಏತಸ್ಯ ವ್ರತೇನ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ವ್ರತೇನೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ ದೈವೀಂ ಧಿಯಂ ಮನಾಮಹಾ ಇತಿ ಯಜುಷಾ ಹಸ್ತಾ ಅವನೇನಿಕ್ತೇ ಯಜುಷಾ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಅವನೇನಿಜತೇ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸದೇವತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ಆಪೋ ಮೇ ದೀಕ್ಷಾಂ ನೇತ್ ಪ್ರಮುಷ್ಣಾನ್ ಇತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಾ ಉದಬೀಭತ್ಸತ ತದ್ ಏವಾ ಮನುಷ್ಯೇಷ್ವ್ ಅದಿಧೀರ್ಷನ್, ತದ್ ಆಪೋ ಽಬ್ರುವನ್ ವಯಂ ವ ಏತಾಂ ಶುನ್ಧಾಮ, ಅಥೋಪಾವರ್ತಸ್ವೇತಿ ತತೋ ಽನ್ನಂ ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಉಪಾವರ್ತನ್ತ ತ ಇದಮ್ ಅನ್ನಂ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಧೃತಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆಹಾರ್ಯಾಸ್, ಆಹೃತೇ ಹಸ್ತಾ ಅವನೇನಿಜೀತ, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅಥೋ ಅನ್ನಾಯ ವಾ ಏತದ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಪಾವಯತೇ ಯೇ ದೇವಾ ಮನುಜಾತಾ ಮನೋಯುಜಾ ಇತಿ ವ್ರತಂ ವ್ರತಯತಿ, ಏತೇ ವೈ ದೇವಾ ಮನುಜಾತಾ ಮನೋಯುಜೋ ಯದ್ ಇಮೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಏಷಾ ವಾ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏತರ್ಹಿ ದೇವತಾ ತಾಂ ಪ್ರೀಣಾತಿ ತಸ್ಯಾಂ ಹುತಂ ವ್ರತಯತಿ ಯದ್ ಏತೋ ಽನ್ಯಥಾ ವ್ರತಯೇತ್ ಪ್ರಾಣೈರ್ ಏನಂ ವ್ಯರ್ಧಯೇತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪಾ ಅಸೀತಿ ವದೇತ್ ಸ್ವಪ್ಸ್ಯನ್ತ್ ಸುಪ್ತ್ವಾ ವಾ ಪ್ರಬುಧ್ಯ ಯದಿ ವಾ ದೀಕ್ಷಿತವಾದಂ ವದೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತಪತಿಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏವಾಧಿ ವ್ರತಮ್ ಆಲಭತೇ ನೋತ್ತಾನಃ ಶಯೀತ ಯದ್ ಉತ್ತಾನಃ ಶಯೀತೇಮೇ ಲೋಕಾ ಯಯೇಯುಸ್, ನಾಗ್ನೇರ್ ಅಧಿ ಪರಾಙ್ ಪರ್ಯಾವರ್ತೇತ ಯತ್ ಪರ್ಯಾವರ್ತೇತ ಯಜ್ಞಾತ್ ಪರ್ಯಾವರ್ತೇತ ನಾನ್ಯತ್ರದೀಕ್ಷಿತಂ ದೀಕ್ಷಿತವಿಮಿತಾನ್ತ್ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭಿನಿಮ್ರೋಚೇನ್ ನಾಭ್ಯುದಿಯಾತ್, ದೀಕ್ಷಿತವ್ರತಮ್ ಏವ ತತ್, ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ನ ಸಮಭವತ್ ತಂ ಭೃತ್ಯಾ ಸಮಭಾವಯನ್ ಯದ್ ಭೃತಿಂ ವನುತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂಭೂತ್ಯೈ ರಾಸ್ವೇಯತ್ ಸೋಮೇತಿ ಯದ್ ಬ್ರೂಯಾದ್ ಏತಾವದ್ ಅಸ್ಯ ಸ್ಯಾನ್ ನ ಭೂಯಸ್, ಯದ್ ಆಹ, ಆ ಭೂಯೋ ಭರೇತಿ, ಅಪರಿಮಿತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ವಸೋರ್ ವಸುದಾವೇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈತಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಉಪ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ವಾಯುರ್ ಗೋಪಾಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾಧಿಪತಿಃ ಪೂಷಾ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತೇತಿ ವಾಯುಮ್ ಏವಾಸಾಂ ಗೋಪ್ತಾರಮ್ ಅಕಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾರಮ್ ಅಧಿಪತಿಂ ಪೂಷಣಂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತಾರಮ್ ಆಪೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯದ್ ಅಪೋ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಽವಗಾಹೇತ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಕೃಶ್ನೀಯಾತ್, ಯದ್ ಆಹ ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಅಪಾಂ ನಪಾದ್ ಇತಿ ಯದ್ ಏವಾಸಾಂ ಯಜ್ಞಿಯಂ ಮೇಧ್ಯಂ ತನ್ ನಾಕ್ರಾಮತಿ ಯದ್ ಅಪೋ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಽವಗಾಹೇತ ವಿಹ್ರದಿನೀಃ ಸ್ಯುಸ್ ತಸ್ಮಾನ್ ನಾವಗಾಹೇತ ಯದ್ಯ್ ಅವಗಾಹೇತ ಲೋಷ್ಟಂ ವಿಮೃಣಂಸ್ ತರೇತ್ ತಮ್ ಏವ ಸೇತುಮ್ ಅನುಸಂತರತಿ ನ ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಂ ತರನ್ತಂ ದೇವತಾ ಅನುತರನ್ತಿ, ಅರಣಿಭ್ಯಾಂ ಸಹ ತರತಿ ಸಹೈವ ದೇವತಾಭಿಸ್ ತರತಿ ನ ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಂ ತರನ್ತಂ ಯಜ್ಞೋ ಽನುತರತಿ ರಥಾಙ್ಗೇನ ಸಹ ತರತಿ ಸಹೈವ ಯಜ್ಞೇನ ತರತಿ ||೩,೬।೯||
ಅಮುಂ ವಾ ಆದಿತ್ಯಂ ಸರ್ವಾ ವಾಚೋ ಗಛನ್ತಿ ತಾ ಉದ್ಯತಿ ಸರ್ವಾಃ ಸೃಜ್ಯನ್ತೇ ಯದ್ ಆಹ ಯಾಃ ಪಶೂನಾಮ್ ಋಷಭೇ ವಾಚಾ ಇತಿ ಸೃಜ್ಯಮಾನಾಂ ವಾ ಏತದ್ ವಾಚಂ ಪುನರ್ ಆಲಭತೇ ವಾಯವೇ ತ್ವೇತಿ ನಷ್ಟಾಮ್ ಅನುದಿಶತಿ ವರುಣಾಯ ತ್ವೇತ್ಯ್ ಅಪ್ಸು ಮಗ್ನಾಮ್, ರುದ್ರಾಯ ತ್ವೇತಿ ಮಹಾದೇವಾಹತಾಮ್, ನಿರೃತ್ಯೈ ತ್ವೇತ್ಯ್ ಅವಸನ್ನಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವೇತಿ ವ್ಲೇಷ್ಕಹತಾಂ ಯಾ ವಾ ಸಂಶೀಯೇತ ಮರುದ್ಭ್ಯಸ್ ತ್ವೇತಿ ಹ್ರಾದುನಿಹತಾಮ್ ಏತೇ ವೈ ದೇವಾ ಭೃತ್ಯಾ ಸ್ಕನ್ನಭಾಗಾಸ್ ತಾನ್ ಏವ ಪ್ರೀಣಾತಿ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಅನ್ಯಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತೇ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯೋ ಽನ್ಯಾಸ್, ಏತಾ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತ ಏತಾಭಿರ್ ವೈ ಭೂಯೋ ಽವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ಉ ಚೇತರಾಭಿರ್ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ, ಏತಾವಾನ್ ವೈ ತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞ ಆಸೀದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ದರ್ಶಪೌರ್ಣಮಾಸೌ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ತೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತೇನಾದೀಕ್ಷನ್ತ ತೇಷಾಂ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಆಸೀತ್ ತದ್ ವ್ರತಮ್ ಉಪಾಯನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ವಿವ್ರತೇನ ಭವಿತವ್ಯಮ್, ದ್ವಿರ್ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಹೂಯತೇ ಯದ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಂ ಪೂರ್ಣಮಾಸೇ ಹವಿರ್ ಆಸೀತ್ ತಮ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಂ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುಃ ಪಶುಮ್ ಆಲಭನ್ತ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾಂ ತಮ್ ಆಗ್ನೇಯಂ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ಪಶುಮ್ ಆಲಭನ್ತ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ ಅಕುರ್ವತ ವರುಣಪ್ರಘಾಸಾನ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮ್, ಸಾಕಮೇಧಾನ್ ಪಿತೃಯಜ್ಞಮ್, ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಾಸ್ ತತ್ ತೃತೀಯಸವನಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ವಿಶ್ವಂ ರೂಪಂ ಶಸ್ಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ರೂಪಮ್, ತಮ್ ಏಷಾಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಸುರಾ ಣಾನ್ವವಾಯನ್, ತೇನ ವಾ ಏನಾನ್ ಅಪಾನುದನ್ತ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ತೇ ಽಧ್ವೃತೋ ಽಯಮ್ ಅಭೂದ್ ಇತ್ಯ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮನ್, ತದ್ ಅಧ್ವರಸ್ಯಾಧ್ವರತ್ವಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏಕವ್ರತೇನ ಭವಿತವ್ಯಮ್, ಸಕೃದ್ ಧ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಹೂಯತೇ ||
ಇತಿ ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಂ ನಾಮ ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೬।೧೦||
[ಪುಟ ೩,೭೫]
ಅಕೢಪ್ತಂ ವಾ ಇದಮ್ ಆಸೀತ್, ದಿಶೋ ವಾ ಇಮಾ ನ ಪ್ರಾಜಾನನ್, ತದ್ ದೇವಾ ಅನ್ಯೋ ಽನ್ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಐಛನ್, ತನ್ ನಾವಿನ್ದನ್, ತೇ ದೇವಾ ಅದಿತಿಮ್ ಅಬ್ರುವನ್, ತ್ವಯಾ ಮುಖೇನೇಮಾ ದಿಶಃ ಪ್ರಜಾನಾಮೇತಿ ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಮದ್ದೇವತ್ಯಮ್ ಏವ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮ್ ಅಸತ್, ಮದ್ದೇವತ್ಯಮ್ ಉದಯನೀಯಮ್, ಮಾಮ್ ಏವಾನುಪ್ರಾಯಾಥ ಮಾಮ್ ಅನೂದಯಾಥೇತಿ ಸ ಏಷ ಆದಿತ್ಯಶ್ ಚರುಸ್, ಅದಿತಿಂ ವಾ ಏತದ್ ಅನುಪ್ರಯನ್ತ್ಯ್ ಅದಿತಿಮ್ ಅನೂದ್ಯನ್ತಿ ತತೋ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶಃ ಪ್ರಾಜಾನನ್ ಪಥ್ಯಾಂ ಯಜತಿ ಇಮಾಮ್ ಏವ ತೇನ ದಿಶಃ ಪ್ರಾಜಾನನ್ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇಮಾಂ ತೇನ ಯತ್ ಸೋಮಮ್ ಇಮಾಂ ತೇನ ಯತ್ ಸವಿತಾರಮ್ ಇಮಾಂ ತೇನ ಯದ್ ಅದಿತಿಮ್ ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಊರ್ಧ್ವಾ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ದಿಕ್, ಊರ್ಧ್ವಾಮ್ ಏವ ತೇನ ದಿಶಂ ಪ್ರಾಜಾನನ್, ತತೋ ವಾ ಅಕಲ್ಪತ, ಅಕೢಪ್ತಸ್ಯ ವೈ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ ಪ್ರಾಯಣೀಯಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರಾಯಣೀಯೇನ ಚರತಿ ಕಲ್ಪತೇ ಕಲ್ಪನ್ತೇ ಹಾಸ್ಮಾ ಋತವಸ್ ತತೋ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶೋ ಽನ್ವಪಶ್ಯನ್ ಯತ್ ಪಥ್ಯಾಂ ಯಜತಿ, ಇಮಾಮ್ ಏವ ತೇನ ದಿಶಮ್ ಅನ್ವಪಶ್ಯನ್ ಯದ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೌ ಚಕ್ಷುಷೀ ವಾ ಅಗ್ನೀಷೋಮೌ, ಅನು ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಮಪಶ್ಯನ್ ಯತ್ ಸವಿತಾರಮ್, ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಾ ಏವೇಮಾ ದಿಶೋ ಽನ್ವಪಶ್ಯನ್ ಯದ್ ಅದಿತಿಮ್ ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಂ ವೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅತನ್ವತ ಯತ್ ಪ್ರಥ್ಯಾಂ ಯಜತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಪಥ್ಯಾ ವಾಚಮ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಮ್, ದೇವತಾಸ್ ತೇನ ಯತ್ ಸೋಮಮ್, ಯಜ್ಞಂ ತೇನ ಯತ್ ಸವಿತಾರಮ್, ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ ಯದ್ ಅದಿತಿಮ್ ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾ ಏವಾವಾರುದ್ಧ ತಾ ಆದ್ಯಾ ಅಕೃತ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತರ್ಯನ್ತಿ ತಚ್ ಛಿದ್ರಮ್, ತೇನ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ರವತಿ ತೇನ ಯಜಮಾನೋ ಽಗ್ನಯೇ ಸಮವದ್ಯತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸಮಿಷ್ಟಿಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಿಃ ಸಮಿಷ್ಟ್ಯಾ ಏವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಂ ಪ್ರಥಮಂ ಯಜತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಉತ್ತಮಮ್, ಸಮಾನೀ ವಾ ಏಷಾ ದೇವತಾ ಪಾಙ್ಕ್ತತ್ವಾಯ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಸ್ವಸ್ತಿಂ ಯಜತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸ್ವಸ್ತ್ಯೈ ಪಥ್ಯಾಂ ಯಜತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಪಥ್ಯಾ ವಾಚಮ್ ಏವಾನುಪ್ರಯನ್ತಿ ತಾಮ್ ಉತ್ತಮಾಮ್ ಉದಯನೀಯೇ ಯಜತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಪಥ್ಯಾ ವಾಚಮ್ ಏವಾನೂದ್ಯನ್ತಿ ಮರುತ್ವತೀಃ ಪಥ್ಯಾಯಾ ಋಚೋ ಭವನ್ತಿ ದೇವವಿಶಾ ವೈ ಮರುತಸ್, ದೇವವಿಶಾಮ್ ಏವಾಚೀಕೢಪತ್ ತಾಂ ಶಾನ್ತಾಂ ಕೢಪ್ತಾಂ ಮನುಷ್ಯವಿಶಾ ಅನುಕಲ್ಪನ್ತೇ ಸ್ತೇನಭವಿಷ್ಣುರ್ ಹವಿರ್ ಭವತಿ ||೩,೭।೧||
ಜುಷಾಣೇನಾನ್ಯ ಆಜ್ಯಭಾಗಾ ಇಜ್ಯನ್ತೇ ಽಥಾತ್ರ ಋಚೋಭಯತೋ ಯಜತಿ ದ್ರಢಿಮ್ನೇ ಽಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ಸಪ್ತದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚ ಋತವೋ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ ಏಷ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವಾಧಿ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ಪ್ರತನುತೇ ತದ್ ಆಹುಃ ಪಞ್ಚದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀಃ ಕಾರ್ಯಾಸ್, ನ ಸಪ್ತದಶ ಸಂವತ್ಸರೀಯಸ್ಯೈವಾಯನಸ್ಯ ಸಪ್ತದಶ ಕಾರ್ಯಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾ ಋದ್ಧ್ಯಾ ಇತಿ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್, ಸಪತದಶೈವ ಕಾರ್ಯಾಃ ಪ್ರಯಾಜವತ್ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮ್ ಅನನುಯಾಜಮ್ ಅನುಯಾಜವತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಉದಯನೀಯಮ್ ಅಪ್ರಯಾಜಮ್ ಉಭಯತೋ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಯಾಜಾನುಯಾಜಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಭಿಸಂಧೀಯತೇ ಸಮಾನೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್, ನಿಷ್ಕಾಷಂ ಚ ಮೇಕ್ಷಣಂ ಚ ನಿದಧಾತಿ ತೇನ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ಆತ್ಮಾ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾಃ ಪ್ರಯಾಜಾನುಯಾಜಾ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಮ್, ಯಜ್ಞೋ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಆಕ್ರಮಮಾಣಃ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅನ್ತರಿಯಾದ್ ಯದ್ ಅನುಯಾಜಾನ್ ಅನ್ತರಿಯಾತ್ ಪ್ರಯಾಜವತ್ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮ್ ಅನುಯಾಜವತ್, ಅನುಯಾಜವತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಉದಯನೀಯಂ ಪ್ರಯಾಜವತ್ ಪಯಸಿ ಪ್ರಾಯಣೀಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪಯಸ್ಯ್ ಉದಯಣೀಯಸ್, ಅಪಾಂ ವಾ ಏತಞ್ ಶುಕ್ರಿಯಮ್ ಅಪಾಮ್ ಏವ ಶುಕ್ರಿಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಪಶವೋ ವೈ ಶುಕ್ರಿಯಮ್, ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೋ ಪ್ರಾಯಣೇ ಚ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಉದಯನೇ ಚ ಪಶೂನ್ ದಧಾತಿ, ಆದಿತ್ಯಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯಃ ಸ್ಯಾದ್ ಆದಿತ್ಯ ಉದಯನೀಯಸ್, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಮುಖೇನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್, ಯತ್ರ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾರ್ಧೇ ಽಗ್ರೇ ಸಮೃದ್ಧಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಕ್ರಿಯಮಾಣಂಕ್ರಿಯಮಾನಂ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸಮೃಧ್ಯತೇ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಂ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮ್, ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಯಾಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯೇ ಽನುವಾಕ್ಯಾಸ್ ತಾ ಉದಯನೀಯೇ ಯಾಜ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಯಾ ಉದಯನೀಯೇ ಽನುವಾಕ್ಯಾಸ್ ತಾಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯೇ ಯಾಜ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಃ ಪಥಃ ಪ್ರತಿಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಅನುಸಂತತ್ಯೈ ಯದ್ ಅತೋ ಽನ್ಯಥಾ ಕುರ್ಯುಶ್ ಛಮ್ಬಟ್ಕುರ್ಯುಃ ||೩,೭।೨||
ಇಯಂ ವೈ ಕದ್ರೂಸ್, ವಾಕ್ ಸುಪರ್ಣೀ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸೌಪರ್ಣಾನಿ ಗಾಯತ್ರೀ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಜಗತೀ ಸಾ ವೈ ಕದ್ರೂಃ ಸುಪರ್ಣೀಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅಜಯತ್ ಸಾಬ್ರವೀತ್ ಸೋಮಮ್ ಆಹರ ತೇನಾತ್ಮಾನಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀಸ್ವೇತಿ ಸಾ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಪ್ರೈಷ್ಯತ್, ಅಮುತಃ ಸೋಮಮ್ ಆಹರತ ತೇನ ಮಾ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀತೇತಿ ತತೋ ಜಗತ್ಯ್ ಉದಪತತ್ ಸಾ ಪಶುಭಿಶ್ ಚಾಗಛದ್ ದೀಕ್ಷಯಾ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶವಾ ಇತಿ ಜಗತೀಮ್ ಆಹುಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಯದಾ ಪಶೂನ್ ವಿನ್ದತೇ ಽಥ ದೀಕ್ಷತೇ ತತಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಉದಪತತ್ ಸಾ ದಕ್ಷಿಣಯಾ ಚಾಗಛತ್ ತಪಸಾ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಲೋಕೇ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಉ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ತಪಸ್ ತಪನೀಯಮ್ ಇತಿ ತತೋ ಗಾಯತ್ರ್ಯ್ ಉದಪತತ್ ಸಾ ಸೋಮಮ್ ಆಹರತ್ ತಮ್ ಆಹ್ರಿಯಮಾಣಂ ಸಾಮಿಗನ್ಧರ್ವೋ ವಿಶ್ವಾವಸುರ್ ಆಮುಷ್ಣಾತ್ ಸ ತಿಸ್ರೋ ರಾತ್ರೀರ್ ಉಪಹೃತೋ ಽವಸತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಿಸ್ರೋ ರಾತ್ರೀಃ ಕ್ರೀತೋ ವಸತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಪುನರ್ ಯಾಚಾಮಹಾ ಇತಿ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್, ಸ್ತ್ರೀಕಾಮಾ ವೈ ಗನ್ಧರ್ವಾಸ್, ವಾಚಮ್ ಏವ ಸಂಭೃತ್ಯ ಯಥಾ ಯೋಷಿದ್ ಅನಪಕ್ಷೇಯತಮೇವ ತಯಾ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾಮೇತಿ ತಂ ವೈ ನಿರಕ್ರೀಣನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುಸ್, ವಾಗ್ ವೈ ಸೋಮಕ್ರಯಣೀ ವಾಚಂ ವಾ ಏತದ್ ಗವಾ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾತೀತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್, ಅನ್ವ್ ಋತೀಯಾಮಹಾ ಇತಿ ತಾಮ್ ಅನ್ವ್ ಆರ್ತೀಯನ್ತ ತದ್ ಅನೃತಸ್ಯ ಜನ್ಮ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸತ್ಯಾನೃತಾಂ ವಾಚಂ ವದತಿ ನ ಹೈನಂ ದ್ರುಣಾತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ವಿಹ್ವಯಾಮಹಾ ಇತಿ ತಾಂ ವ್ಯಹ್ವಯನ್ತ ಗಾಥಾಂ ದೇವಾ ಅಗಾಯನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಅವದನ್, ಸಾ ದೇವಾನ್ ಉಪಾವರ್ತತ ತಸ್ಮಾದ್ ವಿವಾಹೇ ಗಾಥಾ ಗೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಗಾಯನ್ತ್ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಪ್ರಿಯಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಗಾಥಾಂ ಗಾಯನ್ ಹಸ್ತಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸಂ ಹಿ ಜೀರ್ಯತಃ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಇತಸ್, ನಾರ್ತಿಂ ನೀತಸ್ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಆ ವೈ ಸಾ ಪುನರ್ ಅಗಛತ್, ನೈವ ಕಿಂ ಚನ ಸೋಮಕ್ರಯಣೀತಿ ||೩,೭।೩||
ಯಾ ದ್ವಿರೂಪಾ ಸಾ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನೀ ಯತ್ ತಯಾ ಕ್ರೀಣೀಯಾಜ್ ಜಾಯುಕಮ್ ಅಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಶ್ಯ್ ಅನುಸ್ತರಣೀ ಭವತಿ ತಾಜಗ್ ಏಷಾಮ್ ಅಪರಃ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಯಾ ರೋಹಿಣೀ ಕೃಷ್ಣಾಕ್ಷೀ ಕೃಷ್ಣವಾಲಾ ಕೃಷ್ಣಶಫಾ ಸಾ ಪಿತೃದೇವತ್ಯಾ ಯತ್ ತಯಾ ಕ್ರೀಣೀಯಾತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಯಜಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಶ್ಯ್ ಅನುಸ್ತರಣೀ ಭವತ್ಯ್ ಋತುಮದ್ ಏಷಾಮ್ ಅಪರಃ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಯಾರುಣಾ ಬಭ್ರುಲೋಮ್ನೀ ಶ್ವೇತೋಪಕಾಶಾ ಶುಚ್ಯದಕ್ಷೀ ತತ್ ಸೋಮಕ್ರಯಣ್ಯಾ ರೂಪಮ್, ಸ್ವೇನೈವ ರೂಪೇಣ ಕ್ರೀಯತೇ ಕಾಣಾ ಸ್ಯಾದ್ ಅಖರ್ವಾ ಶ್ರೋಣಾ ಸಪ್ತಶಫಾ ತಥಾ ಸರ್ವಯಾ ಕ್ರೀಯತೇ, ಏಕಹಾಯನ್ಯಾಕ್ರಯ್ಯಾ ವಾಗ್ ವೈ ಸೋಮಕ್ರಯಣೀ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಜಾಃ ಸಂವತ್ಸರೇ ವಾಚಂ ವದನ್ತಿ, ಅಪ್ಸು ಕ್ರಯ್ಯಸ್, ಓಷಧಯೋ ವೈ ಸೋಮಸ್, ಆಪಾ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಸ್ ತಥಾ ಸ ರಸಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಕ್ರಯೇ ವಾ ಅಹಂ ಸೋಮಸ್ಯ ತೃತೀಯಂ ಸವನಮ್ ಅವರುನ್ಧೇ ವೇದ, ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹಾರುಣ ಔಪವೇಶಿಃ ಪಶವೋ ವೈ ತೃತೀಯಂ ಸವನಮ್, ಪಶೂನಾಂ ಚರ್ಮ ಯಚ್ ಚರ್ಮಣಿ ನಿವಪತಿ ತೇನೈವ ತೃತೀಯಂ ಸವನಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ರೋಹಿತೇ ನಿವಪತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶೂನಾಂ ರೋಹಿತರೂಪಮ್ ಆನಡುಹೇ ನಿವಪತಿ, ಅನಡ್ವಾನ್ ವೈ ಸರ್ವಾಣಿ ವಯಾಂಸಿ ಪಶೂನಾಮ್, ಸರ್ವಾನ್ಯ್ ಏವ ವಯಾಂಸಿ ಪಶೂನಾಮ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥೋ ಬಹ್ವ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಸೋಮಂ ವಿಚಿನ್ವನ್ತಿ ಪಾಪವಸೀಯಸ್ಯ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ, ಅಥೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಶುನ್ಧನ್ತಿ ನಾಧ್ವರ್ಯುಃ ಸೋಮಂ ವಿಚಿನುಯಾತ್, ನ ಯಜಮಾನಸ್, ನ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪುರುಷಾ ನೋಪದ್ರಷ್ಟಾರೋ ವಿಚೀಯಮಾನಸ್ಯ ಸ್ಯುಸ್, ಯದ್ ಉಪದ್ರಷ್ಟಾರೋ ವಿಚೀಯಮಾನಸ್ಯ ಸ್ಯುಃ ಕ್ಷುಧಂ ಪ್ರಜಾ ನೀಯುಸ್, ಅವರ್ತಿರ್ ಯಜಮಾನಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ಕ್ಷೋಧುಕೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾತ್ ||
ಶುನ್ಧ ಸೋಮಮ್ ಆಪನ್ನಂ ನಿರಸ್ಯ || ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಗ್ರಸಿತಂ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಸ್ಯ ಯದ್ ಆಪನ್ನಮ್, ಗ್ರಸಿತಮ್ ಏತೇ ಸೋಮಸ್ಯ ನಿಷ್ಖಿದನ್ತಿ ಯೇ ಸೋಮಂ ವಿಚಿನ್ವನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸೋಮವಿಕ್ರಯಿಣೋ ಬಹು ಕ್ರೀಣನ್ತೋ ಬಹು ವಿನ್ದಮಾನಾಃ ಕ್ಷೋಧುಕಾಸ್, ಗ್ರಸಿತಂ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಸೋಮಸ್ಯ ನಿಷ್ಖಿದನ್ತಿ, ಆಸ್ಮಾಕೋ ಽಸೀತಿ, ಅಭಿತ್ಸಾರ ಏವಾಸ್ಯೈಷ ಶುಕ್ರಸ್ ತೇ ಗ್ರಹಾ ಇತಿ ಶುಕ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಭಿ ತ್ಯಂ ದೇವಂ ಸವಿತಾರಮ್ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅತಿಛನ್ದಸಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸರ್ವಾಣಿ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅತಿಛನ್ದಾಃ ಸರ್ವೈರ್ ಏವೈನಂ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವರ್ಷ್ಮ ವಾ ಏಷಾ ಛನ್ದಸಾಮ್, ವರ್ಷ್ಮೈನಂ ಸಮಾನಾನಾಂ ಗಮಯತಿ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ, ಏಕೈಕಾಮ್ ಉತ್ಸರ್ಜಂ ಮಿಮೀತೇ, ಅಯಾತಯಾಮ್ನ್ಯಾಯಾತಯಾಮ್ನ್ಯೈವ ಮಿಮೀತೇ, ಏತಾವತೀ ವಾ ಆಸಾಮ್ ಏಕೈಕಸ್ಯಾ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮಾಃ ಕಾಮಂ ಪ್ರಸಾರಯತಿ ಕಾಮಂ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚತಿ ದಶ ಕೃತ್ವೋ ಮಿಮೀತೇ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್, ವಿರಾಜಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ, ಅಥೋ ವೈರಾಜಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ದ್ವಿರ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ದ್ವೇ ಹಿ ಸವನೇ ಯಾವಾನ್ ವೈ ಸೋಮೋ ಗೃಹೀತಃ ಸ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಯಮ್ ಅಭ್ಯೂಹತಿ ಸ ಸದಸ್ಯಾನಾಮ್, ಪ್ರಜಾಭ್ಯಸ್ ತ್ವೇತ್ಯ್ ಅಭ್ಯ್·ಹತಿ ಗೋತ್ರಾದ್ಗೋತ್ರಾದ್ ಧಿ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ, ಓಷಧಯೋ ವೈ ಸೋಮಸ್, ಅಪರಿಮಿತಂ ಜೀವನಮ್, ಯತ್ ಪರಿಮಿತಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ಪರಿಮಿತಂ ಜೀವನಂ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯದ್ ಅಭ್ಯೂಹತ್ಯ್ ಅಪರಿಮಿತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಂಶವಸ್, ಯತ್ ಸೋಮಮ್ ಉಪನಹ್ಯತಿ ಪ್ರಜಾನಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಾಣಮ್ ಉಪನಹ್ಯತಿ ಯದ್ ಆಹ ಪ್ರಜಾಸ್ ತ್ವಾನುಪ್ರಾಣನ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಪ್ರಾಣಮ್ ಆಸು ದಾಧಾರ ಕ್ಷೌಮಮ್ ಉಪನಹ್ಯತಿ, ಔಷಧಂ ವೈ ಕ್ಷೌಮಮ್ ಓಷಧಯಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಯೋನಿಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ದಧಾತಿ ಯಜ್ಞೋ ಯದ್ ಅಗ್ರೇ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಗಛತ್ ತಂ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಜಿಘಾಂಸನ್, ಸ ದೇವತಾ ವ್ಯವಾಸರ್ಪತ್ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಂ ವೈ ವಾಸಸ್, ಯತ್ ಕ್ಷೌಮಮ್ ಉಪನಹ್ಯತಿ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಯಜ್ಞಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ, ಅಥೋ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ಏವ ದೇವತಾಭಿರ್ ಯಜ್ಞಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ||೩,೭।೪||
[ಪುಟ ೩,೮೧]
ಚತುರ್ಗೃಹೀತಮ್ ಆಜ್ಯಂ ಭವತಿ ಚತುಷ್ಪಾದೋ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅವಧಾಯ ಜುಹೋತಿ, ಆಗ್ನೇಯಂ ಘೃತಮ್ ಅಗ್ನಿಜಂ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಸತನೂರ್ ಏವ ಸತೇಜಾ ಹೂಯತೇ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಯದ್ ಘೃತಮ್, ತೇಜೋ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಯದ್ ಧಿರಣ್ಯಮ್ ಅವಧಾಯ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಿಯಾಂ ತನ್ವಂ ತೇಜಸಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅಥೋ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಏವ ಗ್ರಾಹಯತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಘೃತಮ್, ರೇತೋ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಯದ್ ಧಿರಣ್ಯಮ್ ಅವಧಾಯ ಜುಹೋತಿ ಪಶುಷು ವಾ ಏತದ್ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನಸ್ಥಕಾದ್ ರೇತಸೋ ಽಸ್ಥಾನ್ವನ್ತಃ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಬದ್ಧೇನ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶೂನಾಂ ಗರ್ಭಾ ಅಪ್ರಪಾದುಕಾಃ ಪ್ರಪಾದುಕಾಃ ಪಶೂನಾಂ ಗರ್ಭಾಃ ಸ್ಯುರ್ ಯದ್ ಅಬದ್ಧೇನ ಜುಹುಯಾತ್, ಜೂರ್ ಅಸೀತಿ ಯದ್ ವಾವ ಜವತ ಇತ್ಥಮ್ ಅಸಾ೩ದ್ ಇತ್ಥಮ್ ಅಸಾ೩ದ್ ಇತಿ ತದ್ ಅಸ್ಯಾ ಜೂತ್ವಮ್, ಧೃತಾ ಮನಸೇತಿ ಮನಸಾ ಹಿ ವಾಚಂ ದಾಧಾರ ಜುಷ್ಟಾ ವಿಷ್ಣವಾ ಇತಿ ಯಜ್ಞಾಯೈವೈನಾಂ ಜುಷ್ಟಾಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಽಕಸ್ ತಸ್ಯಾಸ್ ತೇ ಸತ್ಯಸವಸಃ ಪ್ರಸವ ಇತಿ ವಾಚಾ ಹಿ ಪ್ರಸೂತಂ ಕ್ರಿಯತೇ ತನ್ವೋ ಯನ್ತ್ರಮ್ ಅಶೀಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ಶುಕ್ರಮ್ ಅಸಿ ಚನ್ದ್ರಮ್ ಅಸೀತ್ಯ್ ಉದ್ಧರತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ವಾಗ್ ವೈ ಸೋಮಕ್ರಯಣೀ ಶಾಸ್ತಿ ವಾವೈನಾಮ್ ಏತತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ವತ್ಸೋ ಜಾತಃ ಸ್ತನಮ್ ಇಛತಿ ಸ್ತನಂ ಕುಮಾರ ಇಛತಿ ಚಿದ್ ಅಸೀತಿ ಯದ್ ವಾವ ಚಿಕಿತ್ಸತ ಇತ್ಥಮ್ ಅಸಾ೩ದ್ ಇತ್ಥಮ್ ಅಸಾ೩ದ್ ಇತಿ ತದ್ ಅಸ್ಯಾಶ್ ಚಿತ್ತ್ವಮ್, ಮನಾಸೀತಿ ಯದ್ ಧಿ ಮನಸಾ ಮನ್ಯತೇ ಯನ್ ಮನಸಾಭಿಗಛತಿ ತದ್ ವಾಚಾ ವದತಿ ಧೀರ್ ಅಸೀತಿ ಯದ್ ವಾವ ಧ್ಯಾಯತೀಇತ್ಥಮ್ ಅಸಾ೩ದ್ ಇತ್ಥಮ್ ಅಸಾ೩ದ್ ಇತಿ ತದ್ ಅಸ್ಯಾ ಧೀತ್ವಮ್, ದಕ್ಷಿಣಾಸೀತಿ ಯತ್ ಸ್ವಿದ್ ವಾಚಾ ದೀಯತೇ ತದ್ ಅಸ್ಯಾ ದಕ್ಷಿಣಾತ್ವಮ್, ಯಜ್ಞಿಯಾಸೀತಿ ವಾಗ್ ಘಿ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಸೀತಿ ಯಂ ಹಿ ವಾಗ್ ಜುಷತೇ ಸ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್, ಅದಿತಿರ್ ಅಸ್ಯ್ ಉಭಯತಃಶೀರ್ಷ್ಣೀತಿ ಯತ್ ಸ್ವಿದ್ ಆದಿತ್ಯಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯ ಆದಿತ್ಯ ಉದಯನೀಯಸ್ ತದ್ ಅಸ್ಯಾ ಉಭಯತಃಶೀರ್ಷತ್ವಮ್, ಸಾ ನಃ ಸುಪ್ರಾಚೀ ಸುಪ್ರತೀಚೀ ಭವೇತಿ ಸುಪ್ರಾಚೀ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಪ್ರಾಯಣೀಯೇ ಸುಪ್ರತೀಚ್ಯ್ ಉದಯನೀಯೇ ||೩,೭।೫||
ಯತ್ ಕರ್ಣಗೃಹೀತಯಾ ಕ್ರೀಣೀಯಾದ್ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನೀ ಸ್ಯಾತ್, ಯಞ್ ಶೃಙ್ಗಾಭಿಹಿತಯಾ ಮನುಷ್ಯದೇವತ್ಯಾ ಯತ್ ಪದಿ ಬದ್ಧಯಾ ಪಿತೃದೇವತ್ಯಾ ಯದ್ ಅಬದ್ಧಯಾಯತಾ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಆಹ ಮಿತ್ರಸ್ ತ್ವಾ ಪದಿ ಬಧ್ನಾತ್ವ್ ಇತಿ ಮಿತ್ರಸ್ಯೈವೈನಾಂ ಪಾಶೇನ ಯಛತಿ ಪೂಷಾಧ್ವನಃ ಪಾತ್ವ್ ಇತಿ, ಇಯಂ ವೈ ಪೂಷಾ, ಇಯಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಅಧ್ವಾನಂ ಸಂಭರತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾಧ್ಯಕ್ಷಾಯೇತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಓಜಿಷ್ಠಸ್ ತಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷಮ್ ಅಕರ್ ಅನು ತ್ವಾ ಮಾತಾ ಮನ್ಯತಾಮ್ ಅನು ಪಿತೇತಿ, ಅನುಮತ ಏವೈನಂ ಮಾತ್ರಾ ಪಿತ್ರಾ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಸಖ್ಯಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಸಾ ದೇವಿ ದೇವಮ್ ಅಛೇಹೀತಿ ದೇವೀ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ದೇವಃ ಸೋಮಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸೋಮಮ್ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಸೋಮಮ್ ಅಛೈತಿ ರುರ್ದ್ರಸ್ ತ್ವಾವರ್ತಯತ್ವ್ ಇತಿ ರುದ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಃ ಪರಸ್ತಾದ್ ದಧಾತಿ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸೋಮಸಖಾ ಪುನರ್ ಏಹೀತಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮ್ ಏವಾಲಬ್ಧ ರುದ್ರಾಯ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ಯದ್ ಆಹ ರುದ್ರಸ್ ತ್ವಾವರ್ತಯತು ಯದ್ ಆಹ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸೋಮಸಖಾ ಪುನರ್ ಏಹೀತಿ ಸ್ವಸ್ತಿಮ್ ಏವಾಸ್ಯೈ ಪುನರ್ ಆವೃತ್ತಾಯೈ ದಧಾತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಸೋಮಕ್ರಯಣೀ ಸಾ ದೇವರೂಪಾಣಿ ಪ್ರವಿಶತಿ ಯದ್ ಆಹ ವಸ್ವ್ಯ್ ಅಸಿ ರುದ್ರಾಸೀತಿ, ಇದಮ್ ಅಸೀದಮ್ ಅಸೀತಿ ವಾಗ್ ವೈನಾಮ್ ಏತದ್ ಆಹ ಯದ್ಯದ್ ಭವತಿ ಯದ್ ವಾ ಏತತ್ ಕಿಂಚ ವದತ್ಯ್ ಏತಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಷಟ್ ಪದಾನ್ಯ್ ಅನು ನಿಷ್ಕ್ರಾಮತಿ ಷಡ್ ವಾ ಅಹಾನಿ ವಾಗ್ ವಿಭಜ್ಯತೇ ನ ವೈ ಷಷ್ಠಮ್ ಅಹರ್ ವಾಗ್ ಅತಿವದತಿ ಸರ್ವಾ ವೈ ಷಷ್ಠೇ ಽಹನ್ ವಾಗ್ ಆಪ್ಯತೇ ಯಾವತ್ಯ್ ಏವ ವಾಕ್ ತಾಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ದಕ್ಷಿಣೇನಾರ್ಧೇನ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ಅರ್ಧಮ್ ಅನು ನಿಷ್ಕ್ರಾಮತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣೇನ ಹಸ್ತೇನಾನ್ನಮ್ ಅದ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣೋ ಽರ್ಧ ಆತ್ಮನೋ ವೀರ್ಯವತ್ತರಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ಅರ್ಧಂ ವಯಾಂಸ್ಯ್ ಅನು ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತೇ ಸಪ್ತಮೇ ಪದೇ ಜುಹೋತಿ ಸಪ್ತ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾಕ್, ಯಾವತ್ಯ್ ಏವ ವಾಕ್ ತಾಮ್ ಆಹುತ್ಯಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಸಪ್ತ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ ಸಪ್ತ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂಂಸ್ ತಾನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಷ್ ಟ್ವಾ ಸುಮ್ನೇ ರಮ್ಣಾತ್ವ್ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಾಂ ಯಛತಿ ರುದ್ರೋ ವಸುಭಿರ್ ಆಚಕ ಇತಿ ರುದ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ವಸುಭಿರ್ ಆಕರ್ತಾರಮ್ ಅಕಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಮೂರ್ಧನ್ನ್ ಆಜಿಘರ್ಮೀತಿ, ಏಷ ವೈ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಮೂರ್ಧಾ ಯದ್ ದೇವಯಜನಮ್ ಇಡಾಯಾಸ್ ಪದ ಇತಿ ಗೌರ್ ವಾ ಇಡಾ ತಸ್ಯಾ ವಾ ಏತತ್ ಪದಮ್, ಘೃತವತಿ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸ್ವಾಹಾಕಾರೇಣೈವೈನಾಂ ಯಛತಿ ||೩,೭।೬||
ಹಿರಣ್ಯಂ ನಿಧಾಯ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಿಮತ್ಯ್ ಏವ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಆಯತನವತಿ, ಅನ್ಧೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯದ್ ಅನಾಯತನೇ ಜುಹುಯಾತ್ ಪಶವೋ ವೈ ಘೃತಮ್, ಪಶವಃ ಪದಮ್, ವಜ್ರಂ ಸ್ಫ್ಯಸ್, ಯತ್ ಸ್ಫ್ಯೇನ ಪದಂ ಪರಿಲಿಖತಿ ವಜ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನಾಯ ಪಶೂನ್ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ವಿಷಾಣಯಾನುಪರಿಲಿಖತಿ ಸಯೋನೀನ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾಂ ಪದಂ ಸಂವಪತಿ, ಅಸ್ಯಾ ವಾ ಏಷಾಧಿಕ್ರಿಯತೇ, ಇಯಂ ಹಿ ಪಶೂನಾಂ ಯೋನಿಃ ಸ್ವ ಏವೈನಾನ್ ಯೋನೌ ದಧಾತಿ ಶೋಚನ್ತಿ ವಾ ಏತತ್ ಪಶವೋ ಯೋನೇಶ್ ಛಿನ್ನಾಸ್, ಯದ್ ಅಪ ಉಪಸೃಜತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಯಜಮಾನಾಯ ಪದಂ ಪ್ರಯಛತಿ ತದ್ ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ಅಪಶುರ್ ಭವತಿ ಯಜಮಾನಾಯ ಹಿ ಪಶೂನ್ತ್ ಸಂಪ್ರಾದಾತ್, ಯದ್ ಆಹ ತವ ರಾಯಾ ಇತಿ ತದ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಂ ಪಶುಷ್ವ್ ಆಭಜತಿ ತೇನಾಧ್ವರ್ಯುಃ ಪಶುಮಾನ್ ಗೃಹೇಷು ಪದಂ ನಿದಧಾತಿ ಗೃಹೇಷ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕ ಆಹವನೀಯಸ್, ಯದ್ ಆಹವನೀಯ ಉಪವಪೇದ್ ಅನ್ಯಲೋಕೇ ಽಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ದಧ್ಯಾತ್, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾ ಉಪವಪತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಂ ಹಿ ಪಶವೋ ಽನೂಪ ತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಪಶುಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮ್ಯಞ್ಚಂ ದಧಾತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಪದಮ್ ಅಗ್ನೀ ರುದ್ರಸ್, ಯದ್ ಅಗ್ನಿಮತ್ಯ್ ಉಪವಪೇದ್ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ದಧ್ಯಾತ್, ಯತ್ರ ಶಾನ್ತಂ ತದ್ ಉಪೋಪ್ಯಮ್, ಪಶೂನಾಮ್ ಅಪ್ರದಾಹಾಯ ಯತ್ ಸೋಮಕ್ರಯಣ್ಯಾ ಪತ್ನೀಂ ಸಂಕ್ಶಾಪಯನ್ತಿ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ತ್ವಷ್ಟ್ರಿಮನ್ತಸ್ ತ್ವೇತಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ಹಿ ರೂಪಾಣಿ ವಿಕರೋತಿ ಸಪೇಮೇತಿ ಸಪಾದ್ ಧಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಚಕ್ಷುರ್ ಆರುಹಮ್ ಇತಿ, ಏಷ ವಾ ಅಪರಿಪರಃ ಪನ್ಥಾ ಅರಕ್ಷಸ್ಯೋ ಯೇನಾಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಏತಿ, ಅಮುಷ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಪಥ ಇತಿ ವೃಣಕ್ತಿ ವಿನ್ದತೇ ವಸ್ವ್ ಇತಿ ವಸೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ವಿನ್ದತೇ ಯಃ ಸೋಮಂ ಕ್ರೀಣಾತಿ ||
ಸೋಮವಿಕ್ರಯಿನ್ತ್ ಸೋಮಂ ತೇ ಕ್ರೀಣಾನಿ ಮಹಾನ್ತಂ ಬಹ್ವ್ ಅರ್ಹಂ ಬಹು ಶೋಭಮಾನಮ್, ಕಲಯಾ ತೇ ಕ್ರೀಣಾನಿ ಕುಷ್ಟಯಾ ತೇ ಕ್ರೀಣಾನಿ ಶಫೇನ ತೇ ಕ್ರೀಣಾನಿ ಪದಾ ತೇ ಕ್ರೀಣಾನಿ || ಇತಿ ಗೋರ್ ವಾ ಏತನ್ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಉದಾಚಷ್ಟೇ, ಅಥೋ ಮಹಯತ್ಯ್ ಏವೈನಾಮ್ ಅಥೋ ಅಕ್ಷರಶೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಂ ಮಿಮೀತೇ ಸುವಾಙ್ ನಭ್ರಾಡ್ ಅಙ್ಗಾರೇ ಬಮ್ಭಾರಾ ಇತಿ, ಏತೇ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಸೋಮರಕ್ಷಯಸ್, ಏತೇಭ್ಯೋ ವಾ ಅಧಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸೋಮಮ್ ಆಹರನ್, ತೇಭ್ಯ ಏವೈನಾಮ್ ಅನುದಿಶತಿ, ಅಥೋ ಯದ್ ಏವಾತ್ರ ಯಜ್ಞಸ್ಯೋಪಶ್ಲಿಷ್ಟಂ ತತ್ ಪರಿಕ್ರೀಣೀತೇ ದಶಭಿಃ ಕ್ರೀಣಾತಿ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್ ತಥಾ ವೈರಾಜಃ ಕ್ರಿಯತೇ, ಏಕಾದಶಭಿಃ ಕ್ರೀಣಾತಿ ದಶ ವೈ ಪಶೋಃ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಆತ್ಮೈಕಾದಶಸ್ ತಥಾ ಸರ್ವಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಧೇನ್ವಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ, ಆಶಿರಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಕ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ವಾಚಮ್ ಏವ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಹಿರಣ್ಯೇನ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಶುಕ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಕ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ತೇಜ ಏವ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವಾಸಸಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಕ್ರೀಣಾತಿ, ಅಜಯಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ ತಪ ಏವಾಸ್ಯ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಯತ್ರ ವಾ ಅದಶ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸೋಮಮ್ ಆಹರಂಸ್ ತಾನಿ ತಮಸಾ ನ ಪ್ರಾಜಾನನ್, ತತೋ ಗಾಯತ್ರ್ಯ್ ಅಜಾಮ್ ಆದಾಯೋದಪತತ್ ಸಾ ವಾ ಏಭ್ಯಃ ಪ್ರಾರೋಚಯತ್ ತತೋ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸೋಮಮ್ ಆಹರನ್, ತತ್ ಸೋಮಂ ನಾ ಆಜಾಮ್ ಇತಿ ವಾವಾಜಾ, ಅನಡುಹಾ ಕ್ರೀಣಾತಿ ವಹ್ನ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯ ಕ್ರೀಣಾತಿ, ಋಷಭೇಣ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಸೇನ್ದ್ರಮ್ ಏವ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಯದ್ ಋಷಭೇಣ ಕ್ರೀಣೀಯಾತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ವಿಕ್ರೀಣೀತ ವತ್ಸತರೇಣ ಸಾಣ್ಡೇನ ಕ್ರಯ್ಯಸ್ಯೇನ್ದ್ರಮ್ ಅಹಃ ಕ್ರೀಣಾತಿ ನ ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ವಿಕ್ರೀಣೀತೇ ಮಿಥುನಾಭ್ಯಾಂ ಗೋಭ್ಯಾಂ ಕ್ರೀಣಾತಿ ಮಿಥುನಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಕ್ರೀಣಾತಿ ||೩,೭।೭||
ಸೋಮೋ ವಾ ಅಮುತ್ರಾಸೀತ್ ತೇ ದೇವಾ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಪ್ರಾಹಿಣ್ವನ್, ಅಮುಂ ಸೋಮಮ್ ಆಹರೇತಿ ಸಾ ವಿತತಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಾಪಶ್ಯತ್ ಸೈಕ್ಷತ ಯದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತರೇಷ್ಯಾಮ್ಯ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅನ್ತರೇಷ್ಯಾಮೀತಿ ತಸ್ಯೈ ವಾ ಏತಂ ಸೋಮೋ ಜೀವಗ್ರಹಂ ಪ್ರಾಬ್ರವೀತ್ ಸ್ವಜಾ ಅಸಿ ಸ್ವಭೂರ್ ಅಸೀತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ಜೀವಗ್ರಹಃ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾ ಏತಜ್ ಜೀವಗ್ರಹಂ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ನಾಧ್ವರ್ಯುಃ ಸನ್ ನಾರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವರುಣೋ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ ವರುಣದೇವತ್ಯೋ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಉಪನದ್ಧೋ ವರುಣ ಏನಂ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರವಿಶೇತ್, ಯದ್ ಆಹ ಮಿತ್ರೋ ನಾ ಏಹಿ ಸುಮಿತ್ರಧಾ ಇತಿ ಮಿತ್ರಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕಃ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೋರುಮ್ ಆವಿಶ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ಇತಿ, ಐನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಇನ್ದ್ರಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಯೋನಿಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ದಧಾತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವಾ ಏತಮ್ ಅಗ್ರಾ ಆಗತಮ್ ಊರೂ ನ್ಯಗೃಹ್ಣೀತ ತಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಅನುಕೃತಿಮ್ ಊರಾ ಆಸಾದಯತೇ ಽಪೋರ್ಣುತೇ ಯಥಾ ಶ್ರೇಯಸ್ಯ್ ಆಯತ್ಯ್ ಅಪೋರ್ಣುತ ಏವಂ ತತ್, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹೀತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ ಪ್ರಚ್ಯುತ ಇತೋ ಽಪ್ರಾಪ್ತೋ ಽಮುತ್ರ, ಅದಿತ್ಯಾಃ ಸದಾ ಆಸೀದೇತಿ, ಆದಿತ್ಯೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಅದಿತಿಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಯೋನಿಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ದಧಾತಿ ವರುಣಂ ವಾ ಏನಮ್ ಏತತ್ ಸನ್ತಂ ಮಿತ್ರಮ್ ಅಕಸ್ ತದ್ ಏನಂ ಸ್ವಯಾ ದೇವತಯಾ ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯದ್ ಆಹ ||
ಅಸ್ತಭ್ನಾದ್ ದ್ಯಾಮ್ ಋಷಭೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅಮಿಮೀತ ವರಿಮಾಣಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ |
ಆಸೀದದ್ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಸಮ್ರಾಡ್ ವಿಶ್ವೇತ್ ತಾನಿ ವರುಣಸ್ಯ ವ್ರತಾನಿ ||
ಇತಿ ವರುಣಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕಃ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ದೇವತಯಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ವನೇಷು ವ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತತಾನೇತಿ ವಾಸಸಾ ಪರ್ಯಾಣಹ್ಯತಿ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಂ ವೈ ವಾಸಃ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಯಜ್ಞಂ ಕ್ರೀತಂ ಪರಿಶ್ರಯತಿ ಧೂರ್ ಅಸಿ ಧ್ವರ ಧ್ವರನ್ತಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ರಕ್ಷಸಾಂ ಧ್ವರಾಯೈ ರಕ್ಷಸಾಮನ್ತರಿತ್ಯೈ ವಾರುಣಮ್ ಅಸಿ ವರುಣಸ್ ತ್ವೋತ್ತಭ್ನಾತ್ವ್ ಇತಿ ವಾರುಣಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ ವರುಣದೇವತ್ಯಮ್, ಮನಸಾಛ ಯನ್ತಿ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಛ ಯನ್ತಿ, ಅನಸಾ ವಹನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನೋವಾಹ್ಯಮ್ ಓಷಧಯಃ ಫಲಂ ಪಚ್ಯನ್ತೇ ಶೀರ್ಷಾಹಾರ್ಯಮ್ ಓಷಧಯಃ ಫಲಂ ಪಚ್ಯೇರನ್ ಯತ್ ಸೋಮಂ ಕ್ರೀತಂ ಶೀರ್ಷ್ಣಾ ಹರೇಯುಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಗಿರಾ ಓಷಧಯಃ ಶೀರ್ಷಾಹಾರ್ಯಂ ಫಲಂ ಪಚ್ಯನ್ತೇ ಶೀರ್ಷ್ಣಾ ಹಿ ಸೋಮಂ ಕ್ರೀತಂ ಹರನ್ತಿ ಪ್ರಚ್ಯವಸ್ವ ಭುವನಸ್ಪತಾ ಇತಿ ಭೂತಾನಾಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಪತಿಸ್, ವಿಶ್ವಾನ್ಯ್ ಅಭಿ ಧಾಮಾನೀತಿ ವಿಶ್ವಾನಿ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಧಾಮಾನ್ಯ್ ಅಭಿ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಮಾ ತ್ವಾ ಪರಿಪರಿಣೋ ಮಾ ಪರಿಪನ್ಥಿನೋ ಮಾ ತ್ವಾ ವೃಕಾ ಅಘಾಯವೋ ವಿದನ್ನ್ ಇತಿ ಯತ್ರ ವಾ ಏನಮ್ ಅದ ಆಹ್ರಿಯಮಾಣಂ ಸಾಮಿಗನ್ಧರ್ವೋ ವಿಶ್ವಾವಸುರ್ ಅಮುಷ್ಣಾತ್ ತಾದೃಶೇಭ್ಯೋ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ರಕ್ಷೋಭ್ಯೋ ಭೀಷಾ ಸ್ವಸ್ತಿಮ್ ಅಕರ್ ವರುಣೋ ವಾ ಏಷ ಕ್ರೀತೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಗೃಹಮ್ ಓಹ್ಯತೇ ಸ ಈಶ್ವರೋ ಽಶಾನ್ತೋ ಯಜಮಾನಂ ಹಿಂಸಿತೋಸ್, ಯದ್ ಆಹ ನಮೋ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚಕ್ಷಸಾ ಇತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಶಾನ್ತ ಏವೋಹ್ಯತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಹಿಂಸಾಯೈ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ದೇವತಾಭ್ಯಾ ಉಹ್ಯತೇ ಯದ್ ಏಕೋಲ್ಮುಕೇನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠೇತ್ ಪಿತೃದೇವತ್ಯೋ ಽಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಮಹತ್ ಸಮಾಧೇಯಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಯನ್ತಂ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಗ್ನೀಷೋಮೌ ವಾ ಏತೌ ಸಂಭವತಸ್, ಯಜಮಾನಂ ವಾ ಏತಾ ಅಭಿಸಂಭವೇತಾಂ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ವಾ ಪಶೂನ್, ತದ್ ಯ ಏಷ ಪಶುರ್ ಧಾರ್ಯತೇ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಅಭಿಸಂಭವತಸ್, ದೇವತಾ ವಾ ಏತಂ ಪಶುಂ ಧಾರ್ಯಮಾಣಂ ನಾಭಿಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ತ, ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞ ಆಶಂಸಮಾನಾದ್ ಯೋ ಽಯಮ್ ಇತರಸ್ ತಮ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಉಪಪ್ರಾಚ್ಯವೇತಾಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷೋ ಽಗ್ನೀಷೋಮೀಯಸ್, ಅಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಏಷ ಮೇಧಾಯಾತ್ಮಾನಮ್ ಆಲಭತೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ಸ ವಾ ಏತೇನೈವ ಪಶೂನ್ ಆತ್ಮಾನಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀತೇ ಸ್ಥೂಲಃ ಪೀವಾ ಸ್ಯಾತ್, ಆತ್ಮನೋ ನಿಷ್ಕ್ರೀತ್ಯೈ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ನಾಶಿತವ್ಯಮ್, ಪುರುಷೋ ಹ್ಯ್ ಏತೇನಾತ್ಮಾನಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯೇ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಽಶಿತವ್ಯಮ್, ತರ್ಹಿ ನಿಷ್ಕ್ರೀತೋ ಽನೃಣಸ್, ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಂ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮೋ ವೈ ವೃತ್ರಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ವಾವೈನಮ್ ಏತತ್ ಸೃತ್ವಾಥಾಪರೇದ್ಯುರ್ ಅಭಿಷುಣೋತಿ ವರುಣಪಾಶಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಏಷೋ ಽಭಿಧೀಯತೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವರುಣಪಾಶೌ ಯದ್ ದಿವಾ ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇದ್ ಅನುನ್ಮುಕ್ತೋ ವರುಣಪಾಶಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ಯಾತ್, ನಕ್ತಂ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಸ್, ವರುಣಪಾಶಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವೋನ್ಮುಚ್ಯತೇ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ||೩,೭।೮||
ಯುಕ್ತೋ ಽನ್ಯೋ ಽನಡ್ವಾನ್ ಭವತಿ ವಿಮುಕ್ತೋ ಽನ್ಯಸ್, ಅಥಾತಿಥ್ಯಂ ನಿರ್ವಪತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯೈ ಪತ್ನ್ಯಾ ಹಸ್ತಾನ್ ನಿರ್ವಪತಿ ಪತ್ನೀ ವೈ ಪಾರೀಣಹ್ಯಸ್ಯೇಶೇ ಪತ್ನ್ಯೈವ ರಾತಮ್ ಅನುಮತಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ವೈ ಪತ್ನೀ ಯಜ್ಞೇ ಕರೋತಿ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ವೈ ಪತ್ನ್ಯಾ ಹಸ್ತಾನ್ ನಿರ್ವಪತಿ, ಏಷ ವೈ ಪತ್ನ್ಯಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ವಾರಮ್ಭೋ ಯದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕರೋತಿ, ಅನ್ವಾರಮ್ಭಾಯ ವೈ ಪತ್ನ್ಯಾ ಹಸ್ತಾನ್ ನಿರ್ವಪತಿ, ಅಗ್ನೇಸ್ ತನೂರ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವೇತಿ ಗಾಯತ್ರೀಂ ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ತನೂರ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವೇತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ತೇನ, ಅತಿಥೇರ್ ಆತಿಥ್ಯಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವೇತಿ ಜಗತೀಂ ತೇನ, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ರಾಯಸ್ಪೋಷದೇ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವೇತಿ, ಅನುಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಶ್ಯೇನಾಯ ತ್ವಾ ಸೋಮಭೃತೇ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವೇತಿ ಗಾಯತ್ರೀ ವೈ ಶ್ಯೇನಃ ಸೋಮಭೃತ್ ತಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪುನರ್ ಆಲಭತೇ, ಅಯಾತಯಾಮ್ನೀಂ ಪಾಙ್ಕ್ತತ್ವಾಯ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ, ಏತದ್ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅಗ್ರಹೀತ್ ತೈಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಗೃಹೀತೈರ್ ಯಜ್ಞಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯಾವನ್ತೋ ವಾ ಅತಿಥಿಮ್ ಅನ್ವಾಯನ್ತ್ಯ್ ಅಪಿ ತೇಷಾಂ ಭಾಗಸ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಏತಮ್ ಅಮುತೋ ಽನ್ವಾಯನ್ತಿ ತೇಭ್ಯ ಏಷ ಭಾಗಃ ಕ್ರೀಯತೇ ವರುಣೋ ವೈ ಯಜ್ಞಃ ಕ್ರೀತಸ್, ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರತತಃ ಪ್ರತತೋ ವಾ ಏತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವೈಷ್ಣವೋ ನವಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ತ್ರಿವೃತಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಮುಖೇ ವ್ಯಾಯಾತಯನ್ತಿ ತ್ರಿವೃತಾ ಪ್ರಯನ್ತಿ ತೇ ವೈ ತ್ರಯಸ್ ತ್ರಿಕಪಾಲಾಸ್ ತ್ರಿಕಪಾಲೋ ವೈಷ್ಣವೋ ದೇವತಯಾ ವಿಷ್ಣುಂ ವೈ ದೇವಾ ಆನಯನ್ ವಾಮನಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಾವದ್ ಅಯಂ ತ್ರಿರ್ ವಿಕ್ರಮತೇ ತದ್ ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಇತಿ ಸ ವಾ ಇದಮ್ ಏವಾಗ್ರೇ ವ್ಯಕ್ರಮತ, ಅಥೇದಮ್ ಅಥಾದಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ರಿಕಪಾಲೋ ವೈಷ್ಣವಃ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆತಿಥ್ಯಂ ಯದ್ ಆತಿಥ್ಯಮ್ ಅಥವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಆತಿಥ್ಯಂ ಯದ್ ಅಗ್ನಾ ಅಗ್ನಿಂ ಮನ್ಥನ್ತಿ, ಅಥೋ ಯಜ್ಞಾಯ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರೀತಾಯ ದೇವತಾಂ ಜನಯನ್ತಿ, ಅಥೋ ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮೈ ಜನಯನ್ತಿ, ಅಥೋ ಉಪಸತ್ಸು ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ವೀರಂ ಜನಯನ್ತಿ, ಆ ಹಾಸ್ಯ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ ಯೇ ವೈ ದೇವಾಃ ಸಾಧ್ಯಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅತ್ಯಮನ್ಯನ್ತ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಯದ್ ಅತಿರಿಕ್ತಂ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ, ಅತಿರಿಕ್ತಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ಅಗ್ನಾ ಅಗ್ನಿಂ ಜುಹ್ವತಿ ಯಚ್ ಚಷಾಲಾದ್ ಉಪರ್ಯೂಪಸ್ಯ ತದ್ ಏವೈನಾಂ ಸ್ಪೃಶತಿ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಾ೩ನ್ ನ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಾ೩ಮ್ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ ಯತ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇದ್ ಯಜ್ಞಮುಖೇ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇತ್, ಆತಿಥ್ಯಂ ವಾ ಉಪಸದಾಂ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್ ತಾನೂನಪ್ತ್ರಮ್ ಆಶೀಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಡಾನ್ತಮ್ ಏವ ಕಾರ್ಯಮ್ ಆತಿಥ್ಯಂ ವಾ ಉಪಸದಾಂ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಾ ಅಪ್ರಯಾಜಾಸ್, ಉಪಸದೋ ವಾ ಆತಿಥ್ಯಸ್ಯಾನುಯಾಜಾಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಾಸ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತ್ರಯೋ ಹ್ಯ್ ಅನುಯಾಜಾಃ ಶಿರೋ ವಾ ಆತಿಥ್ಯಮ್, ಗ್ರೀವಾ ಉಪಸದಸ್, ಅಥೈಷ ಇತರೋ ಯಜ್ಞಃ ಸಂಹಿತಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತಾನಿ ಪಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಯದ್ ಅಶ್ವವಾರಾ ಅಸ್ಯ ಭ್ರುವಾ ಇಕ್ಷುಕಾಣ್ಡೇ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಯಜ್ಞಮುಖಾದ್ ಏವಾಧಿ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ಪ್ರತನುತೇ, ಅಶ್ವೋ ವೈ ಮೇಧ್ಯಸ್, ಯಜ್ಞಸ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಽಶ್ವಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಶ್ವವಾರಃ ಪ್ರಸ್ತರಃ ಕಾರ್ಷ್ಮರ್ಯಮಯಾಃ ಪರಿಧಯೋ ಭವನ್ತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ||೩,೭।೯||
[ಪುಟ ೩,೯೦]
ದೇವಾ ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯೇ ತಿಷ್ಠಮಾನಾಶ್ ಚತುರ್ಧಾ ವ್ಯುದಕ್ರಾಮನ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಸುಭಿಃ ಸೋಮೋ ರುದ್ರೈಸ್, ಇನ್ದ್ರೋ ಮರುದ್ಭಿಸ್, ವರುಣ ಆದಿತ್ಯೈಸ್ ತಾನ್ ವಾ ಏತೇನ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಯಾಜಯತ್ ತೇಷಾಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್ ತದ್ ಯ ಏತೇನ ಯಜತೇ ಭವತಿ ತೇ ವಾ ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯಾಭಿದ್ರೋಹಾದ್ ಅಬಿಭಯುಸ್ ತೇಷಾಂ ಯಾಃ ಪ್ರಿಯಾಸ್ ತನ್ವಾ ಆಸಂಸ್ ತಾಃ ಸಮವಾದ್ಯನ್, ತಾಃ ಸಮವಾಮೃಶನ್ ||
ಯೋ ನಸ್ ತನ್ ನಪಾದ್ ಯೋ ನೋ ಽನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಮೈ ದ್ರುಹ್ಯಾದ್ ಇತ ಏವ ಸಂ ನಿರೃಛಾತ್ || ಇತಿ ತೇ ಯದಾ ಸಮವಾಮೃಶಂಸ್ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸಃ ಸಮವಮೃಶನ್ತಿ ಭವನ್ತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರೈಷಾಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ ತಂ ಪ್ರಥಮಮ್ ಅವಮರ್ಶಯೇತ್, ಋಧ್ನೋತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಸರ್ವೇ ಸದೃಶಾಃ ಸ್ಯುರ್ ಇತಿ ಸರ್ವಾನ್ತ್ ಸಹಾವಮರ್ಶಯೇತ್ ಸರ್ವೇ ಹ ಸದೃಶಾ ಭವನ್ತಿ ಯೇ ವೈ ತೇ ಸಮವಾಮೃಶನ್ನ್ ಅಪಿ ವಾ ಇದಾನೀಂ ತೇ ಽನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಮೈ ನ ದ್ರುಹ್ಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸತಾನೂನಪ್ತ್ರಿಣೇ ನ ದ್ರೋಗ್ಧವೈ ಯದ್ ದ್ರುಹ್ಯೇತ್ ಪ್ರಿಯಾಯೈ ತನ್ವೈ ದ್ರುಹ್ಯೇತ್ ತೇ ವಾ ಅಮುಷ್ಮಿನ್ನ್ ಆದಿತ್ಯೇ ಪ್ರಿಯಾಸ್ ತನ್ವಃ ಸಂನ್ಯದಧತ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ತೇಜಿಷ್ಠಂ ತಪತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸೂರ್ಯದೇವತ್ಯಾ ಹಿ ಸರ್ವೇ ಸೋಮಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅಥೋ ಅತ್ರ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಾಸ್ ತನ್ವಸ್ ತಾ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಆಪತಯೇ ತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾಮೀತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ತೇನ ವಸುಭ್ಯೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪರಿಪತಯೇ ತ್ವೇತಿ ಸೋಮಾಯ ನ ರುತೇದ್ರೇಭ್ಯಸ್ ತನೂನಪ್ತ್ರಾ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತೇನ ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಶಕ್ಮನೇ ಶಾಕ್ವರಾಯೇತಿ ವರುಣಾಯ ತೇನಾದಿತ್ಯೇಭ್ಯಸ್, ಏತೇಭ್ಯೋ ವೈ ತದ್ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಽಗ್ರೇ ಗೃಹ್ಯತೇ ತೇಭ್ಯ ಏವೈನದ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಚತುರ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಚತುರ್ಧಾ ಹಿ ತೇ ವ್ಯುದಕ್ರಾಮನ್, ಆಪತಯೇ ತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾಮೀತಿ, ಆತ್ಮಾನಮ್ ಏವ ತೇನ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪರಿಪತಯೇ ತ್ವೇತಿ ಪ್ರಜಾಂ ತೇನ ತನೂನಪ್ತ್ರಾ ಇತಿ ಯಜ್ಞಂ ತೇನ ಶಕ್ಮನೇ ಶಾಕ್ವರಾಯೇತಿ ಪಶೂಂಸ್ ತೇನ ಯೋ ವೈ ದೇವಾನ್ತ್ ಸಾಧ್ಯಾನ್ ವೇದ ಸಿಧ್ಯತಿ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ಯತ್ರ ಕಾಮಯೇತ ಇಹ ಮೇ ಸಿಧ್ಯೇದ್ ಇತಿ, ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ ದೇವಾಃ ಸಾಧ್ಯಾಸ್, ಆತ್ಮಾನಮ್ ಏವ ದೀಕ್ಷಯಾ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅವಾನ್ತರದೀಕ್ಷಯಾ ಸಂತರಾಮ್ ಮೇಖಲಾಮ್ ಆಯಛತೇ ಕನೀಯೋ ವ್ರತಮ್ ಉಪೈತಿ, ಅನ್ತರಾ ಹ್ಯ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಪ್ರಜಾ ದ್ವಿವ್ರತೇನ ಭವಿತವ್ಯಮ್, ದ್ವೌ ವಾ ಋತೂ ಅಹಶ್ ಚ ರಾತ್ರಿಶ್ ಚ ಯದ್ ಏಕವ್ರತಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪತ್ನೀಮ್ ಅನ್ತರಿಯಾತ್, ಯಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ರುದ್ರಿಯಾ ತನೂರ್ ಇತಿ ವ್ರತಂ ವ್ರತಯತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏತರ್ಹಿ ದೇವತಾ ತಾಂ ಪ್ರೀಣಾತಿ ತಸ್ಯಾಂ ಹುತಂ ವ್ರತಯತಿ ಯದ್ ಏತೋ ಽನ್ಯಥಾ ವ್ರತಯೇದ್ ರುದ್ರ ಏನಮ್ ಅಭಿಮಾನುಕಃ ಸ್ಯಾತ್, ದೇವತಾಭಿರ್ ವಾ ಏಷ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಗಛತಿ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ಯಞ್ ಶೀತಾಭಿರ್ ಮಾರ್ಜಯೇತ ಶಮಯೇಯುರ್ ಅಥೋ ಯಥೇದಮ್ ಅದ್ಭಿರ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಉಪಸೃಷ್ಟ ಏವಂ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯತ್ ತಪ್ತಾಭಿರ್ ಮಾರ್ಜಯತೇ ಶಾನ್ತ್ಯೈ, ಅಥೋ ತೇಜೋ ವೈ ಮದನ್ತೀಸ್ ತೇಜ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||
ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೭।೧೦||
[ಪುಟ ೩,೯೨]
ಅಸುರಾಣಾಂ ವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಪುರ ಆಸನ್, ಅಯಸ್ಮಯ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ರಜತಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಹಿರಿಣೀ ದಿವಿ ತೇ ದೇವಾಃ ಸಂಸ್ತಮ್ಭಂಸಂಸ್ತಮ್ಭಂ ಪರಾಜಯನ್ತ, ಅನಾಯತನಾ ಹ್ಯ್ ಆಸನ್, ತ ಏತಾಃ ಪ್ರತಿಪುರೋ ಽಮನ್ವಿತ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ದಿವಿ, ಆಗ್ನೀಧ್ರಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಸದಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್, ತೇ ಽಬ್ರುವನ್, ಉಪಸೀದಾಮ, ಉಪಸದಾ ವೈ ಮಹಾಪುರಂ ಜಯನ್ತೀತಿ ತ ಉಪಾಸೀದನ್, ತದ್ ಉಪಸದಾಮ್ ಉಪಸತ್ತ್ವಮ್, ತಾನ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣುದನ್ತ ತ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಣುತ್ತಾ ಅಹರ್ ಅಶ್ರಯನ್ತ ಯತ್ ಪ್ರಾತರ್ ಉಪಸದಮ್ ಉಪಾಯನ್ನ್ ಅಹ್ನ ಏನಾಂಸ್ ತೇನ ಪ್ರಾಣುದನ್ತ ತೇ ಽಹ್ನಃ ಪ್ರಣುತ್ತಾ ರಾತ್ರೀಮ್ ಅಶ್ರಯನ್ತ ಯತ್ ಸಾಯಮ್ ಉಪಸದಮ್ ಉಪಾಯನ್ ರಾತ್ರ್ಯಾ ಏನಾಂಸ್ ತೇನ ಪ್ರಾಣುದನ್ತ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಉಪಸದಮ್ ಉಪೈತ್ಯ್ ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಣುದತೇ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ, ಅಥ ವೈ ತರ್ಹಿ ನೇಷುರ್ ಆಸೀತ್ ತೇ ದೇವಾ ಏತಾಮ್ ಇಷುಂ ಸಮಸ್ಕುರ್ವನ್, ಅಗ್ನಿಂ ಶೃಙ್ಗಮ್, ಸೋಮಂ ಶಲ್ಯಮ್, ವಿಷ್ಣುಂ ಕುಲ್ಮಲಮ್, ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಕ ಇಮಾಮ್ ಇಷುಮ್ ಅವಸ್ರಕ್ಷ್ಯತೀತಿ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್, ಅಯಮ್ ಏವ ರುದ್ರ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅವದನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ನೈವಮ್ ಏಕಶ್ ಚನೇಷುಮ್ ಅಸ್ತಾಮ್ ಮೀಮಾಂಸಾತಾ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಸ್ಯೇಷುರ್ ಅಸ್ತಾ ನ ಮೀಮಾಂಸಿತವ್ಯಾ ||
ಸತ್ಯಂಹಮ್ || ಇತ್ಯ್ ಏವ ಬ್ರೂಯಾತ್ ತಾಂ ವೈ ರುದ್ರೋ ವ್ಯಸೃಜತ್, ಏಷ ಹಿ ದೇವಾನಾಂ ಕ್ರೂರತಮಸ್ ತಯೇಮಾಃ ಪುರೋ ಽಭಿನತ್, ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ಸ ತಾಸ್ ತೇಜಸಾಭಿನತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಥಮ ಇಜ್ಯತೇ ಯದ್ ಅನ್ಯಾಂ ದೇವತಾಂ ಪೂರ್ವಾಂ ಯಜೇದ್ ಅವೀರ್ಯವತೀಃ ಸ್ಯುಸ್, ಅಷ್ಟೌ ಕೃತ್ವೋ ಜುಹ್ವಾಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಚತುರ್ ಉಪಭೃತಿ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೋ ಹೀಷೋಃ ಸಮಾಹಿತತಮಃ ಸಕೃತ್ ಪರಾಙ್ ಅತಿಕ್ರಾಮತಿ ಸಕೃದ್ ಧ್ಯ್ ಏವೇಷುಃ ಪರಾಚ್ಯ್ ಅಪತತ್, ಅತಿಕ್ರಮ್ಯಾಶ್ರಾವಯತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಭಿಜಿತ್ಯೈ ಯದ್ ಅನತಿಕ್ರಮ್ಯಾಶ್ರಾವಯೇದ್ ಅನಭಿಜಿತೋ ಽಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ರುವೇಣೋಪಸದೋ ಜುಹೋತಿ ಪುರಾಂ ವಾ ಏಷ ಜಿತಾನಾಮ್ ಅನ್ವಾರೋಹಸ್, ಏಕಾಮ್ ಏಕಾಹಂ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಏಕಾಮ್ ಏಕಾಹಮ್ ಏಕಾಂ ಹಿ ತ ಏಕಾಹಮ್ ಅಜಯನ್ನ್ ಏಕಾಮ್ ಏಕಾಹಮ್, ತಿಸ್ರ ಉಪಸದೋ ಜುಹೋತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಮ್ ಅಭಿಜಿತ್ಯೈ, ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ಮುಖೇನ ದೇವಾ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅನ್ವವಾಯನ್ನ್ ಉಪಸದ್ಭಿರ್ ಅಸುರಾನ್ ಪರಾಣುದ್ಯ, ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಏತನ್ ಮುಖೇನ ಯಜಮಾನ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅನ್ವವೈತ್ಯ್ ಉಪಸದ್ಭಿರ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಪರಾಣುದ್ಯ ಯಾಃ ಸಾಯಮ್ ಅನುವಾಕ್ಯಾಸ್ ತಾಃ ಪ್ರಾತರ್ ಯಾಜ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಯಾಃ ಪ್ರಾತರ್ ಅನುವಾಕ್ಯಾಸ್ ತಾಃ ಸಾಯಂ ಯಾಜ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಸ್ ತಥೋಭಯೀರ್ ವೀರ್ಯವತೀರ್ ಭವನ್ತಿ ||೩,೮।೧||
ಅಯಃ ಪ್ರಥಮಾಯಾಮ್ ಅವಧಾಯ ಜುಹೋತಿ ರಜತಂ ಮಧ್ಯಮಾಯಾಮ್, ಹರಿತಮ್ ಉತ್ತಮಾಯಾಮ್ ಏತದ್ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪೂರ್ಜಯನಮ್ ಅಕರೋತ್, ಯತ್ರ ಪುರಂ ಯುಧ್ಯೇಯುಸ್ ತದ್ ಏತಾಭಿರ್ ಜುಹುಯಾತ್ ಸರಾ ವಾ ಏಷಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ ಯತ್ ಕಿಂಚ ಪ್ರಾಚೀನಮ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಾತ್ ತದ್ ಉಪಾಂಶು ಚರನ್ತಿ, ಅಥ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಂ ಪ್ರತಿ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ ಘೃತಂ ವೈ ದೇವಾ ವಜ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಸೋಮಮ್ ಅಘ್ನನ್, ಸ್ರುಚೌ ಬಾಹೂ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ರುಚೌ ಸೌಮೀಮ್ ಆಹುತಿಂ ನಾಶಾತೇ ಅವಧಿಷುರ್ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಂ ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಸ್ರುಚೌ ಚಾಜ್ಯಂ ಚಾನ್ತಿಕಮ್ ಅಭಾರ್ಷುಸ್, ಯದ್ ಆಹ, ಅಂಶುರಂಶುಷ್ ಟೇ ದೇವ ಸೋಮಾಪ್ಯಾಯತಾಮ್ ಇತಿ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯ ಘ್ನನ್ತಃ ಕ್ರೂರಮ್ ಅಕ್ರಂಸ್ ತದ್ ಅಕ್ರೂರಮ್ ಅಕಸ್ ತದ್ ಆಪ್ಯಾಯಯತಿ ಸರ್ವ ಋತ್ವಿಜಾ ಆಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಹಿ ತಾನ್ತಂ ಭಿಷಜ್ಯನ್ತಿ ಯನ್ತಿ ವಾ ಏತೇ ಽಸ್ಮಾಲ್ ಲೋಕಾದ್ ಯೇ ಸೋಮಮ್ ಆಪ್ಯಾಯಯಿತುಮ್ ಉದಸ್ಥುಃ ಪರಾಞ್ಚೋ ಹಿ ಯನ್ತಿ, ಈಶ್ವರಾಃ ಪ್ರಮೇತೋಸ್, ಯದ್ ಆಹ, ಏಷ್ಟಾ ರಾಯಾ ಏಷ್ಟಾ ವಾಮಾನಿ ಪ್ರೇಷೇ ಭಗಾಯೇತಿ ತೇನಾಸ್ಮಾಲ್ ಲೋಕಾನ್ ನೈತಿ ತೇನಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಧೃತಾಸ್, ಅನಯೋರ್ ವಾ ಏಷ ಗರ್ಭಸ್, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏಷ ಆವೃಶ್ಚತೇ ಯಃ ಸೋಮಂ ಹನ್ತಿ ಯದ್ ಆಹ ನಮೋ ದಿವೇ ನಮಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತಿ, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏವ ನಮೋ ಽಕರ್ ಆತಿಥ್ಯಂ ವಾ ಉಪಸದಾಂ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್ ತಾನೂನಪ್ತ್ರಮ್ ಆಶೀಸ್ ತಸ್ಮಾನ್ ನ ಹೋತಾರಂ ವೃಣೀತೇ ನಾರ್ಷೇಯಮ್ ||
ಸೀದ ಹೋತಃ || ಇತ್ಯ್ ಏವಾಹ ಚತುರ್ವ್ರತಸ್ ತಿಸ್ರಸ್, ಚತ್ವಾರಿ ಹೀಷೋಃ ಪರ್ಣಾನಿ ತ್ರಿವ್ರತಸ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತ್ರಿಷನ್ಧಿರ್ ಹೀಷುಃ ಶೃಙ್ಗಂ ಶಲ್ಯಃ ಕುಲ್ಮಲಮ್, ದ್ವಿವ್ರತಸ್ ತಿಸ್ರಸ್, ದ್ವಿಷನ್ಧಿರ್ ಹೀಷುಃ ಶಲ್ಯಶ್ ಚ ಕುಲ್ಮಲಂ ಚ, ಏಕವ್ರತಸ್ ತಿಸ್ರಸ್, ಏಕಾ ಹ್ಯ್ ಏವೇಷುಸ್, ಏಷಾ ವೈ ಪರೋವರೀಯಸೀ ದೀಕ್ಷಾ ಕನೀಯೋ ವ್ರತಮ್ ಉಪೈತಿ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭಿಜಯತಿ, ಏಕವ್ರತಸ್ ತಿಸ್ರಸ್, ದ್ವಿವ್ರತಸ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತ್ರಿವ್ರತಸ್ ತಿಸ್ರಸ್, ಚತುರ್ವ್ರತಸ್ ತಿಸ್ರಸ್, ಏಷಾ ವಾ ಉತ್ಕ್ರಾಮನ್ತೀ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯ, ಉತ್ತರಮುತ್ತರಂ ಶ್ವಃಶ್ವಃ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ ದ್ವಾದಶಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ಯೋಪಸದಃ ಸ್ಯುರ್ ಅಶಾನ್ತಾ ನಿದಹೇಯುಸ್, ಯತ್ ತಿಸ್ರೋ ಽಹಿನಸ್ಯ ಯಥಾ ಗರೀಯಾನ್ ಭಾರ ಉಷ್ಣಿಹಾಂ ನಿಶೃಣಾತ್ಯ್ ಏವಂ ತತ್ ತತ್ ತಿಸ್ರ ಏವಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ಯೋಪಸದಃ ಕಾರ್ಯಾ ದ್ವಾದಶಾಹಿನಸ್ಯ ಸವೀರ್ಯತ್ವಾಯ ||೩,೮।೨||
ಅಭ್ಯರ್ಧೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞ ಆಸೀತ್ ತೇ ನಾವಿದುಸ್, ಇಹ ವಾ ಸ ಇಹ ವೇತಿ, ಅಸ್ತಿ ಯಜ್ಞಸ್, ಇತಿ ತ್ವ್ ಅವಿದುಸ್ ತೇನ ವೈ ಸಂಸೃಷ್ಟಿಮ್ ಐಛನ್, ತಂ ಪ್ರೈಷಮ್ ಐಛನ್ ತನ್ ನಾವಿನ್ದನ್, ತಂ ವಯಾಂಸ್ಯ್ ಉಪರ್ಯುಪರಿ ನಾತ್ಯಯತನ್, ತಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಉಪರ್ಯುಪರ್ಯ್ ಅತ್ಯಕ್ರಾಮತ್ ತಮ್ ಅಚಾಯತ್ ಸೋ ಽವೇತ್, ಅಚಿಕೇದ್ ವೈ ಮೇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಕೋ ಽಸಾ ಇತಿ, ಅಹಂ ದುರ್ಗೇ ಹನ್ತೇತಿ, ಅಥ ಕಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಸೀತಿ, ಅಹಂ ದುರ್ಗಾದ್ ಆಹರ್ತೇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ದುರ್ಗೇ ವೈ ಹನ್ತಾವೋಚಥಾಸ್, ಅಯಂ ವರಾಹ ಆಮುಖ ಏಕವಿಂಶತ್ಯಾಃ ಪುರಾಂ ಪಾರೇ ಽಶ್ಮಮಯೀನಾಮ್, ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಸುರಾಣಾಂ ವಸು ವಾಮಮ್ ಅನ್ತಸ್ ತಂ ಜಹೀತಿ ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರೋ ದ್ರುಂಭೂಲ್ಯಾಭ್ಯಾಯತ್ಯ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಹೃದಯಂ ಪ್ರಾವೃಶ್ಚತ್, ಏತದ್ ವಾ ಏಷಾಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ||
ಅತಿವಿದ್ಧಾ ವಿಥುರೇಣಾ ಚಿದ್ ಅಸ್ತಾಸ್ ತ್ರಿಃಸಪ್ತ ಸಾನು ಸಂಹಿತಾ ಗಿರೀಣಾಮ್ |
ನ ತದ್ ದೇವೋ ನ ಮರ್ತ್ಯಸ್ ತುತುರ್ಯಾದ್ ಯಾನಿ ಪ್ರವೃದ್ಧೋ ವೃಷಭಶ್ ಚಕಾರ || ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ದುರ್ಗಾದ್ ವಾ ಆಹರ್ತಾವೋಚಥಾಸ್, ಏತಮ್ ಆಹರೇತಿ ತಂ ವೈ ವಿಷ್ಣುರ್ ಆಹರತ್, ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಸ್, ಯಜ್ಞೋ ವೈ ತದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಸುರೇಭ್ಯೋ ಽಧ್ಯ್ ಆಹರತ್, ಯಜ್ಞೇನ ವೈ ತದ್ ಯಜ್ಞಂ ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವಿನ್ದನ್ತ, ಏತದ್ ವಾ ಏಷಾಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ||
ವಿಶ್ವೇತ್ ತಾ ವಿಷ್ಣುರ್ ಆಭರದ್ ಉರುಕ್ರಮಸ್ ತ್ವೇಷಿತಃ |
ಶತಂ ಮಹಿಷಾನ್ ಕ್ಷೀರಪಾಕಮ್ ಓದನಂ ವರಾಹಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಏಮುಷಮ್ || ಇತಿ ತದ್ ವೈ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಿನ್ದನ್ ಯದ್ ವೈ ತದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಿನ್ದಂಸ್ ತದ್ ದೇವಾಯಜನಸ್ಯ ದೇವಯಜನತ್ವಮ್, ಯದ್ ದೇವಯಜನಮ್ ಇಛನ್ತಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಇಛನ್ತಿ ಯದ್ ವಿನ್ದನ್ತಿ ಯಜ್ಞಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ ಯದ್ ವಾವ ಯಜಮಾನೋ ಜೋಷಯತೇ ತದ್ ದೇವಯಜನಮ್, ಯಜ್ಞಂ ವಾವೈತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಜೋಷಯತೇ, ಅಸುರಾಣಾಂ ವಾ ಇಯಮ್ ಅಗ್ರ ಆಸೀತ್, ಯಾವನ್ ನಿಷದ್ಯ ಪರಾಪಶ್ಯಂಸ್ ತದ್ ದೇವಾನಾಮ್, ತೇ ದೇವಾಃ ಸಲಾವೃಕೀಮ್ ಅಬ್ರುವನ್ ಯಾವದ್ ಇಯಂ ತ್ರಿಃ ಸಮನ್ತಂ ಪರ್ಯೇತಿ ತದ್ ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಇತಿ ಸಾ ವಾ ಇಮಾಂ ತ್ರಿಃ ಸಮನ್ತಂ ಪರ್ಯೈತ್ ತದ್ ವೈ ದೇವಾ ಇಮಾಮ್ ಅವಿನ್ದನ್ತ ತದ್ ವೇದ್ಯಾ ವೇದಿತ್ವಮ್, ವಿಷ್ಣುಂ ವೈ ದೇವಾ ಆನಯನ್ ವಾಮನಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಾವದ್ ಅಯಂ ತ್ರಿರ್ ವಿಕ್ರಮತೇ ತದ್ ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಇತಿ ಸ ವಾ ಇದಮ್ ಏವಾಗ್ರೇ ವ್ಯಕ್ರಮತ, ಅಥೇದಮ್ ಅಥಾದಸ್ ತದ್ ವೈ ದೇವಾ ಇಹ ಮಾಮ್ ಅವಿನ್ದನ್ತ ತದ್ ವೇದ್ಯಾ ವೇದಿತ್ವಮ್, ಸರ್ವಾ ವಾ ಇಯಂ ಪೃಥಿವೀ ವೇದಿಸ್, ಇಯಂ ಮೇಖಲಮ್ ಇತಿ ತ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಯಜಮಾನಃ ಪರಿಗೃಹ್ಣೀತೇ ಯಾವದ್ಯಾವದ್ ವೈ ಯಜಮಾನೋ ವೇದ್ಯಾಃ ಕುರುತೇ ತಾವತಾತ್ತಾವತ್ತಾತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಜಯತಿ ತಸ್ಮಾನ್ ಮಹತೀ ಕಾರ್ಯಾ ಜ್ಯಾಯಸೀಜ್ಯಾಯಸೀ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತದ್ ಯತ್ ಕಿಂಚಾಸುರಾಣಾಂ ಸ್ವಮ್ ಆಸೀತ್ ತದ್ ದೇವಾ ವೇದ್ಯಾವಿನ್ದನ್ತ ತದ್ ವೇದ್ಯಾ ವೇದಿತ್ವಮ್, ತೇಷಾಂ ಯತ್ ಪ್ರಿಯಂ ವಸ್ವ್ ಆಸೀತ್ ತೇನಾಪಾಧಾವನ್ನ್ ಅನೇನ ಚಿನ್ ಮುಚ್ಯಾಮಹಾ ಇತಿ ತದ್ ದೇವಾ ಉತ್ತರವೇದ್ಯಾವಿನ್ದನ್ತ ತದ್ ಉತ್ತರಂ ವೈ ಶ್ರೇಯೋ ಽವಿದಾಮಹೀತಿ ತದ್ ಉತ್ತರವೇದ್ಯಾ ಉತ್ತರವೇದಿತ್ವಮ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವೇದಿಂ ಚೋತ್ತರವೇದಿಂ ಚ ಕುರುತೇ ಽಭಿಪೂರ್ವಮ್ ಏವ ಸಪತ್ನಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವಸು ವೇದೋ ವೃಞ್ಜಾನ ಏತಿ ||೩,೮।೩||
ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಪ್ರಕ್ರಮಾಃ ಪ್ರಾಚೀ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರ್ ಅಗ್ರೇಣ ತ್ರಿಂಶಜ್ ಜಘನೇನ ತಥಾ ವಿರಾಜಾ ಸಂಮಿತಾ, ಅಥೋ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ವಿರಾಟ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾವಾಸ್ಯೈತದ್ ಯಜ್ಞಮುಖೇ ಯುನಕ್ತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಏಷಾಭ್ಯನುಕ್ತಾ ||
[ಪುಟ ೩,೯೭]
ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ಪತ್ಯಾ ಸುಜಿತಂ ಜಿಗಾಯೋದಂಶೇನ ಪತಿವಿದ್ಯೇ ಬಿಭೇದ |
ತ್ರಿಂಶದ್ ಯಸ್ಯಾ ಜಘನಂ ಯೋಜನಾನ್ಯ್ ಉಪಸ್ಥಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಸ್ಥವಿರಂ ಬಿಭರ್ತಿ || ಇತಿ ಯದ್ ವಾವ ಪ್ರಾಚೀನಪ್ರವಣಂ ತದ್ ದೇವಯಜನಮ್, ಪ್ರಾಞ್ಚಂ ಹಿ ತಂ ಶಯಾನಮ್ ಅವಿದನ್, ಅಥ ಯತ್ ಪ್ರಾಚೀನಪ್ರವಣಮ್ ಉದೀಚೀನಾಪನತಂ ತದ್ ಯಜೇತ ಯಃ ಕಾಮಯೇತೋಭಯೋರ್ ಲೋಕಯೋರ್ ಋಧ್ನುಯಾಮ್ ಇತಿ, ಉಭಯೋರ್ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕಯೋಸ್, ಉಭಯೋರ್ ಏವ ಲೋಕಯೋರ್ ಋಧ್ನೋತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದೇವಯಜನಸ್ಯೋತ್ತರಾದ್ ಅನ್ಯದ್ ದೇವಯಜನಂ ತದ್ ಯಜೇತ ಯಃ ಕಾಮಯೇತಾಭಿ ಮೋತ್ತರೋ ಯಜ್ಞೋ ನಮೇದ್ ಇತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಉತ್ತರಾವನ್ ನಾಮ ದೇವಯಜನಮ್ ಅಭ್ಯ್ ಏನಮ್ ಉತ್ತರೋ ಯಜ್ಞೋ ನಮತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದೇವಯಜನಸ್ಯ ಮಧ್ಯತೋ ಬಹುಲಾ ಓಷಧಯಸ್ ತತ್ ಪಶುಕಾಮೋ ಯಜೇತ ಪಶವೋ ವಾ ಓಷಧಯಃ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ ಯತ್ ಸಮಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ತದ್ ಗತಶ್ರೀರ್ ಯಜೇತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಏಷ ಯೋ ಗತಶ್ರೀಸ್ ತದ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಪಾಪೋ ಹಿ ಸ ತತಃ ಪ್ರಚ್ಯವಮಾನಸ್, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದೇವಯಜನಸ್ಯಾಪಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ತದ್ ಯಜೇತ ಯಃ ಕಾಮಯೇತಾಭಿ ಮೋತ್ತರೋ ಯಜ್ಞೋ ನಮೇದ್ ಇತಿ, ಏತದ್ ವೈ ಪುರೋಹವಿರ್ ನಾಮ ದೇವಯಜನಮ್ ಅಭ್ಯ್ ಏನಮ್ ಉತ್ತರೋ ಯಜ್ಞೋ ನಮತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದೇವಯಜನಸ್ಯ ಪನ್ಥಾಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಇರಿಣಂ ವಾ ಕರ್ತೋ ವಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ಯಜೇತ, ಏತದ್ ವಾ ಆಪ್ತಂ ದೇವಯಜನಂ ಸದೇವಮ್, ಯದ್ ಧಿ ದೇವಯಜನಾದ್ ದೇವಯಜನಮ್ ಉಞ್ಶಿಂಷೇದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಲೋಕಮ್ ಉಞ್ಶಿಂಷೇತ್, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದೇವಯಜನಸ್ಯಾಹವನೀಯಾದ್ ಅನ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಚೀರ್ ಆಪೋ ಧಾವನ್ತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾದ್ ಅನ್ಯಾಃ ಪ್ರತೀಚೀಸ್ ತದ್ ಯಜೇತ ಯಂ ತಲ್ಪೇ ವಾ ಪಾತ್ರೇ ವಾ ಮೀಮಾಂಸೇರನ್, ಅನುಷಕ್ತೋ ಹಿ ವಾ ಏಷ ಪಾಪ್ಮನಾ, ಅಥೈತನ್ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ, ಏತದ್ ವೈ ವ್ಯಾವೃತ್ತಂ ಪಾಪ್ಮನಾ ಪಾಪ್ಮನೈವೈನಂ ವ್ಯಾವರ್ತಯನ್ತಿ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತಿಷ್ಠತೇ ಪ್ರಾಚೀನಮ್ ಅಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಮ್ ಏತಿ ಪ್ರತೀಚೀನಂ ವ್ಯೃದ್ಧಮ್, ಪಶವೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಮ್ ಆಪಃ ಖಲು ವೈ ಪಶವಸ್, ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಙ್ ಅವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವೇಯಾದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವ್ಯೃಧ್ಯೇನ ವ್ಯೃಧ್ಯೇತ, ಅಥ ಯತ್ ಪ್ರಾಙ್ ಅವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವೈತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಾ ಏತತ್ ಸಮೃಧ್ಯೇನ ಸಮೃಧ್ಯತೇ ಯತ್ ತ್ರ್ಯುನ್ನತಂ ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ಯಜೇತ ಯಸ್ಯಾಹವನೀಯಂ ಚ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಚಾನ್ತರೋನ್ನತಮ್, ಯಸ್ಯ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಚ ಸದಶ್ ಚಾನ್ತರೋನ್ನತಮ್, ಯಸ್ಯ ಸದಶ್ ಚ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಂ ಚಾನ್ತರೋನ್ನತಮ್ ಅತೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುರ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉದಜಯತ್, ವಿಷ್ಣೋರ್ ಏವೋಜ್ಜಿತಮ್ ಅನ್ವ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉಜ್ಜಯತಿ ಪ್ರೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನುದತೇ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದೇವಯಜನಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತ ಉನ್ನತಂ ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವಾನ್ ಯಜೇತ, ಏತಾಂ ವೈ ದಿಶಂ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಪ್ರಣುದ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ಅಥೈಭ್ಯೋ ಽಮುಮ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಪರಿಧಿಂ ಪರ್ಯದಧುರ್ ಅಪುನರಾಭಾವಾಯ, ಏತಾಂ ವಾ ಏತದ್ ದಿಶಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಪ್ರಣುದ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ, ಅಥಾಸ್ಮಾ ಅಮುಮ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಪರಿಧಿಂ ಪರಿದಧಾತ್ಯ್ ಅಪುನರಾಭಾವಾಯ ಸ್ಥಲೇ ಯಜೇತ ಯಃ ಕಾಮಯೇತೋಭಯೇಷಾಂ ದೇವಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಪ್ರಕಾಶಂ ಗಛೇಯಮ್ ಇತಿ ಪ್ರಕಾಶೋ ವೈ ನಾಮೈತದ್ ದೇವಯಜನಮ್ ಉಭಯೇಷಾಂ ದೇವಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಪ್ರಕಾಶಂ ಗಛತಿ, ಅಭಿಶಸ್ಯಮಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಪರೋಕ್ಷಂ ಗುಹಾ ವನೇ ಪರೋಕ್ಷಂ ಪೃಷ್ಠಾನ್ಯ್ ಅಪೇಯುಃ ಪರೋಕ್ಷಂ ವಾ ಏಷ ಯಮ್ ಅಭಿಶಂಸನ್ತಿ ಪರೋಕ್ಷಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾದ್ ಗುಹಾ ಪಾಪೀಯಾಂ ವಾಚಂ ಕರೋತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ಹೋತಾ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಮ್ ಅನುಬ್ರುವನ್ನ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಪಃ ಸೂರ್ಯಂ ತಾನಿ ಪಶ್ಯೇತ್ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮೋ ಯಜೇತ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ವಾ ಅಗ್ನಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಆಪಸ್, ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಏವ ಸಂದಧಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದೇವಯಜನಸ್ಯಾನ್ಯಾಅನ್ಯಾ ಮಧ್ಯತೋ ಬಹುಲಾ ಓಷಧಯಸ್, ಅತೋ ವಾ ಅಙ್ಗಿರಸಃ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜನ್ತ ತತ್ ಪಶುಕಾಮೋ ಯಜೇತ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದೇವಯಜನಸ್ಯ ಮಧ್ಯತ ಉನ್ನತಮ್ ಅತೋ ವಾ ಅಙ್ಗಿರಸಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತತ್ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮೋ ಯಜೇತ ನಿರ್ವಸ್ಕೇ ಽಭಿಚರನ್ ಯಜೇತ ಯಥೈವೈತಂ ನಿರ್ಣಯತ್ಯ್ ಏವಂ ತಂ ನಿರ್ಣಯತಿ ಯಮ್ ಅಭಿಚರತಿ ಯತ್ ಕಾರ್ಯಮ್ ಇವ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ಯಜೇತ ಯಃ ಕಾರ್ಯ ಇವ ಸ್ಯಾತ್, ಆತ್ಮಾ ವೈ ದೇವಯಜನಮ್, ಕರೋತ್ಯ್ ಏವೈನಮ್, ಯೇ ಯುವಾನ ಆರ್ಷೇಯಾ ಋತ್ವಿಜೋ ವಹ್ನಯಸ್ ತದ್ ದೇವಯಜನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುಸ್, ಯುವೈವಾರ್ತ್ವಿಜೀನಾ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾವ ದೇವಯಜನಮ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಯತ್ರೈವ ಕ್ವಚಾಗ್ನಿಮ್ ಆಧಾಯ ಯಜತೇ ದೇವಯಜನ ಏವ ಯಜತೇ ||೩,೮।೪||
ಯದ್ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಯಜ್ಞಿಯಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಯತ್ ಸದೇವಂ ತದ್ ಉತ್ಕ್ರಮ್ಯಾತಿಷ್ಠದ್ ಅನ್ತರಾ ದೇವಾಸುರಾನ್ತ್ ಸಂಯತಾನ್ತ್ ಸಿಂಹೀರೂಪಮ್ ಇವ ಭೂತ್ವಾ ತೇ ಽವಿದುಸ್, ಯತರಾನ್ ವಾ ಇಯಮ್ ಉಪಾವರ್ತ್ಸ್ಯತಿ ತ ಇದಂ ಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತಸ್ಯಾಂ ವಾ ಉಭಯ ಐಛನ್ತ ಸಾ ನಾನ್ಯತರಾಂಶ್ಚನೋಪಾವರ್ತತ ತಾಂ ದೇವಾ ಅಪಾಶಾಸುಸ್, ಉಪ ನಾ ಆವರ್ತಸ್ವೇತಿ ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಮಾಮ್ ಏವ ಪರ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ವ್ಯಾಘಾರಯಾತ್ ಸ ಯತ್ಕಾಮೋ ಮಾಂ ವ್ಯಾಘಾರಯಾತ್ ತಮ್ ಏವ ಸ ಕಾಮಮ್ ಅಶ್ನುವದ್ ಇತಿ ತಾಂ ದೇವಾಃ ಪೂರ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ವ್ಯಾಘಾರಯನ್, ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಏತಾಂ ಪೂರ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ವ್ಯಾಘಾರಯತಿ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯದ್ ವೈ ತದ್ ಉತ್ಕ್ರಮ್ಯಾತಿಷ್ಠದ್ ಅನ್ತರಾ ದೇವಾಸುರಾನ್ತ್ ಸಂಯತ್ತಾನ್ತ್ ಸಿಂಹೀರುಪಮ್ ಇವ ಭೂತ್ವಾ ಸಾ ವಾ ಉತ್ತರವೇದಿಸ್ ತಪ್ತಾಯನೀ ಮೇ ಽಸೀತಿ ತಪ್ತಾ ಹಿ ತೇ ತಾಮ್ ಅವಿನ್ದನ್ತ ವಿತ್ತಾಯನೀ ಮೇ ಽಸೀತಿ ವಿತ್ತಾ ಹಿ ತೇ ತಾಮ್ ಅವಿನ್ದನ್ತ, ಅವತಾನ್ ಮಾ ನಾಥಿತಮ್ ಇತಿ ನಾಥಿತಾಂ ಹಿ ಸಾ ತಾನ್ ಆವತ್, ಅವತಾದ್ ವ್ಯಥಿತಮ್ ಇತಿ ವ್ಯಥಿತಾಂ ಹಿ ಸಾ ತಾನ್ ಆವತ್, ಏತದೇತದ್ ವಾ ಏತಯಾ ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವಿನ್ದನ್ತ, ಏತದೇತದ್ ಏವೈತಯಾ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಅಗ್ನೇ ಅಙ್ಗಿರೋ ಯೋ ಽಸ್ಯಾಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧ್ಯಸೀತಿ ಯ ಏವೈಷು ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷ್ವ್ ಅಗ್ನಯಸ್ ತಾನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ವಿದೇರ್ ಅಗ್ನೇ ನಭೋ ನಾಮ ಯತ್ತಾ ಇತಿ ನಭೋ ಹಿ ನಾಮ ಸೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಆಸೀತ್, ಜಾನುದಘ್ನಂ ಖೇಯಮೇತ, ಅವತೀ ವಾ ಅಸ್ಯಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಜೀವಂ ಯಜ್ಞಿಯಮ್, ತದ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ ಮಹಿಷೀರ್ ಅಸೀತಿ ಸಿಂಹೀರೂಪಮ್ ಇವ ಹಿ ತನ್ ಮಹಿಷೀರೂಪಮ್ ಇವ ಭೂತ್ವಾತಿಷ್ಠತ್, ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುನ್ಧಸ್ವ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುಮ್ಭಸ್ವೇತಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಾಂ ಶುನ್ಧನ್ತಿ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುಮ್ಭನ್ತಿ ನಿಃಸಾರಯತಿ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಉದ್ಘ್ನನ್ತಃ ಕ್ರೂರಮ್ ಅಕ್ರಂಸ್ ತದ್ ಅಕ್ರೂರಮ್ ಅಕಸ್ ತನ್ ನಿಃಸಾರಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಘೋಷಾಸ್ ತ್ವಾ ಪುರಸ್ತಾದ್ ವಸುಭಿಃ ಪಾನ್ತ್ವ್ ಇತಿ, ಏತದ್ದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶಸ್, ಯಥಾದೇವತಮ್ ಏವೈನಾಂ ಪ್ರೌಕ್ಷೀತ್, ಅತೋ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಮನಸಾ ವಿನುದ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತ ಏತಾ ದೇವತಾ ಅನ್ತತೋ ಽದಧತಾಸುರಾಣಾಮ್ ಅನನ್ವಗ್ಭಾವಾಯ, ಅತೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಮನಸಾ ವಿನುದ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ಸ ಏತಾ ದೇವತಾ ಅನ್ತತೋ ಧತ್ತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯಾನನ್ವಗ್ಭಾವಾಯ ತೇ ಽಕಾಮಯನ್ತ ಸಪತ್ನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಸಹೇಮಹೀತಿ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ ಸಪತ್ನಸಾಹೀ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತಮ್ ಏವ ತೇನ ಕಾಮಮ್ ಆಶುನುವತ ಸಪತ್ನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಸಾಢ್ವಾ ತೇ ಽಕಾಮಯನ್ತ ಪಶವೋ ನಃ ಸ್ಯುರ್ ಇತಿ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ ರಾಯಸ್ಪೋಷವನಿಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತಮ್ ಏವ ತೇನ ಕಾಮಮ್ ಆಶ್ನುವತ ಸಪತ್ನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಸಾಢ್ವಾ ಪಶೂನ್ ಭಿತ್ತ್ವಾ ತೇ ಽಕಾಮಯನ್ತ ಪ್ರಜಾನಃ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ ಸುಪ್ರಜಾವನಿಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತಮ್ ಏವ ತೇನ ಕಾಮಮ್ ಆಶ್ನುವತ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸ್ಯ್ ಆದಿತ್ಯವನಿಃ ಸಜಾತವನಿಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಆದಿತ್ಯಾಭಿರ್ ಹಿ ಸಾ ಪ್ರಜಾಭಿಃ ಸಹ ತೇ ಽಕಾಮಯನ್ತ ದೇವಾ ನೋ ಯಜ್ಞಂ ವಿದ್ಯುರ್ ಇತಿ ಸಿಂಹೀರ್ ಅಸಿ, ಆವಹ ದೇವಾನ್ ದೇವಾಯತೇ ಯಜಮಾನಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತಮ್ ಏವ ತೇನ ಕಾಮಮ್ ಆಶ್ನುವತ ಭೂತೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವೇತ್ಯ್ ಉದ್ದಿಶತಿ ದೇವಾ ಹ್ಯ್ ಏವ ಭೂತಾಸ್, ಯತ್ರ ವಾ ಅದೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಹೋತ್ರಾದ್ ಭೀಷಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷ್ವ್ ಅವಸತ್, ಯಾಂ ಪಶುಷ್ವ್ ಅವಸತ್ ತಾಮ್ ಅನಾಛಿನ್ನಸ್ತುಕಸ್ಯಾನ್ತರಾಶೃಙ್ಗಮ್ ಅವಸತ್, ಯಾಂ ವನಸ್ಪತಿಷು ಪೂತುದ್ರೌ ಯಾಮ್ ಓಷಧೀಷು ತಾಂ ಸುಗನ್ಧಿತೇಜನೇ ಯತ್ ಸಂಭಾರಾನ್ತ್ ಸಂಭರತಿ ಯದ್ ಏವಾತ್ರಾಗ್ನೇರ್ ನ್ಯಕ್ತಂ ತತ್ ಸಂಭರತಿ ಯಾನಿ ವಾ ಅದೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅಸ್ಥಾನ್ಯ್ ಅಧೂನುತ ಸ ಪೂತುದ್ರುರ್ ಅಭವತ್, ಯನ್ ಮಾಂಸಂ ತದ್ ಗುಗ್ಗುಲು ಯತ್ ಪೂಯಿತಮ್ ಉಪಶ್ಲಿಷ್ಟಂ ಸ ಸುಗನ್ಧಿತೇಜನಸ್, ಯದ್ ಏತೇ ಸಂಭಾರಾ ಭವನ್ತಿ ಯದ್ ಏವಾತ್ರಾಗ್ನೇರ್ ನ್ಯಕ್ತಂ ತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ವಿಶ್ವಾಯುರ್ ಅಸಿ ಪೃಥಿವೀಂ ದೃಂಹೇತಿ, ಏಷಾಂ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಲೋಕಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಪರಿಧೀಯನ್ತೇ ಧ್ರುವಕ್ಷಿತಿರ್ ಅಸಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದೃಂಹೇತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ಅಚ್ಯುತಕ್ಷಿದ್ ಅಸಿ ದಿವಂ ದೃಂಹೇತಿ ದಿವಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಜೀಗಮತ್, ಅಗ್ನೇರ್ ಭಸ್ಮಾಸಿ, ಅಗ್ನೇಃ ಪುರೀಷಮ್ ಅಸೀತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ಭಸ್ಮಾಗ್ನೇಃ ಪುರೀಷಮ್, ದೇವಪಾತ್ರಂ ವಾ ಉತ್ತರವೇದಿ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವಪಾತ್ರಂ ಪ್ರೋಚ್ಯಮ್, ವೈಭ್ರಾಜಾ ದೇವಾಸ್, ಯದ್ ಆಹ ವಿಭ್ರಾಡ್ ಬೃಹತ್ ಪಿಬತು ಸೋಮ್ಯಂ ಮಧ್ವ್ ಇತಿ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ದೇವಪಾತ್ರಂ ಪ್ರಾಹ ಪ್ರ ವಸೀಯಸಃ ಪಾತ್ರಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ತು ಪಾತ್ರೇ ನ ಮೀಮಾಂಸೇತ ಯಃ ಪಾತ್ರಿಯ ಇವ ಸ್ಯಾತ್ ||೩,೮।೫||
ಏತಾವತೀ ವಾ ಇಯಂ ಪೃಥಿವೀ ಯಾವತೀ ವೇದಿಸ್, ಅಪರಿಮಿತಾದ್ ವಾ ಏತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿರ್ಭಜ್ಯ ಯಜಮಾನಾಯ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಋಕ್ಷಂ ವಾ ಅಮೇಧ್ಯಮ್ ಆಪೋ ಹವಿಸ್, ಯತ್ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ, ಋಕ್ಷಂ ವಾ ಅಮೇಧ್ಯಮ್, ಯದ್ ಬರ್ಹಿಃ ಸ್ತೃಣಾತಿ ಮೇಧ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಾಂ ಕರೋತಿ, ಏತಾವತೀ ವಾ ಇಯಂ ಪೃಥಿವೀ ಯಾವತೀ ವೇದಿಃ ಪ್ರಜಾ ಬರ್ಹಿಸ್, ಯದ್ ಬರ್ಹಿಃ ಸ್ತೃಣಾತಿ, ಅಸ್ಯಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಪ್ರಸ್ತರಃ ಪ್ರಜಾ ಬರ್ಹಿಸ್, ಯತ್ ಪ್ರಸ್ತರಮ್ ಉತ್ತರಂ ಬರ್ಹಿಷಃ ಸಾದಯತಿ ಯಜಮಾನಂ ವಾ ಏತದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಆಸಾಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯತ್ ತೃಣೇ ಅನ್ತರ್ದಧಾತಿ ತೇನ ಯಜಮಾನೋ ಯಜಮಾನೇನ ವ್ಯಾವರ್ತತೇ ಬಹುಲಂ ಬರ್ಹಿಃ ಸ್ತೃಣಾತಿ, ಅಕ್ಷೋಧುಕಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ಪ್ರಾಚೀನಂ ಬರ್ಹಿಃ ಸ್ತೃಣಾತಿ ಪ್ರಾಙ್ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ಯತ್ ಪ್ರತೀಚೀನಂ ಸ್ತೃಣೀಯಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಾದಾಜ್ಯಾಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಘಾತುಕಂ ಸ್ಯಾತ್, ದೇವೇಷುರ್ ವೈ ವೇದಿಸ್, ಯತ್ರ ವೈ ದೇವೇಷ್ವಾ ಸಂನತಯಾ ಕಾಮಯತೇ ತದ್ ಧನ್ತಿ ಯದ್ ವೇದಿಂ ಕಲ್ಪಯತಿ ದೇವೇಷುಂ ವಾ ಏತತ್ ಸಂನಮತಿ ತಯಾ ಸಂನತಯಾ ಯತ್ರ ಯಜಮಾನಃ ಕಾಮಯತೇ ತದ್ ಧನ್ತಿ ತ್ರಯೋ ವೈ ಪೂರ್ವೇ ಽಗ್ನಯಃ ಪ್ರಾಧನ್ವನ್ ಹವ್ಯಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವಹನ್ತಸ್, ವಷಟ್ಕಾರಃ ಪ್ರಾವೃಶ್ಚತ್, ಅಥ ಯೋ ಽಯಮ್ ಇದಾನೀಂ ಸ ಭೀಷಾಪಾದ್ರವದ್ ಈದೃಗ್ ಉ ಸ ಆರಿಷ್ಯತೀತಿ ತಂ ದೇವಾ ಅಪಾಶಾಸುಸ್, ಉಪ ನಾ ಆವರ್ತಸ್ವೇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ತ್ರಯೋ ವೈ ಮೇ ಪೂರ್ವೇ ಭ್ರಾತರಃ ಪ್ರಾಧನ್ವನ್ ಹವ್ಯಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವಹನ್ತಸ್, ವಷಟ್ಕಾರಃ ಪ್ರಾವೃಶ್ಚತ್ ತೇಷಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಯದ್ ಏವ ಕಿಂಚಾಹುತಂ ಬಹಿಷ್ಪರಿಧಿ ಸ್ಕನ್ದೇತ್ ತದ್ ಏವ ತೇಷಾಂ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಅಸದ್ ಇತಿ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಅಸ್ಥನ್ವನ್ತೋ ಹಿ ವೈ ತ ಆಸನ್, ಅಥ ತೇ ಪ್ರಾಧನ್ವನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅಸ್ಥಾನಿ ನು ಧವಿಷ್ಯೇ, ಅಥೋಪಾವರ್ತ್ಸ್ಯಾಮೀತಿ ತೇ ವಾ ಅನ್ವಾಯನ್, ತೇ ಸಮನ್ತಂ ಪರ್ಯವಿಶನ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಗೋಪೀಥಾಯ, ಅಯಂ ವಾವ ಯಜ್ಞಾಯೋಪಧೀಯತೇ ಽಯಂ ಯಜಮಾನಾಯಾಯಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ, ಇಮೌ ಪ್ರತರಂ ಕರೋತೀಮಮ್ ಅಪತರಮ್, ಯಜ್ಞೇನ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನಂ ಪ್ರತರಂ ಕರೋತಿ ಯಜ್ಞೇನಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅಪತರಂ ಕರೋತಿ ಸಂಧಿಂ ಪ್ರತಿಜುಹೋತಿ ನ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಹುತಿಸ್ ತರತಿ ಮುಖತ ಏವೈನಾನ್ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಅಥೋ ಸುತೀರ್ಥೇನ ವಾ ಏತದ್ ಆಹುತೀಸ್ ತಾರಯತಿ, ಅಯಂ ವಾವ ಭೂಪತಿಸ್, ಅಯಂ ಭುವನಪತಿಸ್, ಅಯಂ ಭೂತಾನಾಂ ಪತಿಸ್, ಅಥ ಯೋ ಽಯಮ್ ಇದಾನೀಂ ಸ ಭೂತಿಸ್, ಯದ್ ಆಹುತಂ ಬಹಿಷ್ಪರಿಧಿ ಸ್ಕನ್ದೇತ್ ತದ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ||
ಭೂಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಭುವನಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಭೂತಾನಾಂ ಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಭಾಗಧೇಯಂ ವಾವೈಷಾಮ್ ಏತತ್ ಪ್ರೀಣಾತ್ಯ್ ಏವೈನಾನ್ ಅಥೋ ಹವಿಷಾ ವಾ ಏತತ್ ಸ್ಕನ್ನೇನ ದ್ವಿತೀಯಾಮ್ ಆಶಿಷಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹಾರುಣ ಔಪವೇಶಿಃ ಕಿಮ್ ಉ ಸ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜೇತ ಯೋ ಹವಿಷಾ ಸ್ಕನ್ನೇನ ದ್ವಿತೀಯಾಮ್ ಆಶಿಷಮ್ ಅವರುನ್ಧಂ ನ ವಿದ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತದ್ ದ್ವಿತೀಯಾಮ್ ಏವೈತೇನಾಶಿಷಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ||೩,೮।೬||
ಯೇ ಪುರಾ ಗ್ರನ್ಥಯೋ ಭವನ್ತಿ ತಾನ್ ವಿಸ್ರಂಸಯನ್ತಿ ಮಾನುಷಸ್ಯ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ಪ್ರಣೇನಿಜತಿ ಯದ್ ಏವೈನಯೋರ್ ಅಭಿನಿಷಣ್ಣಂ ಶಮಲಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಂ ತಞ್ ಶುನ್ಧನ್ತಿ ಯುಞ್ಜತೇ ಮನ ಉತ ಯುಞ್ಜತೇ ಧಿಯಾ ಇತಿ ಜುಹೋತಿ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಏವ ಸಾವಿತ್ರ್ಯಾ ಜುಹೋತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತೇ ಏವ ಪ್ರವರ್ತೇತೇ ಹವಿರ್ ವೈ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಯದ್ ಉಪಾನಕ್ತಿ ಹವಿರ್ಭೂತ ಏವ ಪ್ರವರ್ತೇತೇ ಅಥೋ ಅಭಿವೃತ್ತೇ ಏವ ಪತ್ನ್ಯ್ ಉಪಾನಕ್ತಿ ಯದ್ ವೈ ಪತ್ನೀ ಯಜ್ಞೇ ಕರೋತಿ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ವೈ ಪತ್ನ್ಯ್ ಉಪಾನಕ್ತಿ, ಏಷ ವೈ ಪತ್ನ್ಯಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ವಾರಮ್ಭೋ ಯದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕರೋತಿ, ಅನ್ವಾರಮ್ಭಾಯ ವೈ ಪತ್ನ್ಯ್ ಉಪಾನಕ್ತಿ ಪ್ರಾಚೀನಮ್ ಉಪಾನಕ್ತಿ ಪ್ರಾಙ್ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್ ತ್ರಿರ್ ಅನ್ಯತ್ ತ್ರಿರ್ ಅನ್ಯದ್ ಉಪಾನಕ್ತಿ, ಅಪರಿಮಿತಂ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಉಪಾಞ್ಜನ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾನಕ್ತಿ, ಉದೀಚೀ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಮನುಷ್ಯಲೋಕಮ್ ಉಪಾವರ್ತೇತೇ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏಷ ಉಭಯತಃ ಸಂದಷ್ಟಃ ಶುಷ್ಕಸ್, ಯದ್ ಉಪಾನಕ್ತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಶುಷ್ಕೋ ವಾ ಏಷ ದುರ್ವಾಗ್ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಗೃಹಮ್ ಆವದತಿ ಸ ಈಶ್ವರೋ ಽಶಾನ್ತೋ ಯಜಮಾನಂ ಹಿಂಸಿತೋಸ್ ತದ್ ಅನುಗೃಹ್ಣನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ಯದ್ಯ್ ಉತ್ಕ್ಷ್ವೇದೇತ್ ಸುವಾಗ್ ಆವದ ದೇವ ದುರ್ಯಾನ್ ಇತಿ ವದೇತ್, ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ, ಅಥೋ ಶಮಯಿತ್ವೈವಾಶಿಷಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಹವಿರ್ ವೈ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಸ್ತೀರ್ತ್ವಾ ವೈ ಬರ್ಹಿರ್ ಹವಿರ್ ಆಸಾದಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಸ್ತರಂ ಸ್ತೀರ್ತ್ವಾ ಪ್ರವರ್ತಯನ್ತಿ ಹವಿರ್ ವೈ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಅನೂಚ್ಯಮಾನಾಸು ವೈ ಸಾಮಿಧೇನೀಷು ಹವಿರ್ ಆಸಾದಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರವರ್ತ್ಯಮಾನಯೋರ್ ಹೋತಾನ್ವಾಹ, ಇಮೇ ವಾ ಏತೇ ಇಮೇ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರವರ್ತಯನ್ತಿ ಯದ್ ಧವಿರ್ಧಾನೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಪೂರ್ವಸ್ಯಾ ಜನತಾತಾ ಅಪರಾ ಜನತಾ ಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹುಕಾ ತೇ ಯರ್ಹಿ ಪ್ರವರ್ತಯೇಯುಸ್ ತರ್ಹಿ ಹೋತಾನುಬ್ರುವನ್ ಮನಸಾ ಪದಾ ತಾಂ ಜನತಾಂ ಪ್ರತಿನುದೇತ್, ಅಪ ಜನ್ಯಂ ಭಯಂ ನುದೇತಿ ವಿಡ್ ವಾ ಏಷಾ ವಿಶಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರತಿನುದತೇ, ಅನಭ್ಯವಚಾರುಕಾಸ್ಯ ವಿಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಭವತಿ ನೀಯಾನಂ ವೈ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಯನ್ತಿ ಯದ್ ವರ್ತ್ಮನಿ ಜುಹೋತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಜುಹೋತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ವಿಷ್ಣುನೈವ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ ಯದ್ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಜುಹೋತೀಮಾಂ ತೇನಾಕ್ರಮತೇ ಯತ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತೇನ, ಅಥ ಯದ್ ಆಹವನೀಯಂ ಗಛತಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ತೇನ ಲೋಕಮ್, ತ್ರೀನ್ ಪ್ರಕ್ರಮಾನ್ ಪ್ರತಿವಿಕ್ರಮತೇ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಯಜಮಾನಾಯೋಞ್ಶಿಂಷತಿ ವೈಷ್ಣವಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣುಸ್ ತ್ವೋತ್ತಭ್ನಾತ್ವ್ ಇತಿ ವೈಷ್ಣವಂ ಹಿ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ದಿವೋ ವಿಷ್ಣ ಉತ ವಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯ ಹವಿರ್ಧಾನಸ್ಯ ಮೇಥೀನ್ ನಿಹನ್ತಿ ಮುಖತ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶಿಷಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯಮ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರಥಮಂ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಗ್ರಥ್ನಾತಿ ತಂ ಪ್ರಥಮಂ ವಿಸ್ರಂಸಯತಿ ಯದ್ ಅನ್ಯಂ ಪೂರ್ವಂ ವಿಸ್ರಂಸಯೇದ್ ಅಮೇಹೇನ ಪ್ರಮೀಯೇತ ವಿಷ್ಣೋರ್ ನು ಕಂ ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರವೋಚಮ್ ಇತ್ಯ್ ಉತ್ತರಸ್ಯ ಹವಿರ್ಧಾನಸ್ಯ ಮೇಥೀನ್ ನಿಹನ್ತಿ ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ವೈಷ್ಣವಂ ಹಿ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ಸ್ವಯೈವ ದೇವತಯಾ ಯೋ ಅಸ್ಕಭಾಯದ್ ಉತ್ತರಂ ಸಧಸ್ಥಮ್ ಇತಿ, ಅದೋ ವಾ ಉತ್ತರಂ ಸಧಸ್ಥಮ್ ಅಮುಷ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಸಂಮಿನೋತಿ ||
ಆ ವಾಮ್ ಉಪಸ್ಥಮ್ ಅದ್ರುಹಾ ದೇವಾಃ ಸೀದನ್ತು ಯಜ್ಞಿಯಾಃ |
ಇಹಾದ್ಯ ಸೋಮಪೀತಯೇ || ಇತಿ ಯ ಏವ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಿಯಾಸ್ ತಾನ್ ಹವಿರ್ಧಾನಾ ಆಸಾದಯತಿ ತಾಂ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ಽಭಿಯಜತೇ ದಣ್ಡೋ ವಾ ಏತದ್ ಔಪರೋ ವಷಟ್ಕಾರೇಣ ನಿರಹನ್ ಯಚ್ ಛದಿರ್ ಅಭಿನಿದಧಾತಿ, ಅಪಿಹಿತ್ಯಾ ಅಛಿದ್ರತ್ವಾಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಅಸೀತ್ಯ್ ಅದ ಏವ ವಿಷ್ಣೋ ರರಾಟಮ್ ಅಸೀತ್ಯ್ ಅದ ಏವ ವಿಷ್ಣೋಃ ಶಿಪ್ರೇ ಸ್ಥಾ ಇತೀಮೇ ಏವ ಮುಖತೋ ವಾ ಏತತ್ ಸ್ವಯಾ ದೇವತಯಾ ಶಿರೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂಭರತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ಯೂರ್ ಅಸೀತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಇದಂ ಶಿರಃ ಷೋಢಾವಿಷ್ಕೃತಮ್, ಪ್ರ ತದ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಸ್ತವತೇ ವೀರ್ಯೇಣೇತಿ ಪ್ರಾಙ್ ಉಕ್ತ್ರಮ್ಯ ವದತಿ, ಅತೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುರ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉದಜಯತ್, ವಿಷ್ಣೋರ್ ಏವೋಜ್ಜಿತಿಮ್ ಅನ್ವ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉಜ್ಜಯತಿ ಪ್ರೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನುದತೇ ||೩,೮।೭||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾಮ್ ಆದತ್ತೇ, ಅಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಇತಿ, ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವ, ಅಭ್ರಿರ್ ಅಸಿ ನಾರಿರ್ ಅಸೀತಿ ಕ್ರೂರಮ್ ಇವ ವಾ ಏತದ್ ಯದ್ ಅಭ್ರಿಃ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ರಕ್ಷಸೋ ಗ್ರೀವಾ ಅಪಿಕೃನ್ತಾಮೀತ್ಯ್ ಆಹ ರಕ್ಷಸಾಂ ಧ್ವರಾಯೈ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನ್ತರಿತ್ಯೈ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ಸೋಮೇ ಸಮಾನೋ ಯೋ ಽಸಮಾನೋ ಽರಾತೀಯತಿ ತಸ್ಯ ಗ್ರೀವಾ ಅಪಿಕೃನ್ತಾಮೀತಿ ಸಮಾನೋ ವಾ ಹ್ಯ್ ಅಸಮಾನೋ ವಾರಾತೀಯತಿ ಸರ್ವಮ್ ಏವೈತಯಾ ಪರ್ಯಾಪತ್ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಉಪರವಾಃ ಶಿರೋ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ಶೀರ್ಷನ್ ವಾ ಇಮೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಧವಿರ್ಧಾನೇ, ಅನ್ತರ್ ವಾ ಇಮೇ ಶೀರ್ಷನ್ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನ್ತರ್, ಚತ್ವಾರೋ ವಾ ಇಮೇ ಶೀರ್ಷನ್ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತಸ್ಮಾಚ್ ಚತ್ವಾರಃ ಸಂತೃಣ್ಣಾಃ ಪರಃ ಸಂತೃಣ್ಣಾ ಹಿ ಪರಃ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ವಿಧೃತಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್, ವಿಧೃತಾ ಹೀಮ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ವಾ ಇಮೇ ಮುಖಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಏತತ್ ಖಲು ವೈ ಹವಿರ್ಧಾನಸ್ಯ ಪೂರ್ವಾರ್ಧಂ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣಂ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣೇ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಬೃಹನ್ನ್ ಅಸಿ ಬೃಹದ್ರಾಯಾ ಇತಿ ದೇವಾ ಹ್ಯ್ ಏವ ಬೃಹತ್, ಬೃಹತೀಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಾಚಂ ವದೇತಿ, ಐನ್ದ್ರೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ರಕ್ಷೋಹಣಂ ವಲಗಹನಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ರಕ್ಷಸಾಂ ಧ್ವರಾಯೈ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನ್ತರಿತ್ಯೈ ವೈಷ್ಣವೀಮ್ ಇತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ಅಸುರಾ ವಾ ಏತಾನ್ ವಲಗಾನ್ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣೇಷು ನ್ಯಖನನ್, ತಾನ್ ಬಾಹುಮಾತ್ರೇ ಽನ್ವವಿನ್ದನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಬಾಹುಮಾತ್ರಂ ಖೇಯಮ್, ಯದ್ ವಾವ ಕೃತ್ಯಾ ಯಞ್ ಶಫಂ ಯದ್ ಅಭಿಚರಿತಂ ತದ್ ಏತದ್ ಉದ್ವಪತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಉಪರವಾಸ್ ಯದ್ ಅವಸಿಞ್ಚತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮ ಉದನ್ವನ್ತಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಉಪರವಾಸ್, ಯದ್ ಅವಸ್ತೃಣಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮೇ ಲೋಮಶಾಃ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಅಥ ಯದ್ ಅವಸಿಞ್ಚತ್ಯ್ ಅವ ಚ ಸ್ತೃಣಾತಿ ಮಸ್ತಿಷ್ಕೋ ವಾ ಏಷ ಕ್ರಿಯತೇ ಹನೂ ಅಧಿಷವಣೇ ಶಿರೋ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ಶೀರ್ಷನ್ ವಾ ಇಮೇ ಹನೂ ತಸ್ಮಾದ್ ಧವಿರ್ಧಾನೇ, ಅನ್ತರ್ ವಾ ಇಮೇ ಶೀರ್ಷನ್ ಹನೂ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನ್ತರ್ ಇಮೇ ವಾ ಏತೇ ಯತ್ ಸಂತೃನ್ದ್ಯಾದ್ ಇಮೇ ಏವ ಸಂತೃನ್ದ್ಯಾತ್ ತತ್ ಸಂಪಾದ್ಯೇ ಏವ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಮ್ ಅನ್ತರಾ ಕಾರ್ಯಮ್, ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಂ ಹೀದಮ್ ಅನ್ತರಾ ವೈ ನಾಕೇವ ಶಿರೋ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ಪೃಷ್ಠಮ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಮ್ ಉದರಂ ಸದಃ ಪ್ರಾಙ್ ಹಿ ಯಜ್ಞಃ ಸಂಹಿತಸ್, ಹನೂ ಅಧಿಷವಣೇ ಜಿಹ್ವಾಧಿಷವಣಮ್, ಗ್ರಾವಾಣೋ ದನ್ತಾಸ್, ಮುಖತೋ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಸೋಮಂ ಪಿಬನ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸ ಇಮಾಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತಂ ದೇವತಾಃ ಪ್ರೈಷಮ್ ಐಛನ್, ತನ್ ನಾವಿದನ್, ತಂ ಭೂತಾನ್ಯ್ ಉಪಾರವನ್ತ ಯೋ ನೋ ಽಧಿಪತಿರ್ ಅಭೂತ್ ತನ್ ನ ವಿನ್ದಾಮಾ ಇತಿ ತದ್ ಉಪರವಾಣಾಮ್ ಉಪರವತ್ವಮ್, ಯತ್ ತದ್ ಉಪಾರವನ್ತ ತಚ್ ಚತುರ್ಧಾವಸ್ತಾದ್ ಏವೈಛನ್, ಏಕಧಾ ಪರೋ ಽನ್ವವಿನ್ದನ್, ತಸ್ಮಾಚ್ ಚತುರ್ಧಾವಸ್ತಾತ್, ಏಕಧಾ ಪರಸ್, ಯದ್ ಉಪರವಾನ್ ಅನುಮೃಶತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ||೩,೮।೮||
ಪೃಥಿವ್ಯೈ ತ್ವಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ತ್ವಾ ದಿವೇ ತ್ವೇತಿ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ, ಏಷಾ ಹ್ಯ್ ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಮೀಯತೇ ತ್ರಿಃ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಅಥೋ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯ ಏವೈನಾಂ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರೌಕ್ಷೀತ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ಯವಾಸ್, ಊರ್ಗ್ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಯದ್ ಯವಮತೀಭಿಃ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ, ಊರ್ಜಾ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಋಕ್ಷಂ ವಾ ಅಮೇಧ್ಯಮ್ ಆಪೋ ಹವಿಸ್, ಯದ್ ಅವಸಿಞ್ಚತಿ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ, ಋಕ್ಷಂ ವಾ ಅಮೇಧ್ಯಮ್, ಯದ್ ಅವಸ್ತೃಣಾತಿ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ ಪಿತೃದೇವತ್ಯಂ ವೈ ನಿಖಾತಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಮ್ ಅನ್ಯದೇವತ್ಯಮ್ ಅಸ್ಯಾಃ ಖಲು ವಾ ಇಮಾ ಉತ್ತಮಾರ್ಧ ಓಷಧಯಸ್, ಯದ್ ಅವಸ್ತೃಣಾತಿ, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನಾಮ್ ಉತ್ತಮಾರ್ಧೇ ಮಿನೋತಿ, ಅನಿಖಾತೈವಾಭೂತ್, ಅನ್ನಂ ವೈ ಯವಾಸ್, ಊರ್ಗ್ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಯದ್ ಯವಮ್ ಅವಾಸ್ಯತಿ, ಅನ್ನೇ ವಾ ಏತದ್ ಊರ್ಜಂ ದಧಾತಿ ನ ಹ್ಯ್ ಅನ್ನಮ್ ಋತ ಊರ್ಜೋ ಧಿನೋತಿ ನೋ ಹ್ಯ್ ಊರ್ಗ್ ಋತೇ ಽನ್ನಾದ್ ಧಿನೋತಿ ನಿತಾನಸ್ ತ್ವಾ ಮಾರುತೋ ನಿಹನ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಮನೋ ವೈ ನಿತಾನಃ ಪ್ರಾಣಾ ಮಾರುತಾಸ್, ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಧ್ರುವೇಣ ಧರ್ಮಣೇತಿ ಮಿತ್ರಮ್ ಏವೈನಾಂ ದಾಧಾರ ವರುಣಃ ಕಲ್ಪಯತಿ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಚ ಖಲು ವಾ ಏಷಾಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ ಚ ಮೀಯತೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಧರ್ಮಧಾರಯೌ ದೈವಂ ವಾ ಏತದ್ ಧರ್ಮಮ್ ಅದೀಧರತಾಮ್, ಯದ್ ಔದುಮ್ಬರೀ ಬ್ರಹ್ಮವನಿಂ ತ್ವಾ ಕ್ಷತ್ರವನಿಂ ಪರ್ಯೂಹಾಮೀತಿ, ಆಶೀರ್ ಏವೈಷಾ ಬ್ರಹ್ಮ ದೃಂಹ ಕ್ಷತ್ರಂ ದೃಂಹೇತಿ, ಆಶಿಷ ಏವೈಷ ಪರಿಗ್ರಹಸ್, ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆಪೃಣೇತಿ ಘೃತೇನೈವ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವ್ಯುನತ್ತಿ, ಉದರಂ ವೈ ಸದಸ್, ಊರ್ಗ್ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಯದ್ ಔದುಮ್ಬರೀ, ಊರ್ಜಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತ ಆತ್ಮನೋ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಚ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತದ್ ಉದರಂ ಯತ್ ಸದಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಉದ್ಗಾತಾ ತಸ್ಮಾದ್ ಉದ್ಗಾತಾನ್ವಾರಭತೇ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಔದುಮ್ಬರೀ ವರ್ಷಿಷ್ಠಾ ಕಾರ್ಯಾ ವರ್ಷ್ಮೈನಂ ಸಮಾನಾನಾಂ ಗಮಯತಿ ವಿಶ್ವಜನಸ್ಯ ಛಾಯಾಸೀತಿ ಛದಿರ್ ಅಭಿನಿದಧಾತಿ ಗೋತ್ರಾದ್ಗೋತ್ರಾದ್ ಧಿ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ, ಉದರಂ ವೈ ಸದಸ್, ಯದ್ ಅನ್ಯೇನಾನ್ಯೇನ ಸಂಮಿನೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಉದರಮ್ ಅನ್ಯೇನಾನ್ಯೇನಾಮೇನ ಸಂತತಸ್, ಉದರಂ ವೈ ಸದಸ್, ಯದ್ ಅನೂಚೀನಂ ಮಿನುಯಾತ್ ಪರಾಚೀನಂ ಜಗ್ಧಮ್ ಅತೀಯಾತ್, ಅಥ ಯತ್ ತಿರಶ್ಚೀನಂ ಮಿನೋತಿ ತಸ್ಮಾಜ್ ಜಗ್ಧಂ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನ್ಯ್ ಅನುವೇತಿ ಪ್ರಜಾ ವಾ ಏತತ್ ಸಮೀಚೀನಂ ಮಿನೋತಿ ಸಮೀಚೀರ್ ಏನಂ ಪ್ರಜಾ ಅಭಿಸಮಾವರ್ತತೇ ಸಂಯಾತ ಇವ ಸ ಭವತಿ ಸಮಾನಂ ಸಾಂಕಾಶಿನಂ ಕಾರ್ಯಮ್, ಸಮಾನಾ ಹೀಮೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯಾಕ್ಷ್ಣಯಾ ಮಿನುಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯ ಮೋಹಯತಿ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ವರ್ಷೇತ್ ಪರ್ಜನ್ಯಾ ಇತಿ ನೀಚೈಃ ಸದೋ ಮಿನುಯಾತ್, ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಏವ ನಿಯಛತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ನ ವರ್ಷೇತ್ ಪರ್ಜನ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಉಚ್ಚೈಃ ಸದೋ ಮಿನುಯಾತ್, ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಏವಾಪಾಗ್ರಹೀತ್, ನವಛದಿರ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇ ಸ್ಯಾತ್ ತೇಜಸಾ ತ್ರಿವೃತಾ ಸಂಮಿತಮ್, ಪಞ್ಚದಶಛದಿರ್ ಉಕ್ಥ್ಯೇ ಪಞ್ಚದಶೇನ ವಜ್ರೇಣ ಸಂಮಿತಮ್, ಸಪ್ತದಶಛದಿರ್ ಅತಿರಾತ್ರೇ ಸಪ್ತದಶೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ರಾತ್ರಿರ್ ಆನುಷ್ಟುಭೀ ಯಜ್ಞಕ್ರತೂನಾಮ್ ಏವೈಷಾ ವ್ಯಾವೃತ್ತಿಃ ಪ್ರಾಚೀನವಂಶಂ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಮಿನೋತಿ, ಊರ್ಧ್ವಾ ಹಿ ದ್ಯೌಃ ಪ್ರಾಚೀನವಂಶಮ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಮ್ ಊರ್ಧ್ವಂ ಹ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್, ತಿರಶ್ಚೀನವಂಶಂ ಸದಸ್ ತಿರಶ್ಚೀ ಹೀಯಮ್, ಯಜುಷಾ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಮಿನೋತಿ ನಿರುಕ್ತಾ ಹಿ ದ್ಯೌಸ್, ಯಜುಷಾ ಸದಸ್, ನಿರುಕ್ತಾ ಹೀಯಮ್ ಅಯಜುಷಾಗ್ನೀಧ್ರಮ್ ಅನಿರುಕ್ತಮ್ ಇವ ಹ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅರ್ಧಮ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಸ್ಯಾನ್ತರ್ವೇದಿ ಮಿನೋತ್ಯ್ ಅರ್ಧಂ ಬಹಿರ್ವೇದಿ, ಅರ್ಧಂ ಹ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ, ಅರ್ಧಮ್ ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ||೩,೮।೯||
ಸುವಾಙ್ ನಭ್ರಾಡ್ ಅಙ್ಘಾರೇ ಬಮ್ಭಾರಾ ಇತಿ, ಏತೇ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಸೋಮರಕ್ಷಯಸ್, ಏತೇಭ್ಯೋ ವಾ ಅಧಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸೋಮಮ್ ಆಹರನ್, ತೇ ಸೋಮಪೀಥೇನ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತ ತ ಏತಾನಿ ದ್ವಿತೀಯಾನಿ ನಾಮಾನ್ಯ್ ಅಧತ್ತ ಮಙ್ಗಲೇಛಾಯೈ ಸೋಮಪೀಥೋ ನಾ ಉಪನಮಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೇ ದ್ವಿನಾಮನಸ್ ತೇ ವಾ ಅನ್ವಾಯನ್, ತೇ ನ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೇ ಽತಿಹಾಯ ವಷಟ್ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ ನ ಹಿ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್, ತೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ಲೋಕೋ ಯಾವದ್ ಅಭಿ ನ್ಯುಪ್ಯತೇ ತದ್ ಯೋ ಽವಿದ್ವಾನ್ ಆಕ್ರಾಮತ್ಯ್ ಆರ್ತ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ, ಅಥ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಆಕ್ರಾಮತಿ ನ ಸದಸ್ಯಾಮ್ ಆರ್ತ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ಭಾಗೋ ಯದ್ ವ್ಯಾಘಾರ್ಯನ್ತೇ ತ ಏವಾಸ್ಮೈ ತೇನಾಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ವೈ ಪವಮಾನಸ್, ಯತ್ ಪವಮಾನೇ ಸ್ತುತೇ ಽಗ್ನಯೋ ವಿಹ್ರಿಯನ್ತೇ ಯಜ್ಞಮುಖಾದ್ ಏವಾಧಿವಿಹ್ರಿಯನ್ತೇ ಜಮ್ಭೋ ವೈ ನಾಮಾಸುರ ಆಸೀತ್ ಸ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಗಿರತ್ ಸ ಆಗ್ನೀಧ್ರಂ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ ತಮ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಾತ್ ಪುನರ್ ವ್ಯರುಜತ್, ಏತದ್ ವೈ ಜೀವಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಾದ್ ವಿಹ್ರಿಯನ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣತೋ ವೈ ದೇವಾನ್ ಅಸುರಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಜಯನ್, ತ ಉದಞ್ಚಾ ಆಗ್ನೀಧ್ರಂ ಸಮಾತಿಷ್ಠನ್, ತಮ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಾತ್ ಪುನರ್ ಅಭ್ಯಜಯನ್, ಏತದ್ ವಾ ಅನಭಿಜಿತಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಾದ್ ವಿಹ್ರಿಯನ್ತೇ, ಏತತ್ ಪ್ರತಿ ವೈ ದೇವಾನ್ ಅಸುರಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಜಯನ್, ತ ಆಗ್ನೀಧ್ರಾದ್ ಅಧಿ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇನ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಭಿಜಿತ್ಯಾಗ್ನೀನ್ ಆಧಾಯ ಬರ್ಹಿರ್ ಅಸ್ತೃಣತ ಪರಾಜಿಜ್ಞಾನಾ ವಾ ಏತತ್ ಸರ್ಪನ್ತಿ ಯದ್ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಂ ಸ್ತೋಷ್ಯನ್ತಃ ಸರ್ಪನ್ತಿ ಯದ್ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇ ಸ್ತುತ ಆಹ ||
ಅಗ್ನೀದ್ ಅಗ್ನೀನ್ ವಿಹರ ಬರ್ಹಿಃ ಸ್ತೃಣಾಹಿ || ಇತಿ, ಆಗ್ನೀಧ್ರಾದ್ ವಾ ಏತದ್ ಅಧಿ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇನ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಭಿಜಿತ್ಯಾಗ್ನೀನ್ ಆಧಾಯ ಬರ್ಹಿಃ ಸ್ತೃಣತೇ, ಅತ್ರ ವಾ ಏತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞೋ ಯತ್ರಾಸ್ತುತಂ ಸ್ತೋತ್ರಮ್, ಯತ್ರೈವ ಯಜ್ಞಸ್ ತದ್ ಅಭಿಪರ್ಯಾವೃತ್ಯ ಜುಹೋತಿ ಶುಕ್ರವತೀ ವೈ ಪೂರ್ವೇ ಸವನೇ ಅಶುಕ್ರಂ ತೃತೀಯಂ ಸವನಮ್, ಯಜ್ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಸ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ವ್ಯಾಘಾರಯನ್ತಿ ತೇನ ತೃತೀಯಸವನಂ ಶುಕ್ರವತ್ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಏತಾಸ್ ತನ್ವೋ ಯದ್ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಸ್ ತಾ ವಾ ಅಸ್ಯೈತತ್ ಸಮುದ್ಧರ್ಷಯಿತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಃ ಕೃತ್ವಾಥಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇನ ಸ್ತುವತೇ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್, ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್, ಯತ್ ಪ್ರಾಚೀರ್ ಆಹುತಯೋ ಹೂಯನ್ತೇ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೋ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾ ವ್ಯಾಘಾರ್ಯನ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ವಿಧೃತ್ಯೈ, ಉಭಯತೋ ವೈ ದೇವಾನ್ ಅಸುರಾಃ ಪರೀಯತ್ತಾ ಆಸನ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅನ್ಯೇ ಪಶ್ಚಾದ್ ಅನ್ಯೇ ಯತ್ ಪ್ರಾಚೀರ್ ಆಹುತಯೋ ಹೂಯನ್ತೇ ಯೇ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆಸಂಸ್ ತಾಂಸ್ ತೇನಾಪಾನುದನ್ತ ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೋ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾ ವ್ಯಾಘಾರ್ಯನ್ತೇ ಯೇ ಪಶ್ಚಾದ್ ಆಸಂಸ್ ತಾಂಸ್ ತೇನಾಪಾನುದನ್ತ ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ವಿನೋದಸ್, ಅಧ್ವರ್ಯುಣಾ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ವಿಧೃತಸ್, ಇದಮ್ ಇವ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಸ್, ಯದ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾನ್ ಅತೀಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾತ್ ಸಂಕರ್ಷೇತ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ಯ್ ಅತೀಯಾದ್ ಯಜ್ಞಪರುಷ್ಯ್ ಅತೀಯಾತ್, ಐನ್ದ್ರೀಮ್ ಅನುಬ್ರೂಯಾತ್, ಐನ್ದ್ರಂ ಹಿ ಸದಃ ಸ್ವಯೈವೈನದ್ ದೇವತಯೋಪಚರತಿ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ಪ್ರಾಚೀನಂ ವೈ ಧಿಷ್ಣ್ಯೇಭ್ಯೋ ಽಧ್ವರ್ಯೋರ್ ಲೋಕಸ್, ಯದ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾನ್ ಅತೀಯಾದ್ ಅನ್ಯಜನತಾಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹುಕಾ ಸ್ಯಾತ್, ನ್ಯ್ ಅನ್ಯ ಉಪ್ಯನ್ತೇ ನಾನ್ಯೇ ತದ್ ಏಷಾಂ ಮಿಥುನಮ್, ಪ್ರಜಾಯತಿ ನಿರುಕ್ತಾ ಅನ್ಯೇ ಽನಿರುಕ್ತಾ ಅನ್ಯೇ ಯೇ ನಿರುಕ್ತಾಸ್ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ಲೋಕಾಯ ಯೇ ಽನಿರುಕ್ತಾಸ್ ತೇ ಽಮುಷ್ಮೈ ಕ್ಷಯಾಯ ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ಮೇಖಲಾಂ ಪರ್ಯಸ್ಯತೇ ಮೇಧ್ಯಸ್ಯ ಚಾಮೇಧ್ಯಸ್ಯ ಚ ವಿಧೃತ್ಯಾ ಏವಂ ವಾ ಏತೇ ನ್ಯುಪ್ಯನ್ತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಯತ್ ಪ್ರಾಚೀನಂ ಧಿಷ್ಣ್ಯೇಭ್ಯಸ್ ತದ್ ದೇವಾನಾಮ್, ಯತ್ ಪ್ರತೀಚೀನಂ ತನ್ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸೋಮಂ ಪಿಬತೇ ಪ್ರಾಞ್ಚೋ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾ ನಾತಿಸೃಪೇ ಜನಂ ಹ್ಯ್ ಏತಿ ದೇವಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ ಚಾತ್ವಾಲಾದ್ ವಿಹ್ರಿಯನ್ತೇ, ಏಷ ವಾ ಅಗ್ನೀನಾಂ ಯೋನಿಃ ಸ್ವಾದ್ ಏವ ಯೋನೇರ್ ವಿಹ್ರಿಯನ್ತೇ, ಅಸ್ಕನ್ನತ್ವಾಯ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಭ್ಯವಾಯನಂ ಚೋದಯನಂ ಚ ಯದ್ ಅನ್ತರಾ ಚಾತ್ವಾಲಂ ಚಾಗ್ನೀಧ್ರಂ ಚ, ಏತದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತೀರ್ಥಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೇನ ಸಂಚರತಿ ತೇನ ಯೋ ಽವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸಂಚರತ್ಯ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ, ಅಥ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸಂಚರತಿ ನ ಸದಸ್ಯಾಮ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ ||
ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಕಾಣ್ಡೇ ಅಸುರಾಣಾಂ ನಾಮ ಅಷ್ಟಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ಸಮಾಪ್ತಃ ||೩,೮।೧೦||
[ಪುಟ ೩,೧೧೨]
ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಸಂಕ್ರಾಮನ್ನ್ ಏತಿ ಪ್ರಾಯಣೀಯಾದ್ ಅಧ್ಯ್ ಆತಿಥ್ಯಮ್ ಆತಿಥ್ಯಾದ್ ಅಧ್ಯ್ ಉಪಸದಃ ಸ ಉಪಸದ್ಭ್ಯೋ ಽಧಿ ಪ್ರಾಙ್ ಪ್ರಣೀಯತೇ ಯದ್ ಅಗೃಹೀತ್ವಾಜ್ಯಾನಿ ಪ್ರಣಯೇಯುರ್ ಅಪಘ್ನೀತ ಯಜಮಾನಮ್ ಅಥ ಯದ್ ಗೃಹೀತ್ವಾಜ್ಯಾನಿ ಪ್ರಣಯನ್ತಿ ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಽನ್ವಾರಭತೇ ಪ್ರಾಞ್ಚಃ ಸೋಮೇನ ಪ್ರಯನ್ತಿ ಪ್ರಾಚೀ ಪತ್ನೀ ಪೂರ್ವಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಭ್ಯುದೈತಿ ಸೋಮೇನ ವಾ ಏತದ್ ರಾಜ್ಞಾಭಿಜಯನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ಯಸ್ಯ ವೈ ಮನುಷ್ಯರಾಜೋ ಗೃಹಮ್ ಆಗಛತಿ ತಸ್ಯ ವೈ ತರ್ಹಿ ತದ್ ಐಶ್ವರ್ಯೇ ಯದಾ ವೈ ಸ ತತಃ ಪ್ಲಾಯತೇ ಽಥ ತೇಷಾಂ ತತ್ ಪುನರ್ ಭವತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುರ್ ಅಪಿವ್ರತಾ ಇತಿ, ಅಪಿ ಹ್ಯ್ ಏಷಾಂ ತಸ್ಮಿನ್ ವ್ರತಮ್, ಸೋಮೋ ವಾ ಏತದ್ ರಾಜಾ ಗೃಹಂ ಪ್ರಾಪ ತಸ್ಯ ವೈ ತರ್ಹಿ ತದ್ ಐಶ್ವರ್ಯೇ ಯದಾ ವೈ ಸ ತತಃ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಽಥ ಸ ತತ್ ತೇಭ್ಯೋ ವಿಸೃಜತೇ ತದ್ ವೈಸರ್ಜನಾನಾಂ ವೈಸರ್ಜನತ್ವಮ್, ತ್ವಂ ಸೋಮ ತನುಕೃದ್ಭ್ಯಾ ಇತಿ ಯದ್ ಏವ ತನುಕೃತಂ ಚಾನ್ಯಕೃತಂ ಚೈನಸ್ ತದ್ ಏತೇನಾವಯಜತಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಜುಹೋತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ, ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರೇ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಏವ ಪ್ರಾಪ್ಯಾನ್ಯದ್ ಏವ ರೂಪಮ್ ಅಕರ್ ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಹವಿರ್ಧಾನೇ, ಅದ ಏವ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ವಿಷ್ಣುಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಕರ್ ಅಸುರಾ ವಾ ಏತಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಆದಿತ್ಸನ್ತ ತಂ ದೇವಾ ಅಪ್ತುಂ ಕೃತ್ವಾಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಅಹರನ್ ಯದ್ ಅಪ್ತುಮತ್ಯಾ ಜುಹೋತಿ, ಅಪ್ತುಮ್ ಏವೈನಂ ಕೃತ್ವಾಮುಂ ಲೋಕಂ ಹರನ್ತಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಭೂತೇಭ್ಯಾ ಆಹ್ರಿಯತೇ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಾ ಜುಹೋತಿ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಸ್ ತೇನಾಹ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ಅಪ್ತುಮತ್ಯಾ ಪಿತೃಭ್ಯಸ್ ತೇನ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತೇನ ಯದ್ ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಯಜ್ಞಾಯ ತೇನ ಸರ್ವಾ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಾ ಜುಹೋತಿ ಮನುಷ್ಯಾಂಸ್ ತೇನ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಿ ಯದ್ ಅಪ್ತುಮತ್ಯಾ ಪಿತೄಂಸ್ ತೇನ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾ ದೇವಾಂಸ್ ತೇನ ಯದ್ ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಯಜ್ಞಂ ತೇನ ಸರ್ವಾ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಿ, ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ಮುಖೇನ ದೇವಾ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅಭ್ಯಜನಯನ್ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇನೇಮಂ ಲೋಕಮ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರೇಣಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಆಹವನೀಯೇನಾಮುಂ ಲೋಕಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ರೇಧಾ ಅಗ್ನಯಾ ಆಧೀಯನ್ತೇ, ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಮ್ ಅಭಿಜಿತ್ಯೈ, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವಾ ಅಪರಾ ಅಗ್ನೀ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಪರಸ್, ಇನ್ದ್ರಃ ಪೂರ್ವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಆಹವನೀಯಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ಉಪೋಪ್ತೇ ಸಾದ್ಯತೇ, ಉತ್ತರೋ ಹಿ ಪಿತಾ ಪುತ್ರಾತ್, ಉತ್ತರೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾದ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಗ್ರೇಣ ಪ್ರಣಯೇದ್ ಗತಶ್ರೀಃ ಶ್ರಿಯ ಏವ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಸೌಮ್ಯೋ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೇವತಯಾ ಸ್ವಯೈವ ದೇವತಯಾ ಪ್ರಜಾ ವೈ ಪಶವೋ ಽಂಶವಸ್, ರುದ್ರ ಆಹವನೀಯಸ್, ಯದ್ ಅಗ್ರೇಣ ಪ್ರಣಯೇದ್ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್ ಪಶ್ಚಾದ್ ಏವ ಪ್ರಾಙ್ ಪ್ರಣೀಯಃ ಪಶೂನಾಂ ಗೋಪೀಥಾಯ, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹೀತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ ಪ್ರಚ್ಯುತ ಇತೋ ಽಪ್ರಾಪ್ತೋ ಽಮುತ್ರ, ಅದಿತ್ಯಾಃ ಸದಾ ಆಸೀದೇತಿ, ಆದಿತ್ಯೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಅದಿತಿಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಯೋನಿಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ದಧಾತಿ ದೇವ ಸವಿತರ್ ಏಷ ತೇ ಸೋಮಾ ಇತಿ ಮನುಷ್ಯೇಷು ವಾ ಏಷ ಪುರಾಭೂತ್, ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಸಂಪ್ರಾದಾತ್, ಏತತ್ ತ್ವಂ ದೇವ ಸೋಮ ದೇವಾನ್ ಉಪಾವೃತಾ ಇತಿ ದೇವೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ದೇವಾನ್ ಉಪಾವರ್ತತೇ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ಮನುಷ್ಯಾನ್ತ್ ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಪ್ರಜಯಾ ಚೋಪಾವರ್ತತಾ ಇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ನಮೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಧಾ ಪಿತೃಭ್ಯಾ ಇತಿ ನಮಸ್ಕಾರೋ ದೇವಾನಾಮ್, ಸ್ವಧಾಕಾರಃ ಪಿತೃಣಾಮ್, ನಿರ್ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾದ್ ಅಮುಕ್ಷೀತಿ ವರುಣಪಾಶಾದ್ ಏವ ನಿರ್ಮುಚ್ಯತೇ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ಸ್ವರ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ಶಮ್ ಇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಸ್ವರ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವಾಭಿವಿಪಶ್ಯತಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಇತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಏಷ ತನ್ವಂ ವಿಪರಿಧತ್ತೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ, ಅಗ್ನೀ ರುದ್ರಸ್, ಯದ್ ಅಗ್ನಿನಾ ಪುನರ್ ಯಥಾಯಥಂ ತನ್ವಂ ನ ವಿಪರಿದಧೀತ ರುದ್ರ ಏನಮ್ ಅಭಿಮಾನುಕಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಆಹ, ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ಯಾ ತವ ತನೂರ್ ಮಯ್ಯ್ ಅಭೂದ್ ಏಷಾ ಸಾ ತ್ವಯಿ, ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ಯಾ ಮಮ ತನೂಸ್ ತ್ವಯ್ಯ್ ಅಭೂದ್ ಇಯಂ ಸಾ ಮಯೀತಿ, ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಏತತ್ ಪುನರ್ ಯಥಾಯಥಂ ತನ್ವಂ ವಿಪರಿಧತ್ತೇ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ||೩,೯।೧||
ನ ಯೂಪಮ್ ಅಛೈಷ್ಯತಾ ಹೋತವ್ಯಮ್, ನ ಹಿ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯಾಗ್ನೌ ಜುಹ್ವತಿ ವೈಷ್ಣವೀಮ್ ಅನೂಚ್ಯಾಛೇತ್ಯಸ್, ವೈಷ್ಣವೋ ಹಿ ಯೂಪಸ್ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಹೋತವ್ಯಮ್ ಏವ ಪರುಷ್ಯ್ ಏವ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಆಯತನಾ ಇತಿ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್, ಯೂಪಸ್ಯೈವಾನ್ತೇ ಽಗ್ನಿಂ ಮಥಿತ್ವಾಥ ಹೋತವ್ಯಮ್, ತತ್ ಸ್ವಿದ್ ಉಭಯಮ್ ಅಕರ್ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಆಹ ನ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯಾಗ್ನೌ ಜುಹೋತಿ, ಅತ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನ್ ಅಗಾಂ ನಾನ್ಯಾನ್ ಉಪಾಗಾಮ್ ಇತಿ, ಅತೀ ಹ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನ್ ಏತಿ ನಾನ್ಯಾನ್ ಉಪೈತಿ, ಅರ್ವಾಕ್ ತ್ವಾ ಪರೇಭ್ಯಃ ಪರೋ ಽವರೇಭ್ಯೋ ಽವಿದಮ್ ಇತಿ, ಅರ್ವಾಗ್ ಘ್ಯ್ ಏನಂ ಪರೇಭ್ಯಃ ಪರೋ ಽವರೇಭ್ಯೋ ವಿನ್ದತಿ ತಂ ತ್ವಾ ಜುಷಾಮಹೇ ದೇವಯಜ್ಯಾಯಾ ಇತಿ, ಏತಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಜುಷತೇ ಜುಷ್ಟಂ ವಿಷ್ಣವಾ ಇತಿ ಯಜ್ಞಾಯೈವೈನಂ ಜುಷ್ಟಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಽಕರ್ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವೇತಿ ಪರ್ಯನಕ್ತಿ ಹವಿರ್ಭೂತಮ್ ಏವೈನಂ ವೃಶ್ಚತಿ, ಅಥೋ ಅಭಿಘೃತಮ್ ಏವ ಯ ಇತ್ಥಂ ವೇತ್ಥಂ ವಾ ಹುರ್ಣೋ ಮೇಧಾತ್ ಸೋ ಽಪಾವೃತ್ತಸ್, ಯ ಋಜುರ್ ಊರ್ಧ್ವಶಲ್ಕಃ ಸ ವಾವ ಮೇಧಮ್ ಉಪಸ್ಥಿತಸ್, ಯ ಋಜುರ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಉಪಾವನತಸ್, ಯೋ ಽಧಿಶಾಖ್ಯೋ ಯೋನಿಃ ಸ ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಅಧಿಜಾಯತೇ ಸ ಯೋನಿಮಾನ್ ಇಯಂ ಹಿ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯೋನಿಃ ಪರುಷಿ ವ್ರಶ್ಚ್ಯಸ್, ಯದ್ ಅಪರುಷಿ ವೃಶ್ಚೇದ್ ಯಥಾ ಪರುಷ್ಯ್ ಅವಕೃತ್ತಮ್ ಏವಂ ಸ್ಯಾತ್, ಅನಕ್ಷಮಙ್ಗಂ ಸ್ಥಾಣುರ್ ಉಞ್ಶಿಷ್ಯಸ್, ಯದ್ ಅಕ್ಷಸಙ್ಗಂ ಸ್ಥಾಣುಮ್ ಉಞ್ಶಿಂಷೇದ್ ವಜ್ರೋ ಭೂತ್ವಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಪ್ರತಿಹನ್ಯಾತ್ ಪಞ್ಚಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ಸಂಮಿತಃ ಷಡರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಾ ಋತುಭಿಃ ಸಂಮಿತಃ ಸಪ್ತಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಃ ಸಪ್ತಪದಯಾ ಶಕ್ವರ್ಯಾ ಸಂಮಿತಸ್, ಅಷ್ಟಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಸಂಮಿತಸ್, ನವಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್ ತೇಜಸಾ ತ್ರಿವೃತಾ ಸಂಮಿತಸ್, ದಶಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ವಿರಾಜಾ ಸಂಮಿತಸ್, ಏಕಾದಶಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಃ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ಸಂಮಿತಸ್, ದ್ವಾದಶಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಜಗತ್ಯಾ ಸಂಮಿತಸ್ ತ್ರಯೋದಶಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್ ತ್ರಯೋದಶೇನ ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ಸಂಮಿತಃ ಪಞ್ಚದಶಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪಞ್ಚದಶೇನ ವಜ್ರೇಣ ಸಂಮಿತಃ ಸಪ್ತದಶಾರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಃ ಸಪ್ತದಶೇನ ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ಸಂಮಿತಸ್, ಏಕವಿಂಶತ್ಯರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಏಕವಿಂಶೇನ ಸಂಮಿತಸ್ ತ್ರಯೋವಿಂಶತ್ಯರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್ ತ್ರಯೋವಿಂಶೇನ ಸಂಮಿತಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶತ್ಯರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶೇನ ಸಂಮಿತಃ ಸಪ್ತವಿಂಶತ್ಯರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್ ತ್ರಿಣವೇನ ಸಂಮಿತಸ್, ಏಕತ್ರಿಂಶದರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಏಕತ್ರಿಂಶೇನ ಸಂಮಿತಸ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದರತ್ನಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೇನ ಸಂಮಿತಸ್, ಯಾವಾನ್ ಪುರುಷ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಸ್ ತಾವಾನ್ ಕಾರ್ಯೋ ಯದಿ ವಾ ಯಾವಾನ್ ರಥೇ ತಿಷ್ಠನ್ ಯಾವಾನ್ ವೈ ಪುರುಷ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಃ ಸೈತಸ್ಯಾವಮಾ ಮಾತ್ರಾ, ಅಥ ತತೋ ವರ್ಷೀಯಾನ್ವರ್ಷೀಯಾನ್ ಏವ ಕಾರ್ಯಸ್, ಯೋ ಬಹುಶಾಖೋ ಬಹುಪರ್ಣಃ ಸ ಕಾರ್ಯಸ್, ಭೂಮ್ನ ಏವ ಭೂಮಾನಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಏತಸ್ಯ ಜಗ್ರಾಹ ಭೂಮಾನಮ್ ಅಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಭೂಮಾನಮ್ ಅಸ್ಯ ಪಶವೋ ಽನೂಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ||೩,೯।೨||
ಓಷಧೇ ತ್ರಾಯಸ್ವೈನಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ತ್ರಾತ್ಯಾ ಏವ ಸ್ವಧಿತೇ ಮೈನಂ ಹಿಂಸೀರ್ ಇತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಸ್ವಧಿತಿಸ್, ವಜ್ರಾದ್ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಅನ್ತರ್ದಧಾತಿ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಭಿಹತಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಶಕಲಃ ಪರಾಪತತಿ ತಮ್ ಅಸ್ಯ ತೇಜೋ ಽನ್ವಪಕ್ರಾಮತಿ ಯತ್ ತಂ ಪುನರ್ ಆಹರತಿ ಸತೇಜಸ್ತ್ವಾಯ ಪ್ರಾಞ್ಚಂ ಪ್ರಹಾಪಯತಿ ಮೇಧಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅನುಪರ್ಯಾವರ್ತಯತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಯೂಪಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾ ನೀರ್ಯಮಾಣಾದ್ ಬಿಭ್ಯತಿ, ಈಶ್ವರೋ ಹ್ಯ್ ಏಷೋ ಽಶಾನ್ತೋ ನೀರ್ಯಮಾಣ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಹಿಂಸಿತೋಸ್, ಯದ್ ಆಹ ದಿವಮ್ ಅಗ್ರೇಣ ಮಾ ಹಿಂಸೀರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಮಧ್ಯೇನ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಂಭವ ಭ್ರಾಜಂ ಗಛೇತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಶಾನ್ತ ಏವ ನೀರ್ಯತೇ, ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಮ್ ಅಹಿಂಸಾಯೈ ಸರ್ವಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ಮಿತ್ರಂ ಯೋ ದೀಕ್ಷಿತಃ ಸ ಏತಮ್ ಅಹಿಂಸೀತ್, ಈಶ್ವರಾ ವನಸ್ಪತಯೋ ಽಪಿಧಿಷ್ಣ್ಯಂ ಭವಿತಾ ಯದ್ ಆವ್ರಶ್ಚನೇ ಜುಹೋತಿ ಪುನರ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರಜನಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆವ್ರಶ್ಚನಾದ್ ಭೂಯಾಂಸಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪಶುನಾ ಸಂಮಿತಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ದಶ ವೈ ಪಶೋಃ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಆತ್ಮೈಕಾದಶಸ್, ಅಷ್ಟಾಶ್ರಯಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೀ ದಶಮೇ ಆತ್ಮೈಕಾದಶಸ್ ತಥಾ ಪಶುನಾ ಸಂಮಿತಸ್, ಅಷ್ಟಾಶ್ರಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ರೂಪಮ್, ಗಾಯತ್ರೋ ಹಿ ಯೂಪಸ್, ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವೈ ಪತನ್ತ್ಯಾ ಯತ್ರ ಪರ್ಣಂ ಪರಾಪತತ್ ತತಃ ಪರ್ಣೋ ಽಜಾಯತ ತಸ್ಮಾತ್ ಪರ್ಣಮಯಸ್, ಏತತ್ ಖಲು ವೈ ಪರ್ಣಸ್ಯ ಸಾರಂ ಯತ್ ಖದಿರಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಖಾದಿರಸ್, ಇಹ ವಾ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಆಸೀತ್ ತಮ್ ಇತೋ ಽಧ್ಯ್ ಅಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಅಹರನ್, ತದ್ ಯತೋ ಽಧ್ಯ್ ಅಮುಂ ಲೋಕಮ್ ಅಹರನ್, ತಸ್ಮಾಜ್ ಜ್ಯೋತಿಷೋ ಬಿಲ್ವೋ ಽಜಾಯತ ತಸ್ಮಾದ್ ಬೈಲ್ವಸ್, ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮೇನ ಕಾರ್ಯಸ್, ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ, ಅಥೋ ಜ್ಯೋತಿಷೈವ ತಮಸ್ ತರತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯತೀನ್ತ್ ಸಾಲಾವೃಕೇಯೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಚಮಸಾಧ್ವರ್ಯುರ್ ಆಸೀತ್, ಯೋ ಽಯಂ ಹರಿಣಸ್ ತಸ್ಯ ಯಃ ಸೋಮಪೀಥ ಆಸೀತ್ ಸ ಸ್ವಜೋ ಽಭವತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಧರಿಣಃ ಸ್ವಜಂ ಸ್ವಾದತಿ ಸೋಮಪೀಥೋ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯೈಷ ಸ ಯತ್ರ ಚಮಸಂ ನ್ಯೌಬ್ಜತ್ ತತೋ ರೋಹಿತಕೋ ಽಜಾಯತ ತಸ್ಮಾದ್ ರೌಹೀತಕಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ರೋಹೀತಕೇರೋಹೀತಕೇ ಸ್ವಜಃ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ತ್ವಾನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ತ್ವಾ ದಿವೇ ತ್ವೇತಿ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ, ಏಷಾಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಲೋಕಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಮೀಯತೇ ತ್ರಿಃ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಅಥೋ ತ್ರಿಪದಯೈವೈನಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಪ್ರೌಕ್ಷೀತ್, ವಜ್ರೋ ವೈ ಯೂಪಸ್, ಅನ್ನಂ ಯವಸ್, ಯದ್ ಯವಮತೀಭಿಃ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ ವಜ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ನಂ ಜಯತಿ ತೇಜೋ ವೈ ಯೂಪಸ್, ಏಷ ಖಲು ವಾ ಓಷಧೀನಾಂ ತೇಜೋ ಯದ್ ಯವಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಂ ಶಿಶಿರಾ ಓಷಧಯೋ ಽನುಪ್ರಾಣನ್ತಿ ಯದ್ ಯವಮ್ ಅವಾಸ್ಯತಿ ತೇಜಸಿ ವಾ ಏತತ್ ತೇಜೋ ದಧಾತಿ, ರ್ಕ್ಷಂ ವಾ ಅಮೇಧ್ಯಮ್ ಆಪೋ ಹವಿಸ್, ಯದ್ ಅವಸಿಞ್ಚತಿ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ, ಋಕ್ಷಂ ವಾ ಅಮೇಧ್ಯಮ್, ಯದ್ ಅವಸ್ತೃಣಾತಿ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ ತಕ್ಷಿತೋ ವಾ ಏಷ ನಗ್ನಸ್, ಯಞ್ ಶಕಮ್ ಅವಾಸ್ಯತಿ, ಅನಗ್ನಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕಃ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಸ್ಥಾನೇ ದಧಾತಿ, ಅವೃಕ್ಣ ಏವಾಭೂತ್, ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆಪೃಣೇತಿ ತೇನೈವ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆಪೂರಯತಿ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಠಾಸ್ ತೇಜೋ ಘೃತಮ್ ಆನ್ತಮ್ ಅವಿಛಿನ್ನಮ್ ಅನಕ್ತಿ ಯಜಮಾನಮ್ ಏವ ತೇಜಸಾನಕ್ತಿ ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಮಧ್ವಾನಕ್ತ್ವ್ ಇತಿ, ಏತದ್ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಮಧು ಯದ್ ಘೃತಮ್, ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಂ ಮಧ್ವಾನಕ್ತಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚಷಾಲಮ್ ಅಸೀತಿ, ಐನ್ದ್ರಂ ಹಿ ಚಷಾಲಮ್, ಸುಪಿಪ್ಪಲಾ ಓಷಧೀಸ್ ಕೃಧೀತಿ, ಓಷಧೀರ್ ಏವ ಫಲಂ ಗ್ರಾಹಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಓಷಧಯಃ ಶೀರ್ಷನ್ ಫಲಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ದಿವಮ್ ಅಗ್ರೇಣೋತ್ತಭಾನ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಮಧ್ಯೇನಾಪೃಣ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉಪರೇಣ ದೃಂಹೇತಿ, ಏಷಾಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಲೋಕಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಮೀಯತೇ ತಾ ತೇ ಧಾಮಾನ್ಯ್ ಉಶ್ಮಸಿ ಗಮಧ್ಯಾ ಇತ್ಯ್ ಅವದಧಾತಿ ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ವೈಷ್ಣವೋ ಹಿ ಯೂಪಃ ಸ್ವಯೈವ ದೇವತಯಾ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ಪಶ್ಯತೇತಿ ಸಂಕಲ್ಪಯತಿ ಸಂಮಿತತ್ವಾಯ ಬ್ರಹ್ಮವನಿಂ ತ್ವಾ ಕ್ಷತ್ರವನಿಂ ಪರ್ಯೂಹಾಮೀತಿ, ಆಶೀರ್ ಏವೈಷಾ ಬ್ರಹ್ಮ ದೃಂಹ ಕ್ಷತ್ರಂ ದೃಂಹೇತಿ, ಆಶಿಷ ಏವೈಷ ಪರಿಗ್ರಹಸ್, ಅಪೋ ಽನುಪರಿಷಿಞ್ಚತಿ ಧೃತ್ಯೈ ||೩,೯।೩||
ವಜ್ರೋ ವೈ ಯೂಪಸ್, ಯದ್ ಅನ್ತರ್ವೇದಿ ಮಿನುಯಾನ್ ನಿರ್ದಹೇತ್, ಯದ್ ಬಹಿರ್ವೇದ್ಯ್ ಅನವರುದ್ಧಃ ಸ್ಯಾತ್, ಅರ್ಧಮ್ ಅನ್ತರ್ವೇದಿ ಮಿನೋತ್ಯ್ ಅರ್ಧಂ ಬಹಿರ್ವೇದಿ, ಅವರುದ್ಧೋ ಹ ಭವತಿ ನ ನಿರ್ದಹತಿ ನೋಪರಸ್ಯಾವಿಃ ಕರ್ತವೈ ಯದ್ ಉಪರಸ್ಯಾವಿಃ ಕುರ್ಯಾದ್ ಗರ್ತೇಷ್ಠಾಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಯಜಮಾನಸ್, ನಾತಿಸ್ಥೂಲಃ ಕಾರ್ಯಃ ಕ್ಷುಧಂ ಪ್ರಜಾ ನೀಯುರ್ ನೋ ಅತ್ಯಣುರ್ ಉಭಯಮ್ ಏವಾನ್ತರಾ ಯಜ್ಞೇನ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇ ಽಮನ್ಯನ್ತಾನೇನ ವೈ ನೋ ಽನ್ಯೇ ಲೋಕಮ್ ಅನ್ವಾರೋಕ್ಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತಂ ಯೂಪೇನಾಯೋಪಯನ್, ತದ್ ಯೂಪಸ್ಯ ಯೂಪತ್ವಮ್, ಯದ್ ಯೂಪಃ ಪುರಸ್ತಾನ್ ಮೀಯತೇ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನುಕ್ಶಾತ್ಯೈ ತದ್ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಮ್ ಇತಿ ಸಮುನ್ಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ನಾಭಿದಘ್ನೇ ಪರಿವ್ಯಯತಿ, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಓಷಧಯಸ್, ಊರ್ಜಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತ ಆತ್ಮನೋ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಚ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಕ್ಷುಧಂ ಪ್ರಜಾ ನೀಯುರ್ ಇತಿ, ಅರಶನಾನ್ ಯೂಪಾನ್ ಮಿನುಯಾತ್ ಕ್ಷುಧಂ ಪ್ರಜಾ ನಿಯನ್ತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ವರ್ಷೇತ್ ಪರ್ಜನ್ಯ ಊರ್ಜಾ ಯಜಮಾನಂ ಸಮರ್ಧಯೇಯಮ್ ಇತಿ ಪರಿವೀಯೋರ್ಧ್ವಾಮ್ ಉದೂಹೇತ್, ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಏವೇಮಾಂ ನ್ಯೂಹತ್ಯ್ ಊರ್ಜಾ ಯಜಮಾನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ನ ವಷೇತ್ ಪರ್ಜನ್ಯ ಊರ್ಜಾ ಯಜಮಾನಂ ವ್ಯರ್ಧಯೇಯಮ್ ಇತಿ ಪರಿವೀಯಾವಾಚೀಮ್ ಅವೋಹೇತ್, ವೃಷ್ಟ್ಯೈವೇಮಾಂ ನ್ಯೂಹತ್ಯ್ ಊರ್ಜಾ ಯಜಮಾನಂ ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಸರ್ವದೇವತ್ಯೋ ವೈ ಯೂಪಸ್, ಯನ್ ನಿಖಾತಂ ತತ್ ಪಿತೃಣಾಮ್, ಯದ್ ಊರ್ಧ್ವಂ ತನ್ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್, ಯತ್ರ ರಶನಾ ತದ್ ಓಷಧೀನಾಮ್, ಯದ್ ಊರ್ಧ್ವಂ ರಶನಾಯಾಸ್ ತದ್ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚಷಾಲಮ್, ಯೇ ವೈ ದೇವಾಃ ಸಾಧ್ಯಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅತ್ಯಮನ್ಯನ್ತ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಯದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾಚ್ ಚಷಾಲಸ್ಯ, ಅಙ್ಗುಲಿಮಾತ್ರಂ ಕಾರ್ಯಮ್ ಅಙ್ಗುಲಿಮಾತ್ರಂ ಹಿ ತದ್ ಅಗ್ರಾ ಆಸೀತ್, ಯತ್ ತತೋ ವರ್ಷೀಯಃ ಕುರ್ಯಾದ್ ವಜ್ರೋ ಭೂತ್ವಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅವತಿಷ್ಠೇತ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಮ್ ಉದಯಛತ್ ಸೋ ಽವ್ಲೀಯತ ತಸ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಅನುನದ್ಧ್ಯೈ ಯಚ್ ಚಷಾಲಂ ಪೃಥುಮಾತ್ರಂ ಕಾರ್ಯಮ್, ಪೃಥುಮಾತ್ರಂ ಹಿ ತದ್ ಅಗ್ರಾ ಆಸೀತ್, ಯದ್ ಅಣಿಮತೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಣಿಮತಸ್, ಯದ್ ಇನ್ದ್ರ ಉದಯಛತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಐನ್ದ್ರಮ್, ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ, ಅನ್ಯೇ ಽಸ್ಯ ಲೋಕಮ್ ಅನ್ವಾರೋಹಯೇಯುರ್ ಇತ್ಯ್ ಅನ್ಯಸ್ಯ ವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಸ್ವರುಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ಅನ್ಯೇ ಽಸ್ಯ ಲೋಕಮ್ ಅನ್ವಾರೋಹನ್ತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಜಾಮ್ ಅನುಸಂತನುಯಾದ್ ಇತಿ ಯೂಪಸ್ಯ ಸ್ವರುಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಜಾಮ್ ಏವಾನುಸಂತನೋತಿ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಠಾಸ್ ತೇಜೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಯದ್ ಇತ್ಥಂ ವೇತ್ಥಂ ವಾ ಮಿನುಯಾದ್ ಯಜಮಾನಂ ತೇಜಸಾ ವ್ಯರ್ಧಯೇತ್, ಅಗ್ನಿನಾ ಸದೃಶಂ ಮೇತವ್ಯಾಸ್, ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಸತೇಜಸ್ತ್ವಾಯ, ಆವೃಹ್ಯ ಹ ಸ್ಮ ವೈ ಪುರಾ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಯಜ್ಞೇ ಽಗ್ನೌ ಯೂಪಂ ಪ್ರಾಸ್ಯತಿ ಸಂಭಜ್ಯ ಸ್ರುಚಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಅಮನ್ಯನ್ತ ಯಜ್ಞವೇಶಸಮ್ ಇದಂ ಕುರ್ಯಾ ಇತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಪರಿಧಿಭಿರ್ ಏವ ನಃ ಸ್ರುಚಃ ಸ್ವಗಾಕೃತಾಃ ಸನ್ತು ಸ್ವರುಣಾ ಯೂಪಃ ಪ್ರಸ್ತರೇಣ ಸದಾ ಇತಿ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ಸ್ವಗಾಕಾರಸ್, ನ ಹ ಸ್ಮ ವೈ ಪುರಾ ಪುರುಷಂ ಮಹಾದೇವೋ ಹನ್ತಿ ತತ ಇದಂ ರುದ್ರೋ ಽನ್ವವಾತಿಷ್ಠತ್ ತೇ ದೇವಾ ಏತಾಂ ರುದ್ರಸ್ಯಾವೇಷ್ಟಿಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತ್ರಿಃ ಪರಸ್ತಾದ್ ಅನಕ್ತಿ ತ್ರಿರ್ ಅವಸ್ತಾತ್ ತತ್ ಷಟ್ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ರುದ್ರಮ್ ಅವಯಜತಿ, ಆಹುತಿಭಾಜೋ ವಾ ಋತವೋ ಽಸ್ತೋಮಭಾಜಸ್ ತ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನಾಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ಯದ್ ಯೂಪಾಜ್ ಜುಹೋತಿ ವನಸ್ಪತಿಭ್ಯಸ್ ತೇನಾವಯಜತಿ ಯದ್ ರಶನಾಯಾಸ್, ಓಷಧೀಭ್ಯಸ್ ತೇನ ಯದ್ ಆತ್ಮನಸ್, ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಸ್ ತೇನ ಯದ್ ಆಹ ದಿವಂ ತೇ ಧೂಮೋ ಗಛತ್ವ್ ಇತಿ ಹವಿರ್ಧಾನಾತ್ ತೇನ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಇತಿ, ಆಗ್ನೀಧ್ರಾತ್ ತೇನ ಪೃಥಿವೀಂ ಭಸ್ಮ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸದಸಸ್ ತೇನ ಸರ್ವತೋ ವಾ ಏತದ್ ರುದ್ರಮ್ ಅವಯಜತಿ, ಆ ವಾ ಏತಂ ವನಸ್ಪತಿಭ್ಯಃ ಪ್ರಚ್ಯಾವಯನ್ತ್ಯ್ ಉಪಯಜ್ಯ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪ್ರಯನ್ತಿ ತತ್ ಸ್ವಾಯಾ ದೇವತಾಯಾ ಅನ್ತರ್ಧೀಯತೇ ಯೂಪೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದುರಿಷ್ಟಮ್ ಆಮುಞ್ಚತೇ ಯದ್ ಯೂಪಮ್ ಉಪಸ್ಪೃಶೇದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದುರಿಷ್ಟಮ್ ಆಮುಞ್ಚೇತ ತಸ್ಮಾದ್ ಯೂಪೋ ನೋಪಸ್ಪೃಶ್ಯಃ ಶುಗ್ ವಾ ಏಷ ಮೀಯತೇ ಸ ಈಶ್ವರೋ ಽಶಾನ್ತ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾಞ್ ಶುಚಾರ್ಪಯಿತೋರ್ ಯದ್ಯ್ ಏಕಃ ಸ್ಯಾತ್ || ಏಷ ತೇ ವಾಯೋ || ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಯದಿ ಬಹವಃ || ಏತೇ ತೇ ವಾಯೋ || ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ವಾಯೂಗೋಪಾ ವೈ ವನಸ್ಪತಯಃ ಸ್ವಾಮ್ ಏವೈಭ್ಯೋ ದೇವತಾಮ್ ಅಪಿಸೃಜತಿ, ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಮ್ ಅಹಿಂಸಾಯೈ ಯಥಾ ವೈ ಪ್ರೌಗಂ ರಜ್ಜುಭಿರ್ ವ್ಯುತಮ್ ಏವಮ್ ಇಮೇ ಲೋಕಾ ಯೂಪೈರ್ ವ್ಯುತಾಸ್ ತ ಏನಮ್ ಆರ್ತಿಂ ನಿನಯನ್ತಿ ಯದ್ ಆಹ || ನಮಃ ಸ್ವರುಭ್ಯಃ || ಇತಿ ತೇಭ್ಯ ಏವ ನಮೋ ಽಕಸ್ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ವಿಜಿಹತೇ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ಲೋಕಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ, ಏತೇ ವೈ ದೇವಾ ನಾಮೃಡಯನ್ ತ ಅಸ್ಮಿಂಸ್ ಲೋಕೇ ಸನ್ನಾಃ ಸ್ವರವೋ ಽಭಿರೋದ್ಧಾರಸ್, ಯಾನ್ ನ ಪಶ್ಯತಿ ತೇ ಸನ್ನಾಸ್, ಅಥ ಯಾನ್ ಪಶ್ಯತಿ ತೇ ಬೃಹನ್ತ ಊರ್ಜಾ ಯದ್ ಆಹ || ನಮಃ ಸ್ವರುಭ್ಯೋ ಬೃಹದ್ಭ್ಯೋ ಮಾರುತೇಭ್ಯಃ ಸನ್ನಾನ್ ಮಾವಗಾಮ್ || ಇತಿ ತಾನ್ ಏವ ಪರಿವೃಣಕ್ತಿ, ಏತೇ ವಾ ಅಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಽನ್ನಸ್ಯ ಪ್ರದಾತಾರಸ್ ತೇ ಽಸ್ಮಾ ಅನ್ನಂ ಪ್ರಯಛನ್ತಿ ||
ಅಪಶ್ಚಾದ್ದಘ್ವಾನ್ನಂ ಭೂಯಾಸಮ್ || ಇತಿ, ಅಪಶ್ಚಾದ್ದಘ್ವಾನ್ನಂ ಭವತಿ ||೩,೯।೪||
[ಪುಟ ೩,೧೨೧]
ಸಾಧ್ಯಾ ವೈ ದೇವಾ ಆಸನ್, ಅಥ ವೈ ತರ್ಹಿ ನಾನ್ಯಾಹುತಿರ್ ಆಸೀತ್ ತೇ ದೇವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಮಥಿತ್ವಾಗ್ನಾ ಅಜುಹವುಸ್ ತೇ ವೈ ತಯೈವಾಹುತ್ಯಾ ಪಶೂನ್ತ್ ಸೃಷ್ಟ್ವಾಥ ಪಶುಮ್ ಆಲಭನ್ತ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಮಥಿತ್ವಾಗ್ನೌ ಜುಹೋತಿ ತಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಆಹುತ್ಯಾ ಪಶೂನ್ತ್ ಸೃಷ್ಟ್ವಾಥ ಪಶುಮ್ ಆಲಭನ್ತೇ, ಅಥೋ ಪಶವೋ ವಾ ಏತದ್ ಆಲಬ್ಧಾ ಯದ್ ದೇವತಾಂ ಜನಯನ್ತಿ, ಅಥೋ ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮೈ ಜನಯನ್ತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಜನಿತ್ರಮ್ ಅಸೀತಿ, ಆಯತನಮ್ ಇವ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ವೃಷಣೌ ಸ್ಥಾ ಇತಿ ರೇತ ಏವೈತದ್ ದಧಾತಿ ನ ಹಿ ತಸ್ಯ ರೇತೋ ಧೀಯತೇ ಯಸ್ಯೈತೌ ನ ಭವತಸ್, ಉರ್ವಶ್ಯ್ ಅಸೀತಿ ವಾಗ್ ವಾ ಉರ್ವಶೀ ಪುರೂರವಾ ಅಸೀತಿ ಪ್ರಾಣ ಏವ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್ ಆಯುರ್ ಅಸೀತಿ ಸಮನಕ್ತಿ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಮಿಥುನೇ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಗಾಯತ್ರಮ್ ಅಸಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಅಸಿ ಜಗದ್ ಅಸೀತಿ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರಜನಯತಿ ಸಾವಿತ್ರೀಂ ಪ್ರಥಮಾಮ್ ಅನ್ವಾಹ ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಾ ಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ, ಅಥ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಾಮ್ ಅಪಿ ಹಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯೋಃ ಪಶುಷು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಹಿ ಪಶವೋ ಽನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಗಾಯತ್ರೀರ್ ಅನ್ವಾಹ ಗಾಯತ್ರೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಗಾಯತ್ರಂ ಛನ್ದಸ್, ಅಪರಿಮಿತಾ ಅನ್ವಾಹ, ಅಪರಿಮಿತಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇಸ್ ತನ್ವಸ್, ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಅನೀಕೇನೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ತಸ್ಯ ಸಮಾಸೃಪ್ತಸ್ಯ ಭೀತಸ್ಯ ಯತ್ರ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತ ತತೋ ಧೂಮ್ನೋ ಽಸೃಜ್ಯತ ತಸ್ಮಾದ್ ಧೂಮವತೀ ನಾನೂಚ್ಯಾ ವ್ಯೃದ್ಧಾ ಹಿ ಸಾ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನನ್ವವಜಯಾಯ ಪರಿಧಯಃ ಪರಿಧೀಯನ್ತೇ ಯತ್ ಸಮಯಾ ಪರಿಧೀನ್ ಪ್ರಹರೇತ್ ತದ್ ಅನು ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಜಯೇಯುಸ್, ಅಗ್ರೇಣ ಪರಿಧಯಃ ಪ್ರಹೃತ್ಯಾಸ್, ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನನ್ವವಜಯಾಯ ಕ್ರೂರಮ್ ಇವ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ಅಗ್ನಾ ಅಗ್ನಿಂ ಜುಹ್ವತಿ ಯದ್ ಆಹ ಭವತಂ ನಃ ಸಮನಸೌ ಸಮೋಕಸೌ ಸಚೇತಸಾ ಅರೇಪಸಾ ಇತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಶಾನ್ತ ಏವ ಪ್ರಹ್ರಿಯತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಹಿಂಸಾಯೈ ಸ್ರುವೇಣಾಭಿಜುಹೋತಿ ಸಂಜಗ್ಮಾನಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವಾಭ್ಯಾಂ ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ಯಃ ಕೂಟೋ ವಾಕರ್ಣೋ ವಾ ಕಾಣೋ ವಾ ಶುಷ್ಕೋ ವಾವರ್ತತ ತಸ್ಯ ಯಾತಯಾಮಾ ಸ ಯೋ ಽಪನ್ನದನ್ ಮಲಂ ತತ್ ಪಶೂನಾಮ್ ಆಗ್ನೇಯಃ ಪಶುರ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಆಲಭ್ಯಸ್, ಆಗ್ನೇಯೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಃ ಪಶುರ್ ಉಕ್ಥ್ಯ ಆಲಭ್ಯಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಾನಿ ಹ್ಯ್ ಉಕ್ಥ್ಯಾನಿ, ಐನ್ದ್ರೋ ವೃಷ್ಣಿಃ ಷೋಡಶಿನ್ಯ್ ಆಲಭ್ಯಸ್, ಐನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃಷ್ಣಿಸ್, ಐನ್ದ್ರಃ ಷೋಡಶೀ ಸಾರಸ್ವತೀ ಮೇಷ್ಯ್ ಅತಿರಾತ್ರ ಆಲಭ್ಯಾ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಗ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಆನುಷ್ಟುಭೀ ರಾತ್ರಿಸ್, ಯಜ್ಞಕ್ರತೂನಾಮ್ ಏವೈಷಾ ವ್ಯಾವೃತ್ತಿಸ್, ಯಥಾ ವೈ ಮತ್ಸ್ಯೋ ಽವಿಚಿತೋ ಜನಮ್ ಅವಧೂನುತ ಏವಂ ವಾ ಏತೇ ಪ್ರಜಾಯಮಾನಾ ಜನಮ್ ಅವಧೂನ್ವತೇ ಯಸ್ ತ್ವಾ ಏತಾನ್ ಏವಂ ವೇದ ತಮ್ ಏತೇನಾವಭೂನ್ವತೇ ಕಥಂ ಸವನಾನಿ ಪಶುಮನ್ತಿ ವೇಛೇತಿ ಪೃಛೇತ್, ಯದ್ ವಪಯಾ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಚರನ್ತಿ ತೇನ ಪ್ರಾತಃಸವನಂ ಪಶುಮತ್, ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶೈರ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ತೇನ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಂ ಪಶುಮತ್, ಯದ್ ಅಙ್ಗೈಸ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ತೇನ ತೃತೀಯಸವನಂ ಪಶುಮತ್ ಕಿಯತಾ ತತ್ ಪಶೋಶ್ ಚರನ್ತಿ ಯದ್ ವಪಯಾ ಚರನ್ತಿ ಕಿಯತಾ ತದ್ ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶೈಃ ಕಿಯತಾ ತದ್ ಯದ್ ಅವದಾನೈಸ್, ರೂಪೇಣ ತತ್ ಪಶೋಶ್ ಚರನ್ತಿ ಯದ್ ವಪಯಾ ಚರನ್ತಿ, ಆತ್ಮನಾ ತದ್ ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶೈಃ ಶರೀರೇಣ ತದ್ ಯದ್ ಅವದಾನೈಃ ಕಸ್ಮೈ ಪಶುಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ನಿಯುಜ್ಯತೇ, ಉದಙ್ ಪ್ರಣೀಯತೇ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಸಾದ್ಯತೇ ಪ್ರಾಙ್ ಹೂಯತೇ, ಇತಿ ಪೃಛೇತ್, ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ನಿಯುಜ್ಯತೇ, ಇಮಾಂ ತೇನ ದಿಶಮ್ ಅಭಿಜಯತಿ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣತಸ್, ಉಪಸಾದ್ಯತ ಇಮಾಂ ತೇನ ಯತ್ ಪ್ರಾಙ್ ಹೂಯತೇ, ಇಮಾಂ ತೇನ ಯದ್ ಉದಙ್ ಪ್ರಣೀಯತೇ ಮನುಷ್ಯಲೋಕಂ ತೇನಾಭಿಜಯತಿ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಸಾದ್ಯತೇ ಪಿತೃಲೋಕಂ ತೇನ ಯತ್ ಪ್ರಾಙ್ ಹೂಯತೇ ದೇವಲೋಕಂ ತೇನ ಯದ್ ಆಹುತ್ಯಾ ಊರ್ಧ್ವೋ ಧೂಮ ಉದಯತೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ತೇನ ಲೋಕಮ್, ಯದ್ ಇಡೋಪಹೂತಂ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಹರನ್ತಿ, ಇಮಂ ತೇನ ಲೋಕಮ್, ಸರ್ವಾ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶಃ ಪಶುಯಾಜ್ಯ್ ಅಭಿಜಯತಿ ಸರ್ವಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್, ಸರ್ವಾ ಏವಾಸ್ಯೇಮಾ ದಿಶೋ ಽಭಿಜಿತಾ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಲೋಕಾಃ ||೩,೯।೫||
ಅಥೈತಾ ಆಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ರಿರಿಚಾನೋ ಽಮನ್ಯತ ಸ ಏತಾ ಆಪ್ರೀರ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾಭಿರ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಆಪ್ರೀಣೀತ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಯದ್ ಏತಾ ಆಪ್ರಿಯೋ ಭವನ್ತಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಯಜಮಾನಾ ಆಪ್ರೀಣೀತೇ ವಪಯಾ ವೈ ಪಶೋರ್ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್ ಯದ್ ವಪಯಾ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಚರನ್ತಿ ವಪಯಾ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೋರ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ತೇ ವೈ ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋ ಽಸ್ಥಾನಿ ಶರೀರಾಣ್ಯ್ ಅಧೂನ್ವತ ಯದ್ ಅಙ್ಗೈಸ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ಚರನ್ತಿ, ಅಸ್ನಾಂ ಶೀರೀಣಾಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀತ್ಯೈ ಪಶುಂ ಸ್ನಪಯನ್ತಿ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯಾಭಿನ್ನಿಷಣ್ಣಂ ಶಮಲಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಂ ತಞ್ ಶುನ್ಧನ್ತಿ ಪಶುಮ್ ಉಪಾಕೃತ್ಯಾಗ್ನಿಂ ಮನ್ಥನ್ತಿ ಪಶೂನಾಮ್ ಅವರುದ್ಧ್ಯೈ ದ್ವೌ ವೈ ವಜ್ರೌ ಘೋರೋ ಽನ್ಯಃ ಶಿವೋ ಽನ್ಯಸ್, ಯಃ ಶುಷ್ಕಃ ಸ ಘೋರಸ್, ಯ ಆರ್ದ್ರಃ ಸ ಶಿವಸ್, ವಜ್ರೇಣ ಖಲು ವೈ ವೀರ್ಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ವರ್ಜಂ ವಾ ಏತದ್ ಆದತ್ತೇ ವೀರ್ಯಾಯ, ಇಷೇ ತ್ವೇತಿ, ಇಷ ಏವೈನಮ್ ಉಪಾವಿರ್ ಅಸೀತಿ, ಉಪ ಹ್ಯ್ ಏಷೋ ಽವತಿ, ಉಪೋ ದೇವಾನ್ ದೈವೀರ್ ವಿಶಃ ಪ್ರಾಗುರ್ ಇತಿ, ಏತಾ ವೈ ದೈವೀರ್ ವಿಶೋ ಯತ್ ಪಶವಸ್, ವಹ್ನಯ ಉಶಿಜಾ ಇತಿ, ಏತೇ ವೈ ವಹ್ನಯ ಉಶಿಜೋ ಯದ್ ಋತ್ವಿಜಶ್ ಚ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಶ್ ಚ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಧಾರಯಾ ವಸೂನೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಾಂ ಯಛತಿ ಹವ್ಯಾ ತೇ ಸ್ವದನ್ನ್ ಇತಿ ಸ್ವದಿತಮ್ ಏವೈನಮ್ ಆಲಭತೇ ದೇವ ತ್ವಷ್ಟರ್ ವಸು ರಣಾ ಇತಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ಹಿ ರೂಪಾಣಿ ವಿಕರೋತಿ ರೇವತೀರ್ ಅಮೇಧ್ಯಮ್ ಇತಿ ಪಶವೋ ವೈ ರೇವತೀಸ್, ಯಛತ್ಯ್ ಏವೈನಾಮ್, ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾಮ್ ಆದತ್ತೇ, ಅಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಇತಿ, ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವ ದ್ವೌ ವೈ ಪಾಶೌ ಘೋರೋ ಽನ್ಯಃ ಶಿವೋ ಽನ್ಯಸ್, ಯೋ ಯಜ್ಞಿಯಃ ಸ ಘೋರಸ್, ಯೋ ಽಯಜ್ಞಿಯಃ ಸ ಶಿವಸ್, ಋತಸ್ಯ ತ್ವಾ ದೇವಹವಿಃ ಪಾಶೇನೇತಿ ಯ ಏವ ಯಜ್ಞಿಯಃ ಪಾಶಸ್ ತೇನೈನಮ್ ಆಲಭತೇ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚಾಮೀತಿ, ಅಭಿ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾ ದಧತಿ, ಅಮುಷ್ಮೈ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಮ್ ಇತಿ ಯಸ್ಯಾ ಏವ ದೇವತಾಯೈ ಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ ತಸ್ಯಾ ಏನಂ ಜುಷ್ಟಮ್ ಅಕರ್ ಧರ್ಷಾ ಮಾನುಷಾ ಇತಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಹಿ ಧಾರಯನ್ತಿ ಶುಷ್ಕೋ ವಾ ಏಷೋ ಽಮೇಧ್ಯಸ್, ಯತ್ ಪಶುಂ ನಿಯುನಕ್ತಿ, ಉಭಾ ಏವೈನೌ ಮೇಧ್ಯೌ ಕರೋತಿ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಂ ನಿಯುನಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೋ ಹಿ ಪಶವೋ ಮೇಧಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಪ್ರಾಣೇಷು ವಾ ಏತಸ್ಯ ದೇವತಾ ಉಪಸ್ಥಿತಾಸ್, ಯತ್ ಪಶುಂ ನಿಯುನಕ್ತಿ ಪ್ರತೀಚೀರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ದೇವತಾ ನಿಯುನಕ್ತಿ, ಅದ್ಭ್ಯಸ್ ತ್ವೌಷಧೀಭ್ಯಾ ಇತಿ, ಅದ್ಭ್ಯೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಓಷಧೀಭ್ಯೋ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮೀತಿ ಯಸ್ಯಾ ಏವ ದೇವತಾಯೈ ಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ ತಸ್ಯಾ ಏನಂ ಜುಷ್ಟಮ್ ಅಕರ್ ಅನು ತ್ವಾ ಮಾತಾ ಮನ್ಯತಾಮ್ ಅನು ಪಿತೇತಿ, ಅನುಮತ ಏವೈನಂ ಮಾತ್ರಾ ಪಿತ್ರಾ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಸಖ್ಯಾಲಭತೇ, ಅನುಮಾನಾವಹ ದೇವಾನ್ ದೇವಾಯತೇ ಯಜಮಾನಾಯೇತಿ ದೇವತಾಭ್ಯ ಏವೈನಂ ನಿರ್ದಿಶತಿ, ಅಪಾಂ ಪೇರುರ್ ಅಸೀತಿ, ಅಪಾಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಪೇರುಃ ಸ್ವಾತ್ತಂ ಸದ್ ಧವಿರ್ ಆಪೋ ದೇವೀಃ ಸ್ವದನ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಸ್ವದಿತಮ್ ಏವೈನಮ್ ಆಲಭತೇ, ಅಥ ಯದ್ ಉಪ ಗೃಹ್ಣಾತ್ಯ್ ಉಪ ಚ ಸಿಞ್ಚತಿ ಸರ್ವತ ಏವೈನಂ ಮೇಧೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಸಂ ತೇ ವಾಯುರ್ ವಾತೇನ ಗಛತಾಮ್ ಇತಿ ವಾತಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅನ್ವವಾರ್ಛತಿ ಸಂ ಯಜತ್ರೈರ್ ಅಙ್ಗಾನೀತಿ ಯಜ್ಞಿಯಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕಃ ಸಂ ಯಜ್ಞಪತಿರ್ ಆಶಿಷೇತಿ ಯಜಮಾನಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶಿಷಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಶಿರೋ ವಾ ಆಘಾರಸ್, ಆತ್ಮಾ ಹವಿಸ್, ಯದ್ ಆಘಾರಮ್ ಆಘಾರ್ಯಂ ಪಶುನಾ ಸಮನಕ್ತಿ, ಆತ್ಮನ್ ವಾ ಏತಞ್ ಶಿರೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಸ್ವರುಸ್, ವಜ್ರಃ ಸ್ವಧಿತಿಸ್, ಯತ್ ಸ್ವಧಿತಿನಾನಕ್ತಿ ವಜ್ರೇಣೈವೈನಂ ಸ್ತೃಣುತೇ ಯಾಕ್ತಾ ತಯಾ ಶೃತಸ್ಯಾವದ್ಯತಿ ಹವಿರ್ಭೂತಾ ವಾ ಏಷಾ ಹವಿಷೈವ ಹವಿಷೋ ಽವದ್ಯತಿ ||೩,೯।೬||
ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ಮುಖೇನ ದೇವಾ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅಭ್ಯಜಯನ್ ಯತ್ ಪರ್ಯಗ್ನಿಂ ಕರೋತಿ, ಅಗ್ನಿನಾ ವಾ ಏತನ್ ಮುಖೇನ ಯಜಮಾನ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅಭಿಜಯತಿ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಾ ಏತಂ ಜಿಘಾಂಸನ್ತಿ ಯತ್ ಪರ್ಯಗ್ನಿಂ ಕರೋತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ತ್ರಿಃ ಪರ್ಯಗ್ನಿಂ ಕರೋತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯೋ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ ಚಾತ್ವಾಲಮ್ ಅಪಿ ಪರ್ಯೇತಿ, ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೀನಾಂ ಯೋನಿಃ ಸ್ಕನ್ದತಿ ವಾ ಏತದ್ ಧವಿರ್ ಯದ್ ವಿಶ್ಚೋತತಿ ಯದ್ ವಿಲಿಪ್ಯತೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ಅತ್ರ ವೈ ಸಾಪಿ ದೇವತಾ ಯಸ್ಯಾ ಆಲಭ್ಯತೇ ಯತ್ ಪರ್ಯಗ್ನಿಂ ಕರೋತಿ ತಾಮ್ ಏವೈನದ್ ಗಮಯತಿ ಕಿಯದ್ ವಾಹೈತತ್ ಪಶೋಃ ಕಿಯದ್ ವಾ ಯತ್ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್, ಏತರ್ಹಿ ಖಲು ವೈ ಸರ್ವೋ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಆಪ್ರೀತಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಶ್ರಾವ್ಯೋಪಪ್ರೇಷ್ಯತಿ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ವೈ ಪೂರ್ವಮ್ ಆಶುಶ್ರವತ್, ಅಥ ವಾ ಅತ್ರ ಪಶೋರ್ ಆಶ್ರಾವಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಶ್ರಾವ್ಯೋಪಪ್ರೇಷ್ಯತಿ, ಉಭಯೇ ವಾ ಏತಂ ಬಧ್ಯಮಾನಮ್ ಅನುಬಧ್ಯನ್ತೇ ಯೇ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ಯೇ ಚಾರಣ್ಯಾಸ್, ಯೇ ಬಧ್ಯಮಾನಮ್ ಅನು ಬಧ್ಯಮಾನಾ ಅನ್ವೈಕ್ಷನ್ತ ಮನಸೇತಿ ಯಜ್ ಜುಹೋತಿ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏಷೋನ್ಮೋಕ್ಷಾ ಯನ್ ನ ಜುಹುಯಾದ್ ಅನುನ್ಮುಕ್ತಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹೀತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಾ ಏತಂ ಜಿಘಾಂಸನ್ತಿ ಪ್ರಚ್ಯುತಮ್ ಇತೋ ಽಪ್ರಾಪ್ತಮ್ ಅಮುತ್ರ, ಅಗ್ನಿಂ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧರನ್ತಿ ರಕ್ಷಸಾಂ ಪರಾಣುತ್ತ್ಯೈ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಹವ್ಯಾಯ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಣೀಯಮಾನಾಯ ದೇವತಾಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧರನ್ತಿ, ಅಗ್ನಿಂ ಪುರಸ್ತಾನ್ ನಿದಧಾತಿ, ಅಸ್ಕನ್ನತ್ವಾಯ ಪಶೋರ್ ವೈ ಮಾರಣಾಯಾನೀಯಮಾನಸ್ಯಾಹವನೀಯಂ ಮೇಧ್ಯೋ ಽಭ್ಯುಪಕ್ರಾಮತಿ ಯೋ ವೈ ತರ್ಹಿ ಪಶುಮ್ ಅನ್ವಾರಭತೇ ತಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀರ್ ಗಛತಿ ಯದ್ ಆಹ ರೇವತಿ ಪ್ರೇಧಾ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್ ಆವಿಶೇತಿ ಯತ್ರ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ವಚ ಯಜಮಾನಂ ಸನ್ತಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀರ್ ಗಛತಿ ವಪಾಶ್ರಪಣೀಭ್ಯಾಮ್ ಅನ್ವಾರಭತೇ ತತ್ ಸ್ವಿದ್ ಉಭಯಮ್ ಅಕರ್ ಉರೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷ ಸಜೂರ್ ದೇವೇನ ವಾತೇನೇತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೈ ಪಶವಸ್, ವಾತಃ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ತ್ಮನಾಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ಯಜೇತಿ ದೇವತಾ ಏವ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಸಮ್ ಅಸ್ಯ ತನ್ವಾ ಭವೇತಿ ಪುನರ್ ಏವೈನಂ ಸಂಭಾವಯತಿ ವರ್ಷೀಯೋ ವರ್ಷೀಯಸಾ ಇತಿ ತೇನ ಯಜಮಾನೋ ವಸೀಯಾನ್ ಭವತಿ ಯದ್ ಯಜ್ಞಂ ಪಶುಮ್ ಆಹುರ್ ಯತ್ ತಮ್ ಅಭಿಮನ್ಯನ್ತೇ ಕ್ವ ತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞೋ ಭವತೀತಿ ಯದ್ ಆಹ ಯಜ್ಞಂ ಯಜ್ಞಪತೌ ಧಾ ಇತಿ ಯಜ್ಞಪತೌ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯಾಥ ಪಶುಮ್ ಆಲಭನ್ತೇ ಸ್ಕನ್ದತಿ ವಾ ಏತದ್ ಧವಿರ್ ಯದ್ ವಿಶ್ಚೋತತಿ ಯದ್ ವಿಲಿಪ್ಯತೇ ಯತ್ ತೃಣಮ್ ಉಪಾಸ್ಯತಿ, ಅಸ್ಕನ್ನತ್ವಾಯ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಂ ಸಂಜ್ಞಪಯನ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೋ ಹಿ ಪಶವೋ ಮೇಧಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ, ಉದೀಚೀನಪಾದಮ್, ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ||೩,೯।೭||
ಋತ್ವಿಜೋ ವೃಣೀತೇ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಋತ್ವಿಜಸ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಏತದ್ ವೃಣೀತೇ ಯದ್ ಧೋತಾರಂ ವೃಣೀತೇ ಜಗತೀಂ ತದ್ ವೃಣೀತೇ ಯದ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಂ ಪಙ್ಕ್ತಿಂ ತತ್, ಯದ್ ಅಗ್ನೀಧಮ್ ಅತಿಛನ್ದಸಂ ತತ್, ಯನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ತತ್, ಯದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಞ್ಶಂಸಿನಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ತತ್, ಯತ್ ಪೋತಾರಮ್ ಉಷ್ಣಿಹಂ ತತ್, ಯನ್ ನೇಷ್ಟಾರಂ ಕಕುಭಂ ತತ್, ಯದ್ ಆಹ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ದೈವೀನಾಂ ವಿಶಾಂ ಪುರಏತಾ || ಇತಿ ಯಜಮಾನಂ ವಾ ಏತದ್ ವೃಣೀತೇ ಸ ವೃತೋ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ನಾಛಾವಾಕಂ ವೃಣೀತೇ ಪಶ್ಚಾಜೇವ ವಾ ಏಷಾ ಹೋತ್ರಾಃ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಾಸ್, ಯದ್ ಅಛಾವಾಕ್ಯಾ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾಃ ಶಂಸತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ, ಅಥ ಯದ್ ಅಗ್ನೀಧಂ ಮಧ್ಯತೋ ವೃಣೀತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಮಧ್ಯತ ಓಷಧೀನಾಮ್, ಯದ್ ಉತ್ತಮಃ ಸಂಯಜತಾಂ ಸಂಯಜತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾನ್ ಮಥ್ಯಮಾನಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ, ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೃತಾನಿ ಯುಕ್ತಾನ್ಯ್ ಅಭೂವನ್ ಯದ್ ಅವೃತಾ ವಷಟ್ಕುರ್ಯುರ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀರ್ ಗಛೇತ್, ಅಥ ಯದ್ ವೃತಾ ವಷಟ್ಕುರ್ವನ್ತಿ, ಏಕಧಾ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಕಃ ಪಶೋರ್ ವಷಟ್ಕರೋತಿ, ಏಕಂ ಹಿ ವೃಣುತೇ ದಶ ವೈ ಪಶೋರ್ ದೇವತಾಸ್, ದಶಾಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಯದ್ ದಶ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್, ಯಾ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದೇವತಾಸ್ ತಾ ಏತದ್ ಯಜತಿ, ಅಥ ಯ ಏಷ ಏಕಾದಶಸ್, ಯಸ್ಯಾ ಏವ ದೇವತಾಯೈ ಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ ತಾಮ್ ಏವೈತದ್ ಯಜತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಏಕಾದಶಾನುಯಾಜಾಸ್, ಯಾ ಏವೈತದ್ ದೇವತಾ ಅಯಾಕ್ಷೀತ್ ತಾ ಏತೈರ್ ಅನುಪ್ರೀಣಾತಿ ಹತೋ ವಾ ಏಷ ಮೃತೋ ಽಮುತ್ರ ಭೂತಸ್, ದಶ ವೈ ಪಶೋರ್ ದೇವತಾಸ್, ದಶಾಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ಖಲು ವೈ ಪಶೋರ್ ದೇವತಾಸ್, ಯದ್ ದಶ ಪ್ರಯಾಜಾಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪ್ರಯಜತಿ, ಆತ್ಮಾ ವೈ ಪ್ರಾಣಾನಾಮ್ ಏಕಾದಶಸ್, ಆತ್ಮಾ ವಪಾ ಪಶೋಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಏಕಾದಶಃ ಪರಿಶಯೇ, ಆತ್ಮಾ ವಾ ಏತದ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಪರಿಶಯೇ, ಅಥ ಯದ್ ಏಕಾದಶಾನುಯಾಜಾಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ||
ಇತಿ ತೃತೀಯಕಾಡ್ಣೇ ನವಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೯।೮||
ಪತ್ನೀ ವೈ ಪ್ರಚ್ಯವಮಾನಾಮುಷ್ಯಾದಿತ್ಯಸ್ಯ ಲೋಕಮ್ ಅಭಿಪ್ರಚ್ಯವೇತ ಹಿನಸ್ತಿ ಖಲು ವಾ ಏಷ ತಂ ಯೋ ಽಸ್ಯ ಲೋಕಮ್ ಅಭಿಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಯದ್ ಆಹ ನಮಸ್ ತ ಆತಾನೇತಿ, ಅಮುಷ್ಮಾ ಏವ ನಮೋ ಽಕರ್ ಅನರ್ವಾಕ್ ಪ್ರೇಹೀತಿ, ಅನೇನಾಃ ಪ್ರೇಥೀತಿ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ ಯಜಮಾನಾಯ ಘೃತಸ್ಯ ಕುಲ್ಯಾಮ್ ಅನು ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ದೇವೀರ್ ಆಪಃ ಶುದ್ಧಾ ಯೂಯಂ ದೇವಾನ್ ಯುಯುಧ್ವಮ್ ಇತಿ, ಅಪೋ ವಾ ಏತದ್ ಭೂಷನ್ತಿ ಪೂತಾಭಿರ್ ಆಭಿಃ ಪೂತಾಶ್ ಚರನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತಾಂ ಬಹು ರಿಪ್ರಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಂ ಚರನ್ತೀಮ್ ಆಪೋ ನ ಹಿಂಸನ್ತಿ ಹತೋ ವಾ ಏಷ ಮೃತೋ ಽಮುತ್ರ ಭೂತಸ್, ಅದ್ಭ್ಯೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪತ್ನೀ ಪ್ರಜನಯತಿ ಯದ್ ಅದ್ಭಿರ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ಪುನರ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರಜನಯತಿ ಸರ್ವಾನ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ತ್ ಸಂಮೃಶತಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನಿ, ಏತಾವಾನ್ ಹಿ ಪಶುಃ ಪಶೋರ್ ವೈ ಮಾರ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾಞ್ ಶುಗ್ ಋಛತಿ ಯದ್ ಆಹ ವಾಚಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ಹಿಂಸೀರ್ ಇತಿ, ಅದ್ಭಿರ್ ವಾವಾಸ್ಯೈತತ್ ಪ್ರಾಣಾಞ್ ಶುಚೋ ಮುಞ್ಚತಿ ಯತ್ ತೇ ಕ್ರೂರಂ ಯದ್ ಆಸ್ಥಿತಂ ತದ್ ಏತೇನ ಶುನ್ಧಸ್ವ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುಮ್ಭಸ್ವೇತಿ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯ ಗಮಯನ್ತಃ ಕ್ರೂರಮ್ ಅಕ್ರಂಸ್ ತದ್ ಅಕ್ರೂರಮ್ ಅಕಸ್ ತಞ್ ಶಮಯತಿ ಯೇ ವಾ ಏತೇ ಸ್ತೋಕಾ ಅವಪದ್ಯನ್ತೇ ತ ಇಮಾಮ್ ಅಶಾನ್ತಾ ಋಛನ್ತಿ ತತ ಇಮಾಞ್ ಶುಗ್ ಋಛತಿ ಯದ್ ಆಹ ಶಮ್ ಅದ್ಭ್ಯ ಇತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ಶಾನ್ತಾ ಏವೇಮಾಮ್ ಋಛನ್ತಿ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ, ಓಷಧೇ ತ್ರಾಯಸ್ವೈನಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ತ್ರಾತ್ಯಾ ಏವ ಸ್ವಧಿತೇ ಮೈನಂ ಹಿಂಸೀರ್ ಇತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಸ್ವಧಿತಿಸ್, ವಜ್ರಾದ್ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಅನ್ತರ್ದಧಾತಿ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ವೈ ದೇವತಾಭ್ಯಃ ಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ ಯದ್ ಆಹ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭಾಗೋ ಽಸೀತಿ, ಏತೇನ ವಾ ಏತದ್ ಭಾಗಧೇಯೇನ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಪಶೋರ್ ನಿರ್ಭಜತಿ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ರಕ್ಷೋ ಽವಬಾಧೇ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ರಕ್ಷೋ ಽಧಮಂ ತಮೋ ನಯಾಮೀತ್ಯ್ ಆಹ ರಕ್ಷಸಾಂ ಧ್ವರಾಯೈ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನ್ತರಿತ್ಯೈ ಪಶವೋ ವೈ ವಪಾ ಯದ್ ಉಪತೃನ್ದ್ಯಾತ್ ಪಶೂನ್ ಹಿಂಸ್ಯಾತ್, ಯನ್ ನೋಪತೃನ್ದ್ಯಾದ್ ಅಯತಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಯತ್ರ ತನ್ನಿಷ್ಠಂ ತದ್ ಉಪತೃನ್ದ್ಯಾತ್ ಪಶೂನಾಂ ಯತ್ಯೈ, ಇಷೇ ತ್ವೋರ್ಜೇ ತ್ವೇತಿ, ಇಷೇ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ, ಊರ್ಜೇ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುನ್ಧಸ್ವ ದೇವೇಭ್ಯ್ಃ ಶುಮ್ಭಸ್ವೇತಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಾಂ ಶುನ್ಧತಿ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶುಮ್ಭತಿ ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಪ್ರೋರ್ಣುವಾತಾಮ್ ಇತಿ ಘೃತೇನೈವ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಪ್ರೋರ್ಣೌತಿ, ಅಮುಷ್ಮೈ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಮ್ ಇತಿ ಯಸ್ಯಾ ಏವ ದೇವತಾಯೈ ಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ ತಸ್ಯಾ ಏನಂ ಜುಷ್ಟಮ್ ಅಕರ್ ನಮಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಸಂದೃಶಾ ಇತಿ, ಅಮುಷ್ಮಾ ಏವ ನಮೋ ಽಕರ್ ಇತ್ಥಂ ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಏವಂ ಹಿ ಯಜ್ಞಃ ಪರ್ಯ್ ಆವರ್ತತೇ, ಅಥೋ ಅಮುಷ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯಾವೃತಮ್ ಅನು ಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೀಹೀತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಏತರ್ಹಿ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಾ ಏತಂ ಜಿಘಾಂಸನ್ತಿ ಪ್ರಚ್ಯುತಮ್ ಇತೋ ಽಪ್ರಾಪ್ತಮ್ ಅಮುತ್ರ ಕಾರ್ಷ್ಮರ್ಯಮಯೀ ವಪಾಶ್ರಪಣೀ ಭವತಸ್, ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ ಯಸ್ಮಾ ಏವಾಮುತೋ ಽಗ್ನಿಂ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧರನ್ತಿ ತಸ್ಮಾ ಇತೋ ದೇವತಾ ವಾ ಏತದ್ ಧವ್ಯಮ್ ಅನುಪರ್ಯಾವರ್ತಮಾನಮ್ ಏತಿ ಚರಮತ ಉಪಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಛಮ್ಬಟ್ಕಾರಾಯ ಯದ್ ಅತಿಹರೇದ್ ಏತಮ್ ಏವಾತಿಹರೇತ್, ವಿಶ್ವತೋಮುಖೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಃ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಾರಾತಿರ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ರಕ್ಷಸಾಂ ಧ್ವರಾಯೈ ರಕ್ಷಾಮನ್ತರಿತ್ಯೈ ವಾಯೋಃ ಸ್ತೋಕಾನಾಮ್ ಇತಿ ತೃಣಮ್ ಉಪಾಸ್ಯತಿ ಸ್ತೋಕಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ವಾಯುರ್ ಹ್ಯ್ ಏತಾನ್ ಅಮುತೋ ವಿಸೃಜತಿ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ, ಅಗ್ರಂ ವಾ ಏತದ್ ಧವ್ಯಸ್ಯಾಗ್ರಮ್ ಓಷಧೀನಾಮ್ ಅಗ್ರೇಣೈವಾಗ್ರಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅಥೋ ಅಗ್ರಾಯ ವಾ ಏತದ್ ಧವ್ಯಸ್ಯಾಗ್ರಮ್ ಓಷಧೀನಾಮ್ ಇಧ್ಮಂ ಚಿನೋತಿ ಹವಿಷೋ ವಾ ಏತೇ ಸ್ತೋಕಾಃ ಸ್ಕನ್ದತಿ ವಾ ಏತದ್ ಧವಿರ್ ಯದ್ ವಿಶ್ಚೋತತಿ ಯದ್ ವಿಲಿಪ್ಯತೇ ಯದ್ ಆಹ ಜುಷಸ್ವ ಸಪ್ರಥಸ್ತಮಂ ವಚೋ ದೇವಪ್ಸರಸ್ತಮಮ್ |
ಹವ್ಯಾ ಜುಹ್ವಾನ ಆಸನಿ ||
ಇತಿ ತೇನೈವಾಸ್ಯ ತೇ ಹುತಾ ಅಸ್ಕನ್ನಾ ವಷಟ್ಕೃತಾ ಭವನ್ತಿ ನಾನಾದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಏಕಾದಶಿನ್ಯಾಂ ಪಶವಾ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ, ಅಥಾತ್ರಾಗ್ನೇಯೀ ಪ್ರಥಮಾನೂಚ್ಯತೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ಅತ್ರ ವೈ ಸಾಪಿ ದೇವತಾ ಯಸ್ಯಾ ಆಲಭ್ಯತೇ ತಾಮ್ ಏವೈನದ್ ಗಮಯತಿ ಯರ್ಹಿ ಲೋಹಿನೀವ ಶೃತಾ ತರ್ಹಿ ರೌದ್ರೀ ಯತ್ ತರ್ಹಿ ಜುಹುಯಾದ್ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್, ಯರ್ಹಿ ಶ್ಯೇನೀವಾ ಶೃತಾ ತರ್ಹ್ಯ್ ಆಗ್ನೇಯೀ ತರ್ಹಿ ಹೋತವ್ಯಾ ತಥಾಸ್ಯ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನ್ ಅನಭಿಮಾನುಕೋ ಭವತಿ ಕ್ರವ್ಯಂ ವಾ ಏತರ್ಹಿ ಪಶುರ್ ಯರ್ಹ್ಯ್ ಆಶೃತಸ್, ಯದ್ ವಪಾಮ್ ಅಭಿಘಾರ್ಯ ಪೃಷಡಾಜ್ಯಮ್ ಅಭಿಘಾರಯೇದ್ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯತ್ ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್ ಅಭಿಘಾರ್ಯ ವಪಾಮ್ ಅಭಿಘಾರಯತಿ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಶುಮ್ ಉಪೈತಿ, ಅಥೋ ಏವಮ್ ಅಸ್ಯ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನ್ ಅನಭಿಮಾನುಕೋ ಭವತಿ ಪುರಸ್ತಾತ್ಸ್ವಾಹಾಕಾರಾ ವಾ ಅನ್ಯೇ ದೇವಾಸ್, ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ಸ್ವಾಹಾಕಾರಾ ಅನ್ಯೇ ತ ಉಭಯೇ ಽಶ್ಯೇ ಮೇಧ್ಯೇ ಽವರುಧ್ಯನ್ತೇ ||
ಸ್ವಾಹಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ವಪಾಯಾ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ವಿಶ್ವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತ್ಯ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ ತಥಾಸ್ಯ ತ ಉಭಯೇ ಽವರುದ್ಧಾ ಭವನ್ತಿ ಪಶೋರ್ ವೈ ಮಾರ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾಞ್ ಶುಗ್ ಋಛತಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ತ್ ಸಂಗೃಹ್ಯ ವಪಾಮ್ ಉಪವಿಸೃಜೇತ್, ಅತ್ಮಾ ವಪಾ ಪಶೋಸ್, ಆತ್ಮನ್ನ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ ದಧಾತಿ ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯ ಪೂರ್ವಪದಸ್ಯಾವದೇಯಮ್ ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರ್ ದಾಕ್ಷಾಯಣಾಸ್ ತಥಾಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ಅವತ್ತಂ ಭವತೀತಿ ಸ್ವಾಹೋರ್ಧ್ವನಭಸಂ ಮಾರುತಂ ದೇವಂ ಗಛತಮ್ ಇತಿ ವಪಾಶ್ರಪಣೀ ಅನುಪ್ರಾಸ್ಯತಿ, ಊರ್ಧ್ವನಭಸೋ ವಾ ಏತೇ ಮಾರುತಸ್ಯ ಭಾಗಧೇಯಮ್, ತಮ್ ಏವೈನೇನ ಗಮಯತಿ, ಇಮೇ ವಾ ಏತೇ ವಿಷೂಚೀ ಅನುಪ್ರಾಸ್ಯತಿ, ಅನಯೋರ್ ವಿಧೃತ್ಯೈ ||೩,೧೦।೧||
ಪುರುಷಂ ವೈ ದೇವಾ ಮೇಧಾಯಾಲಭನ್ತ ತಸ್ಯ ಮೇಧೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸೋ ಽಶ್ವಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತೇ ಽಶ್ವಮ್ ಆಲಭನ್ತ ತಸ್ಯ ಮೇಧೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಗಾಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತೇ ಗಾಮ್ ಆಲಭನ್ತ ತಸ್ಯ ಮೇಧೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸೋ ಽವಿಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತೇ ಽವಿಮಾಲಭನ್ತ ತಸ್ಯ ಮೇಧೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸೋ ಽಜಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತೇ ಽಜಮ್ ಆಲಭನ್ತ ತಸ್ಯ ಮೇಧೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಯವಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತೇ ಯವಮ್ ಆಲಭನ್ತ ತಸ್ಯ ಮೇಧೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ವ್ರೀಹಿಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ತೇ ವ್ರೀಹಿಮ್ ಆಲಭನ್ತ ತಂ ವ್ರೀಹಾ ಆಪ್ನುವನ್ ಯದ್ ವ್ರೀಹಿಮಯಃ ಪುರೋಡಾಶೋ ಭವತಿ ಮಧ್ಯತೋ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೋರ್ ಮೇಧೋ ಧೀಯತೇ ಸುಷಿರೋ ವೈ ತರ್ಹಿ ಪಶುರ್ ಯರ್ಹಿ ವಪಾಮ್ ಉತ್ಖಿದನ್ತಿ ಯದ್ ವ್ರೀಹಿಮಯಃ ಪುರೋಡಾಶೋ ಭವತಿ, ಅಪಿಹಿತ್ಯಾ ಅಸುಷಿರತ್ವಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅನು ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜನನಾಯ, ಏಕಾದಶಕಪಾಲಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಏತಚ್ ಛನ್ದೋ ಯತ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಐನ್ದ್ರಾಃ ಪಶವಃ ಪಶುಷ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ದಧಾತಿ ದೇವಾ ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಮೈ ಪಶುಮ್ ಆಲಭಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇ ಽಮನ್ಯನ್ತಾನೇನ ವೈ ನೋ ಽನ್ಯೇ ಲೋಕಮ್ ಅನ್ವಾರೋಕ್ಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತಸ್ಯ ಮೇಧಂ ಪ್ಲಾಕ್ಷಾರಯನ್, ಸ ಪ್ಲಕ್ಷೋ ಽಭವತ್ ತತ್ ಪ್ಲಕ್ಷಸ್ಯ ಪ್ಲಕ್ಷತ್ವಮ್, ಕ್ಲೋಮ್ನೋ ವೈ ತಂ ಹೃದಯಾತ್ ಪ್ಲಾಕ್ಷಾರಯನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏತತ್ ಸುಷಿರಮ್, ಯತ್ ಪ್ಲಕ್ಷಶಾಖಾಯಾ ಅವದ್ಯತಿ ಮೇಧಾದ್ ಏವಾಧ್ಯವದ್ಯತಿ ಪೃಷದಾಜ್ಯಸ್ಯೋಪಹತ್ಯ ಪರೈತಿ || ಶೃತಂ ಹವಿಃ ಶಮಿತಾ || ಇತಿ ಶೃತತ್ವಾಯ ತ್ರಿರ್ ಆಹ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಅಥೋ ಯಥೇದಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯ ಓದನಂ ಪಕ್ವಂ ಪ್ರಾಹೈವಂ ವಾ ಏತದ್ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವಿಃ ಶೃತಂ ಪ್ರಾಹ, ಉತ್ತರತಃ ಪರೀತ್ಯಾಭಿಘಾರಯತಿ ಪಶೂನಾಮ್ ಅವರುದ್ಧ್ಯೈ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವೈ ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್ ಆತ್ಮಾ ಹೃದಯಮ್, ಯತ್ ಪೃಷದಾಜ್ಯೇನ ಹೃದಯಮ್ ಅನಕ್ತಿ ಮಧ್ಯತೋ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೋಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ದಧಾತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಬರ್ಹಿರ್ ಯದ್ ಬರ್ಹಿರ್ ಅಥ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೋರ್ ಯದ್ ಉತ್ತರಬರ್ಹಿರ್ ಬರ್ಹಿಃ ಶ್ರದ್ ವಾ ಏತದ್ ಧವ್ಯಮ್ ಅಕರ್ ಅಸ್ಕನ್ನಮ್ ಅವಿಕ್ಷುಬ್ಧಂ ಮೇ ಹವ್ಯಂ ದೇವತಾ ಗಛದ್ ಇತಿ ದೇವಾನಾಂ ವೈ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮನಾಂಸಿ ಗಛತಿ ಪಶಾ ಆಲಭ್ಯಮಾನೇ ಮನೋ ವೈ ಮನೋತಾ ಯನ್ ಮನೋತಾಯಾ ಅನ್ವಾಹ ಮನಾಂಸ್ಯ್ ಏವೈಷಾಂ ಸಂಭಾವಯತಿ ಹತೋ ವಾ ಏಷ ಮೃತೋ ಽಮುತ್ರ ಭೂತಸ್, ಮನೋ ವೈ ಮನೋತಾ ಯನ್ ಮನೋತಾಯಾ ಅನ್ವಾಹ ಪುನರ್ ಏವೈನಂ ಸಂಭಾವಯತಿ ||೩,೧೦।೨||
ಹೃದಯಸ್ಯಾವದ್ಯತಿ ಮನಸ ಏವ ತೇನಾವದ್ಯತಿ, ಅಥೋ ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪಶುಸ್ ತಸ್ಯಾವತ್ತಂ ಭವತಿ ಜಿಹ್ವಾಯಾ ಅವದ್ಯತಿ ವಾಚ ಏವ ತೇನಾವದ್ಯತಿ, ಅಥೋ ಏತಯಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ರಾ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಂ ಪ್ರಾಶ್ನಾತಿ ಶ್ಯೇನಸ್ಯಾವದ್ಯತಿ ವಕ್ಷಸ ಏವ ತೇನಾವದ್ಯತಿ, ಅಥೋ ಅತ್ರ ಹಿ ಸ ರಸಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ದೋಷ್ಣೋ ಽವದಾಯ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರ್ ಅವದ್ಯತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಯಕ್ನೋ ಽವದ್ಯತಿ ಮಧ್ಯಸ್ಯೈವ ತೇನಾವದ್ಯತಿ ಮತಸ್ನಯೋರ್ ಅವದ್ಯತಿ ರೂಪಸ್ಯೈವ ತೇನಾವದ್ಯತಿ ಶ್ರೋಣ್ಯಾ ಅವದಾಯ ಗುದಸ್ಯಾವದ್ಯತಿ ತದ್ ಉತ್ತಮಸ್ಯಾವದ್ಯತಿ, ಉತ್ತಮಂ ಹ್ಯ್ ಆಯುಸ್, ಯದ್ ಅನ್ಯಸ್ಯೋತ್ತರಸ್ಯಾವದ್ಯೇತ್ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಸ್ಯಾಪಿದಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಸ್ಯೋತ್ತಮಸ್ಯಾವದ್ಯತಿ, ಉತ್ತಮಂ ಹ್ಯ್ ಆಯುಸ್, ಹೃದಯಸ್ಯಾವದಾಯ ಜಿಹ್ವಾಯಾ ಅವದ್ಯತಿ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಶುಮ್ ಉಪೈತಿ, ಅಥೋ ಏವಮ್ ಅಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ಅವತ್ತಂ ಭವತಿ, ಏಕಾದಶ ಕೃತ್ವೋ ಽವದ್ಯತಿ ದಶ ವೈ ಪಶೋಃ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಆತ್ಮೈಕಾದಶಸ್ ತಥಾಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ಅವತ್ತಂ ಭವತಿ, ಏಕಾದಶ ವಾ ಏತಾನ್ಯ್ ಅವದಾನಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವಿರ್ದ್ವಿರ್ ಅವದ್ಯತಿ ತದ್ ದ್ವಾವಿಂಶತಿಸ್ ತ್ರೀಣಿ ತ್ರ್ಯಙ್ಗಾನಿ ತತ್ ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶೇನ ವೈ ಸ್ತೋಮೇನ ಮನುಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತನ್ ಮನುಸ್ತೋಮೋ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಜನನಾಯ, ಏತದ್ ವೈ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ಅವತ್ತಮ್ ಅಥ ವೈ ಪ್ರಾಣಸ್ಯಾಪಾನಸ್ಯ ವ್ಯಾನಸ್ಯ ತೇಷಾಮ್ ಅನವತ್ತಮ್, ಯತ್ ತ್ರ್ಯಙ್ಗಾಣಾಮ್ ಅವದ್ಯತಿ ತೇನೈವ ಪ್ರಾಣಸ್ಯಾಪಾನಸ್ಯ ವ್ಯಾನಸ್ಯ ತೇಷಾಮ್ ಅವತ್ತಂ ಭವತಿ ವಿಶ್ವರೂಪೋ ವೈ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಃ ಪಶೂನ್ ಅಭ್ಯವಮತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶವೋ ವಿಶ್ವರೂಪಸ್, ಅಭಿವಾನ್ತೋ ವೈ ಪಶುಃ ಪೂಯಿತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪೃಷ್ಟೀನಾಂ ಮಜ್ಜಾ ನಾದ್ಯಃ ಸ ವಾ ಅಧಸ್ತಾನ್ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್, ಏತದ್ ವೈ ಜೀವಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಅತೋ ಽವದ್ಯತಿ, ಅಕ್ಷ್ಣಯಾಙ್ಗಾನಾಮ್ ಅವದ್ಯತಿ ಪಶುಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಶ್ರೋಣಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶವೋ ಽಕ್ಷ್ಣಯಾಙ್ಗಾನಿ ಪ್ರಹರನ್ತೋ ಯನ್ತಿ, ಆಗ್ನೇಯೋ ವೈ ಸರ್ವಃ ಪಶುಸ್, ಅಥ ವಾ ಉತಾನ್ಯಸ್ಯೈ ದೇವತಾಯಾ ಆಲಭ್ಯತೇ ಯದ್ ದೋಷ್ಣಃ ಪೂರ್ವಾರ್ಧಾದ್ ಅಗ್ನಯೇ ಽವದ್ಯತಿ ಗುದಸ್ಯ ಮಧ್ಯತಃ ಶ್ರೋಣ್ಯಾ ಜಘಾನತಸ್ ತಥಾಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ಅಗ್ನಯೇ ಽವತ್ತಂ ಭವತಿ ತ್ರೇಧಾ ಗುದಂ ಕರೋತಿ ತ್ರೇಧಾ ಹ್ಯ್ ಏತರ್ಹಿ ಪಶುಸ್ ತ್ರ್ಯಙ್ಗಾಣಿ ಸಮವತ್ತಮ್ ಅವದಾನಾನಿ ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪಶುಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಯುರ್ ದಧಾತಿ ತ್ರೇಧಾ ಮೇದಃ ಕರೋತಿ ಮೇದೋರೂಪಾ ಹಿ ಪಶವಃ ಸರ್ವಾಣಿ ವೈ ಪಶೋರ್ ಮೇದ್ಯತೋ ಽಙ್ಗಾನಿ ಮೇದ್ಯನ್ತಿ ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪಶುಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ ಮೇದೋ ರೂಪಂ ದಧಾತಿ ಬಹುರ್ಮರ್ಯಾ ಯಜ್ಞಕುಣಪೀತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಯಜ್ಞವಚಾ ರಾಜಸ್ತಮ್ಬಾಯನಃ ಪ್ರ ವಾ ಇತೋ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಶುಂ ಚ್ಯಾವಯನ್ತಿ ನಾಮುತ್ರ ಗಛನ್ತೀತಿ ಯದ್ ಧಿರಣ್ಯಮ್ ಅವಧಾಯ ಜುಹೋತಿ ಹಿರಣ್ಯಜ್ಯೋತಿಷಮ್ ಏವೈನಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಮಯತಿ ||೩,೧೦।೩||
ವಸಾಹೋಮಂ ಪ್ರಯೌತಿ ರಸಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಯೌತಿ ಸ್ವಧಿತಿನಾ ಪ್ರಯೌತಿ, ಏತೇನ ಹೀತರೇಷಾಮ್ ಅಙ್ಗಾನಾಮ್ ಅವದ್ಯತಿ ತತ್ ಸ್ವಿದ್ ಅವದಾನಮ್ ಅಕರ್ ಅಥೋ ವಜ್ರೇಣೈವಾಹುತಿಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯೂಷ ಏತಯಾನ್ವಿತಂ ಶಮಯತಿ, ಊರ್ಗ್ ವೈ ರಸೋ ಯೂಸ್, ಊರ್ಜಾ ವಾ ಏತದ್ ರಸೇನ ಪಶುಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಅಥೋ ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪಶುಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸಂದಧಾತಿ ಪಾರ್ಶ್ವೇನಾಪಿದಧಾತಿ, ಊರ್ಜಃ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಹತೋ ವಾ ಏಷ ಮೃತೋ ಽಮುತ್ರ ಭೂತಸ್, ಯತ್ ಪಶುಂ ಸಂಮೃಶತಿ ಪುನರ್ ಏವೈನಂ ಸಂಭಾವಯತಿ ಹವ್ಯಂ ಪೂರ್ವಂ ದೇವತಾ ಗಮಯಿತ್ವಾಥ ಶರೀರಮ್ ಅನ್ವಾರೋಹಯಿತವ್ಯಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಯದ್ ಆಹುತೀರ್ ಹುತ್ವಾ ಪಶುಂ ಸಂಮೃಶತಿ ಹವ್ಯಂ ವಾ ಏತತ್ ಪೂರ್ವಂ ದೇವತಾ ಗಮಯಿತ್ವಾಥ ಶರೀರಮ್ ಅನ್ವಾರೋಹಯತಿ, ಅರ್ಧಋಚೇ ಜುಹೋತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅರ್ಧಋಚಸ್, ಅಸಾ ಅರ್ಧಋಚಸ್, ಅನ್ತರೇಮೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ವ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ವನಸ್ಪತಿಂ ಯಜತಿ ಸೋಮೋ ವೈ ವನಸ್ಪತಿಃ ಸೌಮೀರ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ವ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವೈ ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್ ಆತ್ಮಾ ಹವಿಸ್, ಯತ್ ಪೃಷದಾಜ್ಯಂ ಜುಹೋತಿ, ಆತ್ಮನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೋಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ದಧಾತಿ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಜುಹೋತಿ, ಇಮಾ ಏವ ದಿಶೋ ರಸೇನ ವ್ಯುನಕ್ತಿ ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಉತ್ತಮಾಂ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಏವ ದಿಶಂ ಪುನರ್ ಉಪಾವರ್ತನ್ತೇ, ಅಧ್ಯೂಧ್ನೀಂ ಹೋತ್ರೇ ಹರನ್ತಿ ವೈಶ್ವದೇವೋ ವೈ ಹೋತಾ ವೈಶ್ವದೇವೀರ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್, ಊಧಃ ಖಲು ವೈ ಪ್ರಜಾ ಅನೂಪಜೀವನ್ತಿ ಸರ್ವಾ ಏವೈನಾಃ ಪಯಸ್ವಿನೀಃ ಕರೋತಿ ಗುದೇನೋಪಯಜತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಗುದಃ ಪ್ರಾಣಾದ್ ಅಧಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜನನಾಯ ಸ್ಥವಿಮತ ಉಪಯಜತಿ ಸ್ಥವಿಮತೋ ಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಯದ್ ಅಣಿಮತ ಉಪಯಜೇತ್ ಪ್ರಜನನಮ್ ಅಪಿಹನ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಥವಿಮತ ಉಪಯಜತಿ, ಅಸಂಭಿನ್ದನ್ನ್ ಉಪಯಜತಿ ಪ್ರಾಣಾನಾಮ್ ಅಸಂಭೇದಾಯ ಯತ್ ಸಂಭಿನ್ದ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ತ್ ಸಂಭಿನ್ದ್ಯಾತ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಸಂಭಿನ್ದ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯ ಸಂಭಿನತ್ತಿ ನೋಪಯಜ್ಯಮ್, ಯದ್ ಉಪಯಜೇತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಉಪಯಜೇತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಉಪಯಜ್ಯಮ್ ಏವ ಪ್ರಜನನಂ ವಾ ಉಪಯಜಸ್, ಅಪಿ ಹ ಸ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಯ ಉಪಯಜತೀತಿ, ಆಭಾರದ್ವಾಜೇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಶುಚಿವೃಕ್ಷೋ ಗೌಪಾಲಾಯನಃ ಕಿಂ ತರ್ಹಿ ಪ್ರಜಾ ಆಸನ್ ಯರ್ಹಿ ಯಜ್ಞೋ ನಾನೋಪಯಡ್ಭಿರ್ ಆಸೀತ್, ನ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ ನೌಷಧಯಃ ಫಲಮ್ ಅಗೃಹ್ಣನ್ ಯದಾ ವಾವ ಯಜ್ಞ ಉಪಯಡ್ಭಿಃ ಸಮಭವದ್ ಅಥ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ, ಅಥೌಷಧಯಃ ಫಲಮ್ ಅಗೃಹ್ಣನ್, ಏಕಾದಶ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್, ಏಕಾದಶಾನುಯಾಜಾಸ್ ಏಕಾದಶೋಪಯಜಸ್ ತತ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ ದೇವತಾಸ್ ತಾ ಏವಾಸ್ಯೈತಾಭಿರ್ ಅಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ಅನರ್ವಾಗ್ ಇಷ್ಟೋ ಽನಭೀಷ್ಟೋ ಽಭೂತ್, ಯಾಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ ತಾಮ್ ಏನಂ ಗಮಯತಿ ಸ್ವರ್ಗ್ಯೋ ವೈ ಸರ್ವಃ ಪಶುಸ್, ಯದ್ ಅನ್ಯತ್ರಾಹವನೀಯಾಜ್ ಜುಹುಯಾದ್ ಅಸ್ವರ್ಗ್ಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪಶುಶ್ರಪಣಾದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಹರನ್ತಿ ತೇನ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಃ ಸರ್ವಃ ಪಶುಸ್, ಯತ ಏವ ಪೂರ್ವಮ್ ಅವಾದಾತ್ ತತೋ ಽಪರಮ್ ಅವದ್ಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಮಾನಾದ್ ಯೋನೇರ್ ನಾನಾರೂಪಾಃ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಅತ್ಯನೇದತ್ ತಂ ದೇವಾ ಉಪಯಡ್ಭಿರ್ ಅಪ್ಯವಪನ್ನ್ ಅನತಿನೇದಾಯ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಯಜೋ ಭವನ್ತಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಅಪಿವಪನ್ತಿ, ಅನತಿನೇದಾಯ ಯದಾಥಾ ವೈ ಪುರುಷಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಛಿದ್ರ ಏವಂ ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಛಿದ್ರಸ್ ತಂ ದೇವಾ ಉಪಯಡ್ಭಿರ್ ಅಪ್ಯದಧುರ್ ಅಛಿದ್ರತ್ವಾಯ ಯದ್ ಏತಾ ಉಪಯಜೋ ಭವನ್ತಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಅಪಿದಧಾತಿ, ಅಛಿದ್ರತ್ವಾಯ ||೩,೧೦।೪||
ಯೇ ಕೇಚಾರ್ವಾಚೀನಮ್ ಏಕಾದಶಿನ್ಯಾಃ ಪಶವಸ್ ತಾನ್ ಉತ್ತರಮ್ ಅರ್ಧಂ ಯೂಪಸ್ಯ ನಿಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್, ರೌದ್ರಾ ವೈ ಪಶವಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಿಧೃತಿಸ್, ದಕ್ಷಿಣೇ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಸೋಮಮ್ ಆಸಾದಯನ್ತಿ ತಥಾಸ್ಯ ರುದ್ರಃ ಪಶೂನ್ ಅನಭಿಮಾನುಕೋ ಭವತಿ ಪಾತ್ರೇಷು ವಾ ಅಹಮ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಂ ಚಾನಧ್ವರ್ಯುಂ ಚ ವಿಜಾನಾಮೀತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹಾರುಣ ಔಪವೇಶಿಃ ಕತಿ ಪಾತ್ರಾಣೀತಿ ಪೃಛೇತ್, ದ್ವಾದಶ ಪಾತ್ರಾಣಿ, ಉಪಾಂಶುಸವನಸ್ ತ್ರಯೋದಶಮ್, ಯತ್ ತನ್ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ ಪಾತ್ರಾ೩ಂ ನ ಪಾತ್ರಾ೩ಮ್ ಇತಿ ಮೀಮಾಂಸನ್ತೇ ಹಿ ತ್ರಯೋದಶಂ ಮಾಸಮ್, ಮಾಸಾ೩ ನ ಮಾಸಾ೩ ಇತಿ ಪಞ್ಚ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಪುರೋಡಾಶಾಸ್, ಚತ್ವಾರೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ಚತ್ವಾರಸ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ಇತೋ ವಾ ಏತಾಂ ನಿರಮಿಮೀತ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಆತ್ಮನ ಏವ ಯತ ಏವೈತಾಂ ನಿರಮಿಮೀತ ತದ್ ಏತೈರ್ ಅಪಿಧೀಯತೇ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ, ಆಯತನವನ್ತೋ ಽಸುರಾ ಆಸನ್ನ್ ಅನಯತನಾ ದೇವಾಸ್, ಇಮೇ ಲೋಕಾ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಆಯತನಮ್ ಆಸನ್, ತೇ ದೇವಾಃ ಸಂಸ್ತಮ್ಭಂಸಂಸ್ತಮ್ಭಂ ಪರಾಜಯನ್ತ, ಅನಾಯತನಾ ಹ್ಯ್ ಆಸನ್, ತೇ ವೈ ಸವನಾನ್ಯ್ ಏವಾಯತನಮ್ ಅಚಾಯನ್, ತಾನಿ ಪ್ರಾವಿಶನ್, ತಾನಿ ನಾಧ್ರಿಯನ್ತ ತೇ ವೈ ಪುರೋಡಾಶಾನ್ ಏವ ಸವನಾನಾಮ್ ಆಯತನಮ್ ಅಚಾಯನ್, ತಾನ್ ನಿರವಪನ್, ತಾನ್ಯ್ ಅಧ್ರಿಯನ್ತ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಯತನವಾನ್ ಭವತಿ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನುಸವನಂ ಪುರೋಡಾಶಾ ನಿರುಪ್ಯಾಃ ಸವನಾನಾಂ ಧೃತ್ಯೈ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನುಸವನಂ ಪುರೋಡಾಶಃ ಪ್ರಾಶ್ಯಃ ಸೋಮಪೀಥಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ಘೃತಂ ವೈ ದೇವಾ ವಜ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಸೋಮಮ್ ಅಘ್ನನ್, ಅಭಿ ಖಲು ವಾ ಏತಂ ಘಾರಯನ್ತಿ ಯತ್ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್ ಸೋಮಪೀಥಂ ಹನ್ಯಾತ್, ಯನ್ ನ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್ ಸೋಮಪೀಥೇನ ವ್ಯೃಧ್ಯೇತ ಯತ್ರಾನಭಿಘೃತಂ ತತ್ ಪ್ರಾಶ್ಯಃ ಸೋಮಪೀಥಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್, ಪ್ರಾಶ್ಯ ಏವ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ತನ್ ನ ಕಿಂ ಚನಾಧಿನೋತ್ ತಂ ಪುರೋಡಾಶ ಏವಾಧಿನೋತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರೋಡಾಶಃ ಪ್ರಾಶ್ಯಃ ಸೋಮಪೀಥಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ಪಞ್ಚ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಪುರೋಡಾಶಾಃ ಪುರೋಡಾಶಃ ಪರಿವಾಪೋ ಧಾನಾಃ ಕರಮ್ಭಃ ಪಯಸ್ಯಾ ಸಾ ಪುರೋಡಾಶಪಙ್ಕ್ತಿಸ್, ದ್ವಿನಾರಾಶಂಸಾಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ದ್ವಿನಾರಾಶಂಸಾ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ, ಏಕನಾರಾಶಂಸಾಸ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ಸಾ ನರಾಶಂಸಪಙ್ಕ್ತಿಸ್ ತ್ರೀಣಿ ಸವನಾನ್ಯ್ ಅವಭೃಥಸ್, ಅನುಬನ್ಧ್ಯಾ ಸವನಾನಾಂ ಪಞ್ಚಮೀ ಸಾ ಸವನಪಙ್ಕ್ತಿಸ್, ಏಷಾ ವೈ ಸಾ ಪಙ್ಕ್ತಿರ್ ಯಾಮ್ ಆಹುರ್ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಸ್, ವೇತ್ಥ ತಾಂ ಪಙ್ಕ್ತಿಂ ಯಯಾ ನ ಸ್ತುವತೇ ನ ಶಂಸನ್ತಿ, ಅಥ ಯಜ್ಞಂ ವಹನ್ತಿ, ಅಥ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ಥಾಪಯನ್ತಾ ಇತಿ ||೩,೧೦।೫||
ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇಷಾಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಾಣ್ಯ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮನ್, ಋಕ್ಸಾಮೇ ವಾ ಏಭ್ಯಸ್ ತದ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮತಾಮ್, ಪಶವೋ ವಾಗ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ತೈರ್ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಕಾಮಯತ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಗಛೇಯಮ್ ಇತಿ ||
ಹರಿವಂ ಇನ್ದ್ರೋ ಧಾನಾ ಅತ್ತು || ಇತಿ, ಋಕ್ಸಾಮೇ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಹರೀ ಋಕ್ಸಾಮಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವ ಸಾಯುಜ್ಯಮ್ ಅಗಛತ್ ||
ಪೂಷಣ್ವಾನ್ ಕರಮ್ಭಮ್ || ಇತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಪುಷಾ ಪಶುಭಿರ್ ಏವ ಸಾಯುಜ್ಯಮ್ ಅಗಛತ್ ಸರಸ್ವತೀವಾನ್ ಭಾರತೀವಾನ್ ಪರಿವಾಪಃ || ಇತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚೈವ ಸಾಯುಜ್ಯಮ್ ಅಗಛತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯಾಪೂಪಃ || ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವ ಸಾಯುಜ್ಯಮ್ ಅಗಛತ್ ||
ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಃ ಪಯಸ್ಯಾ || ಇತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವ ಸಾಯುಜ್ಯಮ್ ಅಗಛತ್ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದೈತೈರ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ ವೀರ್ಯೈರ್ ಏತೈರ್ ಮಹಿಮಭಿಃ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಗಛತಿ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ದೀರ್ಘಜಿಹ್ವೀ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ ಅವಾಲೇಟ್ ತದ್ ವ್ಯಮಾದ್ಯತ್ ಸಾ ಪಯಸ್ಯಾಭವತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಯಸ್ಯಾ ವಿಮದಿತರೂಪೇವ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಏತನ್ ಮುಖತೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೀಯೇತೇ ನ ಗುದಃ ಪರ್ಯಾಕರ್ತವೈ ಯದ್ ಗುದಂ ಪರ್ಯಾಕುರ್ಯಾದ್ ಉದಾವರ್ತಃ ಪ್ರಜಾ ಹನ್ಯಾತ್, ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನನ್ವವಜಯಾಯ ಯೂಪಃ ಪುರಸ್ತಾನ್ ಮೀಯತೇ ಯದ್ ಅಗ್ರೇಣ ಯೂಪಂ ಪಶುಂ ಹರೇಯುಸ್ ತದ್ ಅನು ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಜಯೇಯುಸ್, ಅನ್ತರಾಗ್ನಿಂ ಚ ಯೂಪಂ ಚ ಹೃತ್ಯಸ್, ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನನ್ವವಜಯಾಯ ||೩,೧೦।೬||
ಸಮುದ್ರಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಅಪಸ್ಥಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ ರೇತ ಏವೈತದ್ ದಧಾತಿ ದೇವಂ ಸವಿತಾರಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯ್ ಆಹ ಪ್ರಸೂತ್ಯಾ ಏವ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಹ್ಯ್ ಅನು ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾ ಏವಾಸು ದಧಾತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಾಃ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ವಾಗ್ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾಚಮ್ ಏವಾಸು ದಧಾತಿ ಸೋಮಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಸೋಮಸ್, ಅನ್ನಮ್ ಏವಾಸು ದಧಾತಿ ಯಜ್ಞಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಏವೈನಾ ಅಕರ್ ದಿವ್ಯಂ ನಭೋ ಗಛ ಸ್ವಾಹೇತಿ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಏವಾಭ್ಯೋ ನಿನಯನ್ತಿ, ಅಗ್ನಿಂ ವೈಶ್ವಾನರಂ ಗಛ ಸ್ವೇಹೇತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರ ಏವೈನಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸಂವತ್ಸರಾಯುಷಮ್ ಏನಾಃ ಕರೋತಿ ಮನೋ ಹಾರ್ದಿಂ ಯಛೇತ್ಯ್ ಆಹ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಗೋಪೀಥಾಯ, ಓಷಧೀಭ್ಯಸ್ ತ್ವೇತಿ, ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ಯೋ ವೈ ವಿದ್ವಾನ್ ವಾವಿದ್ವಾನ್ ವೋಪಯಜೋ ಮಿಥುನಯೋಪ ಯಜತಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಾ ಏತನ್ ಮಿಥುನಯಾಕುರುತೇ ಯದ್ ಆಹ ಮನೋ ಹಾರ್ದಿಂ ಯಛೇತಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಾ ಏತದ್ ಋತುಶಃ ಕಲ್ಪಯತೇ ಪಶುರ್ ವಾ ಆಲಬ್ಧಃ ಶೋಚತಿ ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂ ಶುಗ್ ಅಭಿಸಮೇತಿ ಸಾ ಹೃದಯೇಷ್ವ್ ಆಗಛತಿ ಯತ್ ಪುರುಷಮ್ ಉಪಸ್ಪೃಶೇನ್ ಮನುಷ್ಯಾಞ್ ಶುಗ್ ಋಛೇತ್, ಯದ್ ಗಾಮ್ ಉಪಸ್ಪೃಶೇತ್ ಪಶೂಞ್ ಶುಗ್ ಋಛೇತ್, ಯದ್ ದಾರೂಪಸ್ಪೃಶೇದ್ ವನಸ್ಪತೀಂ ಶುಗ್ ಋಛೇತ್, ಯತ್ ತೃಣಮ್ ಉಪಸ್ಪೃಶೇದ್ ಓಷಧೀಃ ಶುಗ್ ಋಛೇತ್, ಯದ್ ಉದಕಮ್ ಉಪಸ್ಪೃಶೇದ್ ಅಪಃ ಶುಗ್ ಋಛೇತ್, ಯದ್ ಆರ್ದ್ರಮ್ ಅನೂದಕಂ ತಞ್ ಶಾನ್ತಮ್, ತತ್ರೋಪೋಪ್ಯಮ್, ತದ್ ದೇವತಾಂ ಶುಚಮ್ ಅವಯಜತಿ ||
ಇತಿ ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಪಾತ್ನೀವನ್ತಾ ನಾಮ ದಶಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೧೦।೭||
ಸಮಿದ್ಧಾ ಇನ್ದ್ರ ಉಷಸಾಮ್ ಅನೀಕೇ ಪುರೋರುಚಾ ಪೂರ್ವಕೃದ್ ವಾವೃಧಾನಃ |
ತ್ರಿಭಿರ್ ದೇವೈಸ್ ತ್ರಿಂಶತಾ ವಜ್ರಬಾಹುರ್ ಜಘಾನ ವೃತ್ರಂ ವಿ ದುರೋ ವವಾರ ||
ನರಾಶಂಸಃ ಪ್ರತಿ ಶೂರೋ ಮಿಮಾನಸ್ ತನೂನಪಾತ್ ಪ್ರತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧಾಮ |
ಗೋಭಿರ್ ವಪಾವಾನ್ ಮಧುನಾ ಸಮಞ್ಜನ್ ಹಿರಣ್ಯೈಶ್ ಚನ್ದ್ರೀ ಯಜತಿ ಪ್ರಚೇತಾಃ ||
ಇಡಿತೋ ದೇವೈರ್ ಹರಿವಾಂ ಅಭಿಷ್ಟಿರ್ ಆಜುಹ್ವಾನೋ ಹವಿಷಾ ಶರ್ಧಮಾನಃ |
ಪುರಂದರೋ ಗೋತ್ರಭೃದ್ ವಜ್ರಬಾಹುರ್ ಆಯಾತು ಯಜ್ಞಮ್ ಉಪ ನೋ ಜುಷಾಣಃ ||
ಜುಷಾಣೋ ಬರ್ಹಿರ್ ಹರಿವಾನ್ ನಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಾಚೀನಂ ಸೀದಾತ್ ಪ್ರದಿಶಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ |
ಉರುಪ್ರಥಾಃ ಪ್ರಥಮಾನಂ ಸ್ಯೋನಮ್ ಆದಿತ್ಯೈರ್ ಅಕ್ತಂ ವಸುಭಿಃ ಸಜೋಷಾಃ ||
ಇನ್ದ್ರಂ ದುರಃ ಕವಷ್ಯೋ ಧಾವಮಾನಾ ವೃಷಾಣಂ ಯನ್ತಿ ಜನಯಃ ಸುಪತ್ನೀಃ |
ದ್ವಾರೋ ದೇವೀರ್ ಅಭಿತೋ ವಿಶ್ರಯನ್ತಾಂ ಸುವೀರಾ ವೀರಂ ಪ್ರಥಮಾನಾ ಮಹೋಭಿಃ ||
ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ ಬೃಹತೀ ಬೃಹನ್ತಂ ಪಯಸ್ವತೀ ಸುದುಘೇ ಶೂರಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ |
ಪೇಶಸ್ವತೀ ತನ್ತುನಾ ಸಂವಯನ್ತೀ ದೇವಾನಾಂ ದೇವಂ ಯಜತಃ ಸುರುಕ್ಮೇ ||
ದೈವ್ಯಾ ಮಿಮಾನಾ ಮನಸಾ ಪುರುತ್ರಾ ಹೋತಾರಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಪ್ರಥಮಾ ಸುವಾಚಾ |
ಮೂರ್ಧನ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಮಧುನಾ ದಧಾನಾ ಪ್ರಾಚೀನಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಹವಿಷಾ ವೃಧಾತಃ ||
ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ಹವಿಷಾ ವರ್ಧಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಜುಷಾಣಾ ವೃಷಣಂ ನ ಪತ್ನೀಃ |
ಅಛಿನ್ನಂ ತನ್ತುಂ ಪಯಸಾ ಸರಸ್ವತೀಡಾ ದೇವೀ ಭಾರತೀ ವಿಶ್ವತೂರ್ತಿಃ ||
ತ್ವಷ್ಟಾ ದಧದ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಶುಷ್ಮಮ್ ಅಪಾಕೋ ಽಚಿಷ್ಟುರ್ ಯಶಸೇ ಪುರೂಣಿ |
ವೃಷಾ ಯಜನ್ ವೃಷಣಂ ಭೂರಿರೇತಾ ಮೂರ್ಧನ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮನಕ್ತು ದೇವಾನ್ ||
ವನಸ್ಪತಿರ್ ಅವಸೃಷ್ಟೋ ನ ಪಾಶೈಸ್ ತ್ಮನ್ಯಾ ಸಮಞ್ಜಞ್ ಶಮಿತಾ ನ ದೇವಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಹವ್ಯೈರ್ ಜಠರಂ ಪೃಣಾನಃ ಸ್ವದಾತು ಹವ್ಯಂ ಮಧುನಾ ಘೃತೇನ ||
ಸ್ತೋಕಾನಾಮ್ ಇನ್ದುಂ ಪ್ರತಿ ಶೂರಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃಷಾಯಮಾಣೋ ವೃಷಭಸ್ ತುರಾಷಾಟ್ |
ಘೃತಪ್ರುಷಾ ಮನಸಾ ಹವ್ಯಮ್ ಉನ್ದನ್ತ್ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಂ ಜುಷತಾಂ ಹವ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ||೩,೧೧।೧||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ಸಮಿಧಾಗ್ನಿಮ್ ಇಡಸ್ಪದೇ ಽಶ್ವಿನೇನ್ದ್ರಂ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಅಜೋ ಧೂಮ್ರೋ ನ ಗೋಧೂಮೈಃ ಕುವಲೈರ್ ಭೇಷಜಂ ಮಧುಶಷ್ಪೈರ್ ನ ತೇಜ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವ್ಯನ್ತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ತನೂನಪಾತ್ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಅವಿರ್ ಮೇಷೋ ನ ಭೇಷಜಮ್, ಪಥಾ ಮಧುಮದ್ ಆಭರನ್ನ್ ಅಶ್ವಿನೇನ್ದ್ರಾಯ ವೀರ್ಯಮ್, ಬದರೈರ್ ಉಪವಾಕಾಭಿರ್ ಭೇಷಜಂ ತೋಕ್ಮಭಿಃ ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷನ್ ನರಾಶಂಸಂ ನ ನಗ್ನಹುಂ ಪತಿಂ ಸುರಾಯಾ ಭೇಷಜಮ್, ಮೇಷಃ ಸರಸ್ವತೀ ಭಿಷಗ್ ರಥೋ ನ ಚನ್ದ್ರ್ಯ್ ಅಶ್ವಿನೋರ್ ವಪಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವೀರ್ಯಂ ಬದರೈರ್ ಉಪವಾಕಾಭಿರ್ ಭೇಷಜಂ ತೋಕ್ಮಭಿಃ ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಇಡೇಡಿತ ಆಜುಹ್ವಾನಃ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಬಲೇನ ವರ್ಧಯನ್ನ್ ಋಷಭೇಣ ಗವೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಅಶ್ವಿನೇನ್ದ್ರಾಯ ಭೇಷಜಂ ಯವೈಃ ಕರ್ಕನ್ಧುಭಿರ್ ಮಧು ಲಾಜೈರ್ ನ ಮಾಸರಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವ್ಯನ್ತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಬರ್ಹಿರ್ ಊರ್ಣಮ್ರದಾ ಭಿಷಙ್ ಣಾಸತ್ಯಾ ಭಿಷಜಾಶ್ವಿನಾ, ಅಶ್ವಾ ಶಿಶುಮತೀ ಭಿಷಗ್ ಧೇನುಃ ಸರಸ್ವತೀ ಭಿಷಗ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ದುಹ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವ್ಯನ್ತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ದುರೋ ದಿಶಃ ಕವಷ್ಯೋ ನ ವ್ಯಚಸ್ವತೀರ್ ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ನ ದುರೋ ದಿಶಾ ಇನ್ದ್ರೋ ನ ರೋದಸೀ ದುಘೇ ದುಹೇ ಧೇನುಃ ಸರಸ್ವತೀ ಶುಕ್ರಂ ನ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವ್ಯನ್ತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ಸುಪೇಶಸೋಷೇ ನಕ್ತಂ ದಿವಾಶ್ವಿನಾ ಸಂಜಾನಾನೇ ಸುಪೇಶಸಾ ಸಮಞ್ಜಾತೇ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ತ್ವಿಷಿಮ್ ಇನ್ದ್ರೇಣ ಭೇಷಜಂ ಶ್ಯೇನೋ ನ ರಜಸಾ ಹೃದಾ ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವೀತಾಮ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಭಿಷಜಾಶ್ವಿನೇನ್ದ್ರಂ ನ ಜಾಗೃವಿ ದಿವಾ ನಕ್ತಂ ನ ಭೇಷಜೈಃ ಶೂಷಂ ಸರಸ್ವತೀ ಭಿಷಕ್ ಸೀಸೇನ ದುಹ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವೀತಾಮ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ನ ಭೇಷಜಂ ತ್ರಯಸ್ ತ್ರಿಧಾತವೋ ಽಪಸಸ್, ರೂಪಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಹಿರಣ್ಯಯಮ್ ಅಶ್ವಿನೇಡಾ ನ ಭಾರತೀ ವಾಚಾ ಸರಸ್ವತೀ ಮಹಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ದುಹ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವ್ಯನ್ತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ತ್ವಷ್ಟಾರಂ ರೂಪಕೃತಂ ಸುಪೇಶಸಂ ವೃಷಭಂ ನರ್ಯಾಪಸಮ್, ತ್ವಷ್ಟಾರಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಭಿಷಜಂ ನಃ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಓಜೋ ನ ಜೂತಿರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೃಕೋ ನ ರಭಸೋ ಭಿಷಗ್ ಯಶಃ ಸುರಾಯಾ ಭೇಷಜಂ ಶ್ರಿಯಾ ನ ಮಾಸರಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ವನಸ್ಪತಿಂ ಶಮಿತಾರಂ ಶತಕ್ರತುಮ್, ಭೀಮಂ ನ ಮನ್ಯುಂ ರಾಜಾನಂ ವ್ಯಾಘ್ರಂ ನಮಸಾಶ್ವಿನಾ ಭಾಮಂ ಸರಸ್ವತೀ ಭಿಷಗ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ದುಹ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಮ್ ಮಧು ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವಾಹಾಜ್ಯಸ್ಯ ಸ್ತೋಕಾನಾಮ್, ಸ್ವಾಹಾ ಮೇದಸಾಂ ಪೃಥಕ್ ಸ್ವಾಹಾ ಛಾಗಮ್ ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮ್, ಸ್ವಾಹಾ ಮೇಷಂ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಋಷಭಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸಿಂಹಾಯ ಸಹಸ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ಸ್ವಾಹಾಗ್ನಿಂ ನ ಭೇಷಜೈ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೈಃ ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರಂ ಸುತ್ರಾಮಾಣಂ ಸವಿತಾರಂ ವರುಣಂ ಭಿಷಜಾಂ ಪತಿಮ್, ಸ್ವಾಹಾ ವನಸ್ಪತಿಂ ಪ್ರಿಯಂ ಪಾಥೋ ನ ಭೇಷಜೈಃ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಾ ಆಜ್ಯಪಾ ಜುಷಾಣೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಭೇಷಜಮ್, ಪಯಃ ಸೋಮಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಘೃತಂ ಮಧು ವ್ಯನ್ತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ||೩,೧೧।೨||
ಸಮಿದ್ಧೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಶ್ವಿನಾ ತಪ್ತೋ ಘರ್ಮೋ ವಿರಾಟ್ ಸುತಃ |
ದುಹೇ ಧೇನುಃ ಸರಸ್ವತೀ ಸೋಮಂ ಸುಕ್ರಮ್ ಇಹೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ |
ತನೂಪಾ ಭಿಷಜಾ ಸುತೇ ಽಶ್ವಿನೋಭಾ ಸರಸ್ವತೀ |
ಮಧ್ವಾ ರಜಾಂಸೀನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪಥಿಭಿರ್ ವಹ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯೇನ್ದುಂ ಸರಸ್ವತೀ ನರಾಶಂಸೇನ ನಗ್ನಹುಮ್ |
ಅಧಾತಾಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಮಧು ಭೇಷಜಂ ಭಿಷಜಾ ಸುತೇ ||
ಆಜುಹ್ವಾನಾ ಸರಸ್ವತೀನ್ದ್ರಾಯೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಮ್ |
ಇಡಾಭಿರ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಇಷಂ ಸಮ್ ಊರ್ಜಂ ಸಂ ರಯಿಂ ದಧುಃ ||
ಅಶ್ವಿನಾ ನಮುಚೇಃ ಸುತಂ ಸೋಮಂ ಶುಕ್ರಂ ಪರಿಸ್ರುತಾ |
ಸರಸ್ವತೀ ತಮ್ ಆಭರದ್ ಬರ್ಹಿಷೇನ್ದ್ರಾಯ ಪಾತವೇ ||
[ಪುಟ ೩,೧೪೪]
ಕವಷ್ಯೋ ನ ವ್ಯಚಸ್ವತೀರ್ ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ನ ದುರೋ ದಿಶಃ |
ಇನ್ದ್ರೋ ನ ರೋದಸೀ ಉಭೇ ದುಹೇ ಕಾಮಾನ್ತ್ ಸರಸ್ವತೀ ||
ಉಷಾಸಾ ನಕ್ತಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ದಿವೇನ್ದ್ರಂ ಸಾಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೈಃ |
ಸಂಜಾನಾನೇ ಸುಪೇಶಸಾ ಸಮಞ್ಜಾತೇ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ||
ಪಾತಂ ನೋ ಅಶ್ವಿನಾ ದಿವಾ ಪಾಹಿ ನಕ್ತಂ ಸರಸ್ವತಿ |
ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಭಿಷಜಾ ಪಾತಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಸಚಾ ಸುತೇ ||
ತಿಸ್ರಸ್ ತ್ರೇಧಾ ಸರಸ್ವತ್ಯ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಭಾರತೀಡಾ |
ತೀವ್ರಂ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಸೋಮಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯಾಸುಷುವುರ್ ಮದಮ್ ||
ಅಶ್ವಿನಾ ಭೇಷಜಂ ಮಧು ಭೇಷಜಂ ನಃ ಸರಸ್ವತೀ |
ಇನ್ದ್ರೇ ತ್ವಷ್ಟಾ ಯಶಃ ಶ್ರಿಯಂ ರೂಪಂರೂಪಮ್ ಅಧುಃ ಸುತೇ ||
ಋತುಥೇನ್ದ್ರೋ ವನಸ್ಪತಿಃ ಶಶಮಾನಃ ಪರಿಸ್ರುತಾ |
ಕೀಲಾಲಮ್ ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಮಧು ದುಹೇ ಧೇನುಃ ಸರಸ್ವತೀ ||
ಗೋಭಿರ್ ನ ಸೋಮಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಮಾಸರೇಣ ಪರಿಸ್ರುತಾ |
ಸಮಧಾತಾಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರೇ ಸುತಂ ಮಧು ||೩,೧೧।೩||
[ಪುಟ ೩,೧೪೫]
ಅಶ್ವಿನಾ ಹವಿರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ನಮುಚೇರ್ ಧಿಯಾ ಸರಸ್ವತೀ |
ಆ ಶುಕ್ರಮ್ ಆಸುರಾದ್ ವಸು ಮದ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಜಭ್ರಿರೇ ||
ಯಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಸರಸ್ವತೀ ಹವಿಷೇನ್ದ್ರಮ್ ಅವರ್ಧಯನ್ |
ಸ ಬಿಭೇದ ಬಲಂ ಮದ್ಯಂ ನಮುಚಾ ಆಸುರೇ ಸಚಾ ||
ತಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಪಶವಃ ಸಚಾಶ್ವಿನೋಭಾ ಸರಸ್ವತೀ |
ದಧಾನಾ ಅಭ್ಯನೂಷತ ಹವಿಷಾ ಯಜ್ಞ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ||
ಯ ಇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ದಧುಃ ಸವಿತಾ ವರುಣೋ ಭಗಃ |
ಸ ಸುತ್ರಾಮಾ ಹವಿಷ್ಪತಿರ್ ಯಜಮಾನಾಯ ಸಶ್ಚತ ||
ಸವಿತಾ ವರುಣೋ ದಧದ್ ಯಜಮಾನಾಯ ದಾಶುಷೇ |
ಆದತ್ತ ನಮುಚೇರ್ ವಸು ಸುತ್ರಾಮಾ ಬಲಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ||
ವರುಣಃ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಭಗೇನ ಸವಿತಾ ಶ್ರಿಯಮ್ |
ಸುತ್ರಾಮಾ ಯಶಸಾ ಬಲಂ ದಧಾನಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಶತ ||
ಯುವಂ ಸುರಾಮಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ನಮುಚಾ ಆಸುರೇ ಸಚಾ |
ವಿಪಿಪಾನಾ ಸರಸ್ವತೀನ್ದ್ರಂ ಕರ್ಮಸ್ವ್ ಆವತ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಶ್ವಿನೌ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಇಮೇ ಸೋಮಾಃ ಸುರಾಮಾಣಶ್ ಛಾಗೈರ್ ನ ಮೇಷೈರ್ ಋಷಭೈಃ ಸುತಾಃ ಶಷ್ಪೈರ್ ನ ತೋಕ್ಮಭಿರ್ ಲಾಜೈರ್ ಮಹಸ್ವನ್ತೋ ಮದಾ ಮಾಸರೇಣ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಶುಕ್ರಾಃ ಪಯಸ್ವನ್ತೋ ಽಮೃತಾಃ ಪ್ರಸ್ಥಿತಾ ವೋ ಮಧುಶ್ಚ್ಯುತಸ್ ತಾನ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಸರಸ್ವತೀನ್ದ್ರೋ ಜುಷನ್ತಾಂ ಸೋಮ್ಯಂ ಮಧು ಪಿಬನ್ತು ಮದನ್ತಾಮ್, ವ್ಯನ್ತು ಹೋತರ್ ಯಜ ಪುತ್ರಮ್ ಇವ ಪಿತರಾ ಅಶ್ವಿನೋಭೇನ್ದ್ರಾವಥುಃ ಕಾವ್ಯೈರ್ ದಂಸನಾಭಿಃ |
ಯತ್ ಸುರಾಮಂ ವ್ಯಪಿಬಃ ಶಚೀಭಿಃ ಸರಸ್ವತೀ ತ್ವಾ ಮಘವನ್ನ್ ಅಭಿಷ್ಣಕ್ ||
ಅಶ್ವಿನಾ ಗೋಭಿರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಅಶ್ವೇಭಿರ್ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಮ್ |
ಹವಿಷೇನ್ದ್ರಂ ಸರಸ್ವತೀ ಯಜಮಾನಮ್ ಅವರ್ಧಯನ್ ||
ತಾ ನಾಸತ್ಯಾ ಸುಪೇಶಸಾ ಹಿರಣ್ಯವರ್ತ್ತನೀ ನರಾ |
ಸರಸ್ವತೀ ಹವಿಷ್ಮತೀನ್ದ್ರಂ ಕರ್ಮಸ್ವ್ ಅವತು ||
ತಾ ಭಿಷಜಾ ಸುಕರ್ಮಣಾ ಸಾ ಸುದುಘಾ ಸರಸ್ವತೀ |
ಸ ವೃತ್ರಹಾ ಶತಕ್ರತುರ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ದಧುರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ||
ಅಹಾವ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಹವಿರ್ ಆಸ್ಯೇ ತೇ ಸ್ರುಚೀವ ಘೃತಂ ಚಮ್ವೀವ ಸೋಮಃ |
ವಾಜಸನಿಂ ರಯಿಮ್ ಅಸ್ಮೇ ಸುವೀರಂ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಧೇಹಿ ಯಶಸಂ ಬೃಹನ್ತಮ್ ||
ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಶ್ವಾಸ ಋಷಭಾಸ ಉಕ್ಷಣೋ ವಶಾ ಮೇಷಾ ಅವಸೃಷ್ಟಾಸಾ ಆಹುತಾಃ |
ಕೀಲಾಲಪೇ ಸೋಮಪೃಷ್ಠಾಯ ವೇಧಸೇ ಹೃದಾ ಮತಿಂ ಜನಯೇ ಚಾರುಮ್ ಅಗ್ನಯೇ ||೩,೧೧।೪||
[ಪುಟ ೩,೧೪೭]
ದೇವಂ ಬರ್ಹಿಃ ಸರಸ್ವತೀ ಸುದೇವಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯಾಶ್ವಿನಾ ತೇಜೋ ನ ಚಕ್ಷುರ್ ಅಕ್ಷೋರ್ ಬರ್ಹಿಷಾ ದಧುರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ದೇವೀರ್ ದ್ವಾರೋ ಅಶ್ವಿನಾ ಭಿಷಜೇನ್ದ್ರಂ ಸರಸ್ವತೀ ಪ್ರಾಣಾನ್ ನ ವೀರ್ಯಂ ನಸಿ ದ್ವಾರೋ ದಧುರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ಯಜ ದೇವೀ ಉಷಾಸಾ ಅಶ್ವಿನಾ ಸುತ್ರಾಮೇನ್ದ್ರಂ ಸರಸ್ವತೀ ಬಲಂ ನ ವಾಚಮ್ ಆಸ್ಯೇ ಉಷಾಭ್ಯಾಂ ದಧುರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ಯಜ ದೇವೀ ಜೋಷ್ಟ್ರೀ ಸರಸ್ವತ್ಯ್ ಅಶ್ವಿನೇನ್ದ್ರಮ್ ಅವಧಯನ್ ಶ್ರೋತ್ರಂ ನ ಕರ್ಣಯೋರ್ ಯಶೋ ಜೋಷ್ಟ್ರೀಭ್ಯಾಂ ದಧುರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ಯಜ ದೇವೀ ಊರ್ಜಾಹುತೀ ದುಘೇ ಸುದುಘೇನ್ದ್ರಂ ಸರಸ್ವತೀ, ಅಶ್ವಿನಾ ಭಿಷಜಾವತಂ ಶುಕ್ರಂ ನ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸ್ತನಯೋಸ್, ಆಹುತೀ ಧತ್ತ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ಯಜ ದೇವಾ ದೇವಾನಾಂ ಭಿಷಜಾ ಹೋತಾರಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ವಷಟ್ಕಾರೈಃ ಸರಸ್ವತೀ ತ್ವಿಷಿಂ ನ ಹೃದಯೇ ಮತಿಮ್, ಹೋತೃಭ್ಯಾಂ ದಧುರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ಯಜ ದೇವೀಸ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ಅಶ್ವಿನೇಡಾ ಸರಸ್ವತೀ ಶೂಷಂ ನ ಮಧ್ಯೇ ನಾಭ್ಯಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ದಧುರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ಯಜ ದೇವ ಇನ್ದ್ರೋ ನರಾಶಂಸಸ್ ತ್ರಿವರೂಥಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ, ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮ್ ಈಯತೇ ರಥೋ ರೇತೋ ನ ರೂಪಮ್ ಅಮೃತಂ ಜನಿತ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಷ್ಟಾ ದಧದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ದೇವೋ ದೇವೈರ್ ವನಸ್ಪತಿರ್ ಹಿರಣ್ಯಪರ್ಣೋ ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮ್, ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಸುಪಿಪ್ಪಲ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪಚ್ಯತೇ ಮಧು, ಓಜೋ ನ ಜೂತಿರ್ ವೃಷಭೋ ನ ಭಾಮಂ ವನಸ್ಪತಿರ್ ನೋ ದಧದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ದೇವಂ ಬರ್ಹಿರ್ ವಾರಿತೀನಾಮ್ ಅಧ್ವರೇ ಸ್ತೀರ್ಣಮ್ ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮ್ ಊರ್ಣಮ್ರದಾಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಸ್ಯೋನಮ್ ಇನ್ದ್ರ ತೇ ಸದಸ್, ಈಶಾಯಾ ಮನ್ಯುಂ ರಾಜಾನಂ ಬರ್ಹಿಷಾ ದಧುರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ದೇವೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃದ್ ದೇವಾನ್ ಯಕ್ಷದ್ ಯಥಾಯಥಮ್, ಹೋತಾರಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ವಾಚಾ ವಾಚಂ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸೋಮಂ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ ಸ್ವಿಷ್ಟಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಸುತ್ರಾಮಾ ಸವಿತಾ ವರುಣೋ ಭಿಷಗ್ ಇಷ್ಟೋ ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಾ ದೇವಾ ಆಜ್ಯಪಾಃ ಸ್ವಿಷ್ಟೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಗ್ನಿನಾ ಹೋತಾ ಹೋತ್ರೇ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ ಸಹೋ ನ ದಧದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಅಪಚಿತಿಂ ಸ್ವಧಾಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ||೩,೧೧।೫||
ಸೋಮೋ ರಾಜಾಮೃತಂ ಸುತ ಓಷಧೀನಾಮ್ ಅಪಾಂ ರಸಃ |
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಪಾನಂ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇದಂ ಪಯೋ ಽಮೃತಂ ಮಧು ||
ಅದ್ಭ್ಯಃ ಕ್ಷೀರಂ ವ್ಯಪಿಬತ್ ಕ್ರುಙ್ಙ್ ಆಙ್ಗಿರಸೋ ಧಿಯಾ |
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಪಾನಂ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇದಂ ಪಯೋ ಽಮೃತಂ ಮಧು ||
ಅದ್ಭ್ಯಃ ಸೋಮಂ ವ್ಯಪಿಬಚ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷತ್ |
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಪಾನಂ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇದಂ ಪಯೋ ಽಮೃತಂ ಮಧು ||
[ಪುಟ ೩,೧೪೯]
ಅನ್ನಾತ್ ಪರಿಸ್ರುತೋ ರಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಕ್ಷತ್ರಂ ವ್ಯಪಿಬತ್ |
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಪಾನಂ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇದಂ ಪಯೋ ಽಮೃತಂ ಮಧು ||
ರೇತೋ ಮೂತ್ರಂ ವಿಜಹಾತಿ ಯೋನಿಂ ಪ್ರವಿಶದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ |
ಗರ್ಭೋ ಜರಾಯುಣಾವೃತಾ ಉಲ್ಬಂ ಜಹಾತಿ ಜನ್ಮನಾ ||
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಪಾನಂ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇದಂ ಪಯೋ ಽಮೃತಂ ಮಧು ||
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರೂಪೇ ವ್ಯಾಕರೋತ್ ಸತ್ಯಾನೃತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ |
ಅಶ್ರದ್ಧಾಮ್ ಅನೃತೇ ಽದಧಾಞ್ ಶ್ರದ್ಧಾಂ ಸತ್ಯೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ||
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಪಾನಂ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇದಂ ಪಯೋ ಽಮೃತಂ ಮಧು ||
ವೇದೇನ ರೂಪೇ ವ್ಯಪಿಬತ್ ಸುತಾಸುತೌ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ |
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಪಾನಂ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇದಂ ಪಯೋ ಽಮೃತಂ ಮಧು ||
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪರಿಸ್ರುತೋ ರಸಂ ಶುಕ್ರೇಣ ಶುಕ್ರಂ ವ್ಯಪಿಬತ್ ಪಯಃ ಸೋಮಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ |
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಪಾನಂ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇದಂ ಪಯೋ ಽಮೃತಂ ಮಧು ||೩,೧೧।೬||
ಪರೀತೋ ಷಿಞ್ಚತಾ ಸುತಂ ಸೋಮೋ ಯ ಉತ್ತಮಂ ಹವಿಃ |
ದಧನ್ವಾನ್ ಯೋ ನರ್ಯೋ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತರಾ ಸುಷಾವ ಸೋಮಮ್ ಅದ್ರಿಭಿಃ ||
ಸೋಮೋ ಽಸಿ, ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಪಚ್ಯಸ್ವ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಪಚ್ಯಸ್ವ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸುತ್ರಾಮ್ಣೇ ಪಚ್ಯಸ್ವ ||
ಪುನಾತು ತೇ ಪರಿಸ್ರುತಂ ಸೋಮಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ದುಹಿತಾ |
ವಾರೇಣ ಶಶ್ವತಾ ತನಾ ||
ವಾಯುಃ ಪೂತಃ ಪವಿತ್ರೇಣ ಪ್ರಾಕ್ ಸೋಮೋ ಅತಿದ್ರುತಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯುಜ್ಯಃ ಸಖಾ ||
ವಾಯೋಃ ಪೂತಃ ಪವಿತ್ರೇಣ ಪ್ರತ್ಯಕ್ ಸೋಮೋ ಅತಿಸ್ರುತಃ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯುಜ್ಯಃ ಸಖಾ ||
ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪವತೇ ತೇಜ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಸುರಾಯಾಃ ಸೋಮಃ ಸುತ ಆಸುತೋ ಮದಾಯ |
ಶುಕ್ರೇಣ ದೇವ ದೇವತಾಃ ಪಿಪೃಗ್ಧಿ ರಸೇನಾನ್ನಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಧೇಹಿ ||
ಕುವಿದ್ ಅಙ್ಗ ನಾನಾ ಹಿ ವಾಮ್ ||
ಯಾ ವ್ಯಾಘ್ರಂ ವಿಷೂಚಿಕೋಭೌ ವೃಕಂ ಚ ರಕ್ಷತಿ |
ಶ್ಯೇನಂ ಪತತ್ರಿಣಂ ಸಿಂಹಂ ಸೇಮಂ ಪಾತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಸುರಾವನ್ತಂ ಬರ್ಹಿಷದಂ ಸುವೀರಂ ಯಜ್ಞಂ ಹಿನ್ವನ್ತಿ ಮಹಿಷಾ ನಮೋಭಿಃ |
ದಧಾನಾಃ ಸೋಮಂ ದಿವಿ ದೇವತಾಸು ಮದೇನೇನ್ದ್ರಂ ಯಜಮಾನಾಃ ಸ್ವರ್ಕಾಃ ||
ಯಸ್ ತೇ ರಸಃ ಸಂಭೃತಾ ಓಷಧೀಷು ಸೋಮಸ್ಯ ಶುಷ್ಮಃ ಸುರಾಯಾಂ ಸುತಸ್ಯ |
ತೇನ ಜಿನ್ವ ಯಜಮಾನಂ ಮದೇನ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ||
ಯಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ನಮುಚೇರ್ ಆಸುರಾದ್ ಅಧಿ ಸರಸ್ವತ್ಯ್ ಅಸುನೋದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಯ |
ಇಮಂ ತಂ ಶುಕ್ರಂ ಮಧುಮನ್ತಮ್ ಇನ್ದುಂ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮ್ ಇಹ ಭಕ್ಷಯಾಮಿ ||
ಯದ್ ಅತ್ರ ಶಿಷ್ಟಂ ರಸಿನಃ ಸುತಸ್ಯ ಯಮ್ ಅಸ್ಯೇನ್ದೋ ಅಪಿಬಞ್ ಶಚೀಭಿಃ |
ಅಹಂ ತಮ್ ಅಸ್ಯ ಮನಸಾ ಶಿವೇನ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮ್ ಇಹ ಭಕ್ಷಯಾಮಿ ||೩,೧೧।೭||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದೇ ||
ತ್ರಯಾ ದೇವಾ ಏಕಾದಶ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಾಃ ಸುರಾಧಸಃ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿಪುರೋಹಿತಾ ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಸವೇ ದೇವಾ ದೇವೈರ್ ಅವನ್ತು ತ್ವಾ ||
ಪ್ರಥಮಾಸ್ ತ್ವಾ ದ್ವಿತೀಯೈರ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತು ದ್ವಿತೀಯಾಸ್ ತ್ವಾ ತೃತೀಯೈಸ್ ತೃತೀಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಸತ್ಯೇನ ಸತ್ಯಂ ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ವಾ ಯಜುರ್ಭಿಸ್, ಯಜೂಂಷಿ ತ್ವಾ ಸಾಮಭಿಃ ಸಾಮಾನಿ ತ್ವಾ ಋಗ್ಭಿಸ್, ಋಚಸ್ ತ್ವಾ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾಭಿಃ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಯಾಜ್ಯಾಭಿಸ್, ಯಾಜ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ವಷಟ್ಕಾರೈಸ್, ವಷಟ್ಕಾರಾಸ್ ತ್ವಾಹುತಿಭಿರ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತು, ಆಹುತಯಸ್ ತೇ ಕಾಮಾನ್ತ್ ಸಮರ್ಧಯನ್ತ್ವ್ ಅಸೌ, ಅಶ್ವಿನೋಸ್ ತ್ವಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ವೀರ್ಯೇಣ ಯಶಸೇ ಽನ್ನಾದ್ಯಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವೇನ್ದ್ರಿಯೇಣೌಜಸೇ ಬಲಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ ಭೂಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಶಿರೋ ಮೇ ಶ್ರೀರ್ ಯಶೋ ಮುಖಂ ತ್ವಿಷಿಃ ಕೇಶಾಶ್ ಚ ಶ್ಮಶ್ರೂಣಿ |
ರಾಜಾ ಮೇ ಪ್ರಾಣೋ ಅಮೃತಂ ಸಮ್ರಾಟ್ ಚಕ್ಷುರ್ ವಿರಾಟ್ ಶ್ರೋತ್ರಮ್ ||
[ಪುಟ ೩,೧೫೨]
ಜಿಹ್ವಾ ಮೇ ಭದ್ರಂ ವಾಙ್ ಮಹೋ ಮನೋ ಮನ್ಯುಃ ಸ್ವರಾಡ್ ಭಾಮಃ |
ಮೋದಾಃ ಪ್ರಮೋದಾ ಅಙ್ಗುಲೀರ್ ಅಙ್ಗಾನಿ ಮಿತ್ರಂ ಮೇ ಸಹಃ ||
ಬಾಹೂ ಮೇ ಬಲಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಹಸ್ತೌ ಮೇ ಕರ್ಮ ವೀರ್ಯಮ್ |
ಆತ್ಮಾ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಉರೋ ಮಮ ||
ಪೃಷ್ಟೀರ್ ಮೇ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಉದರಮ್ ಅಂಸೌ ಗ್ರೀವಾಶ್ ಚ ಶ್ರೋಣ್ಯೌ |
ಊರೂ ಅರತ್ನೀ ಜಾನುನೀ ವಿಶೋ ಮೇ ಽಙ್ಗಾನಿ ಸರ್ವತಃ ||
ನಾಭಿರ್ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಪಾಯುರ್ ಮೇ ಽಪಚಿತಿರ್ ಭಸತ್ |
ಆನನ್ದನನ್ದಾ ಆಣ್ಡೌ ಮೇ ಭಗಃ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ಪಸಃ ||
ಲೋಮಾನಿ ಪ್ರಯತಿರ್ ಮಮ ತ್ವಙ್ ಮಾ ಆನತಿರ್ ಆಗತಿಃ |
ಮಾಂಸಂ ಮಾ ಉಪನತಿರ್ ವಸ್ವ್ ಅಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾ ಮಾ ಆನತಿಃ ||
ಜಙ್ಘಾಭ್ಯಾಂ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಧೀರೋ ಽಸ್ಮಿ ವಿಶಿ ರಾಜಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ |
ಪ್ರತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾಮಿ ಕ್ಷತ್ರೇ ಪ್ರತ್ಯ್ ಅಶ್ವೇಷು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾಮಿ ಗೋಷು ||
ಪ್ರತಿ ಪ್ರಜಾಯಾಂ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾಮಿ ಪೃಷ್ಠೇ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಣೇಷು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾಮ್ಯ್ ಆತ್ಮನ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯೋಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾಮಿ ಯಜ್ಞೇ ||೩,೧೧।೮||
[ಪುಟ ೩,೧೫೩]
ಸೀಸೇನ ತನ್ತ್ರಂ ಮನಸಾ ಮನೀಷಿಣ ಊರ್ಣಾಸೂತ್ರೇಣ ಕವಯೋ ವಯನ್ತಿ |
ಅಶ್ವಿನಾ ಯಜ್ಞಂ ಸವಿತಾ ಸರಸ್ವತೀನ್ದ್ರಸ್ಯ ರೂಪಂ ವರುಣೋ ಭಿಷಜ್ಯನ್ ||
ತದ್ ಅಸ್ಯ ರೂಪಮ್ ಅಮೃತಂ ಶಚೀಭಿಸ್ ತಿಸ್ರೋ ದಧುರ್ ದೇವತಾಃ ಸಂರರಾಣಾಃ |
ಲೋಮಾನಿ ಶಷ್ಪೈರ್ ಬಹುಧಾ ನ ತೋಕ್ಮಭಿಸ್ ತ್ವಗ್ ಅಸ್ಯ ಮಾಂಸಮ್ ಅಭವನ್ ನ ಲಾಜಾಃ ||
ತದ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಭಿಷಜಾ ರುದ್ರವರ್ತನೀ ಸರಸ್ವತೀ ವಯತಿ ಪೇಶೋ ಅನ್ತರಮ್ |
ಅಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾನಂ ಮಾಸರಂ ಕಾರೋತರೇಣ ದಧತೋ ಗವಾಂ ತ್ವಚಿ ||
ಸರಸ್ವತೀ ಮನಸಾ ಪೇಶಲಂ ವಸು ನಾಸತ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ವಯತಿ ದರ್ಶತಂ ವಪುಃ |
ರಸಂ ಪರಿಸ್ರುತೋ ನ ರೋಹಿತಂ ನಗ್ನಹುರ್ ಧೀರಸ್ ತಸರಂ ನ ವೇಮ ||
ಪಯಸಃ ಶುಕ್ರಮ್ ಅಮೃತಂ ಜನಿತ್ರಂ ಸುರಾಯಾ ಮೂತ್ರಾಜ್ ಜನಯನ್ತ ರೇತಃ |
ಅಪಾಮತಿಂ ದುರ್ಮತಿಂ ಬಾಧಮಾನಾ ಊವಧ್ಯಂ ವಾತಾತ್ ಸಬ್ವಂ ತದ್ ಆರಾತ್ ||
ಇನ್ದ್ರಃ ಸುತ್ರಾಮಾ ಹೃದಯೇನ ಸತ್ಯಂ ಪುರೋಡಾಶೇನ ಸವಿತಾ ಜಜಾನ |
ಯಕೃತ್ ಕ್ಲೋಮಾನಂ ವರುಣೋ ಭಿಷಜ್ಯನ್ ಮತಸ್ನೇ ವಾಯವ್ಯೈರ್ ನ ಮಿನಾತಿ ಪಿತ್ತಮ್ ||
ಆನ್ತ್ರಾಣಿ ಸ್ಥಾಲೀರ್ ಮಧು ಪಿನ್ವಮಾನಾ ಗುದಾಃ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಸುದುಘಾ ನ ಧೇನುಃ |
ಶ್ಯೇನಸ್ಯ ಪತ್ತ್ರಂ ನ ಪ್ಲೀಹಾ ಶಚೀಭಿರ್ ಆಸನ್ದೀ ನಾಭಿರ್ ಉದರಂ ನ ಮಾತಾ ||
ಕುಮ್ಭೋ ವನಿಷ್ಠುರ್ ಜನಿತಾ ಶಚೀಭಿರ್ ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಗ್ರೇ ಯೋನ್ಯಾಂ ಗರ್ಭೋ ಅನ್ತಃ |
ಪ್ಲಾಶಿರ್ ವ್ಯಕ್ತಃ ಶತಧಾರಾ ಉತ್ಸೋ ದುಹೇ ನ ಕುಮ್ಭೀ ಸ್ವಧಾಂ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ||
ಮುಖಂ ಸದಸ್ಯ ಶಿರಾ ಇತ್ ಸತೇನ ಜಿಹ್ವಾ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅಶ್ವಿನಾಸನ್ತ್ ಸರಸ್ವತೀ |
ಚಪ್ಯಂ ನ ಪಾಯುರ್ ಭಿಷಗ್ ಅಸ್ಯ ವಾಲೋ ವಸ್ತಿರ್ ನ ಶೇಪೋ ಹರಸಾ ತರಸ್ವೀ ||
ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಅಮೃತಂ ಗ್ರಹಾಭ್ಯಾಂ ಛಾಗೇನ ತೇಜೋ ಹವಿಷಾ ಘೃತೇನ |
ಪಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಗೋಧೃಮೈಃ ಕುವಲೈರ್ ಉತಾನಿ ಪೇಶೋ ನ ಶುಕ್ರಮ್ ಅಸಿತಂ ವಸಾತೇ ||
ಅವಿರ್ ನ ಮೇಷೋ ನಸಿ ವೀರ್ಯಾಯ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಪನ್ಥಾ ಅಮೃತಂ ಗ್ರಹಾಭ್ಯಾಮ್ |
ಸರಸ್ವತ್ಯ್ ಉಪವಾಕೈರ್ ವ್ಯಾನಂ ನಸ್ಯಾನಿ ಬರ್ಹಿರ್ ಬದರೈರ್ ಜಜಾನ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ರೂಪಮ್ ಋಷಭೋ ಬಲಾಯ ಕರ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಶ್ರೋತ್ರಮ್ ಅಮೃತಂ ಗ್ರಹಾಭ್ಯಾಮ್ |
ಯವೈರ್ ನ ಬರ್ಹಿರ್ ಭ್ರುವಿ ಕೇಸರಾಣಿ ಕರ್ಕನ್ಧು ಜಜ್ಞೇ ಮಧು ಸಾರಘಂ ಮುಖೇ ||
ಆತ್ಮನ್ನ್ ಉಪಸ್ಥೇ ನ ವೃಕಸ್ಯ ಲೋಮ ಮುಖೇ ಶ್ಮಶ್ರೂಣಿ ನ ವ್ಯಾಘ್ರಲೋಮ |
ಕೇಶಾ ನ ಶೀರ್ಷನ್ ಯಶಸೇ ಶ್ರಿಯೈ ಶಿಖಾ ಸಿಂಹಸ್ಯ ಲೋಮ ತ್ವಿಷಿರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ||
ಅಙ್ಗೈರ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಭಿಷಜಾ ತದ್ ಅಶ್ವಿನಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಙ್ಗೈಃ ಸಮಧಾತ್ ಸರಸ್ವತೀ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ರೂಪಂ ಶತಮಾನಮ್ ಆಯುಃ ಶುಕ್ರಂ ನ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಮೃತಂ ದಧಾನಾ ||
[ಪುಟ ೩,೧೫೫]
ಸರಸ್ವತೀ ಯೋನ್ಯಾಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅನ್ತರ್ ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಪತ್ನೀ ಸುಕೃತಂ ಬಿಭರ್ತಿ |
ಅಪಾಂ ರಸೇನ ವರುಣೋ ನ ಸಾಮ್ನೇನ್ದ್ರಂ ಶ್ರಿಯೈ ಜನಯನ್ನ್ ಅಪ್ಸು ರಾಜಾ ||
ತೇಜಃ ಪಶೂನಾಂ ಹವಿರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾವತ್ ಪರಿಸ್ರುತಾ ಪಯಸಾ ಸಾರಘಂ ಮಧು |
ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ದುಗ್ಧಂ ಭಿಷಜಾ ಸರಸ್ವತೀ ಸುತಾಸುತಾಭ್ಯಾಮ್ ಅಮೃತಃ ಸೋಮಾ ಇನ್ದುಃ ||೩,೧೧।೯||
ಪುನನ್ತು ಮಾ ಪಿತರಃ ಸೋಮ್ಯಾಸಃ ಪುನನ್ತು ಮಾ ಪಿತಾಮಹಾಃ |
ಪವಿತ್ರೇಣ ಶತಾಯುಷಾ ವಿಶ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ವ್ಯಶ್ನವೈ ||
ಪುನನ್ತು ಮಾ ಪಿತಾಮಹಾಃ ಪುನನ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾಃ |
ಪವಿತ್ರೇಣ ಶತಾಯುಷಾ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ವ್ಯಶ್ನವೈ ||
ಅಗ್ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಸೇ ||
ಪವಮಾನಃ ಸ್ವರ್ ಜನಃ ಪವಿತ್ರೇಣ ವಿಚರ್ಷಣಿಃ |
ಯಃ ಪೋತಾ ಸ ಪುನಾತು ಮಾ ||
ಪುನನ್ತು ಮಾ ದೇವಜನಾಃ ಪುನನ್ತು ಮನವೋ ಧಿಯಾ |
ಪುನನ್ತು ವಿಶ್ವಾ ಭೂತಾ ಮಾ ಜಾತವೇದಃ ಪುನಾಹಿ ಮಾ ||
ಪವಮಾನಃ ಪುನಾತು ಮಾ ಕ್ರತ್ವೇ ದಕ್ಷಾಯ ಜೀವಸೇ |
ಜ್ಯೋಕ್ ಚ ಸೂರ್ಯಂ ದೃಶೇ ||
ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ದೇವ ಸವಿತಃ ಪವಿತ್ರೇಣ ಸವೇನ ಚ |
ಮಾಂ ಪುನಾಹಿ ವಿಶ್ವತಃ ||
[ಪುಟ ೩,೧೫೬]
ಪವಿತ್ರೇಣ ಪುನಾಹಿ ಮಾ ಶುಕ್ರೇಣ ದೇವ ದೀದ್ಯತ್ |
ಅಗ್ನೇ ಕ್ರತ್ವಾ ಕ್ರತೂಂರ್ ಅನು ||
ಯತ್ ತೇ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅರ್ಚಿಷ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ವಿತತಮ್ ಅನ್ತರಾ |
ಬ್ರಹ್ಮ ತೇನ ಪುನೀಮಹೇ ||
ವೈಶ್ವದೇವೀ ಪುನತೀ ದೇವ್ಯ್ ಆಗಾದ್ ಯಸ್ಯಾ ಬಹ್ವ್ಯಸ್ ತನ್ವೋ ವೀತಪೃಷ್ಠಾಃ |
ತಯಾ ಮದನ್ತಃ ಸಧಮಾದ್ಯೇಷು ವಯಂ ಸ್ಯಾಮ ಪತಯೋ ರಯೀಣಾಮ್ ||
ವೈಶ್ವಾನರೋ ರಶ್ಮಿಭಿರ್ ಮಾ ಪುನಾತು ವಾತಃ ಪ್ರಾಣೇನೇಷಿರೋ ಮಯೋಭೂಃ |
ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಪಯಸಾ ಪಯೋಭಿರ್ ಋತಾವರೀ ಯಜ್ಞಿಯೇ ಮಾ ಪುನೀತಾಮ್ ||
ಬೃಹದ್ಭಿಃ ಸವಿತಸ್ ತ್ರಿಭಿರ್ ವರ್ಷಿಷ್ಠೈರ್ ದೇವ ಮನ್ಮಭಿಃ |
ಅಗ್ನೇ ದಕ್ಷೈಃ ಪುನೀಮಹೇ ||
ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸಮನಸಃ ಪಿತರೋ ಯಮರಾಜ್ಯೇ |
ತೇಷಾಂ ಲೋಕಃ ಸ್ವಧಾ ನಮೋ ಯಜ್ಞೋ ದೇವೇಷು ಕಲ್ಪತಾಮ್ ||
ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸಮನಸೋ ಜೀವಾ ಜೀವೇಷು ಮಾಮಕಾಃ |
ತೇಷಾಂ ಶ್ರೀರ್ ಮಯಿ ಕಲ್ಪತಾಮ್ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಶತಂ ಸಮಾಃ ||
ದ್ವೇ ಸ್ರುತೀ ||
ಇದಂ ಹವಿಃ ಪ್ರಜನನಂ ಮೇ ಅಸ್ತು ದಶವೀರಂ ಸರ್ವಗಣಂ ಸ್ವಸ್ತಯೇ |
ಆತ್ಮಸನಿ ಪ್ರಜಾಸನಿ ಕ್ಷೇತ್ರಸನಿ ಪಶುಸನಿ ಲೋಕಸನ್ಯ್ ಅಭಯಸನಿ ||
ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಜಾಂ ಬಹುಲಾಂ ಮೇ ಕೃಣೋತ್ವ್ ಅನ್ನಂ ಪಯೋ ರೇತೋ ಅಸ್ಮಾಸು ಧೇಹಿ ||
[ಪುಟ ೩,೧೫೭]
ಯದ್ ದೇವಾ ದೇವಹೇಡನಂ ದೇವಾಸಶ್ ಚಕೃಮಾ ವಯಮ್ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಮಾ ತಸ್ಮಾದ್ ಏನಸೋ ವಿಶ್ವಾನ್ ಮುಞ್ಚತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಯದಿ ಸ್ವಪನ್ ಯದಿ ಜಾಗ್ರದ್ ಏನಾಂಸಿ ಚಕೃಮಾ ವಯಮ್ |
ವಾಯುರ್ ಮಾ ತಸ್ಮಾದ್ ಏನಸೋ ವಿಶ್ವಾನ್ ಮುಞ್ಚತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಯದಿ ದಿವಾ ಯದಿ ನಕ್ತಮ್ ಏನಾಂಸಿ ಚಕೃಮಾ ವಯಮ್ |
ಸೂರ್ಯೋ ಮಾ ತಸ್ಮಾದ್ ಏನಸೋ ವಿಶ್ವಾನ್ ಮುಞ್ಚತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಧಾಮ್ನೋಧಾಮ್ನೋ ||
ಯದ್ ಗ್ರಾಮೇ ||
ಪವಿತ್ರಮ್ ಅಸಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪವಿತ್ರಂ ಯಜಮಾನಸ್ಯ |
ತನ್ ಮಾ ಪುನಾತು ಸರ್ವತೋ ವಿಶ್ವಸ್ಮಾದ್ ದೇವಕಿಲ್ಬಿಷಾತ್ ಸರ್ವಸ್ಮಾದ್ ದೇವಕಿಲ್ಬಿಷಾತ್ ||
ದ್ರುಪದಾದ್ ಇವೇನ್ ಮುಮುಚಾನಃ ಸ್ವಿನ್ನಃ ಸ್ನಾತ್ವೀ ಮಲಾದ್ ಇವ |
ಪೂತಂ ಪವಿತ್ರೇಣೇವಾಜ್ಯಂ ವಿಶ್ವೇ ಮುಞ್ಚನ್ತು ಮೈನಸಃ ||
ಸಮಾವೃತತ್ ಪೃಥಿವೀ ಸಮ್ ಉಷಾಃ ಸಮ್ ಉ ಸೂರ್ಯಃ |
ವೈಶ್ವಾನರಜ್ಯೋತಿರ್ ಭೂಯಾಸಂ ವಿಭುಂ ಕಾಮಂ ವ್ಯಶೀಯ ಭೂಃ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೧।೧೦||
ಸಮಿದ್ಧೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸಮಿಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧೋ ವರೇಣ್ಯಃ |
ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ತ್ರಿಯವಿರ್ ಗೌರ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||
[ಪುಟ ೩,೧೫೮]
ತನೂನಪಾಞ್ ಶುಚಿವ್ರತಸ್ ತನೂಪಾಶ್ ಚ ಸರಸ್ವತೀ ಉಷ್ಣಿಕ್ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ದಿತ್ಯವಾಡ್ ಗೌರ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಇಡಾಭಿರ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಈಡ್ಯಃ ಸೋಮೋ ದೇವೋ ಅಮರ್ತ್ಯಃ |
ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪಞ್ಚಾವಿರ್ ಗೌರ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಸುಬರ್ಹಿರ್ ಅಗ್ನಿಃ ಪೂಷಣ್ವಾನ್ತ್ ಸ್ತೀರ್ಣಬರ್ಹಿರ್ ಅಮರ್ತ್ಯಃ |
ಬೃಹತೀ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ತ್ರಿವತ್ಸೋ ಗೌರ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ದುರೋ ದೇವೀರ್ ದಿಶೋ ಮಹೀರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ |
ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ತುರ್ಯವಾಡ್ ಗೌರ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಉಷೇ ಯಹ್ವೀ ಸುಪೇಶಸಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅಮರ್ತ್ಯಾಃ |
ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪೃಷ್ಠವಾಡ್ ಗೌರ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಭಿಷಜೇನ್ದ್ರೇಣ ಸಯುಜಾ ಯುಜಾ |
ಜಗತೀ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಅನಡ್ವಾನ್ ಗೌರ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ಇಡಾ ಮಹೀ ಭಾರತೀ ಮರುತೋ ವಿಶಃ |
ವಿರಾಟ್ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಧೇನುರ್ ಗೌರ್ ನ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ತ್ವಷ್ಟಾ ತುರೀಪೋ ಅದ್ಭುತ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಧನಾ |
ದ್ವಿಪದಾ ಛನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಉಕ್ಷಾ ಗೌರ್ ನ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಶಮಿತಾ ನೋ ವನಸ್ಪತಿಃ ಸವಿತಾ ಪ್ರಸುವನ್ ಭಗಮ್ |
ಕಕುಪ್ ಛನ್ದ ಇಹೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಋಷಭೋ ಗೌರ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಸ್ವಾಹಾ ಯಜ್ಞಂ ವರುಣಃ ಸುಕ್ಷತ್ರೋ ಭೇಷಜಂ ಕರತ್ |
ಅತಿಛನ್ದಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಬೃಹದ್ ವಶಾ ವೇಹದ್ ವಯೋ ದಧುಃ ||೩,೧೧।೧೧||
[ಪುಟ ೩,೧೫೯]
ವಸನ್ತೇನ ಋತುನಾ ದೇವಾ ವಸವಸ್ ತ್ರಿವೃತಾ ಸ್ತುತಮ್ |
ರಥನ್ತರೇಣ ತೇಜಸಾ ಹವಿರ್ ಇನ್ದ್ರೇ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಗ್ರೀಷ್ಮೇಣ ಋತುನಾ ದೇವಾ ರುದ್ರಾಃ ಪಞ್ಚದಶೇ ಸ್ತುತಮ್ |
ಬೃಹತಾ ಯಶಸಾ ಬಲಂ ಹವಿರ್ ಇನ್ದ್ರೇ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ವರ್ಷಾಭಿರ್ ಋತುನಾದಿತ್ಯಾಃ ಸ್ತೋಮೇ ಸಪ್ತದಶೇ ಸ್ತುತಮ್ |
ವೈರೂಪೇಣ ವಿಶೌಜಸಾ ಹವಿರ್ ಇನ್ದ್ರೇ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಶಾರದೇನ ಋತುನಾ ದೇವಾ ಏಕವಿಂಶ ಋಭವಃ ಸ್ತುತಮ್ |
ವೈರಾಜೇನ ಶ್ರಿಯಾ ಶ್ರಿಯಂ ಹವಿರ್ ಇನ್ದ್ರೇ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಹೇಮನ್ತೇನ ಋತುನಾ ದೇವಾಸ್ ತ್ರಿಣವೇ ಮರುತಃ ಸ್ತುತಮ್ |
ಬಲೇನ ಶಕ್ವರೀಃ ಸಹೋ ಹವಿರ್ ಇನ್ದ್ರೇ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಶೈಶಿರೇಣ ಋತುನಾ ದೇವಾಸ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೇ ಽಮೃತಂ ಸ್ತುತಮ್ |
ಸತ್ಯೇನ ರೇವತೀಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಹವಿರ್ ಇನ್ದ್ರೇ ವಯೋ ದಧುಃ ||
ಇತಿ ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಸೌತ್ರಾಮಣೀಯೋ ನಾಮ ಏಕಾದಶಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೧೧।೧೨||
ಇಮಾಮ್ ಅಗೃಭ್ಣನ್ ರಶನಾಮ್ ಋತಸ್ಯ ಪೂರ್ವಾ ಆಯುನಿ ವಿದಥೇಷು ಕವ್ಯಾ |
ಸಾ ನೋ ಅಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸುತ ಆಬಭೂವ ಋತಸ್ಯ ಸಾಮನ್ತ್ ಸರಮ್ ಆರಪನ್ತೀ ||
[ಪುಟ ೩,೧೬೦]
ಅಭಿಧಾ ಅಸಿ ಭುವನಮ್ ಅಸಿ ಯನ್ತಾಸಿ ಧರ್ತಾ ಸ ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ವೈಶ್ವಾನರಂ ಸಪ್ರಥಸಂ ಗಛ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಃ ಸ್ವಗಾ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನ್ ಅಶ್ವಂ ಭನ್ತ್ಸ್ಯಾಮಿ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತೇನ ರಾಧ್ಯಾಸಮ್, ತಂ ಬಧಾನ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತೇನ ರಾಧ್ನುಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ ವಾಯವೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮಿ ||
ಯೋ ಅರ್ವನ್ತಂ ಜಿಘಾಂಸತಿ ತಮ್ ಅಭ್ಯಮೀತಿ ವರುಣಃ |
ಪರೋ ಮರ್ತಃ ಪರಃ ಶ್ವಾ ||೩,೧೨।೧||
ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಪಾಂ ಮೋದಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಾಯವೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸವಿತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಷ್ಟ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಮಿತ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವರುಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೨||
ಹಿಂಕಾರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಹಿಂಕೃತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಕ್ರನ್ದತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಅವಕ್ರನ್ದಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರೋಥತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಪ್ರೋಥಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಗನ್ಧಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಘ್ರಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ನಿವಿಷ್ಟಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಉಪವಿಷ್ಟಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಂದಿತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಲ್ಗತೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಆಸೀನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶಯಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಪತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಜಾಗ್ರತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಕೂಜತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಬುದ್ಧಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಚೃತ್ತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಜೃಮ್ಭಮಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಜವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಬಲಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಆಯನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಾಯಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಯತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಧಾವತೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಉದ್ದ್ರಾವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಉದ್ದ್ರುತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶೂಕಾರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶೂಕೃತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಉಪಸ್ಥಿತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಂಹಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ನಿಷಣ್ಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಉತ್ಥಿತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಷ್ಠಿತಾಯ ಸ್ವಾಹ ವಿವರ್ತಮಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಿವೃತ್ತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಧೂನ್ವಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಧೂತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶೃಙ್ವತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಶುಶ್ರೂಷಮಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಈಕ್ಷಿತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವೀಕ್ಷಿತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವೀಕ್ಷಮಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ನಿಮೇಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಯದ್ ಅತ್ತಿ ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ಯತ್ ಪಿಬತಿ ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ಯನ್ ಮೇಹತಿ ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ಕುರ್ವತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಕೃತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೩||
ವಿಭೂರ್ ಮಾತ್ರಾ ಪ್ರಭೂಃ ಪಿತ್ರಾ, ಅಶ್ವೋ ಽಸಿ ಹಯೋ ಽಸಿ, ಅತ್ಯೋ ಽಸಿ ಮಯೋ ಽಸಿ ನರೋ ಽಸಿ, ಅರ್ವಾಸಿ ಸಪ್ತಿರ್ ಅಸಿ ವಾಜ್ಯ್ ಅಸಿ ವೃಷಾಸಿ ನೃಮಣಾ ಅಸಿ ಯಯುರ್ ನಾಮಾಸಿ, ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಪತ್ವಾನ್ವಿಹಿ ದೇವಾ ಆಶಾಪಾಲಾ ಏತಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಅಶ್ವಂ ಮೇಧಾಯ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತಂ ರಕ್ಷತ, ಇಹ ಧೃತಿಸ್, ಇಹ ಸ್ವಧೃತಿಸ್, ಇಹ ರಮಸ್, ಇಹ ರಮನ್ತಾಮ್ ||೩,೧೨।೪||
ಕಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಕಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ಕತಮಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ಸವಿತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸವಿತ್ರೇ ಪ್ರಸವಿತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸವಿತ್ರ ಆಸವಿತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅದಿತ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ, ಅದಿತ್ಯೈ ಮಹ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ, ಅದಿತ್ಯೈ ಸುಮೃಡೀಕಾಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಬೃಹತ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಪಾವಕಾಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಪೂಷ್ಣೇ ಸ್ವಾಹಾ ಪೂಷ್ಣೇ ಪ್ರಪಥ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪೂಷ್ಣೇ ನರಂಧಿಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಷ್ಟ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಷ್ಟ್ರೇ ತುರೀಪಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಷ್ಟ್ರೇ ಪರುರೂಪಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಷ್ಣವೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಷ್ಣವೇ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಾಯ ಸ್ವಾಹ ವಿಷ್ಣವೇ ನಿಭೂಯಪಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೫||
ಆ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಜಾಯತಾಮ್ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ರಾಜನ್ಯಃ ಶೂರ ಇಷವ್ಯೋ ಮಹಾರಥೋ ಜಾಯತಾಮ್, ದೋಗ್ಧ್ರೀ ಧೇನುಸ್, ವೋಢಾನಡ್ವಾನ್ ಆಶುಃ ಸಪ್ತಿಃ ಸಭೇಯೋ ಯುವಾ ಪುರಂಧಿರ್ ಯೋಷಾ ಜಿಷ್ಣೂ ರಥೇಷ್ಠಾಸ್, ಆಸ್ಯ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ವೀರೋ ಜಾಯತಾಮ್, ನಿಕಾಮೇನಿಕಾಮೇ ನಃ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವರ್ಷತು ಫಲವತೀರ್ ನಾ ಓಷಧಯಃ ಪಚ್ಯನ್ತಾಮ್, ಯೋಗಕ್ಷೇಮೋ ನಃ ಕಲ್ಪತಾಮ್ ||೩,೧೨।೬||
ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ದಿವೇ ಸ್ವಾಹಾ ದಿಗ್ಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಆಶಾಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಉರ್ವ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಾಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ ನಕ್ಷತ್ರೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ನಕ್ಷತ್ರಿಯೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಹೋರಾತ್ರೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಅರ್ಧಮಾಸೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಮಾಸೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಋತುಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಆರ್ತವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಸಂವತ್ಸರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ಚನ್ದ್ರಮಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೂರ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ರಶ್ಮಿಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ವಸುಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ರುದ್ರೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಮೂಲೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಶಾಖಾಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ವನಸ್ಪತಿಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಪುಷ್ಪೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಫಲೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಓಷಧೀಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೭||
ಪ್ರಾಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅರ್ವಾಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ ದಕ್ಷಿಣಾಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅರ್ವಾಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರತೀಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅರ್ವಾಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಉದೀಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅರ್ವಾಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಊರ್ಧ್ವಾಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅರ್ವಾಚ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೮||
ಆಯುಷೇ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಪಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವ್ಯಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಮಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಉದಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಚಕ್ಷುಷೇ ಸ್ವಾಹಾ ಶ್ರೋತ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಮನಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಾಚೇ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೯||
ಪೃಥಿವ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ದಿವೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೂರ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಚನ್ದ್ರಮಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ನಕ್ಷತ್ರೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಅದ್ಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ, ಓಷಧೀಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ವನಸ್ಪತಿಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಪರಿಪ್ಲವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಸರೀಸೃಪೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ಚರಾಚರೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೧೦||
ಅಸವೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಸವೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಭ್ವೇ ಸ್ವಾಹಾ ವಿವಸ್ವತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಗಣಶ್ರಿಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಗಣಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಭಿಷಾಹೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಭಿಭ್ವೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಧಿಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಶೂಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಂಸರ್ಪಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಚನ್ದ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಜ್ಯೋತಿಷೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮಲಿಮ್ಲುಚಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೧೧||
[ಪುಟ ೩,೧೬೪]
ಧರ್ಣಸಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ದ್ರವಿಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಪ್ರಸವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಉಪಯಾಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಿನ್ಧವೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸಮುದ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಕಾಟಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅರ್ಣವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸುಭೂತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೧೨||
ಮಧವೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮಾಧವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶುಕ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶುಚಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ನಭಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ನಭಸ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಇಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಊರ್ಜಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಹಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸಹಸ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ತಪಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ತಪಸ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಂಸರ್ಪೋ ಽಸಿ, ಅಂಹಸ್ಪತ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೧೩||
ಸವಯಸೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಭಿವಯಸೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಊರ್ಧ್ವವಯಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಬೃಹದ್ವಯಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸಹೀಯಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸಹಮಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಾಸಹಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸಹಸ್ವತೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಭೀಷಾಹೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಭಿಭ್ವೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಭಿಮಾತಿಷಾಹೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಭಿಮಾತಿಘ್ನೇ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೧೪||
ಏಕಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ, ಏಕಾನ್ನಶತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಏಕಶತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವ್ಯುಷ್ಟ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೨।೧೫||
[ಪುಟ ೩,೧೬೫]
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಸಮವರ್ತತಾಗ್ರೇ ಭೂತಸ್ಯ ಜಾತಃ ಪತಿರ್ ಏಕ ಆಸೀತ್ |
ಸ ದಾಧಾರ ಪೃಥಿವೀಂ ದ್ಯಾಮ್ ಉತೇಮಾಂ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ ತೇ ಮಹಿಮಾ ||೩,೧೨।೧೬||
ಯಃ ಪ್ರಾಣತೋ ನಿಮಿಷತಶ್ ಚ ರಾಜಾ ಪತಿರ್ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಜಗತೋ ಬಭೂವ |
ಈಶೇ ಯೋ ಅಸ್ಯ ದ್ವಿಪದಶ್ ಚತುಷ್ಪದಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಸ್, ಚನ್ದ್ರಮಾಸ್ ತೇ ಮಹಿಮಾ ||೩,೧೨।೧೭||
ಯುಞ್ಜನ್ತಿ ಬ್ರಧ್ನಮ್ ಅರುಷಂ ಚರನ್ತಂ ಪರಿ ತಸ್ಥುಷಃ |
ರೋಚನ್ತೇ ರೋಚನಾ ದಿವಿ ||
ಯದ್ ವಾತೋ ಽಪೋ ಅಗನೀಗನ್ ಪ್ರಿಯಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತನ್ವಮ್ |
ಏತಂ ಸ್ತೋತರ್ ಅನೇನ ಪಥಾ ಪುನರ್ ಅಶ್ವಮ್ ಆವರ್ತಯಾಸಿ ನಃ ||೩,೧೨।೧೮||
ವಸವಸ್ ತ್ವಾಞ್ಜನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾಞ್ಜನ್ತು ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ, ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾಞ್ಜನ್ತು ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ಲಾಜೀ೩ ಶಾಚೀ೩ ಯವ್ಯೇ ಗವ್ಯೇ, ಏತದ್ ಅನ್ನಮ್ ಅತ್ತ ದೇವಾಸ್, ಏತದ್ ಅನ್ನಮ್ ಅದ್ಧಿ ಪ್ರಜಾಪತೇ ||
ಕಃ ಸ್ವಿದ್ ಏಕಾಕೀ ಚರತಿ ಕ ಉ ಸ್ವಿಜ್ ಜಾಯತೇ ಪುನಃ |
ಕಿಂ ಸ್ವಿದ್ ಧಿಮಸ್ಯ ಭೇಷಜಂ ಕಿಮ್ ಅವಾವಪನಂ ಮಹತ್ ||
ಸೂರ್ಯ ಏಕಾಕೀ ಚರತಿ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಜಾಯತೇ ಪುನಃ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಹಿಮಸ್ಯ ಭೇಷಜಂ ಭೂಮಿರ್ ಆವಪನಂ ಮಹತ್ ||
ಕಾ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀತ್ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿಃ ಕಿಂ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀದ್ ಬೃಹದ್ ವಯಃ |
ಕಾ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀತ್ ಪಿಲಿಪ್ಪಿಲಾ ಕಾ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀತ್ ಪಿಶಙ್ಗಿಲಾ ||
ದ್ಯೌರ್ ಆಸೀತ್ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿರ್ ಅಶ್ವ ಆಸೀದ್ ಬೃಹದ್ ವಯಃ |
ಅವಿರ್ ಆಸೀತ್ ಪಿಲಿಪ್ಪಿಲಾ ರಾತ್ರಿರ್ ಆಸೀತ್ ಪಿಶಙ್ಗಿಲಾ ||೩,೧೨।೧೯||
ಪ್ರಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಪಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ವ್ಯಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಅಮ್ಬ್ಯ್ ಅಮ್ಬಿಕೇ ಅಮ್ಬಾಲಿಕೇ ನ ಮಾ ನಯತಿ ಕಶ್ ಚನ |
ಸಸಸ್ತ್ಯ್ ಅಶ್ವಕಃ ಸುಭದ್ರಿಕಾಂ ಕಾಮಪೀಲವಾಸಿನೀಮ್ ||
ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ ಗಣಪತಿಂ ಹವಾಮಹೇ ಪ್ರಿಯಾಣಾಂ ತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಪತಿಂ ಹವಾಮಹೇ ನಿಧೀನಾಂ ತ್ವಾ ನಿಧಿಪತಿಂ ಹವಾಮಹೇ ವಸೋ ಮಮ, ಆಹಮ್ ಅಜಾನಿ ಗರ್ಭಧಮ್, ಆ ತ್ವಮ್ ಅಜಾಸಿ ಗರ್ಭಧಮ್ ||
[ಪುಟ ೩,೧೬೭]
ತೌ ಸಹ ಚತುರಃ ಪದಃ ಸಂಪ್ರಸಾರಯಾವಃ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಪ್ರೋರ್ಣುವಾತಾಮ್, ವೃಷಾ ವಾಮ್ ಅಶ್ವೋ ರೇತೋಧಾ ರೇತೋ ದಧಾತು ||೩,೧೨।೨೦||
ಗಾಯತ್ರೀ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ಜಗತ್ಯ್ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ಸಹ |
ಬೃಹತ್ಯ್ ಉಷ್ಣಿಹಾ ಕಕುಬ್ ದೇವಾನಾಂ ಪತ್ನಯೋ ವಿಶಃ ಸೂಚೀಭಿಃ ಶಮಯನ್ತು ತ್ವಾ ||
ದ್ವಿಪದಾ ಯಾ ಚತುಷ್ಪದಾ ತ್ರಿಪದಾ ಯಾ ಚ ಷಟ್ಪದಾ |
ವಿಛನ್ದಾ ಯಾ ಚ ಸಛನ್ದಾಃ ಸೂಚೀಭಿಃ ಶಮಯನ್ತು ತ್ವಾ ||
ರಜತಾಃ ಸೀಸಾ ಹರಿಣೀರ್ ಯುಜೋ ಯುಞ್ಜನ್ತು ಕರ್ಮಭಿಃ |
ಅಶ್ವಸ್ಯ ವಾಜಿನಸ್ ತ್ವಚಿ ಸ್ಯೂಮಾಃ ಕೃಣ್ವನ್ತು ಶಾಮ್ಯನ್ತೀಃ ||
ಮಹಾನಾಮ್ನೀ ರೇವತಯೋ ದೈವ್ಯಾ ಆಶಾಃ ಪ್ರಸೂವರೀಃ |
ಮೇಘ್ಯಾ ವಿದ್ಯುತೋ ವಾಚಃ ಸೂಚೀಭಿಃ ಶಮಯನ್ತು ತ್ವಾ ||
ಯೋಷಾಸ್ ತೇ ಪತ್ನಯೋ ಲೋಮ ವಿಚಿನ್ವನ್ತು ಯಥಾಯಥಮ್ |
ಸುಪತ್ನೀಃ ಪತ್ನಯೋ ವಾಜಿನ್ ಪ್ರಜಯಾ ಭುಕ್ಷೀಮಹಿ ||
ಕುವಿದ್ ಅಙ್ಗ ||
ಇತಿ ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಾದಶಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೧೨।೨೧||
[ಪುಟ ೩,೧೬೮]
ಊರ್ಧ್ವಾಮ್ ಏನಾಮ್ ಉಞ್ಶ್ರಾಪಯ ಗಿರೌ ಭಾರಂ ಹರನ್ನ್ ಇವ |
ಅಥಾಸ್ಯಾ ಮಧ್ಯಮ್ ಏಧತಾಂ ಶೀತೇ ವಾತೇ ಪುನನ್ನ್ ಇವ ||
ಯಾಸಕೌ ಶಕುನ್ತಿಕಾಹಲಗ್ ಇತಿ ವಞ್ಚತಿ |
ಆಹತಂ ಪಸೋ ನಿಚಲ್ಚಲೀತಿ ||
ಮಾತಾ ಚ ತೇ ಪಿತಾ ಚ ತೇ ಽಗ್ರಂ ವೃಕ್ಷಸ್ಯ ರೋಹತಃ |
ಪ್ರತಿಲಾಮೀತಿ ತೇ ಪಿತಾ ||
ಯದ್ ಧರಿಣೋ ಯವಮ್ ಅತ್ತಿ ನ ಪುಷ್ಟಂ ಪಶು ಮನ್ಯತೇ |
ಶೂದ್ರಾ ಯದ್ ಅರ್ಯಜಾರಾ ನ ಪೋಷಾಯ ಧನಾಯತಿ ||
ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೋ ಅಕಾರಿಷಮ್ ||೩,೧೩।೧||
ಅಶ್ವಸ್ ತೂಪರೋ ಗೋಮೃಗಸ್ ತೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವ ಆಗ್ನೇಯೋ ಲಲಾಟೇ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸಾರಸ್ವತೀ ಮೇಷ್ಯ್ ಅಧಸ್ತಾದ್ ಧನ್ವೋಃ ಶ್ಯಾಮಃ ಪೌಷ್ಣೋ ನಾಭ್ಯಾಮ್ ಆಶ್ವಿನಾ ಅಧೋರಾಮೌ ಬಾಹ್ವೋಸ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೌ ಲೋಮಶಸಕ್ಥೌ ಸಕ್ಥ್ಯೋಃ ಸೌರ್ಯಯಾಮೌ ಶ್ವೇತಶ್ ಚ ಕೃಷ್ಣಶ್ ಚ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಸ್, ವಾಯವ್ಯಃ ಶ್ವೇತಃ ಪುಛೇ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸ್ವಪಸ್ಯಾಯ ವೇಹತ್, ವೈಷ್ಣವೋ ವಾಮನಃ ||೩,೧೩।೨||
[ಪುಟ ೩,೧೬೯]
ಬಭ್ರುರ್ ಅರುಣಬಭ್ರುಃ ಶುಕಬಭ್ರುಸ್ ತೇ ವಾರುಣಾಸ್, ರೋಹಿತೋ ಧೂಮ್ರರೋಹಿತಃ ಕರ್ಕನ್ಧುರೋಹಿತಸ್ ತೇ ಸೌಮ್ಯಾಃ ಶಿತಿಬಾಹುರ್ ಅನ್ಯತಃಶಿತಿಬಾಹುಃ ಸಮನ್ತಶಿತಿಬಾಹುಸ್ ತೇ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾಃ ಶಿತಿರನ್ಧ್ರೋ ಽನ್ಯತಃಶಿತಿರನ್ಧ್ರಃ ಸಮನ್ತಶಿತಿರನ್ಧ್ರಸ್ ತೇ ಸಾವಿತ್ರಾಃ ಪೃಷತೀ ಕ್ಷುದ್ರಪೃಷತೀ ಸ್ಥೂಲಪೃಷತೀ ತಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣ್ಯಃ ||೩,೧೩।೩||
ಶುದ್ಧವಾಲಃ ಸರ್ವಶುದ್ಧಾವಾಲೋ ಮಣಿವಾಲಸ್ ತ ಆಶ್ವಿನಾಃ ಶ್ಯೇತಃ ಶ್ಯೇತಾಕ್ಷೋ ಽರುಣಸ್ ತೇ ರುದ್ರಾಯ ಪಶುಪತಯೇ ಕರ್ಣಾ ಯಾಮಾಸ್, ಅವಲಿಪ್ತಾ ರೌದ್ರಾಸ್, ನಭೋರೂಪಾಃ ಪಾರ್ಜನ್ಯಾಃ ||೩,೧೩।೪||
ಪೃಶ್ನಿಸ್ ತಿರಶ್ಚೀನಪೃಶ್ನಿರ್ ಊರ್ಧ್ವಪೃಶ್ನಿಸ್ ತೇ ಮಾರುತಾಃ ಫಲ್ಗೂರ್ ಲೋಹಿತೋರ್ಣೀ ಬಲಕ್ಷೀ ತಾಃ ಸಾರಸ್ವತ್ಯಃ ಪ್ಲೀಹಾಕರ್ಣಃ ಶುಣ್ಠಾಕರ್ಣೋ ಽಧಿರೂಢಾಕರ್ಣಸ್ ತೇ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಾಃ ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಃ ಶಿತಿಕಕ್ಷೋ ಽಞ್ಜಿಷಕ್ಥಸ್ ತ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಾಃ ಕೃಷ್ಣಾಞ್ಜಿರ್ ಅಲ್ಪಾಞ್ಜಿರ್ ಮಹಾಞ್ಜಿಸ್ ತ ಉಷಸ್ಯಾಃ ||೩,೧೩।೫||
ಶಿಲ್ಪಾ ವೈಶ್ವದೇವೀ ರೋಹಿಣೀಸ್ ತ್ರ್ಯವಯೋ ವಾಚೇ, ಅವಿಜ್ಞಾತಾ ಅದಿತ್ಯೈ ಸರೂಪಾ ಧಾತ್ರೇ ವತ್ಸತರ್ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಪತ್ನೀಭ್ಯಃ ||೩,೧೩।೬||
[ಪುಟ ೩,೧೭೦]
ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಾ ಆಗ್ನೇಯಾಃ ಶಿತಿಭ್ರುವೋ ವಸೂನಾಮ್, ರೋಹಿತಾ ರುದ್ರಾಣಾಮ್, ಶ್ವೇತಾ ಅವರೋಕಿಣ ಆದಿತ್ಯಾನಾಮ್, ನಭೋರೂಪಾಃ ಪಾರ್ಜನ್ಯಾಃ ||೩,೧೩।೭||
ಉನ್ನತಃ ಶಿತಿಬಾಹುಃ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠಸ್ ತ ಐನ್ದ್ರಾಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾಸ್, ಉನ್ನತ ಋಷಭೋ ವಾಮನಸ್ ತ ಐನ್ದ್ರಾವೈಷ್ಣವಾಃ ಶುಕರೂಪಾ ವಾಜಿನಾಃ ಕಲ್ಮಾಷಾ ಆಗ್ನಿಮಾರುತಾಃ ಶ್ಯಾಮಾಃ ಪೌಷ್ಣಾಃ ||೩,೧೩।೮||
ಏತಾ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಾಸ್, ದ್ವಿರೂಪಾ ಅಗ್ನೀಷೋಮೀಯಾಸ್, ವಾಮನಾ ಅನಡ್ವಾಹ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಾಸ್, ಅನ್ಯತಏನೀರ್ ಮೈತ್ರೀಸ್, ವಶಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣ್ಯಃ ||೩,೧೩।೯||
ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಾ ಆಗ್ನೇಯಾಸ್, ಬಭ್ರವಃ ಸೌಮ್ಯಾಃ ಶ್ವೇತಾ ವಾಯವ್ಯಾಸ್, ಅವಿಜ್ಞಾತಾ ಅದಿತ್ಯೈ ಸರೂಪಾ ಧಾತ್ರೇ ವತ್ಸತರ್ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಪತ್ನೀಭ್ಯಃ ||೩,೧೩।೧೦||
ಕೃಷ್ಣಾ ಭೌಮಾಸ್, ಧೂಮ್ರಾ ಆನ್ತರಿಕ್ಷಾಸ್, ಬೃಹನ್ತೋ ದೈವಾಃ ಶಬಲಾ ವೈದ್ಯುತಾಃ ಸಿಧ್ಮಾಸ್ ತಾರಕಾಃ ||೩,೧೩।೧೧||
ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಾ ಆಗ್ನೇಯಾಸ್, ಬಭ್ರವಃ ಸೌಮ್ಯಾಸ್, ಉಪಧ್ವಸ್ತಾಃ ಸಾವಿತ್ರಾಸ್, ವತ್ಸತರ್ಯಃ ಸಾರಸ್ವತ್ಯಃ ಶ್ಯಾಮಾಃ ಪೌಷ್ಣಾಃ ಪೃಶ್ನಯೋ ಮಾರುತಾಃ ಪಿಶಙ್ಗಾ ವೈಶ್ವದೇವಾಸ್, ವಶಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಾಃ ||೩,೧೩।೧೨||
ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಾ ಆಗ್ನೇಯಾಸ್, ಬಭ್ರವಃ ಸೌಮ್ಯಾಸ್, ಉಪಧ್ವಸ್ತಾಃ ಸಾವಿತ್ರಾಸ್, ವತ್ಸತರ್ಯಃ ಸಾರಸ್ವತ್ಯಃ ಶ್ಯಾಮಾಃ ಪೌಷ್ಣಾಸ್, ಏತಾ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಾಃ ಪೃಶ್ನಯೋ ಮಾರುತಾಃ ಕೃಷ್ಣಾ ವಾರುಣಾಃ ಕಾಯಾಸ್ ತೂಪರಾಃ ||೩,೧೩।೧೩||
ಅಗ್ನಯೇ ಽನೀಕವತೇ ಪ್ರಥಮಜಾನ್ ಆಲಭತೇ ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಸಾಂತಪನೇಭ್ಯಃ ಸವಾತ್ಯಾನ್ ಮರುದ್ಭ್ಯೋ ಗೃಹಮೇಧೇಭ್ಯೋ ವಷ್ಕಿಹಾನ್ ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಕ್ರೀಡಿಭ್ಯಃ ಸಂಸೃಷ್ಟಾನ್ ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಸ್ವತವದ್ಭ್ಯೋ ಽನುಸೃಷ್ಟಾನ್ ||೩,೧೩।೧೪||
ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಾ ಆಗ್ನೇಯಾಸ್, ಬಭ್ರವಃ ಸೌಮ್ಯಾಸ್, ಉಪಧ್ವಸ್ತಾಃ ಸಾವಿತ್ರಾಸ್, ವತ್ಸತರ್ಯಃ ಸಾರಸ್ವತ್ಯಃ ಶ್ಯಾಮಾಃ ಪೌಷ್ಣಾಸ್, ಏತಾ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಾಃ ಪ್ರಾಶೃಙ್ಗಾ ಐನ್ದ್ರಾಸ್, ಬಹುರೂಪಾ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣಾಃ ||೩,೧೩।೧೫||
ಕೃಷ್ಣಗ್ರೀವಾ ಆಗ್ನೇಯಾಸ್, ಬಭ್ರವಃ ಸೌಮ್ಯಾಸ್, ಉಪಧ್ವಸ್ತಾಃ ಸಾವಿತ್ರಾಸ್, ವತ್ಸತರ್ಯಃ ಸಾರಸ್ವತ್ಯಃ ಶ್ಯಾಮಾಃ ಪೌಷ್ಣಾಃ ಶ್ವೇತಾ ವಾಯವ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಶೃಙ್ಗಾ ಐನ್ದ್ರಾಃ ಸೌರ್ಯಾಃ ಶ್ವೇತಾಃ ||೩,೧೩।೧೬||
[ಪುಟ ೩,೧೭೨]
ತ್ರ್ಯವಯೋ ಗಾಯತ್ರ್ಯೈ ಪಞ್ಚಾವಯಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೇ ದಿತ್ಯವಾಹೋ ಜಗತ್ಯೈ ತ್ರಿವತ್ಸಾ ಅನುಷ್ಟುಭೇ ತುರ್ಯವಾಹ ಉಷ್ಣಿಹೇ ||೩,೧೩।೧೭||
ಪಷ್ಠವಾಹೋ ವಿರಾಜೇ, ಉಕ್ಷಾಣೋ ಬೃಹತ್ಯೈ, ಋಷಭಾಃ ಕಕುಭೇ ಧೇನವೋ ಜಗತ್ಯೈ, ಅನಡ್ವಾಹಃ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯೈ ||೩,೧೩।೧೮||
ಧೂಮ್ರಾ ವಸನ್ತಾಯ ಶ್ವೇತಾ ಗ್ರೀಷ್ಮಾಯ ಕೃಷ್ಣಾ ವರ್ಷಾಭ್ಯಃ ||೩,೧೩।೧೯||
ಅರುಣಾಃ ಶರದೇ ಪೃಷನ್ತೋ ಹೇಮನ್ತಾಯ ಪಿಶಙ್ಗಾಃ ಶಿಶಿರಾಯ ||
ಇತಿ ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಯೋದಶಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೧೩।೨೦||
ವಸನ್ತಾಯ ಕಪಿಞ್ಜಲಾನ್ ಆಲಭತೇ ಗ್ರೀಷ್ಮಾಯ ಕಲವಿಙ್ಕಾನ್ ವರ್ಷಾಭ್ಯಸ್ ತಿತ್ತಿರಾನ್, ಶರದೇ ವರ್ತಿಕಾಸ್, ಹೇಮನ್ತಾಯ ಕಕರಾನ್ ||೩,೧೪।೧||
[ಪುಟ ೩,೧೭೩]
ಸಮುದ್ರಾಯ ಶಿಶುಮಾರಾನ್ ಆಲಭತೇ ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಮಣ್ಡೂಕಾನ್ ಅದ್ಭ್ಯೋ ಮತ್ಸ್ಯಾನ್ ಮಿತ್ರಾಯ ಪುಲೀಕಯಾನ್ ವರುಣಾಯ ನಾಕ್ರಾನ್ ||೩,೧೪।೨||
ಸೋಮಾಯ ಹಂಸಾನ್ ಆಲಭತೇ ವಾಯವೇ ಬಲಾಕಾಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ಕ್ರುಞ್ಚಾನ್ ಮಿತ್ರಾಯ ಮದ್ಗೂನ್ ವರುಣಾಯ ಚಕ್ರವಾಕಾನ್ ||೩,೧೪।೩||
ಅಗ್ನಯೇ ಕುಟರೂನ್ ಆಲಭತೇ ವನಸ್ಪತಯಾ ಉಲೂಕಾನ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಂ ಚಾಷಾನ್ ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಮಯೂರಾನ್ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ಕಪೋತಾನ್ ||೩,೧೪।೪||
ಸೋಮಾಯ ಲಬಾನ್ ಆಲಭತೇ ತ್ವಷ್ಟ್ರೇ ಕೌಲೀಕಾನ್ ಗೋಷಾದೀಸ್, ದೇವಾನಾಂ ಪತ್ನೀಭ್ಯಃ ಪುಲೀಕಾಸ್, ಅಗ್ನಯೇ ಗೃಹಪತಯೇ ಪಾರುಷ್ಣಾನ್ ||೩,೧೪।೫||
ಅಹ್ನೇ ಪಾರಾವತಾನ್ ಆಲಭತೇ ರಾತ್ರ್ಯೈ ಸೀಚಾಪೂಸ್, ಅಹ್ನಃ ಸಂಧಿಭ್ಯಾಂ ಜತೂಃ ಸಂವತ್ಸರಾಯ ಮಹತಃ ಸುಪರ್ಣಾನ್ ಮಾಸೇಭ್ಯೋ ದಾತ್ಯೌಹಾನ್ ||೩,೧೪।೬||
ಭೂಮ್ಯಾ ಆಖೂನ್ ಆಲಭತೇ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ಪಾಙ್ಕ್ತ್ರಾನ್ ದಿವೇ ಕಶಾನ್ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ನಕುಲಾನ್ ಬಭ್ರುಕಾನ್ ಅವಾನ್ತರದಿಶಾಭ್ಯಃ ||೩,೧೪।೭||
[ಪುಟ ೩,೧೭೪]
ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಪುರುಷಾನ್ ಹಸ್ತಿನಾ ಆಲಭತೇ ವಾಚೇ ಪ್ಲುಷೀನ್, ಚಕ್ಷುಷೇ ಮಶಕಾನ್, ಶ್ರೋತ್ರಾಯ ಭೃಙ್ಗಾಃ ||೩,೧೪।೮||
ವಸುಭ್ಯೋ ಋಷ್ಯಾನ್ ಆಲಭತೇ ರುದ್ರೇಭ್ಯೋ ರುರೂನ್ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯೋ ನ್ಯಙ್ಕೂನ್ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪೃಷತಾನ್, ಸಾಧ್ಯೇಭ್ಯಃ ಕುಲಙ್ಗಾನ್ ||೩,೧೪।೯||
ಈಶಾನಾಯ ಪರಸ್ವತಾ ಆಲಭತೇ ಮಿತ್ರಾಯ ಗೌರಾನ್ ವರುಣಾಯ ಮಹಿಷಾನ್ ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ಗವಯಾನ್, ತ್ವಷ್ಟ್ರಾ ಉಷ್ಟ್ರಾನ್ ||೩,೧೪।೧೦||
ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಚ ವಾಯವೇ ಚ ಗೋಮೃಗಸ್, ವರುಣಾಯಾರಣ್ಯೋ ಮೇಷಸ್, ಯಮಾಯ ಕೃಷ್ಣಸ್, ಮನುರಾಜಾಯ ಮರ್ಕಟಃ ಶಾರ್ದೂಲಾಯ ರೋಹಿತ್, ವೃಷಭಾಯ ಗವಯೀ ಕ್ಷಿಪ್ರಶ್ಯೇನಾಯ ವರ್ತಿಕಾ ನೀಲಙ್ಗವೇ ಕೃಮಿಃ ಸಮುದ್ರಾಯ ಶಿಶುಮಾರಸ್, ಹಿಮವತೇ ಹಸ್ತೀ ||೩,೧೪।೧೧||
ಮಯುಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಸ್, ಉಲೋ ಹಲಿಕ್ಷ್ಣೋ ವೃಷದಂಶಸ್ ತೇ ಧಾತ್ರೇ ದಿಶಾಂ ಕಙ್ಕಸ್, ಧುಙ್ಕ್ಷಾಗ್ನೇಯೀ ಕಲವಿಙ್ಕಃ ಪುಷ್ಕರಸಾದೋ ಲೋಹಿತಾಹಿಸ್ ತೇ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಾಸ್, ವಾಚೇ ಕ್ರೌಞ್ಚಃ ||೩,೧೪।೧೨||
ಸೋಮಾಯ ಕುಲಙ್ಗಸ್, ಆರಣ್ಯೋ ಽಜೋ ನಕುಲಃ ಶಕಾ ತೇ ಪೌಷ್ಣಾಃ ಕ್ರೋಷ್ಟಾ ಮಾಯೋಸ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಗೌರಮೃಗಃ ಪಿದ್ವೋ ನ್ಯಙ್ಕುಃ ಕಕುಠಸ್ ತೇ ಽನುಮತ್ಯೈ ಪ್ರತಿಶ್ರುತ್ಕಾಯೈ ಚಕ್ರವಾಕಃ ||೩,೧೪।೧೩||
ಸೌರೀ ಬಲಾಕಾ ಶಾರ್ಗಃ ಸೃಜಯಃ ಶಯಾಣ್ಡಕಸ್ ತೇ ಮೈತ್ರಾಃ ಶ್ವಾವಿದ್ ಭೌಮೀ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಶಾರಿಃ ಪುರುಷವಾಕ್ ಶಾರ್ದೂಲೋ ವೃಕಃ ಪೃದಾಕುಸ್ ತೇ ಮನ್ಯವೇ ಸರಸ್ವತೇ ಶುಕಃ ಪುರುಷವಾಕ್ ||೩,೧೪।೧೪||
ಸುಪರ್ಣಃ ಪಾರ್ಜನ್ಯಸ್, ಆತಿರ್ ವಾಹಸೋ ದರ್ವಿದಾ ತೇ ವಾಯವೇ ಕೃಕವಾಕುಃ ಸಾವಿತ್ರಸ್, ಹಂಸೋ ವಾತಸ್ಯ ಪ್ಲವೋ ಮದ್ಗುರ್ ಮತ್ಸ್ಯಸ್ ತೇ ನದೀಪತಯೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಃ ಕೂರ್ಮಃ ||೩,೧೪।೧೫||
ಪುರುಷಮೃಗಶ್ ಚನ್ದ್ರಮಸಸ್, ಗೋಧಾ ಕಾಲಕಾ ದಾರ್ವಾಘಾಟಸ್ ತೇ ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್, ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ವಾಚಸ್ಪತಯೇ ಪೈಙ್ಗರಾಜಸ್, ಅಲಜ ಆನ್ತರಿಕ್ಷಸ್, ನಾಕ್ರೋ ಮಕರಃ ಪುಲೀಕಯಸ್ ತೇ ಽಕೂಪಾರಸ್ಯ ಹ್ರಿಯೈ ಶಲ್ಯಕಃ ||೩,೧೪।೧೬||
ಏಣ್ಯ್ ಅಹ್ನಸ್, ಮಣ್ಡೂಕೋ ಮೂಷಿಕಾ ತಿತ್ತಿರಸ್ ತೇ ಸರ್ಪಾಣಾಮ್, ಲೋಪಾಶ ಆಶ್ವಿನಃ ಕೃಷ್ಣೋ ರಾತ್ರ್ಯೈ, ಋಕ್ಷೋ ಜತೂಃ ಶುಶುಲೂಕಾ ತ ಇತರಜನಾನಾಮ್, ಜಹಕಾ ವೈಷ್ಣವೀ ||೩,೧೪।೧೭||
ಅನ್ಯವಾಪೋ ಽರ್ಧಮಾಸಾನಾಮ್ ಋಶ್ಯೋ ಮಯೂರಃ ಸುಪರ್ಣಸ್ ತೇ ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಮ್ ಅಪಾಮ್ ಉದ್ರಃ ಕಶ್ಯಪೋ ಮಾಸಾಮ್, ರೋಹಿತ್ ಕುಣ್ಡೃಣಾಚೀ ಗೋಲತ್ತಿಕಾ ತಾ ಅಪ್ಸರಸಾಮ್, ಮೃತ್ಯವೇ ಽಸಿತಃ ||೩,೧೪।೧೮||
ವರ್ಷಾಹೂರ್ ಋತೂನಾಮ್ ಆಖುಃ ಕಶೋ ಮಾನ್ಥಾಲವಸ್ ತೇ ಪಿತ್πಣಾಮ್, ವಸುಭ್ಯಃ ಕಪಿಞ್ಜಲಸ್, ಬಲಾಯಾಜಗರಃ ಕಪೋತಾ ಉಲೂಕಃ ಶಶಸ್ ತೇ ನಿರೃತ್ಯೈ ರಾತ್ರ್ಯೈ ಕೃಷ್ಣಃ ||೩,೧೪।೧೯||
[ಪುಟ ೩,೧೭೭]
ಚಿತ್ರ ಆದಿತ್ಯಾನಾಮ್ ಉಷ್ಟ್ರೋ ಘೃಣಾವಾನ್ ವಾರ್ಧ್ರಾನಸಸ್ ತೇ ಮತ್ಯಾಸ್, ಆರಣಾಯ ಸೃಮರಸ್, ರುರೂ ರೌದ್ರಃ ಕುವಯಃ ಕುಟರುರ್ ದಾತ್ಯೌಹಸ್ ತೇ ವಾಜಿನಾಮ್, ಕಾಮಾಯ ಪಿಕಃ ||೩,೧೪।೨೦||
ಖಡ್ಗೋ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ ತರಕ್ಷುಃ ಶ್ವಾ ಕೃಷ್ಣಃ ಕರ್ಣೋ ಗರ್ದಭಸ್ ತೇ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸೂಕರಃ ಸಿಂಹೋ ಮಾರುತಃ ಕೃಕಲಾಸಃ ಪಿಪ್ಪಕಾ ಶಕುನಿಸ್ ತೇ ಶರವ್ಯಾಯೈ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪೃಷತಃ ||
ಇತಿ ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ದಶಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೧೪।೨೧||
ಶಾದಂ ದದ್ಭಿಸ್, ಅವಕಾನ್ ದನ್ತಮೂಲೈಸ್, ಮೃದಂ ಬರ್ಸ್ವೈ ಸ್ತೇಗಾನ್ ದಂಷ್ಟ್ರಾಭ್ಯಾಮ್ ಅವಕ್ರನ್ದೇನ ತಾಲು ವಾಜಂ ಹನುಭ್ಯಾಮ್, ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಅಗ್ರಜಿಹ್ವಮ್, ಜಿಹ್ವಾಯಾ ಉತ್ಸಾದಮ್ ಅಪ ಆಸ್ಯೇನ ವೃಷಣಾ ಆಣ್ಡಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾಞ್ ಶ್ಮಶ್ರುಭಿಃ ಪನ್ಥಾಂ ಭ್ರೂಭ್ಯಾಮ್, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವರ್ತೋಭ್ಯಾಮ್, ವಿದ್ಯುತಂ ಕನೀನಿಕಾಭ್ಯಾಮ್, ಕರ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಶ್ರೋತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಕರ್ಣೌ, ಅವಾರ್ಯಾಣಿ ಪಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಪಾರ್ಯಾ ಇಕ್ಷವಃ ಪಾರ್ಯಾಣಿ ಪಕ್ಷ್ಮಾಣ್ಯ್ ಅವಾರ್ಯಾ ಇಕ್ಷವಃ ||೩,೧೫।೧||
ವಾತಂ ಪ್ರಾಣೇನ, ಅಪಾನೇನ ನಾಸಿಕಾಮ್ ಉಪಯಾಮಮ್ ಅಧರೇಣೌಷ್ಠೇನ ಸದ್ ಉತ್ತರೇಣ ಶುಕ್ಲಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಕೃಷ್ಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ತನಯಿತ್ನುಂ ನಿರ್ಬಾಧೇನ ಮೂರ್ಧಾನಂ ನಿವೇಷ್ಯೇಣ, ಅಶನಿಂ ಮಸ್ತಿಷ್ಕೇಣ ವಿದ್ಯುತಂ ಕನೀನಿಕಾಭ್ಯಾಮ್, ಪ್ರಕಾಶೇನಾನ್ತರಮ್ ಅನುಕಾಶೇನ ಬಾಹ್ಯಮ್, ತೇದನೀಮ್ ಅಧರಕಣ್ಠೇನ, ಅಪಃ ಶುಷ್ಕಕಣ್ಠೇನ ಚಿತ್ತಂ ಮನ್ಯಾಭಿಸ್, ಅದಿತಿಂ ಶೀರ್ಷ್ಣಾ ನಿರೃತಿಂ ನಿರ್ಜಲ್ಪೇನ ಶೀರ್ಷ್ಣಾ ಪ್ರಾಣಾನ್ತ್ ಸಂಕ್ರೋಷೈಸ್, ರೇಷ್ಮಾಣಂ ಸ್ತೂಪೇನ ||೩,೧೫।೨||
ಮಶಕಾನ್ ಕೇಶೈಸ್, ಇನ್ದ್ರಂ ಸ್ವಪಸಾ ವಹೇನ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಶಕುನಿಸಾದೇನ ಕೂರ್ಮಾಞ್ ಶಫೈಸ್, ಆಕ್ರಮಣಂ ಸ್ಥೂರಾಭ್ಯಾಮ್, ಬಲಂ ಕುಷ್ಟಾಭ್ಯಾಮ್, ಜವಂ ಜಙ್ಘಾಭಿಸ್, ಅಧ್ವಾನಂ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್, ಜಾಮ್ಬಿಲೇನಾರಣ್ಯಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅತೀರುಗ್ಭ್ಯಾಮ್, ರುದ್ರಂ ರೋರಾಭ್ಯಾಮ್, ಪೂಷಣಂ ದೋರ್ಭ್ಯಾಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಅಂಸಾಭ್ಯಾಮ್ ||೩,೧೫।೩||
ಅಗ್ನೇಃ ಪಕ್ಷತಿಸ್, ವಾಯೋರ್ ನಿಪಕ್ಷತಿಃ ಸೋಮಸ್ಯ ತೃತೀಯಾ, ಅಪಾಂ ಚತುರ್ಥೀ, ಅದಿತ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚಮೀ, ಅಗ್ನೀಷೋಮಯೋಃ ಷಷ್ಠೀ ಮರುತಾಂ ಸಪ್ತಮೀ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಅಷ್ಟಮೀ ಪೂಷ್ಣೋ ನವಮೀ ತ್ವಷ್ಟುರ್ ದಶಮೀ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೈಕಾದಶೀ ವರುಣಸ್ಯ ದ್ವಾದಶೀ ಯಮಸ್ಯ ತ್ರಯೋದಶೀ ||೩,೧೫।೪||
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನ್ಯೋಃ ಪಕ್ಷತಿಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ನಿಪಕ್ಷತಿಸ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತೃತೀಯಾ ಬೃಹಸ್ಪತೇಶ್ ಚತುರ್ಥೀ ನಿರೃತ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚಮೀ, ಇನ್ದ್ರಾಣ್ಯಾಃ ಷಷ್ಠೀ ಸರ್ಪಾಣಾಂ ಸಪ್ತಮೀ ವಿಷ್ಣೋರ್ ಅಷ್ಟಮೀ, ಅರ್ಯಮ್ಣೋ ನವಮೀ ಧಾತುರ್ ದಶಮೀ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೈಕಾದಶೀ ವರುಣಸ್ಯ ದ್ವಾದಶೀ ಯಮ್ಯಾಸ್ ತ್ರಯೋದಶೀ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯೋರ್ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಾರ್ಶ್ವಮ್, ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಉತ್ತರಮ್ ||೩,೧೫।೫||
ಮರುತಾಂ ಸ್ಕನ್ಧಾಸ್, ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಮ್ಪ್ರಥಮಾ ಕೀಕಸಾ ರುದ್ರಾಣಾಂ ದ್ವಿತೀಯಾ, ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ತೃತೀಯಾ ವಾಯೋಃ ಪುಛಮ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮಯೋರ್ ಭಾಸದೌ ಕ್ರುಞ್ಚೌ ಶ್ರೋಣಿಭ್ಯಾಮ್, ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಊರುಭ್ಯಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಾ ಅಲ್ಗಾಭ್ಯಾಮ್ ಆಕ್ರಮಣಂ ಕುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಮ್ ಅತ್ಸರಾಭಿಃ ಕಪಿಞ್ಜಲಾನ್ ||೩,೧೫।೬||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಕ್ರೋಡಸ್, ಅದಿತ್ಯಾಃ ಪಾಜಸ್ಯಮ್, ದಿಶಾಂ ಜತ್ರವಸ್, ಅದಿತ್ಯಾ ಭಸತ್, ಜೀಮೂತಾನ್ ಹೃದಯೌಪಶಾಭ್ಯಾಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಪುಲೀತತಾ ನಭ ಉದರ್ಯೇಣ ವಲ್ಮೀಕಾನ್ ಕ್ಲೋಮ್ನಾ ಗ್ಲೌಭಿರ್ ಗುಲ್ಮಾನ್, ಚಕ್ರವಾಕೌ ಮತಸ್ನಾಭ್ಯಾಮ್, ದಿವಂ ವೃಕ್ಕಾಭ್ಯಾಮ್, ಹಿರಾಭಿಃ ಸ್ರವನ್ತೀಸ್, ಗಿರೀನ್ ಪ್ಲಾಶಿಭ್ಯಾಮ್ ಉಪಲಾನ್ ಪ್ಲೀಹ್ನಾ ಹ್ರದಾನ್ ಕುಕ್ಷಿಭ್ಯಾಮ್, ಸಮುದ್ರಮ್ ಉದರೇಣ ವೈಶ್ವಾನರಂ ಭಸ್ಮನಾ ||೩,೧೫।೭||
[ಪುಟ ೩,೧೮೦]
ವಿಧೃತಿಂ ನಾಭ್ಯಾ ಘೃತಂ ರಸೇನ, ಅಪೋ ಯೂಷ್ಣಾ ಮರೀಚೀರ್ ವಿಪ್ರುಷಾ ನೀಹಾರಮ್ ಊಷ್ಮಣಾ ಶೀನಂ ವಸಯಾ ಹ್ರಾದುನೀರ್ ದೂಷೀಕಾಭಿಃ ಪ್ರುಷ್ವಾ ಅಶ್ರುಭಿಸ್, ಅಸ್ನಾ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಚಿತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಙ್ಗೈಸ್, ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ರೂಪೈಃ ಪೃಥಿವೀಂ ತ್ವಚಾ ಜುಮ್ಬಕಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ||೩,೧೫।೮||
ಪೂಷಣಂ ವನಿಷ್ಠುನಾ, ಅನ್ಧಾಹೀನ್ತ್ ಸ್ಥೂರಗುದಯಾ ಸರ್ಪಾನ್ ಗುದಾಭಿಸ್, ವಿಹ್ರುತ ಆನ್ತ್ರೈಸ್, ಅಪ ಆಸ್ಯೇನ ವೃಷಣಾ ಆಣ್ಡಾಭ್ಯಾಮ್, ಶೇಷೋ ವಾಜಿನೇನ ಪ್ರಜಾಂ ರೇತಸಾ ಚಾಷಾನ್ ಪಿತ್ತೇನ ಪ್ರದರಾನ್ ಪಾಯುನಾ ಕೂಷ್ಮಾಞ್ ಶಕಪಿಣ್ಡೈಃ ||೩,೧೫।೯||
ಅಗ್ನಯೇ ಗಾಯತ್ರಾಯ ತ್ರಿವೃತೇ ರಾಥನ್ತರಾಯ ವಾಸನ್ತಿಕಾಯ ಪುರೋಡಾಶಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾಯ ಪಞ್ಚದಶಾಯ ಬಾರ್ಹತಾಯ ಗ್ರೈಷ್ಮಾಯ ಪುರೋಡಾಶಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್, ವಿಶ್ವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಜಾಗತೇಭ್ಯಃ ಸಪ್ತದಶೇಭ್ಯೋ ವೈರೂಪೇಭ್ಯೋ ವಾರ್ಷಿಕೇಭ್ಯಃ ಪುರೋಡಾಶಂ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್, ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಮ್ ಆನುಷ್ಟುಭಾಭ್ಯಾಮ್ ಏಕವಿಂಶಾಭ್ಯಾಂ ವೈರಾಜಾಭ್ಯಾಂ ಶಾರದಾಭ್ಯಾಂ ಪಯಸ್ಯಾಮ್, ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಯ ತ್ರಿಣವಾಯ ಶಾಕ್ವರಾಯ ಹೈಮನ್ತಿಕಾಯ ಚರುಮ್, ಸವಿತ್ರ ಆತಿಛನ್ದಸಾಯ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಾಯ ರೈವತಾಯ ಶೈಶಿರಾಯ ಪುರೋಡಾಶಂ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಅನುಮತ್ಯೈ ಚರುಮ್, ವೈಶ್ವಾನರಂ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಅದಿತ್ಯೈ ವಿಷ್ಣುಪತ್ನ್ಯೈ ಚರುಮ್, ಕಾಯಮ್ ಏಕಕಪಾಲಮ್ ||೩,೧೫।೧೦||
[ಪುಟ ೩,೧೮೧]
ಅಗ್ನಯೇ ಽಂಹೋಮುಚೇ ಪುರೋಡಾಶಮ್ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯಾಂಹೋಮುಚೇ ಪುರೋಡಾಶಮ್ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್, ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಮ್ ಆಗೋಮುಗ್ಭ್ಯಾಂ ಪಯಸ್ಯಾಮ್, ವಾಯುಸವಿತೃಭ್ಯಾಮ್ ಆಗೋಮುಗ್ಭ್ಯಾಂ ಪಯಸ್, ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮ್ ಆಗೋಮುಗ್ಭ್ಯಾಂ ಧಾನಾಸ್, ಮರುದ್ಭ್ಯ ಏನೋಮುಗ್ಭ್ಯಃ ಪುರೋಡಾಶಂ ಸಪ್ತಕಪಾಲಮ್, ವಿಶ್ವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಏನೋಮುಗ್ಭ್ಯಃ ಪುರೋಡಾಶಂ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್ ಅನುಮತ್ಯೈ ಚರುಂ ವೈಶ್ವಾನರಂ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಮ್ ಅಂಹೋಮುಗ್ಭ್ಯಾಂ ಪುರೋಡಾಶಂ ದ್ವಿಕಪಾಲಮ್ ||
ಇತಿ ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚದಶಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ ||೩,೧೫।೧೧||
ಮಾ ನೋ ಮಿತ್ರೋ ವರುಣೋ ಅರ್ಯಮಾಯುರ್ ಇನ್ದ್ರ ಋಭುಕ್ಷಾ ಮರುತಃ ಪರಿಕ್ಶನ್ |
ಯದ್ ವಾಜಿನೋ ದೇವಜಾತಸ್ಯ ಸಪ್ತೇಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮೋ ವಿದಥೇ ವೀರ್ಯಾಣಿ ||
ಯನ್ ನಿರ್ಣಿಜಾ ರೇಕ್ಣಸಾ ಪ್ರಾವೃತಸ್ಯ ರಾತಿಂ ಗೃಭೀತಾಂ ಮುಖತೋ ನಯನ್ತಿ |
ಸುಪ್ರಾಙ್ ಅಜೋ ಮೇಮ್ಯದ್ ವಿಶ್ವರೂಪ ಇನ್ದ್ರಾಪೂಷ್ಣೋಃ ಪ್ರಿಯಮ್ ಅಪ್ಯೇತು ಪಾಥಃ ||
ಏಷ ಛಾಗಃ ಪುರೋ ಅಶ್ವೇನ ವಾಜಿನಾ ಪೂಷ್ಣೋ ಭಾಗೋ ನೀಯತೇ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯಃ |
ಅಭಿ ಪ್ರಿಯಂ ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶಮ್ ಅರ್ವತಾ ತ್ವಷ್ಟೇದ್ ಏನಂ ಸೌಶ್ರವಸಾಯ ಜಿನ್ವತಿ ||
ಯದ್ ಧವಿಷ್ಯಮ್ ಋತುಶೋ ದೇವಯಾನಂ ತ್ರಿರ್ ಮಾನುಷಾಃ ಪರ್ಯ್ ಅಶ್ವಂ ನಯನ್ತಿ |
ಅತ್ರಾ ಪೂಷ್ಣಃ ಪ್ರಥಮೋ ಭಾಗ ಏತಿ ಯಜ್ಞಂ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರತಿವೇದಯನ್ನ್ ಅಜಃ ||
ಉಪ ಪ್ರಾಗಾತ್ ಸುಮನ್ ಮೇ ಽಧಾಯಿ ಮನ್ಮ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಶಾ ಉಪ ವೀತಪೃಷ್ಠಃ |
ಅನ್ವ್ ಏನಂ ವಿಪ್ರಾ ಋಷಯೋ ಮದನ್ತಿ ದೇವಾನಾಂ ಪುಷ್ಟೇ ಚಕೃಮಾ ಸುಬನ್ಧುಮ್ ||
ಹೋತಾಧ್ವರ್ಯುರ್ ಆವಯಾ ಅಗ್ನಿಮಿನ್ಧೋ ಗ್ರಾವಗ್ರಾಭ ಉತ ಶಂಸ್ತಾ ಸುವಿಪ್ರಃ |
ತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ಸ್ವರಂಕೃತೇನ ಸ್ವಿಷ್ಟೇನ ವಕ್ಷಣಾ ಆಪೃಣಧ್ವಮ್ ||
ಯೂಪವ್ರಸ್ಕಾ ಉತ ಯೇ ಯೂಪವಾಹಾಶ್ ಚಷಾಲಂ ಯೇ ಅಶ್ವಯೂಪಾಯ ತಕ್ಷತಿ |
ಯೇ ಚಾರ್ವತೇ ಪಚನಂ ಸಂಭರನ್ತ್ಯ್ ಉತೋ ತೇಷಾಮ್ ಅಭಿಗೂರ್ತಿರ್ ನ ಇನ್ವತು ||
ಯದ್ ವಾಜಿನೋ ದಾಮ ಸಂದಾನಮ್ ಅರ್ವತೋ ಯಾ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾ ರಶನಾ ರಜ್ಜುರ್ ಅಸ್ಯ |
ಯದ್ ವಾ ಘಾಸ್ಯ ಪ್ರಭೃತಮ್ ಆಸ್ಯೇ ತೃಣಂ ಸರ್ವಾ ತಾ ತೇ ಅಪಿ ದೇವೇಷ್ವ್ ಅಸ್ತು ||
ಯದ್ ಊವಧ್ಯಮ್ ಉದರಸ್ಯಾಪವಾತಿ ಯ ಆಮಸ್ಯ ಕ್ರವಿಷೋ ಗನ್ಧೋ ಅಸ್ತಿ |
ಸುಕೃತಾ ತಞ್ ಶಮಿತಾರಃ ಕೃಣ್ವನ್ತೂತ ಮೇಧಂ ಶೃತಪಾಕಂ ಪಚನ್ತು ||
ಯದ್ ಅಶ್ವಸ್ಯ ಕ್ರವಿಷೋ ಮಕ್ಷಿಕಾಶ ಯದ್ ವಾ ಸ್ವರೌ ಸ್ವಧಿತೌ ರಿಪ್ರಮ್ ಅಸ್ತಿ |
ಯದ್ ಧಸ್ತಯೋಃ ಶಮಿತುರ್ ಯನ್ ನಖೇಷು ಸರ್ವಾ ತಾ ತೇ ಅಪಿ ದೇವೇಷ್ವ್ ಅಸ್ತು ||
ಯತ್ ತೇ ಗಾತ್ರಾದ್ ಅಗ್ನಿನಾ ಪಚ್ಯಮಾನಾದ್ ಅಭಿ ಶೂಲಂ ನಿಹತಸ್ಯಾವಧಾವತಿ |
ಮಾ ತದ್ ಭೂಮ್ಯಾಮ್ ಆಶ್ರಿಷನ್ ಮಾ ತೃಣೇಷು ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತದ್ ಉಶದ್ಭ್ಯೋ ರಾತಮ್ ಅಸ್ತು ||
ಯೇ ವಾಜಿನಂ ಪರಿಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಕ್ವಂ ಯ ಈಮ್ ಆಹುಃ ಸುರಭಿರ್ ನಿರ್ಹರೇತಿ |
ಯೇ ಚಾರ್ವತೋ ಮಾಂಸಭಿಕ್ಷಾಮ್ ಉಪಾಸತೇ ಉತೋ ತೇಷಾಮ್ ಅಭಿಗೂರ್ತಿರ್ ನ ಇನ್ವತು ||
ಯನ್ ನೀಕ್ಷಣಂ ಮಾಂಸ್ಪಚನ್ಯಾ ಉಖಾಯಾ ಯಾ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಯೂಷ್ಣ ಆಸೇಚನಾನಿ |
ಊಷ್ಮಣ್ಯಾಪಿಧಾನಾ ಚರೂಣಾಮ್ ಅಙ್ಕಾಃ ಸೂನಾಃ ಪರಿಭೂಷನ್ತ್ಯ್ ಅಶ್ವಮ್ ||
ಯದ್ ಅಶ್ವಾಯ ವಾಸ ಉಪಸ್ತೃಣನ್ತ್ಯ್ ಅಧಿವಾಸಂ ಯಾ ಹಿರಣ್ಯಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಮೈ |
ಸಂದಾನಮ್ ಅರ್ವನ್ತಂ ಪಡ್ವೀಶಂ ಪ್ರಿಯಾ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆಯಾಮಯನ್ತಿ ||
ನಿಕ್ರಮಣಂ ನಿಷದನಂ ವಿವರ್ತನಂ ಯಚ್ ಚ ಪಡ್ವೀಶಮ್ ಅರ್ವತಃ |
ಯಚ್ ಚ ಪಪೌ ಯಚ್ ಚ ಘಾಸಿಂ ಜಘಾಸ ಸರ್ವಾ ತಾ ತೇ ಅಪಿ ದೇವೇಷ್ವ್ ಅಸ್ತು ||
ಮಾ ತ್ವಾಗ್ನಿರ್ ಧನಯೀದ್ ಧೂಮಗನ್ಧಿರ್ ಮೋಖಾ ಭ್ರಾಜನ್ತ್ಯ್ ಅಭಿವಿಕ್ತ ಜಘ್ರಿಃ |
ಇಷ್ಟಂ ವೀತಮ್ ಅಭಿಗೂರ್ತಂ ವಷಟ್ಕೃತಂ ತಂ ದೇವಾಸಃ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣನ್ತ್ಯ್ ಅಶ್ವಮ್ ||೩,೧೬।೧||
ಸಮಿದ್ಧೋ ಅಞ್ಜನ್ ಕೃದರಂ ಮತೀನಾಂ ಘೃತಮ್ ಅಗ್ನೇ ಮಧುಮತ್ ಪಿನ್ವಮಾನಃ |
ವಾಜೀ ವಹನ್ ವಾಜಿನಂ ಜಾತವೇದೋ ದೇವಾನಾಂ ವಕ್ಷಿ ಪ್ರಿಯಮ್ ಆ ಸಧಸ್ಥಮ್ ||
ತನೂನಪಾತ್ ಸಂ ಪಥೋ ದೇವಯಾನಾನ್ ಪ್ರಜಾನನ್ ವಾಜ್ಯ್ ಅಪ್ಯೇತು ದೇವಾನ್ |
ಅನು ತ್ವಾ ಸಪ್ತೇ ಪ್ರದಿಶಃ ಸಚನ್ತಾಂ ಸ್ವಧಾಂ ದೇವೈರ್ ಯಜಮಾನಾಯ ಧೇಹಿ ||
ಈಡ್ಯಶ್ ಚಾಸಿ ವನ್ದ್ಯಶ್ ಚಾಸಿ ವಾಜಿನ್ನ್ ಆಶುಶ್ ಚಾಸಿ ಮೇಧ್ಯಶ್ ಚಾಸಿ ಸಪ್ತೇ |
ಅಗ್ನಿಷ್ ಟ್ವಾ ದೇವೈರ್ ವಸುಭಿಃ ಸಜೋಷಾಃ ಪ್ರೀತಂ ವಹ್ನಿಂ ವಹತು ಜಾತವೇದಾಃ ||
ಸ್ತೀರ್ಣಂ ಬರ್ಹಿಃ ಸುಷ್ಟರೀಮಾ ಜುಷಾಣೋರು ಪೃಥು ಪ್ರಥಮಾನಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ |
ದೇವೇಭಿರ್ ಅಕ್ತಮ್ ಅದಿತಿಃ ಸಜೋಷಾಃ ಸ್ಯೋನಂ ಕೃಣ್ವಾನಾ ಸುವಿತೇ ದಧಾತು ||
ಏತಾ ಉ ವಃ ಸುಭಗಾ ವಿಶ್ವವಾರಾ ವಿ ಪಕ್ಷೋಭಿಃ ಶ್ರಯಮಾಣಾ ಉದ್ ಆತೈಃ |
ಋಷ್ವಾಃ ಸತೀಃ ಕವಷಃ ಶುಮ್ಭಮಾನಾ ದ್ವಾರೋ ದೇವೀಃ ಸುಪ್ರಾಯಣಾ ಭವನ್ತು ||
ಅನ್ತರಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಚರನ್ತೀ ಮುಖಂ ಯಜ್ಞಾನಾಮ್ ಅಭಿ ಸಂವಿದಾನೇ |
ಉಷಾಸಾ ವಾಂ ಸುಹಿರಣ್ಯೇ ಸುಶಿಲ್ಪೇ ಋತಸ್ಯ ಯೋನಾ ಇಹ ಸಾದಯಾಮಿ ||
ಪ್ರಥಮಾ ವಾಂ ಸರಥಿನಾ ಸುವರ್ಣಾ ದೇವೌ ಪಶ್ಯನ್ತೌ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ |
ಅಪಿಪ್ರಯಂ ಚೋದನಾ ವಾಂ ಮಿಮಾನಾ ಹೋತಾರಾ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪ್ರದಿಶಾ ದಿಶನ್ತಾ ||
ಆದಿತ್ಯೈರ್ ನೋ ಭಾರತೀ ವಷ್ಟು ಯಜ್ಞಂ ಸರಸ್ವತೀ ಸಹ ರುದ್ರೈರ್ ನ ಆವೀತ್ |
ಇಡೋಪಹೂತಾ ವಸುಭಿಃ ಸಜೋಷಾಃ ಸ್ಯೋನಂ ಕೃಣ್ವಾನಾ ಸುವಿತೇ ದಧಾತು ||
ತ್ವಷ್ಟಾ ವೀರಂ ದೇವಕಾಮಂ ಜಜಾನ ತ್ವಷ್ಟುರ್ ಅರ್ವಾ ಜಾಯತ ಆಶುರ್ ಅಶ್ವಃ ||
ತ್ವಷ್ಟೇಮಾ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾ ಜಜಾನ ಬಹೋಃ ಕರ್ತಾರಮ್ ಇಹ ಯಕ್ಷಿ ಹೋತಃ ||
ಅಶ್ವೋ ಘೃತೇನ ತ್ಮನ್ಯಾ ಸಮಕ್ತಾ ಉಪ ದೇವಂ ಋತುಶಃ ಪಾಥ ಏತು |
ವನಸ್ಪತಿರ್ ದೇವಲೋಕಂ ಪ್ರಜಾನನ್ನ್ ಅಗ್ನಿನಾ ಹವ್ಯಾ ಸ್ವದಿತಾನಿ ವಕ್ಷತ್ ||
ಪ್ರಜಾಪತೇಸ್ ತಪಸಾ ವಾವೃಧಾನಃ ಸದ್ಯೋ ಜಾತೋ ದಧಿಷೇ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಗ್ನೇ |
ಸ್ವಾಹಾಕೃತೇನ ಹವಿಷಾ ಪುರೋಗಾ ಯಾಹಿ ಸಾಧ್ಯಾ ಹವಿರ್ ಅದನ್ತು ದೇವಾಃ ||೩,೧೬।೨||
ಯುಞ್ಜನ್ತಿ ಬ್ರಧ್ನಮ್ ಅರುಷಂ ಚರನ್ತಂ ಪರಿ ತಸ್ಥುಷಃ |
ರೋಚನ್ತೇ ರೋಚನಾ ದಿವಿ ||
ಯುಞ್ಜನ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಕಾಮ್ಯಾ ಹರೀ ವಿಪಕ್ಷಸಾ ರಥೇ |
ಶೋಣಾ ಧೃಷ್ಣೂ ನೃವಾಹಸಾ ||
ಕೇತುಂ ಕೃಣ್ವನ್ನ್ ಅಕೇತವೇ ಪೇಶೋ ಮರ್ಯಾ ಅಪೇಶಸೇ |
ಸಮ್ ಉಷದ್ಭಿರ್ ಅಜಾಯಥಾಃ ||
ಜೀಮೂತಸ್ಯೇವ ಭವತಿ ಪ್ರತೀಕಂ ಯದ್ ವರ್ಮೀ ಯಾತಿ ಸಮದಾಮ್ ಉಪಸ್ಥೇ |
ಅನಾವಿದ್ಧಯಾ ತನ್ವಾ ಜಯ ತ್ವಂ ಸ ತ್ವಾ ವರ್ಮಣೋ ಮಹಿಮಾ ಪಿಪರ್ತು ||
ಧನ್ವನಾ ಗಾ ಧನ್ವನ್ ಆಜಿಂ ಜಯೇಮ ಧನ್ವನಾ ತೀವ್ರಾಃ ಸಮದೋ ಜಯೇಮ |
ಧನುಃ ಶತ್ರೋರ್ ಅಪಕಾಮಂ ಕೃಣೋತು ಧನ್ವನಾ ಸರ್ವಾಃ ಪೃತನಾ ಜಯೇಮ ||
ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೀವೇದ್ ಆಗನೀಗನ್ತಿ ಕರ್ಣಂ ಪ್ರಿಯಂ ಸಖಾಯಂ ಪರಿಷಸ್ವಜಾನಾ |
ಯೋಷೇವ ಶಿಙ್ಕ್ತೇ ವಿತತಾಧಿ ಧನ್ವಞ್ ಜ್ಯಾ ಇಯಂ ಸಮನೇ ಪಾರಯನ್ತೀ ||
ತೇ ಆಚರನ್ತೀ ಸಮನೇವ ಯೋಷಾ ಮಾತೇವ ಪುತ್ರಂ ಬಿಭೃತಾಮ್ ಉಪಸ್ಥೇ |
ಅಪ ಶತ್ರೂನ್ ವಿಧ್ಯತಃ ಸಂವಿದಾನೇ ಆರ್ತ್ನೀ ಇಮೇ ವಿಸ್ಫುರನ್ತೀ ಅಮಿತ್ರಾನ್ ||
[ಪುಟ ೩,೧೮೬]
ಬಹೂನಾಂ ಪಿತಾ ಬಹುರ್ ಅಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಚಿಶ್ಚಾ ಕೃಣೋತಿ ಸಮನಾವಗತ್ಯ |
ಇಷುಧಿಃ ಸಙ್ಕಾಃ ಪೃತನಾಶ್ ಚ ಸರ್ವಾಃ ಪೃಷ್ಠೇ ನಿನದ್ಧೋ ಜಯತಿ ಪ್ರಸೂತಃ ||
ರಥೇ ತಿಷ್ಠನ್ ನಯತಿ ವಾಜಿನಃ ಪುರೋ ಯತ್ರಯತ್ರ ಕಾಮಯತೇ ಸುಷಾರಥಿಃ |
ಅಭೀಶೂನಾಂ ಮಹಿಮಾನಂ ಪನಾಯತ ಮನಃ ಪಶ್ಚಾದ್ ಅನುಯಛನ್ತಿ ರಶ್ಮಯಃ ||
ತೀವ್ರಾನ್ ಘೋಷಾನ್ ಕೃಣ್ವತೇ ವೃಷಪಾಣಯೋ ಽಶ್ವಾ ರಥೇಭಿಃ ಸಹ ವಾಜಯನ್ತಃ |
ಅವಕ್ರಾಮನ್ತಃ ಪ್ರಪದೈರ್ ಅಮಿತ್ರಾನ್ ಕ್ಷಿಣನ್ತಿ ಶತ್ರೂನ್ರ್ ಅನಪವ್ಯಯನ್ತಃ ||
ವನಸ್ಪತೇ ವೀಡ್ವಙ್ಗೋ ಹಿ ಭೂಯಾ ಅಸ್ಮತ್ಸಖಾ ಪ್ರತರಣಃ ಸುವೀರಃ |
ಗೋಭಿಃ ಸಂನದ್ಧೋ ಅಸಿ ವೀಡಯಸ್ವಾಸ್ಥಾತಾ ತೇ ಜಯತು ಜೇತ್ವಾನಿ ||
ದಿವಸ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪರ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ ವನಸ್ಪತಿಭ್ಯಃ ಪರ್ಯ್ ಆವೃತಂ ಸಹಃ |
ಅಪಾಮ್ ಓಜ್ಮಾನಂ ಪರಿ ಗೋಭಿರ್ ಆವೃತಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಜ್ರಂ ಹವಿಷಾ ರಥಂ ಯಜ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಜ್ರೋ ಮರುತಾಮ್ ಅನೀಕಂ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಗರ್ಭೋ ವರುಣಸ್ಯ ನಾಭಿಃ |
ಸೇಮಾಂ ನೋ ಹವ್ಯದಾತಿಂ ಜುಷಾಣೋ ದೇವ ರಥ ಪ್ರತಿ ಹವ್ಯಾ ಗೃಭಾಯ ||
ಸ್ವಾದುಷಂಸದಃ ಪಿತರೋ ವಯೋಧಾಃ ಕೃಛ್ರೇಶ್ರಿತಃ ಶಕ್ತೀವನ್ತೋ ಗಭೀರಾಃ |
ಚಿತ್ರಸೇನಾ ಇಷುಬಲಾ ಅಮೃಧ್ರಾಃ ಸತೋವೀರಾ ಉರವೋ ವ್ರಾತಸಾಹಾಃ ||
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸಃ ಪಿತರಃ ಸೋಮ್ಯಾಸಃ ಶಿವೇ ನೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಉಭೇ ಸ್ತಾಮ್ |
ಪೂಷಾ ನಃ ಪಾತು ದುರಿತಾದ್ ಋತಾವೃಧೋ ರಕ್ಷಾ ಮಾಕಿರ್ ನೋ ಅಘಶಂಸ ಈಶತ ||
ಋಜೀತೇ ಪರಿವೃಙ್ಗ್ಧಿ ನೋ ಽಶ್ಮಾ ಭವತು ನಸ್ ತನೂಃ |
ಸೋಮೋ ಅಧಿಬ್ರವೀತು ನೋ ಽದಿತಿಃ ಶರ್ಮ ಯಛತು ||
ಸುಪರ್ಣಂ ವಸ್ತೇ ಮೃಗೋ ಅಸ್ಯಾ ದನ್ತೋ ಗೋಭಿಃ ಸಂನದ್ಧಾ ಪತತಿ ಪ್ರಸೂತಾ |
ಯತ್ರಾ ನರಃ ಸಂ ಚ ವಿ ಚ ದ್ರವನ್ತಿ ತತ್ರಾಸ್ಮಭ್ಯಮ್ ಇಷವಃ ಶರ್ಮ ಯಂಸನ್ ||
ಅಹಿರ್ ಇವ ಭೋಗೈಃ ಪರ್ಯೇತಿ ಬಾಹುಂ ಜ್ಯಾಯಾ ಹೇತಿಂ ಪರಿಬಾಧಮಾನಃ |
ಹಸ್ತಘ್ನೋ ವಿಶ್ವಾ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಪುಮಾನ್ ಪುಮಾಂಸಂ ಪರಿಪಾತು ವಿಶ್ವತಃ ||
ಆಜಙ್ಘನ್ತಿ ಸಾನ್ವ್ ಏಷಾಂ ಜಘನಂ ಉಪಜಿಘ್ನತು |
ಅಶ್ವಾಜನಿ ಪ್ರಚೇತಸೋ ಽಶ್ವಾನ್ತ್ ಸಮತ್ಸು ನೋದಯ ||
ಉಪಶ್ವಾಸಯ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉತ ದ್ಯಾಂ ಪುರುತ್ರಾ ತೇ ಮನುತಾಂ ವಿಷ್ಠಿತಂ ಜಗತ್ |
ಸಂ ದುನ್ದುಭೇ ಸಜೂರ್ ಇನ್ದ್ರೇಣ ದೇವೈರ್ ಆರಾದ್ ದವೀಯೋ ಅಪಸೇಧ ಶತ್ರೂನ್ ||
ಆಕ್ರನ್ದಯ ಬಲಮ್ ಓಜೋ ನಾ ಆಧಾ ನಿಷ್ಟನಿಹಿ ದುರಿತಾ ಬಾಧಮಾನಃ |
ಅಪಪ್ರೋಥ ದುನ್ದುಭೇ ದುಛುನಾ ಇತ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮುಷ್ಟಿರ್ ಅಸಿ ವೀಡಯಸ್ವ ||
ಆಮೂರ್ ಅಜ ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತಯೇಮಾಃ ಕೇತುಮದ್ ದುನ್ದುಭಿರ್ ವಾವದೀತಿ |
ಸಮ್ ಅಶ್ವಪರ್ಣಾಶ್ ಚರನ್ತು ನೋ ನರೋ ಽಸ್ಮಾಕಮ್ ಇನ್ದ್ರ ರಥಿನೋ ಜಯನ್ತು ||೩,೧೬।೩||
ಸಮಿದ್ ದಿಶಾಮ್ ಆಶಯಾನಃ ಸ್ವರ್ವಿನ್ ಮಧು ರೇತೋ ಮಾಧವಃ ಪಾತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ |
ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವೋ ದುಷ್ಟರೀತುರ್ ಅದಬ್ಧ ಇದಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ರಕ್ಷತು ಪಾತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ||
ರಥನ್ತರಂ ಸಾಮಭಿಃ ಪಾತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದಸಾಂ ವಿಶ್ವರೂಪಾ |
ತ್ರಿವೃನ್ ನೋ ವಿಷ್ಠಯಾ ಸ್ತೋಮೋ ಅಹ್ನಾ ಸಮುದ್ರೋ ವಾತ ಇದಮ್ ಓಜಃ ಪಿಪರ್ತು ||
ಉಗ್ರಾ ದಿಶಾಮ್ ಅಭಿಭೂತಿರ್ ವಯೋಧಾಃ ಶುಚಿಃ ಶುಕ್ರೇ ಅಹನ್ನ್ ಓಜಸೀನೇ |
ಇನ್ದ್ರಾಧಿಪತ್ಯೈಃ ಪಿಪೃತಾದ್ ಅತೋ ನೋ ಮಹಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಿಶ್ವತೋ ಧಾರಯೇದಮ್ ||
ಬೃಹತ್ ಸಾಮ ಕ್ಷತ್ರಭೃದ್ ವೃದ್ಧವೃಷ್ಣಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌಜಃ ಶುಭಿತಮ್ ಉಗ್ರವೀರಮ್ |
ಇನ್ದ್ರಃ ಸ್ತೋಮೇನ ಪಞ್ಚದಶೇನ ಮಧ್ಯಮ್ ಇದಂ ವಾತೇನ ಸಗರೇಣ ರಕ್ಷತು ||
ಪ್ರಾಚೀ ದಿಶಾಂ ಸಹಯಶಾ ಯಶಸ್ವತೀ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾವೃಷಾಹ್ನಾಂ ಸ್ವರ್ವತೀ |
ವೈರೂಪೇ ಸಾಮನ್ನ್ ಅಧಿ ತಞ್ ಶಕೇಯಂ ಜಗತ್ಯೈನಂ ವಿಕ್ಷ್ವ್ ಆವೇಶಯಾಮಿ ||
ಇದಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ದುಷ್ಟರಮ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಓಜೋ ಽನಾಧೃಷ್ಟಂ ಸಹಸ್ಯಂ ಸಹಸ್ವತ್ |
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸಪ್ತದಶೇನ ವರ್ಚ ಇದಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಲಿಲವಾತಮ್ ಉಗ್ರಮ್ ||
ಧರ್ತ್ರೀ ದಿಶಾಂ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಇದಂ ದಾಧಾರೋಪಸ್ಥಾಶಾನಾಂ ಮಿತ್ರವದ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಓಜಃ |
ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಶರದಾಹ್ನಾ ಚಿಕಿತ್ತಮ್ ಅಸ್ಮೇ ರಾಷ್ಟ್ರಾಯ ಮಹಿ ಶರ್ಮ ಯಛತಮ್ ||
ವೈರಾಜೇ ಸಾಮನ್ನ್ ಅಧಿ ಮೇ ಮನೀಷಾನುಷ್ಟುಭಾ ಸಂಭೃತಂ ವೀರ್ಯಂ ಸಹಃ |
ಇದಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಮಿತ್ರವದ್ ಆರ್ದ್ರದಾನು ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ರಕ್ಷತಮ್ ಆಧಿಪತ್ಯೈಃ ||
ಸಮ್ರಾಡ್ ದಿಶಾಂ ಸಹಸಾಮ್ನೀ ಸಹಸ್ವತ್ಯ್ ಋತುರ್ ಹೇಮನ್ತೋ ವಿಷ್ಠಯಾ ನಃ ಪಿಪರ್ತು |
ಅವಸ್ಯುವಾತಾ ಬೃಹತೀ ನ ಶಕ್ವರೀ ದಿಶಾಂ ತೇವ್ಯ್ ಅವತು ನೋ ಘೃತಾಚೀ ||
ಸ್ವರ್ವತೀ ಸುದುಘಾ ನಃ ಪಯಸ್ವತೀಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವತು ಯಾ ಘೃತಾಚೀ |
ತ್ವಂ ಗೋಪಾಃ ಪುರಏತೋತ ಪಶ್ಚಾದ್ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಯಾಮ್ಯಾಂ ಯುಙ್ಗ್ಧಿ ವಾಚಮ್ ||
ಊರ್ಧ್ವಾ ದಿಶಾಂ ರನ್ತೀರ್ ಆಶೌಷಧೀನಾಂ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ಸವಿತಾ ನೋ ಅಹ್ನಾ |
ರೇವತ್ ಸಾಮಾತಿಛನ್ದಾ ಉ ಛನ್ದೋ ಽಜಾತಶತ್ರುಃ ಸ್ಯೋನಾ ನೋ ಅಸ್ತು ||
ಸ್ತೋಮಸ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೇ ಭುವನಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ವಿವಸ್ವದ್ವಾತೇ ಅಭಿ ನೋ ಗೃಣೀಹಿ |
ಘೃತವತೀ ಸವಿತುರ್ ಆಧಿಪತ್ಯೇ ಪಯಸ್ವತೀ ರಾತಿರ್ ಆಶಾ ನೋ ಅಸ್ತು ||
ಅನ್ವ್ ಅದ್ಯ ನೋ ಅನುಮತಿರ್ ಯಜ್ಞಂ ದೇವೇಷು ಮನ್ಯತಾಮ್ |
ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಹವ್ಯವಾಹನೋ ಭವತಂ ದಾಶುಷೇ ಮಯಃ ||
ಅನ್ವ್ ಇದ್ ಅಮುಮತೇ ತ್ವಂ ಮನ್ಯಾಸೈ ಶಂ ಚ ನಸ್ ಕೃಧಿ |
ಕ್ರತ್ವೇ ದಕ್ಷಾಯ ನೋ ಹಿನು ಪ್ರ ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ತಾರಿಷತ್ ||
ವೈಶ್ವಾನರೋ ನ ಊತ್ಯಾ ಪ್ರಯಾತು ಪರಾವತಃ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಉಕ್ಥೇನ ವಾಹಸಾ ||
ಪೃಷ್ಟೋ ದಿವಿ ||
ಧ್ರುವಾ ದಿಶಾಂ ವಿಷ್ಣುಪತ್ನ್ಯ್ ಅಘೋರಾಸ್ಯೇಶಾನಾ ಸಹಸೋ ಯಾ ಮನೋತಾ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಮಾತರಿಶ್ವೋತ ವಾಯುಃ ಸಂಧ್ವಾನಾ ವಾತಾ ಅಭಿ ನೋ ಗೃಣನ್ತು ||
[ಪುಟ ೩,೧೯೦]
ವಿಷ್ಟಮ್ಭೋ ದಿವೋ ಧರುಣಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಸ್ಯೇಶಾನಾ ಜಗತೋ ವಿಷ್ಣುಪತ್ನೀ |
ವ್ಯಚಸ್ವತೀಷಯನ್ತೀ ಸುಭೂತಿಃ ಶಿವಾ ನೋ ಅಸ್ತ್ವ್ ಅದಿತೇರ್ ಉಪಸ್ಥೇ ||
ಕಯಾ ನಃ ||
ಕೋ ಅದ್ಯ ಯುಙ್ಕ್ತೇ ಧುರಿ ಗಾ ಋತಸ್ಯ ಶಿಮೀವತೋ ಭಾಮಿನೋ ದುರ್ಹೃಣಾಯೂನ್ |
ಆಸನ್ನಿಷೂನ್ ಹೃತ್ಸ್ವಸೋ ಮಯೋಭೂನ್ ಯ ಏಷಾಂ ಭೃತ್ಯಾಮ್ ಋಣಧತ್ ಸ ಜೀವಾತ್ ||೩,೧೬।೪||
ಅಗ್ನೇರ್ ಮನ್ವೇ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಮೃತಾನಾಂ ಯಂ ಪಾಞ್ಚಜನ್ಯಂ ಬಹವಃ ಸಮಿನ್ಧತೇ |
ವಿಶ್ವಸ್ಯಾಂ ವಿಶಿ ಪ್ರವಿವಿಶಿವಾಂಸಮ್ ಈಮಹೇ ಸ ನೋ ಮುಞ್ಚತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಯಸ್ಯೇದಂ ಪ್ರಾಣನ್ ನಿಮಿಷದ್ ಯದ್ ಏಜತಿ ಯಸ್ಯ ಜಾತಂ ಜನಮಾನಂ ಚ ಕೇವಲಮ್ |
ಸ್ತೌಮ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಂ ನಾಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ಸ ನೋ ಮುಞ್ಚತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮನ್ವೇ ಪ್ರಥಮಸ್ಯ ಪ್ರಚೇತಸೋ ವೃತ್ರಘ್ನಃ ಸ್ತೋಮಾ ಉಪ ಮಾಮ್ ಉಪಾಗುಃ |
ಯೋ ದಾಶುಷಃ ಸುಕೃತೋ ಹವಮ್ ಉಪ ಗನ್ತಾ ಸ ನೋ ಮುಞ್ಚತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಯಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ನಯತಿ ಸಂ ವಶೀ ಯುಧೇ ಯಃ ಪುಷ್ಟಾನಿ ಸಂಮೃಜತಿ ತ್ರಯಾಣಿ |
ಸ್ತೌಮೀನ್ದ್ರಂ ನಾಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ಸ ನೋ ಮುಞ್ಚತ್ವ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಮನ್ವೇ ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ತಸ್ಯ ವಿತ್ತಂ ಸತ್ಯೌಜಸಾ ದುರ್ಹೃಣಾ ಯಂ ನುದೇಥೇ |
ಯಾ ರಾಜಾನಾ ಸರಥಂ ಯಾತ ಉಗ್ರಾ ತಾ ನೋ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಆಗಸಃ ||
ಯೋ ವಾಂ ರಥ ಋಜುರಶ್ಮಿಃ ಸತ್ಯಧರ್ಮಾ ಮಿಥುಚರನ್ತಮ್ ಉಪಯಾತಿ ದೂಷಯನ್ |
ಸ್ತೌಮಿ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ನಾಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ತಾ ನೋ ಮುಞ್ಚತಮಾಗಸಃ ||
ವಾಯೋಃ ಸವಿತುರ್ ವಿದಥಾನಿ ಮನ್ಮಹೇ ಯಾ ಆತ್ಮನ್ವದ್ ಬಿಭೃತೋ ಯೌ ಚ ರಕ್ಷತಃ |
ಯೌ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಪರಿಭೂ ಬಭೂವಥುಸ್ ತಾ ನೋ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಆಗಸಃ ||
ಉಪ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ನ ಆಶಿರೋ ದೇವಯೋರ್ ಧರ್ಮಾ ಅಸ್ಥಿರನ್ |
ಸ್ತೌಮಿ ವಾಯುಂ ಸವಿತಾರಂ ನಾಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ತಾ ನೋ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಆಗಸಃ ||
ರಥೀತಮೌ ರಥೀನಾಮ್ ಅಹ್ವ ಊತಯೇ ಶುಭಂ ಗಮಿಷ್ಠೌ ಸುಯಮೇಭಿರ್ ಅಶ್ವೈಃ |
ಯಯೋರ್ ವಾಂ ದೇವೌ ದೇವೇಷ್ವ್ ಅನಿಷಿತಮ್ ಓಜಸ್ ತಾ ನೋ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಆಗಸಃ ||
ಯದ್ ಅಯಾತಂ ವಹತುಂ ಸೂರ್ಯಾಯಾಸ್ ತ್ರಿಚಕ್ರೇಣ ಸಂಸದಮ್ ಇಛಮಾನೌ |
ಸ್ತೌಮಿ ದೇವಾ ಅಶ್ವಿನೌ ನಾಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ತಾ ನೋ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಆಗಸಃ ||
ಮರುತಾಂ ಮನ್ವೇ ಅಧಿ ನೋ ಬ್ರುವನ್ತು ಪ್ರೇಮಾಂ ವಾಚಂ ವಿಶ್ವಾಮ್ ಅವನ್ತು ವಿಶ್ವೇ |
ಆಶೂನ್ ಹುವೇ ಸುಯಮಾನ್ ಊತಯೇ ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ವ್ ಏನಸಃ ||
ತಿಗ್ಮಮ್ ಆಯುಧಂ ವೀಡಿತಂ ಸಹಸ್ವದ್ ದಿವ್ಯಂ ಶರ್ಧಃ ಪೃತನಾಸು ಜಿಷ್ಣು |
ಸ್ತೌಮಿ ದೇವಾನ್ ಮರುತೋ ನಾಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ವ್ ಏನಸಃ ||
ದೇವಾನಾಂ ಮನ್ವೇ ಅಧಿ ನೋ ಬ್ರುವನ್ತು ಪ್ರೇಮಾಂ ವಾಚಂ ವಿಶ್ವಾಮ್ ಅವನ್ತು ವಿಶ್ವೇ |
ಆಶೂನ್ ಹುವೇ ಸುಯಮಾನ್ ಊತಯೇ ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ವ್ ಏನಸಃ ||
ಯದ್ ಇದಂ ಮಾಭಿಶೋಚತಿ ಪೌರುಷೇಯೇಣ ದೈವ್ಯೇನ |
ಸ್ತೌಮಿ ವಿಶ್ವಾನ್ ದೇವಾನ್ ಆಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ವ್ ಏನಸಃ ||
ಅನ್ವ್ ಅದ್ಯ ನೋ ಅನುಮತಿರ್ ಅನ್ವ್ ಇದ್ ಅನುಮತೇ ತ್ವಮ್, ವೈಶ್ವಾನರೋ ನ ಊತ್ಯಾ ||
[ಪುಟ ೩,೧೯೨]
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಶೋಚಿಷಾ ಶೋಶುಚಾನಾ ಆ ರೋದಸೀ ಅಪೃಣಾ ಜಾಯಮಾನಃ |
ತ್ವಂ ದೇವಂ ಅಭಿಶಸ್ತೇರ್ ಅಮುಞ್ಚೋ ವೈಶ್ವಾನರ ಜಾತವೇದೋ ಮಹಿತ್ವಾ ||
ಉರ್ವೀ ರೋದಸೀ ವರಿವಸ್ ಕೃಣೋತಂ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಅಧಿ ನೋ ಬ್ರುವಾಥಃ |
ಸ್ತೌಮಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ನಾಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಯೇ ಅಪ್ರಥೇತಾಮ್ ಅಮಿತೇಭಿರ್ ಓಜೋಭಿರ್ ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠೇ ಅಭವತಾಂ ವಸೂನಾಮ್ |
ಸ್ತೌಮಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ನಾಥಿತೋ ಜೋಹವೀಮಿ ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚತಮ್ ಅಂಹಸಃ ||
ಯಚ್ ಚಿದ್ ಧಿ ತೇ ಪುರುಷತ್ರಾ ಯವಿಷ್ಠಾಚಿತ್ತಿಭಿಶ್ ಚಕೃಮಾ ಕಚ್ಚಿದ್ ಆಗಃ |
ಕೃಧೀ ಷ್ವ್ ಅಸ್ಮಂ ಅದಿತೇರ್ ಅನಾಗಾನ್ ಏನಾಂಸಿ ಶಿಶ್ರಥೋ ವಿಷ್ವಗ್ ಅಗ್ನೇ ||
ಯಥಾ ಹ ತ್ಯದ್ ವಸವೋ ಗೌರ್ಯಂ ಚಿತ್ ಪದಿ ಷಿತಾಮ್ ಅಮುಞ್ಚತಾ ಯಜತ್ರಾಃ |
ಏವೋ ಷ್ವ್ ಅಸ್ಮನ್ ಮುಞ್ಚತಾ ವ್ಯ್ ಅಂಹಃ ಪ್ರತಾರ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಪ್ರತರಂ ನಾ ಆಯುಃ ||೩,೧೬।೫||
[ಪುಟ ೪,೧]
ವನಸ್ಪತೀನ್ ವಾ ಉಗ್ರೋ ದೇವ ಉದೌಷತ್ ತಂ ಶಮ್ಯಾ ಅಧ್ಯಶಮಯನ್, ತಞ್ ಶಮ್ಯಾಃ ಶಮೀತ್ವಮ್, ಯಞ್ ಶಮೀಶಾಖಯಾ ವತ್ಸಾನ್ ಅಪಾಕರೋತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಪರ್ಣವತೀ ಕಾರ್ಯಾ ಪಶೂನಾಂ ವಾ ಏತದ್ ರೂಪಮ್, ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ ಯದ್ ಅಪರ್ಣಾ ಸ್ಯಾದ್ ದಣ್ಡಸ್ಯ ತದ್ ರೂಪಂ ವಜ್ರೋ ದಣ್ಡೋ ವಜ್ರೇಣ ಪಶೂನ್ ಅಭಿಪ್ರವರ್ತಯೇತ್ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಂ ವೈ ದಿವಿ ಸೋಮ ಆಸೀತ್ ತಂ ಗಾಯತ್ರೀ ಶ್ಯೇನೋ ಭೂತ್ವಾಹರತ್ ತಸ್ಯ ಪರ್ಣಮ್ ಅಛಿದ್ಯತ ತತಃ ಪರ್ಣೋ ಽಜಾಯತ ತತ್ ಪರ್ಣಸ್ಯ ಪ್ರಣತ್ವಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವೇ ಽನ್ಯೇ ವನಸ್ಪತಯಃ ಪರ್ಣಿನಸ್, ಅಥೈಷ ಪರ್ಣ ಉಚ್ಯತೇ ಯತ್ ಪರ್ಣಶಾಖಯಾ ವತ್ಸಾನ್ ಅಪಾಕರೋತಿ ತಮ್ ಏವ ಸೋಮಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ದೇವಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸಮವದನ್ತ ತತ್ ಪರ್ಣ ಉಪಾಶೃಣೋತ್ ಸುಶ್ರವಾ ವೈ ನಾಮೈಷ ನ ಬಧಿರೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಪರ್ಣಸ್, ಯತ್ ಪರ್ಣಶಾಖಯಾ ಪ್ರಾರ್ಪಯತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಾಃ ಪ್ರಾರ್ಪಯತಿ, ಇಷೇ ತ್ವೇತಿ, ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಂ ಯಜ್ಞೇ ಚ ಯಜ್ಞಪತೌ ಚಾಧಾತ್, ವಾಯವಃ ಸ್ಥೇತಿ ವಾಯುರ್ ವಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷದೇವತ್ಯಾಃ ಪಶವಸ್, ವಾಯುರ್ ಏವೈನಾನ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ಪರಿದದಾತಿ ಪ್ರ ವಾ ಏನಾನ್ ಏತದ್ ಆಕರೋತಿ ಯದ್ ವಾಯವಃ ಸ್ಥೇತ್ಯ್ ಆಹ, ಆರಣ್ಯಸ್ಯೇವ ಹಿ ವಾಯುಸ್, ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತಾ ಪ್ರಾರ್ಪಯತ್ವ್ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾಃ ಪ್ರಾರ್ಪಯತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮಾಯ ಕರ್ಮಣಾ ಇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮಸ್, ಯಜ್ಞಾಯೈವೈನಾಃ ಪ್ರಾರ್ಪಯತಿ, ಆಪ್ಯಾಯಧ್ವಮ್ ಅಘ್ನ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯಾ ಇತಿ ವತ್ಸೇಭ್ಯಶ್ ಚ ವಾ ಏತಾ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಶ್ ಚ ಪುರಾಪ್ಯಾಯನ್ತೇ, ಅಥೈತರ್ಹಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಾ ಆಪ್ಯಾಯಯತಿ ಮಾ ವಃ ಸ್ತೇನ ಈಶತ ಮಾಘಶಂಸಾ ಇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ಧ್ರುವಾ ಅಸ್ಮಿನ್ ಗೋಪತೌ ಸ್ಯಾತ ಬಹ್ವೀರ್ ಇತಿ ಪ್ರೈವ ಜನಯತಿ ||
ಶುದ್ಧಾ ಅಪಃ ಸುಪ್ರಪಾಣೇ ಪಿಬನ್ತೀಃ || ಇತಿ ಪುನಾತ್ಯ್ ಏವೈನಾಃ ||
ರುದ್ರಸ್ಯ ಹೇತಿಃ ಪರಿ ವೋ ವೃಣಕ್ತು || ಇತಿ ರುದ್ರಾದ್ ಏವೈನಾಸ್ ತ್ರಾಯನ್ತೇ ||
ಪೂಷಾ ವಃ ಪರಸ್ಪಾ ಅದಿತಿಃ ಪ್ರೇತ್ವರೀಯಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವೋ ಽಧ್ಯಕ್ಷೋ ಽನಷ್ಟಾಃ ಪುನರ್ ಏತ || ಇತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯ ಏವೈನಾ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಪುನರ್ ಆವರ್ತಯತಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಪಾಹೀತಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯೈವ ಪಶೂನಾಂ ಗೋಪೀಥಾಯಾಹಿಂಸಾಯೈ ||
ಪ್ರತೀಚೀಂ ಶಾಖಾಮ್ ಉಪಗೂಹತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವಃ ಸಾಯಮ್ ಅರಣ್ಯಾದ್ ಗ್ರಾಮಮ್ ಆಯನ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚ ಏನಂ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೪,೧।೧||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದಾ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾಂ ದೇವತಾಭಿರ್ ಆದತ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಓಷಧೀಃ ಪರುಶ್ಶೋ ವೇದ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಽಶ್ವಸ್, ಯದ್ ಅಶ್ವಪರಶ್ವಾ ಬರ್ಹಿರ್ ದಾತಿ, ಓಷಧೀನಾಮ್ ಅಹಿಂಸಾಯೈ ಗೋಷದ್ ಅಸೀತಿ ರಯಿಂ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಾ ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಪ್ರೇಯಮ್ ಅಗಾದ್ ಧಿಷಣಾ ಬರ್ಹಿರ್ ಅಛೇತಿ ವಿದ್ಯಾ ವೈ ಧಿಷಣಾ ವಿದ್ಯಯೈವೈನದ್ ಅಛೈತಿ ಮನುನಾ ಕೃತಾ ಸ್ವಧಯಾ ವಿತಷ್ಟೇತಿ ಮನುನಾ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಕೃತಾ ಸ್ವಧಯಾ ವಿತಷ್ಟಾ ತಯಾವಹನ್ತೇ ಕವಯಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕವಯಸ್, ಋಷಯಃ ಕವಯಃ ||
[ಪುಟ ೪,೩]
ದೇವೇಭ್ಯೋ ಜುಷ್ಟಮ್ ಇಹ ಬರ್ಹಿರ್ ಆಸದೇ || ಇತಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಜುಷ್ಟಂ ಕರೋತಿ ದೇವಾನಾಂ ಪರಿಷೂತಮ್ ಅಸೀತಿ ಯದ್ ವಾ ಇದಂ ಕಿಂಚ ತದ್ ದೇವಾನಾಂ ಪರಿಷೂತಮ್, ಯಥಾ ಶ್ರೇಯಸೇ ಪ್ರೋಚ್ಯ ಕರ್ಮ ಕರೋತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರೋಚ್ಯ ಬರ್ಹಿರ್ ದಾತಿ ಯಾವತ್ ಪರಿದಿಶತಿ ತತ್ ಸರ್ವಂ ದಾತಿ ಯತ್ ತತ್ ಸರ್ವಂ ನ ದಾತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತದ್ ಅತಿರೇಚಯತಿ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾತಿರಿಚ್ಯತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ತೇನ ವರ್ಧಯತಿ, ಏಕಂ ಸ್ತಮ್ಬಂ ಪರಿದಿಶತಿ ತಂ ಸರ್ವಂ ದಾತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನತಿರೇಚಾಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ತುಪ ಇತಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ ವೈ ಸ್ತುಪೋ ಽಛಿದ್ಯತ ಸ ಪೃಥಿವೀಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್, ಯತ್ ಪ್ರಥಮಂ ನೋತ್ಸೃಜೇದ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛೇತ್, ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಬರ್ಹಿರ್ ದೇವಸದನಂ ದಾಮೀತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನದ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ದಾತಿ ||
ಮಾಧೋ ಮೋಪರಿ ಪರುಸ್ತ ಋಧ್ಯಾಸಮ್ || ಇತಿ, ಓಷಧೀನಾಮ್ ಅಹಿಂಷಾಯೈ ||
ಆಛೇತ್ತಾ ತೇ ಮಾರ್ಷಮ್ || ಇತಿ ಯಾವದ್ಯಾವದ್ ಏವಮ್ ಅವಿದ್ವಾನ್ ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ಬರ್ಹಿರ್ ದಾತಿ ತಾವದ್ ಅಸ್ಯಾತ್ಮನೋ ಮೀಯತೇ ನಾಸ್ಯಾತ್ಮನೋ ಮೀಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅತಸ್ ತ್ವಂ ಬ್ರ್ಹಿಃ ಶತವಲ್ಶಂ ವಿರೋಹೇತಿ, ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಏವ ಭೂಮಾನಂ ದಧಾತಿ ಸಹಸ್ರವಲ್ಶಾ ವಿ ವಯಂ ರುಹೇಮೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ, ಅದಿತ್ಯಾ ರಾಸ್ನಾಸೀತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನದ್ ರಾಸ್ನಾಂ ಕರೋತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಣ್ಯಾಃ ಸಂನಹನಮ್ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ವಾ ಅಗ್ರೇ ದೇವತಾನಾಂ ಸಮನಹ್ಯತಾ ಋದ್ಧಿಕಾಮಾ ಸಾರ್ಧ್ನೋತ್, ಋದ್ಧ್ಯೈ, ಋಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಬರ್ಹಿಃ ಸಂನಹ್ಯತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ಬರ್ಹಿಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಸಂತತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಅಪರಾವಾಪಾಯ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ನಾವ್ನಾ ಪ್ರಜಾಃ ಸಂತತಾಃ ಪೂಷಾ ತೇ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಗ್ರಥ್ನಾತ್ವ್ ಇತಿ ಪುಷ್ಟಿರ್ ವೈ ಪೂಷಾ ಪುಷ್ಟಿಂ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ಸ ತೇ ಮಾ ಸ್ಥಾದ್ ಇತಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಹಿಂಸಾಯೈ ||
ಆಪಸ್ ತ್ವಾಮ್ ಅಶ್ವಿನೌ ತ್ವಾಮ್ ಋಷಯಃ ಸಪ್ತ ಮಾಮೃಜುಃ |
ಬರ್ಹಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಭಿರ್ ಉಷಸಾಂ ಕೇತುಮ್ ಆರಭೇ || ಇತಿ ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಭಿಷಜೌ ತಾ ಏನದ್ ಭಿಷಜ್ಯತೇ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಉದ್ಯಛಾ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೈವೈನದ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಉದ್ಯಛತೇ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಮೂರ್ಧ್ನಾಹರಾಮೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನದ್ ಧರತಿ, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಇತಿ ಸಮಿಷ್ಠ್ಯಾ ಏವ, ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಪೃಷ್ಠೇ ಸಾದಯಾಮೀತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವೈನದ್ ಅಸೀಷದತ್ ||
ಬರ್ಹಿರ್ ಅಸಿ ದೇವಂಗಮಮ್ || ಇತ್ಯ್ ಆಸನ್ನಮ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯತೇ ಬಹು ವಾ ಏತಸ್ಯ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ಆಹ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯೇಹ ಚೇಹ ಚ ಸ್ಕನ್ದತಿ, ಅಸ್ಕನ್ನಮ್ ಏನದ್ ದೇವತಾಭ್ಯಃ ಸಂಪ್ರಾದಾತ್, ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಹಿಂಸಾಯೈ ||೪,೧।೨||
ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ಇಧ್ಮಾ ಬರ್ಹಿಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವಾರಭ್ಯೋಪವಸತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಸ್ಯೋಖೇ ಅಸ್ರಂಸೇತಾಮ್, ಸ ಏತಾಭ್ಯಾಮ್ ಉಖಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರತ್ಯಧತ್ತ ಯದ್ ಏತೇ ಉಖೇ ಭವತಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಏವೋಖೇ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ಶುನ್ಧಧ್ವಂ ದೈವ್ಯಾಯ ಕರ್ಮಣಾ ಇತಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಾನಿ ಶುನ್ಧತಿ ವಸೂನಾಂ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅಸೀತಿ ವಸೂನಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಭಾಗಧೇಯಮ್, ತೇಭ್ಯ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅಪಿದಧಾತಿ, ಓಷಧೀನಾಂ ಚ ಪಶೂನಾಂ ಚ ಪಯಃ ಸಂಸೃಜತಿ ವಾಚಂ ಯಛತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ಧಾರಯನ್ನ್ ಆಸ್ತೇ ಧಾರಯನ್ತ ಇವ ಹಿ ದುಹನ್ತಿ ದ್ಯೌರ್ ಅಸಿ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಅಸೀತಿ, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಾಂ ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ ಮಾತರಿಶ್ವನೋ ಘರ್ಮ ಇತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೈ ಮಾತರಿಶ್ವನೋ ಘರ್ಮಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ಕಾಮ್ ಅಧುಕ್ಷಃ ಸಾ ವಿಶ್ವಾಯುಃ ಸಾ ವಿಶ್ವಭೂಃ ಸಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮೇತಿ, ಅಸೌ ವಾವ ವಿಶ್ವಾಯುಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಿಶ್ವಭೂಸ್, ಇಯಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ, ಇಮಾನ್ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಪ್ರದಾಪಯತೇ, ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಪ್ರತ್ತಾನ್ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಿಸ್ರೋ ಯಜುಷಾಭಿಮನ್ತ್ರಯತೇ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಷು ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಷು ರಸಂ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರಜಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ಹುತಃ ಸ್ತೋಕೋ ಹುತೋ ದ್ರಪ್ಸ ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯತೇ ಅಸ್ಕನ್ದಾಯ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವಿರ್ ಬಹು ದುಗ್ಧಿ || ಇತಿ ತ್ರಿರ್ ಉದ್ವದತಿ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ನ ದಾರುಪಾತ್ರೇಣ ದುಹ್ಯಾತ್, ಅಗ್ನಿಮದ್ ವೈ ದಾರುಪಾತ್ರಮ್, ಯಾತಯಾಮೇನ ಹವಿಷಾ ಯಜೇತ ತದ್ ಧ ಸ್ಮಾಹುರ್ ದಾತ್ರೇಯಾಃ ಪುರೋಡಾಶಮುಖಂ ಹವಿಸ್, ನ ವಾ ಇತೈತಃ ಪುರೋಡಾಶಂ ಹವಿಷೋ ಯಾಮೋ ಽಸ್ತಿ ದೋಗ್ಧವ್ಯಮ್ ಏವೇತಿ ನ ಶೂದ್ರೋ ದುಹ್ಯಾತ್, ಅಸತೋ ವಾ ಏಷ ಸಂಭೂತಸ್, ಅಸನ್ತ್ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ ವೈ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅತ್ಯೇತಿ ತದ್ ಧವಿಸ್, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಏವ ಶೂದ್ರೋ ನ ದುಹ್ಯಾತ್ ತದ್ ಧಿ ನೋತ್ಪುನನ್ತಿ ||
ಸಂಪೃಚ್ಯಧ್ವಮ್ ಋತಾವರೀರ್ ಊರ್ಮಿಣಾ ಮಧುಮತ್ತಮಾಃ |
ಪೃಞ್ಚತೀಃ ಪಯಸಾ ಪಯೋ ಮನ್ದ್ರಾ ಧನಸ್ಯ ಸಾತಯೇ ||
ಇತಿ ಪ್ರತಿನಯತಿ ಶೃತತ್ವಾಯ ಶೃತಕಾಮಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಭಾಗಂ ಸೋಮೇನಾತನಚ್ಮೀತಿ ಸೋಮಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ ತಸ್ಯ ಹ ತ್ವೈ ಸೋಮಪೀಥಃ ಸಂತತೋ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸಾನ್ನಾಯ್ಯಂ ಪಿಬತಿ ||
ಅದಸ್ತಮ್ ಅಸಿ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವಾ || ಇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಸ್, ಯಜ್ಞಾಯೈವೈನದ್ ಅದಸ್ತಂ ಕರೋತಿ ವಿಷ್ಣೋ ಹವ್ಯಂ ರಕ್ಷಸ್ವೇತಿ ಯಥಾಹೈಷ ತೇ ಭಾಗಸ್ ತಂ ರಕ್ಷಸ್ವೇತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ವಿಷ್ಣುಮ್ ಆಹೈತತ್ ತೇ ಹವ್ಯಂ ತದ್ ರಕ್ಷಸ್ವೇತಿ ನ ಮೃತ್ಪಾತ್ರೇಣಾಪಿದಧ್ಯಾತ್ ಪಿತೃದೇವತ್ಯಂ ಹವಿಃ ಸ್ಯಾತ್, ದಾರುಪಾತ್ರೇಣಾಪಿದಧ್ಯಾತ್, ಅಗ್ನಿಮದ್ ವೈ ದಾರುಪಾತ್ರಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಏವ ಹವ್ಯಂ ರಕ್ಷತಿ, ಉದನ್ವತ್ ಕಾರ್ಯಮ್ ಆಪೋ ವೈ ರಕ್ಷೋಘ್ನೀಸ್, ಅಪೋ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನ ತರನ್ತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ||೪,೧।೩||
ಯೋ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾಮ್ ಅನಾಲಭ್ಯ ಯಜತೇ ನಾಸ್ಯ ದೇವಮನುಷ್ಯಾ ಇಷ್ಟಾಯ ಶ್ರದ್ದಧತಿ, ಅಪಃ ಪ್ರಣಯತಿ, ಆಪೋ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾ ಶ್ರದ್ಧಾಮ್ ಏವಾಲಭ್ಯ ಯಜತೇ, ಆಪೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞಂ ತತ್ವಾ ಪ್ರಚರತಿ, ಆಪೋ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಪ್ರಣೀಯ ಪ್ರಚರತಿ, ಆಪಃ ಸತ್ಯಮ್, ಸತ್ಯಮ್ ಏವಾಲಭ್ಯ ಯಜತೇ, ಆಪೋ ರಕ್ಷೋಘ್ನೀಸ್, ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ, ಆಪೋ ವಜ್ರಸ್, ವಜ್ರಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಪ್ರಹರತಿ ಸ್ತೃತ್ಯೈ, ಆಪಃ ಶ್ರದ್ಧಾ ಶ್ರದ್ ಧಾಸ್ಯ ದೇವಾಃ ಶ್ರನ್ ಮನುಷ್ಯಾ ಇಷ್ಟಾಯ ದಧತೇ ಯಸ್ಯೈವಂ ವಿದುಷ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಪಃ ಪ್ರಾಣಯತಿ ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಽಗ್ರೇಗುವಾ ಇತಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವ ಪ್ರಣಯತಿ ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದಾ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನದ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಆದತ್ತೇ, ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಇತಿ ಸಮಿಷ್ಟ್ಯಾ ಏವ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಾ ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಧೂರ್ ಅಸಿ ಧ್ವರ ಧ್ವರನ್ತಮ್ ಇತಿ ಧುರ್ಯೋ ವೈ ನಾಮೈಷೋ ಽಗ್ನಿಸ್, ಯದ್ ಅನಾಲಭ್ಯಾತೀಯಾದ್ ಯಜಮಾನಂ ಶುಚಾರ್ಪಯೇತ್, ದ್ವೌ ವಾವ ಪುರುಷಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೌ ಯಂ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಶ್ ಚೈನಂ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಾ ಏವ ಶುಚಾರ್ಪಯತಿ ||೪,೧।೪||
ದೇವಾನಾಮ್ ಅಸಿ ವಹ್ನಿತಮಂ ಸಸ್ನಿತಮಂ ಪಪ್ರಿತಮಂ ಜುಷ್ಟತಮಂ ದೇವಹೂತಮಮ್ ಇತಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನದ್ ವಹ್ನಿತಮಂ ಸಸ್ನಿತಮಂ ಪಿಪ್ರಿತಮಂ ಜುಷ್ಟತಮಂ ದೇವಹೂತಮಂ ಕರೋತಿ, ಅಹ್ರುತಮ್ ಅಸಿ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ದೃಂಹಸ್ವ ಮಾ ಹ್ವಾರ್ ಇತಿ ದೃಂಹತ್ಯ್ ಏವೈನತ್, ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸಿ, ಉರು ವಾತಾಯೇತಿ ಯದ್ ವೈ ಕಿಂಚ ವಾತೋ ನಾಭಿವಾತಿ ತದ್ ವರುಣಸ್ಯ, ಅವರುಣ್ಯಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವಶ್ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಾ ಇತಿ ಮಿತ್ರಮ್ ಏವೈನಾನ್ ಕುರುತೇ ||
ಊರ್ಜಂ ಗೃಹ್ಣೀತ || ಇತಿ, ಊರ್ಜಂ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ||
ಪ್ರಭೂತ್ಯೈ ವಃ || ಇತಿ ಪ್ರೈವೈನಾನ್ ಭಾವಯತಿ ದೇವಸ್ಯ ವಃ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್, ಯಛನ್ತು ಪಞ್ಚ ಗೋಪೀಥಾಯ ವೋ ನಾರಾತಯೇ, ಅಗ್ನಯೇ ವೋ ಜುಷ್ಟಾನ್ ನಿರ್ವಪಾಮೀತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾನ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ನಿರ್ವಪತಿ ಯಛನ್ತು ಪಞ್ಚೇತಿ ಪಞ್ಚ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತೂನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರೀಣಾತಿ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ಪ್ರೀತಾಃ ಕಲ್ಪನ್ತೇ ಗೋಪೀಥಾಯ ವೋ ನಾರಾತಯಾ ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ, ಅಗ್ನಯೇ ವೋ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನಯ ಏವೈನಾನ್ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಕರೋತಿ, ಅಥೋ ಯಸ್ಯೈ ದೇವತಾಯೈ ನಿರ್ವಪತಿ ತಸ್ಯಾ ಏನಾನ್ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಕರೋತಿ, ಇದಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಇದಮ್ ಉ ನಃ ಸಹೇತಿ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ದೃಂಹನ್ತಾಂ ದುರ್ಯಾ ಇತಿ ಹವಿಷೋ ಗೃಹೀತಾದ್ ಇಮೇ ಲೋಕಾ ಉದವೇಪನ್ತ ತಾನ್ ದೇವಾ ಏತೇನ ಯಜುಷಾದೃಂಹನ್ ಯದ್ ಏತದ್ ಯಜುರ್ ವೇದತ್ಯ್ ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಧೃತ್ಯೈ ನಿರ್ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾದ್ ಅಮುಕ್ಷೀತಿ ವರುಣಪಾಶಾದ್ ಏವ ನಿರ್ಮುಚ್ಯತೇ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ ಸ್ವರ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ಶಮ್ ಇತಿ ತಮ ಇವ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಪರೀಣಹಮ್, ಸ್ವರ್ ಏವಾಭಿವಿಪಶ್ಯತಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಇತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ||
ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅನ್ವೇಮಿ || ಇತಿ ಯದ್ ವೀಹೀತಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ ವ್ಯಾಯುಕೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾತ್ ||
ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅನ್ವೇಮಿ || ಇತಿ, ಅವ್ಯಾಯುಕೋ ಽಧ್ವರ್ಯುರ್ ಭವತಿ, ಅದಿತ್ಯಾ ವ ಉಪಸ್ಥೇ ಸಾದಯಾಮೀತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಾನ್ ಅಸೀಷದತ್ ||
ಅಗ್ನೇ ಹವ್ಯಂ ರಕ್ಷಸ್ವ || ಇತಿ ಪುರ ಉಪಸಾದಯತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಏವ ಹವ್ಯಂ ರಕ್ಷತೇ ||೪,೧।೫||
ವಿಷ್ಣೋರ್ ಮನಸಾ ಪೂತೇ ಸ್ಥಃ || ಇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಸ್, ಯಜ್ಞಾಯೈವೈನೇ ಪುನಾತಿ ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತೋತ್ಪುನಾತ್ವ್ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾ ಉತ್ಪುನಾತಿ, ಅಗ್ನಯೇ ವೋ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನಯ ಏವೈನಾನ್ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಕರೋತಿ, ಅಥೋ ಯಸ್ಯೈ ದೇವತಾಯೈ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ ತಸ್ಯಾ ಏನಾನ್ ಜುಷ್ಟಾನ್ ಕರೋತಿ ಯದ್ ವೋ ಽಶುದ್ಧ ಆಲೇಭೇ ತಞ್ ಶುನ್ಧಧ್ವಮ್ ಇತಿ ಶುನ್ಧತ್ಯ್ ಏವೈನಾನಿ, ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ಅಸೀತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನತ್ ತ್ವಚಂ ಕರೋತಿ, ಅವಧೂತಂ ರಕ್ಷಾ ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಪ್ರತೀಚೀನಗ್ರೀವಂ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಮ್ ಉಪಸ್ತೃಣಾತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಃ ಪಶವೋ ಮೇಧಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಪೃಥುಗ್ರಾವಾಸಿ ವಾನಸ್ಪತ್ಯ ಇತಿ ಗ್ರಾವಾಣಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಜಿಹ್ವಾಸಿ ವಾಚೋ ವಿಸರ್ಜನಮ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನೇರ್ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಜಿಹ್ವಾ ವಾಚೋ ವಿಸರ್ಜನಮ್, ಯದಾ ಹಿ ಪಶವಾ ಓಷಧೀನಾಮ್ ಅಶ್ನನ್ತ್ಯ್ ಅಥ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ, ಆಯುಷೇ ವಾ ಇತಿ, ಆಯುರ್ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ಬೃಹದ್ಗ್ರಾವಾಸಿ ವಾನಸ್ಪತ್ಯ ಇತಿ ಗ್ರಾವಾಣಮ್ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ ಶಮೀಷ್ವೇತಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ ||
ಅಪಹತಂ ರಕ್ಷಃ || ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ||
ಹವಿಷ್ಕೃದ್ ಏಹಿ || ಇತಿ ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಹವಿಷ್ಕೃತ್ ತಂ ಹ್ವಯತಿ ತ್ರಿರ್ ಹ್ವಯತಿ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಮನೋರ್ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾದೇವಸ್ಯ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಸುರಘ್ನೀ ವಾಗ್ ಯಜ್ಞಾಯುಧಾನಿ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಸೀತ್ ತಸ್ಯಾ ವದನ್ತ್ಯಾ ಯಾವನ್ತೋ ಽಸುರಾ ಉಪಾಶೃಣ್ವಂಸ್ ತಾವನ್ತಸ್ ತದ್ ಅಹರ್ ನಾಭವನ್, ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಣಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಽವಸಾಯ ಯಜೇತ ಯಾವನ್ತ ಏವಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ ಯಜ್ಞಾಯುಧಾನಾಮ್ ಉಪಶೃಣ್ವನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ತೇಜ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಕುಟರುರ್ ಅಸಿ ಮಧುಜಿಹ್ವಸ್ ತ್ವಯಾ ವಯಂ ಸಂಘಾತಂಸಂಘಾತಂ ಜೇಷ್ಮೇತಿ ಸಂಘಾತಂಸಂಘಾತಂ ವಾವೈತೇನ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಜಯತಿ, ಇಷಮ್ ಆವದೋರ್ಜಮ್ ಆವದ ರಾಯಸ್ಪೋಷಮ್ ಆವದೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ||೪,೧।೬||
ವರ್ಷವೃದ್ಧಮ್ ಅಸಿ ಪ್ರತಿ ತ್ವಾ ವರ್ಷವೃದ್ಧಂ ವೇತ್ವ್ ಇತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ, ಅಸ್ನಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಪಶುಭ್ಯೋ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನಿರವಾದಯನ್ತ ತುಷೈರ್ ಓಷಧೀಭ್ಯಸ್, ಯದ್ ಆಹ ಪರಾಪೂತಂ ರಕ್ಷಃ ಪರಾಪೂತಾರಾತಿರ್ ಇತಿ, ಏತಾವತೈವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನಿರವದಯತೇ ||
ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತಾ ವಿವಿನಕ್ತು || ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾನ್ ವಿವಿನಕ್ತಿ ||
ಸುವಿಚಾ ವಿವಿಚ್ಯಧ್ವಮ್ || ಇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ಸುಫಲೀಕೃತಾನ್ ಕುರ್ಯಾತ್, ಮೇಧ್ಯಾನ್ ಏನಾನ್ ಯಜ್ಞಿಯಾನ್ ಕರೋತಿ ತ್ರಿಃ ಫಲೀಕರೋತಿ ತ್ರಿಷತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್, ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಗ್ ಅಸೀತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನತ್ ತ್ವಚಂ ಕರೋತಿ, ಅವಧೂತಂ ರಕ್ಷಾ ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಪ್ರತೀಚೀನಗ್ರೀವಂ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಮ್ ಉಪಸ್ತೃಣಾತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಃ ಪಶವೋ ಮೇಧಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ, ಅದಿತ್ಯಾಃ ಸ್ಕಮ್ಭೋ ಽಸೀತಿ ಶಮ್ಯಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಇಮೇ ವೈ ಸಹಾಸ್ತಾಮ್, ತೇ ಶಮ್ಯಾಮಾತ್ರಂಶಮ್ಯಾಮಾತ್ರಂ ವ್ಯೈತಾಮ್, ಯಞ್ ಶಮ್ಯಾಮ್ ಉಪದಧಾತಿ, ಅನಯೋರ್ ಏವ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಧಾನ್ಯಮ್ ಅಸಿ ಧಿನುಹಿ ದೇವಾನ್ ಇತಿ, ಏತಸ್ಯ ವೈ ಯಜುಷೋ ವೀರ್ಯೇಣ ಯಾವದ್ ಏಕಾ ದೇವತಾ ಕಾಮಯತೇ ಯಾವದ್ ಏಕಾ ತಾವದ್ ಅಸ್ಯಾ ಆಹುತಿಃ ಪ್ರಥತೇ ಪ್ರಥತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರಾಣಾಯ ತ್ವಾಪಾನಾಯ ತ್ವಾ ವ್ಯಾನಾಯ ತ್ವೇತಿ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಪಾನಂ ವ್ಯಾನಂ ತಾನ್ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ದೀರ್ಘಾಮ್ ಅನು ಪ್ರಸೃತಿಂ ಸಂಸ್ಪೃಶೇಥಾಮ್ ಆಯುಷೇ ವಾ ಇತಿ, ಆಯುರ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವಶ್ ಚಕ್ಷುಷಾವೇಕ್ಷಾ ಇತಿ ಮಿತ್ರಮ್ ಏವೈನಾನ್ ಕುರುತೇ ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತಾ ಹಿರಣ್ಯಪಾಣಿರ್ ಉಪಗೃಹ್ಣಾತ್ವ್ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾನ್ ಉಪಗೃಹ್ಣಾತಿ ||೪,೧।೭||
ನಿರ್ದಗ್ಧಂ ರಕ್ಷಾ ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಯದ್ ಅಧಸ್ತಾದ್ ಅಙ್ಗಾರಮ್ ಉಪವರ್ತಯತಿ, ಅಸ್ಮಿಂಸ್ ತೇನ ಲೋಕೇ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಧತ್ತೇ ಯದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ತೇನ, ಅಸಾ ಅಸ್ಮಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಽಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಭವತಿ, ಅಥೋ ದಿವೈವಾಸ್ಮಾ ಅಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಭವತಿ ಸರ್ವೇ ಽಸ್ಮಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತ್ರೀಣಿ ಸಮೀಚೀನಾನ್ಯ್ ಉಪದಧಾತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಧೃತ್ಯೈ, ಅಪಾಗ್ನೇ ಽಗ್ನಿಮ್ ಆಮಾದಂ ಜಹೀತಿ ಯ ಆಮಾತ್ ಕ್ರವ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಅಪಹತ್ಯ ದೇವಯಜನೇ ಯಜ್ಞಿಯಾ ಉಪದಧಾತಿ ಧ್ರುವಮ್ ಅಸಿ ಪೃಥಿವೀಂ ದೃಂಹೇತಿ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಏವ ದೃಂಹತಿ ಧರುಣಮ್ ಅಸ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದೃಂಹೇತಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಏವ ದೃಂಹತಿ ಧ್ರತ್ರಮ್ ಅಸಿ ದಿವಂ ದೃಂಹೇತಿ ದಿವಮ್ ಏವ ದೃಂಹತಿ ಧರ್ಮಾಸಿ ವಿಶ್ವಾ ವಿಶ್ವಾನಿ ದೃಂಹೇತಿ ದಿಶ ಏವ ದೃಂಹತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಯತ್ ಸಮಭವತ್ ಸ ಏತಾವಞ್ಶ ಏವ ಸಮಭವತ್, ಏಕಂ ವಾ ಅಗ್ರೇ ಶೀರ್ಷ್ಣಃ ಕಪಾಲಂ ಸಂಭವತಿ, ಅಥ ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಅಥ ತೃತೀಯಮ್ ಅಥ ಚತುರ್ಥಮ್ ಅಥ ಪಞ್ಚಮಮ್ ಅಥ ಷಷ್ಠಮ್ ಅಥ ಸಪ್ತಮಮ್ ಅಥಾಷ್ಟಮಮ್, ಯದ್ ಅಷ್ಟಾ ಉಪದಧಾತಿ, ಆತ್ಮಾನಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನಃ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ತಂ ಸಂಸ್ಕೃತಮ್ ಅಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಽನುಪರೈತಿ ಯದ್ ಅಷ್ಟಾ ಉಪದಧಾತಿ ಗಾಯತ್ರೀಂ ತೇನ ಛನ್ದ ಆಪ್ನೋತಿ ಯದ್ ಏಕಾದಶ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಯದ್ ದ್ವಾದಶ ಜಗತೀಂ ತೇನ, ಅಥೋ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಏವ ಛನ್ದಃಸಂಮಿತಾನ್ಯ್ ಉಪದಧಾತಿ ||
ಚಿತಃ ಸ್ಥ ಪರಿಚಿತಃ ಸ್ಥ || ಇತಿ ಯಜುಷ್ಮನ್ತಿ ಕರೋತಿ ವಸೂನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಭೃಗೂಣಾಮ್ ಅಙ್ಗಿರಸಾಂ ಘರ್ಮಸ್ಯ ತಪಸಾ ತಪ್ಯಧ್ವಮ್ ಇತಿ ಏತಾಸಾಮ್ ಏನಾನಿ ದೇವತಾನಾಂ ತಪಸಾ ತಪತಿ ||
ಯಾನಿ ಘರ್ಮೇ ಕಪಾಲಾನ್ಯ್ ಉಪಚಿನ್ವನ್ತಿ ವೇಧಸಃ |
ಪೂಷ್ಣಸ್ ತಾನ್ಯ್ ಅಪಿ ವ್ರತ ಇನ್ದ್ರವಾಯೂ ವಿಮುಞ್ಚತಾಮ್ || ಇತಿ ಯಜುಷೈವ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಯಜುಷಾ ವಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ||೪,೧।೮||
ದೇವಸ್ಯ ವಃ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಂವಪಾಮೀತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾಂ ದೇವತಾಭಿಃ ಸಂವಪತಿ ಪವಿತ್ರವತ್ ಸಂವಪತಿ ಹವಿಃ ಕರೋತಿ ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತೋತ್ಪುನಾತ್ವ್ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಾ ಉತ್ಪುನಾತಿ, ಅಪ ಉಪಸೃಜತಿ, ಅಮೃತಂ ವಾ ಆಪಸ್, ಅಮೃತಮ್ ಏವ ಹವಿಃ ಕರೋತಿ ಸಮ್ ಆಪಾ ಓಷಧೀಭಿರ್ ಗಛನ್ತಾಮ್, ಸಮ್ ಓಷಧಯೋ ರಸೇನ ಸಂ ರೇವತೀರ್ ಜಗತೀರ್ ಇತಿ, ಅನ್ಯಾ ವಾ ಏತಾಸಾಮ್ ಅನ್ಯಾ ಜಿನ್ವನ್ತಿ, ಆಪಾ ಓಷಧೀರ್ ಜಿನ್ವನ್ತಿ, ಓಷಧೀರ್ ಅಪಃ ಶಿವಾಃ ಶಿವಾಭಿಃ ಸಮಸೃಕ್ಷತಾಪಾ ಇತಿ, ಆಪೋ ವೈ ರೇವತೀಸ್, ಓಷಧಯೋ ಮಧುಮತೀಃ ಪಶವೋ ಜಗತೀಸ್, ಅಪ ಓಷಧೀಃ ಪಶೂಂಸ್ ತಾನ್ ಅಸ್ಮೈ ಸಂಸೃಜ್ಯೈಕಧಾ ಮಧುಮತಃ ಕರೋತಿ ||
ಮಖಸ್ಯ ಶಿರೋ ಽಸಿ || ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಮಖಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಏತಞ್ ಶಿರಃ ಕ್ರೀಯತೇ ಸೀದನ್ತು ವಿಶಸ್, ಜನಯತ್ಯೈ ತ್ವೇತಿ ಮಿಥುನಮ್ ಏವ ಕರೋತಿ ಘರ್ಮೋ ಽಸಿ ವಿಶ್ವಾಯುಸ್, ಘರ್ಮ ಘರ್ಮೇ ಶ್ರಯಸ್ವ, ಉರು ಪ್ರಥಸ್ವ, ಉರು ತೇ ಯಜ್ಞಪತಿಃ ಪ್ರಥತಾಮ್ ಇತಿ ಪ್ರಥಯತ್ಯ್ ಏವೈನಂ ||
ಪ್ರತಿ ಪ್ರಥಸ್ವ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉತ ದ್ಯಾಮ್ || ಇತಿ, ಇಮೇ ಏವ ಪ್ರಥಯತಿ ಘರ್ಮೋ ವಾ ಏಷೋ ಽರ್ಧಮಾಸೇಽರ್ಧಮಾಸೇ ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ ಸ ಈಶ್ವರೋ ಽಶಾನ್ತಸ್ ತೇಜಸಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ನಿರ್ದಹಸ್, ಯತ್ ಪರ್ಯಗ್ನಿಂ ಕರೋತಿ ಪಶುಮ್ ಏವ ಕರೋತಿ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅನಿರ್ದಾಹಾಯ ತ್ರಿಃ ಪರ್ಯಗ್ನಿಂ ಕರೋತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯ ಏವೈನಂ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಶಮಯತಿ ಪುರೋಡಾಶಂ ವಾ ಅಧಿಶ್ರಿತಂ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಜಿಘಾಂಸನ್, ಸ ನಾಕೋ ನಾಮ ದಿವಿ ರಕ್ಷೋಹಾಗ್ನಿಃ ಸೋ ಽಸ್ಮಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಾಹನ್ ಯದ್ ಆಹ ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಶ್ರಪಯತು ವರ್ಷಿಷ್ಠೇ ಅಧಿ ನಾಕೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಶಿರೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶಃ ಕೇಶಾ ವೇದಸ್, ಯಥಾ ಶೀರ್ಷ್ಣಃ ಕಪಾಲಾನ್ಯ್ ಏವಂ ಕಪಾಲಾನಿ ಯಥಾ ಮಸ್ತಿಷ್ಕ ಏವಂ ಪುರೋಡಾಶಃ ಸುಶೃತಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಮೇಧ್ಯತ್ವಾಯ ಯತ್ ಪುರೋಡಾಶಂ ನಾಭಿವಾಸಯೇದ್ ಆವಿರ್ ಮಸ್ತಿಷ್ಕಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಅಭಿವಾಸಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಗುಹಾ ಮಸ್ತಿಷ್ಕಸ್ ತ್ವಚಂ ಗ್ರಾಹಯತಿ ತಸ್ಮಾನ್ ಮಸ್ತಿಷ್ಕಃ ಪರಿತತೋ ಭಸ್ಮನಾಭ್ಯ್·ಹತಿ ತಸ್ಮಾನ್ ಮಾಂಸೇನಾಸ್ಥಿ ಛಿನ್ನಂ ಜ್ವಾಲೈರ್ ಅಭಿವಾಸಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಕೇಶೈಃ ಶಿರಶ್ ಛಿನ್ನಮ್, ಯತ್ ತ್ವಚಮ್ ಅಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ಭಸ್ಮನಾಭಿವಾಸಯೇತ್ ಪಲಿತಂಭಾವುಕೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾತ್, ಜ್ವಾಲೈರ್ ಅಭಿವಾಸಯತಿ, ಅಪಲಿತಂಭಾವುಕೋ ಽಧ್ವರ್ಯುರ್ ಭವತಿ ತೇ ವೈ ದೇವಾಸ್ ತಂ ನಾವಿನ್ದನ್ ಯಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕ್ರೂರಮ್ ಆರ್ಕ್ಷ್ಯಾಮಹಾ ಇತಿ ಸೋ ಽಗ್ನಿರ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಅಹಂ ವಸ್ತಂ ಜನಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕ್ರೂರಮ್ ಆರ್ಕ್ಷಧ್ವಾ ಇತಿ ಸೋ ಽಪೋ ಽಙ್ಗಾರೇಣಾಭ್ಯಪಾತಯತ್ ತತ ಏಕತೋ ಽಜಾಯತ ದ್ವಿತೀಯಮ್, ತತೋ ದ್ವಿತಸ್ ತೃತೀಯಮ್, ತತಸ್ ತ್ರಿತಸ್, ಯದ್ ಅದ್ಭ್ಯೋ ಽಧಿನಿರಮಿಮೀತ ತದ್ ಆಪೇಯಾನಾಮ್ ಆಪೇಯತ್ವಮ್, ಯದ್ ಆತ್ಮನೋ ಽಧಿನಿರಮಿಮೀತ ತದ್ ಆತ್ಮೇಯಾನಾಮ್ ಆತ್ಮೇಯತ್ವಮ್ ಅನ್ತರ್ವೇದಿ ಜುಹೋತಿ ತದ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಅಭಿಘಾರಯತಿ ಶೃತತ್ವಾಯ ಶೃತಕಾಮಾ ಹಿ ದೇವಾಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಅತಿಮೃಜಾನಾ ಆಯನ್, ಸೂರ್ಯಾಭ್ಯುದಿತೇ ತೇ ಽಮೃಜತ ಯಂ ಸುಪ್ತಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭ್ಯುದೇತಿ ಸೂರ್ಯಾಭ್ಯುದಿತಃ ಸೂರ್ಯಾಭಿನಿಮ್ರುಕ್ತೇ ಸೂರ್ಯಾಭಿನಿಮ್ರುಕ್ತಃ ಶ್ಯಾವದತಿ ಶ್ಯಾವದನ್ ಕುನಖಿನಿ ಕುನಖೀ, ಅಗ್ರೇದಧುಷ್ಯ್ ಅಗ್ರೇದಧುಃ ಪರಿವಿತ್ತೇ ಪರಿವಿತ್ತಃ ಪರಿವಿವಿದಾನೇ ಪರಿವಿವಿದಾನಸ್, ವೀರಹಣಿ ವೀರಹಾ ಭ್ರೂಣಹನಮ್ ಏನೋ ನಾತ್ಯೇತಿ ||೪,೧।೯||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದಾ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಂ ದೇವತಾಭಿರ್ ಆದತ್ತೇ ಸಹಸ್ರಭೃಷ್ಟಿಃ ಶತತೇಜಾ ಇತಿ ವಜ್ರಂ ವಾ ಏತತ್ ಸಂಶ್ಯತಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಪ್ರಹರಿಷ್ಯನ್ ಪೃಥಿವಿ ದೇವಯಜನಿ ಮಾ ಹಿಂಸಿಷಂ ತಾ ಓಷಧೀನಾಂ ಮೂಲಮ್ ಇತಿ, ಓಷಧೀನಾಮ್ ಅಹಿಂಸಾಯೈ ವ್ರಜಂ ಗಛ ಗೋಸ್ಥಾನಮ್ ಇತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ವ್ರಜೋ ಗೋಸ್ಥಾನಸ್, ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ವ್ರಜಂ ಗೋಸ್ಥಾನಂ ಕರೋತಿ ವರ್ಷತು ತೇ ಪರ್ಜನ್ಯಾ ಇತಿ ಪರ್ಜನ್ಯಾದ್ ಏವ ವೃಷ್ಟಿಂ ವನುತೇ ಬಧಾನ ದೇವ ಸವಿತಃ ಶತೇನ ಪಾಶೈಃ ಪರಮಸ್ಯಾಂ ಪರಾವತೀತಿ ದ್ವೌ ವಾವ ಪುರುಷಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೌ ಯಂ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಶ್ ಚೈನಂ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಾ ಏವ ಬಧ್ನಾತಿ ಪರಮಸ್ಯಾಂ ಪರಾವತಿ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಸ್ ತಮ್ ಅತ್ರ ಬಧಾನ ಸೋ ಽತೋ ಮಾ ಮೋಚೀತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ದ್ರಪ್ಸಸ್ ತೇ ದಿವಂ ಮಾ ಸ್ಕಾನ್ ಇತಿ ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ರಸಃ ಸ ದ್ರಪ್ಸಸ್ ತಮ್ ಇಮಂ ಪ್ರಜಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಮ್ ಅಸ್ಯಾಂ ಯಛತಿ, ಅಸ್ಕನ್ದಾಯ ||
ಅರರುಸ್ ತೇ ದ್ಯಾಂ ಮಾ ಪಪ್ತತ್ || ಇತಿ, ಅರರುರ್ ವೈ ನಾಮಾಸುರ ಆಸೀತ್ ಸ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉಪಮ್ರುಚ್ಯಾಶಯತ್ ತಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಚಾಯತ್ ತಮ್ ಅಪಾರರುಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅದೇವಯಜನಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಪಾಹನ್, ಸ ದಿವಮ್ ಅಪಿಪತಿಷತ್ ತಮ್ || ಅರರುಸ್ ತೇ ದ್ಯಾಂ ಮಾ ಪಪ್ತತ್ || ಇತಿ ದಿವಃ ಪ್ರತ್ಯನುದತ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂ ಸ್ತಮ್ಬಯಜುರ್ ಹರತ್ಯ್ ಏಭ್ಯೋ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿರ್ಭಜತಿ ತ್ರಿಃ ಕೃತ್ವೋ ಹರತಿ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯ ಏವ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿರ್ಭಜತಿ ತೂಷ್ಣೀಂ ಚತುರ್ಥಂ ಹರತಿ ಯೋ ಲೋಕೋ ನಿರುಕ್ತೋ ಽಪರಿಮಿತಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿರ್ಭಜತಿ, ಅಸುರಾಣಾಂ ವಾ ಇಯಂ ಪೃಥಿವ್ಯ್ ಆಸೀತ್ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ ದತ್ತ ನೋ ಽಸ್ಯಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತಿ ತೇ ವೈ ಸ್ವಯಮ್ ಏವ ಬ್ರೂಧ್ವಮ್ ಇತಿ ತತೋ ವೈ ವಸವಃ ಪ್ರಾಚೀಂ ದಿಶಮ್ ಉದಜಯನ್ ರುದ್ರಾ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾಃ ಪ್ರತೀಚೀಮ್, ಮರುತಾ ಉದೀಚೀಮ್, ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಇಮಾಮ್ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವಿನ್ದನ್ತ ತತೋ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ನಿರಭಜನ್, ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್, ಯದ್ ಏವಮ್ ಏತಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ವೇದಿಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಇಮಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಅಸ್ಯಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿರ್ಭಜತಿ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವೈ ಮೇಧ್ಯಂ ಚಾಮೇಧ್ಯಂ ಚ ವ್ಯುದಕ್ರಾಮತ್ ಪ್ರಾಚೀನಮ್ ಉದೀಚೀನಂ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಉದಕ್ರಾಮತ್, ದಕ್ಷಿಣಾ ಪ್ರತೀಚೀನಮ್ ಅಮೇಧ್ಯಮ್, ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಉದೀಚೀಂ ವೇದಿಂ ಪ್ರವಣಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ಮೇಧ್ಯಾನ್ ಏನಾನ್ ಯಜ್ಞಿಯಾನ್ ಕರೋತಿ, ಅಥೋ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಉದ್ಘ್ನನ್ತಃ ಕ್ರೂರಮ್ ಅಕ್ರಂಸ್ ತದ್ ಅಕ್ರೂರಮ್ ಅಕಸ್ ತಞ್ ಶಮಯತಿ, ಅಥೋ ಮೇಧ್ಯಸ್ಯ ಚೈವಾಮೇಧ್ಯಸ್ಯ ಚ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ಪ್ರಾಞ್ಚೌ ಬಾಹೂ ನಯತಿ, ಆಹವನೀಯಂ ತೇನ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪ್ರತೀಚೀ ಶ್ರೋಣೀ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಮೂಲಂ ವೈ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅನೂತ್ಪಿಬನ್ತಿ ಯನ್ ನಖೇನ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ ಕುನಖೀ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ಫ್ಯೇನ ಛಿನತ್ತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಸ್ಫ್ಯಸ್, ವಜ್ರೇಣೈವ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಹನ್ತಿ ||೪,೧।೧೦||
ಯೋ ವೈ ಸ್ರುಚಾಂ ಯೋಗಮ್ ಅವಿದ್ವಾನ್ ಅಧ್ವರ್ಯಾ ಇತಿ ಹೂತಃ ಪ್ರತಿಶೃಣೋತ್ಯ್ ಆ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚತೇ ಽಪಶುರ್ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಃ ಸ್ರುಚಾಂ ಯೋಗಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಧ್ವರ್ಯಾ ಇತಿ ಹೂತಃ ಪ್ರತಿಶೃಣೋತಿ ನ ದೇವತಾಭ್ಯಾ ಆವೃಶ್ಚತೇ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ ದ್ಯೌರ್ ಜುಹೂಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಉಪಭೃತ್ ಪೃಥಿವೀ ಧ್ರುವಾ ದಿಶ ಆಜ್ಯಧಾನೀ, ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸ್ರುವಃ ಸ ಯತ್ || ಓಂ ಶ್ರಾವಯ || ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಜುಹ್ವಂ ತೇನ ಯುನಕ್ತಿ ||
ಅಸ್ತು ಶ್ರೌಷಟ್ || ಇತ್ಯ್ ಉಪಭೃತಮ್ ||
ಯಜ || ಇತಿ ಧ್ರುವಾಮ್ ||
ಯೇ ಯಜಾಮಹೇ || ಇತ್ಯ್ ಆಜ್ಯಧಾನೀಮ್, ವಷಟ್ಕಾರೇಣ ಸ್ರುವಮ್, ಜುಹ್ವಾ ಅಧಿ ಧ್ರುವಾಮ್ ಅಭಿಘಾರಯತಿ ಧ್ರುವಾಯಾ ಅಧಿ ಜುಹ್ವಮ್ ಅಸೌ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯೈ ಪ್ರಯಚ್ಛತೀಯಮ್ ಅಮುಷ್ಯೈ ಸಂತತಮ್ ಅಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವ್ಯವಛಿನ್ನಂ ಪ್ರದೀಯತೇ ಽಸ್ಮಿಂಸ್ ಚ ಲೋಕೇ ಽಮುಷ್ಮಿಂಶ್ ಚ ಪೂರ್ವಾಸ್ಯ ಜನತಾಮಾಯತಃ ಕೀರ್ತಿರ್ ಆಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೪,೧।೧೧||
ಘೃತಂ ಚ ವೈ ಮಧು ಚ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಆಸೀತ್, ಯತೋ ಮಧ್ವ್ ಆಸೀತ್ ತತಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ತಸ್ಮಾನ್ ಮಧೋಃ ಪ್ರಜಾನನಮ್ ಅಸ್ತಿ ತಸ್ಮಾನ್ ಮಧುನಾ ನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ಯಾತಯಾಮಂ ಹಿ ತತ್, ಆಜ್ಯೇನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ, ಅಯಾತಯಾಮಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಘೃತಮ್ ಅಯಾತಯಾಮಾ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಽಧಿಶ್ರಯತಿ ಪತ್ನ್ಯ್ ಅವೇಕ್ಷತೇ, ಅನ್ವಾರಮ್ಭೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪತ್ನ್ಯಾಸ್, ಯಜ್ಞಮ್ ಏನಾಮ್ ಅನ್ವಾರಮ್ಭಯತಿ, ಅಥೋ ಯತ್ ಪತ್ನೀ ಯಜ್ಞೇ ಕರೋತಿ ಮಿಥುನಂ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ, ಅಮೇಧ್ಯಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಯಜ್ಞಿಯಂ ಯತ್ ಪತ್ನ್ಯ್ ಅವೇಕ್ಷತೇ, ಆಹವನೀಯೇ ಽಧಿಶ್ರಯತಿ ಪುನಾತ್ಯ್ ಏವೈನಾನ್ ಮೇಧ್ಯಮ್ ಏನದ್ ಯಜ್ಞಿಯಂ ಕರೋತಿ ಸ್ಫ್ಯಸ್ಯ ವರ್ತ್ಮ ಸಾದಯತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತೋತ್ಪುನಾತ್ವ್ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನದ್ ಉತ್ಪುನಾತಿ ಹವಿರ್ ಅಸಿ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಇತಿ ದ್ವಾದಶೈತಾ ವ್ಯಾಹೃತಯಸ್, ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ವಾ ಏತತ್ ತೇಜ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಉಭಯತೋ ವೈಶ್ವಾನರಂ ಭವತಿ, ಉಭಯತೋ ವೈಶ್ವಾನರಂ ಹ್ಯ್ ಏತತ್, ನಿಷ್ಟೇಜಾ ಅಸ್ಯ ನಿರ್ವೀರ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಜಾಯತೇ, ಅಥೋ ಮೃಧ್ರತರ ಏವ ಭವತಿ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚ ಸಂಯತ್ತಾ ಆಸನ್, ಸ ಇನ್ದ್ರ ಏತಮ್ ಅವಕಾಶಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತೇನಾಸುರಾನ್ ಅಭ್ಯಭವತ್, ಅಭಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಯಜ್ಞೇನ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಯಜತೇ, ಆಜ್ಯೇನಾನ್ಯಾನಿ ಹವೀಂಷ್ಯ್ ಅಭಿಘಾರಯನ್ತಿ ಕೇನಾಜ್ಯಮ್ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಸತ್ಯೇನ ವಾ ಆಜ್ಯಮ್ ಅಭಿಘೃತಮ್, ಯದ್ ಆಹ ಸತ್ಯೇನ ತ್ವಾಭಿಘಾರಯಾಮೀತಿ ಚಕ್ಷುರ್ ವೈ ಸತ್ಯಮ್, ಚಕ್ಷುರ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರದಧಾತಿ ಸಂಮೀಲ್ಯೈತದ್ ಯಜುರ್ ವದತಿ ನ ಚಕ್ಷುಃ ಪ್ರದಧಾತಿ, ಆಜ್ಯಂ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞಸ್ ವಿಷ್ಣುಃ ||
ಇದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ ವಿಚಕ್ರಮೇ ತ್ರೇಧಾ ನಿದಧೇ ಪದಾ |
ಸಮೂಢಮ್ ಅಸ್ಯ ಪಾಂಸುರೇ || ಇತಿ ಯದ್ ಓದನಪಚನೇ ಽಧಿಶ್ರಿತ್ಯಾಥ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಽಥಾಹವನೀಯೇ ಽಧಿಶ್ರಯತಿ, ಏತದ್ ವಾವ ತತ್ ತ್ರಿರ್ ವಿಷ್ಣುರ್ ವಿಕ್ರಮತೇ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ ರಕ್ಷಾ ಇತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಸ್ರುಚಃ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಪುನಾತ್ಯ್ ಏವೈನಾಸ್, ಮೇಧ್ಯಾ ಏನಾ ಯಜ್ಞಿಯಾಃ ಕರೋತಿ ||
ಅನಿಶಿತಾಃ ಸಪತ್ನಕ್ಷಯಣೀಃ | ಇತಿ, ಅನಿಶಿತಾ ಹ್ಯ್ ಏತಾಃ ಸಪತ್ನಕ್ಷಯಣೀಃ ಸ್ರುವಂ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಪುಮಾಂಸಂ ವಾ ಆಸಾಂ ತದ್ ಅಗ್ರೇ ಸಂಶ್ಯತಿ, ಅಥ ಜುಹ್ವಮ್ ಅಥೋಪಭೃತಮ್ ಅಥ ಧ್ರುವಾಮ್ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸ್ರುವಸ್, ದ್ಯೌರ್ ಜುಹೂಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಉಪಭೃತ್ ಪೃಥಿವೀ ಧ್ರುವಾ, ಇಮಾನ್ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ, ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯ ಆತ್ಮಾನಂ ಪರಿದತ್ತೇ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ಜುಹ್ವಮ್ ಅಗ್ರೇ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ, ಆತ್ಮಾ ವೈ ಜುಹೂಸ್, ಆತ್ಮಾನಮ್ ಏವೋಪೈತಿ, ಅಥೋಪಭೃತಮ್, ಪ್ರಜಾ ವಾ ಉಪಭೃತ್ ಪ್ರಜಾಮ್ ಏವೋಪೈತಿ ಪರೇವ ಹ್ಯ್ ಆತ್ಮನಃ ಪ್ರಜಾ, ಅಥ ಧ್ರುವಾಮ್, ಪಶವೋ ವೈ ಧ್ರುವಾ ಪಶೂನ್ ಏವೋಪೈತಿ ಪರ ಇವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಯಾಃ ಪಶವಸ್, ಯದ್ ಉತ್ತಾನಾಃ ಸಂಮೃಜ್ಯಾದ್ ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯುಕಂ ರೇತಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯನ್ ನೀಚೀರ್ ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯುಕಂ ರೇತಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಿರಶ್ಚೀಃ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ತಿರ್ಯಗ್ ವೈ ರೇತಃ ಸಿಚ್ಯತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯುಕಂ ರೇತೋ ಭವತಿ ಯದ್ ಅಗ್ರೇಣ ಮುಖಂ ದಣ್ಡಂ ಚ ಸಂಮೃಜ್ಯಾದ್ ರಕ್ಷೋಭ್ಯಶ್ ಚಾಭುವೇಭ್ಯಶ್ ಚ ಸಮದಂ ದಧ್ಯಾತ್, ಅಗ್ರೇಣ ಮುಖಂ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಜಘನೇನ ದಣ್ಡಮ್, ನ ರಕ್ಷೋಭ್ಯಶ್ ಚಾಭುವೇಭ್ಯಶ್ ಚ ಸಮದಂ ದಧಾತಿ, ಅನ್ತರತೋ ಜುಹ್ವಂ ಪ್ರಾಚೀಂ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಬಹಿಷ್ಟಾತ್ ಪ್ರತೀಚೀಮ್, ಬಹಿಷ್ಟಾದ್ ಉಪಭೃತಂ ಪ್ರಾಚೀಮ್ ಅನ್ತರತಃ ಪ್ರತೀಚೀಮ್, ಸರ್ವತಃ ಸಮಾಹಾರ್ಯ ಧ್ರುವಾಮ್, ಪ್ರಾಣಾನ್ ಏವಾಸ್ಯ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಕಲ್ಪಯತಿ ಯಜಮಾನದೇವತ್ಯಾ ವೈ ಜುಹೂರ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯದೇವತ್ಯೋಪಭೃತ್, ಚತುರ್ ಗೃಹ್ಣಞ್ ಜುಹ್ವಾಂ ಭೂಯಾ ಆಜ್ಯಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಷ್ಟೌ ಗೃಹ್ಣನ್ನ್ ಉಪಭೃತಿ ಕನೀಯಸ್, ಉಪಸ್ತಿಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅಕೃತ ||೪,೧।೧೨||
ಬಹ್ವೀರ್ ಆಸಾದಯೇತ್, ಯಾವತೀರ್ ವೈ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀರ್ ಆಸಾದಯತಿ ತಾವತೀರ್ ಅಸ್ಯಾಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಆಪಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಬಹ್ವೀರ್ ಆಸಾದ್ಯಾಸ್, ಅಗ್ನೇರ್ ಮೇಧ್ಯೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಕೃಷ್ಣೋ ಭೂತ್ವಾ ವನಸ್ಪತೀನ್ ಪ್ರಾವಿಶತ್, ಯದ್ ಆಹ ಕೃಷ್ಣೋ ಽಸ್ಯ್ ಆಖರೇಷ್ಠಾ ಅಗ್ನಯೇ ಘೃತಂ ಭವೇತಿ ತಮ್ ಏವ ಮೇಧಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ವೇದಿರ್ ಅಸಿ ಬರ್ಹಿಷೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಾಮೀತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ಬರ್ಹಿಃ ಪೃಥಿವೀ ವೇದಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾ ಸ್ವಗಾಕರೋತಿ ಯದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯಾಧಸ್ತಾತ್ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ವೃಷ್ಟಾದ್ ಅಧಸ್ತಾದ್ ಓಷಧಯೋ ಜಾಯನ್ತೇ |
ಊರ್ಜಾ ಪೃಥಿವೀಂ ಯಛತ | ಇತಿ, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಅಧಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮಾಂ ಪ್ರಜಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ತುಪೋ ಽಸೀತಿ ಮುಖತಃ ಪ್ರಸ್ತರಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಮುಖ್ಯಮ್ ಏನಂ ತೇನ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಂ ಕರೋತಿ ಯಾವದ್ ಧಸ್ತೇನ ಪರ್ಯಾಪ್ನುಯಾತ್ ತಾವನ್ತಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಅಕ್ಷೋಧುಕೋ ಯಜಮಾನೋ ಭವತಿ ನೋರ್ಧ್ವಮ್ ಉನ್ಮೃಜ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಅಸ್ಯ ವಿತ್ತಂ ವೇದ್ಯಂ ತತ್ ಪ್ರಮೃಜ್ಯಾನ್ ನಾವಾಚೀನಮ್ ಅವಮೃಜ್ಯಾತ್, ಯದ್ ಏನಮ್ ಆಗಮಿಷ್ಯತ್ ತತ್ ಪ್ರತಿನುದೇತ ನ ವಿಧೂನುಯಾತ್ ಪ್ರಜಾಂ ಪಶೂನ್ ವಿಧೂನುಯಾತ್, ಯದ್ ಉಪತಿಷ್ಠೇತ್ ತದ್ ಉಪಸಂಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಯಥಾಶಿತಾಯೋಪಚಿನೋತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಏವ ತದ್ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಶುಲ್ಬಂ ಸ್ತೃಣಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣತೋ ನೀವೀಸ್, ಉರು ಪ್ರಥಸ್ವೋರ್ಣಮ್ರದಮ್ ಇತಿ ಪ್ರಥಯತ್ಯ್ ಏವೈನತ್ ಸ್ವಾಸಸ್ಥಂ ದೇವೇಭ್ಯಾ ಇತಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನತ್ ಕರೋತಿ ಪ್ರಸ್ತರಂ ಧಾರಯನ್ ಪರಿಧೀನ್ ಪರಿದಧಾತಿ ಸ್ವಯಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನ ಆತ್ಮಾನಂ ಪರಿಧತ್ತೇ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ನ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪರಿದಧಾತಿ, ಉದ್ಯನ್ ವಾ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯೋ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಾಹತ, ಉದ್ಯನ್ನ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯೋ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ, ಊರ್ಧ್ವೇ ಸಮಿಧಾ ಆದಧಾತಿ, ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಅಸ್ಮಾತ್ ತೇನ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ ದ್ವೇ ಆದಧಾತಿ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ವಿಧೃತೀ ಸ್ಥಾ ಇತಿ ವಿಧೃತೀ ಏವೈನೇ ಕರೋತಿ ||
ಅದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವೋಪಸ್ಥೇ ಸಾದಯಾಮಿ || ಇತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಸೀಷದತ್, ವಸೂನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಸದೋ ಽಸೀತಿ, ಏತಾ ವಾ ಏತಾಮ್ ಅಗ್ರೇ ದೇವತಾಮ್ ಅಭ್ಯಜಯನ್, ತಾಭ್ಯ ಏವೈನತ್ ಸದಃ ಕರೋತಿ ದ್ಯೌರ್ ಅಸಿ ಜನ್ಮನಾ ಜುಹೂರ್ ನಾಮ ಪ್ರಿಯಾ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯೇಣ ನಾಮ್ನಾ ಧ್ರುವೇ ಸದಸಿ ಸೀದೇತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಆಸಾಂ ಪ್ರಿಯಂ ನಾಮ ಯದ್ ಘೃತವತ್ ತದ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತಾ ವಿಷ್ಣೋ ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ ಯಜ್ಞಮ್, ಪಾಹಿ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್, ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಯಜ್ಞನ್ಯಮ್ ಇತಿ ಯಥಾಹೈಷ ತೇ ಭಾಗಸ್ ತಂ ರಕ್ಷಸ್ವೇತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ವಿಷ್ಣುಮ್ ಆಹೈತತ್ ತಾ ಆಜ್ಯಂ ತದ್ ರಕ್ಷಸ್ವೇತಿ ವೇದಿರ್ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತಾಂ ದೇವಾ ವೇದೇನಾವಿನ್ದನ್, ತದ್ ವೇದಸ್ಯ ವೇದತ್ವಮ್, ಸ್ತ್ರೀ ವೇದಿಃ ಪುಮಾನ್ ವೇದಸ್, ಯದ್ ವೇದೇನ ವೇದಿಂ ಸಂಮಾರ್ಷ್ಟಿ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ಸಂತತಮ್ ಆಹವನೀಯಾತ್ ಸ್ತೃಣನ್ನ್ ಏತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯೈ ತಂ ಸಂತತಮ್ ಉತ್ತರೇ ಽರ್ಧಮಾಸೇ ಽಭಿಯಜತೇ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ವಾ ಏಷ ಪರಿವೇಷ್ಟಾ ಯದ್ ಉಪವೇಷಸ್, ಋದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ವೇಶಾ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ ಉಪಹನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರತೀಚೀನಾವಸಿತಾ ವೇಶಾಃ ಸ್ಥವಿಮತ ಉಪಹನ್ತಿ, ಅನತಿವಾದಿನ ಏನಂ ವೇಶಾ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವಸ್ಮೈ ವೈ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರೀಯತೇ ಸರ್ಪೋ ವಾ ಉಪವೇಷಸ್, ವಲ್ಮೀಕ ಉತ್ಕರಸ್, ಯದ್ ಉಪವೇಷಮ್ ಉತ್ಕರ ಉಪಹನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ಪಾಣಾಂ ವಲ್ಮೀಕೋ ಗೃಹಾಃ ||೪,೧।೧೩||
[ಪುಟ ೪,೧೯]
ಭುವನಮ್ ಅಸಿ || ಇತಿ ಭೂತಿಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ||
ವಿಪ್ರಥಸ್ವ || ಇತಿ ಪ್ರಥಯತ್ಯ್ ಏವೈನತ್, ಇತ ಇನ್ದ್ರಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಕೃಣೋದ್ ದೇವತಾಭಿಃ ಸಮಾರಭ್ಯೇತಿ, ಅತೋ ಹೀನ್ದ್ರಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಕೃಣೋದ್ ದೇವತಾಭಿಃ ಸಮಾರಭ್ಯ ||
ಜುಹ್ವ್ ಏಹಿ, ಅಗ್ನಿಷ್ ಟ್ವಾ ಹ್ವಯತಿ ದೇವಾನ್ ಯಕ್ಷ್ಯಾವೋ ದೇವಯಜ್ಯಾಯೈ, ಉಪಭೃದ್ ಏಹಿ ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಹ್ವಯತಿ ದೇವಾನ್ ಯಕ್ಷ್ಯಾವೋ ದೇವಯಜ್ಯಾಯೈ || ಇತಿ ನ ವಾ ಏತೇ ಅವಿದುಷಾ ಸ್ವಾದಾನೇ ಇವ ವರುಣಪಾಶಾನ್ ಹ್ಯ್ ಆಕ್ರಾಮತಿ, ಏತಾಭಿರ್ ಏನೇ ದೇವತಾಭಿರ್ ಆದತ್ತೇ ವರುಣಪಾಶಾನಾಮ್ ಅನಾಕ್ರಮಾಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸೀತ್ಯ್ ಅತಿಕ್ರಾಮತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನವಕ್ರಾಮಾಯ, ಊರ್ಧ್ವೋ ಅಧ್ವರೋ ದಿವಿಸ್ಪೃಗ್ ಅಹ್ರುತೋ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಪತೇರ್ ಇತ್ಯ್ ಋಜುಮ್ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಆಘಾರಮ್ ಆಘಾರಯತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಹೂರ್ಛಾಯ, ಇನ್ದ್ರವಾನ್ತ್ ಸ್ವವಾನ್ ಇತಿ ಸೇನ್ದ್ರಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಕೃತ, ಅಥೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ತೇನಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||
ವಸುಮತಸ್ ತೇ ಛಾಯಾಮ್ ಉಪಸ್ಥೇಷಮ್ || ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ವಸುಮಾನ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಏವ ಛಾಯಾಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ, ಋಜುಮ್ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಆಘಾರಮ್ ಆಘಾರಯೇತ್ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಆಘಾರಃ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಯಜಮಾನ ಏತಿ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯಾಘಾರ್ಯ ಕೃಧು ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಸ್ಯ ಛಿನತ್ತಿ ತಾಜಕ್ ಪ್ರಮೀಯತೇ ಶಿರೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ ಆಘಾರಸ್, ಆತ್ಮಾಜ್ಯಮ್, ಯದ್ ಆಘಾರಮ್ ಆಘಾರ್ಯೋಪಭೃತಾ ಸಮಞ್ಜ್ಯಾಞ್ ಶಿರೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಛಿನ್ದ್ಯಾತ್, ಆಜ್ಯಧಾನ್ಯಾ ಸಮನಕ್ತಿ || ಸಮಕ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿನಾ ಹವಿಃ ಸಮಕ್ತಂ ಹವಿಷಾ ಘೃತಮ್ || ಇತಿ, ಆತ್ಮನ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತ್ಯಧಾತ್, ಅಥೋ ಮನ ಏವ ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ಸ್ತನಂ ಸ್ತನಿನೀಃ ಪ್ರಜಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ಕಿಮ್ ಅಸ್ತನಾ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ, ಅಪ್ತುಭೀ ರಿಹಾಣಾ ವ್ಯನ್ತು ವಯಾ ಇತಿ, ಏತದ್ ವಾವ ತಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ವಶಾ ಪೃಶ್ನಿರ್ ಭೂತ್ವಾ ಮರುತೋ ಗಛೇತಿ ಮರುತೋ ವೈ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಈಶತೇ ತೇ ಽಸ್ಮೈ ವೃಷ್ಟಿಂ ನಿನಯನ್ತಿ ತತೋ ನೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾವತೇತಿ ಮರುದ್ಭ್ಯ ಏವ ವೃಷ್ಟಿಂ ವನುತೇ ಚಕ್ಷುಷ್ಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ಪಾಹೀತಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪಾತಿ ಶ್ರೋತ್ರಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮೇ ಪಾಹೀತಿ ಶ್ರೋತ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪಾತಿ ತನೂಪಾ ಅಗ್ನೇ ಽಸಿ ತನ್ವಂ ಮೇ ಪಾಹೀತಿ ತನ್ವಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪಾತಿ ಯನ್ ಮೇ ಅಗ್ನ ಊನಂ ತನ್ವಸ್ ತನ್ ಮಾ ಆಪೃಣೇತಿ, ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ||
ಯಂ ಪರಿಧಿಂ ಪರ್ಯಧತ್ಥಾ ಅಗ್ನೇ ದೇವ ಪಣಿಭಿರ್ ವೀಯಮಾನಃ |
ತಂ ತ ಏತಮ್ ಅನು ಜೋಷಂ ಭರಾಮಿ ನೇದ್ ಏಷ ಯುಷ್ಮದ್ ಅಪಚೇತಯಾತೈ || ಇತಿ ಯಜುಷೈವ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಯಜುಷಾ ವಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಸಂಸ್ರಾವಭಾಗಾಃ ಸ್ಥೇಷಾ ಬೃಹನ್ತಾ ಇತಿ ಪರಿಧೀನ್ ಪ್ರಹೃತ್ಯಾಭಿಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಯೋ ವಾ ಏತೇ ತಾನ್ ಪ್ರೀಣಾತಿ ತಾಞ್ ಶಮಯತಿ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಸ ತ್ವಾ ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯೋ ಯತೋ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ತತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತೀತಿ ದೇವಾ ಗಾತುವಿದೋ ಗಾತುಂ ವಿತ್ತ್ವಾ ಗತುಮ್ ಇತ ಮನಸಸ್ಪತೇ ಸುಧಾತ್ವ್ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ವಾತೇ ಧಾಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಅತೋ ವಾ ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ತದ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ||೪,೧।೧೪||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಏಕ ಆಸೀತ್ ಸೋ ಽಕಾಮಯತ ಬಹುಃ ಸ್ಯಾಂ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ ಸ ಮನಸಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಧ್ಯಾಯತ್ ಸೋ ಽನ್ತರ್ವಾಣ್ ಅಭವತ್ ಸ ವಿಜಾಯಮಾನೋ ಗರ್ಭೇಣಾತಾಮ್ಯತ್ ಸ ತಾನ್ತಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಶ್ಯಾವೋ ಽಭವತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಾನ್ತಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಶ್ಯಾವ ಇವ ಭವತಿ ತಸ್ಯ ವಾ ಅಸುರ್ ಏವಾಜೀವತ್ ತೇನಾಸುನಾಸುರಾನ್ ಅಸೃಜತ ತದ್ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅಸುರತ್ವಮ್, ಸ ಯಸ್ ತದ್ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅಸುರತ್ವಂ ವೇದಾಸುಮಾನ್ ಹ ಭವತಿ ನೈನಮ್ ಅಸುರ್ ಜಹಾತಿ ಸೋ ಽಸುರಾನ್ತ್ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಿತೇವಾಮನ್ಯತ ತೇನ ಪಿತೄನ್ ಅಸೃಜತ ತತ್ ಪಿತ್πಣಾಂ ಪಿತೃತ್ವಮ್, ಸ ಯಸ್ ತತ್ ಪಿತ್πಣಾಂ ಪಿತೃತ್ವಂ ವೇದ ಪಿತೇವ ಹ ಸಮಾನಾನಾಂ ಭವತಿ ಯನ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಪಿತರೋ ಹವಮ್, ತಸ್ಮೈ ಪಿತೄನ್ತ್ ಸಸೃಜಾನಾಯ ದಿವಾಭವತ್ ತೇನ ದೇವಾನ್ ಅಸೃಜತ ತದ್ ದೇವಾನಾಂ ದೇವತ್ವಮ್, ಸ ಯಸ್ ತದ್ ದೇವಾನಾಂ ದೇವತ್ವಂ ವೇದ ದಿವಾ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ದೇವತ್ರಾ ಭವತಿ ಯನ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ದೇವಾ ದೇವಹೂತಿಮ್, ಸ ದೇವಾನ್ತ್ ಸೃಷ್ಟ್ವಾಮನಸ್ಯತೇವ ತೇನ ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಅಸೃಜತ ತನ್ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಮನುಷ್ಯತ್ವಮ್, ಸ ಯಸ್ ತನ್ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಮನುಷ್ಯತ್ವಂ ವೇದ ಮನಸ್ವಾನ್ ಹ ಭವತಿ ನೈನಂ ಮನೋ ಜಹಾತಿ, ಉತ ಯದ್ ಅತೀವ ವದತ್ಯ್ ಅತಿ ವಾ ಚರತಿ ತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಽಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಾ ಮನುಷೇ ತತೋ ಯಾ ಯೋನಿರ್ ಉದಶಿಷ್ಯತ ಸಾ ಗೌರ್ ಅಭವತ್, ಯೋನಿರ್ ವೈ ನಾಮೈಷಾ, ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯಾಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ನಾಮ, ಅಥೋ ಆಹುಃ ಪರೋಕ್ಷಮ್ ಇತಿ ಪ್ರ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಯಾಂ ವೈ ಪಯಃ ಪರ್ಯಪಶ್ಯನ್, ತಾಂ ದೇವಾ ಅದುಹ್ರ ಹರಿತೇನ ಪಾತ್ರೇಣಾಮೃತಮ್, ದುಹೇ ಽಮೃತಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥ ಪಿತರೋ ಽದುಹ್ರ ರಜತೇನ ಪಾತ್ರೇಣ ಸ್ವಧಾಮ್, ದುಹೇ ಸ್ವಧಾಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥ ಮನುಷ್ಯಾ ಅದುಹ್ರ ದಾರುಪಾತ್ರೇಣಾನ್ನಂ ವವೃ ದುಹೇ ಽನ್ನಂ ವವೃ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥಾಸುರಾ ಅದುಹ್ರಾಯಸ್ಪಾತ್ರೇಣ ಸ್ನವತಾ ಸುರಾಮ್, ತೇ ಽಸ್ರವನ್, ಸ್ರವತ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ರವತಾ ನ ಹಸ್ತಾ ಅವನೇನಿಜೀತ ನ ಪಿಬೇತ್, ಏತೇ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ದೋಹಾಃ ಸರ್ವೈರ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ದೋಹೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಕಾಮೈರ್ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಚತ್ವಾರಿ ವೈ ನಭಾಂಸಿ ದೇವಾಃ ಪಿತರೋ ಮನುಷ್ಯಾ ಅಸುರಾಃ ಸರ್ವೇಷು ಹ ವಾ ಏತೇಷ್ವ್ ಅಮ್ಭೋ ನಭ ಇವ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಾಂ ವಾ ಅಕಾಮಯನ್ತ ಮಯಿ ಸ್ಯಾನ್ ಮಯಿ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತಾಂ ದೇವಾಃ ಕಾಮ್ಯೇ || ಇತ್ಯ್ ಆಹ್ವಯನ್, ಸಾ ವಾ ಏನಾನ್ ಅಭ್ಯಕಾಮಯತ, ಉಭಯೇ ಹ ವಾ ಏನಂ ದೇವಮನುಷ್ಯಾ ಅಭಿಕಾಮಯನ್ತೇ ವಾರುಕಾ ಏನಮ್ ಆರ್ತ್ವಿಜ್ಯೇ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||
ಶ್ರವ್ಯೇ || ಇತಿ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಸಾ ವಾ ಏನಾನ್ ಅಶುಶ್ರೂಷತ, ಉಭಯೇ ಹ ವಾ ಏನಂ ದೇವಮನುಷ್ಯಾಃ ಶುಶ್ರೂಷನ್ತೇ ಪೂರ್ವಾಸ್ಯ ಜನತಾಮ್ ಆಯತಃ ಕೀರ್ತಿರ್ ಆಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||
ಇಲಾನ್ದೇ || ಇತಿ ಪಿತರಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ವಾ ಅತಿಷ್ಠತ ತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಪಶವೋ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥ ಯಥಾಸುರಾ ಆಹ್ವಯಂಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ವಾ ಅತ್ರಸತ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ತಥಾ ಗೋಷ್ಠ ಆಹ್ವಯೇತ್ ತ್ರಸನ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಮಾತ್ ಪಶವಸ್, ಏತೈರ್ ಏವ ಜುಹುಯಾತ್ || ಗೋನಾಮೈಃ ಸಂಶೃಙ್ಗ್ಯಾ ಗೋರ್ ಮೂರ್ಧನ್ ಪಶುಕಾಮಃ ||
ಕಾಮ್ಯಾಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ಶ್ರವ್ಯಾಯೈ ಸ್ವಾಹೇಲಾನ್ದಾಯೈ ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಗೋಷ್ಠೋ ವೈ ನಾಮೈಷ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸ್ವೇ ವಾ ಏತದ್ ಗೋಷ್ಠೇ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಏತೈರ್ ವೈ ತೇ ತಾ ಅವೃಞ್ಜತ ತೈರ್ ಏವೈನಾ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಸಂಶೃಙ್ಗೀ ಭವತಿ ಪಶೂನಾಂ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಯೋ ವೈ ಚಕ್ಷುಷೋ ವಿಭಕ್ತಿಂ ವೇದ ಚಕ್ಷುಷ್ಮಾನ್ ಹ ಭವತಿ ನೈನಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಜಹಾತಿ ಯದ್ ದಿವಾ ಪಶ್ಯಾಮಸ್ ತದ್ ದೇವಾನಾಂ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪಶ್ಯಾಮಸ್, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಚಕ್ಷುಃ ಪಶ್ಯನ್ ಹ ವೈ ದೇವತ್ರಾ ಕರೋತಿ ಪ್ರ ದೇವಯಾನಂ ಪನ್ಥಾಂ ಜಾನಾತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಜ್ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಯಾಂ ಪಶ್ಯಾಮಸ್ ತತ್ ಪಿತ್πಣಾಂ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪಶ್ಯಾಮಸ್, ಚನ್ದ್ರಮಾ ವೈ ಪಿತ್πಣಾಂ ಚಕ್ಷುಸ್, ನ ಹ ವಾ ಏನಮ್ ಅಮುಷ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಚಕ್ಷುರ್ ಜಹಾತಿ ಪ್ರ ಪಿತೃಯಾಣಂ ಪನ್ಥಾಂ ಜಾನಾತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯತ್ ತಮಿಸ್ನಾಯಾಂ ಪಶ್ಯಾಮಸ್ ತನ್ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪಶ್ಯಾಮಸ್, ಏತಾವದ್ ವಾವ ನಃ ಸ್ವಂ ಚಕ್ಷುಸ್, ನ ಹ ವಾ ಏನಮ್ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಚಕ್ಷುರ್ ಜಹಾತಿ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಏತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಅನ್ತೇ ಪಶ್ಯಾಮಸ್ ತದ್ ಅಸುರಾಣಾಂ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪಶ್ಯಾಮಸ್, ಉಚ್ ಚ ವಾ ಏಷ ದೀಪ್ಯತೇ ನಿಸ್ವರಿಷ್ಯತಿ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಗೃಹಾದ್ ಧರೇತ್, ರಯಿಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪುಷ್ಟಿಂ ಹರತಿ, ಆ ತು ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದೇತೋರ್ ಜಾಗೃಯಾತ್, ಯತ್ ಸ್ವಪ್ನಾದ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛೇತ್ ತಜ್ ಜಾಗರಿತವ್ಯಮ್, ರಯಿಮ್ ಏವ ಪುಷ್ಟಿಮ್ ಅನುಜಾಗರ್ತಿ ||೪,೨।೧||
ಯೋ ವಾ ಇಡಾಂ ಧೇನುಂ ವೇದ ಸರ್ವಾ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ದಿಶೋ ಧೇನವೋ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತಿಜನಾ ದನಕಾಮಾಸ್ ತಾಮ್ ಇಷ್ವಾಶನೀರ್ ಆಮಿತ್ರಶೋಚನಿರ್ ವಿದಾಂಚಕಾರ ತಸ್ಮೈ ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ ಧೇನವೋ ಽಭವನ್ತ್ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತಿಜನಾ ದಾನಕಾಮಾಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ ಸರ್ವೈಃ ಪ್ರತಿಜನೈರ್ ವ್ಯವಹತೋಪಜನನ್ತ್ ಸನ್ತ್ ಸರ್ವಾ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮೈ ದಿಶೋ ಧೇನವೋ ಽಭವನ್ತ್ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತಿಜನಾ ದಾನಕಾಮಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸರ್ವಾ ಏವಾಸ್ಮೈ ದಿಶೋ ಧೇನವೋ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತಿಜನಾ ದಾನಕಾಮಾಸ್ ತಸ್ಯಾ ವಾ ಇಯಮ್ ಏವ ಪಾದಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಪಾದಸ್, ದ್ಯೌಃ ಪಾದಃ ಸಮಾ ಪಾದಸ್, ಅಥೋ ಆಹುಃ ಕೃಷಿಃ ಪಾದಾ ಇತಿ ತೇನ ಪ್ರತಿ ತ್ವದಾನೀಂ ತಿಷ್ಠತಿ ನ ತ್ವದಾನೀಮ್, ಯದಾ ಸುಸಸ್ಯಂ ಭವತ್ಯ್ ಅಥ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯದಾ ನ ಸಸ್ಯಂ ಭವತ್ಯ್ ಅಥ ನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಭವತಿ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸಸ್ಯಂ ನಸ್ಯ ಸಸ್ಯಂ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಯಾ ವಾ ಅದ ಏವ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಆತ್ಮಾ, ಇಯಮ್ ಉರಸ್, ದಿಶಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಸಮುದ್ರೌ ಕುಕ್ಷೀ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಶಿರಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಆಸ್ಯಮ್, ವಾತಃ ಪ್ರಾಣಸ್, ಗಾಯತ್ರ್ಯ್ ಅಭಿಧಾನೀ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಏತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಊಧರ್ ಉತ್ತರವೇದಿಃ ಪವಮಾನೋ ವತ್ಸಸ್, ಏಷ ವಾ ಏನಾಂ ಪ್ರಸ್ತೌತಿ ಪ್ರತ್ತಾನ್ ಹ ವಾ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಬೃಹದ್ರಥನ್ತರೇ ದ್ವೌ ಸ್ತನೌ ವಾಮದೇವ್ಯಂ ಚ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಂ ಚ ದ್ವೌ, ಓಷಧೀರ್ ಏವ ದೇವೇಭ್ಯೋ ರಥನ್ತರೇಣಾದುಹ ಪಶೂನ್ ಬೃಹತಾ, ಅಪೋ ವಾಮದೇವ್ಯೇನ ಯಜ್ಞಂ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯೇನ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದೌಷಧೀರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ರಥನ್ತರೇಣ ದುಹೇ ಪಶೂನ್ ಬೃಹತಾ, ಅಪೋ ವಾಮದೇವ್ಯೇನ ಯಜ್ಞಂ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯೇನ, ಇಡಾ ವಾ ಇದಂ ಸರ್ವಮ್, ಸ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಾಪ ಪ್ರ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೪,೨।೨||
ಯತ್ರ ಪ್ರಾಚೀನಪ್ರವಣಂ ಸಮೂಲಂ ಭೂಮ್ಯಾ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ಉಪೋದಯೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಹಸ್ತಾ ಅವನಿಜ್ಯ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬ ಉದಶರಾವಂ ನಿನಯೇತ್ ಕಾಮಂಕಾಮಂ ಮಾ ಆವರ್ತಯ || ಇತಿ ಕಾಮೇನೈವಾಸ್ಮೈ ಕಾಮಮ್ ಆವರ್ತಯತಿ ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ ಯೋ ವೈ ಕಾಮಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ವೇದ ತಾಜಗ್ ಘ ವಾ ಏನಂ ಸ ಕಾಮಾ ಆಗಛತಿ ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ ಪಶುಷು ವಾ ಅಸ್ಮಾಕಂ ಕಾಮಃ ಪಶೂನಾಮ್ ಓಷಧೀಷು, ಓಷಧೀನಾಮ್ ಅಪ್ಸು, ಓಷಧೀರ್ ಏವ ಕಾಮೇನ ಸಮಸ್ರಾಟ್ ತಾ ಅಸ್ಮೈ ಕಾಮಂ ಸಮರ್ಧಯನ್ತಿ ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತ್ಯ್ ಆಪ ಏವ, ಅಸ್ಯಾ ವಾ ಏಷ ವವ್ರಿರ್ ಉತ್ಸೃಷ್ಟಶ್ ಚರತಿ ಲೋಮಶೋ ಲೋಮಶಾಯಾಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷಾ ಶಾಶ್ವಸತ್ಯ್ ಏತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾ ಆಸ್ಯಂ ವಾತಃ ಪ್ರಾಣಸ್, ಯತ್ರ ಗೋಭಿಃ ಸಂಗಛೇತ ತದ್ ಬ್ರೂಯಾತ್ ||
ಪ್ರಶಸ್ತಾಃ ಸ್ಥ ಕಲ್ಯಾಣ್ಯಃ || ಇತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಏಷಾ, ಇಮಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಸಭಾಗಯತಿ, ಅತ್ರಾಸುಕಾ ಅಸ್ಮಾತ್ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ, ಅದಿತಿರ್ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆಸೀತ್ ಕುಸ್ತಾಸುರೇಷು ತೇ ದೇವಾ ಅಮನ್ಯನ್ತ ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಜೇಷ್ಯಾಮಃ ಕುಸ್ತಾಯಾಃ ಶಿರಾ ಆಹನಿಷ್ಯಾಮಾ ಇತಿ ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಜೇಷ್ಯಾಮಾ ಇತ್ಯ್ ಅಸುರಾ ಅಮನ್ಯನ್ತಾದಿತ್ಯಾಃ ಶಿರಾ ಆಹನಿಷ್ಯಾಮಾ ಇತಿ ತಾಂ ದೇವಾ ಅಭಿಜಿತ್ಯಾಘ್ನತ ಯಸ್ಯ ವೈ ಜಿತಂ ಯಸ್ಯ ವಿಜಿತಂ ತಸ್ಯೈಷಾ ಗೃಹೇ ಹನ್ಯತೇ, ಏಷಾ ವೈ ಕ್ಷುತ್ ಕ್ಷುಧಂ ವಾ ಏತದ್ ಧತೇ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಏಕಾಷ್ಟಕಾಯಾಂ ಗಾಂ ಹತೇ ಸಂವತ್ಸರಾಯೈವ ಕ್ಷುಧಂ ಹತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಏಕ ಆಸೀತ್ ಸೋ ಽಕಾಮಯತ ಬಹುಮ್ ಅನು ಸ್ಯಾಂ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ ಸ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಐಟ್ಟ ಸ ಮನೋ ಽಸೃಜತ ತನ್ ಮನ ಏಕಧಾಸೀತ್ ತದ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಐಟ್ಟ ತದ್ ವಾಚಮ್ ಅಸೃಜತ ಸಾ ವಾಗ್ ಏಕಧಾಸೀತ್ ಸಾತ್ಮಾನಮ್ ಐಟ್ಟ ಸಾ ವಿರಾಜಮ್ ಅಸೃಜತ ಸಾ ವಿರಾಡ್ ಏಕಧಾಸೀತ್ ಸಾತ್ಮಾನಮ್ ಐಟ್ಟ ಸಾ ಗಾಮ್ ಅಸೃಜತ ಸಾ ಗೌರ್ ಏಕಧಾಸೀತ್ ಸಾತ್ಮಾನಮ್ ಐಟ್ಟ ಸೇಡಾಮ್ ಅಸೃಜತ ಸೇಡೈಕಧಾಸೀತ್ ಸಾತ್ಮಾನಮ್ ಐಟ್ಟ ಸೇಮಾನ್ ಭೋಗಾನ್ ಅಸೃಜತ ಯೈರ್ ಅಸ್ಯಾ ಇದಂ ಮನುಷ್ಯಾ ಭುಞ್ಜತ ಏತೇ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಭೋಗಾಃ ಸರ್ವೈರ್ ಏಕಾಸ್ಯಾ ಭೋಗೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಕಾಮೈರ್ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಗೌರ್ ವೈ ವಾಕ್, ಗೌರ್ ವಿರಾಟ್, ಗೌರ್ ಇಡಾ ಗೌಃ ಖಲ್ವ್ ಏವ ಗೌಸ್, ಗೌರ್ ಇದಂ ಸರ್ವಮ್, ಸರ್ವಾ ಹ ವಾ ಏನಮ್ ಏತಾಃ ಶ್ರಯನ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ ವೈ ತದ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಐಟ್ಟ ಸೇಡಾಭವತ್ ತದ್ ಇಡಾಯಾ ಇದಾತ್ವಮ್, ಸ ಯಸ್ ತದ್ ಇಡಾಯಾ ಇಡಾತ್ವಂ ವೇದೇಟ್ಟೇ ಹ ವೈ ಸ್ವಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್, ಭೂತ್ಯೈ ||೪,೨।೩||
ಯಾ ರೋಹಿಣೀ ತಾಮ್ ಅರುಣಾ ತಾಂ ಗೌರೀ ತಾಂ ಬಭ್ರೂಃ ||
ತದ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಉದಾಜತ ವಸುರ್ ನಾಮ ರೂಪಂ ಪಶೂನಾಮ್ ||
ವಿನ್ದತೇ ವಸು ನ ವಸು ರುಣದ್ಧಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಾ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠಾ ತಾಂ ಮನ್ದಿಸ್ ತಾಂ ಮೇನೀ ತಾಂ ಶಬಲೀ ತಾಂ ಶಿತಿಬಾಹುಸ್ ತಾಂ ಶುದ್ಧವಾಲಾ ||
ತದ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉದಾಜತೇಡಾ ನಾಮ ರೂಪಂ ಪಶೂನಾಮ್ ||
ಬಹ್ವೀರ್ ಹ ವಾ ಏನಮ್ ಇಡಾಃ ಶ್ರಯನ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಾ ಪೃಷತೀ ತಾಂ ಪಿಶಙ್ಗೀ ತಾಂ ಸಾರಙ್ಗೀ ತಾಂ ಕಲ್ಮಾಷೀ ತಾಂ ಪೃಶ್ನಿಸ್ ತಾಂ ಶ್ವೇತಾ ||
ತನ್ ಮರುತಾ ಉದಾಜನ್ತ ಜ್ಯೋತಿರ್ ನಾಮ ರೂಪಂ ಪಶೂನಾಮ್ ||
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಾ ಸುರೂಪಾ ತಾಂ ಶ್ಯಾತಾ ತಾಂ ಶ್ಯೇನೀ ತಾಂ ಕೃಷ್ಣಾ ||
ತತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಉದಾಜತಾಯುರ್ ನಾಮ ರೂಪಂ ಪಶೂನಾಮ್ ||
ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಚತಸ್ರಃ ಪ್ರಥಮಾಸ್, ಚತಸ್ರ ಉತ್ತಮಾಸ್, ದ್ವಿಃ ಷಣ್ ಮಧ್ಯತಸ್ ತಾ ದ್ವಿರ್ ದಶ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್, ವೈರಾಜಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||
ವಸ್ವ್ಯೈ ಹಿಂಕುರು ತಸ್ಯೈ ಪ್ರಸ್ತುಹಿ ತಸ್ಯೈ ಮೇ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಬಹಿಃಪವಮಾನಸ್ಯ ವದೇತ್ ||
ಇಡಾಯೈ ಹಿಂಕುರು ತಸ್ಯೈ ಪ್ರಸ್ತುಹಿ ತಸ್ಯೈ ಮೇ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆಜ್ಯಾನಾಂ ವದೇತ್ ||
ಜ್ಯೋತಿಷೇ ಹಿಂಕುರು ತಸ್ಯೈ ಪ್ರಸ್ತುಹಿ ತಸ್ಯೈ ಮೇ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾನ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಸ್ಯ ಪವಮಾನಸ್ಯ ವದೇತ್ ||
ಆಯುಷೇ ಹಿಂಕುರು ತಸ್ಯೈ ಪ್ರಸ್ತುಹಿ ತಸ್ಯೈ ಮೇ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ || ಇತಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆರ್ಭವಸ್ಯ ಪವಮಾನಸ್ಯ ವದೇತ್ ||
ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಪಶೂನಾಮ್ ಆಯತನಮ್, ಸ್ವೇ ವಾ ಏತದ್ ಆಯತನೇ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಅನಪಕ್ರಾಮುಕಾ ಅಸ್ಮಾತ್ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ||೪,೨।೪||
ವಸೀಯಸ್ಯ್ ಏಹಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಯ್ ಏಹಿ ಭೂಯಸ್ಯ್ ಏಹಿ ಚಿತ್ತಾ ಏಹಿ ದಧೃಷ್ಯ್ ಏಹಿ, ಇಡಾ ಏಹಿ ಸೂನೃತಾ ಏಹಿ ಚಿದ್ ಅಸಿ ಮನಾಸಿ ಧೀರ್ ಅಸಿ ವಸ್ವೀ ರನ್ತಿಃ ಸುಮನಾಃ ||
ಸೂನರಿ ವಿಶ್ವಾ ತ್ವಾ ಭೂತಾನುಪ್ರಾಣನ್ತು ವಿಶ್ವಾ ತ್ವಂ ಭೂತಾನುಪ್ರಾಣ ಭೂಯಸ್ಯ್ ಆಯುರ್ ಅಸಿ, ಇಷ್ಟಿರ್ ಅಸಿ ಸರೂಪವರ್ಷಾ ಏಹಿ ||
ಏಮಾಮ್ ಅನು ಸರ್ಪತೇಮೌ ಭದ್ರೌ ಧುರ್ಯಾ ಅಭಿ |
ನೀವ ಶೀರ್ಷಾಣಿ ಮೃಢ್ವಮ್ ||
ಸಾ ನಃ ಸುಪ್ರತೂರ್ತಿಃ ಪ್ರಿಯಾ ನಃ ಸುಹಾರ್ ಣಃ ಪ್ರಿಯವನಿರ್ ಮಘವನಿರ್ ಅನ್ತಾ ಏಹಿ ಜುಷ್ಟಾ ಏಹಿ, ಇದಾ ಏಹಿ, ಅದಿತಾ ಏಹಿ, ಉಪಹೂತ ಉಪಹವಂ ತೇ ಽಶೀಯ ಸುಹವಾ ನಾ ಏಹಿ ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ದೇವೀರ್ದೇವೀರ್ ಅಭಿ ಮಾ ನಿವರ್ತಧ್ವಮ್ ||
ಸ್ಯೋನಾ ಸ್ಯೋನೇನ ಘೃತೇನ ಮಾ ಸಮುಕ್ಷತ ||
ನಮೇ ತದ್ ಉಪದಮ್ಭಿಷರ್ ಧೃಷಿರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯದ್ ದದೌ |
ಸಮುದ್ರಾದ್ ಉದಜನಿ ವಃ ಸ್ರುಚಾ ||
ವಾರ್ ಅಗ್ರೇ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ಶೃಙ್ಗೇಭಿರ್ ದಶಭಿರ್ ದಿಶಮ್ ||೪,೨।೫||
ವಸೀಯಸ್ಯ್ ಏಹೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ವಸೀಯಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಏತದ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಯ್ ಏಹೀತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ಶ್ರೇಯಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏತದ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ಭೂಯಸ್ಯ್ ಏಹೀತಿ ವಿಡ್ ವೈ ಭೂಯಸೀ ವಿಶಂ ವಾ ಏತದ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ಚಿತ್ತಾ ಏಹೀತಿ ಮನೋ ವೈ ಚಿತ್ತಮ್, ಮನೋ ವಾ ಏತದ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ದಧೃಷ್ಯ್ ಏಹೀತಿ ವಾಗ್ ವೈ ದಧೃಷಿ ವಾಚಂ ವಾ ಏತದ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ, ಇಡಾ ಏಹೀತಿ ಪಶವೋ ವಾ ಇಡಾ ಪಶೂನ್ ವಾ ಏತದ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ಸೂನೃತಾ ಏಹೀತಿ, ಅನ್ನಂ ವೈ ಸೂನೃತಾ, ಅನ್ನಂ ವಾ ಏತದ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ, ಏತಾ ವೈ ಸಪ್ತ ದೇವಗವ್ಯಸ್ ತಾಃ ಕ್ರೀತೋ ವೈತಹೋತ್ರೋ ವಿದಾಂಚಕಾರ ತಾಭಿರ್ ಅದಃ ಕುರೂಣಾಂ ಕೌನ್ತೇ ಪಶೂನ್ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತ್ ತಾಃ ಕುರವೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಷ್ವ್ ಅನ್ವೈಛನ್, ತಾಃ ಕುಮಾರವತ್ಯಾಶ್ವದಕ್ಷಿಣಾ ಅವಿನ್ದನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮಾ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯತ, ಏತಾಭಿರ್ ವಾ ಅಹಮ್ ಏತಾ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯಿಷ್ಯಾಮೀತರಾಭಿರ್ ಇತರಾಸ್, ಯಾನಿ ಖಲು ವಾ ಏತಾಸಾಂ ಪ್ರಿಯಾಣಿ ಧಾಮಾನಿ ತಾನಿ ಕ್ರೀತೋ ನ ವೇದೇತಿ ಸ ಸಂಯತ್ತೇ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಛದಿರ್ದರ್ಶಸ್, ಏತಾಭಿರ್ ಏವೈತಾ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯಿಷ್ಯಾಮೀತರಾಭಿರ್ ಇತರಾಸ್, ಯತರತ್ರ ಖಲು ವಾ ಏತಾ ಅತ್ಯಾಹೂಯನ್ತೇ ತತ್ ಪಶವೋ ಽಭಿಸಂಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಯತ್ರ ಪಶವಸ್ ತದ್ ದೇವಾಸ್, ಯತ್ರ ದೇವಾಸ್ ತದ್ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಯತರಾನ್ ವಾ ಏತೇ ಽಭಿಸಂಕ್ರಾಮನ್ತಿ ತೇ ಜಯನ್ತಿ ಜಯತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಮ್ ||೪,೨।೬||
ಸಾ ವೈ ಸೃಷ್ಟೋಭಯಾನ್ ದೇವಮನುಷ್ಯಾನ್ ಅತ್ಯಮನ್ಯತ ತಾಂ ದೇವಾ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾಭ್ಯಾಮ್ ಉಪಪ್ರಾಸ್ತೃಣತ ತಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಪ್ನುವನ್ ಯದ್ ಇಡಾಮ್, ತಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಪ್ತ್ವಾ ಹರನ್ತೋ ಮನ್ಯನ್ತೇ ಯದ್ ಇಡಾಮ್ ಉಪಹ್ವಯನ್ತೇ ಯರ್ಹಿ ತೂಷ್ಣೀಮ್ ಉಪಹ್ವಯೇತ ತರ್ಹ್ಯ್ ಏತಾಃ ಸಪ್ತ ವದೇತ್, ಯರ್ಹ್ಯ್ ಉಚ್ಚೈಸ್ ತರ್ಹ್ಯ್ ಉತ್ತರಾಃ ಸಪ್ತ ಧಾಮಧಾಮ್ ಆಸಾಂ ವರ್ಣಂವರ್ಣಮ್ ಉಪಗಛತಿ, ಆ ಹ ವಾ ಏನಮ್ ಅಪ್ರತಿಕ್ಶಾತಂ ಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯತ್ರ ಸಮೂಲಾ ಓಷಧೀರ್ ಉಪಗಛೇತ್ ಪಶೂನ್ ವಾ ತದ್ ಏತಾ ಏವ ಸಪ್ತ ವದೇತ್, ಧಾಮಧಾಮ್ ಆಸಾಂ ವರ್ಣಂವರ್ಣಮ್ ಉಪಗಛತಿ, ಆ ಹ ವಾ ಏನಮ್ ಅಪ್ರತಿಕ್ಶಾತಂ ಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಪ್ತ ಸ್ಥಾವೀರ್ಯೇಣ ಯಾಜಯೇದ್ ಯಸ್ಯ ಸಪ್ತ ಸ್ಥವಿರಾಶ್ ಚರಮಾ ಅನ್ತಮಾ ಸ್ಯುಸ್, ವಸೀಯಸ್ಯ್ ಏಹಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಯ್ ಏಹೀತಿ, ಏತದೇತದ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ಯೋ ವೈಶ್ಯಃ ಶೂದ್ರೋ ವಾ ಬಹುಪುಷ್ಟಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಗವಾಂ ಸಾಣ್ಡಂ ವತ್ಸತರಮ್ ಅಪಗಮಯೇತ ||
ಇಲಾನ್ದಾಃ ಸ್ಥ || ಇತಿ ಇಲಾನ್ದಾ ಹಿ ಪಶವಃ ಪೂಷ್ಣೋ ನಕ್ಷತ್ರಂ ಪೋಷಯಿಷ್ಣು || ಇತಿ ವಿಶ್ಯೇಷು ವಾ ಏತಚ್ ಚರತಿ ಪೂಷ್ಣೋ ನಕ್ಷತ್ರಂ ಪೋಷಯಿಷ್ಣು ತದ್ ಏವಾಪಧಾಪಯತೇ ತಮ್ ಅಪಾಕುರ್ವೀತ ||
ಆಯುರ್ ಮೇ ದಾಸ್, ವರ್ಚೋ ಮೇ ದಾಸ್, ರಯಿಂ ಮೇ ದಾಃ ಪುಷ್ಟಿಂ ಮೇ ದಾಃ || ಇತಿ ರಯಿಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪುಷ್ಟಿಂ ಹರತಿ ತಮ್ ಇತೋ ಽಭಿಸೃಜ್ಯಾಥೇತೋ ಽತ್ಯಾಹ್ವಯೇತ್, ವಸೀಯಸ್ಯ್ ಏಹಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಯ್ ಏಹೀತಿ, ಏತದೇತದ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ನಾಸ್ಯ ಕಿಂಚನೋದಶಿಷತ್, ಗ್ರಾಮಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಸಾರಸ್ವತ ಋಗ್ಭ್ಯಾಮ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಸರಸ್ವಾನ್, ಸಂವತ್ಸರೇಣೈವಾಸ್ಮೈ ಗ್ರಾಮಂ ಚ್ಯಾವಯತಿ ವಸೀಯಸ್ಯ್ ಏಹಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಯ್ ಏಹೀತಿ, ಏತದೇತದ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ಪಶುಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಸಾರಸ್ವತ ಋಗ್ಭ್ಯಾಮ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಸರಸ್ವಾನ್, ಸಂವತ್ಸರೇಣೈವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂಂಶ್ ಚ್ಯಾವಯತಿ ವಸೀಯಸ್ಯ್ ಏಹಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಯ್ ಏಹೀತಿ, ಏತದೇತದ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅತ್ಯಾಹ್ವಯತಿ ಸರ್ವಾಸಾಂ ದುಗ್ಧೇ ಚತುಃಶರಾವಮ್ ಓದನಂ ಪಚೇದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಃ ಪಶುಕಾಮಸ್, ಯಚ್ ಚತುಃಶರಾವಸ್, ದಿಗ್ಭ್ಯ ಏವಾಸ್ಮೈ ತೇನ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ ತೇನ ನ ಛಿನ್ನಂ ದೇಯಮ್, ಪಶುಕಾಮ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏಷ ವಾಸೋ ಹಿರಣ್ಯಂ ವಾ ದೇಯಮ್ ಈಜಾನಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪಶವೋ ಭೂಯಾಂಸೋ ಭವನ್ತಿ ||೪,೨।೭||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ನ ವ್ಯಾಹರತ್ ಸ ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಪುಣ್ಯಮ್ ಆಯಛತ್, ಆತ್ಮನಃ ಪುಣ್ಯಂ ನ ನಿರವದತ್, ಏತದ್ ವೈ ತದ್ ಯಜುರ್ ವದನ್ ನಾನ್ಯಥಾ ಬ್ರೂಯಾತ್ ||
ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಶಸ್ತಮ್ || ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಪುಣ್ಯಂ ಯಛತಿ, ಆತ್ಮನಃ ಪುಣ್ಯಂ ನ ನಿರ್ವದತಿ ಯಾಮ್ ಅದಾನೀಯಾಯ ದದಾತಿ ತಾಮ್ ಅಸ್ಯ ಪಶವೋ ಽನ್ವಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಯದಿ ಮನ್ಯೇತ, ಅದಾನೀಯಾಯಾದಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಏತದ್ ಏವ ಯಜುರ್ ವದೇತ್, ನಮೇ ತದ್ ಉಪದಮ್ಭಿಷರ್ ಧೃಷಿರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯದ್ ದದಾ ಇತಿ ತದ್ ಏವೈತೇನಾಪೂರಯತಿ ತದ್ ಆಪ್ಯಾಯಯತಿ ಸಮುದ್ರ ಇವ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ವ್ಯಚ್ಯ ಮಾನೋ ನ ಕ್ಷೀಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||
ವೀರವತೀರ್ ಭೂಯಾಸ್ತ ಯಾ ನೋ ವೀರವತೋ ಽಕರ್ತ || ಇತಿ ಪುಮಾಂಸಂ ಜಾತಮ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ||
ಭೂಯಸೀರ್ ಭೂಯಾಸ್ತ ಯಾ ನೋ ಭೂಯಸೋ ಽಕರ್ತ || ಇತಿ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಜಾತಾಮ್ ||
ಅನ್ನಾದಾ ಭೂಯಾಸ್ತ ಯೇ ನೋ ಽನ್ನಾದಾನ್ ಅಕರ್ತ || ಇತಿ ಬಲಿಹೃತೋ ಽಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ||
[ಪುಟ ೪,೩೦]
ಭೂಯಾಂಸೋ ಭೂಯಾಸ್ತ ಯೇ ನೋ ಭೂಯಸೋ ಽಕರ್ತ || ಇತಿ ಸಭಾಸದಃ ಪಾದೌ ಪ್ರತ್ಯವಹರೇತ್, ಏತೇ ವೈ ಪಶವಸ್, ಉಪೋಪ ಹ ವಾ ಏನಂ ಪಶವೋ ಯನ್ತಿ ನಾಪಯನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||
ಪುಣ್ಯಾ ಪುಣ್ಯಮ್ ಅಸೂತ್, ಚಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರಮ್ ಅಸೂತ್, ಐಡೋ ಮೇ ಭಗವೋ ಽಜನಿಷ್ಠಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್, ಊರ್ಜಾ ಮೇ ಭಗವಃ ಸಹ ಜನಿಷ್ಠಾಃ ಸಂವಿದಂ ಮೇ ವಿನ್ದ || ಇತಿ ಪುಮಾಂಸಂ ಜಾತಮ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ, ಊರ್ಜೈವಾಸ್ಮೈ ಸಹ ಜಾಯತೇ ಗಛತಿ ಪಶೂನಾಂ ಸಂವಿದಮ್ ||
ಪುಣ್ಯಾ ಪುಣ್ಯಾಮ್ ಅಸೂತ್, ಚಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರಾಮ್ ಅಸೂತ್, ಐಡೀ ಮೇ ಭಗವತ್ಯ್ ಅಜನಿಷ್ಠಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣ ಮೇ ಭಗವತೀ ಸಹ ಜನಿಷ್ಠಾಸ್, ಜ್ಞಾತ್ರಂ ಮೇ ವಿನ್ದ || ಇತಿ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಜಾತಾಮ್, ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣೈವಾಸ್ಮೈ ಸಹ ಜಾಯತೇ ಗಛತಿ ಪಶೂನಾಂ ಜ್ಞಾತ್ರಮ್, ಯೇ ಪ್ರಾಚೀನಮ್ ಏಕಾಷ್ಟಕಾಯಾ ಜಾಯನ್ತೇ ಪೂರ್ವಸ್ಯ ತೇ ಸಸ್ಯಸ್ಯೋತ್ತಮಾಸ್, ಯೇ ಪ್ರತೀಚೀನಮ್ ಅಪರಸ್ಯ ತೇ ಸಸ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಾಸ್ ತಾನ್ ಉಭಯಾನ್ತ್ ಸಹಾಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ, ಉಭಯಾನ್ ಏನಾನ್ತ್ ಸಹಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||೪,೨।೮||
ಯೋ ವೈ ಶಕ್ತಿಂ ವೇದ ಸ ತಞ್ ಶಕ್ನೋತಿ ಯಞ್ ಶಿಕ್ಷತಿ, ಇಯಂ ವೈ ಶಕ್ತಿಸ್, ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಗ್ ಭವತಿ ಸ ತಞ್ ಶಕ್ನೋತಿ ಯಞ್ ಶಿಕ್ಷತಿ ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಗ್ ಘ ವಾ ಅಸ್ಯಾ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪಶವೋ ವೈ ಶಕ್ತಿಸ್, ಯೋ ವೈ ಪಶೂನಾಂ ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಗ್ ಭವತಿ ಸ ತಞ್ ಶಕ್ನೋತಿ ಯಞ್ ಶಿಕ್ಷತಿ ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಗ್ ಘ ವೈ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಯಾ ವ್ರತಂ ನ ಹತೇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ ||
ಕುರುತ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ನಾನ್ತರ್ವತ್ನೀತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ವಿಜನ್ಯಾ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್, ಭುವನಮ್ ಅಸಿ ಸಹಸ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಸೃಮೋ ಽದದಾತ್ || ಇತಿ ಸೃಮೋ ವೈ ನಾಮಾಸುರ ಆಸೀತ್ ತಸ್ಯೇಯಂ ಪೃಥಿವೀ ಪಶುಭಿಃ ಪೂರ್ಣಾಸೀತ್ ತಾನ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಽವೃಙ್ಕ್ತ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಃ ಪಶವಾ ಇತಿ ಯಾವತೀನಾಮ್ ಇದಂ ಕರೋಮಿ ಭೂಯಸೀನಾಮ್ ಉತ್ತರಾಂ ಸಮಾಂ ಕ್ರಿಯಾಸಮ್ || ಇತಿ ಗವಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮ ಕುರ್ಯಾತ್, ಭೂಯಸೀನಾಮ್ ಏವೋತ್ತರಾಂ ಸಮಾಂ ಕರೋತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಸೃಷ್ಟಾ ಏಕೈಕಂ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ ಉಪಾತಿಷ್ಠನ್ತ ತೇನ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ ನ ಭೂಮಾನಮ್ ಅಗಛನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಯತ್ ಕಿಂಚ ಪಶೂನಾಂ ಕುರ್ವೀತ ತದ್ ರೇವತ್ಯಾಂ ಕುರ್ವೀತ, ಉಪ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ಪಶವಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಪ್ರಾಸ್ಯ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪ್ರತಿಭಿನ್ನಂ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾಶ್ಚರತ್ ತತ್ ತ್ವಷ್ಟುರ್ ಲಕ್ಷ್ಮ ದೇವಲಕ್ಷ್ಮಂ ಯಜ್ಞಿಯಂ ಯಜ್ಞಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತ, ಉಪ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ಯಜ್ಞೋ ನಮತಿ ಯಸ್ಯೋಭಯತಃ ಪ್ರತಿಭಿನ್ನಮ್ ಉಭಯತ ಉಪಾಶ್ಚರತ್ ತದ್ ಗಾಯತ್ರಂ ಲಕ್ಷ್ಮ ಪಶವ್ಯಂ ಪಶುಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ ಯಸ್ಯೋಭಯತಃ ಪ್ರತಿಭಿನ್ನಮ್ ಉಭಯತ ಉಪಾಶ್ಚರತ್ ತತ್ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ಲಕ್ಷ್ಮ ಪೂತಸ್ಯ ರೂಪಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತ ಗಛತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮ್, ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಸ್ಥೂಣಾಕರ್ಣ್ಯಸ್, ವಸಿಷ್ಠೋ ವೈ ರಯಿಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾಮ್ ಆತ್ಮನ್ನ್ ಅಧತ್ತ ಯತ್ ಸ್ಥೂಣಾಕರ್ಣೀಃ ಕುರುತೇ ಪಶುಷ್ವ್ ಏವ ರಯಿಂ ಧತ್ತೇ ಜಮದಗ್ನೇಃ ಕರ್ಕರಿಕರ್ಣ್ಯಸ್, ಜಮದಗ್ನಿರ್ ವೈ ಪುಷ್ಟಿಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾಮ್ ಆತ್ಮನ್ನ್ ಅಧತ್ತ ಯತ್ ಕರ್ಕರಿಕರ್ಣೀಃ ಕುರುತೇ ಪಶುಷ್ವ್ ಏವ ಪುಷ್ಟಿಂ ಧತ್ತೇ, ಅಸುರಾಣಾಂ ಸಾಸ್ನಾಕೃತ್ಯಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಬಹ್ವೀರ್ ಭವನ್ತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪರಾಭವನ್ತಿ, ಅಮೇಧ್ಯಾಃ ಕರ್ಣಾಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಬಹ್ವೀರ್ ಭವನ್ತಿ ಯಜ್ಞಸ್ ತ್ವ್ ಏನಾನ್ ಅನೂಪನಮತೀವ ನಿರೃತ್ಯಾಃ ಛಿದ್ರಕರ್ಣ್ಯಸ್, ಯಚ್ ಛಿದ್ರಕರ್ಣೀಃ ಕುರ್ವೀತ ನಿರೃತಿರ್ ಅಸ್ಯ ಪಶೋರ್ ನಿಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ನ ಪ್ರಛಿನ್ದ್ಯಾ ಕರ್ಣ್ಯಃ ಕಾರ್ಯಾ ನ ದಾತ್ರಾಕರ್ಣ್ಯಃ ಪರಾಚೀನಮ್ ಇವ ಹಿ ತನ್ ನಿವೃತ್ತಮ್ ಅಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ವಿಷ್ಟ್ಯಕರ್ಣ್ಯಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಕಮ್ಬುನ್ಯುದ್ಧತಾಸ್, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯಾಕ್ಲಸ್ತಾಸ್, ಅಥೋ ಆಹುಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಇತಿ, ಉಭಯಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಲಕ್ಷ್ಮಂ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತ ಪ್ರ ಸಮಾನಾನಾಂ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನ್ ಅಸೃಜತ ಸ ವಾ ಅಸೃಗ್ ಏವ ನಾಸೃಜತ, ಅಸೃಷ್ಟಂ ವಾ ಏತತ್ ತದ್ ಅಸ್ನೋ ಽಸೃಕ್ತ್ವಮ್, ಕ್ರೂರಂ ಪಶೂನಾಂ ಕಾರ್ಷ್ಯಾ ಇತಿ ವೈ ಸೋ ಽಸೃಗ್ ನಾಸೃಜತ ಕ್ರೂರಂ ವಾ ಏಷ ಪಶೂನಾಂ ಕುರುತೇ ಯೋ ಽಕ್ಷ್ಣುತೇ ಯದ್ ಅಕ್ಷಿತಾಸ್ ತೇನಾಕ್ಷಿತಾಸ್, ಅಥ ಯದ್ ಅನಕ್ಷಿತಾ ಇತಿ ಶ್ರೂಯನ್ತೇ ತೇನಾಕ್ಷಿತಾಸ್ ತದ್ ಆಹುಸ್, ನ ವಾ ಏತಮ್ ಏತಾ ಅಮುತ್ರಾಗಛನ್ತಿ ಯಾ ಅನಕ್ಷಿತಾ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಕ್ಷಿತವ್ಯಾಸ್, ನ ತೇಜನೇನಾಕ್ಷ್ಣುಯಾತ್, ವಜ್ರೋ ವೈ ತೇಜನಮ್, ಯತ್ ತೇಜನೇನಾಕ್ಷ್ಣುಯಾದ್ ವಜ್ರೇಣ ಪಶೂನ್ ಅರ್ಪಯೇತ್, ನ ಶ್ಯಾಮೇನಾಯಸಾ ಕ್ರೂರಂ ತದ್ ಅಶಾನ್ತಮ್ ಇಕ್ಷುಕಾಣ್ಡಮ್ ಅಪ್ಸು ವಾಸಯಿತ್ವಾ ತೇನಾಕ್ಷಿತವ್ಯಾಸ್ ತದ್ ಧಿ ಶಿವಂ ತಞ್ ಶಾನ್ತಮ್ ಅಥೋ ಆಹುಸ್, ಲೋಹಿತೇನಾಯಸೇತಿ ತದ್ ಧಿ ಶಿವಂ ತಞ್ ಶಾನ್ತಮ್ ||೪,೨।೯||
ಇಹ ಪ್ರಜಾ ವಿಶ್ವರೂಪಾ ರಮನ್ತಾಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಗೋಷ್ಠೇ ವಿಶ್ವಭೃತೋ ಜನಿತ್ರೀಃ |
ಅಗ್ನಿಂ ಕುಲಾಯಮ್ ಅಭಿ ಸಂವಿಶನ್ತೀಃ ಸಮಾಸೃಜನ್ತು ಪಯಸಾ ಘೃತೇನ ||
ಇತಿ ಗಾಃ ಸಾಯಮ್ ಆಯತೀರ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾ ಏತಾಸಾಂ ಯೋನಿಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಕುಲಾಯಮ್, ಸ್ವ ಏವೈನಾ ಯೋನೌ ಸ್ವೇ ಕುಲಾಯೇ ಸಂವೇಶಯತಿ ನಾಸ್ಯ ಪಶವೋ ನಕ್ತಮ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||
[ಪುಟ ೪,೩೩]
ಸಂ ವಃ ಸೃಜತ್ವ್ ಅರ್ಯಮಾ ಸಂ ಪೂಷಾ ಸಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ |
ಸಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಯೋ ಧನಂಜಯಃ |
ಸಂಜಗ್ಮಾನಾ ಅವಿಹ್ರುತಾ ಅಸ್ಮಿನ್ ಗೋಷ್ಠೇ ಪುರೀಷಿಣೀಃ |
ಸ್ವಾವೇಶಾ ನಾ ಆಗತ ||
ಇತಿ ಗಾಃ ಸಂಸೃಜೇದ್ ಯಾ ಅಸ್ಯ ಪುರಾ ಸ್ಯುರ್ ಯಾಶ್ ಚಾನ್ಯತೋ ವಿನ್ದೇತ ಪಶವೋ ವೈ ಘೃತಮ್ ಅಗ್ನೀ ರುದ್ರಸ್, ಯಜ್ ಜುಹುಯಾದ್ ರುದ್ರಾಯಾಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್ ತತ್ ಸಂಸೃಜ್ಯಾ ಏವ, ಉಭಯೀರ್ ಹ ಭೂಯಸೀರ್ ಭವನ್ತಿ ಸಂ ವಃ ಸೃಜತ್ವ್ ಅರ್ಯಮೇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಅರ್ಯಮಾ ಯಜ್ಞೇನೈವೈನಾಃ ಸಂಸೃಜತಿ ಸಂ ಪೂಷೇತಿ ಪುಷ್ಟಿರ್ ವೈ ಪೂಷಾ ಪುಷ್ಟ್ಯೈವೈನಾಃ ಸಂಸೃಜತಿ ಸಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಾಃ ಸಂಸೃಜತಿ ಸಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಯೋ ಧನಂಜಯ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವೈನಾಃ ಸಂಸೃಜತಿ ರೇವತೀ ತನ್ತಿಃ ಪೃಥಿವೀ ಮಾತಾ ರೇವತೀರ್ ಆಪಾ ಓಷಧಯಃ ||
ತಾ ನೋ ಹಿನ್ವನ್ತು ಸಾತಯೇ ಧಿಯೇ ಜುಷೇ ||
ಇತಿ ತನ್ತಿಂ ವಿತನುಯಾತ್ ತಾಮ್ ಅನುಮೃಜ್ಯಾತ್ || ರಯ್ಯಾ ತ್ವಾ ಪುಷ್ಟ್ಯಾನುಮಾರ್ಜ್ಮಿ || ಇತಿ ರಯ್ಯೈವೈನಾಂ ಪುಷ್ಟ್ಯಾನುಮಾರ್ಷ್ಟಿ ತಸ್ಯಾ ವ್ರತಂ ನ ರಿಕ್ತಾ ಸ್ಯಾತ್, ನೋಪರ್ಯುಪರಿ ಸಂಚರೇಯುಸ್, ನಾಭಿವರ್ಷೇನ್ ನಾಭಿತಪೇತ್, ಏತದ್ ವೈ ಬಸ್ತೋ ರಾಮಕಾಯನೋ ವಿದಾಂಚಕಾರ ತನ್ತ್ಯಾ ವಿತನನಮ್, ಸ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಾಪ ಪ್ರ ಸಹಸ್ರಂ ಪಶೂನ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||
ಪಿತಾ ವತ್ಸಾನಾಂ ಪತಿರ್ ಅಘ್ನ್ಯಾನಾಮ್ ಉತಾಯಂ ಪಿತಾ ಮಹತಾಂ ಗರ್ಗರಾಣಾಮ್ |
ರೇತೋಧಾಂ ತ್ವಾ ಯಶೋಧಾಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಾಯೋತ್ಸೃಜೇತ್ ||
ಇತ್ಯ್ ಋಷಭಸ್ಯ ಕರ್ಣ ಉತ್ಸೃಜಮಾನೋ ವದೇತ್, ರೇತೋಧಾಮ್ ಏವೈನಂ ಯಶೋಧಾಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಾಯೋತ್ಸೃಜತೇ ಯೋ ವೈಶ್ಯಃ ಶೂದ್ರೋ ವಾ ಬಹುಪುಷ್ಟಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಗವಾಂ ಗೋಷ್ಠಾದ್ ಏಕವಿಂಶತಿಂ ಶಕಾನ್ಯ್ ಆಹೃತ್ಯೈಕವಿಂಶತಿಮ್ ಆಹುತೀರ್ ಜುಹುಯಾತ್, ಏಕವಿಂಶತಿರ್ ವೈ ಮನುಷ್ಯಲೋಕಾಸ್, ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇಭ್ಯ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಏತೈರ್ ಏವ ಜುಹುಯಾತ್ ಗೋನಾಮೈರ್ ಅಗ್ರೇತ್ವರ್ಯಾ ಗೋರ್ಭಸದಿ ಪಶುಕಾಮಸ್, ಮುಖಂ ವಾ ಏಷ ಪಶೂನಾಮ್, ಮುಖತ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ನಿನಯತಿ ||೪,೨।೧೦||
ಯಾಸಾಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಉದಾಜತ ವಸು ನಾಮ ರೂಪಂ ಪಶೂನಾಮ್ ಉಷಸಂ ಧಾಮ ಪಶ್ಯಮಾನಃ || ತಾಸಾಮ್ ಅಯಂ ಯೋನಿರ್ ಅಯಂ ಗೋಷ್ಠ ಇಹ ರಯಿಃ ಪುಷ್ಟಿಃ || ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಯಾಸಾಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉದಾಜತೇಡಾ ನಾಮ ರೂಪಂ ಪಶೂನಾಂ ಸಂಗವಂ ಧಾಮ ಪಶ್ಯಮಾನಃ || ತಾಸಾಮ್ ಅಯಂ ಯೋನಿರ್ ಅಯಂ ಗೋಷ್ಠ ಇಹ ರಯಿಃ ಪುಷ್ಟಿಃ || ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಯಾಸಾಂ ಮರುತ ಉದಾಜನ್ತ ಜ್ಯೋತಿರ್ ನಾಮ ರೂಪಂ ಪಶೂನಾಂ ಮಧ್ಯನ್ದಿನಂ ಧಾಮ ಪಶ್ಯಮಾನಾಃ || ತಾಸಾಮ್ ಅಯಂ ಯೋನಿರ್ ಅಯಂ ಗೋಷ್ಠ ಇಹ ರಯಿಃ ಪುಷ್ಟಿಃ || ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್ ||
ಯಾಸಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಉದಾಜತಾಯುರ್ ನಾಮ ರೂಪಂ ಪಶೂನಾಮ್ ಅಪರಾಹ್ಣಂ ಧಾಮ ಪಶ್ಯಮಾನಃ || ತಾಸಾಮ್ ಅಯಂ ಯೋನಿರ್ ಅಯಂ ಗೋಷ್ಠ ಇಹ ರಯಿಃ ಪುಷ್ಟಿಃ || ಸ್ವಾಹಾ || ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್, ಏತಾನಿ ವಾ ಅಹ್ನೋ ರೂಪಾಣಿ, ಏತೇಷು ವಾ ಅಹ್ನೋ ರೂಪೇಷು ದೇವಾಃ ಪಶೂನಾಂ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಅವೃಞ್ಜತ ತದ್ ಏತೇಷ್ವ್ ಏವಾಹ್ನೋ ರೂಪೇಷು ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಪಶೂನ್ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಘೃತೇನ ಜುಹೋತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಘೃತಮ್, ಪಶುಭಿರ್ ಏವ ಪಶೂನ್ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ತನ್ ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್, ಪ್ರಾತರ್ ಏವಾನ್ತರ್ಗೋಷ್ಠಾಸು ಗೋಷು ಹೋತವ್ಯಮ್, ಸರ್ವಾ ಏನಾಃ ಸಹಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಏತೈರ್ ಏವ ಜುಹುಯಾದ್ ಗೋಷ್ವ್ ಆಕೃತಾಸು ಯೋನಿತೋ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೂನ್ ಅಗ್ರಹೀತ್, ಅಪಿಹೀನಾಃ ಪರಿಪರಿಣಸ್ ಕೃಣ್ವನ್ತಿ, ಏತೈರ್ ಏವ ಜುಹುಯಾತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ, ಅಥಾಶ್ವಾನ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ||
ಮಿತ್ರಭೃತಃ ಕ್ಷತ್ರಭೃತಾ ಓಜೋಭೃತೋ ಬಲಭೃತಸ್, ವಯಂ ಜಯೇಮ ವಯಂ ಸಹೇಮ ವಯಂ ಭವೇಮ ವಯಂ ಪುಷೇಮ ||
ಇತಿ ಜಯತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಮ್ ||
ರೋಹಿಣೀರ್ ವೋ ವೃಞ್ಜೇ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ, ಅರುಣಾ ವೋ ವೃಞ್ಜೇ ತ್ರೈಷ್ಟ್ಭೇನ ಛನ್ದಸಾ ಗೌರೀರ್ ವೋ ವೃಞ್ಜೇ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ಬಭ್ರುವೋ ವೋ ವೃಞ್ಜಾ ಆನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ ಗರ್ಭಾನ್ ವೋ ವೃಞ್ಜೇ ವೃಞ್ಜೇ ಪಾಙ್ಕ್ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ರೂಪಾಣಿ ವೋ ವೃಞ್ಜೇ ಶಾಕ್ವರೇಣ ಛನ್ದಸಾ ಸರ್ವಾನ್ ವೋ ವೃಞ್ಜೇ ಽನಾಪ್ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತತ್ ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಪದಾ ಶಕ್ವರೀ ಶಾಕ್ವರಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಗಾಯತ್ರೀ ಪ್ರಥಮಾ ಗಾಯತ್ರ್ಯ್ ಉತ್ತಮಾ ತೇಜೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ತೇಜಸಾ ಚ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಚೋಭಯತಃ ಪಶೂನ್ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ||೪,೨।೧೧||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ತ್ರೀನ್ ಮಹಿಮ್ನೋ ಽಸೃಜತಾಗ್ನಿಂ ವಾಯುಂ ಸೂರ್ಯಮ್, ತೇ ಚತ್ವಾರಃ ಪಿತಾಪುತ್ರಾಃ ಸತ್ತ್ರಮ್ ಆಸತ ತೇ ಸ್ವೇದಂ ಸಮವೌಕ್ಷನ್, ತದ್ ಅಭವತ್ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯೈತನ್ ನಾಮಾಭೂದ್ ಇತಿ ಸರ್ವಮ್ ಅಭೂದ್ ಇತಿ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯೈತೇ ನಾಮನೀ ಕ್ರೂರೇ ಅಶಾನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೇ ನ ಗ್ರಹೀತವ್ಯೇ ಕ್ರೂರೇ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಅಶಾನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಸ್ವಾಂ ದುಹಿತರಮ್ ಅಭ್ಯಕಾಮಯತೋಷಸಮ್, ಸಾ ರೋಹಿದ್ ಅಭವತ್ ತಾಮ್ ಋಶ್ಯೋ ಭೂತ್ವಾಧ್ಯೈತ್ ತಸ್ಮಾ ಅಪವ್ರತಮ್ ಅಛದಯತ್ ತಮ್ ಆಯತಯಾಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತತ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಅಬಿಭೇತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಪಶೂನಾಂ ತ್ವಾ ಪತಿಂ ಕರೋಮಿ, ಅಥ ಮೇ ಮಾ ಸ್ಥಾ ಇತಿ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯೈತನ್ ನಾಮ ಪಶುಪತಿರ್ ಇತಿ ತಮ್ ಅಭ್ಯಾಯತ್ಯಾವಿಧ್ಯತ್ ಸೋ ಽರೋದೀತ್ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯೈತನ್ ನಾಮ ರುದ್ರ ಇತಿ ತೇ ವಾ ಅಸ್ಯೈತೇ ನಾಮನೀ ಶಿವೇ ಶಾನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೇ ಕಾಮಂ ಗ್ರಹೀತವ್ಯೇ ಶಿವೇ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಶಾನ್ತೇ ತತೋ ಯತ್ ಪ್ರಥಮಂ ರೇತಃ ಪರಾಪತತ್ ತದ್ ಅಗ್ನಿನಾ ಪರ್ಯೈನ್ದ್ಧ ತದ್ ಆಸಾಮ್ ಅಘ್ನ್ಯಾತ್ವಮ್, ತತೋ ಯದ್ ಅತ್ಯಸ್ರವತ್ ತದ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉಪಾಗೃಹ್ಣಾತ್ ತದ್ ಆಸಾಮ್ ಉಸ್ರಿಯಾತ್ವಮ್ ಅಶಕಾಮೇತಿ ತದ್ ಆಸಾಂ ಶಕ್ವರೀತ್ವಮ್, ಗಾತುಮ್ ಅವಿದಾಮೇತಿ ತದ್ ಆಸಾಂ ಗೋತ್ವಮ್ ಏತಾನಿ ವಾ ಆಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ಸರ್ವೈರ್ ಏವಾಸಾಂ ನಾಮಭಿಃ ಸರ್ವೈಃ ಕಾಮೈರ್ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪಶವೋ ವೈ ಸೃಷ್ಟಾ ಏತಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅನ್ವಪಾಕ್ರಾಮನ್ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀಮ್ ಅಷ್ಟಕಾಮ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಚಿತ್ರಾಮ್ ಅಶ್ವತ್ಥಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ತೇಷು ಗೌರ್ ನಾಪಾಕೃತ್ಯಾ ಯಾಮ್ ಅಪಾಕುರ್ಯಾತ್ ತಾಮ್ ಅಸ್ಯ ಪಶವೋ ಽನ್ವಪಕ್ರಾಮೇಯುಃ ||೪,೨।೧೨||
ದೇವಾ ವೈ ಸರ್ವೇ ಸಹಾನ್ತರ್ವನ್ತೋ ಽಭವನ್, ತೇ ಸರ್ವೇ ಸಹ ವ್ಯಜಾಯನ್ತ ತದ್ ಏಕವೃದ್ ಅಶಯತ್ ಸಂವೃತ್ತಮ್, ತದ್ ದೇವಾ ಇತ್ಥಂ ಚೇತ್ಥಂ ಚ ವ್ಯತ್ಯಚರನ್, ತನ್ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಅಚಾಯತಾಮ್, ಸ್ಯಾದ್ ವೈ ಯ ಏನದ್ ವಿಕುರ್ಯಾದ್ ಇತಿ ತದ್ ಗಾಂ ದ್ವಿಪದೀಮ್ ಅಕುರುತಾಮ್, ಸಾ ನ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠತ್ ತಸ್ಯಾ ಅನ್ಯತ ಆಹೃತ್ಯೇರ್ಮೌ ಪ್ರತ್ಯಧತ್ತಾಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಾ ಅಬದ್ಧಾ ಅಸ್ಥನ್, ಸಾ ಚತುಷ್ಪದೀ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠತ್ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಯಾಂ ವೈ ಪಯಃ ಪರ್ಯಪಶ್ಯನ್, ತಾಂ ದೇವಾ ಅದುಹ್ರ ಹರಿತೇನ ಪಾತ್ರೇಣ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಮೃತಂ ಚ ದುಹೇ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಮೃತಂ ಚ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥ ಪಿತರೋ ಽದುಹ್ರ ರಜತೇನ ಪಾತ್ರೇಣೋರ್ಜಂ ಚ ಸ್ವಧಾಂ ಚ ದುಹ ಊರ್ಜಂ ಚ ಸ್ವಧಾಂ ಚ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥ ಮನುಷ್ಯಾ ಅದುಹ್ರ ದಾರುಪಾತ್ರೇಣಾನ್ನಂ ಚ ಪ್ರಜಾಂ ಚ ದುಹೇ ಽನ್ನಂ ಚ ಪ್ರಜಾಂ ಚ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥಾ ಋಷಯೋ ಽದುಹ್ರ ಚಮಸೇನ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚ ಪಶೂಂಸ್ ಚ ದುಹೇ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚ ಪಶೂಂಶ್ಚ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸೋ ಽದುಹ್ರ ಪುಷ್ಕರಪರ್ಣೇನ ಪುಣ್ಯಂ ಗನ್ಧಮ್, ದುಹೇ ಪುಣ್ಯಂ ಗನ್ಧಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥ ಸರ್ಪಾ ಅದುಹ್ರಾಲಾಪುನಾ ವಿಷಮ್, ದುಹೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ವಿಷಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ, ಅಥಾಸುರಾ ಅದುಹ್ರಾಯಸ್ಪಾತ್ರೇಣ ಸ್ರವತಾ ಭೂತಿಂ ಚ ಪರಾಭೂತಿಂ ಚ ದುಹೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯಾಭೂತಿಂ ಚ ಪರಾಭೂತಿಂ ಚ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಾಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽನಯೈವೋಪಾಸೀದತ, ಇದಂ ಸರ್ವಮ್ ಅದುಹದ್ ಯದ್ ಇದಂ ಕಿಂಚ ತಾಂ ದುಗ್ಧ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯನುದತ ಸಾ ಪ್ರತಿನುತ್ತಾ ಕುಮನಾ ಅತಿಷ್ಠದ್ ಧ್ಯಾಯನ್ತೀ ತಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಚಾಯತ್, ಧ್ಯಾಯತಿ ವಾ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಕಿಂ ಧ್ಯಾಯಸೀತಿ ಸಾಬ್ರವೀತ್, ಯೇ ಮಾಧುಕ್ಷತ ತೇ ಮಾ ಪ್ರತ್ಯನುದನ್ತೇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮಾ ಸೂರ್ಕ್ಷಸ್ ತಥಾ ವೈ ತ್ವಾ ಕರ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥೋಭಯೇಷಾಂ ದೇವಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಪ್ರಿಯಾ ಭವಿಷ್ಯಸೀತಿ ತಸ್ಯಾ ಘೃತಂ ಪದ್ಭ್ಯೋ ಽಕ್ಷರತ್ ತಸ್ಯ ಘೃತಸ್ಯಾದಾಯ ಮುಖಂ ವ್ಯಮಾರ್ಟ್ ||
ಉಭಯೇಷಾಂ ತ್ವಾ ದೇವಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಪ್ರಿಯಾಂ ಕರೋಮಿ || ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷೋಭಯೇಷಾಂ ದೇವಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಪ್ರಿಯಾ, ಏತೇನೈವ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಸ್ಯ ಮುಖಂ ವಿಮೃಜ್ಯಾತ್, ಉಭಯೇ ಹ್ಯ್ ಏತಂ ದೇವಮನುಷ್ಯಾ ವಿದುಸ್, ಏತೇನ ಕುಮಾರ್ಯಾಸ್, ಏತೇನ ಪತಿಕಾಮಾಯಾಸ್, ಏತದ್ ವೈ ಗೋವರ್ಚಸಮ್, ನ ಸರ್ವಸ್ಮಾ ಇವ ಕುರ್ಯಾತ್, ಯಸ್ಮೈ ತು ಕುರ್ಯಾತ್ ತೇಜಸ್ವೀ ಸ್ಯಾತ್ ||೪,೨।೧೩||
ಯೋ ಲಲಾಮಃ ಶಿತಿಪಾಞ್ ಶಿತಿಕಕುಞ್ ಶಿತಿಭಸಞ್ ಶಿತಿವಾಲಃ ಸಾಶಾರಿಃ ಸಾಮಕ್ತಾಷ್ಟಯೂಥಾ ಪ್ರಾಷ್ಟೌ ಯೂಥಾನ್ಯ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಯ ವಾಲತುಷಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ ಸಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ತಿಷ್ಠತಿ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಃ ಸಮನ್ತಃ ಶಿತಿಬಾಹುಃ ಸಾ ಸಮನ್ತಾ ಸಮನ್ತಃ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಭವತಿ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಃ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠಃ ಸಾ ತನ್ತಿಃ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯೈಕರೂಪಸ್ಯ ಸತೋ ಲಕ್ಷ್ಮ ಭವತಿ ಸಾದಾರಸೃತ್, ನಾಸ್ಯಾಮಿತ್ರೋ ಗಾ ವಿಧಾವತಿ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಾಜಲೋಮ್ನೀ ಸಾ ಪೋಷಯಿಷ್ಣುಸ್, ಅಜಾ ಇವ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಾ ಶ್ಯಾಮಾ ಸಾ ಪೋಷಯಿಷ್ಣುಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಬಹ್ವೀರ್ ಭವನ್ತ್ಯ್ ಅಪನಿಷಾದುಕಾಸ್ ತು ಯಾರುಣಾ ಸಾ ಪೋಷಯಿಷ್ಣುಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಬಹ್ವೀರ್ ಭವನ್ತಿ ಹಿಮೇರವಸ್ ತು ಯಾ ಶ್ವೇತಾ ಸಾ ಪೋಷಯಿಷ್ಣುಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಬಹ್ವೀರ್ ಭವನ್ತಿ ದುಶ್ಚರ್ಮಾಣಸ್ ತು ನಾಞ್ಜಿಃ ಕಾರ್ಯೋ ನ ಪೃಶ್ನಿಸ್, ಅಮಿಥುನಂ ತತ್, ಅಥೋ ವ್ಯಾಘ್ರರೂಪಂ ವೈ ಪೃಶ್ನಿಸ್, ಬಿಭ್ಯತ್ಯ್ ಅಸ್ಮಾತ್ ಪಶವಃ ಕನೀಯಾಂಸೋ ಽಸ್ಯ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಬೀಜಮ್ ಏವೋತ್ಸೃಜ್ಯಮ್ ಇತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಆಸಾಂ ಬೀಜಂ ಯದ್ ರೋಹಿತಂ ರೂಪಮ್, ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯೋ ಧೂಮ್ರಸ್ ತಾಮ್ರಧೂಮ್ರಃ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಜಾಯತೇ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಯ ಲೋಮಶಾ ಕಕುತ್ ಸ ಸ್ತಮ್ಬೀ ಸ್ತಮ್ಬೀವ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ ಚ ಭವತಿ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಾ ಕಕುತ್ ತಾ ಊರ್ಧ್ವಾ ಆಪ್ಯಾಯನ್ತೇ, ಊರ್ಧ್ವಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವಾ ಆಪ್ಯಾಯನ್ತೇ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪನ್ನಂ ಸಾ ಪಾಪೀ ಸಾ ಸ್ರವನ್ತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ಸವ್ಯತ ಉನ್ನತಂ ಸಾ ಪುಣ್ಯಾ ಸೋಪಾಹರನ್ತೀ ಯಾ ಉತ್ಪೃಷ್ಟಿಸ್ ತಾ ಊರ್ಧ್ವಾ ಆಪ್ಯಾಯನ್ತೇ, ಊರ್ಧ್ವಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವಾ ಆಪ್ಯಾಯನ್ತೇ ಯಸ್ಯ ತಾದೃಙ್ಙ್ ಋಷಭೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಯ ಸವ್ಯತಃ ಪನ್ನಂ ಸಾ ಪಾಪೀ ಸಾ ಸ್ರವನ್ತಿ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತ ಉನ್ನತಂ ಸಾ ಪುಣ್ಯಾ ಸೋಪಾಹರನ್ತೀ ಯಾ ಸವ್ಯಸಾಚಿನೀ ಸಾ ಪುಣ್ಯಾ ಸೋಪಾಹರನ್ತೀ ಯಾ ಸಂಶೃಙ್ಗೀ ಸಾ ಗೋಷ್ಠಸ್ ತಾಂ ನ ಪ್ರಛಿನ್ದ್ಯಾತ್, ಅನುಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಗೋಷು ಸ್ಯಾತಾಮ್ ಏತೌ ವೈ ಪಶೂನಾಮ್ ಅಸ್ಕನ್ನಂ ಹವಿಸ್, ಅಸ್ಕನ್ನಮ್ ಅಸ್ಯ ಹವಿರ್ ಭವತಿ ಯಸ್ಯಾನುಸೃಷ್ಟಿರ್ ಗೋಷು ಭವತಿ, ಉಕ್ಷಾ ಚಾಸ್ಯ ವೇಹಚ್ ಚ ಗೋಷು ಸ್ಯಾತಾಮ್ ಏತೌ ವೈ ಪಶೂನಾಮ್ ಊರ್ಜಂ ಬಿಭೃತಸ್, ಅಕ್ಷೋಧುಕಾ ಅಸ್ಯ ಪಶವೋ ಭವನ್ತಿ ಯಸ್ಯೋಕ್ಷಾ ಚ ವೇಹಚ್ ಚ ಗೋಷು ಭವತಃ ||೪,೨।೧೪||
[ಪುಟ ೪,೩೯]
ಅರಾತೀಯನ್ತಿ ವಾ ಅನ್ಯೇ ಪುರುಷಾಯ ನಾನ್ಯೇ ಯೇ ಽರಾತೀಯನ್ತಿ ಸಾ ನಿರೃತಿಸ್, ಯೇ ನಾರಾತೀಯನ್ತಿ ಸಾನುಮತಿಸ್ ತೇಭ್ಯ ಉಭಯೇಭ್ಯಃ ಸಹ ನಿರ್ವಪನ್ತಿ, ಉಭೌ ಸಹ ಶೃತೌ ಕುರ್ವನ್ತಿ ನೈರೃತೇನ ಪೂರ್ವೇಣ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪರೇತ್ಯ ಸ್ವಕೃತಾ ಇರಿಣೇ, ಏತದ್ ವೈ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್, ನಿರೃತಿಗೃಹೀತ ಏವ ನಿರೃತಿಂ ನಿರವದಯತೇ, ಏಕೋಲ್ಮುಕಂ ನಿಧಾಯ ವಿಸ್ರಂಸಿಕಾಯಾಃ ಕಾಣ್ಡಾಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ ಜುಷಾಣಾ ನಿರೃತಿರ್ ವೇತು ಸ್ವಾಹಾ ವಾಸಃ ಕೃಷ್ಣಂ ಭಿನ್ನಾನ್ತಂ ದಕ್ಷಿಣೇತಿ, ಏತದ್ ಧಿ ನಿರೃತ್ಯಾ ರೂಪಮ್ ಅರ್ಧಂ ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತಮ್ ಅರ್ಧಮ್ ಅನಿರೃತಿಗೃಹೀತಮ್, ಯನ್ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತಂ ತದ್ ಏವಾಸ್ಮಾತ್ ತೇನ ನಿರವದಯತೇ ಪುನರ್ ಏತ್ಯಾನುಮತ್ಯಾ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲೇನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ನಿರೃತಿಮ್ ಏವ ನಿರವದಾಯ, ಇಯಂ ವಾ ಅನುಮತಿರ್ ವಾಗ್ ವೈ, ಅನುಮತಮ್ ಏವೈನಂ ಸವಮ್ ಆಕ್ರಮಯತಿ, ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ಗಾಯತ್ರೀ ಹೀಯಂ ಗಾಯತ್ರೀ ವಾಕ್, ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಏತದ್ ಧ್ಯ್ ಅನುಮತ್ಯಾ ರೂಪಮ್ ಅಥ ಯ ಉದಞ್ಚಃ ಶಮ್ಯಾಮ್ ಅತಿಶೀಯನ್ತೇ ತಾನ್ ಉದಙ್ ಪರೇತ್ಯ ವಲ್ಮೀಕವಪಾಮ್ ಉದ್ರುಜ್ಯ ಜುಹುಯಾತ್, ಇದಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಿಯಮ್ ಅವಯಜಾ ಇತಿ ತತ್ ಪುನರ್ ಅಪಿದಧಾತಿ, ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಿಯಮ್ ಅಪಿದಧಾಮೀತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಿಯಂ ವಾ ಏತಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯೇ ಚೈನಮ್ ಅನು, ಇಯಂ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತ್ನೀ, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಕ್ಷೇತ್ರಿಯಮ್ ಅವಯಜ್ಯಾಥೈನಂ ಸವಮ್ ಆಕ್ರಮಯತಿ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯೋ ಭುವದ್ವದ್ಭ್ಯೋ ಘೃತೇ ಚರುರ್ ಇತಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇತ ಉತ್ತಮಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇಭ್ಯ ಏವ ಪ್ರೋಚ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಋದ್ಧಾ ಆದಿತ್ಯಾ ಅಮುಷ್ಮಿನ್, ಉಭಯೋರ್ ಏವ ಲೋಕಯೋರ್ ಋಧ್ನೋತಿ ವರೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವರೇಣೈವ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಾ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಲಬ್ಧ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತೋ ಽವಸ್ತಾತ್, ವಿಷ್ಣುಃ ಪರಸ್ತಾತ್, ಉಭಯತ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತಾ ಉದಗ್ರಹೀತ್, ಉಭಯತ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತಾ ಉದ್ಗೃಹ್ಯ ಯಥೋತ್ಸಙ್ಗ ಆವಪೇತ, ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಆವಪತೇ ತಸ್ಯ ಯಥಾಕಾಮಂ ನಿರ್ವಪಮಾಣ ಏತಿ, ಅನಡ್ವಾನ್ ವಾಮನೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯದ್ ವಹೀ ತೇನಾಗ್ನೇಯಸ್, ಯದ್ ವಾಮನಸ್ ತೇನ ವೈಷ್ಣವಸ್, ರೂಪೇಣೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಶ್ವೋ ಭೂತೇ ಽಗ್ನೀಷೋಮೀಯಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಾ ಇತಿ, ಅಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಂ ವೈ ವೀರ್ಯೇಣೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್ ವೃತ್ರಂ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಹನ್ತಿ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ ತದ್ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಮ್ ಏವೈತತ್, ಧಿರಣ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸತ್ಯಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಸತ್ಯೇನೈವ ಹನ್ತಿ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಾ ಇತಿ, ಅಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಂ ವೈ ವೀರ್ಯೇಣೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸ ಓಜಸಾ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತ ಸ ಏತಮ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತೇನೌಜೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ನ್ ಅಧತ್ತ, ಓಜಸಾ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ, ಓಜೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಸೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಸ್, ಅನಡ್ವಾನ್ ಋಷಭೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯದ್ ವಹೀ ತೇನಾಗ್ನೇಯಸ್, ಯನ್ ಮುಷ್ಕರಸ್ ತೇನೈನ್ದ್ರಸ್, ರೂಪೇಣೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲೋ ಮಾಹೇನ್ದ್ರಂ ದಧೀತಿ, ಋದ್ಧ್ಯಾ ಏವಾಗ್ನೇಯಸ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸೋ ಽನ್ಯಾನ್ ದೇವಾನ್ ಅತ್ಯಮನ್ಯತ ಸ ಮಹೇನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್ ಸ ಏತಮ್ ಉದ್ಧಾರಮ್ ಉದಹರದ್ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವಾ ತದ್ ಉದ್ಧಾರ ಏವಾಸ್ಯ, ಏಷ ಭಾಗ ಏವ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜಾ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಿತ್ವೋದಾಜಮ್ ಉದಜಯತ್ ಪಯಸಾ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ ಯತ್ ಪಯಃ ಪಯಸೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವೈನಂ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಂ ವೈ ವಾಸಸ್, ಯದ್ ವಾಸಃ ಕ್ಷೌಮಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ||೪,೩।೧||
[ಪುಟ ೪,೪೧]
ದೇವಾ ಓಷಧೀಷು ಪಕ್ವಾಸ್ವ್ ಆಜಿಮ್ ಅಯುಃ ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಽವೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವಾವೇಮಾಃ ಪ್ರಥಮ ಉಜ್ಜೇಷ್ಯತೀತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಯತರೋ ನೌ ಪೂರ್ವ ಉಜ್ಜಯೇತ್ ತನ್ ನೌ ಸಹೇತಿ ತಾ ಅಗ್ನಿರ್ ಉದಜಯತ್ ತದ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಽನೂದಜಯತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಅಥೋ ಆಹುಸ್, ಆಗ್ನೇನ್ದ್ರಂ ಕಾರ್ಯಮ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಹಿ ತಾ ಅಗ್ರ ಉದಜಯತ್ ತದ್ ಉಜ್ಜಿತ್ಯಾ ಏವ, ಆಗ್ರಾಯಣೋ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಧಿ ತದ್ ಅಧ್ಯ್ ಅಭವತ್ ಸಪ್ತದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚ ಋತವೋ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ ಏಷ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಧಿ ತದ್ ಅಧಿ ಭವತಿ, ಏಕಾ ವೈ ತರ್ಹಿ ಯವಸ್ಯ ಮುಷ್ಟಿರ್ ಆಸೀದ್ ಏಕಾ ವ್ರೀಹೇರ್ ಏಕಾ ಮಾಷಸ್ಯೈಕಾ ತಿಲಸ್ಯ ತದ್ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ ವಯಂ ವ ಏತತ್ ಪ್ರಥಯಿಷ್ಯಾಮಸ್, ಭಾಗೋ ನೋ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ತದ್ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅಪ್ರಥಯನ್, ತದ್ ಭೂಮ್ನ ಏವ ವೈಶ್ವದೇವಸ್, ಅಥೋ ಪ್ರಥಯತ್ಯ್ ಏವೈತೇನ ಪಯಸಿ ಸ್ಯಾದ್ ವೈಶ್ವದೇವಸ್, ವೈಶ್ವದೇವಂ ಹಿ ಪಯಸ್, ಅಥ ವಾ ಇಯಮ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಮಯಿ ವಾ ಏತದ್ ಅಧ್ಯ್ ಅಸೌ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಪಚತಿ ನೈತದ್ ಇತೋ ಽಧ್ಯ್ ಉಜ್ಜೇಷ್ಯಥ ಭಾಗೋ ನಾ ಅಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ತದ್ ಆಭ್ಯಾಂ ವಾವೈಷ ಭಾಗಃ ಕ್ರಿಯತೇ, ಉಜ್ಜಿತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಏವ ಯದ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಃ ಸೌಮೀರ್ ವಾ ಓಷಧಯಃ ಸೋಮಾ ಓಷಧೀನಾಮ್ ಅಧಿರಾಜಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ಭಾಗೋ ಯದ್ ಅಕೃಷ್ಟಪಚ್ಯಮ್, ತದ್ ಉದ್ಧಾರ ಏವಾಸ್ಯ, ಏಷ ಭಾಗ ಏವ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜಾ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಿತ್ವೋದಾಜಮ್ ಉದಜತೇ ಗ್ರಾಮ್ಯಾ ವಾ ಅನ್ಯಾ ಓಷಧಯ ಆರಣ್ಯಾ ಅನ್ಯಾಸ್ ತಾ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನೋಭಯೀರ್ ಅವೇಷ್ಟಾ ಭವನ್ತಿ ಯಾಃ ಫಾಲಕೃಷ್ಟಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಏತೇನಾಗ್ರಾಯಣಂ ಕರೋತಿ ಯಾ ಆರಣ್ಯಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಉತ್ತರೇಣ, ಆನೀತೋ ವಾ ಏಷ ದೇವಾನಾಂ ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿಸ್, ಯದ್ ಅಕೃತ್ವಾಗ್ರಾಯಣಂ ನವಸ್ಯಾಶ್ನೀಯಾದ್ ದೇವಾನಾಂ ಭಾಗಂ ಪ್ರತಿಕೢಪ್ತಮ್ ಅಶ್ನೀಯಾದ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛೇತ್ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷೋ ಽನ್ಯೇಭ್ಯೋ ಽಭಿಷಿಚ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ವತ್ಸಃ ಪ್ರಥಮಜೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ರೇತ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏಷೋ ಽಪ್ರಜಾತಃ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ||೪,೩।೨||
[ಪುಟ ೪,೪೨]
ಅಥೈತಾನಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ವೈ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಪರೀಜ್ಯನ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವೈನಾನ್ಯ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಉತ್ಸನ್ನಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ವಾ ಅಧ್ಯ್ ಉತ್ಸನ್ನಯಜ್ಞೋ ಽವರುಧ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪಶವೋ ವಾ ಏತೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇಭ್ಯೋ ಽಧ್ಯ್ ಅತಿರಿಚ್ಯತೇ ಯಞ್ ಶುನಾಸೀರ್ಯಮ್, ತಾನ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ವರ್ಷ್ಯ ಉದಕೇ ಯಜೇತ, ಏತದ್ ಧಿ ಪಶೂನಾಂ ನೇದಿಷ್ಠಮ್ ಅಥೈತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಹವೀಂಷಿ ಸಂತತ್ಯೈ ಗ್ರಾಮಕಾಮೋ ಯಜೇತ ವಾಯುರ್ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ನಸ್ಯೋತಾ ಇತ್ಥಂ ಚೇತ್ಥಂ ಚ ನೇನೀಯತೇ ಯದ್ ವಾಯವೇ ವಾಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ನಸ್ಯೋತಾಂ ವಿಶಂ ನಿನಯತಿ, ಅನ್ನಕಾಮೋ ಯಜೇತ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಶುನಾಸೀರಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರದಾತಾ ತಮ್ ಏವ ಭಾಗಧೇಯೇನೋಪಾಸರತ್ ಸೋ ಽಸ್ಮಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಪ್ರಯಛತಿ ವರ್ಷ್ಯ ಉದಕೇ ಯಜೇತ, ಏತದ್ ಧ್ಯ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ನೇದಿಷ್ಟಮ್, ವೃಷ್ಟಿಕಾಮೋ ಯಜೇತ ವಾಯುರ್ ವಾ ಇಮೇ ಸಮೀರಯತಿ ಸ ಆಪ್ಯಾಯಯತಿ ತತೋ ವರ್ಷತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಶುನಾಸೀರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅನುವರ್ಷತಿ ||೪,೩।೩||
ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ಸ ವೃತ್ರ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಬ್ರವೀತ್ ತ್ವಂ ದೇವಾನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಽಸಿ, ಅಹಮ್ ಅಸುರಾಣಾಂ ಸಂಶಕ್ನವಾವ ಮಾ ನಾ ಅನ್ಯೋ ಽನ್ಯಂ ವಧೀದ್ ಇತಿ ತೌ ವೈ ಸಮಾಮೇತಾಮ್ ಅನಭಿದ್ರೋಹಾಯ ತೇ ದೇವಾ ವೃತ್ರಮ್ ಅಮನ್ಯನ್ತ, ಅಯಂ ವಾವೇದಂ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ತ ಇನ್ದ್ರ ಐಛನ್ ಹನಾಮೇಮಮ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಸಂಧಾ ವೈ ಮೇ ಸಂಹಿತಾನ್ ಅಭಿದ್ರೋಹಾಯೇತಿ ತಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಅಹಮ್ ಏವ ತ್ವೇತಃ ಪಾಸ್ಯಾಮೀತಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್, ಅಹಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ ಇತಿ ವರುಣಸ್, ಅಹಂ ದಿವ ಇತಿ ರುದ್ರಸ್ ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ವೃತ್ರಮ್ ಅಘ್ನನ್ ವೃತ್ರಂ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಹನ್ತಿ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ ತದ್ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಮ್ ಏವೈತತ್, ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚ ಸಮಯತನ್ತ ತಾನ್ ಅಗ್ನಿಸ್ ತ್ರೇಧಾತ್ಮಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಯತತ ಅಗ್ನಿರ್ ಏವಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಭೂತ್ವಾ ವರುಣೋ ಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ರುದ್ರೋ ದಿವಿ ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಮನ್ಯತ, ಅಯಂ ವಾವೇದಂ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅಹಂ ವಿಶ್ವಾಭ್ಯಾ ಆಶಾಭ್ಯಾ ಇತಿ ತತೋ ವಾ ಅಜಯನ್, ತಜ್ ಜಿತ್ಯಾ ಏವೈತತ್, ಏತೇನೈವ ಯಾಜಯೇತ್ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಜಯತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಮ್ ಏತೇನೈವ ಯಾಜಯೇದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವನ್ತಂ ಯೋ ವಾಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್, ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯದ್ ವೈ ತದ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ ತುರೀಯ ಉಪಸಮಪದ್ಯತ ತಸ್ಮಾದ್ ಇನ್ದ್ರತುರೀಯಮ್, ಧೇನುರ್ ಅನಡ್ವಾಹೀ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯದ್ ವಹಿನೀ ತೇನಾಗ್ನೇಯೀ ಯದ್ ಧೇನುಃ ಸತೀ ದಾನ್ತಾ ತೇನ ವಾರುಣೀ ಯದ್ ಗೌಸ್ ತೇನ ರೌದ್ರೀ ಯತ್ ಪಯಸ್ ತೇನೈನ್ದ್ರೀ ರೂಪೈರ್ ಏವೈನಾಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ನಮುಚಿಂ ನಾಲಭತ ಸ ರಶ್ಮೀನ್ ಕುಲಾಯಂ ಕೃತ್ವಾನ್ವಾರೋಹದ್ ಅಮುಮ್ ಆದಿತ್ಯಮ್, ತಂ ವಾ ಅನ್ವಮನ್ತ್ರಯತ ಸಖಾಯಾ ಅಸಾವೇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ನಾಹಂ ಹನಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಸಂಧಾಂ ತೇ ಸಂದಧೈ ಯಥಾ ತ್ವಾ ನ ದಿವಾ ಹನಾನಿ ನ ನಕ್ತಂ ನ ಶುಷ್ಕೇಣ ನಾರ್ದ್ರೇಣೇತಿ ತಸ್ಯ ವಾ ಉಪೋದಯೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ನೀಹಾರಂ ಸಂತತ್ಯಾಪಾಂ ಫೇನೇನ ಶಿರೋ ಽಛಿನತ್ ತದ್ ವಾ ಏನಮ್ ಅನ್ವವರ್ತತ ಮಿತ್ರದ್ರುಗ್ ಅಸೀತಿ ಪಾಪ್ಮಾ ವೈ ನಮುಚೇಃ ಶಿರಃ ಪಾಪ್ಮಾ ವಾ ಏನಂ ತದ್ ಅನ್ವವರ್ತತ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ವೈ ಸ ತೇನಾಪಾಹತ ತತ್ ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ ಏವೈತೇನಾಪಹತೇ, ಅಪಾಂ ನ್ಯಯನಾದ್ ಅಪಾಮಾರ್ಗಾನ್ ಆಹರನ್ತಿ, ಆಪೋ ವೈ ರಕ್ಷೋಘ್ನೀಸ್, ಅಪೋ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನ ತರನ್ತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ವರೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವರೇಣೈವ ವರಂ ಸ್ಪೃಣೋತಿ, ಆತ್ಮಾ ಹಿ ವರಸ್, ಆತ್ಮಾನಂ ಹಿ ತಸ್ಯ ತದ್ ಅನ್ವವರ್ತತ ಯೇ ದೇವಾಃ ಪುರಃಸದೋ ಅಗ್ನಿನೇತ್ರಾ ರಕ್ಷೋಹಣಸ್ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ತೇ ನಃ ಪಾನ್ತು ತೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ, ಏತದ್ದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶಸ್, ಯಥಾದೇವತಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಭ್ಯೋ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಽಧಿ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ, ಅನುಪರಿಕ್ರಾಮಂ ಜುಹೋತಿ ಸರ್ವಾಭ್ಯ ಏವ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಽಧಿ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ, ಇದಮ್ ಅಹಂ ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಸಮೂಹಾಮಿ, ಅಗ್ನೇ ಸಂದಹ ರಕ್ಷಃ ಸಂದಗ್ಧಂ ರಕ್ಷಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ರಕ್ಷಸಾಂ ಧ್ವರಾಯೈ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನ್ತರಿತ್ಯೈ, ಅಥ ಯತ್ ಪುನಃ ಸಮೂಹ್ಯ ಜುಹೋತಿ ಯಾಭ್ಯ ಏವ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಽಧಿ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಾವಧೀತ್ ತಾ ಭಾಗಿನೀಃ ಕರೋತಿ, ಅಹಿಂಸಾಯೈ ರಥಃ ಪಞ್ಚವಾಹೀ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪಞ್ಚ ದಿಶಃ ಪಞ್ಚ ದೇವತಾಃ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ||೪,೩।೪||
ಅಸುರಾಣಾಂ : ⟨ ಅಸುರಾಣಾಮ್
ಸೋಮೇನೇಜಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಾತಯಾಮಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಯಃ ಸೋಮೇನ ಯಜತೇ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ದೇವಿಕಾಸ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಅಯಾತಯಾಮಾನಿ ಪುನರ್ಯಾಮಾಣಿ ಕರೋತಿ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಷಿಚಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಪಷ್ಠೌಹೀ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಆಶಾಂ ವಾ ಏಷ ಉಪಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ, ಆಶಾ ಪಷ್ಠೌಹೀ, ಆಶಾಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅಕಃ ಪಶುಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ದೇವಿಕಾಃ ಪಶವಶ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಗಾಯತ್ರ್ಯ್ ಅನುಮತಿಸ್, ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ರಾಕಾ ಜಗತೀ ಸಿನೀವಾಲೀ ಕುಹೂರ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಧಾತಾ ವಷಟ್ಕಾರಸ್, ಯಾ ಪೂರ್ವಾ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀ ಸಾನುಮತಿಸ್, ಯೋತ್ತರಾ ಸಾ ರಾಕಾ ಯಾ ಪೂರ್ವಾಮಾವಾಸ್ಯಾ ಸಾ ಸಿನೀವಾಲೀ ಯೋತ್ತರಾ ಸಾ ಕುಹೂಸ್, ಚನ್ದ್ರಮಾ ಏವ ಧಾತಾ ಯದ್ ದ್ವೇ ಅವರೇ ದ್ವೇ ಪರೇ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಯತ್ ಪೂರ್ಯತೇ ಽನ್ಯಾಂ ನಾನ್ಯಾಂ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಯತ್ ಪಶ್ಯನ್ತ್ಯ್ ಅನ್ಯಾಂ ನಾನ್ಯಾಂ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ಯದ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾ ಅಧಿ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ತನ್ ಮಿಥುನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಮಿಥುನಾತ್ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ ಪ್ರಜಾಕಾಮಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಧಾತಾರಮ್ ಉತ್ತಮಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ವೈ ದೇವಿಕಾಃ ಪುಮಾನ್ ಧಾತಾ ಪರಾಚೀರ್ ವೈ ಪ್ರಜಾ ರೇತೋ ದಧತೇ ಪರಾಚೀಷ್ವ್ ಏವಾಸು ರೇತೋ ದಧಾತಿ ತದ್ ಆಹುಸ್, ನ ವೈ ತೇನ ಪರಾಧತ್ತೇ ಯದ್ ಅನ್ತರಾ ಪ್ರವೀಯತಾ ಇತಿ ವ್ಯವದಧ್ಯಾದ್ ಧಾತಾರಂ ಮಧ್ಯತಃ ಸರ್ವಾ ಏವೈನಾ ವೃಷಮೋದಿನೀಃ ಕರೋತಿ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಜಾಯತ ಏವ ಪಶ್ಚಾಚ್ಚರ ಇವ ತು ಭವತಿ ಸ್ತ್ರೀಭ್ಯೋ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪರಿಣಯನ್ತೀತಿ ಸ ಯದಾ ಜಾಯೇತಾಥ ಧಾತ್ರೇ ಪುರಸ್ತಾನ್ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಅಗ್ರಂ ವೈ ಧಾತಾ, ಅಗ್ರಮ್ ಏವೈನಂ ಪರಿಣಯತಿ ||೪,೩।೫||
[ಪುಟ ೪,೪೫]
ಆಮಯಾವಿನಂ ಯಾಜಯೇತ್, ಧಾತಾರಂ ಮಧ್ಯತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಧಾತಾ ಸಂವತ್ಸರೋ ಹಿ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಮುಗ್ಧಸ್, ಅಥೈತಸ್ಯಾಮಯತಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತೋ ಽಚೀಕೢಪತ್, ಅಥೈನಮ್ ಏತಸ್ಮಾನ್ ಮಿಥುನಾತ್ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಈಶ್ವರಾಣಿ ವಾ ಏತಮ್ ಏತಾನಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಋತೇ ಪಶೋರ್ ಅಶಾನ್ತಾನಿ ನಿರ್ಮೃಜಃ ಪಶುರ್ ಅಪ್ಯ್ ಆಲಭ್ಯಃ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅನಿರ್ಮಾರ್ಗಾಯ, ಏತೇ ವೈ ಪಶವೋ ಯದ್ ವ್ರೀಹಯಶ್ ಚ ಯವಾಶ್ ಚ ಯದ್ ವ್ರೀಹಿಮಯಃ ಪುರೋಡಾಶೋ ಭವತಿ ತೇನೈವ ಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅನಿರ್ಮಾರ್ಗಾಯ ವೀರಸ್ಥಾ ವಾ ಅನ್ಯೇ ಪಶವೋ ಽವೀರಸ್ಥಾ ಅನ್ಯೇ ಯೇ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪುರೋಡಾಶಾಸ್ ತೇ ವೀರಸ್ಥಾಸ್, ಯೇ ಪಶ್ಚಾತ್ಪುರೋಡಾಶಾಸ್ ತೇ ಽವೀರಸ್ಥಾಸ್, ಯೇ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪುರೋಡಾಶಾ ಭುಞ್ಜತಸ್ ತ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಹ್ಯ್ ಏತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮ್ ಅಭ್ಯಸೃಜ್ಯನ್ತ ಯೇ ಪಶ್ಚಾತ್ಪುರೋಡಾಶಾಃ ಪರಾ ತೇ ಭವನ್ತಿ ಯಾಸು ಸ್ಥಾಲೀಷು ಸೋಮಾಃ ಸ್ಯುಸ್ ತೇ ಚರವಃ ಸ್ಯುಃ ಸೋಮೋ ವೈ ರೇತೋಧಾಃ ಪ್ರಜನನಾಯ ಸರ್ವವೇದಸೇನೇಜಾನಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಪಶುಭಿರ್ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಃ ಸರ್ವಂ ದದಾತಿ, ಅತ್ರ ವಾ ಏಷ ಜಘನ್ಯಂ ಪಶೂನ್ ಪಶ್ಯತಿ ಯತ್ರೈನಾನ್ ವಿಭಜತಿ ಯತ್ರೈವೈನಾನ್ ವಿಭಜತಿ ತತ ಏನಾನ್ ಪುನರ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯ ಏವ ಕಶ್ ಚ ಸೋಮೇನ ಯಜೇತ ತಂ ಯಾಜಯೇತ್ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಾತಯಾಮಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಯಃ ಸೋಮೇನ ಯಜತೇ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ದೇವಿಕಾಸ್, ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಅಯಾತಯಾಮಾನಿ ಪುನರ್ಯಾಮಾಣಿ ಕರೋತಿ ||೪,೩।೬||
ಅಥೈತತ್ ತ್ರಿಷಂಯುಕ್ತಮ್, ಯತ್ ಪೂರ್ವಂ ತ್ರಿಷಂಯುಕ್ತಮ್ ಇತ ಏವಾಸ್ಮೈ ತೇನೋರ್ಧ್ವಾನ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ದಾಧಾರ ಯದ್ ಉತ್ತರಂ ತ್ರಿಷಂಯುಕ್ತಮ್ ಅಮುತ ಏವಾಸ್ಮೈ ತೇನಾರ್ವಾಚ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ದಾಧಾರ ತದ್ ಏಷಾಂ ವಾವೈತೇ ಲೋಕಾನಾಂ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಯತ್ ಪೂರ್ವಂ ತ್ರಿಷಂಯುಕ್ತಂ ವೀರಜನನಂ ತತ್, ಯದ್ ಉತ್ತರಂ ಪಶುಜನನಂ ತತ್, ಯತ್ ಪೂರ್ವಂ ತ್ರಿಷಂಯುಕ್ತಮ್, ವೀರಾನ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ತೇನ ಜನಯತಿ ಯದ್ ಉತ್ತರಮ್, ಪಶೂಂಸ್ ತೇನ ಯತ್ ಪೂರ್ವಂ ತ್ರಿಷಂಯುಕ್ತಮ್, ರೇತ ಏವ ತೇನ ದಧಾತಿ ಯದ್ ಉತ್ತರಮ್, ಪ್ರ ತೇನ ಜನಯತಿ ಯತ್ ಪೂರ್ವಂ ತ್ರಿಷಂಯುಕ್ತಂ ತೇನ ಯಜ್ಞಕಾಮೋ ಯಜೇತ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಲಬ್ಧ, ಐನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್ ತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವೈಷ ಆರಮ್ಭಸ್, ಅಥ ಯದ್ ವೈಷ್ಣವಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯದ್ ಉತ್ತರಂ ತ್ರಿಷಂಯುಕ್ತಂ ತೇನ ಪಶುಕಾಮೋ ಯಜೇತ ಸೋಮೋ ವೈ ರೇತೋಧಾಃ ಪೂಷಾ ಪಶೂನಾಂ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ಸೋಮ ಏವಾಸ್ಮೈ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಪೂಷಾ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವೈ ಪಶವಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪೂಷಾ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೈವಾಸ್ಮೈ ಪೂಷಾ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಪೌಷ್ಣಃ ಪಶವೋ ವೈ ಪೂಷಾ ಪಶುಷ್ವ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಥೈತದ್ ವೈಶ್ವಾನರವಾರುಣಮ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಏತೇ ಸ್ವಾ ಯದ್ ಋತವಸ್ ತೇಷಾಂ ವಾ ಏಷೋ ಽಭಿಷಿಕ್ತೋ ರಾಜಾ, ಅಭಿಷಿಕ್ತೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವರುಣಸ್, ಏತೌ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಸೂತೌ, ಏತೌ ಸವಪತೀ ಏತೌ ಸವಸ್ಯೇಶಾತೇ ತಾ ಏನಂ ಸುವಾತೇ ಯಾವನ್ತೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಸ್ವಾ ಅನುಕಾ ವೈ ತ ಏತಮ್ ಅನುಕಾ ದೇವಾ ವರುಣಮ್, ಯಾವನ್ತ ಏವಾಸ್ಯ ಸ್ವಾಸ್ ತಾನ್ ಅಸ್ಮಾ ಅನುಕಾನ್ ಅವಿವಾದಿನಃ ಕರೋತಿ, ಇಯಾಂಶ್ ಚರುರ್ ಭವತಿ, ಏತಾವಾನ್ ವಾ ಆತ್ಮಾ ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಂ ವರುಣಾನ್ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರ ಏವೈನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸಂವತ್ಸರಾಯುಷಮ್ ಏನಂ ಕರೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜಸೂಯಾಭಿಷಿಕ್ತಸ್ಯ ಜರಸಾ ದನ್ತಾ ಅವಶೀಯನ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರೇ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸಂವತ್ಸರಾಯುಷಮ್ ಏನಂ ಕರೋತಿ ಯೋ ಜ್ಯೋಗಾಮಯಾವೀ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತೇನ ಯಾಜಯೇತ್, ವರುಣೇನ ಹಿ ವಾ ಏಷ ಪಾಪ್ಮನಾ ಗೃಹೀತಸ್, ಅಥೈತಸ್ಯ ಜ್ಯೋಗ್ ಆಮಯತಿ ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣಾದ್ ಏವೈನಂ ತೇನ ಮುಞ್ಚತಿ, ಇಯಾಂಶ್ ಚರುರ್ ಭವತಿ, ಏತಾವಾನ್ ವಾ ಆತ್ಮಾ ಯಾವಾನ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ತಂ ವರುಣಾನ್ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸಂವತ್ಸರ ಏವೈನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸಂವತ್ಸರಾಯುಷಮ್ ಏನಂ ಕರೋತಿ ||೪,೩।೭||
ಅಥೈತೇ ರತ್ನಿನಃ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ವಾ ಏತಾನ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನಿ ಯಸ್ಯ ವಾ ಏತಾನ್ಯ್ ಓಜಸ್ವೀನಿ ಭವನ್ತಿ ತದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಓಜಸ್ವೀ ಭವತಿ ತಾನ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯೌಜಸ್ವೀನಿ ಕರೋತಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ವಾ ಏತಾನ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನಿ ಯಸ್ಯ ವಾ ಏತಾನಿ ತೇಜಸ್ವೀನಿ ಭವನ್ತಿ ತದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ತೇಜಸ್ವೀ ಭವತಿ ತಾನ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತೇಜಸ್ವೀನಿ ಕರೋತಿ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಶ್ ಚರುರ್ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಗೃಹ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿಪುರೋಹಿತ ಖಲು ವೈ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಋಧ್ನೋತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಏತತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯಾತ್ಯೌಹೀತ್, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅನುಕಂ ಕರೋತಿ, ಐನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶಕಪಾಲೋ ರಾಜ್ಞೋ ಗೃಹ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಆದಿತ್ಯಶ್ ಚರುರ್ ಮಹಿಷ್ಯಾ ಗೃಹ ಇತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನಂ ಮಾತ್ರಾಂ ಗಮಯತಿ, ಇಮಾಮ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರಜಾಭ್ಯ ಉಪಜೀವನೀಯಂ ಕರೋತಿ ಧೇನುರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಏತದ್ ಧ್ಯ್ ಅದಿತ್ಯಾ ರೂಪಮ್, ನೈರೃತಶ್ ಚರುರ್ ನಖಾವಪೂತಾನಾಂ ಪರಿವೃಕ್ತ್ಯಾ ಗೃಹ ಇತಿ ನಿರೃತಿಗೃಹೀತಾ ಹಿ ವಾ ಏಷಾ, ಅಥೈತಾಂ ಪರಿವೃಞ್ಜನ್ತಿ ನಿರೃತಿಮ್ ಏವ ನಿರವದಾಯ, ಇಯಂ ವಾ ಅನುಮತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನಂ ಮಾತ್ರಾಂ ಗಮಯತಿ, ಇಮಾಮ್ ಏವೈನಂ ಪ್ರಜಾಭ್ಯ ಉಪಜೀವನೀಯಂ ಕರೋತಿ ಶ್ಯೇನೀ ವಣ್ಡಾಪಸ್ಫುರಾ ದಕ್ಷಿಣಾ, ಏತದ್ ಧಿ ನಿರೃತ್ಯಾ ರೂಪಮ್ ಆಗ್ನೇಯೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಸೇನಾನ್ಯೋ ಗೃಹ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವಾಸ್ಯ ಸೇನಾಮುಖಂ ಜಿತ್ಯೈ ಸಂಶ್ಯತಿ ಹಿರಣ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸತ್ಯಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಸತ್ಯೇನೈವ ಜಯತಿ, ಆಶ್ವಿನೋ ದ್ವಿಕಪಾಲಃ ಸಂಗ್ರಹೀತುರ್ ಗೃಹ ಇತಿ ರಥರೇಷಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾತ್ ತೇನ ನಿರವದಯತೇ ಸವತ್ಯೌ ದಕ್ಷಿಣೇತಿ ಸವತ್ಯಾ ಇವ ಹಿ ಸವ್ಯಸ್ಥಸಾರಥೀ ರಥಮ್ ಅಭಿ ಸಾವಿತ್ರೋ ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಕ್ಷತ್ತುರ್ ಗೃಹೇ ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಸವಿತೇವ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ ಪ್ರಸುವತಿ ವಾರುಣೋ ಯವಮಯೋ ದಶಕಪಾಲಃ ಸೂತಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಮಾರುತಃ ಸಪ್ತಕಪಾಲೋ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ಗೃಹ ಇತಿ ಸೂತಮುಖಾ ವೈ ವಿಟ್ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೇ ಸೂತಮುಖಾಂ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ವಿಶಂ ಮುಖತೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಾಯೋಪದಧಾತಿ ಪೌಷ್ಣಶ್ ಚರುರ್ ಭಾಗದುಘಸ್ಯ ಗೃಹ ಇತಿ ಪುಷ್ಟಿರ್ ವೈ ಪೂಷಾ ಪುಷ್ಟಿಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಭಾಗೇ ದಧಾತಿ ವೈಷ್ಣವಸ್ ತ್ರಿಕಪಾಲಸ್ ತಕ್ಷರಥಕಾರಯೋರ್ ಗೃಹ ಇತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ರೌದ್ರೋ ಗಾವೀಧುಕಶ್ ಚರುರ್ ಅಕ್ಷಾವಾಪಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಗೋವಿಕರ್ತಸ್ಯ ಚೇತಿ, ಅನ್ತತ ಏವಾಸ್ಮಾತ್ ತೇನ ರುದ್ರಂ ನಿರವದಯತೇ, ಅಥೋ ರುದ್ರ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏತೌ ಪಶೂ ಅಭಿಮನ್ಯತೇ ಏಕಾದಶ ವಾ ಏತಾನಿ ಹವೀಂಷಿ, ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ ವೀರ್ಯ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ನಾನಾ ವಾ ಏತ ಏತೇಷಾಮ್ ಆಶಿಷೋ ಽವರುನ್ಧತೇ ಯತ್ ಸಹ ನಿರ್ವಪೇಯುರ್ ಅರತ್ನಿನಃ ಸ್ಯುಸ್, ಐನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶಕಪಾಲೋ ರಾಜ್ಞೋ ಗೃಹ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಏಕಧಾ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಶೀಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಐನ್ದ್ರೋ ಹಿ ಯಜಮಾನಃ ||೪,೩।೮||
ಇನ್ದ್ರಾಯಾಂಹೋಮುಚಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಂ ನಿರ್ವಪೇತ್, ಯದ್ ಏವ ಕಿಂಚಾರ್ವಾಚೀನಂ ಜನಿತೋರ್ ಏನಃ ಕರೋತಿ ತತ ಏನಮ್ ಅಂಹೋಮುಙ್ ಮುಞ್ಚತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸುತ್ರಾಮ್ಣಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್, ಯ ಏವೋಪವಾದೀ ಯೋ ಽಭಿದಾಸತಿ ತತ ಏನಂ ಸುತ್ರಾಮಾ ತ್ರಾಯತೇ, ಅಥೈತನ್ ಮೈತ್ರಾಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಮ್, ಸತ್ಯಂ ವೈ ಮಿತ್ರಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸತ್ಯಂ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಾಲಭ್ಯ ದೀಕ್ಷತೇ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ಮಿತ್ರಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಾಲಭ್ಯ ದೀಕ್ಷತೇ ಯಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಶಿಥಿರಮ್ ಇವ ಸ್ಯಾತ್ ತಮ್ ಏತೇನ ಯಾಜಯೇನ್ ಮೈತ್ರಾಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯೇನ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ಮಿತ್ರಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ದ್ರಢಿಮ್ನೇ ಽಶಿಥಿರತ್ವಾಯ, ಅಥೈತೇ ದೇವಸ್ವಸ್, ಏತೇ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಸೂತಾಸ್, ಏತೇ ಸವಪತಯಸ್, ಏತೇ ಸವಸ್ಯೇಶತೇ ತ ಏನಂ ಸುವತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತಮ್ ಆಹುಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ವಾ ಏಷ ಸೂಯತೇ ಽಭಿತಶ್ ಚ ಸಿಚ್ಯತಾ ಇತಿ, ಅಥೈಷ ಮಾರುತ ಏಕವಿಂಶತಿಕಪಾಲಸ್ ತ್ರಿರ್ ವೈ ಸಪ್ತಸಪ್ತ ಮರುತಸ್, ವಿಣ್ ಮರುತಸ್, ವಿಶೋ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತಃ ಸೂಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏಷ ವಿಶಃ ಪ್ರಿಯಸ್, ವಿಶೋ ಹಿ ಮಧ್ಯತಃ ಸೂಯತೇ ವರುಣಸ್ಯ ವಾ ಅಭಿಷಿಚ್ಯಮಾನಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತತ್ ತ್ರೇಧಾಭವತ್, ಭೃಗುಸ್ ತೃತೀಯಮ್ ಅಭವತ್, ಶ್ರಾಯನ್ತೀಯಂ ತೃತೀಯಮ್, ಸರಸ್ವತೀಂ ತೃತೀಯಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್, ಯದ್ ಭಾರ್ಗವೋ ಹೋತಾ ಭವತಿ ಶ್ರಾಯನ್ತೀಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಾಮಂ ಸಾರಸ್ವತೀರ್ ಆಪಸ್ ತದ್ ಏವೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತೇಜ ಆಪ್ನೋತಿ ವಾಚಾ ವಾ ಏತಮ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ಯಮ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ವಾಕ್ ಸರಸ್ವತೀ ಸಾರಸ್ವತೀರ್ ಆಪಸ್, ಯತ್ ಸಾರಸ್ವತೀಭಿಃ ಸೂಯತೇ ಯಾವತ್ಯ್ ಏವ ವಾಕ್ ತಯಾ ಸೂಯತೇ ||೪,೩।೯||
ಅಪಾಂ ವಾ ಏತಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ, ಅಪಾಂ ವಾ ಏತಚ್ ಚಿತ್ರಾಣಿ ಸಂಭರನ್ತಿ, ಅಪಾಮ್ ಏನಂ ಚಿತ್ರೈರ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ಚಿತ್ರಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏಷೋ ಽಭಿಷಿಕ್ತಶ್ ಚಿತ್ರಂ ರಾಜೇತಿ ಶ್ರೂಯತೇ, ಅಪಾಂ ಹ್ಯ್ ಏನಂ ಚಿತ್ರೈರ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ಚಿತ್ರಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧತಿ ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ಮಧುಕೃತೋ ಮಧು ಸಂಭರನ್ತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಪಾಮ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಂ ಸಂಭರನ್ತಿ, ಅಪಾಮ್ ಏನಮ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ರಸಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತಮ್ ಆಹುಸ್, ಅಸೀ ರಾಜಾ ಪುಣ್ಯಾ ಇತಿ, ಅಪಾಂ ಹ್ಯ್ ಏನಮ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ರಸಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧತಿ ವರುಣಸವೋ ವಾ ಏಷ ವಾರುಣೀರ್ ಆಪಸ್, ಯದ್ ಅದ್ಭಿರ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ವರುಣಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕರ್ ವಿಷುವಾನ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ಸಾರಸ್ವತೀರ್ ಆಪಸ್, ಯತ್ ಸಾರಸ್ವತೀಭಿಃ ಸೂಯತೇ ವಿಷುವಾನ್ ಭವತಿ ಷೋಡಶ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಷೋಡಶ ಹೋಮಾ ಹೂಯನ್ತೇ ತದ್ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್, ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾನುಷ್ಟುಬ್ ಯಾವತ್ಯ್ ಏವ ವಾಕ್ ತಯಾ ಸೂಯತೇ ||೪,೩।೧೦||
ಪ್ರತೀಪಮ್ ಅನ್ಯ ಊರ್ಮಿರ್ ಯುಧ್ಯತ್ಯ್ ಅನ್ವೀಪಮ್ ಅನ್ಯೋ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ಯತ್ ತಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯಃ ಪ್ರತೀಪಂ ಯುಧ್ಯತಿ, ಓಜಸಾ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ಪ್ರತೀಪಂ ಯುಧ್ಯತಿ, ಓಜಸಾ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯೇಣ ರಾಷ್ಟ್ರ ಓಜೋ ವೀರ್ಯಂ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯತ್ ತಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯೋ ಽನ್ವೀಪಮ್ ಈರಯತಿ ಮಾಹಿಷಂ ತೇನ ತೋಕಂ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಅಥ ಯನ್ ನದೀಪತೇರ್ ಅಪಾಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಿಥುನಮ್ ಅಪಾಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಿಥುನೇನ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಮಿಥುನಂ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಅಪ್ರಹಾವರೀಣಾಮ್, ಮಧ್ಯಮೇಷ್ಠೇಯಂ ತೇನಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥ ಯತ್ ಪರಿವಾಹಿಣೀನಾಮ್, ಪಾರೇವಸ್ಯನ್ತ್ಯಾಸ್ ತೇನ ತೋಕಂ ಪ್ರಜನಯತಿ, ಅಥ ಯಾ ಆಪೋ ಽಞ್ಶೇರಾ ಓಜಸಾ ವಾ ಏತಾ ವೀರ್ಯೇಣಾಪೋ ಽಞ್ಶೇರಾಸ್, ಓಜಸಾ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯೇಣ ರಾಷ್ಟ್ರ ಓಜೋ ವೀರ್ಯಂ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಕೂಪ್ಯಾನಾಮ್ ಉಭಯೀಸ್ ತೇನಾಪೋ ಽವರುನ್ದ್ಧೇ ಯಾಶ್ ಚ ಸಮುದ್ರಿಯಾ ಯಾಶ್ ಚಾಸಮುದ್ರಿಯಾ ಈಶ್ವರಾ ವಾ ಏತಮ್ ಏತಾ ಸ್ರೋತಸ್ಯಾ ಆಪೋ ಽಶಾನ್ತಾ ನಿರ್ಮೃಜಸ್, ಯತ್ ಸ್ಥಾವರಾಣಾಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಅನಿರ್ಮಾರ್ಗಾಯ ಯಾ ಆತಪತಿ ವರ್ಷತಿ ಯಾಶ್ ಚ ಪರಿದದೃಶ್ರೇ ತಾ ಆಪೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಯಾಸ್ ತಾಭೀ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಧ್ರಾದುನೀನಾಮ್, ವಿಶಸ್ ತೇನ ವೀರ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥ ಯತ್ ಪುಷ್ಪಾಣಾಮ್ ಆರಣ್ಯಂ ತೇನ, ಅಥ ಯದ್ ಉಲ್ಬ್ಯಾನಾಮ್, ವಜ್ರೋ ವೈ ಪಶವಸ್, ವಜ್ರಾ ಉಲ್ಬ್ಯಾಸ್, ವಜ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ವಜ್ರಂ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಪಯಸಃ ಪಯಸಾ ವಾ ಏತದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಪಯೋ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಘೃತಸ್ಯ, ಏತಾ ವಾ ಆಪೋ ಽನಾಧೃಷ್ಯಾಸ್ ತಾಭೀ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅನಾಧೃಷ್ಯಂ ಕರೋತಿ, ಅಥ ಯನ್ ಮಧೋಸ್, ಅಪಾಂ ವಾ ಏಷ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಸ್, ಅಪಾಂ ವಾ ಏತದ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸೇನ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ರಸಂ ದಧಾತಿ ಷೋಡಶ ವಾ ಏತೇ ಗ್ರಹಾಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಃ ಸಮಾನೀತಃ ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ||೪,೪।೧||
ದೇವೀರ್ ಆಪೋ ಮಧುಮತೀಃ ಸಂಸೃಜ್ಯಧ್ವಂ ಮಹಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಯ ವನ್ವಾನಾ ಇತಿ, ಏತಾ ಹಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ವನ್ತ್ರೀಸ್, ಅನಾಧೃಷ್ಟಾಃ ಸೀದತೋರ್ಜಸ್ವತೀರ್ ಮಹಿ ವರ್ಚಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಯ ದಧತೀರ್ ಇತಿ, ಏತಾ ಹಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಧಾತ್ರೀಸ್, ಅನಿಭೃಷ್ಟಮ್ ಅಸೀತಿ, ಅನಿಭೃಷ್ಟಂ ಹ್ಯ್ ಏವ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಅಕಸ್ ತಪೋಜಾ ಇತಿ, ತಪೋಜಾ ಹಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್, ಸೋಮಸ್ಯ ದಾತ್ರಮ್ ಇತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ದಾತ್ರಮ್, ಶುಕ್ರಾ ವಃ ಶುಕ್ರೇಣ ಪುನಾಮಿ ಚನ್ದ್ರಾ ವಶ್ ಚನ್ದ್ರೇಣ ಪುನಾಮೀತಿ, ಆಯುರ್ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಆಯುಷ್ಯಾ ಏವೈನಾ ಅಕರ್ ವರ್ಚೋ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ವರ್ಚಸ್ಯಾ ಏವೈನಾ ಅಕರ್ ದೇವೋ ವಃ ಸವಿತಾ ಪುನಾತ್ವ್ ಅಛಿದ್ರೇಣ ಪವಿತ್ರೇಣೇತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಅಛಿದ್ರಂ ಪವಿತ್ರಂ ಯತ್ ಸೂರ್ಯಸ ರಶ್ಮಯಸ್, ಅಛಿದ್ರೇಣೈವೈನಾಃ ಪವಿತ್ರೇಣ ಪುನಾತಿ ಸ್ವಾಹಾ ರಾಜಸೂಯಾ ಇತಿ, ರಾಜಸೂಯಾ ಹ್ಯ್ ಏತಾಃ ಸಧಮಾದೋ ದ್ಯುಮ್ನ್ಯಾ ಊರ್ಜಾ ಏಕಾ ಇತಿ ವ್ಯಾನಯತಿ ವಾರುಣ್ಯಾ ವಾರುಣೀರ್ ಹ್ಯ್ ಆಪಃ ಸ್ವಯೈವ ದೇವತಯಾ ರುದ್ರ ಯತ್ ತೇ ಗಿರಿಪರಂ ನಾಮೇತಿ ರುದ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾತ್ ತೇನ ನಿರವದಯತೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಹುತಮ್ ಅಸಿ ಯಮೇಷ್ಟಮ್ ಅಸಿ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಮೃತ್ಯುರ್ ವೈ ಯಮಸ್, ಮೃತ್ಯುಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾತ್ ತೇನ ನಿರವದಯತೇ ಸೋಮಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವರುಣೋ ಮಿತ್ರೋ ಅಗ್ನಿಸ್ ತೇ ದೇವಾ ಧರ್ಮಧೃತೋ ಧರ್ಮಂ ಧಾರಯನ್ತ್ವ್ ಇತಿ, ಏತೇ ವೈ ದೇವಾ ಧರ್ಮಧೃತೋ ಯದ್ ಇಮೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಯದ್ ಏನಮ್ ಏತೇಭ್ಯೋ ಽಪ್ರೋಚ್ಯಾಭಿಷಿಞ್ಚೇಯುರ್ ಅಪರೋಧುಕಾ ಏನಂ ಸ್ಯುಸ್, ಅಥ ಯದ್ ಏನಮ್ ಏತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರೋಚ್ಯಾಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ತಥಾ ಹೈನಮ್ ಅನಪರೋಧುಕಾ ಭವನ್ತಿ ಪರ್ಣಸ್ಯ ವಾ ಅಗ್ರೇ ಽನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮವದನ್ತ ತದ್ ವಾವ ಸುಶ್ರವಾ ಯತ್ ತದ್ ಅಶೃಣೋತ್ ಪರ್ಣಮಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನೈವೈನಮ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚತಿ, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಭಿಷಿಞ್ಚತಿ, ಆಶ್ವತ್ಥೇನ ವೈಶ್ಯಸ್, ವಿಶೋ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತದ್ ಅಶ್ವತ್ಥಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ಸ ತೇನ ವೀರ್ಯೇಣ ಭರ್ಭರಾಭವತ್ ತದ್ ವಿಶ ಏವೈತೇನ ವೀರ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಔದುಮ್ಬರೇಣ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಉದುಮ್ಬರಾಸ್, ಊರ್ಜಂ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಯೋ ಜನ್ಯೋ ಮಿತ್ರಂ ಸ ನೈಯಗ್ರೋಧೇನ ಮಿತ್ರೇಣ ವೈ ಕ್ಷತ್ರಂ ವ್ಯವತತಮ್ ಅವರೋಧೈರ್ ನ್ಯಗ್ರೋಧಸ್, ಮಿತ್ರೇಣ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ವ್ಯವತನೋತಿ ದ್ರಢಿಮ್ನೇ ಽಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ||೪,೪।೨||
ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಯೋನಿರ್ ಅಸಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯೋಲ್ಬಮ್ ಅಸಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ನಾಭಿರ್ ಅಸಿ, ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯದ್ ಅಜಾಯತ ತಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ಯೋನಿರ್ ಆಸೀದ್ ಯತ್ ತಾರ್ಪ್ಯಮ್ ಉಲ್ಬಂ ಪಾಣ್ಡರಮ್, ನಾಭಿರ್ ಉಷ್ಣೀಷಃ ಸೂತವಶಾಯಾ ಅಧ್ಯಜಾಯತ ಸೂನಾ ಚತುಃಪದ್ಯ್ ಊಧರ್ ಆಸೀತ್, ನೀವಾರಾಃ ಪೀಯೂಷಸ್ ತಸ್ಮಾನ್ ನೈವಾರಃ ಪುರೋಡಾಶಃ ಪಞ್ಚಾಶತಮ್ ಅನ್ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಕ್ಷಣ್ಯ್ ಆನಕ್ತ್ಯ್ ಏಕಪಞ್ಚಾಶತಮ್ ಅನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಾಃ, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಅಪ ಉಪಸ್ಪೃಶತಿ, ಅಮೃತಂ ವಾ ಆಪಸ್, ಅಮೃತೇನೈವೈನಂ ಸಂರಮ್ಭಯತಿ, ಆವಿತ್ತೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಗೃಹಪತಿರ್ ಇತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಯೈವೈನಮ್ ಆವೇದಯತಿ, ಆವಿತ್ತಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಃ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾಯೈವೈನಮ್ ಆವೇದಯತಿ, ಆವಿತ್ತೌ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಧೃತವ್ರತಾ ಇತಿ, ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ, ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಮ್ ಆವೇದಯತಿ, ಆವಿತ್ತೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಋತಾವೃಧಾ ಇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಮ್ ಆವೇದಯತಿ, ಆವಿತ್ತಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾ ಇತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಪೂಷಾ ಪಶುಭ್ಯ ಏವೈನಮ್ ಆವೇದಯತಿ, ಆವಿತ್ತಾ ದೇವ್ಯ್ ಅದಿತಿರ್ ಇತಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಭ್ಯ ಏವೈನಮ್ ಆವೇದಯತಿ, ಆವಿತ್ತೋ ಽಯಮ್ ಅಸಾ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣೋ ಽಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರೋ ಽಮುಷ್ಯಾಂ ವಿಶೀತಿ ವಿಶ ಏವೈನಮ್ ಆವೇದಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏಷ ವಿಶಃ ಪ್ರಿಯಃ, ವಿಶೇ ಹ್ಯ್ ಏನಮ್ ಆವೇದಯತಿ, ಏಷ ತೇ ಜನತೇ ರಾಜೇತಿ ಜನತಾಯಾ ಏವೈನಮ್ ಆವೇದಯತಿ ಸೋಮೋ ಽಸ್ಮಾಕಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ರಾಜೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಧರತಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯ ಏವೈನಮ್ ಅನ್ಯೇಭ್ಯೋ ಭೂತೇಭ್ಯ ಆವೇದಯತಿ ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಧರತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುಸ್, ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಧೃತಮ್ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಹ್ಯ್ ಉದ್ಧರತಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವರ್ಜೋ ಽಸಿ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಸ್ ತ್ವಯಾಯಂ ವೃತ್ರಂ ವಧ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಧನುಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಧನುಃ, ವಜ್ರೋ ರಾಜನ್ಯಃ, ವಜ್ರೇಣೈವ ವಜ್ರಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಶತ್ರುಬಾಧನಾಃ ಸ್ಥೇತಿ ಬಾಣವತಃ, ಅನ್ತೋ ವೈ ಬಾಣವನ್ತಃ, ಅನ್ತೋ ರಾಜನ್ಯಃ, ಅನ್ತೇನೈವಾನ್ತಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ತ್ರೀನ್ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ತಿಸ್ರೋ ವೈ ಶರವ್ಯಾ ದಿವ್ಯಾ ಪಾರ್ಥಿವಾ ಸಮುದ್ರಿಯಾ ತಾ ಅಸ್ಮಾದ್ ಯೋಯಾವ ಪಾತ ಪ್ರಾಞ್ಚಮ್, ಪಾತ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್, ಪಾತ ತಿರ್ಯಞ್ಚಮ್, ಪಾತಾನ್ವಞ್ಚಮ್, ಪಾತೋರ್ಧಮ್, ದಿಗ್ಭ್ಯ ಏನಂ ಪಾತೇತಿ ದಿಗ್ಭ್ಯ ಏನಂ ಪಾನ್ತಿ ಮಿತ್ರೋ ಽಸೀತೀಮಮ್ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯತೇ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ರೂಪಮ್, ವರುಣೋ ಽಸೀತೀಮಮ್, ವರುಣಸ್ಯ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ರೂಪಂ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಮ್ ಉಷಸೋ ವ್ಯುಷ್ಟಾ ಇತ್ಯ್ ಉದ್ವತಾ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ, ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಂ ತಿಷ್ಠನ್ತಮ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ಬೃಹತ್ ಸಾಮ ಭವತಿ ಸ್ವರ್ಗಮ್ ಏವೈನಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭಿಸಂತನೋತಿ ||೪,೪।೩||
ರೂಪಂ : ⟨ ರೂಪಮ್
ದಿಶ ಏನಂ ವ್ಯಾಸ್ಥಾಪಯತಿ ವಜ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಇಮಾ ದಿಶೋ ಽಭಿಜಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ ಽಭಿಜಿತಾ ಯಾಂಯಾಮ್ ಅಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತತೇ ದಿಶೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್, ಏತದ್ದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶಸ್, ಯಥಾದೇವತಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಭ್ಯೋ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಽಧಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಏತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ತ್ವಿಷಿರ್ ಅಸಿ ತ್ವಿಷಿಮತ್ ತವೇವ ಮೇ ತ್ವಿಷಿರ್ ಭೂಯಾದ್ ಇತಿ ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮಂ ವಿವೇಷ್ಟಯತಿ ಸೋಮೇ ವಾ ಏಕಾ ತ್ವಿಷಿಸ್, ವ್ಯಾಘ್ರ ಏಕಾ ಸರ್ಪ ಏಕಾ ತಾ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪ್ರತ್ಯಸ್ತಂ ನಮುಚೇಃ ಶಿರಾ ಇತಿ ಸೀಸಂ ಪಣ್ಡಗಾಯ ಪ್ರತ್ಯಸ್ಯತಿ ಪಾಪ್ಮಾ ವೈ ನಮುಚೇಃ ಶಿರಃ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತತ್ ಪ್ರತ್ಯಸ್ಯತಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹನ್, ಅವೇಷ್ಟಾ ದನ್ದಶೂಕಾ ಇತಿ ಲೋಹಿತಾಯಸಂ ಕೇಶವಾಪಾಯ ದನ್ದಶೂಕಾನ್ ಏವಾಸ್ಮಾತ್ ತೇನ ನಿರವದಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತಸ್ಯ ನಾಭಿಚಾರೋ ಽಸ್ತಿ ಯಾವನ್ತೋ ಹಿ ಮೃತ್ಯವಸ್ ತಾನ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ನಿರವದಯತೇ ಮೃತ್ಯೋಃ ಪಾಹೀತಿ ರಜತಂ ರುಕ್ಮಮ್ ಅಧಸ್ತಾದ್ ಉಪೋಹತೇ ಮೃತ್ಯೋರ್ ವಾ ಏತದ್ ರೂಪಂ ಯದ್ ವ್ಯಾಘ್ರಸ್, ಅಮೃತಂ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅಮೃತೇನೈವ ಮೃತ್ಯುಮ್ ಅನ್ತರ್ಧತ್ತೇ ದಿದಿವಃ ಪಾಹೀತಿ ಹರಿತಂ ರುಕ್ಮಮ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಅಧ್ಯೂಹತೇ ದಿವ್ಯಾಯಾ ಏವೈನಮ್ ಅಶನ್ಯಾ ಯೋಯಾವ, ಇಯಂ ವೈ ರಜತಾ, ಅಸೌ ಹರಿಣೀ, ಆಭ್ಯಾಮ್ ಏವೈನಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯ, ಆಯುರ್ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಆಯುಷ್ಯಾ ಏವೈನಮ್ ಅಭ್ಯತಿಕ್ಷರನ್ತಿ ವರ್ಚೋ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ವರ್ಚಸ್ಯಾ ಏವೈನಮ್ ಅಭ್ಯತಿಕ್ಷರನ್ತಿ ವರುಣಸ್ಯ ವಾ ಅಭಿಷಿಚ್ಯಮಾನಸ್ಯಾಪ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ನಿರಘ್ನನ್ ಯದ್ ರುಕ್ಮಮ್ ಅನ್ತರ್ದಧಾತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯ ವೀರ್ಯಸ್ಯಾನಿರ್ಘಾತಾಯ ಶತಮಾನೋ ಭವತಿ ಶತಕ್ಷರಃ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ||೪,೪।೪||
ಅಥೈತಾನಿ ಪಾರ್ಥಾನಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಪಾರ್ಥಾನಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರವಿಶತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏಷ ದುಃಪರಾಣೋದಃ ಸಂವತ್ಸರಂ ಹಿ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರವಿಶತಿ ಗಿರೀ ವಾ ಏತೌ ರಾಜಸೂಯಸ್ಯ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಮ್ ಅನ್ಯೇಷಾಮ್ ಉತ್ತಮಂ ಭವತ್ಯ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಅನ್ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಥಮಮ್, ವೀರ್ಯಂ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್, ವೀರ್ಯ ಏವೈನಮ್ ಅಭಿಸಂಧತ್ತೇ, ಆದಿತ್ಯನಾಮಾನಿ ವಾ ಏತಾನಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಭ್ಯ ಏವ ಸೂಯತೇ ಸೋಮಸ್ಯ ತ್ವಾ ದ್ಯುಮ್ನೇನಾಗ್ನೇಸ್ ತೇಜಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ತ್ವಾ ದೇವಾನಾಂ ಕ್ರತುನಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮೀತಿ, ಏತೈರ್ ಏವೈನಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ ಏತಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚತಿ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯೋನಿರ್ ಅಸಿ ಜನಯೇತಿ, ಅತೋ ವಾ ಅಧೀನ್ದ್ರೋ ಽಜಾಯತ ಸ್ವಾದ್ ಏವೈನಂ ಯೋನೇರ್ ಜನಯತಿ, ಅತಿ ದ್ಯೂನ್ ಪಾಹೀತ್ಯ್ ಆಹ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಸಮಾವವೃತ್ರನ್ನ್ ಅಧರಾಗ್ ಉದಕ್ ತಾ ಇತಿ ಸಮುನ್ಮಾರ್ಷ್ಟಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಏತದ್ ವೀರ್ಯಮ್ ಅಭಿಷಿಚ್ಯಮಾನಸ್ಯ ವ್ಯವೈತಿ ತದ್ ಏವ ಸಮುನ್ಮಾರ್ಷ್ಟಿ ತೇನೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ, ಐನ್ದ್ರ್ಯಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ಬ್ರಹ್ಮಾನ್ವೇತಿ, ಐನ್ದ್ರೋ ವೈ ರಾಜನ್ಯಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಛನ್ದಾಃ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ಛನ್ದಸಾನ್ವೇತಿ, ಅಥೋ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಅಧೀನ್ದ್ರೋ ಽಸೂಯತ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಏವಾಧಿ ಸೂಯತೇ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಜ್ರೋ ಽಸಿ ವಾಜಸನಿಸ್ ತ್ವಯಾಯಂ ವಾಜಂ ಸೇದ್ ಇತಿ ರಥಮ್ ಉಪಾವಹರತಿ ಸ್ವಯೈವ ದೇವತಯಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಸ್ ತ್ವಾ ಪ್ರಶಾಸ್ತ್ರೋಃ ಪ್ರಶಿಷಾ ಯುನಜ್ಮೀತಿ ಯುನಕ್ತಿ ಸ್ವಯೈವ ದೇವತಯಾ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕ್ರಮೋ ಽಸಿ ಸಪತ್ನಹೇತಿ ರಥಮ್ ಅಭ್ಯಾತಿಷ್ಠತಿ, ಅತೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುರ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉದಜಯತ್, ವಿಷ್ಣೋರ್ ಏವೋಜ್ಜಿತಿಮ್ ಅನ್ವ್ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಉಜ್ಜಯತಿ ಪ್ರೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನುದತೇ ಮರುತಾಂ ಪ್ರಸವೇ ಜಯೇತಿ ಮಾರುತ ಏವ ಗಣೋ ಭೂತ್ವೋಜ್ಜಯತಿ ರಾಜನ್ಯಂ ಜಿನಾತಿ, ಅನ್ತಮ್ ಏವಾಕ್ರಮೀತ್ ತದ್ ಅಸ್ಯ ನ ಕಶ್ಚನಾಜ್ಯೇಯ ಉಞ್ಶಿಷ್ಯತೇ ತಸ್ಮೈ ತಾಮ್ ಇಷುಮ್ ಅಸ್ಯತಿ ತದ್ ಅಸ್ಯಾಮೋಘಾಯಾಸ್ತಮ್ ಅಭೂತ್, ಆಪ್ತಂ ಮನಃ ಸಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ವರ್ತತೇ, ಅನ್ತಮ್ ಏವ ಗತ್ವಾವರ್ತತೇ, ಆತ್ಮನೋ ಽಹಿಂಸಾಯೈ, ಏಷ ವಜ್ರೋ ವಾಜಸಾತಮಸ್ ತೇನ ನೌ ಪುತ್ರೋ ವಾಜಂ ಸೇದ್ ಇತಿ ಪತ್ನ್ಯೈ ಧನ್ವಾರ್ತಿಂ ಪ್ರಯಛತಿ, ಏಷ ವೈ ಪತ್ನ್ಯಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ವಾರಮ್ಭಃ ಸಹ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಭವತಃ ||೪,೪।೫||
ಇಯದ್ ಅಸಿ, ಆಯುರ್ ಅಸಿ, ಆಯುರ್ ಮೇ ಧೇಹೀತಿ, ಆಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ಯುಙ್ಙ್ ಅಸಿ ವರ್ಚೋ ಽಸಿ ವರ್ಚೋ ಮೇ ಧೇಹೀತಿ ವರ್ಚ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಊರ್ಗ್ ಅಸಿ, ಊರ್ಜಂ ಮಯಿ ಧೇಹೀತಿ, ಇಯಂ ವೈ ರಜತಾ, ಅಸೌ ಹರಿಣೀ, ಇಮೇ ಏವಾಲಭ್ಯ, ಊರ್ಗ್ ವಾ ಉದುಮ್ಬರಸ್, ಊರ್ಜಂ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತ ಆತ್ಮನೋ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಚ ಮಿತ್ರೋ ಽಸೀತೀಮಮ್ ಉಪಾವಹರತಿ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ರೂಪಮ್, ವರುಣೋ ಽಸೀತೀಮಮ್, ವರುಣಸ್ಯ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ರೂಪಮ್, ಸದ್ ಅಸಿ ಸಮ್ ಅಹಂ ವಿಶ್ವೈರ್ ದೇವೈರ್ ಇತಿ ಹಸ್ತಾ ಆಮಿಕ್ಷಾಮ್ ಅಭ್ಯವಹರತಿ ಸದ್ ವಾ ಆಮಿಕ್ಷಾ ಸದ್ ಏವಾಭ್ಯವಹರತಿ ತತ್ರ ತೇ ಹಿರಣ್ಯೇ ದದಾತಿ ಸಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ಹಿನಸ್ತಿ ಖಲು ವಾ ಏಷ ಪಶೂನ್ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅಭ್ಯವರೋಹನ್ ನಮೋ ಮಾತ್ರೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತಿ ವಾರಾಹೀ ಉಪಾನಹಾ ಅಭ್ಯವರೋಹತಿ, ಆರಣ್ಯಾನ್ ಏವ ಪಶೂನ್ ಅಭ್ಯವರೋಹತಿ ವರಾಹಸ್ ತ್ವ್ ಏವೈತಂ ಸಗ್ಧುಮ್ ಅರ್ಹತಿ ತದ್ ವರಾಹ ಏವೈನಂ ಸಘ್ನೋತಿ ಪ್ರತಿ ತ್ಯನ್ ನಾಮ ರಾಜ್ಯಮ್ ಅಧಾಯಿ ಸ್ವಾಂ ತನ್ವಂ ವರುಣೋ ಽಸುಷೋದ್ ಇತಿ ವರುಣಸವೋ ವಾ ಏಷ ವರುಣಾಯೈವೈನಂ ಪ್ರಾಹ ನಿ ತ್ರಿತೋ ಜರಿಮಾಣಂ ನ ಆನಡ್ ಇತಿ ಜರಿಮಾಣಮ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ಯುನಕ್ತಿ ಸ್ಯೋನಾಸಿ ಸುಷದೇತಿ ಸ್ಯೋನಾ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಸುಷದಾ ಸ್ಯೋನಾಮ್ ಆಸೀದ ಸುಷದಾಮ್ ಆಸೀದೇತಿ ಸುಷದೈವೈನಂ ಸಾದಯತಿ ||
ನಿಷಸಾದ ಧೃತವ್ರತೋ ವರುಣಃ ಪಸ್ತ್ಯಾಸ್ವ್ ಆ |
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ಸುಕ್ರತುಃ || ಇತಿ ವರುಣಸವೋ ವಾ ಏಷ ವರುಣಮ್ ಏವೈನಮ್ ಅಕರ್ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೌಜಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮರುತಾಂ ಬಲಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ರಥವಿಮೋಚನೀಯಂ ಜುಹೋತಿ ಯಜುಷೈವ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಯಜುಷಾ ವಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷದ್ ವಸುರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸದ್ ಇತಿ ರಥಂ ವಾ ಏತತ್ ಪರಿವದತಿ ಸಹ ಸಾರಥಿನಾ ರಥವಾಹನೇ ರಥಮ್ ಆದಧತಿ ಸರ್ವತ್ವಾಯೈವ ಪ್ರಸವಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ೩ಂಸ್ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸೀತಿ ಕಿಮ್ ಅಭೂಂ ಕಿಮ್ ಅಭೂಮ್ ಇತಿ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ ಸವಿತಾಸಿ ಸತ್ಯಸವಾ ಇತಿ, ಇದಮ್ ಅಸೀದಮ್ ಅಸೀತಿ ವಾವೈನಮ್ ಏತದ್ ಆಹ ಯದ್ಯದ್ ಭವತಿ, ಏಷ ವಜ್ರಸ್ ತೇನ ಮೇ ರಧ್ಯೇತಿ ಸ್ಫ್ಯಂ ಪ್ರಯಛತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಸ್ಫ್ಯಸ್, ವಜ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ರನ್ಧಯತೇ ತಮ್ ಅವರಸ್ಪರಂ ಪ್ರಯಛತಿ ತೇನಾವರಸ್ಪರಂ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ರನ್ಧಯಮಾಣ ಏತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತ ಏತಸ್ಮಾ ಅವರಸ್ಪರಂ ರದ್ಧಾಸ್, ಬಲಿಂ ಹರನ್ತಿ ತೇನ ಸ್ಫ್ಯೇನಾಧಿದೇವನಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ತತ್ರ ಪಷ್ಠೌಹೀಂ ವಿದೀವ್ಯನ್ತೇ, ಆಶಾಂ ವಾ ಏಷ ಉಪಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ, ಆಶಾ ಪಷ್ಠೌಹೀ, ಆಶಾಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಅಕಸ್ ತತಶ್ ಚತುಃಶತಮ್ ಅಕ್ಷಾಣ್ ಅವೋಹ್ಯಾಹ ||
ಉದ್ಭಿನ್ನಂ ರಾಜ್ಞಃ || ಇತಿ ಚತ್ವಾರೋ ವೈ ಪುರುಷಾಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಜನ್ಯೋ ವೈಶ್ಯಃ ಶೂದ್ರಸ್ ತೇಷಾಮ್ ಏವೈನಮ್ ಉದ್ಭೇದಯತಿ ತತಃ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷಾನ್ ಪ್ರಯಛನ್ನ್ ಆಹ ದಿಶೋ ಅಭ್ಯಭೂದ್ ಅಯಮ್ ಇತಿ, ಇಮಾ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಞ್ಚ ದಿಶೋ ಽನ್ನಾದ್ಯಾಯ ಪ್ರಯಛತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ದದಾತಿ ತೇನ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಧೃತೋ ಭವತಿ ವರಂ ವೃಣೀತೇ ಸೋ ಽಸ್ಮೈ ಕಾಮಃ ಸಮೃಧ್ಯತೇ ಯತ್ಕಾಮೋ ಭವತಿ ಮಙ್ಗಲ್ಯನಾಮ್ನೋ ಹ್ವಯತಿ ಯತ್ ಪೂರ್ವಂ ವ್ಯಾಹಾರ್ಷಂ ತನ್ ನೇನ್ ಮೋಘಮ್ ಅಸದ್ ಇತಿ, ಅಸಾ ಅಮುಷ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಽಮುಷ್ಯಾಸೌ ಪುತ್ರ ಇತಿ ನಾಮನೀ ವ್ಯತಿಷಜತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ||೪,೪।೬||
[ಪುಟ ೪,೫೮]
ಸಮಾನೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಃ ಸಂವತ್ಸರಂ ಭವತಿ ವಿ ವಾ ಏತದ್ ದಶಪೇಯಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಯದ್ ಅವಭೃಥಮ್ ಅವಯನ್ತಿ ಯದ್ ಅಪಾಂ ನಪ್ತ್ರೇ ಸ್ವಾಹೋರ್ಜೋ ನಪ್ತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾಗ್ನಯೇ ಗೃಹಪತಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಜುಹ್ವತ ಆಯನ್ತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯಾ ಅವಿಛೇದಾಯ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತಿರೋ ಽಭವತ್ ತಂ ದೇವಾಃ ಸಂಸೃಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ವೈಛನ್ ಯತ್ ಸಾವಿತ್ರಃ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಾ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯತ್ ಸಾರಸ್ವತಸ್, ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚ್ಯ್ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯತ್ ಪೌಷ್ಣಃ ಪಶವೋ ವೈ ಪೂಷಾ ಪಶುಷ್ವ್ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯದ್ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರಿಯ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯದ್ ವಾರುಣಸ್, ವರುಣ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯತ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ತ್ವಷ್ಟಾ ಸಂವತ್ಸರ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ದೇವತಾಸ್ವ್ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಃ ಸೌಮೀರ್ ವಾ ಓಷಧಯಸ್, ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಏವಾನ್ವೈಛನ್ ಯದ್ ವೈಷ್ಣವಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞ ಏವಾನ್ವೈಛನ್, ತಂ ವಿಷ್ಣಾ ಅವಿನ್ದನ್ ದಶಮೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ದಶಮಸ್, ದಶಮೇ ಹ್ಯ್ ಅವಿನ್ದನ್ ದಶ ಚಮಸಾಸ್, ದಶ ಚಮಸಾಧ್ವರ್ಯವಸ್, ದಶದಶ ಚಮಸಾನ್ ಅಭಿತಾ ಆ ದಶಮಾತ್ ಪುರುಷಾದ್ ಅನ್ವಾಚಷ್ಟೇ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ದಶಸಮೃದ್ಧೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್, ಏತಂ ವೈ ತೇ ತದ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಅನ್ವೈಛನ್, ತ ಆರ್ಧ್ನುವನ್, ತದ್ ಯ ಏತೇನ ಯಜತ ಋಧ್ನೋತಿ ಸಪ್ತದಶಃ ಸರ್ವೋ ಭವತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ, ಉತ್ಸನ್ನಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ವಾ ಅಧ್ಯ್ ಉತ್ಸನ್ನಯಜ್ಞೋ ಽವರುಧ್ಯತೇ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ ಏವೈನಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಆಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ತಸ್ಯೇಮೇ ರೂಪಾಣ್ಯ್ ಉಪೈತಾಮ್, ಚಿತ್ರಾಣೀಯಮ್ ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಸೌ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ವಾ ಅವಕಾಶೇ ಪುಣ್ಡರೀಕಂ ಜಾಯತೇ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ರೂಪಂ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯೈವ ರೂಪಂ ಪ್ರತಿಮುಞ್ಚತೇ ದ್ವಾದಶಪುಣ್ಡರೀಕಾ ಭವನ್ತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ||೪,೪।೭||
[ಪುಟ ೪,೫೯]
ರುಕ್ಮೋ ಹೋತುಸ್, ಆಗ್ನೇಯೋ ವೈ ಹೋತಾ ನ ವಾ ಏತಸ್ಮೈ ವ್ಯುಛತಿ ವ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ವಾಸಯತಿ ಸ್ರಗ್ ಉದ್ಗಾತುಃ ಸೌರ್ಯೋ ವಾ ಉದ್ಗಾತಾ, ಅಥೋ ಅಮುಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಆದಿತ್ಯಮ್ ಆಪ್ತ್ವೋನ್ನಯತಿ ಪ್ರಾವೇಪಾ ಅಧ್ವರ್ಯೋಸ್, ಯಮಾ ಇವ ಹ್ಯ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ||
ಅಶ್ವಃ ಪ್ರಸ್ತೋತುಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ ಪ್ರಸ್ತೋತಾ, ಅಥೋ ಪ್ರೇವ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಪ್ರೋಥತಿ ಪ್ರೇವ ಪ್ರಸ್ತೋತಾ ಧೇನುಃ ಪ್ರತಿಹರ್ತುಃ ಪ್ರತೀವಾ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಹರತಿ ಪ್ರತೀವ ಪ್ರತಿಹರ್ತಾ ವಶಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ಯ ವಶಂ ಮಾ ನಯಾದ್ ಇತಿ, ಋಷಭೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಞ್ಶಂಸಿನಃ ಸೇನ್ದ್ರಿಯತ್ವಾಯ ವಾಸಃ ಪೋತುಃ ಪವಿತ್ರತ್ವಾಯ, ಅನಡ್ವಾನ್ ನೇಷ್ಟುರ್ ಅಗ್ನೀಧೋ ಽನ್ಯಸ್, ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಏವ ಸ್ಥೂರಿ ಯವಾಚಿತಮ್ ಅಛಾವಾಕಸ್ಯ ಸ್ಥೂರೀರ್ ಇವ ಹ್ಯ್ ಏಷಾ ಹೋತ್ರಾ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಾ ಯದ್ ಅಛಾವಾಕ್ಯಾ, ಅಥೋ ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯೈವ ಯವಾಸ್, ನ ವಾ ಅಸ್ಯೈ ತರ್ಹಿ ಸದಸ್ಯೇಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತೇ ತ ಏವಾಸ್ಯೈ ತೇನಾಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ದ್ವಾದಶ ಪಷ್ಠೌಹೀರ್ ಗರ್ಭಿಣೀರ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್, ವಾಗ್ ವೈ ಧೇನುಸ್, ಗರ್ಭೋ ಮನ್ತ್ರಸ್, ವಾಚ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯ ಮನ್ತ್ರಂ ದಧಾತಿ, ಆಮನ್ತ್ರಣೀಯೋ ಹ ಭವತಿ ಧೇನುಂಭವ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ದ್ವಾದಶ ವೈ ಪಯಾಂಸಿ ತಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏತಮ್ ಆಹುಃ ಪಯಸ್ವೀ ರಾಜಾ ಪುಣ್ಯಾ ಇತಿ ಯಾವದ್ ಧಿ ಪಯಸ್ ತದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಧೀಯತೇ ||೪,೪।೮||
ಶ್ರಾಯನ್ತೀಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಾಮಂ ಭವತಿ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ಸು ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಂ ಪ್ರೋಹನ್ತಿ ವಾರವನ್ತೀಯಮ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸಾಮಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸ ಓಜಸಾ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತ ಸ ಏತತ್ ಸಾಮಾಪಶ್ಯತ್ ತೇನಾತ್ಮಾನಂ ಸಮಶ್ರಯತ, ಓಜಸಾ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ ತದ್ ಏತೇನೈವಾತ್ಮಾನಂ ಸಂಶ್ರಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಯದ್ ಅಗ್ರೇ ವ್ಯಭವದ್ ಋಕ್ ಸಾಮ ಯಜುಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ರಸೋ ಯದ್ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಮ್, ಯದ್ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಂ ಗಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ವಾಚಾ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ ವಾಗ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಯದ್ ಅನುಷ್ಟುಪ್ಸು ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಂ ಭವತಿ ವಾಚ್ಯ್ ಏವಾಸ್ಯ ರಸಂ ದಧಾತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಜಸೂಯೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೇ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ವಾರವನ್ತೀಯಮ್, ಯದ್ ವಾರವನ್ತೀಯಮ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸಾಮಂ ಭವತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯ ವೀರ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಅಶ್ರಯನ್ ವಾವ ಶ್ರಾಯನ್ತೀಯೇನ, ಅವಾರಯನ್ತ ವಾರವನ್ತೀಯೇನ ತದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯೈವೈತೇ ವೀರ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಯತ್ರ ವಾ ಏನಮ್ ಅದೋ ದಿಶೋ ವ್ಯಾಸ್ಥಾಪಯತಿ ತತ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ ಯದ್ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಪುನರ್ ನೋಪಾವರೋಹೇದ್ ಅತಿಜನಂ ವಾ ಗಛೇದ್ ಉದ್ ವಾ ಮಾದ್ಯೇತ್, ಯದ್ ಏತಾ ದಿಶಾಮ್ ಅವೇಷ್ಟಯಸ್, ಇಮಂ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕಂ ಪುನರ್ ಉಪಾವರೋಹತಿ, ಅನ್ನಕಾಮೋ ಯಜೇತ, ಏತದ್ದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶಸ್, ಯಥಾದೇವತಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಭ್ಯೋ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಽಧ್ಯ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯಜೇತ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಮಧ್ಯೇ ನಿಧಾಯಾಹುತಿಮಾಹುತಿಂ ಹುತ್ವಾಭಿಘಾರಯೇತ್, ಯದಿ ವೈಶ್ಯೋ ವೈಶ್ವದೇವಮ್, ಯದಿ ರಾಜನ್ಯ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಏಕಧೈವಾಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸಮಾನೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಃ ಸಂವತ್ಸರಂ ಭವತಿ ವಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಯತ್ ಸಂತಿಷ್ಠತೇ ಯದ್ ಏತಾಃ ಪ್ರಯುಜ ಉಪೈತಿ ಸಾಯಮ್ ಅನ್ಯಾಃ ಪ್ರಾತರ್ ಅನ್ಯಾಸ್, ದ್ವೌ ವಾ ಋತೂ ಅಹಶ್ ಚ ರಾತ್ರಿಶ್ ಚ ತಾ ಏವ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ಷಡ್ ಅನ್ಯಾಃ ಷಡ್ ಅನ್ಯಾಃ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತೂನ್ ಏವ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ತಾ ಉಭಯೀರ್ ದ್ವಾದಶ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏವ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ, ಅನಡ್ವಾಹೌ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಏವ ಮಾರುತೀ ಪೃಶ್ನಿಃ ಪಷ್ಠೌಹೀ ಗರ್ಭಿಣೀತಿ ವಿಡ್ ವೈ ಮರುತಸ್, ವಿಶೋ ವಾ ಏನಮ್ ಏತದ್ ಗರ್ಭಂ ಕರೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏಷ ವಿಶಃ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಿಯೋ ಹಿ ಗರ್ಭಸ್, ಆದಿತ್ಯಾಜಾ ಮಲಿಹಾ ಗರ್ಭಿಣೀತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾ ವಾ ಏನಮ್ ಏತದ್ ಗರ್ಭಂ ಕರೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏಷ ದುಃಪರಾಣೋದಸ್, ಅಸ್ಯಾ ಹಿ ಗರ್ಭಸ್, ಅಥೈತೇ ಸತ್ಯದೂತಾಃ ಪ್ರಸವಾಯ ಸಾವಿತ್ರಸ್, ದೇವಾ ಅಸುರೈರ್ ವಿಜಯಮ್ ಉಪಯನ್ತೋ ಽಶ್ವಿನೋಃ ಪೂಷಣಿ ಸತ್ಯಂ ನ್ಯದಧತ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಚಾ ಸತ್ಯಂ ಪ್ರಹಿಣೋತಿ ||
ಅಭ್ಯಷಿಕ್ಷಿ ರಾಜಾಭೂಮ್ || ಇತಿ ಶ್ರದ್ ಧಾಸ್ಮೈ ಸುಷುವಾಣಾಯ ದಧತಿ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ, ಅನುಸಂತತ್ಯೈ ||೪,೪।೯||
ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮ್ ಅಗ್ರೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮಮ್ ಆಹರತಿ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್, ಯಜ್ಞಮುಖಮ್ ಏವಾಲಭ್ಯ ಸವಮ್ ಆಕ್ರಮತೇ, ಅಥೈಷ ತ್ರಿಷ್ಟೋಮಸ್ ತಸ್ಯ ತ್ರಿವೃತ್ ಪ್ರಾತಃಸವನಂ ಪಞ್ಚದಶಂ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮ್, ತೇಜೋ ವೈ ತ್ರಿವೃತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪಞ್ಚದಶಸ್ ತೇಜ ಏವಾಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರೇ ದಧಾತಿ ನ ವಾ ಅತ್ರಾಪಿ ಸಪ್ತದಶಸ್ ತಾಯತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಸಪ್ತದಶಸ್, ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್, ಯದ್ ಯಜ್ಞಸ್ ತಾಯತೇ ತೇನ ಸಪ್ತದಶೋ ಽನನ್ತರಿತಃ ಪಞ್ಚದಶಂ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮ್ ಏಕವಿಂಶಂ ತೃತೀಯಸವನಮ್ ಇತಿ ವಿಡ್ ವಾ ಏಕವಿಂಶಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪಞ್ಚದಶಸ್, ವಿಶಿ ವಾವಾಸ್ಯೈತತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯಾಮ್ ಅಕಃ ಸರ್ವೇ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶಾಃ ಪವಮಾನಾ ಅಭಿಷೇಚನೀಯಸ್ಯ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ ದೇವತಾಸ್ ತಾ ಏವಾಸ್ಯೈತೇನಾಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ, ಅಥ ಯ ಏಷ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಸಂಶರೋ ವಾ ಏಷ ಸ್ತೋಮಾನಾಮ್ ಅಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಯದ್ ವಿಷಮಾಃ ಸ್ತೋಮಾಸ್, ಯತ್ ಸಮಾಃ ಪವಮಾನಾಸ್ ತೇನೈವಾಸಂಶರಸ್ ತೇನ ಯಥಾಪೂರ್ವಮ್ ಆತ್ಮನಾ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇನ ಋಧ್ನೋತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪುಣ್ಯೋ ಭವತಿ ಪ್ರಜಾ ವಾ ಉಕ್ಥಾನಿ ಪಶವ ಉಕ್ಥಾನಿ ಯದ್ ಉಕ್ಥ್ಯಸ್, ಅನುಸಂತತ್ಯೈ ಯೋ ವೈ ಸವಾದ್ ಏತಿ ನೈನಂ ಸವ ಉಪನಮತಿ ಯಃ ಸಾಮಭ್ಯಾ ಏತಿ ಪಾಪೀಯಾನ್ತ್ ಸುಷುವಾಣೋ ಭವತಿ ಯಾನಿ ದೇವರಾಜಾನಾಂ ಸಾಮಾನಿ ಯತ್ ತೇಭ್ಯೋ ನೈತಿ ತೇನೈವ ಸವಾನ್ ನೈತಿ, ಏತಾನಿ ವೈ ಸಾಮಾನಿ ಯತ್ ಪೃಷ್ಠಾನಿ ಯತ್ ಪೃಷ್ಠಾನ್ಯ್ ಉಪಯನ್ತಿ ತೇನೈವ ಸಾಮಭ್ಯೋ ನೈತಿ ಯಾನಿ ದೇವರಾಜಾನಾಂ ಸಾಮಾನಿ ತೈರ್ ಅಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕ ಋಧ್ನೋತಿ ಯಾನಿ ಮನುಷ್ಯರಾಜಾನಾಂಸ್ ತೈರ್ ಅಮುಷ್ಮಿನ್, ತದ್ ಉಭಯೋರ್ ಏವೈತೈರ್ ಲೋಕಯೋರ್ ಋಧ್ನೋತ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿಂಶ್ ಚಾಮುಷ್ಮಿಂಶ್ ಚ, ಉದ್ವತೀಷು ಸ್ರುವತೇ, ಉದ್ವದ್ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಭೋ ರೂಪಮ್ ಆನುಷ್ಟುಭೋ ರಾಜನ್ಯಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಉದ್ವತೀಷು ಸ್ರುವತೇ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪ್ರಥಮಾ ಭವತ್ಯ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಉತ್ತಮಾ ವಾಗ್ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ವಾಚಾ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಯನ್ತಿ ವಾಚೋದ್ಯನ್ತಿ ಸೌರ್ಯ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಉತ್ತಮಾ ಭವತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ, ಏಕವಿಂಶಂ ಕೇಶವಪನೀಯಸ್ಯ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಮ್ ಏಕವಿಂಶಮ್ ಅಭಿಷೇಚನೀಯಸ್ಯೋತ್ತಮಮ್ ಇತಿ ವಿಡ್ ವಾ ಏಕವಿಂಶಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಪ್ತದಶಸ್, ವಿಶೋ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತಃ ಸೂಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾ ಏಷ ವಿಶಃ ಪ್ರಿಯಸ್, ವಿಶೋ ಹಿ ಮಧ್ಯತಃ ಸೂಯತೇ ಯತ್ರ ವಾ ಏನಮ್ ಅದೋ ದಿಶೋ ವ್ಯಾಸ್ಥಾಪಯತಿ ತತ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯಾರೋಹತಿ ಯದ್ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಪುನರ್ ನೋಪಾವರೋಹೇದ್ ಅತಿಜನಂ ವಾ ಗಛೇದ್ ಉದ್ ವಾ ಮಾದ್ಯೇತ್, ಯದ್ ಏಷ ಪ್ರತೀಚೀನಸ್ತೋಮಸ್, ಇಮಂ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕಂ ಪುನರ್ ಉಪಾವರೋಹತಿ ||೪,೪।೧೦||
ಅಪೋ ವೈ ವೃತ್ರಃ ಪರ್ಯಶಯತ್ ತತೋ ಯಾ ಅತ್ಯಮುಚ್ಯನ್ತ ತಾ ಜೀವಾ ಯಜ್ಞಿಯಾಸ್, ಗಿರಿರ್ ವೈ ವೃತ್ರೋ ಯಾ ಅತಿಮುಮುಚಾನಾ ಧಾವನ್ತಿ ತಾ ಜೀವಾ ಯಜ್ಞಿಯಾಸ್, ಯದ್ ವಹನ್ತೀನಾಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯಾ ಏವ ಜೀವಾ ಯಜ್ಞಿಯಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಏವ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪ್ರತೀಪಮ್ ಉಪಮಾರಯತಿ, ಅಛಮ್ಬಟ್ಕಾರಾಯ ಸೂರ್ಯಸ್ಯಾವಕಾಶೇ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸೇನ್ದ್ರಾ ಏವ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಹವಿಷ್ಮತೀರ್ ಇಮಾ ಆಪಾ ಇತಿ ಹವಿಷ್ಮತೀರ್ ಏವ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಆವಿಃಸೂರ್ಯೇ ಗೃಹ್ಯಾಸ್, ಉತ್ತರಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಅಭಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅನುಷ್ಟುಬ್ ವೈ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸರ್ವೈರ್ ಏವೈನಾಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವರ್ಷ್ಮ ವಾ ಏಷಾ ಛನ್ದಸಾಮ್, ವರ್ಷ್ಮೈನಂ ಸಮಾನಾನಾಂ ಗಮಯತಿ ಚತುರ್ಭಿರ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ತ್ರಿಭಿಃ ಸಾದಯತಿ ತತ್ ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಪದಾ ಶಕ್ವರೀ ಶಾಕ್ವರಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಪೋ ವೈ ರಾತ್ರಿರ್ ದಿವಾ ಭೂತೇ ಪ್ರವಿಶತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಪೋ ದಿವಾ ಕೃಷ್ಣಾಸ್, ಅಪೋ ಽಹರ್ ನಕ್ತಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಆಪೋ ನಕ್ತಂ ಶುಕ್ಲಾಸ್, ಯದ್ ದಿವಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಉಭೇ ಏವಾಹೋರಾತ್ರೇ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ದಿವಾ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾ ಯಜ್ಞೇನ ಚರನ್ತಿ ನಕ್ತಂ ದೇವಾಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾತ್ರಿಭಿಃ ಶ್ರವಸ್ಯತೇ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾ ಯಜ್ಞಂ ನಿಃಪದ್ಯನ್ತೇ, ಆಪಃ ಖಲು ವೈ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸ್, ಯದ್ ಅಪಃ ಪರಿಹರನ್ತಿ, ಅದ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಪ್ರಾದಾತ್, ಅನ್ಯಸ್ತೇ ಽಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತರ್ಯನ್ತಿ ತಚ್ ಛಿದ್ರಮ್, ತದ್ ಅನು ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಯನ್ತಿ, ಆಪೋ ವೈ ರಕ್ಷೋಘ್ನೀಸ್, ಅಪೋ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನ ತರನ್ತಿ ಯದ್ ಅಪಃ ಪರಿಹರನ್ತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅನನ್ವವಾಯಾಯ ಯಾ ದಿವಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯಾ ಅತ್ರೀಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಏತಾ ಯೋನಿಸ್ ತಾ ಏತಾ ಅನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಯಾ ನಕ್ತಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯಾ ಆದ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಏತಾ ಯೋನಿಸ್ ತಾ ಏತಾ ಅನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ, ಉಭಯೀರ್ ಏವ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜನಯತ್ಯ್ ಅತ್ರೀಶ್ ಚಾದ್ಯಾಶ್ ಚ, ಆಗ್ನೀಧ್ರೇ ಸಾದಯತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಅನಭಿಜಿತಮ್ ಅಥೋ ಅತ್ರ ಹಿ ತಾಂ ರಾತ್ರಿಂ ದೇವತಾ ಉಪವಸನ್ತಿ ದೇವಾ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶ್ವಸ್ತನಂ ನಾಪಶ್ಯನ್, ತೇ ವಾ ಏತದ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶ್ವಸ್ತನಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್ ಯದ್ ವಸತೀವರೀಸ್, ಯದ್ ವಸತೀವರೀರ್ ಗೃಹೀತ್ವೋಪವಸನ್ತಿ ಶ್ವಸ್ತನಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಲಭ್ಯೋಪವಸನ್ತಿ, ಅಥೋ ಆಪೋ ವೈ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸರ್ವಾ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾ ಆಲಭ್ಯೋಪವಸನ್ತಿ ಯಸ್ಯಾಗೃಹೀತಾಃ ಸೂರ್ಯೋ ಽಭಿನಿಮ್ರೋಚೇದ್ ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿಃ ಸೋಮಯಾಜೀ ತಸ್ಯ ಕುಮ್ಭಾದ್ ಗೃಹ್ಯಾಸ್ ತಸ್ಯ ಹಿ ಗೃಹೀತಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಧಾರಯೇಯುಸ್, ಅಥ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀರ್ ಏವೈನಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಹಿರಣ್ಯಂ ಹಸ್ತೇ ಭವತಿ, ಅಥ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸತ್ಯಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಸತ್ಯೇನೈವೈನಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವರೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವರೇಣೈವೈನಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯತ್ ತತ್ರ ಧನಮ್ ಅದಾಸ್ಯನ್ತ್ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ದೇಯಮ್ ||೪,೫।೧||
ಪ್ರಚರಣ್ಯಾಮ್ ಅಗ್ರೇ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಏಷಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ರೇ ಪ್ರಚರತಿ, ಅಪೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ರಸಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವೈಶ್ವದೇವೀರ್ ಆಪಸ್, ಯಜ್ಞಮುಖಂ ಗ್ರಾವಾಣಃ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತೋ ವಾ ಏತತ್ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಅಪಾಂ ಸೋಮಸ್ಯ ರಸಮ್ ಅಛೈತಿ ಶೃಣೋತ್ವ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಮಿಧಾ ಹವಂ ಮಾ ಇತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವಾಗ್ನೌ ಜುಹೋತಿ ತಮ್ ಏತದ್ ಆಹ ಶೃಣ್ವನ್ತ್ವ್ ಆಪಾ ಇತಿ ಯಾ ಏವಾಪೋ ಽಛೈತಿ ತಾ ಏತದ್ ಆಹ ಧಿಷಣಾ ಚ ದೇವೀತಿ ವಾಗ್ ವೈ ಧಿಷಣಾ ದೇವೀ ವಾಚಂ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ ಶೃಣೋತ ಗ್ರಾವಾಣೋ ವಿದುಷೋ ನು ಯಜ್ಞಮ್ ಇತಿ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ಹಿ ಗ್ರಾವಾಣಃ ಶೃಣೋತು ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಹವಂ ಮಾ ಇತ್ಯ್ ಆಹ ಪ್ರಸೂತ್ಯಾ ಏವ ||
ಅಪ ಇಷ್ಯ ಹೋತಃ || ಇತಿ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರೇಷ್ಯೇತಿ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ ||
ಪ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಛೈತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ಯ ಚಮಸೇನಾಛೈತಿ, ಏಷ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ರೇ ಪ್ರಚರತಿ, ಅಥೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಹ್ಯ್ ಅಪಾಮ್ ಈಶಾತೇ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ವೈ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್ ಆಪಸ್, ಯಜ್ಞಮುಖೇನೈವ ಯಜ್ಞಮುಖಮ್ ಅಛೈತಿ ಯತ್ರ ಹೋತುಃ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಮ್ ಅನುಬ್ರುವತ ಉಪಶೃಣುಯಾತ್ ತದ್ ಅಪೋ ಽಧ್ವರ್ಯುರ್ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಯನ್ ನೋಪಶೃಣುಯಾದ್ ಬಧಿರಃ ಸ್ಯಾತ್, ವಾಚೋ ಹಿ ಛಿದ್ಯತೇ, ಅಥ ಯಜ್ ಜುಹೋತಿ ಹವಿರ್ ಭೂತಾ ಏವೈನಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅಥೋ ಅಭಿಘೃತಾ ಏವ ತೃಣಂ ಪ್ರಾಸ್ಯ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಿಮತ್ಯ್ ಏವ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಆಯತನವತಿ, ಅನ್ಧೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯದ್ ಅನಾಯತನೇ ಜುಹುಯಾತ್, ಘೃತಂ ವೈ ದೇವಾ ವಜ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಸೋಮಮ್ ಅಘ್ನನ್, ಅಭಿ ಖಲು ವಾ ಏತಾ ಘಾರಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಹುತಿಮ್ ಅಪಪ್ಲಾವಯತಿ, ಅಥೋ ಆಹುತಿಂ ನೇದ್ ಧರಾಣೀತಿ ಕಾರ್ಷ್ಯ್ ಅಸೀತ್ಯ್ ಆಹುತಿಮ್ ಅಪಪ್ಲಾವಯತಿ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ವೋ ಽಕ್ಷಿತ್ಯಾ ಉನ್ನಯಾ ಇತ್ಯ್ ಉಪಸಾರಯತಿ, ಅಪಾಮ್ ಏವಾಕ್ಷಿತ್ಯೈ, ಅಪೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ರಸಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಸೋಮಮ್ ಅಪಾಂ ರಸಸ್, ಅಪಾಚ್ ಚ ಖಲು ವೈ ನಪಾಚ್ ಚಾಪಾಂ ಸೋಮಸ್ಯ ರಸಸ್ಯೇಶಾತೇ ತೌ ವಾ ಏತದ್ ಆಹುತ್ಯಾ ಭಾಗಧೇಯೇನಾಪಾಂ ಸೋಮಸ್ಯ ರಸಂ ನಿರಯಾಚಿಷ್ಟ, ಉಭೇ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವಸತೀವರೀಷು ಗ್ರಹೀತವ್ಯೇ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ಅನ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪುರಾನ್ಯಾಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದೇತೋಸ್ ತಥಾಸ್ಯೋಭೇ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ವಸತೀವರೀಷು ಗೃಹೀತೇ ಭವತಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ ಅನ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪುರಾನ್ಯಾಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದೇತೋಸ್, ಉಭಯೀರ್ ಏವೈನಾಃ ಸದ್ಯೋಗೃಹೀತಾ ಅಕರ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ ವಾ ಏತಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಯಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ಯ ಚಮಸೇ ಯಾಶ್ ಚ ನಿಗ್ರಾಭ್ಯಾಸ್ ತಾ ಉಭಯೀರ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾಚ್ ಚಾತ್ವಾಲಸ್ಯ ಸಮನಕ್ತಿ ಸಂಜ್ಞಾನಮ್ ಆಭ್ಯಃ ಕರೋತಿ ಮಿತ್ರಮ್ ಆಭ್ಯೋ ದದಾತಿ ಚಾತ್ವಾಲಾನ್ ನಿರ್ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಏಷ ವಾ ಅಪಾಂ ಯೋನಿಃ ಸ್ವಾದ್ ಏವ ಯೋನೇರ್ ನಿರ್ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅಸ್ಕನ್ನತ್ವಾಯ ||
ಅವೇರ್ ಅಪೋ ಽಧ್ವರ್ಯಾ೩ಓಮ್ || ಇತಿ, ಅವಿದೋ ಯಜ್ಞಾ೩ಮ್ ಇತಿ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ ||
ಉತೇಮ್ ಅನಮ್ನಮುಸ್, ಉತೇಮಂ ಪಶ್ಯ ||
ಅಯಂ ಮೇ ರದ್ಧ ಇತಿ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ ಯದ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೋ ಜುಹೋತಿ ನ ವಾ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರೇಣ ನ ಶಸ್ತ್ರೇಣಾತಿಯನ್ತಿ, ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಅನುಸಂತನೋತಿ ಯದ್ಯ್ ಉಕ್ಥ್ಯಃ ಪರಿಧಿಮ್ ಅನಕತಿ ಪರೇ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪರಿಧಯಃ ಪರಾಣಿ ಪರಿಧಿಭ್ಯ ಉಕ್ಥಾನಿ, ಉಕ್ಥಾನ್ಯ್ ಏವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಅನುಸಂತನೋತಿ ಯದ್ಯ್ ಅತಿರಾತ್ರ ಏತದ್ ಏವ ಯಜುರ್ ವದನ್ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇತ ಪರಂ ವೈ ಪರಿಧಿಭ್ಯೋ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ಪರೋಕ್ಥೇಭ್ಯೋ ರಾತ್ರೀ ರಾತ್ರೀಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಅನುಸಂತನೋತಿ ಸ್ತೇನಂ ಮನಸ್, ಅನೃತವಾದಿನೀ ವಾಕ್, ಅಥ ಕೇನ ಸೋಮಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಕೇನ ಹೂಯನ್ತಾ ಇತಿ ಪೃಛೇತ್, ಋತಂ ವೈ ಸತ್ಯಂ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಋತೇನೈವ ಸತ್ಯೇನ ಗೃಹ್ಯನ್ತ ಋತೇನ ಹೂಯನ್ತೇ ||೪,೫।೨||
ದೇವೇಭ್ಯೋ ವೈ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಃ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ಲೋಕಾಯ ಯಜ್ಞ ಆಹ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ಧೃದೇ ತ್ವೇತಿ ತೇನ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ಯನ್ ಮನಸೇ ತ್ವೇತಿ ತೇನ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಸ್, ಯದ್ ಆಹ ದಿವೇ ತ್ವಾ ಸೂರ್ಯಾಯ ತ್ವೇತಿ ತದ್ ಅನು ಯಜ್ಞಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಸಮಾರೋಹಯತಿ ವಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಯಸ್ಮೈ ಕಮ್ ಆಹ್ರಿಯತೇ ತದ್ ಧ್ಯ್ ಏನಮ್ ಅನು ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಸಮಾರೋಹಯತಿ ಯದ್ ಆಹ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಹೋತ್ರಾ ಯಛೇತಿ ಹೋತ್ರಾಭಿರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ಹೋತ್ರಾಭಿರ್ ಏವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ ||
ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಭ್ಯೋ ಽನುಬ್ರೂಹಿ || ಇತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಾಣಸ್, ಛನ್ದೋಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ಅನುವಾಚ ಆಹ ಪುರಾ ವಾಚಃ ಪ್ರವದಿತೋಃ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಮ್ ಅನ್ವಾಹ ಯಜಮಾನಾಯೈವ ವಾಚಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನ ವಾ ಏತರ್ಹಿ ಯಜಮಾನೋ ಹಸ್ತಾ ಅವನೇನಿಕ್ತೇ ಯದ್ ಅಪ್ಸುಮತೀಂ ಪ್ರಥಮಾಮ್ ಅನ್ವಾಹ ಪ್ರಾತರವನೇಗೋ ವಾ ಏಷ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಯತ್ರ ವಾ ಅದೋ ಽಪಃ ಪರಿಹರನ್ತ್ಯ್ ಅದ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಪ್ರಾದಾತ್, ಯದ್ ಅಪ್ಸುಮತೀಂ ಪ್ರಥಮಾಮ್ ಅನ್ವಾಹ, ಅದ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಂ ಪುನರ್ ಆಲಭತೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಸ್, ಆಪಃ ಖಲು ವೈ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸ್, ಯದ್ ಅಪ್ಸುಮತೀಂ ಪ್ರಥಮಾಮ್ ಅನ್ವಾಹ ಸರ್ವಾ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾ ಅಪ್ನೋತಿ ಸರ್ವಾ ವ್ಯಶ್ನೋತಿ ಯಥಾ ವೈ ಸಾಮಿಧೇನೀರ್ ಏವಂ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಸ್, ಆಸಾದ್ಯ ವೈ ಹವಿಃ ಸಾಮಿಧೇನೀರ್ ಅನ್ವಾಹುಸ್, ಏತತ್ ಖಲು ವಾ ಏತರ್ಹಿ ಹವಿರ್ ಯತ್ ಸೋಮಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸೋಮಮ್ ಉಪಾವಹೃತ್ಯಾನ್ವಾಹ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಚ ಸಂಪಾದಯತಿ ಜಗತೀಂ ಚ ತದ್ ದ್ವೇ ಛನ್ದಸೀ ಏಕಂ ಛನ್ದೋ ಽಭಿಸಂಪಾದಯತಿ ಬೃಹತೀಮ್, ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ಚ ಕಕುಭಂ ಚ ತದ್ ದ್ವೇ ಛನ್ದಸೀ ಏಕಂ ಛನ್ದೋ ಽಭಿಸಂಪಾದಯತಿ ಬೃಹತೀಮ್ ಅನುಷ್ಟುಭಂ ಚ ಪಙ್ಕ್ತಿಂ ಚ ತತ್ ಷಟ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ, ಏಕಂ ಛನ್ದೋ ಽಭಿಸಂಪಾದಯತಿ ಬೃಹತೀಮ್ ಅನುಷ್ಟುಪ್ಪ್ರತಿಪತ್ಕಾನಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯಜ್ಞಾವಕೀರ್ಣಸ್ಯ ವಾಗ್ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ವಾಚೈವೈನಂ ಭಿಷಜ್ಯತಿ ಸಮಯಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ಚ ಜಗತೀಂ ಚಾನುಬ್ರೂಯಾತ್ ಪಶುಕಾಮಸ್ಯ ಪಶವೋ ವೈ ಜಗತೀ ಪಶುಮಾನ್ ಭವತಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಶ್ಯ್ ಅನ್ವಾಹ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತದ್ ಉಕ್ಥಂ ಯತ್ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಸ್, ವ್ಯುಷ್ಟಾಯಾಂ ಪುರಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದೇತೋರ್ ಅನುಬ್ರೂಯಾತ್, ಏಷ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಲೋಕಃ ಪವಿತ್ರಂ ವೈ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಸ್, ಯಜಮಾನಮ್ ಏವೈತೇನ ಪುನಾತಿ ಶತಮ್ ಅನುಬ್ರೂಯಾದ್ ಆಯುಃಕಾಮಸ್ಯ ಶತಾಯುರ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಸ್, ಆಯುರ್ ಏವ ವೀರ್ಯಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಸಪ್ತ ಚ ಶತಾನಿ ವಿಂಶತಿಂ ಚಾನುಬ್ರೂಯಾತ್ ಪಶುಕಾಮಸ್ಯ, ಏತಾವನ್ತಿ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾಹೋರಾತ್ರಾಣಿ ಸಂವತ್ಸರೇಣೈವಾಸ್ಮೈ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಸಹಸ್ರಮ್ ಅನುಬ್ರೂಯಾತ್ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯ ಯಾವದ್ ವೈ ಸಹಸ್ರಂ ತಾವದ್ ಇತೇ ಽಸೌ ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ, ಅಪರಿಮಿತಾ ಅನ್ವಾಹ, ಅಪರಿಮಿತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ, ಉತ್ತರಮ್ ಏವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ ಅಭಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ||೪,೫।೩||
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಾ ಏತಾಃ ಪನ್ನೇಜನೀಃ ಪುಂಸಾಮ್ ಅಗ್ನೀತ್ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ನೇಷ್ಟಾ ಯದ್ ಅಗ್ನೀನ್ ನೇಷ್ಟುರ್ ಉಪಸ್ಥಮ್ ಆಸೀದತಿ ಮಿಥುನಂ ವಾ ಏತತ್ ಸಂಭವತಸ್, ಯತ್ ತರ್ಹ್ಯ್ ಅಪ ಉಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಮಿಥುನೇ ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಪತ್ನ್ಯ್ ಉಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ ಪತ್ನ್ಯಾ ಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ, ಊರುಣೋಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ, ಊರುಂ ಹ್ಯ್ ಅನು ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣೇನೋರುಣೋಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ ದಕ್ಷಿಣಂ ಹ್ಯ್ ·ರುಮ್ ಅನು ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ, ಅನ್ತರತ ಉಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ, ಅನ್ತರತೋ ಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್ ಪಿತೃಲೋಕ ಏನಾ ನಿಧುವೇತ್, ಅಥ ಯದ್ ಉದೀಚೀರ್ ಉಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ ಮನುಷ್ಯಲೋಕಮ್ ಏವೈನಾ ಉಪಪ್ರಜನಯತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಉದ್ಗಾತಾ ಸಂಕ್ಶಾಪ್ಯಮಾನೋ ವಾ ಉದ್ಗಾತಾ ಪತ್ನ್ಯಾ ರೇತಾ ಆದತ್ತೇ ಯದ್ ಆಹ ವಾಮೀ ತೇ ಸಂದೃಶಿ ವಿಶ್ವಂ ರೇತೋ ಧೇಷೀಯೇತಿ ತಥಾ ಹ ನಾದತ್ತೇ ದ್ವಾದಶೇ ಸ್ತೋತ್ರ ಉಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್, ದ್ವಾದಶಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ, ಆಪಃ ಶಾನ್ತಿಸ್, ಯತ್ ತರ್ಹ್ಯ್ ಅಪ ಉಪಪ್ರವರ್ತಯತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವ ಇತಿ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನಮ್ ಆದತ್ತೇ, ಅಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ ಇತಿ, ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಧ್ವರ್ಯೂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವ ಗ್ರಾವಾಸೀತಿ ರಾತೇ ಹ್ಯ್ ಏಷ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸೋಮಮ್ ಅಧ್ವರಕೃದ್ ದೇವೇಭ್ಯಾ ಇತಿ, ಅದ್ವರಂ ಹ್ಯ್ ಏಷ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಕರೋತಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಸುಷುತ್ತಮಂ ಮಧುಮನ್ತಂ ಪಯಸ್ವನ್ತಮ್ ಇತಿ, ಐನ್ದ್ರೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ಇನ್ದ್ರಂ ಖಲು ವಾ ಏತರ್ಹ್ಯ್ ಅನ್ಯಾ ದೇವತಾ ಅನು, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ವಸುಮತೇ ರುದ್ರವತಾ ಇತಿ ವಸವಶ್ ಚ ಹ್ಯ್ ಏನಮ್ ಏತರ್ಹಿ ರುದ್ರಾಶ್ ಚಾನು, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾದಿತ್ಯವತಾ ಇತಿ, ಆದಿತ್ಯಾ ಹ್ಯ್ ಏನಮ್ ಏತರ್ಹ್ಯ್ ಅನು, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ರಾಯಸ್ಪೋಷದ ಇತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ಏತಾ ಹ್ಯ್ ಏನಮ್ ಏತರ್ಹಿ ದೇವತಾ ಅನು ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವೇತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ವ್ಯಾನೋ ವಾ ಉಪಾಂಶುಸವನಃ ಪ್ರಜಾ ಅಂಶವಸ್, ವ್ಯಾನಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾಸು ದಧಾತಿ ಶ್ವಾತ್ರಾಃ ಸ್ಥ ವೃತ್ರತುರಾ ಇತಿ, ಏಷ ವಾ ಅಪಾಂ ಸೋಮಪೀಥಸ್, ಏತಂ ವೈ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಽಪಾಂ ಸೋಮಪೀಥಂ ವಿದಾಂಚಕಾರ ತಸ್ಮೈ ಸಿನ್ಧವೋ ಧೋಕ್ಷಮ್ ಅನಮನ್ತ, ಅಪಾಂ ವಾ ಏಷ ಸೋಮಪೀಥಸ್, ಅಪೋ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಪೀಥೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಯೋ ವಾ ಅಪಾಂ ಸೋಮಪೀಥಂ ವೇದ ನ ಹ ವಾ ಆಸ್ವ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ ಕರೋತ್ಯ್ ಆಸು ವೀರ್ಯಮ್, ಯತ್ ತೇ ಸೋಮ ದಿವಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಇತಿ ಸೋಮೋ ವೈ ವಾಜಸ್ ತಸ್ಯ ಚನ್ದ್ರಮಾಸ್ ತೃತೀಯಮ್ ಅಯಂ ಯಃ ಪವತೇ ಸ ತೃತೀಯಮ್, ಯೇನ ಯಜನ್ತೇ ಸ ತೃತೀಯಮ್, ಗರ್ಭಾನ್ ಅಮುನಾ ದಾಧಾರ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅನೇನ ಯಛತಿ, ಅಯಂ ಯಃ ಪವತೇ ಽನ್ನಮ್ ಅನೇನ ದಾಧಾರ ಯೇನ ಯಜನ್ತೇ ತಸ್ಯ ವೈ ವಾಜಸ್ಯ ಸತ್ಯಂ ವಾಜಿನಮ್ ಅನ್ನಂ ವಾಜಿನಮ್, ದಕ್ಷಿಣಾ ವಾಜಿನಮ್, ತಾ ವಾ ಅಸ್ಯೈತತ್ ತನ್ವಃ ಸಂಭೃತ್ಯ ತಂ ಸರ್ವಂ ಸತನುಂ ಭೂತಮ್ ಆಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಗ್ರಾವಾ ಹನೂ ಅಧಿಷವಣೇ ಕ್ರೂರಮ್ ಇವ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ಆಹ ಧಿಷಣೇ ಈಡಿತೇ ಈಡೇಥಾಮ್ ಇತಿ ಶಮಯತ್ಯ್ ಏವ ||೪,೫।೪||
ವಸತೀವರೀಭಿಃ ಸೋಮಮ್ ಆಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ನ ಹಿ ಸೋಮೇನ ಸೋಮ ಆಪ್ಯಾಯತೇ, ಅದ್ಭಿರ್ ಹಿ ಸೋಮ ಆಪ್ಯಾಯತೇ ನಿಗ್ರಾಭ್ಯಾಭಿರ್ ಉಪಾಂಶುಮ್ ಅತೋ ಹೀತರೇ ಸೋಮಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಉಪಾಂಶುಸ್, ಅಙ್ಗಾನೀತರೇ ಗ್ರಹಾಸ್, ಯದ್ ಅನ್ಯತ ಆಪ್ಯಾಯಯೇಯುಃ ಪ್ರಾಣೇನ ಯಜ್ಞಂ ವಿಛಿನ್ದ್ಯುಸ್, ಅಷ್ಟೌ ಕೃತ್ವಃ ಪ್ರಾತರ್ ಅಭಿಷುಣೋತಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ವ್ಯಾಯಾತಯನ್ತಿ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಉಪಾಂಶೌ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಮ್ ಉಪಾಂಶೌ ಸಮಸ್ಥಾಪಯನ್, ತದ್ ಉಪಾಂಶಾ ಏವ ಯಜ್ಞಃ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಸ್, ಅಷ್ಟೌ ಕೃತ್ವಃ ಪ್ರಾತರ್ ಅಭಿಷುಣೋತಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಯದ್ ಏಕಾದಶ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಯದ್ ದ್ವಾದಶ ಜಗತೀಂ ತೇನ ತ್ರಿರ್ ವಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ತ್ರೀಣಿ ವೈ ಸವನಾನಿ ಸವನಾನ್ಯ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಉಪಾಂಶೌ ಯಜ್ಞಂ ಸಮತಿಷ್ಠಿಪನ್, ತೇನ ಸಂಸ್ಥಿತೇನಾರಿಷ್ಟೇನ ಭೂತೇನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ತ್ರಿರ್ ವಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ತ್ರಯೋ ಹೀಮೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣೋ ಽಪಾನೋ ವ್ಯಾನಸ್, ಅಥೋ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಇಮಾನ್ ಏವ ಲೋಕಾನ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಉಪಾಂಶುಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಸ್, ಇಯಮ್ ಉಪಯಾಮಸ್, ಯದ್ ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅನಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ತದ್ ಅಸ್ಕನ್ನಾ ವಾ ಏತೇ, ಅನಯಾ ಹಿ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಯತ್ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅನಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅಸ್ಯಾ ವಾ ಏಷಾಧಿಕ್ರಿಯತೇ ತದ್ ಅಸ್ಕನ್ನಾ ವಾ ಏತೇ, ಅನಯಾ ಹಿ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಯದ್ ದಾರುಮಯೇಣ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅನಯಾ ವಾ ಏತದ್ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಇಯಂ ಹಿ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯೋನಿಸ್ ತದ್ ಅಸ್ಕನ್ನಾ ವಾ ಏತೇ, ಅನಯಾ ಹಿ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಏಷ ತೇ ಯೋನಿರ್ ಇತಿ ಸಾದಯತಿ, ಇಯಂ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ಯೋನಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಃ ಸೋಮೋ ಽಧಿ ಜಾಯತೇ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ದಧಾತಿ, ಇಯಂ ವೈ ದೇವಪಾತ್ರಮ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರ ವಸೀಯಸಃ ಪಾತ್ರಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಬ್ರಾಮಣಂ ತು ಪಾತ್ರೇ ನ ಮೀಮಾಂಸೇತ ಯಃ ಪಾತ್ರಿಯ ಇವ ಸ್ಯಾತ್, ಅನುಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಅನುಪಯಾಮಗೃಹೀತಂ ಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಣಮ್ ಉಪಜೀವನ್ತಿ, ಅಪವಿತ್ರಪೂತೋ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಅಪವಿತ್ರಪೂತಂ ಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಣಮ್ ಉಪಜೀವನ್ತಿ, ಅಸನ್ನೋ ಹೂಯತೇ, ಅಸನ್ನಂ ಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಾಣಮ್ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ಪವಿತ್ರಪೂತಾ ವಾ ಅನ್ಯೇ ಸೋಮಾಸ್, ಅಥ ವಾ ಏಷ ವಾಕ್ಪೂತೋ ಯದ್ ಉಪಾಂಶುಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾಚಸ್ಪತಯೇ ಪವಸ್ವೇತ್ಯ್ ಆಹ ವಾಕ್ಪೂತೋ ಹ್ಯ್ ಏಷಸ್, ಅಂಶುಭಿಃ ಪಾವಯತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಅಂಶವಃ ಪ್ರಾಣೈರ್ ಏವೈನಂ ಪಾವಯತಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಪಾವಯತಿ ದ್ವೌದ್ವೌ ಹೀಮೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ದೇವೋ ದೇವಾನಾಂ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅಸೀತಿ ಯತ್ ಸ್ವಿತ್ ಸೋಮಂ ಸೋಮೇನ ಪುನಾತಿ ಸ್ವಾಂಕೃತೋ ಽಸೀತಿ ಪ್ರಾಣಮ್ ಏವ ಸ್ವಮ್ ಅಕೃತ ಮನಸ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ವ್ ಇತಿ ಮನಸೈವ ಪ್ರಾಣಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ಸುಭವ ಸೂರ್ಯಾಯೇತಿ ಸೂರ್ಯದೇವತ್ಯಾ ಹಿ ಸರ್ವೇ ಸೋಮಾ ಹೂಯನ್ತೇ, ಅಥೋ ಅತ್ರ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಾಸ್ ತನ್ವಸ್ ತಾ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತ್ವಾ ಮರೀಚಿಪೇಭ್ಯಾ ಇತಿ ರಶ್ಮಯೋ ವೈ ದೇವಾ ಮರೀಚಿಪಾಃ ಪರಿಧಯೋ ರಶ್ಮಯಸ್, ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಆಹವನೀಯಸ್ ತಾನ್ ಏವ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಊರ್ಧ್ವಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ ಜುಹೋತಿ, ಊರ್ಧ್ವೋ ಹಿ ತಿಷ್ಠನ್ ವೀರ್ಯವತ್ತರಸ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಜಿಹ್ಮಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ ಜುಹುಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯ ವ್ಲಿನಾತಿ ವಿಹ್ವಾರುಕೋ ಭವತಿ ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಚರೇದ್ ಆ ತಮಿತೋಸ್ ತಿಷ್ಠೇತ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಆಹುತಿಮ್ ಅಭಿತ್ವರಮಾಣಸ್ ತಾಜಗ್ ಅನುಗಛತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ವರ್ಷೇತ್ ಪರ್ಜನ್ಯಾ ಇತಿ ಪರಿಮೃಜ್ಯೋರ್ಧ್ವಮ್ ಉನ್ಮೃಜ್ಯಾತ್, ಓಷಧೀಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷೋ ಽಮುತೋ ವರ್ಷತಿ, ಓಷಧೀರ್ ಏವ ನೇದೀಯೋ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಅಕರ್ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ವರ್ಷೇತ್ ಪರ್ಜನ್ಯಾ ಇತಿ ಪರಿಮೃಜ್ಯಾವಾಚೀನಮ್ ಅವಮೃಜ್ಯಾತ್, ವೈಶ್ವಾನರೇಣೈವ ವೃಷ್ಟಿಮ್ ಅಪಿ ಹನ್ತಿ ನಾಪಿಧೇಯಸ್, ಯದ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಸ್ಯಾಪಿದಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯಾಪಿದಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಪಿದಧಾತಿ ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಚರೇತ್ || ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅಪಿದಧಾಮಿ || ಇತ್ಯ್ ಅಪಿದಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾಪಿದಧಾತಿ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯ ಪ್ರಾಣೇ ಸಾದಯಾಮಿ || ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಚರನ್ತ್ ಸಾದಯೇತ್ ಪ್ರಾಣ ಏವಾಸ್ಯ ಸಾದಯತಿ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ಪ್ರಾಣಾಯ ತ್ವೇತ್ಯ್ ಅನಭಿಚರನ್ತ್ ಸಾದಯೇತ್ ||೪,೫।೫||
ಪವಿತ್ರಂ ವಿತನ್ವನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋರ್ ವಿಧೃತ್ಯೈ, ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಅಪಾನೇನ ವೈ ಪ್ರಾಣೋ ಧೃತಃ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಾ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್, ಯದ್ ಏತದ್ ಪಾತ್ರಂ ಸೂದವತ್ ಸಾದಯತಿ ಪ್ರಜಾಸ್ವ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಉಪಾಂಶುಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಮ್ ಅಗೃಹ್ಣತ ತಂ ಪುರಾ ಸ್ತೋತ್ರಾತ್ ಪುರಾ ಶಸ್ತ್ರಾದ್ ಧೋತುಮ್ ಉಪೋದತಿಷ್ಠನ್, ತೇ ಽಸುರಾ ಅಚಿಕಯುಸ್, ಜುಹ್ವತಿ ವಾ ಇತಿ ತೇ ವಜ್ರಮ್ ಆದಾಯಾಭ್ಯಪತನ್, ತೇ ದೇವಾ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಮ್ ಅಗೃಹ್ಣತ ತೇನಾಸುರಾನ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಽನ್ತರದಧತ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಂ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ಽನ್ತರ್ಯಾಮೇನೈವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಽನ್ತರ್ಧತ್ತೇ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ವ್ಯಾನ ಉಪಾಂಶುಸವನಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಗ್ರಾವಾನ್ತರೈತೇ ಪಾತ್ರೇ ಸಾದ್ಯತೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋರ್ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಯೋ ವಾ ಏತಾ ಈಜತೇ ಯೇನೈತೌ ವಿಧೃತಾ ಏಷ ವಾವ ಸ ಉಪಾಂಶುಸವನೋ ಗ್ರಾವಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ವ್ಯಾನ ಉಪಾಂಶುಸವನಸ್, ಯದ್ ಏತೇ ಪಾತ್ರೇ ಏತಂ ಗ್ರಾವಾಣಮ್ ಆ ತೃತೀಯಾತ್ ಸವನಾನ್ ನ ಜಹೀತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸುಪ್ತಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನಿ ಶ್ರೋತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ತ್ವ್ ಏನಂ ನ ಜಹೀತಸ್, ಅಥ ಯತ್ ಪುನರ್ ಅರ್ದಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸುಪ್ತ್ವಾ ಪುನಃ ಪ್ರಬುಧ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ವ್ಯಾನ ಉಪಾಂಶುಸವನಸ್, ಯದ್ ಏತೇ ಪಾತ್ರೇ ಏತಂ ಗ್ರಾವಾಣಮ್ ಆ ತೃತೀಯಾತ್ ಸವನಾನ್ ನ ಜಹೀತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಕ್ಷಿಣೋ ವಿಯತ್ಯ ಪಕ್ಷಾನ್ ಈರಯನ್ತೋ ನಾವಪದ್ಯನ್ತೇ, ಅಥ ಯತ್ ಪುನರ್ ಅರ್ದಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುನರ್ ಅಭ್ಯಾಯುವತೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ವ್ಯಾನ ಉಪಾಂಶುಸವನಸ್, ಯದ್ ಏತೇ ಪಾತ್ರೇ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯೇತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮೌ ದ್ವಾ ಅಧಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಾಣೌ ಘ್ನನ್ತಿ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಂ ಯದ್ ಅಭಿಷುಣ್ವನ್ತಿ, ಅದ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರಥಮೋ ಽಭಿಷುಣೋತಿ ವ್ಯರ್ಧುಕೋ ಭವತಿ ಯತ್ರ ಮೂಲಂ ತದ್ ಅಭಿಷುತ್ಯಸ್, ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯ ವಿದೇವತಮಮ್, ತಥಾ ಹಾವ್ಯರ್ಧುಕೋ ಹ ಭವತಿ ಯೋ ವೈ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಿದ್ವಾಂ ಸಮರ್ಪಯತ್ಯ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ ಪಾತ್ರಾಣಿ ವಾವ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಮ್, ಯತ್ರ ವಾ ಅಗ್ರೇ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸೋಮಂ ಜುಹೋತಿ ತದ್ ಏನಂ ದೇವತಾಃ ಪ್ರತ್ಯಾಸತೇ, ಇಹ ನೋ ಪರಮಾ ಹ ರಿಷ್ಯತೀತಿ ಯತ್ ತತೋ ಽನ್ಯತ್ರ ಜುಹುಯಾದ್ ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಸ್ವಂ ತದ್ ಅನ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಯಛೇತ್, ಅಸ್ವೋ ಹ ಭವತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಅಧ್ವರ್ಯೋಃ ಸ್ವಂ ಯದ್ ಆಶ್ರಾವಯತಿ ಯದ್ ಆಶ್ರಾವ್ಯಾಹುತ್ವಾ ಪ್ರಚ್ಯವೇತ ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಸ್ವಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಚ್ಯವೇತ, ಅಸ್ವೋ ಹ ಭವತಿ, ಏತದ್ ವಾ ಅಧ್ವರ್ಯೋಃ ಸ್ವಂ ಯದ್ ವಾಯವ್ಯಮ್, ಯದ್ ವಾಯವ್ಯಮ್ ಅನಾಲಭ್ಯಾಶ್ರಾವಯೇದ್ ಯದ್ ಅಸ್ಯ ಸ್ವಂ ತಸ್ಮಾಚ್ ಛಿದ್ಯೇತ, ಅಸ್ವೋ ಹ ಭವತಿ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಆಶ್ರಾವ್ಯ ಹುತ್ವಾ ವಾಹುತ್ವಾ ವಾ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಬಹ್ವ್ ಅಸ್ಯ ಸ್ವಂ ಭವತಿ ನ ಸ್ವಾಚ್ ಛಿದ್ಯತೇ ವಾಯವ್ಯಮ್ ಆಲಭ್ಯಾಶ್ರಾವಯತಿ ಸ್ವವಾನ್ ಏವ ಭವತಿ ||೪,೫।೬||
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಕಿಂ ತದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯಸ್ಮಾದ್ ಧಸ್ತಾದಾನಾ ಅನ್ಯೇ ಪಶವೋ ಮುಖಾದಾನಾ ಅನ್ಯ ಇತಿ ಯದ್ ಉಪಾಂಶುರ್ ಹಸ್ತೇನ ಗೃಹ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾನ್ ಮರ್ಕಟಃ ಪುರುಷೋ ಹಸ್ತೀ ತೇ ಹಸ್ತಾದಾನಾಸ್, ಮುಖಂ ವೈ ವಾಯವ್ಯಮ್, ಯದ್ ವಾಯವ್ಯೇ ನೇತರೇ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಇತರೇ ಪಶವೋ ಮುಖಾದಾನಾಸ್, ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಕಿಂ ತದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸದ್ಯೋ ಜಾತಾಃ ಪಶವಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರೇ ಪುರುಷಾ ಇತಿ, ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ವಾ ಅನ್ವ್ ಅನ್ಯೇ ಪಶವಃ ಪುರುಷಸ್ ತ್ವೈ ಯಜ್ಞೇನ ಸಂಮಿತಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ಯದ್ ಏತೌ ಗ್ರಹಾ ಅಸನ್ನೌ ಹೂಯೇತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಸದ್ಯೋ ಜಾತಾಃ ಪಶವಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್, ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್, ಯದ್ ಏತ ಇತರೇ ಗ್ರಹಾಃ ಸಾದ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುಷೋ ಜಾತಃ ಸಂವತ್ಸರೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯತ್ ತೇ ಸೋಮಾದಾಭ್ಯಂ ನಾಮ ಜಾಗೃವೀತಿ, ಏಷ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ಸೋಮಪೀಥಃ ಸೋಮಂ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಪೀಥೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಯೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ಸೋಮಪೀಥಂ ವೇದ ನ ಸೋಮಪೀಥಾಚ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಸೋಮೋ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶೋ ಽಭ್ಯಕಾಮಯತ ಪ್ರಾಗ್ ಅಪಾಗ್ ಅನ್ಧರಾಗ್ ಉದಗ್ ಇತಿ, ಆಭಿರ್ ಏನಂ ದಿಗ್ಭಿಃ ಸಮೂಹತಿ, ಆಭಿಃ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಕಾಮಮ್ ಏನಂ ಗಮಯತಿ ಕಾಮಂ ಹ ಗಛತಿ ಕಾಮುಕಾ ಏನಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಭವನ್ತಿ ಯಾಂ ಕಾಮಯೇತ ತಾಂ ತರ್ಹಿ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯೇತ್ ಸಾ ಹೈನಂ ಕಾಮಯತೇ, ಅಮ್ಬ ನಿಸ್ಮರೇತಿ ಸ್ಮರೇತಿ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ ಸಮ್ ಅರಿರ್ ವಿದಾಮ್ ಇತಿ ಸಮ್ ಅನೇನ ವಿತ್ಸ್ವೇತಿ ವಾ ಏತದ್ ಆಹ ಚತ್ವಾರೋ ವೈ ಪೃಶ್ನೇಃ ಸ್ತನಾ ಆಸನ್, ತತಸ್ ತ್ರಿಭಿರ್ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಽದುಹತ್ ಕುಶೀಭಿರ್ ಏಕೋ ಽನುನದ್ಧ ಆಸೀತ್ ತಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಏವಾಪಶ್ಯತ್ ತೇನೇನ್ದ್ರಾಯೈವಾದುಹತ್ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯ ಕೌಶಿಕತ್ವಮ್, ಯದ್ ಆಹ || ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕೌಶಿಕಾ ಇವ || ಇತಿ ಚತುರ್ ನಿಗ್ರಾಭಮ್ ಉಪೈತಿ ಚತ್ವಾರಿ ವೈ ಪಯಾಂಸಿ ಯಾವದ್ ಏವ ಪಯಸ್ ತದ್ ಆಪ್ನೋತಿ ತ್ರಿಃ ಸಂಭರತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಸ್ಯಾಂ ತ್ರಯೋ ಭಾಗಾಃ ಪ್ರಾತರ್ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಸಾಯಮ್, ಚತುರ್ ನಿಗ್ರಾಭಮ್ ಉಪೈತಿ ತ್ರಿಃ ಸಂಭರತಿ ತತ್ ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಪದಾ ಶಕ್ವರೀ ಶಾಕ್ವರಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ನವ ಕೃತ್ವೋ ನಿಗ್ರಾಭಮ್ ಉಪೈತಿ ತ್ರಿಃ ಸಂಭರತಿ ತದ್ ದ್ವಾದಶ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್, ದ್ವಾದಶಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ, ಏಷಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ ವಾ ಆಸುರಃ ಸೂರ್ಯಂ ತಮಸಾವಿಧ್ಯತ್ ತಸ್ಯ ದೇವಾಸ್ ತಮೋ ಽಪಾಘ್ನನ್ ಯತ್ ಪ್ರಥಮಂ ತಮೋ ಽಪಾಘ್ನನ್ತ್ ಸಾವಿಃ ಕೃಷ್ಣಾಭವತ್, ಯದ್ ದ್ವಿತೀಯಂ ಸಾ ಲೋಹಿನೀ ಯತ್ ತೃತೀಯಂ ಸಾ ಬಲಕ್ಷೀ ಸ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ನಿರಮುಚ್ಯತ ಯದ್ ಬಲಕ್ಷಃ ಪವಿತ್ರಂ ಭವತಿ ತತಃ ಶುಕ್ರೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ವಾ ಏತತ್ ಪವಿತ್ರಮ್, ಯಜಮಾನಮ್ ಏವೈತೇನ ಪುನಾತಿ, ಅಮೋತಂ ಸ್ಯಾತ್, ಆತ್ಮನ ಏವೈನದ್ ಅಕೃತ ಯದ್ ಅನ್ಯತ್ರೋತಮ್ ಅಪವಿತ್ರಮ್, ತದ್ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ||೪,೫।೭||
ವಾಗ್ ವಾ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಃ ಸಾ ವೈ ವಾಗ್ ಏಕಧಾವದದ್ಯಾವದವ್ಯಾವೃತ್ತಾಸೀತ್ ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮಹ್ಯಮ್ ಅತ್ರಾಪಿ ಸೋಮಂ ಗೃಹ್ಣೀತಾಹಂ ವ ಏತಾಂ ವಾಚಂ ವ್ಯಾವರ್ತಯಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ಸ ವೈ ವಾಚೈವ ವಾಚಂ ವ್ಯಾವರ್ತಯತ್, ಯದ್ ಐನ್ದ್ರವಾಯವೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ವಾಚೋ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ವಾಯವೇ ಪ್ರಥಮಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವಾಯವ ಉತ್ತಮಂ ಮಧ್ಯತ ಇನ್ದ್ರಾಯ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಇಯಂ ವಾಙ್ ಮಧ್ಯತೋ ವಿಧೃತಾ, ಇನ್ದ್ರಿಯವತೀಂ ವಾಚಂ ವದತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ದೇವಾ ವೈ ಸೋಮಮ್ ಅಜಿಘಾಂಸನ್, ತಂ ನಾಶಕ್ನುವನ್ ಹನ್ತುಮ್, ವಾಯುರ್ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನ್ತರಾಸೀತ್ ಪ್ರಾಣಸ್ ತಂ ದೇವಾ ಅಪಾಶಾಸುಸ್, ಉಪ ನಾ ಆವರ್ತಸ್ವೇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮದ್ದೇವತ್ಯಾನ್ಯ್ ಏವ ಪಾತ್ರಾಣ್ಯ್ ಆಸನ್ನ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಪತುರೀಯಂ ವಾಯೋಃ ಪಾತ್ರಮ್ ಅಥ ವಾಯವ್ಯಾನ್ಯ್ ಉಚ್ಯನ್ತೇ ತತೋ ವೈ ದೇವಾಃ ಸೋಮಮ್ ಅಘ್ನನ್, ಸ ಹತೋ ಽಪೂಯತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ದೇವಾ ಉದಬೀಭತ್ಸನ್ತ ಸ ವಾಯುರ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಅಹಂ ವ ಏತಂ ಸೋಮಂ ಸ್ವದಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮದಗ್ರಾ ಏವ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯಾನ್ತಾ ಇತಿ ತಂ ವಾಯುರ್ ಮಧ್ಯತೋ ವ್ಯವಾಟ್ ತಮ್ ಅಸ್ವದ್ಯತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವಾಯ್ವಗ್ರಾ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಉ ಶುಕ್ತಂ ಪ್ರವಾತೇ ವಿಷಜನ್ತಿ ದೇವಾ ವೈ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ ಉದ್ಯಮಂ ನಾಶಕ್ನುವನ್, ತೃತೀಯಸವನೇ ತರ್ಹಿ ವಾಯುರ್ ಆಸೀತ್ ತಂ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ ಅಭಿಪರ್ಯೌಹನ್, ತೇನ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ ಉದಯಛನ್ತ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಗೃಹ್ಯತೇ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವಾಯುಃ ಪ್ರಾಣೇನ ವ ಏತನ್ ಮುಖತೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಉದ್ಯಛನ್ತೇ ದೇವಾ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಜಿಘಾಂಸನ್, ಸ ಮಿತ್ರೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮಿತ್ರೋ ಽಹಮ್ ಅಸ್ಮಿ ನಾಹಂ ಹನಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಜಹ್ಯ್ ಏವೇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಪಯಸೈವ ಮೇ ಸೋಮಂ ಶ್ರೀಣಾನ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶವೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮನ್ ಮಿತ್ರಃ ಸನ್ನ್ ಅದ್ರುಹಾ ಇತಿ ಪಶೂಣಾಂ ಹಿ ಪಯಸ್, ಯನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಪಯಸಾ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಪಶುಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮ್ಯಞ್ಚಂ ದಧಾತಿ ಯನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಪಯಸಾ ಶ್ರೀಣಾತಿ ದ್ವಿದೇವತ್ಯತ್ವಾಯ ಯಞ್ ಶೀತಮ್, ತೇನ ಮೈತ್ರಮ್, ಯತ್ ತಪ್ತಮ್, ತೇನ ವಾರುಣಮ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಮಿತ್ರಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ವರುಣಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಚ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರೇ ಚ ಪಯೋ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚ ಪಯಸ್ವಿತಮೇ ಪಞ್ಚ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ದೇವತಾ ಅಗ್ನಿಃ ಸೋಮಃ ಸವಿತಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸರಸ್ವತೀ ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್ ಅನ್ಯೇ ಮನುಷ್ಯಾ ಉಪಧಾವನ್ತಿ, ಏತಸ್ಯ ಹಿ ಭೂಯಿಷ್ಠಾ ದೇವತಾಸ್ ತಾಸಾಂ ತಿಸ್ರೋ ಽವಾನ್ತರಂ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸರಸ್ವತೀ ತಸ್ಮಾಞ್ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಮ್ ಅಶ್ರೋತ್ರಿಯಾ ಉಪಧಾವನ್ತಿ, ಏತಸ್ಯ ಹ್ಯ್ ಅವಾನ್ತರಂ ಭೂಯಿಷ್ಠಾ ದೇವತಾಸ್ ತಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಪ್ರತಿ ನ್ಯಾಗಛನ್ತಿ ಯನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಪಯಸಾ ಶ್ರೀಣಾತಿ ತಾಸ್ವ್ ಏವ ಪಯೋ ದಧಾತಿ ನಾನಾ ವೈ ಪುರಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ಸೋಮಾ ಅಗೃಹ್ಣನ್, ತಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅನ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯಾಃ ಪರಿಹಾಯಮ್ ಆದದತ ತತೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ಸಹ ಸೋಮಮ್ ಅಗೃಹ್ಣನ್, ತತೋ ವಾ ಅಕಲ್ಪತ ಯನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಪಯಸಾ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಮಿತ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ವರುಣಂ ಕಲ್ಪಯತಿ ವರುಣೇನ ಮಿತ್ರಮ್, ಮಿತ್ರಂ ವೈ ವೃತ್ರಂ ಜಘ್ನಿವಾಂಸಂ ವರುಣೋ ಽಗೃಹ್ಣಾತ್ ಸ ದೇವೇಷ್ವ್ ಅನಾಥತ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ವರುಣೇ ನಾಥಸ್ವೇತಿ ಸ ವರುಣೇ ಽನಾಥತ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಭಾಗೋ ಮೇ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್ ಸಹೈವ ನೌ ಪಯಸಾ ಸೋಮಂ ಶ್ರೀಣಾನ್ ಇತಿ ಯನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಪಯಸಾ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ ಯದ್ಯ್ ಏನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಽತೀವ ಸ್ಯಾದ್ ಅಙ್ಗುಲ್ಯಾಙ್ಗುಷ್ಠಮ್ ಅವಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಯದ್ಯ್ ಅನ್ವ್ ಅಙ್ಗುಷ್ಠೇನಾಙ್ಗುಲಿಮ್ ||
ಯೋ ನೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಅಭಿದಾಸಾತ್ ಸಪತ್ನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯ ಉತ್ಪಿಪೀತೇ ಬೃಹಸ್ಪತೇ |
ಇದಮ್ ಅಹಂ ತಮ್ ಅಧರಂ ಪಾದಯಾಮಿ ಯಥಾಹಮ್ ಉತ್ತಮಶ್ ಚೇತಯಾನಿ || ಇತಿ, ಉತ್ತಮೋ ಹ ಚೇತಯತಿ ||೪,೫।೮||
ದೇವಾ ವೈ ಸತ್ತ್ರಮ್ ಆಸತ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಽಗ್ನಿರ್ ಮಖೋ ವಾಯುರ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ ತೇ ಽಬ್ರುವನ್ ಯತಮೋ ನಃ ಪ್ರಥಮ ಋಧ್ನವತ್ ತನ್ ನಃ ಸಹೇತಿ ತೇಷಾಂ ವೈ ಮಖ ಆರ್ಧ್ನೋತ್ ತನ್ ನ್ಯಕಾಮಯತ ತನ್ ನ ಸಮಸೃಜತ ತದ್ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಾಸಹಾದಿತ್ಸನ್ತ ಸ ಇತ ಏವ ತಿಸ್ರೋ ಽಜನಯತ, ಇತೋ ಧನುಸ್ ತತ್ ತಿಸೃಣಾಂ ಚ ಧನ್ವನಶ್ ಚ ಜನ್ಮ ಸ ಪ್ರತಿಧಾಯಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತನ್ ನಾಭ್ಯಧೃಷ್ಣುವತ್ ಸ ಧನ್ವಾರ್ತಿಂ ಪ್ರತಿಷ್ಕಭ್ಯಾತಿಷ್ಠತ್ ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ವಮ್ರೀರ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಏತಾಂ ಜ್ಯಾಮ್ ಅಪ್ಯತ್ತೇತಿ ತಾ ಅಬ್ರುವನ್, ಅಭಿಮೃತಾಯಾಂ ವಾ ಅಸ್ಯಾಂ ನ ಶಕ್ಷ್ಯಾಮೋ ಜೀವಿತುಮ್, ಭಾಗೋ ನೋ ಽಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ರಸಮ್ ಏವಾಸ್ಯಾ ಉಪಜೀವಾಥೇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಾಃ ಶುಷ್ಕಾದ್ ಆರ್ದ್ರಮ್ ಉದ್ದಿಹನ್ತಿ ರಸಂ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಾ ವೈ ಜ್ಯಾಮ್ ಅಪ್ಯಾದನ್, ತಸ್ಯ ಧನ್ವಾರ್ತಿರ್ ಉದರ್ದ್ಯ ಶಿರೋ ಽಛಿನತ್ ಸ ಸಮ್ರಾಡ್ ಅಭವತ್, ಅಥೇತರಂ ತ್ರೇಧಾ ವ್ಯಗೃಹ್ಣತಾಗ್ನಿಃ ಪೂರ್ವಾರ್ಧಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಮಧ್ಯಂ ವಾಯುರ್ ಜಘನಾರ್ಧಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಆಗ್ನೇಯಂ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ ಐನ್ದ್ರಂ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಂ ವೈಶ್ವದೇವಂ ತೃತೀಯಸವನಮ್, ವಾಯುರ್ ಹಿ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಾ ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ವ್ಯಾನ ಉಪಾಂಶುಸವನಸ್, ವಾಗ್ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಸ್, ದಕ್ಷಕ್ರತೂ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್, ಆಶ್ವಿನಃ ಶ್ರೋತ್ರಮ್, ಚಕ್ಷುಷೀ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನೌ, ಆತ್ಮಾಗ್ರಾಯಣಸ್, ಅಙ್ಗಾನ್ಯ್ ಉಕ್ಥ್ಯಾಸ್ ಆಯುರ್ ಧ್ರುವಃ ಸ್ತನಾ ಋತುಪಾತ್ರೇ ಮೂರ್ಧಾ ದ್ರೋಣಕಲಶಃ ಕುಕ್ಷೀ ಕಲಶೌ ಹನೂ ಅಧಿಷವಣೇ ಜಿಹ್ವಾಧಿಷವಣಮ್, ಗ್ರಾವಾಣೋ ದನ್ತಾಸ್, ಅಕ್ಷಾಃ ಪರಿಧಯಸ್, ನಾಸಿಕೋತ್ತರವೇದಿಃ ಶಿಖಾ ಯೂಪಃ ಶಿರೋ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ಪೃಷ್ಠಮ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಮ್ ಉದರಂ ಸದಸ್, ಯದ್ ಅನ್ತರ್ ಉದರೇ ತದ್ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಃ ಪಾಣೀ ಆಗ್ನೀಧ್ರಶ್ ಚ ಮಾರ್ಜಾಲೀಯಶ್ ಚ ಪಾರ್ಷ್ಣೀ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವೇದಿಸ್, ಏಷ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಾತ್ರೀಯಃ ಸ ಹ ತ್ವಾ ಏನಂ ವೇದ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೪,೫।೯||
[ಪುಟ ೪,೭೮]
ನವೈತೇ ಪ್ರಾತರ್ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಇಮೇ ವಾ ಏತೇ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ನವ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಆಶ್ವಿನೋ ದಶಮೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ವ್ಯಾನೋ ವಾ ಏಷ ಗೃಹ್ಯತೇ ನಾಭಿರ್ ಏವ ದಶಮೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ತೃತೀಯೋ ಹೂಯತೇ ತೃತೀಯೋ ಹ್ಯ್ ಅಯಂ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಸಂತತ್ಯೈ ಸರ್ವೇ ವಾ ಏತೇ ಗ್ರಹಾಃ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ತಃ ಶಸ್ತ್ರವನ್ತೋ ನಿದಾನವನ್ತಸ್, ನಿದಾನವಾನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಹೋತಾ ವಾ ಅದ್ಯ ಪ್ರಾತರ್ ಉಪಾಂಶುಮ್ ಅಯಜತ್ ತೇನೈತ ಉಕ್ಥವನ್ತಸ್, ಅಥ ಯಂ ಹೋತಾ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸತಿ ತೇನೈವೈತ ಉಕ್ಥವನ್ತಸ್, ನವೈತೇ ಪ್ರಾತರ್ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ನವಭಿರ್ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇ ಸ್ತುವತೇ ತೈರ್ ಏತೇ ಸಾಮನ್ವನ್ತಸ್, ಹಿಂಕಾರೇಣಾಶ್ವಿನಃ ಸಾಮನ್ವಾನ್ ಐನ್ದ್ರವಾಯವೇಣೈನ್ದ್ರವಾಯವಸ್, ಮೈತ್ರಾವರುಣೇನ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್, ಐನ್ದ್ರೇಣ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನೌ ವೈಶ್ವದೇವೇನಾಗ್ರಯಣಸ್, ಉಕ್ಥಾಯೋಕ್ಥ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಉಕ್ಥಾಯ ಧ್ರುವಃ ಸಂತತ್ಯಾ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಃ ಸಂತತ್ಯೈ ಮ್ರುತ್ವತೀಯಾಸ್, ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ಜುಹೋತಿ ಹೋತಾ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಧತ್ತಸ್, ಯೇನ ಮನ್ತ್ರೇಣಾಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರಯಛತಿ ತೇನ ಹೋತಾ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಗೋಪೀಥಾಯ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಸ್ವಯಂ ಹೋತಾಸೀತ್ ಸೋ ಽತಾಮ್ಯತ್ ತಂ ದೇವಾ ದ್ವಿದೇವತ್ಯೈರ್ ಅಭ್ಯಧಾವನ್ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾಸ್, ಯದ್ ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನ್ ಹುತ್ವಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹೋತಾರಮ್ ಅಭ್ಯಾದ್ರವತಿ ಪ್ರಾಣೈರ್ ವಾ ಏತದ್ ಧೋತಾರಮ್ ಅಭಿಧಿನೋತಿ ವಷಟ್ಕಾರೇವಷಟ್ಕಾರೇ ವೈ ಹೋತಾ ಪ್ರಾಣಸ್ಯಾನ್ತಂ ಗಛತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾಸ್, ಯದ್ ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನ್ ಹುತ್ವಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹೋತಾರಮ್ ಅಭ್ಯಾದ್ರವತಿ ಪ್ರಾಣೈರ್ ವಾ ಏತದ್ ಧೋತಾರಮ್ ಅಭಿಧಿನೋತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾಃ ಪಶವಾ ಇಡಾ ಯದ್ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನ್ ಅಭಕ್ಷಯಿತ್ವೇಡಾಮ್ ಉಪಹ್ವಯೇತ ಪಶುಭಿಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅನ್ತರಿಯಾತ್, ಅಥ ಯದ್ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನ್ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವೇಡಾಮ್ ಉಪಹ್ವಯತೇ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಾ ಏತದ್ ಆತ್ಮನ್ ಧಿತ್ವಾಥ ಪಶೂನ್ ಉಪಹ್ವಯತೇ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೈ ಸೋಮಃ ಪಶವ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್, ಯತ್ ಸೋಮಂ ಭಕ್ಷಯತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಏವಾತ್ಮನ್ಧತ್ತೇ ಸರ್ವತ ಆಶ್ವಿನಂ ಪರಿಹಾರಂ ಭಕ್ಷಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಾ ದಿಶಃ ಶೃಣೋತಿ ||೪,೬।೧||
[ಪುಟ ೪,೭೯]
ಯದ್ ವೈ ಪಾತ್ರಂ ರಿಕ್ತಮ್ ಅನುನ್ಮುಕ್ತಂ ತದ್ ಅನು ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಯನ್ತಿ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರವಾಯವೇ ಪುರೋಡಾಶಮ್ ಅವದಧಾತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣೇ ಪಯಸ್ಯಾಮ್ ಆಶ್ವಿನೇ ಧಾನಾಮ್ ಅರಿಕ್ತತ್ವಾಯ ವಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಯತ್ ಸವನಾನಿ ಸಂತಿಷ್ಠತೇ ಯದ್ ಏತಾನಿ ಪಾತ್ರಾಣ್ಯ್ ಆ ತೃತೀಯಾತ್ ಸವನಾತ್ ಪರಿಶೇರೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯಾ ಅವಿಛೇದಾಯ ವಾಯವ್ಯಾಯಾಂ ಶಸ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ಪಾತ್ರಾಣಿ ವಿಮುಞ್ಚತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವಾಯುಃ ಪ್ರಾಣೇನ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಃ ಪ್ರಾಣೇನೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ ||
ಏಕಯಾ ಚ ದಶಭಿಶ್ ಚ ಸ್ವಭೂತೇ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮ್ ಇಷ್ಟಯೇ ವಿಂಶತ್ಯಾ ಚ ತಿಸೃಭಿಶ್ ಚ ವಹಸೇ ತ್ರಿಂಶತಾ ಚ ನಿಯುದ್ಭಿರ್ ವಾಯ ಇಹ ತಾ ವಿಮುಞ್ಚ || ಇತ್ಯ್ ಆಹ ವಿಮುಕ್ತ್ಯಾ ಏವ, ಅವಗತಂ ವಾ ಅಧ್ವರ್ಯುಪಾತ್ರಮ್, ನಿರುದ್ಧಂ ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾನಮ್, ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಯೋ ಬಹಿಸ್ ತಂ ಗ್ರಾಮೇ ಕುರ್ಯಾಂ ಯೋ ಗ್ರಾಮೇ ತಂ ಬಹಿರ್ ಇತಿ || ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾ ವಿಶೋ ನಿರೂಹಾಮಿ || ಇತ್ಯ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಪಾತ್ರಂ ನಿರುಹ್ಯ || ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಂ ವಿಶಿ ಸಾದಯಾಮಿ || ಇತಿ ಪ್ರಾತಿಪ್ರಸ್ಥಾನಂ ಸಾದಯೇತ್, ಯೋ ಬಹಿಸ್ ತಂ ಗ್ರಾಮೇ ಕರೋತಿ ಯೋ ಗ್ರಾಮೇ ತಂ ಬಹಿಸ್, ಅಧ್ವರ್ಯುಪಾತ್ರಂ ವೈ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಾತ್ರಮ್, ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯಮ್ ಏನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಣ ಕುರ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಪ್ರಬಾಹುಗ್ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತಾಂ ಪ್ರಬಾಹುಕ್ ಸಾದಯೇತಾಂ ಪ್ರಬಾಹುಗ್ ಜುಹುಯಾತಾಮ್, ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯಮ್ ಏವೈನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಣ ಕರೋತಿ, ಅಧ್ವರ್ಯುಪಾತ್ರಂ ವೈ ಪಾತ್ರಮ್, ಪಾಪೀಯಃ ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾನಮ್, ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಪಾಪವಸೀಯಸಂ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಪೂರ್ವೋ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ಪೂರ್ವಃ ಸಾದಯೇತ್ ಪೂರ್ವೋ ಜುಹುಯಾತ್, ಏತೇನ ವೈ ವಿಪೂಜನಃ ಸೌರಾಕಿಃ ಪಾಪವಸೀಯಸಂ ಚಕಾರ ತತ್ ಪಾಪವಸೀಯಸಮ್ ಏವೈತೇನ ಕರೋತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವೈ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಶಿರೋ ಽಛಿದ್ಯತ ತಸ್ಮೈ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಮ್ ಐಛನ್, ಅಥ ವಾ ಏತೌ ತರ್ಹಿ ದೇವಾನಾಂ ಭಿಷಜಾ ಆಸ್ತಾಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಅಸೋಮಪೌ ತಾ ಉಪಾಧಾವನ್ ಯಥಾ ಭಿಷಜಮ್ ಉಪಧಾವನ್ತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಇದಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿಧತ್ತಮ್ ಇತಿ ತಾ ಅಬ್ರೂತಾಮ್, ಭಾಗೋ ನಾ ಅಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣಾಥಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ತಾ ಅಬ್ರೂತಾಮ್, ಗ್ರಹಂ ನೌ ಗೃಹ್ಣನ್ತು ಸೋಮಪೀಥಮ್ ಅಶ್ನವಾವಹಾ ಇತಿ ತದ್ ವಾ ಅಶ್ವಿನೌ ಪ್ರತ್ಯಧತ್ತಾಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಆಶ್ವಿನೀಭಿರ್ ಅಭಿಷ್ಟುವನ್ತಿ, ಅಶ್ವಿನೌ ಹಿ ಪ್ರತ್ಯಧತ್ತಾಮ್, ತೌ ವೈ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇನೈವ ಪಾವಯಿತ್ವಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ಪೂತಾಭ್ಯಾಂ ಯಜ್ಞಿಯಾಭ್ಯಾಂ ಭೂತಾಭ್ಯಾಂ ಗ್ರಹಮ್ ಅಗೃಹ್ಣನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇ ಸ್ತುತ ಆಶ್ವಿನೌ ಗೃಹ್ಯೇತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಮ್ ಅಭಿಸೃಪ್ಯಮ್, ಪವಿತ್ರಂ ಹಿ ತತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಂ ಪರಿಬಾಧೇತ ತದ್ ವೈ ಭೇಷಜಂ ತ್ರೇಧಾ ವಿನ್ಯದಧುಸ್, ಅಗ್ನೌ ತೃತೀಯಮ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತೃತೀಯಮ್ ಅಪ್ಸು ತೃತೀಯಮ್, ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಅನ್ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಪ್ರೋಚ್ಯಾಪ್ಸು ಭೇಷಜಂ ಕರೋತಿ ಸಮರ್ಧುಕಂ ಹ ಭವತಿ ಯಾವದ್ ಧಿ ಭೇಷಜಂ ತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ವಾಸ್ತುಹಾನಿ ವಾ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ಯದ್ ಗ್ರಹಾನ್ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಂ ಸರ್ಪನ್ತಿ ವೈಷ್ಣವ್ಯ ಋಚಾ ಪುನರ್ ಏತ್ಯ ಸಂಮೃಶತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ವಿಷ್ಣುನೈವೈನಾನಿ ಯಜ್ಞೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಸಮಾರೋಹಯತಿ ||೪,೬।೨||
ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತೇ ಚಕ್ಷುಷೀ ಯಞ್ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನೌ, ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಶುಕ್ರಸ್, ಚನ್ದ್ರಮಾ ಮನ್ಥೀ ತಸ್ಯ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಸವ್ಯಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಅಶ್ವಯತ್ ತತೋ ಯೇ ಸ್ತೋಕಾ ಅವಾಪದ್ಯನ್ತ ತೈರ್ ಇದಂ ವರ್ಷತಿ, ಏಕವಿಂಶತಿರ್ ವೈ ತೇ ಽವಪೇದುಸ್ ತಾನ್ ವಾಯುರ್ ಅಮುತೋ ವಿಸೃಜತಿ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ ತಸ್ಯ ಯಾ ಕನೀನಿಕಾ ಪರಾಪತತ್ ಸ ಯವೋ ಽಭವತ್, ಯನ್ ಮನ್ಥಿನಂ ಸಕ್ತುಭಿಃ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಚಕ್ಷುರ್ ಏವಾಸ್ಯ ಸಂಭಾವಯತಿ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಸೋಮಶ್ ಚ ಸಕ್ತವಶ್ ಚ ಯನ್ ಮನ್ಥಿನಂ ಸಕ್ತುಭಿಃ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ, ಆರ್ತಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಂ ಯನ್ ಮನ್ಥಿಪಾತ್ರಮ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾದ್ ಋತ್ವಿಜಾಂ ತಸ್ಮೈ ಹರೇತ್, ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛತಿ ಷಣ್ಡಾಮರ್ಕೌ ವಾ ಅಸುರಾಣಾಂ ಪುರೋಹಿತಾ ಆಸ್ತಾಮ್, ತಾನ್ ದೇವಾ ನಾಶಕ್ನುವನ್ ಹನ್ತುಮ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣವನ್ತೋ ಹ್ಯ್ ಆಸನ್, ತೌ ದೇವಾ ಅಪಾಶಾಸುಸ್, ಉಪ ನಾ ಆವರ್ತೇಥಾಮ್ ಇತಿ ತಾ ಅಬ್ರೂತಾಮ್, ಭಾಗೋ ನಾ ಅಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ವೃಣಾಥಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಬ್ರುವನ್, ತಾ ಏತೌ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನಾ ಅವೃಣಾತಾಮ್, ತೇ ದೇವಾ ಅಮನ್ಯನ್ತ ಯದ್ ಇಮಾ ಅಸುರ್ಯೌ ಸೋಮೌ ಹೋಷ್ಯಾಮಸ್ ತದ್ ಅನ್ವ್ ಅಸುರಾ ಆಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಯನ್ ನ ಹೋಷ್ಯಾಮಸ್ ತದ್ ಅನ್ವ್ ಆಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತಾ ಅಪನುದ್ಯಾಥೇನ್ದ್ರಾಯಾಜುಹುವುಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಾ ಅನ್ಯದೇವತ್ಯೌ ಗೃಹ್ಯೇತೇ ಅಥೇನ್ದ್ರಾಯ ಹೂಯೇತೇ ಅಪನುತ್ತೌ ಷಣ್ಡಾಮರ್ಕೌ ಸಹ ತೇನ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತಿ ಷಣ್ಡಾಮರ್ಕಯೋರ್ ಏವೈನಂ ಸಹಾಪನೋದೇನಾಪನುದತೇ ||
ಆಯುಃ ಪಾಹಿ ಪ್ರಜಾಂ ಪಾಹ್ಯ್ ಅಮುಷ್ಯ ವೀರತಾಂ ಪಾಹಿ || ಇತಿ ಸಾದಯೇದ್ ಯೋ ಽಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ಶುಕ್ರಂ ವೈ ಪ್ರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಮನ್ಥಿನಂ ನಿರುದ್ಧಂ ಮಥ್ಯತಾ ಇತಿ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ಆಹುರ್ ಯನ್ ನಿರುದ್ಧಂ ಭವತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಯೋ ಬಹಿಸ್ ತಂ ಗ್ರಾಮೇ ಕುರ್ಯಾಂ ಯೋ ಗ್ರಾಮೇ ತಂ ಬಹಿರ್ ಇತಿ || ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾ ವಿಶೋ ನಿರೂಹಾಮಿ || ಇತಿ ಶುಕ್ರಪಾತ್ರಂ ನಿರುಹ್ಯ || ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಂ ವಿಶಿ ಸಾದಯಾಮಿ || ಇತಿ ಮನ್ಥಿಪಾತ್ರಂ ಸಾದಯೇತ್, ಯೋ ಬಹಿಸ್ ತಂ ಗ್ರಾಮೇ ಕರೋತಿ ಯೋ ಗ್ರಾಮೇ ತಂ ಬಹಿಸ್, ಆರ್ತಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಂ ಯನ್ ಮನ್ಥಿಪಾತ್ರಮ್, ಯಞ್ ಶುಕ್ರಪಾತ್ರಂ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮೇ ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಭ್ಯಾಂ ಸಮಾವತ್ ಪಶ್ಯತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಶುಕ್ರಶ್ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಮನ್ಥೀ ಯದ್ ಅಪಿಧಾಯ ಪ್ರಾಞ್ಚಾ ಇತಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೌ ಪ್ರಾಞ್ಚೌ ಯನ್ತೌ ನ ಪಶ್ಯನ್ತಿ, ಅಥ ಯದ್ ಅನಪಿಧಾಯ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೌ ತಿಷ್ಠನ್ತೌ ಜುಹುತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೌ ಯನ್ತೌ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಯದ್ ಅಪಿಧಾಯ ಪ್ರಾಞ್ಚಾ ಇತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪರಾಙ್ ಪ್ರಾಣಸ್, ಅಥ ಯದ್ ಅನಪಿಧಾಯ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೌ ತಿಷ್ಠನ್ತು ಜುಹುತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುನರ್ ಅಪಾನಸ್, ಯದ್ ಅಪಿಧಾಯ ಪ್ರಾಞ್ಚಾ ಇತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪರಾಞ್ಚೋ ಗರ್ಭಾ ಧೀಯನ್ತೇ, ಅಥ ಯದ್ ಅನಪಿಧಾಯ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚೌ ತಿಷ್ಠನ್ತೌ ಜುಹುತಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಚಕ್ಷುಷೀ ವೈ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನೌ ನಾಸಿಕೋತ್ತರವೇದಿಸ್, ಯದ್ ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಮ್ ಆಕ್ರಮೇತೇ ಚಕ್ಷುಷೀ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಧತ್ತಸ್, ಅಥ ಯದ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಆಕ್ರಮೇತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಇಮೇ ಉಪರಿಷ್ಟಾಚ್ ಚಕ್ಷುಷೀ ತುಥೋ ಽಸಿ ಜನಧಾಯಾಸ್, ದೇವಾಸ್ ತ್ವಾ ಶುಕ್ರಪಾಃ ಪ್ರಣಯನ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಯಾ ಅತ್ರೀಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಏಷ ಯೋನಿಸ್ ತಾ ಏತಮ್ ಅನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ತುಥೋ ಽಸಿ ಜನಧಾಯಾಸ್, ದೇವಾಸ್ ತ್ವಾ ಮನ್ಥಿಪಾಃ ಪ್ರಣಯನ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಯಾ ಆದ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ ತಾಸಾಮ್ ಏಷ ಯೋನಿಸ್ ತಾ ಏತಮ್ ಅನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ, ಉಭಯೀರ್ ಏವ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜನಯತ್ಯ್ ಅತ್ರೀಶ್ ಚಾದ್ಯಾಶ್ ಚ ಶುಕ್ರಮ್ ಅನ್ವಾರಭನ್ತೇ ತೇಜೋ ವೈ ಶುಕ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ತೇಜ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಅನ್ವಾರಭನ್ತೇ, ಇನ್ದ್ರೇಣ ಮನ್ಯುನಾ ಯುಜೇತಿ ಶುಕ್ರೇಣ ಪರಿಯನ್ತಿ ಮನ್ಯುನಾ ವೈ ಯುಜೇನ್ದ್ರೋ ಽಸುರಾನ್ ಅವಾಬಾಧತ ಮನ್ಯುನಾ ವಾ ಏತದ್ ಯುಜಾ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ ಅವಬಾಧತೇ ಸಂಜಗ್ಮಾನೌ ದಿವಾ ಪೃಥಿವ್ಯೇತ್ಯ್ ಅರತ್ನೀ ಸಂಧತ್ತೇ, ಇಮಾನಿ ವಾ ಏತತ್ ಸಂಧತ್ತೇ ಯತ್ ಪಾತ್ರೇ ಸಂದಧ್ಯಾತಾಮ್, ನೇದಮ್ ಅನ್ತರಾ ಸ್ಯಾತ್, ಅಥ ಯದ್ ಅರತ್ನೀ ಸಂಧತ್ತಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಇದಮ್ ಅನ್ತರಾ ಚಕ್ಷುಷೋರ್ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಪುಮಾಂಸಂ ಗರ್ಭಮ್ ಆಧತ್ತಂ ಗವೀನ್ಯೋರ್ ಇತಿ ತದ್ ಅನು ಸ್ತ್ರೀಷ್ವೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಗಾವೋ ಭವನ್ತಿ ವೀರಂ ಪತ್ನೀ ಜನಯತಿ ಶುಕ್ರಸ್ಯಾಧಿಷ್ಠಾನಮ್ ಅಸಿ ಮನ್ಥಿನೋ ಽಧಿಷ್ಠಾನಮ್ ಅಸೀತಿ ಶಕಲೌ ಪ್ರಾಸ್ಯತಃ ಸಮಿದ್ ವಾ ಏಷೈತಯೋಸ್, ಅಥೋ ಆಹುತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ನಿರಸ್ತಃ ಷಣ್ಡಸ್, ನಿರಸ್ತೋ ಮರ್ಕಃ ಸಹ ತೇನ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತಿ ಶಕಲೌ ನಿರಸ್ಯತಸ್, ಏತಾವಾಂಲ್ ಲೋಕೋ ಯಾವದ್ ಉದ್ಧತಮ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಲೋಕಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿರ್ಭಜತಿ ಶ್ರೀಣನ್ತ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನ್ತ್ ಸೋಮಾನ್ ನಾನ್ಯಾನ್, ತತ್ ಸೋಮಾನಾಂ ಮಿಥುನಮ್, ಯಾಞ್ ಶ್ರೀಣನ್ತಿ ತಾನ್ ಅನುವರ್ಷತಿ ಯಾನ್ ನ ಶ್ರೀಣನ್ತಿ ತಾನ್ ಅನುವೀಧ್ರತಿ ದಾರುಮಯಾನ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನಿ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಮೃನ್ಮಯಾನ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನಿ ತತ್ ಪಾತ್ರಾಣಾಂ ಮಿಥುನಮ್, ಯೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ಚ ಪಾತ್ರಾಣಾಂ ಚ ಮಿಥುನಂ ವೇದ ಮಿಥುನಾ ಏನಂ ಪಶವಾ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ||೪,೬।೩||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಯೇ ದೇವಾ ದಿವ್ಯ್ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥೇತಿ, ಏತಾವನ್ತೋ ವೈ ದೇವಾ ಯಾವನ್ತ ಏವ ದೇವಾಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಆಗ್ರಾಯಣಂ ವೈ ಗೃಹೀತ್ವಾ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ಅಪಾಸುರಾ ಅಭ್ರಂಶನ್ತ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಆಗ್ರಾಯಣಂ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯ ಆನುಜಾವರಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಆಗ್ರಾಯಣಾಗ್ರಾನ್ ಗ್ರಹಾನ್ ಗೃಹ್ಣೀತ, ಅಗ್ರಂ ಹ್ಯ್ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಚರೇತ್ ||
ವಿದದ್ ಯದಿ ಸರಮಾ ರುಗ್ಣಮ್ ಅದ್ರೇರ್ ಮಹಿ ಪಾಥಃ ಪೂರ್ವ್ಯಂ ಸಧ್ರ್ಯಕ್ ಕಃ |
ಅಗ್ರಂ ನಯತ್ ಸುಪದ್ಯ್ ಅಕ್ಷರಾಣಾಮ್ ಅಛಾ ರವಂ ಪ್ರಹಮಾ ಜಾನತೀ ಗಾತ್ ||
ಇತಿ ಪುರೋರುಚಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ರುಜತಿ ಹೈವ, ಅಥೋ ವಾಗ್ ವೈ ಸರಮಾ ವಾಚಮ್ ಏವೈಷಾಂ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಸರಾ ವಾ ಏಷಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ ಯತ್ ಕಿಂಚ ಪ್ರಾಚೀನಮ್ ಆಗ್ರಾಯಣಾತ್ ತದ್ ಉಪಾಂಶು ಚರನ್ತಿ, ಅಥ ವಾ ಏತದ್ ಆಗ್ರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾ ವಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ ವಾಗ್ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ ತೇ ದೇವಾಸ್ ತೂಷ್ಣೀಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅತನ್ವತ ಸಾ ವಾಗ್ ಅಮನ್ಯತ, ಅನ್ತರ್ ವೈ ಮಾ ಯಜ್ಞಾದ್ ಯನ್ತೀತಿ ಸಾಗ್ರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ ನ್ಯಾದ್ರವತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಗ್ರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ ಹಿಂಕೃತ್ಯ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಹಿಂಕಾರಸ್, ವಾಕ್ ಪ್ರಾಣಸ್ ತದ್ ವಾಚ ಏವೈಷ ಯುಕ್ತಿಸ್ ತ್ರಿರ್ ಹಿಂಕರೋತಿ ತ್ರೇಧಾ ಹೀಯಂ ವಾಗ್ ವದತಿ ಶನೈರ್ ಉಚ್ಚೈರ್ ಅಥ ಸೂಚ್ಚೈಸ್, ಯಾವತ್ಯ್ ಏವ ವಾಕ್ ಸಾಸ್ಯ ಯುಜ್ಯತೇ ತ್ರಯೋ ವೈ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ಋತ್ವಿಜ ಉದ್ಗಾತಾ ಪ್ರಸ್ತೋತಾ ಪ್ರತಿಹರ್ತಾ ತೇ ವಾ ಅಸ್ಯೈತರ್ಹ್ಯ್ ಅವೃತ್ತಾ ಅಯುಕ್ತಾಸ್, ಯದ್ ಧಿಂಕರೋತಿ ತೇನೈವಾಸ್ಯ ತೇ ವೃತ್ತಾ ಯುಕ್ತಾ ಭವನ್ತಿ ವಾಕ್ ಚ ಮನಶ್ ಚಾವದೇತಾಮ್ ಅಹಂ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಅಸ್ಮ್ಯ್ ಅಹಂ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಅಸ್ಮೀತಿ ತೌ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಪ್ರಶ್ನಮ್ ಐತಾಮ್, ಸಾ ವಾಗ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ನೈವ ಮಯಾ ಕಿಂ ಚನಾನಭ್ಯುದಿತಂ ಕ್ರಿಯತಾ ಇತಿ, ಅಥ ಮನೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ನೈವ ಮಯಾ ಕಿಂ ಚನಾನಭಿಗತಂ ಕ್ರಿಯತಾ ಇತಿ ಸ ಮನಸೇ ಽನ್ವಬ್ರವೀತ್ ಸಾ ವಾಗ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಅಹವ್ಯವಾಡ್ ಏವಾಹಂ ತುಭ್ಯಮ್ ಅಸಾನೀತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷಾ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಽಹವ್ಯವಾಟ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಯತ್ ಕಿಂಚೋಪಾಂಶು ಕ್ರಿಯತೇ ತದ್ ಆಹುಃ ಕೃತಮ್ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತಾ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಹಿ ಕ್ರಿಯತೇ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಧಾರಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ತಿಸೃಭ್ಯೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ಚತಸೃಭ್ಯಸ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ತನ್ ನವ ನವ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಆತ್ಮಾಗ್ರಾಯಣಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ ವಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಯತ್ ಸವನಾನಿ ಸಂತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಯೇ ದೇವಾ ದಿವ್ಯ್ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಧ್ಯ್ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥಾಪ್ಸುಕ್ಷಿತೋ ಮಹಿನೈಕಾದಶ ಸ್ಥೇತಿ ದೇವತಾಭಿರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ದೇವತಾಭಿರ್ ಏವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಯತ್ ಸರ್ವೇಷು ಸವನೇಷ್ವ್ ಅಭಿಪ್ರಸ್ಕನ್ದಯತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾ ಅಭಿಜಿಘ್ರತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಯತ್ ಸರ್ವೇಷು ಸವನೇಷು ಗೃಹ್ಣಾತ್ಯ್ ಆತ್ಮನೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಯದ್ ಏಷೋ ಽತಿರಿಚ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುಷಃ ಪಶೂನಾಂ ದವಿಷ್ಠಮ್ ಏತಿ, ಆಗ್ರಾಯಣೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವತ್ಸರಸ್ ತಂ ವಾ ಏತದ್ ಆ ತೃತೀಯಾತ್ ಸವನಾದ್ ಅಭಿಪ್ರತಿಧಾವತಿ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವಾ ಏತೇ ಲೋಕೇ ಸರ್ವೇ ಸೋಮಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ತಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಸರ್ವಾಣಿ ಸವನಾನ್ಯ್ ಅಭಿಪ್ರತಿಧಾವನ್ತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾ ಗೃಹೀತೋ ವಿಜ್ಞಾತಸ್ಥಾಲ್ಯಾ ಹೋಷ್ಯನ್ತೀ೩ ದಾರುಮಯೇಣಾ೩ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅವಿಜ್ಞಾತೇನ ಗರ್ಭೇಣ ಭ್ರೂಣಹಾ, ಅಥ ಯತ್ ಸ್ಥಾಲೀಂ ರಿಞ್ಚನ್ತಿ ನ ದಾರುಮಯಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಪುಮಾನ್ ದಾಯಾದಃ ಸ್ತ್ರ್ಯ್ ಅದಾಯಾತ್, ಅಥ ಯತ್ ಸ್ಥಾಲೀಂ ಪರಾಸ್ಯನ್ತಿ ನ ದಾರುಮಯಮ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಜಾತಾಂ ಪರಾಸ್ಯನ್ತಿ ನ ಪುಮಾಂಸಮ್ ಅಥ ಸ್ತ್ರಿಯ ಏವಾತಿರಿಚ್ಯನ್ತೇ ||೪,೬।೪||
ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಮ್ ಉದಯಛತ್ ಸ ವಜ್ರಮ್ ಉದ್ಯತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಬಿಭೇತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಅಸ್ತಿ ವಾ ಇದಂ ತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅನ್ತರ್ ವೀರ್ಯಮ್, ತತ್ ತೇ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಮಾ ವಧೀರ್ ಇತಿ ತದ್ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಯಛತ್, ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ತತ್ ಪ್ರಾಯಛತ್ ಪಶೂನ್ ಉಕ್ಥ್ಯಮ್ ಏವ ಯದ್ ಉಕ್ಥ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಚ ಪಶೂನಾಂ ಚಾವರುದ್ಧ್ಯೈ, ಏತಾವಾನ್ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಯಾವಾನ್ ಉಕ್ಥ್ಯಸ್, ಅನ್ತಃಶ್ಲೇಷಣಮ್ ಏವಾನ್ಯೇ ಗ್ರಹಾಃ ಪ್ಲವೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ ಉಕ್ಥ್ಯಸ್, ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ಪ್ಲವಂ ಸಂನಹ್ಯ ಪ್ರಸ್ನಾತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತದ್ ಉಕ್ಥ್ಯಮ್ ಆಲಭ್ಯ ಪ್ರಸ್ನಾತಿ ಸ ಏನಮ್ ಆ ಯಜ್ಞಸ್ಯೋದೃಚಃ ಸಂಪಾರಯತಿ, ಅಙ್ಗಾನಿ ವಾ ಉಕ್ಥ್ಯಸ್, ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯೈ ಗೃಹ್ಯತೇ ತಸ್ಮೈ ತ್ವಾ ವಿಷ್ಣವೇ ತ್ವೇತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್, ವಿಷ್ಣುನಾ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ವಿಷ್ಣುನೈವ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ, ಏತೇನ ವಾ ಇದಮ್ ಉಕ್ಥಾನಿ ಸಂತತಾನಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುಷಃ ಸ್ನಾವಭಿರ್ ಅನುಸಂತತಃ ಸದ ಆಲಭ್ಯಾವನಯತಿ ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಏತತ್ ಸಂತತ್ಯ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯಾವನಯತಿ ಚಕ್ಷುರ್ ವೈ ಶುಕ್ರಸ್, ಚಕ್ಷುರ್ ಉಕ್ಥ್ಯಸ್, ಚಕ್ಷುರ್ ವಾ ಏತತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಧ್ರಿಯತೇ, ಅಥೋ ಯಥೇದಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪಶ್ಯನ್ನ್ ಅನ್ವೇತ್ಯ್ ಏವಂ ತತ್, ಅಥ ಯದ್ ಏಕಃ ಸಂಸ್ ತ್ರೇಧಾ ಕ್ರಿಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಕಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ಽವಸ್ಯತಿ ಯದ್ ಏತೌ ಗ್ರಹೌ ಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ ಸೋಮಾ ಅನು ಹೂಯನ್ತೇ ಪಾಪವಸೀಯಸಸ್ಯ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ಯದ್ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಂ ಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ ಸೋಮಾ ಅನ್ವಾಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಕಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಯನ್ತಂ ಬಹವಃ ಪಶ್ಚಾದ್ ಅನುಯನ್ತಿ ಪಾತ್ರಾಣಿ ವಾ ಅಧ್ವರ್ಯುಂ ಪುರೋ ವಿದುಹ್ರೇ, ಉಕ್ಥಾಮದಾನಿ ಪಶ್ಚಾ, ಐನ್ದ್ರ್ಯಾ ಸದಾ ಉಪಚರತಿ, ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರಮ್, ವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ಯಥಾದೇವತಮ್ ಏವೈನಾನ್ಯ್ ಉಪಚರತಿ ತಥಾ ಹೈನಂ ನ ವಿದುಹ್ರೇ, ಅನ್ತರಾಹವನೀಯಂ ಚ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಚಾಧ್ವರ್ಯೋರ್ ಲೋಕಸ್, ಅನ್ತರಾ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಚ ಸದಶ್ ಚ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಸದಃ ಸದಸ್ಯಾನಾಮ್, ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ, ಅಧ್ವರ್ಯುಂ ಯಶ ಋಛೇದ್ ಇತಿ, ಅನ್ತರಾಹವನೀಯಂ ಚ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಚಾವನಯೇತ್ ಸೋಮೋ ವೈ ಯಶಸ್, ಏಷೋ ಽಧ್ವರ್ಯೋರ್ ಲೋಕಸ್, ಅಧ್ವರ್ಯುಮ್ ಏವ ಯಶಸಾರ್ಪಯತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಯಜಮಾನಂ ಯಶ ಋಛೇದ್ ಇತಿ, ಅನ್ತರಾ ಹವಿರ್ಧಾನಂ ಚ ಸದಶ್ ಚಾವನಯೇತ್ ಸೋಮೋ ವೈ ಯಶಸ್, ಏಷ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಲೋಕಸ್, ಯಜಮಾನಮ್ ಏವ ಯಶಸಾರ್ಪಯತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಸದಸ್ಯಾನ್ ಯಶ ಋಛೇದ್ ಇತಿ, ಅನ್ತಃ ಸದಸ್ಯಾವನಯೇತ್ ಸೋಮೋ ವೈ ಯಶಸ್, ಏಷ ಸದಸ್ಯಾನಾಂ ಲೋಕಃ ಸದಯಾನ್ ಏವ ಯಶಸಾರ್ಪಯತಿ ಸದ ಆಲಭ್ಯಾವನಯತಿ, ಐನ್ದ್ರಂ ವೈ ಸದಸ್, ಐನ್ದ್ರಾಣ್ಯ್ ಉಕ್ಥಾನಿ, ಉಕ್ಥಾನಾಂ ಸಂತತ್ಯೈ, ಉಕ್ಥಾನಾಮ್ ಅನಪಛೇದಾಯ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ||
ಇತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಮೈತ್ರಾವರುಣಾಯ ||
ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ||
ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಞ್ಶಂಸಿನೇ ||
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ||
ಇತ್ಯ್ ಅಛಾವಾಕಾಯ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವೇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ||
ಇತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ||
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ, ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ||
ಇತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ತೃತೀಯಸವನೇ ಮೈತ್ರಾವರುಣಾಯ ||
ಇನ್ದ್ರಾಬೃಹಸ್ಪತಿಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ||
ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಞ್ಶಂಸಿನೇ ||
ಇನ್ದ್ರಾವಿಷ್ಣುಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ಇತ್ಯ್ ಅಛಾವಾಕಾಯ, ಏವಮ್ ಅಸ್ಯ ಯಥೋಕ್ಥಂ ಯಥಾದೇವತಂ ಗೃಹೀತಾ ಭವನ್ತಿ ||೪,೬।೫||
ಆಯುರ್ ವೈ ಧ್ರುವಸ್ ತಮ್ ಉತ್ತಮಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಉತ್ತಮಂ ಹ್ಯ್ ಆಯುಃ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಆಯುಷೋ ಧೃತ್ಯೈ ಪೂರ್ಣಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸರ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ಏತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ, ಆಯುರ್ ಧ್ರುವಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಆ ತೃತೀಯಾತ್ ಸವನಾತ್ ಪರಿಶಯೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಯಾವದ್ ಆಯುಸ್ ತಾವಾನ್ ಪ್ರಾಣಸ್, ಆಯುರ್ ವೈ ಧ್ರುವಸ್, ಯದ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮ್ ಆಸ್ತೇ, ಆಯುರ್ ಏವಾಪ್ತ್ವಾ ನಿಃಸರ್ಪತಿ, ಆಯುರ್ ವೈ ಧ್ರುವಸ್, ಯತ್ ಕೇವಲಂ ಜುಹುಯಾದ್ ಆಯುಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪ್ರದಧ್ಯಾತ್ ಪರಿಧಾನೀಯಾಯಾಂ ಶಸ್ಯಮಾನಾಯಾಮ್ ಅವನಯತಿ ಸ ಹ್ಯ್ ಅನ್ತಸ್, ಹೋತುಶ್ ಚಮಸೇ ಽವನಯತಿ ವೈಶ್ವದೇವೋ ವೈ ಹೋತಾ ವೈಶ್ವದೇವೀರ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾಸು ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾಸ್ವ್ ಆಯುರ್ ದಧಾತಿ ಜನಾನಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಆಹುಃ ಸರ್ವಾಸಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಆಯುಃ ಸರ್ವಾಭ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಭ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಉಭಯತೋವೈಶ್ವಾನರೋ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಉಭಯತೋವೈಶ್ವಾನರೋ ಹ್ಯ್ ಅಯಂ ಪ್ರಾಣಸ್, ಅಯಂ ವಾವ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಯೋ ಽಯಮ್ ಅವಾಙ್ ಪ್ರಾಣಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಕೇವಲಾ ಉತ್ತರೇ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಸಾದ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷೋ ಽರ್ಧಭಾಕ್ ಪ್ರಾಣಾನಾಮ್ ಅರ್ಧಭಾಜಾ ಇತರೇ ಹಿರಣ್ಯೇ ಽಧಿ ಸಾದಯೇದ್ ಆಯುಃಕಾಮಸ್ಯ, ಅಮೃತಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಆಯುರ್ ಧ್ರುವಸ್, ಅಮೃತ ಏವಾಸ್ಯಾಯುರ್ ದಧಾತಿ, ಉಪೋಪ್ತೇ ಽನ್ಯೇ ಗ್ರಹಾಃ ಸಾದ್ಯನ್ತೇ ಽನುಪೋಪ್ತೇ ಧ್ರುವಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಸ್ಥ್ನಾನ್ಯೇ ಪಶವಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಮಾಂಸೇನ ಪುರುಷಃ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಉಪರವಾಸ್, ಯದ್ ಏತ ಉಪೋಪ್ತೇ ಗ್ರಹಾಃ ಸಾದ್ಯನ್ತೇ ಸ್ವೇ ವಾ ಏತದ್ ಯೋನೌ ಸಾದ್ಯನ್ತೇ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ವಾ ಇಮೇ ಮುಖಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಏತತ್ ಖಲು ವೈ ಹವಿರ್ಧಾನಸ್ಯ ಪೂರ್ವಾರ್ಧಂ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣಂ ಹವಿರ್ಧಾನಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ದಕ್ಷಿಣೇ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಏತ ಇತರೇ ಗ್ರಹಾಸ್, ಆಯುರ್ ಧ್ರುವಸ್, ನವ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಆಯುರ್ ದಶಮಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ದಶಮೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ದಶಮಂ ಹ್ಯ್ ಆಯುಸ್, ರಾಜಪುತ್ರೋ ಧ್ರುವಂ ಗೋಪಾಯತಿ ಸರ್ವಾಸಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಆಯುರ್ ಗೋಪಾಯತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜಪುತ್ರೋ ವೀರ್ಯವತ್ತಮಸ್, ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಚರೇತ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯಾಯುಃ ಪ್ರವರ್ತಯಾಮಿ || ಇತಿ ಧ್ರುವಂ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್, ಆಯುರ್ ಏವಾಸ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಯತಿ ಯತ್ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್ ಸರ್ವಾಸಾಂ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಆಯುಃ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್, ಶುಕ್ ಪ್ರಜಾ ಋಛೇತ್, ಅವರ್ತಿರ್ ಯಜಮಾನಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ಕ್ಷೋಧುಕೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ವ್ಯಙ್ಗ್ಯ ಏವ ||
ಧ್ರುವಂ ತ್ವಾ ಧ್ರುವಕ್ಷಿತಿಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಸ್ಥಾನಾಚ್ ಚ್ಯಾವಯಾಮಿ || ಇತಿ, ಆಸ್ಥಾನಾದ್ ಏವೈನಂ ಚ್ಯಾವಯತಿ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ಧ್ರುವಂ ವೈ ಪ್ರಚ್ಯವಮಾನಂ ವಿಶ್ವಾ ಭೂತಾನು ಪ್ರಚ್ಯವನ್ತೇ ಪ್ರ ಯಜಮಾನ ಆಸ್ಥಾನಾಚ್ ಚ್ಯವತೇ ತದ್ ಅಭಿಮೃಶ್ಯಸ್, ದಿವಿ ದಿವ್ಯಾನ್ ದೃಂಹಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷ್ಯಾನ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಾನ್ ಇತಿ ಯಥಾಸ್ಥಾಮ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾ ದೃಂಹತಿ ಸ್ವ ಆಯತನೇ ಯಜಮಾನಮ್ ಆಯುಷಾ ವಾ ಏಷ ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಧ್ರುವಃ ಸ್ಕನ್ದತಿ, ಆಯುರ್ ವೀರ್ಯಂ ಧ್ರುವಸ್ ತದ್ ಅಭಿಮೃಶ್ಯಃ ||
ಆಯುರ್ಧಾ ಅಸಿ ಧ್ರುವ, ಆಯುರ್ ಮೇ ಧೇಹಿ || ಇತಿ, ಆಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ವರೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ವರೇಣೈವ ವರಂ ಸ್ಪೃಣೋತಿ, ಆತ್ಮಾ ಹಿ ವರಃ ಪುತ್ರಸೇನಸ್ಯ ಹ ವೈ ಭೈಮಸೇನೇ ಧ್ರುವ ಉಪದದಾಸ ತಂ ಶೃಣ್ವಾನಃ ಸ್ಥೈರಬ್ರಹ್ಮಣ ಋತೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯ ಆಪ್ಯಾಯಯಾಂಚಕಾರ ||
ಸ್ವಾಹಾ ದಿವ ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ || ಇತಿ ಸ ತೃತೀಯಂ ಬಭೂವ ||
ಸ್ವಾಹಾನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ || ಇತಿ ಸ ದ್ವಿಭಾಗಂ ಬಭೂವ ||
ಸ್ವಾಹಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ || ಇತಿ ಸ ಪುಪೂರೇ ತದ್ ಋತೇನೈವೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಧ್ರುವ ಆಪ್ಯಾಯಯಿತವ್ಯಸ್, ದ್ವಾದಶೇ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಽವನಯತಿ ||
ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ ಪುರುಷಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಪುರುಷಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಯುರ್ ದಧಾತಿ ಯತ್ ಸ್ತೂಯಮಾನೇ ಽವನಯೇದ್ ಗರ್ಭಾಃ ಪ್ರಪಾದುಕಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಯಞ್ ಶಸ್ಯಮಾನೇ ಯುವಾನಃ ಪ್ರಮೀಯೇರನ್ ಯಞ್ ಶಸ್ತೇ ಬಹಿಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ದಧ್ಯಾತ್ ಸಕೃಞ್ ಶಸ್ತಾಯಾಂ ಮಧ್ಯತೋ ಽವನೀಯಸ್, ಮಧ್ಯತೋ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಆಯುರ್ ದಧಾತಿ ||
ಸ್ವಯಂಭೂರ್ ಅಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ರಶ್ಮಿಃ ಪ್ರಿಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಸಂಸದನೀಯಃ ||
ತಂ ತ್ವಾ ಸುಭವ ದೇವಾ ಅಭಿಸಂವಿಶನ್ತು ||
ಆಯುರ್ಧಾ ಅಸಿ ಧ್ರುವ, ಆಯುರ್ ಮೇ ಧೇಹಿ ||
ಇತಿ, ಆಯುರ್ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ||
ವರ್ಚೋಧಾ ಅಸಿ ಧ್ರುವ ವರ್ಚೋ ಮೇ ಧೇಹಿ ||
ಇತಿ ವರ್ಚ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ ||
ಇಷೋ ಽಸಿ ತ್ವೇಷೋ ಽಸಿ ನೃಮ್ಣೋ ಽಸಿ ವ್ರತೋ ಽಸಿ ದಕ್ಷೋ ಽಸಿ ತಸ್ಯ ತ ಇಷಸ್ಯ ತ್ವೇಷಸ್ಯ ನೃಮ್ಣಸ್ಯ ವ್ರತಸ್ಯ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಭಕ್ಷೀಯ ಸ್ವಸ್ಯ ಚಾರಣಸ್ಯ ಚ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಚ ಯಥಾ ತ್ವಂ ಸೂರ್ಯಾಸಿ ವಿಶ್ವದರ್ಶತ ಏವಮ್ ಅಹಂ ವಿಶ್ವದರ್ಶತೋ ಭೂಯಾಸಮ್ ||
ಇತಿ ವಿಶ್ವದರ್ಶತೋ ಹ ಭವತಿ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸ್ವಯಂಭೂಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ರಶ್ಮಿಸ್, ಯಥೈಷ ಸ್ವಯಮ್ ಅಭವದ್ ಏವಂ ಸ್ವಯಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||೪,೬।೬||
ಅಥೈತ ಋತುಗ್ರಹಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ವಾ ಏತೇ ವಿಧೃತ್ಯೈ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ದ್ವಾದಶ ಋತುಗ್ರಹಾಸ್, ಮಧುಶ್ ಚ ಮಾಧವಶ್ ಚ ವಾಸನ್ತಿಕಾ ಋತೂ ಅಸನ್ನಾ ಹೂಯನ್ತೇ, ಅಸನ್ನಾ ಹೀಮ ಋತವಸ್, ನಾನ್ಯೋಽನ್ಯಮ್ ಅಭಿಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಯದ್ ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಮ್ ಅಭಿಪ್ರಪದ್ಯೇತ ಋತಾ ಋತುರ್ ಅಭೀಯಾತ್, ಅಥ ಯದ್ ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಃ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಇದಮ್ ಋತಾ ಋತುರ್ ಅನುನಿಹಿತಾಃ ಪರಿಪ್ಲವನ್ತೇ, ಉಭಯತೋಮುಖಮ್ ಋತುಪಾತ್ರಮ್ ಉಭಯತೋಮುಖಾ ಹೀಮ ಋತವಸ್, ನ ವೈ ತದ್ ವಿದ್ಮ ಯತ ಋತೂನಾಂ ಮುಖಮ್, ಸಹ ಪ್ರಥಮಂ ಗೃಹ್ಣಾತೇ ಸಹೋತ್ತಮಮ್, ಸಹ ಯುಜ್ಯೇತೇ ಸಹ ವಿಮುಚ್ಯೇತೇ ಚತುರ್ದಶ ವಾ ಏತತ್ ಕುರುತಸ್, ಅತಿ ವಾ ಏತದ್ ರೇಚಯತಸ್, ಅಸ್ತಿ ಮಾಸಸ್ ತ್ರಯೋದಶಸ್ ತಮ್ ಏವೈತೇನಾಪ್ತ್ವಾವರುನ್ದ್ಧೇ, ಋತುಭ್ಯೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಯತ್ ಷಡ್ ಋತುನಾ ಚತುರ್ ಋತುಭಿಸ್, ಋತುಭ್ಯೋ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತಚ್ ಚತುಷ್ಪದಃ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಸ್, ಅಥ ಯಚ್ ಚತುರ್ ಋತುಭಿರ್ ದ್ವಿರ್ ಋತುನಾ, ಋತುಭ್ಯೋ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ದ್ವಿಪದಃ ಪಶೂನ್ ಪ್ರಜನಯತಸ್, ಯದ್ ದ್ವಿರ್ ಋತುನಾ ದ್ವೌ ಹೀಮಾ ಋತೂ ಅಥ ಯದ್ ದ್ವೇ ಋತುಪಾತ್ರೇ ದ್ವೌದ್ವೌ ಹೀಮ ಋತವಸ್, ನಾನುಯಜತಿ ವೈಶ್ವಾನರೋ ವಷಟ್ಕಾರಸ್, ಯದ್ ಅನುಯಜೇದ್ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಋತುಷ್ವ್ ಅನ್ವವಸೃಜೇತ್, ಅನ್ಧೋ ವಾ ಇದಮ್ ಆಸೀದ್ ಅವ್ಯಾವೃತ್ತಮ್ ಅಹರ್ ಆಸೀನ್ ನ ರಾತ್ರಿಸ್ ತದ್ ದೇವಾ ಋತುಗ್ರಹೈರ್ ವ್ಯಾವರ್ತಯನ್ ಯದ್ ಋತುಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅಹೋರಾತ್ರಯೋರ್ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್ ತಸ್ಯ ವಾ ಏತ ಆಕ್ರಮಾ ಯದ್ ಋತುಗ್ರಹಾಸ್, ಯದ್ ಋತುಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಕ್ರಾನ್ತ್ಯೈ ||೪,೬।೭||
ಆದಿತ್ಯಾ ವಾ ಇತ ಉತ್ತಮಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇ ವಾ ಇತಃ ಪ್ರತಿಸಂಹಿತಾಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಏವಾನ್ಯತ್ ಸರ್ವಮ್, ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಸಂವತ್ಸರಮ್ ಏತೌ ಕಲ್ಪಯಿತುಂ ಪ್ಲಾಯೇತೇ ಯದ್ ಅಧ್ವರ್ಯೂ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಮ್ ಋತುಪಾತ್ರೇಣ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ವಾರಭತೇ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ಲೋಕಾಯ, ಅಥೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಶುಕ್ರಃ ಪುರುಷೋ ವೈಶ್ವದೇವಸ್, ಯಞ್ ಶುಕ್ರಪಾತ್ರೇಣ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುಷ ಏವಾಮುಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ ಸರ್ವೇ ಽನ್ಯೇ ನ್ಯಞ್ಚಃ ಪಶವಸ್, ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ವೈಶ್ವದೇವೇ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಂ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಸಮಸ್ಥಾಪಯನ್ ಯದ್ ವೈಶ್ವದೇವಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಗೃಹ್ಯತೇ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ವಾ ಏತದ್ ವೈಶ್ವದೇವೇ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ಥಾಪಯತಿ ತೇನ ಸಂಸ್ಥಿತೇನಾರಿಷ್ಟೇನ ಭೂತೇನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ದೇವಾ ವೈ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ ಅಭ್ಯಾಯಛನ್ ನೋತ್ತರಾಭ್ಯಾಂ ಸವನಾಭ್ಯಾಮ್ ಅತಿಷ್ಠನ್ತ ಯದ್ ವೈಶ್ವದೇವಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಹೂಯತೇ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ವಾ ಏತದ್ ವೈಶ್ವದೇವೇ ದೇವತಾಸ್ ತರ್ಪಯನ್ತಿ ತಾಸ್ ತೃಪ್ತಾ ಉತ್ತರೇ ಸವನೇ ಅಭಿಸೃಜ್ಯಮಾನಾ ಯನ್ತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ಮರುತ್ವತೀಯಾಸ್, ವಜ್ರ ಏವ ಪ್ರಥಮಸ್, ಅಪಗೂರ್ತಿರ್ ದ್ವಿತೀಯಃ ಸ್ತೃತಿರ್ ಉತ್ತಮಸ್, ವಜ್ರೋ ವೈ ಧನುಸ್, ಧನುರ್ ಏವ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರತಿಹಿತಿರ್ ದ್ವಿತೀಯಸ್, ವಿಸೃಷ್ಟಸ್ ತೃತೀಯಸ್, ಚಕ್ರಿಯೌ ವಾ ಏತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯನ್ ಮರುತ್ವತೀಯಾಸ್, ಅಕ್ಷೋ ಮಧ್ಯಮಃ ಪಕ್ಷಸೀ ಅಭಿತಸ್, ಮರುದ್ಭಿರ್ ವೈ ವೀರ್ಯೇಣೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್ ನ ಋತೇ ಮರುದ್ಭ್ಯೋ ಽಶಕ್ನೋದ್ ವೀರ್ಯಂ ಕರ್ತುಮ್, ಯನ್ ಮರುತ್ವತೀಯೋ ಗ್ರಹೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ಮರುತ್ವತೀಯಂ ಶಸ್ಯತೇ ತೇನ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಂ ವೀರ್ಯವತ್ ಕಥಂ ಸವನಾನ್ಯ್ ಋತುಮನ್ತಿ ವೇತ್ಥೇತಿ ಪೃಛೇತ್, ಋತುಗ್ರಹೈಃ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ ಋತುಮತ್, ಮರುತ್ವತೀಯೈರ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮ್, ಸಾವಿತ್ರೇಣ ತೃತೀಯಸವನಮ್, ಮರುತ್ವತೀಯಯೋಃ ಸನ್ನಯೋರ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತೇ ಸ್ವೇ ವಾ ಏತದ್ ಯೋನೌ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತೇ ಪರಿಧಯೋ ವಾ ಏತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯನ್ ಮರುತ್ವತೀಯಾಸ್ ತಸ್ಮಾನ್ ಮರುತ್ವತೀಯಾನ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ನಾತಿದೀಯನ್ತೇ ಯದ್ ಅತಿದದ್ಯಾದ್ ಯಥಾ ಬಹಿಷ್ಪರಿಧಿ ಸ್ಕನ್ನಮ್ ಏವಂ ಸ್ಯಾತ್, ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ವಿಡ್ ಓಜೀಯಸೀ ಸ್ಯಾದ್ ಅಬಲೀಯಃ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಇತಿ ಯಸ್ಯಾ ಮರುತ್ವತೀಯಃ ಪೂರ್ವೋ ಽರ್ಧಋಚಸ್ ತಾಂ ಪುರೋರುಚಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ವಿಶಂ ವಾ ಏತದ್ ಓಜೀಯಸೀಮ್ ಅಕರ್ ಅಬಲೀಯಃ ಕ್ಷತ್ರಮ್, ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಓಜೀಯಃ ಸ್ಯಾದ್ ಅಬಲೀಯಸೀ ವಿಡ್ ಇತಿ ಯಸ್ಯಾ ಐನ್ದ್ರಃ ಪೂರ್ವೋ ಽರ್ಧಋಚಸ್ ತಾಂ ಪುರೋರುಚಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏತದ್ ಓಜೀಯೋ ಽಕರ್ ಅಬಲೀಯಸೀಂ ವಿಶಮ್, ಜಾಮಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯನ್ ಮರುತ್ವತೀಯೋ ಗ್ರಹೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ಮರುತ್ವತೀಯಂ ಶಸ್ಯತೇ ಪಶವೋ ವೈ ಮರುತಸ್, ಅಜಾಮಿ ಪಶವಸ್ ತೇನ ತದ್ ಅಜಾಮ್ಯ್ ಋತುಪಾತ್ರಮ್ ಆಲಭ್ಯ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಋತವೋ ವೈ ಮರುತಃ ಸಂವತ್ಸರ ಋತವಸ್, ಆಯುಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್, ಆಯುಷಿ ವಾ ಏತದ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಃ ಶ್ರಯತೇ ವೃತ್ರಂ ವಾ ಏಷ ಹನ್ತಿ ಯೋ ಮರುತ್ವತೀಯಾನ್ ಗ್ರಹಾನ್ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ಮಾಹೇನ್ದ್ರೇ ಸರ್ವೇ ಕಾಮಾಃ ಸರ್ವಾನ್ ವಾ ಏತತ್ ಕಾಮಾನ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಸರ್ವಾನ್ ವ್ಯಶ್ನೋತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸೋ ಽನ್ಯಾನ್ ದೇವಾನ್ ಅತ್ಯಮನ್ಯತ ಸ ಮಹೇನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್ ಸ ಏತಮ್ ಉದ್ಧಾರಮ್ ಉದಹರತ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವಾ ತದ್ ಉದ್ಧಾರ ಏವ, ಅಸ್ಯೈಷ ಭಾಗ ಏವ ತಸ್ಮಾದ್ ರಾಜಾ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಜಿತ್ವೋದಾಜಮ್ ಉದಜತೇ ಶುಕ್ರಪಾತ್ರೇಣ ಮಾಹೇನ್ದ್ರಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವದನ್ತಿ ಗ್ರಾವಾಣಸ್, ವದನ್ತ್ಯ್ ಔಲೂಖಲಾಸ್, ಮನ್ಥನ್ತ್ಯ್ ಆಶಿರಮ್ ಇನ್ದ್ರೇ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ರಾ ಆಗತೇ ಘೋಷಮ್ ಅಕುರ್ವತ, ಅಥೋ ಯಜಮಾನ ಏವ ತೇಜೋ ದಧತಿ ||೪,೬।೮||
[ಪುಟ ೪,೯೨]
ಏತದ್ ವಾ ಏಷಾಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ||
ಅಷ್ಟೌ ಪುತ್ರಾಸೋ ಅದಿತೇರ್ ಯೇ ಜಾತಾಸ್ ತನ್ವಸ್ ಪರಿ |
ದೇವಂ ಉಪ ಪ್ರೈತ್ ಸಪ್ತಭಿಃ ಪರಾ ಮಾರ್ತಾಣ್ಡಮ್ ಆಸ್ಯತ್ ||
ಇತಿ, ಏಷ ವಾವ ಸ ಉಪಾಂಶುಸವನೋ ಗ್ರಾವಾ ತಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ಸೋಮಪೀಥೋ ಯದ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಮೇಕ್ಷಯನ್ತಿ ||
ವಿವಸ್ವನ್ನ್ ಆದಿತ್ಯೈಷ ತೇ ಸೋಮಪೀಥಃ || ಇತಿ ಸೋಮಪೀಥೇನೈವೈನಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ವ್ಯಾನೋ ವಾ ಉಪಾಂಶುಸವನಃ ಪ್ರಜಾ ಆದಿತ್ಯಸ್, ವ್ಯಾನಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾಸು ದಧಾತಿ ಪಶವೋ ವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಯದ್ ದಧ್ನಾ ಮಧ್ಯತಃ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಮಧ್ಯತೋ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೂನಾಂ ಪಯೋ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯತ್ ತಪ್ತಾತಙ್ಕ್ಯಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಆಮಾ ಸತೀ ಪಕ್ವಂ ದುಹೇ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ವರ್ಷೇತ್ ಪರ್ಜನ್ಯಾ ಇತಿ || ಯಾ ದಿವ್ಯಾ ವೃಷ್ಟಿಸ್ ತಯಾ ತ್ವಾ ಶ್ರೀಣಾಮಿ || ಇತಿ ದಧ್ನೋಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಶ್ರೀಣೀಯಾತ್ ಪಶವೋ ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಪಶುಭ್ಯ ಏಷೋ ಽಮುತೋ ವರ್ಷತಿ ಪಶೂನ್ ಏವ ವೃಷ್ಟ್ಯಾಭಿಜಿಘರ್ತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಗರ್ಭಾಃ ಶ್ರೀವ್ಯೇಯುರ್ ಇತಿ, ಉದ್ಗೃಹ್ಯಾದಿತ್ಯಮ್ ಅವೇಕ್ಷೇತ ಗರ್ಭಾ ಹ ಶ್ರೇವುಕಾ ಭವನ್ತಿ ಶುಕ್ರವತೀ ವೈ ಪೂರ್ವೇ ಸವನೇ ಅಶುಕ್ರಂ ತೃತೀಯಂ ಸವನಮ್, ಯದ್ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನಾಂ ಸಂಸ್ರವಾನ್ ಅವನಯತ್ಯ್ ಆಗ್ರಾಯಣಮ್ ಅಭಿಪ್ರಸ್ಕನ್ದಯತಿ ತೇನ ತೃತೀಯಸವನಂ ಶುಕ್ರವತ್, ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಹತ್ವಾ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಅಬಿಭಯುಸ್ ತೇ ನಾಥೈಷಿಣೋ ನ್ಯಞ್ಚನೈಷಿಣ ಏತಾ ದೇವತಾ ಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ ಪ್ರಾವಿಶನ್ ಯದ್ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನ್, ತಸ್ಮಾದ್ ದ್ವಿದೇವತ್ಯೇಭ್ಯ ಆದಿತ್ಯೋ ನಿರ್ಗೃಹ್ಯತೇ ಬೃಹತೀಭ್ಯಾಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಬೃಹತೀಃ ಪ್ರಜಾ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಏತಾವಾಂಲ್ ಲೋಕೋ ಯಾವದ್ ಉದ್ಧತಮ್, ಯತ್ ಸಂಪ್ರಸಾರಯಿತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಲೋಕಂ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಅಥೋ ಇಮಾ ಏವ ಪ್ರಜಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಾಯಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಯಜೇತ ಬಹಿರ್ವೇದಿ ತಿಷ್ಠೇತ್ ತಥಾ ಹೈನಂ ನಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಪಶವೋ ವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಅಗ್ನೀ ರುದ್ರಸ್, ಅಗ್ನೇರ್ ಏತಾಸ್ ತನ್ವೋ ಯದ್ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಸ್, ಯತ್ ಸಂಪ್ರಸಾರಯಿತ್ವಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ರುದ್ರಾದ್ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೂನ್ ಅನ್ತರ್ದಧಾತಿ, ಅಪಿಧಾಯೋಪ ನಿಷ್ಕ್ರಾಮತಿ ಪಶೂನಾಂ ಗೋಪೀಥಾಯ, ಆದಿತ್ಯೋ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನಾಮ್ ಅನುಯಾಜಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಾನ್ ನಾನುಯಜತಿ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾ ವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಯಾಜಾಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತಾನ್ ನಾನುಯಜತಿ ಪಶವೋ ವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಅಗ್ನೀ ರುದ್ರಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಪದ್ರಷ್ಟಾ ಯದ್ ಈಕ್ಷಮಾಣೋ ಜುಹುಯಾತ್ ಪ್ರಧೀಯಮಾನಾನಾಮ್ ಏಷಾಮ್ ಉಪದ್ರಷ್ಟಾ ಸ್ಯಾತ್, ಅನ್ಯತ್ರೇಕ್ಷಮಾಣೇನ ಹೋತವ್ಯಮ್ ಅನುಪದ್ರಷ್ಟೈಷಾಂ ಭವತಿ ||೪,೬।೯||
ಗಾಯತ್ರೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಸವಿತಾ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಏಷ ಲೋಕೇ ಸೋಮೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ಯದ್ ಆಗ್ರಯಣಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಆಗ್ರಾಯಣಾತ್ ಸಾವಿತ್ರೋ ನಿರ್ಗೃಹ್ಯತೇ ಸೋ ಽದ ಆ ತೃತೀಯಾತ್ ಸವನಾತ್ ಪರಿಶಯೇ ಕ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯಕ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ ಪ್ರಸವಾಯ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವಾ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್, ಯದ್ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಪಾತ್ರೇಣ ಸಾವಿತ್ರಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸವಿತಾ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಸುವತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ, ಅಸನ್ನೋ ಹೂಯತೇ, ಅಸನ್ನಾ ಹೀಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ನೇಲಯನ್ತಿ ನಾನುಯಜತಿ ಯದ್ ಅನುಯಜೇತ್ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್, ಅಥೋ ಸಮಾನಪಾತ್ರೌ ಹ್ಯ್ ಏತೌ ಸೋಮೌ ಗೃಹ್ಯೇತೇ ತಸ್ಮಾನ್ ನಾನುಯಜತಿ ದೇವಾ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಮ್ ಉದ್ಯಮಂ ನಾಶಕ್ನುವನ್ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ತರ್ಹಿ ಸವಿತಾಸೀತ್ ತಂ ದೇವಾಸ್ ತೃತೀಯಸವನಮ್ ಅಭಿಪರ್ಯೌಹನ್, ತೇನ ತೃತೀಯಸವನಮ್ ಉದಯಛನ್ತ ಯತ್ ಸಾವಿತ್ರಸ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ಗೃಹ್ಯತೇ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಾ ವಾ ಏತತ್ ತೃತೀಯಂ ಸವನಮ್ ಉದ್ಯಛನ್ತೇ ಸಾವಿತ್ರಸ್ಯ ಸಂಸ್ರವೇ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ ಅಭಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ವೈಶ್ವದೇವೀರ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಾಃ ಖಲು ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಮನೋ ವೈ ಸವಿತಾ ವೈಶ್ವದೇವೀರ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾಸು ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಜಾಸು ಮನೋ ದಧಾತಿ, ಆಶೀರ್ಮತಃ ಸವನಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವೈಶ್ವದೇವತ್ವಾಯ ಸುಶರ್ಮಾಸಿ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಇತಿ ಯತ್ ಸ್ವಿತ್ ಸೋಮಃ ಸೋಮೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಬೃಹದುಕ್ಷೇ ನಮಾ ಇತಿ ಯದ್ ಬೃಹದ್ ಇತಿ ತೇನ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ಯನ್ ನಮಾ ಇತಿ ತೇನ ಪಿತೃಭ್ಯಸ್, ಉಕ್ಥಭಾಜೋ ವೈ ಪಿತರೋ ಽಸ್ತೋಮಭಾಜಸ್, ಉಕ್ಥಾಯೈಷ ಗೃಹ್ಯತೇ ನ ಸ್ತೋತ್ರಾಯ ಯತ್ರ ಗೃಹ್ಯತೇ ತಞ್ ಶಸ್ಯತೇ ಸ್ವ ಆಯತತ್ನೇ ||೪,೭।೧||
ಘೃತಸ್ಯ ಯಜತಿ, ಏಷ ವೈ ಪ್ರಥಮೋ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾನಾಂ ಯದ್ ಆಹವನೀಯಸ್ ತಂ ವಾ ಏತದ್ ಅಗ್ರೇ ವ್ಯಾಘಾರಯತಿ, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ವ್ಯಾಘಾರಯತಿ ಪರಾಙ್ ವಾ ಏತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ವಿಷ್ಣುರ್ ಯಜ್ಞಸ್, ದೇವತಾಶ್ ಚೈವ ಯಜ್ಞಂ ಚಾಲಬ್ಧ ಘ್ನನ್ತಿ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಂ ಯದ್ ಅಭಿಷುಣ್ವನ್ತಿ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಃ ಸೋಮಂ ವಾ ಏತತ್ ಸಂಭಾವಯನ್ತಿ ಸೋಮಮ್ ಆಪಾಯಯನ್ತಿ, ಅವಧಿಷುರ್ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಂ ಯದ್ ಅಭ್ಯಸುಷುವುಸ್, ಅನುಸ್ತರಣೀ ವಾ ಏಷಾ ಸೋಮಸ್ಯ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಃ ಪಿತ್πಣಾಮ್ ಅನುಸ್ತರಣೀ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಿತೃಮತ್ಯಾ ಯಜತಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ತಿಷ್ಠನ್ ಜುಹೋತಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ಹಿ ಪಿತ್πಣಾಮ್ ಉಪಸದಾಂ ವಾ ಏತೇ ಽನುಯಾಜಾಸ್, ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವ್ಯಾ ಘೃತಸ್ಯ ಯಜತಿ ಸೌಮ್ಯಾ ಸೋಮಸ್ಯ ಯಾ ಏವಾದ ಉಪಸತ್ಸು ದೇವತಾ ಅಯಾಕ್ಷೀತ್ ತಾ ಏತತ್, ಅಮುತ್ರ ವಾ ಏಷ ಭೂತಾಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಯದ್ ವಾ ಏತಸ್ಯ ವ್ಯಾರ್ಧಿ ಯತ್ ಪ್ರಾಮಾಯಿ ತದ್ ಅಸ್ಯಾಮುಂ ಲೋಕಂ ಗಛತಿ, ಅಥ ಪೂತ ಏವೋಞ್ಶಿಷ್ಯತೇ ಪವಿತ್ರಂ ವೈ ಸೌಮ್ಯಸ್, ಯಜಮಾನಮ್ ಏವೈತೇನ ಪುನಾತಿ ಸಾಮದೇವತ್ಯೋ ವೈ ಸೋಮಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಖಲು ವೈ ಸೌಮ್ಯಃ ಸಾಮ್ನೇ ವಾ ಏತದ್ ಧ್ರಿಯತೇ ||
ಸತ್ರಾ ತ ಏತದ್ ಯದ್ ಉ ತ ಇಹ || ಇತಿ ಪರಿಪಶ್ಯತಿ ಯೋ ಽಗತಾಸುಃ ಸ ಪರಿಪಶ್ಯತಿ ಯೋ ಗತಾಸುರ್ ನ ಸ ಪರಿಪಶ್ಯತಿ ಯದಿ ನ ಪರಿಪಶ್ಯೇದ್ ಅಥ ವದೇತ್ ||
ಯನ್ ಮೇ ಮನೋ ಯಮಂ ಗತಂ ಯದ್ ವಾ ಮೇ ಅಪರಾಗತಮ್ |
ರಾಜ್ಞಾ ಸೋಮೇನ ತದ್ ವಯಮ್ ಅಸ್ಮಾಸು ಧಾರಯಾಮಸಿ ||
ಹೃದಿಸ್ಪೃಕ್ ಕ್ರತುಸ್ಪೃಗ್ ವರ್ಚೋಧಾ ಅಸಿ ವರ್ಚೋ ಮೇ ಧೇಹಿ || ಇತಿ ಆಶಿಷಮ್ ಏವಾಶಾಸ್ತೇ ||೪,೭।೨||
ಅಥೈತೇ ಽತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾಸ್, ದೇವಾ ವೈ ಸೋಮಮ್ ಅಗೃಹ್ಣತ, ಅಥ ವಾ ಏತಾನ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಗೃಹ್ಣೀತ ಸೋ ಽವೇತ್, ನ ವಾ ಅಹಮ್ ಇಮಾನ್ ಋತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸವಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ಸ ಬ್ರಹ್ಮೋಪಾಧಾವತ್ ತಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಸಘ್ನೋತ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ತಸ್ಮಾದ್ ಗಾಯತ್ರೀಭಿರ್ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಯದ್ ಏವಾದಃ ಪರಮ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಮ್ ಅನವರುದ್ಧಂ ತಸ್ಯೈತೇ ಽವರುದ್ಧ್ಯೈ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಯೇ ವಾ ಅಮೀ ವೈರಾಜಸ್ಯ ಸ್ತೋಭಾ ಅತಿರಿಕ್ತಾಸ್ ತೈರ್ ಏತೇ ಸಾಮನ್ವನ್ತಃ ಸರ್ವೇ ವಾ ಏತ ಐನ್ದ್ರಾಸ್, ಯ ಐನ್ದ್ರ ಐನ್ದ್ರಃ ಸಸ್, ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಇನ್ದ್ರಃ ಸಮಾನಮ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚಾಸೌ ಚಾದಿತ್ಯಸ್, ವಿರಾಜೋ ವೈ ತೇಜ ಆಗ್ನೇಯಃ ಶಕ್ವರೀಣಾಮ್ ಐನ್ದ್ರಸ್, ರೇವತೀನಾಂ ಸೌರ್ಯಸ್, ಯತ್ರ ಪೃಷ್ಠಾನಿ ಯುಜ್ಯೇರಂಸ್ ತದ್ ಏತಾನ್ ಜುಹುಯಾತ್ ಸಾಮ್ನಾಂ ಸತೇಜಸ್ತ್ವಾಯ ಸಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸ್ತೋತ್ರೇಣ ಚ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಚಾಧೀಯತೇ ಯದ್ ಅತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಬ್ಧ್ಯೈ ಚಕ್ರಿಯೌ ವಾ ಏತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯತ್ ಪೃಷ್ಠಾನಿ, ಉಪಸ್ತಮ್ಭನಮ್ ಅತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಗೃಹ್ಯಾಃ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಬ್ಧ್ಯೈ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಸ್ ತೇಜಸ್ ತೇನಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯದ್ ಐನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ತೇನ ಯತ್ ಸೌರ್ಯೋ ರುಚಂ ತೇನ ತ್ರಿವೃದ್ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತತ್ ಸಮೃದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ದಧಾತಿ ತೇಜೋ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ ತೇಜಸಾ ಚ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಚೋಭಯತ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ||
ಅಗ್ನೇಶ್ ಚ ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ ಚ ತೇಜಸಾ ಜುಹೋಮಿ ತೇಜೋದಾಮ್, ತೇಜೋ ಮಾ ಮಾ ಹಾಸೀತ್, ಮಾಹಂ ತೇಜೋ ಹಾಸಿಷಮ್, ಸ್ವಾಹಾ, ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚ ತ್ವಾ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಚೌಜಸಾ ಜುಹೋಮ್ಯ್ ಓಜೋದಾಮ್ ಓಜೋ ಮಾ ಮಾ ಹಾಸೀತ್, ಮಾಹಮ್ ಓಜೋ ಹಾಸಿಷಮ್, ಸ್ವಾಹಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಚ ತ್ವೌಷಧೀನಾಂ ಚ ವರ್ಚಸಾ ಜುಹೋಮಿ ವರ್ಚೋದಾಮ್, ವರ್ಚೋ ಮಾ ಮಾ ಹಾಸೀತ್, ಮಾಹಂ ವರ್ಚೋ ಹಾಸಿಷಮ್, ಸ್ವಾಹಾ, ಅಗ್ನ ಆಯುಃಕಾರಾಯುಷ್ಮಾಂಸ್ ತ್ವಂ ತೇಜಸ್ವಾನ್ ದೇವೇಷ್ವ್ ಏಧಿ, ಆಯುಷ್ಮನ್ತಂ ಮಾಂ ತೇಜಸ್ವನ್ತಂ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಕುರು, ಇನ್ದ್ರೌಜಸ್ಕಾರೌಜಸ್ವಾಂಸ್ ತ್ವಂ ಸಹಸ್ವಾನ್ ದೇವೇಷ್ವ್ ಏಧಿ, ಓಜಸ್ವನ್ತಂ ಮಾಂ ಸಹಸ್ವನ್ತಂ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಕುರು ಸೂರ್ಯ ಭ್ರಾಜಸ್ಕಾರ ಭ್ರಾಜಸ್ವಾಂಸ್ ತ್ವಂ ವರ್ಚಸ್ವಾನ್ ದೇವೇಷ್ವ್ ಏಧಿ ಭ್ರಾಜಸ್ವನ್ತಂ ಮಾಂ ವರ್ಚಸ್ವನ್ತಂ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಕುರು ||
ಏತೇ ಹೋಮಾ ಭಕ್ಷಂಕಾರಶ್ ಚ ಭವನ್ತಿ, ಏತೇಷಾಂ ವೈ ವೀರ್ಯೇಣ ಬಮ್ಬವಿಶ್ವವಯಸಾ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಅರ್ವಾಚಶ್ ಚ ಪರಾಚಶ್ ಚ ಪ್ರಾಜಾನೀತಾಮ್, ಸಂ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾ ಅರ್ವಾಞ್ಚಶ್ ಚ ಪರಾಞ್ಚಶ್ ಚ ಭಾನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸುಪ್ರಜ್ಞಾನಾ ವಾ ಇತ ಇತ್ಥಂ ಲೋಕಾಸ್, ಅಮುತಸ್ ತ್ವಾ ಅರ್ವಾಞ್ಚೋ ದುಃಪ್ರಜ್ಞಾನಾಸ್, ಏಷ ಹ ತ್ವ್ ಏವಾಮುತೋ ಽರ್ವಾಚ ಇಮಾಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರಜಾನಾನ್ತಿ ಯಸ್ಯೈತೇ ಹೂಯನ್ತೇ ||೪,೭।೩||
[ಪುಟ ೪,೯೭]
ಉಪಾಂಶುಪಾತ್ರೇಣ ಪಾತ್ನೀವತಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಉಪಾಂಶುಃ ಪ್ರಾಣೇನ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಯನ್ತಿ ಪ್ರಾಣೇನೋದ್ಯನ್ತಿ, ಅಥೋ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಪ್ರತಿಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ, ಅಥೋ ಯತ್ ಪ್ರಥಮಂ ಪಾತ್ರಂ ಯುಜ್ಯತೇ ತದ್ ಉತ್ತಮಂ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಗೋಪೀಥಾಯ ಹೋತಾ ವಾ ಅದ್ಯ ಪ್ರಾತರ್ ಉಪಾಂಶುಮ್ ಅಯಜತ್, ಯದ್ ಏತಂ ಹೋತಾ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾದ್ ಯತ್ ಪುರೋ ಽಕಸ್ ತತ್ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪರಿಹರೇತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಮ್ ಅಗ್ನೀದ್ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ಪುರೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೀತ್ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಉಪಾಂಶುಃ ಪ್ರಾಣಾದ್ ಅಧಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಯದ್ ಉಪಾಂಶುಪಾತ್ರೇಣ ಪಾತ್ನೀವತಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ, ಅಸನ್ನೋ ಹೂಯತೇ, ಅಸನ್ನಾ ಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ನಾನುಯಜತಿ ಯದ್ ಅನುಯಜೇತ್ ಪ್ರಜನನಮ್ ಅಪಿಹನ್ಯಾತ್, ಅಥೋ ಸಮಾನಪಾತ್ರೌ ಹ್ಯ್ ಏತೌ ಸೋಮೌ ಗೃಹ್ಯೇತೇ ತಸ್ಮಾನ್ ನಾನುಯಜತಿ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಘೃತಂ ಚ ಸೋಮಶ್ ಚ ಯತ್ ಪಾತ್ನೀವತಂ ಘೃತೇನ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸುತಸ್ಯ ತಾ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವೈ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏತದ್ ಯೋನೇರ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ, ಇನ್ದ ಇನ್ದ್ರಿಯಾವತಾ ಇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಹಿ ಗರ್ಭಸ್, ಅಗ್ನಾ೩ಇ ಪತ್ನೀವಾ೩ನ್ ಇತಿ ಮಿಥುನಂ ವಾ ಅಗ್ನೀಚ್ ಚ ಪತ್ನೀಶ್ ಚ ಸಜೂಸ್ ತ್ವಷ್ಟ್ರಾ ಸೋಮಂ ಪಿಬೇತಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ಹಿ ರೂಪಾಣಿ ವಿಕರೋತಿ ಘೃತಂ ವೈ ದೇವಾ ವಜ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಸೋಮಮ್ ಅಘ್ನನ್, ಅಭಿ ಖಲು ವಾ ಏತಂ ಘಾರಯನ್ತಿ ಯತ್ ಪಾತ್ನೀವತಂ ಘೃತೇನ ಶ್ರೀಣಾತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ವಾ ಏತತ್ ಪತ್ನೀ ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ತಸ್ಮಾನ್ ನಿರಿನ್ದ್ರಿಯಾ ಸ್ತ್ರೀ ಪುಮಾನ್ ಇನ್ದ್ರಿಯವಾನ್, ತಸ್ಮಾತ್ ಪುಮಾಂಸಃ ಸಭಾಂ ಯನ್ತಿ ನ ಸ್ತ್ರಿಯಸ್, ಯದ್ ಇತರಾನ್ತ್ ಸೋಮಾಞ್ ಶ್ರೀಣೀಯುರ್ ನ ಪಾತ್ನೀವತಮ್, ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸಭಾಮ್ ಈಯುರ್ ನ ಪುಮಾಂಸಸ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ತಸ್ಯ ಯನ್ ಮೂರ್ಧಾನಮ್ ಉದರುಜತ್ ಸ ದ್ರೋಣಕಲಶೋ ಽಭವತ್ ತತೋ ಯಃ ಸೋಮಃ ಸಮಸ್ರವತ್ ಸ ಹಾರಿಯೋಜನಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಂ ದ್ರೋಣಕಲಶೇನ ಜುಹೋತಿ ಯೋನಿರ್ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯೈಷಸ್, ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವಾ ತಸ್ಯ ಯತ್ ಕ್ಲೋಮ್ನೋ ಹೃದಯಾತ್ ಸೋಮಂ ಸಮಸಿಞ್ಚತ್ ಸ ಹಾರಿಯೋಜನೋ ಽಭವತ್ ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಮನ್ಯತ ಯದ್ ಇಮಮ್ ಅಸುರ್ಯಂ ಸೋಮಂ ಹೋಷ್ಯಾಮಿ ತದ್ ಅನ್ವ್ ಅಸುರಾ ಆಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಯನ್ ನ ಹೋಷ್ಯಾಮಿ ತದ್ ಅನ್ವ್ ಆಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತಂ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಪ್ರಹೃತೇಷು ಪರಿಧಿಷ್ವ್ ಅಜುಹೋತ್, ಯತ್ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಪ್ರಹೃತೇಷು ಪರಿಧಿಷು ಜುಹೋತಿ ತತ್ ಸ್ವಿದ್ ಉಭಯಮ್ ಅಕರ್ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಅಹ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಜುಹೋತಿ, ಅತಿರಿಕ್ತೋ ವಾ ಏಷ ಋತ್ವಿಜಾಂ ಯ ಉನ್ನೇತಾ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಂ ನ ವೃಣತೇ ನ ವಷಟ್ಕರೋತಿ, ಅತ್ಯ್ ಏಷ ಸೋಮೋ ಽರೇಚಿ ಸ ವಾ ಉನ್ನೇತಾರಮ್ ಏವಾಭ್ಯತಿರಿಚ್ಯತೇ, ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ವೈ ಪೂರ್ವಾನ್ತ್ ಸೋಮಾನ್ ಜುಹೋತಿ ಯದ್ ಏತಮ್ ಅಧ್ವರ್ಯುರ್ ಜುಹುಯಾದ್ ಆಹುತೀಃ ಸಂಸೃಜೇತ್ ಸಮದಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಮ್ ಉನ್ನೇತಾ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಏತಮ್ ಅಮನ್ಯತ ಸೋಮಂ ಹೋಷ್ಯನ್, ತಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ನ ಮಯಿ ತ್ವಮ್ ಏತಮ್ ಅಸುರ್ಯಂ ಸೋಮಂ ಹೋಷ್ಯಸ್ಯ್ ಅಶೃತಮ್ ಅದ್ವತೀಯಮ್, ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಇತಿ ಯದ್ ಧಾನಾಭಿಃ ಶ್ರೀಣಾತಿ ಶೃತತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ದ್ವಿತೀಯತ್ವಾಯ, ಅಥೈತಾ ಧಾನಾಸ್, ಯತ್ರ ವಾ ಅದೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಕಾಮದುಘಾಃ ಕಾಮಮ್ ಅದುಹ್ರ ತದ್ ಏತಾ ಅಪಿ ದುದುಹ್ರೇ ತತ್ ಪುಷ್ಟಿಮ್ ಏವೈತಾಭಿರ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಯದ್ ಏಷೋ ಽತಿರಿಚ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಯಮ್ ಅತಿರಿಕ್ತೋ ಽಪರಿಮಿತ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅಭಿಪವತೇ, ಋಕ್ಸಾಮೇ ವಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಹರೀ ತಯೋಃ ಪರಿಧಯ ಆಧಾನಮ್, ನಿರಾಧಾನಾಯ ಖಲು ವಾ ಅಶ್ವಾಯ ಘಾಸಮ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ಯತ್ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಪ್ರಹೃತೇಷು ಪರಿಧಿಷ್ವ್ ಅಜುಹೋತ್, ಯತ್ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಪ್ರಹೃತೇಷು ಪರಿಧಿಷು ಜುಹೋತಿ ನಿರಾಧಾನಾಭ್ಯಾಮ್ ಏವಾಭ್ಯಾಂ ಘಾಸಮ್ ಅಪಿದಧಾತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಧಾನಾಸ್, ಯತ್ ಸಂಖಾದೇತ್ ಪಶೂನ್ ಹಿಂಸ್ಯಾತ್, ಯನ್ ನ ಸಂಖಾದೇದ್ ಅಯತಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸಂದೃಶ್ಯ ರಯ್ಯೈ ತ್ವಾ ಪೋಷಾಯ ತ್ವೇತ್ಯ್ ಉಪವಪತಿ ತತ್ ಸ್ವಿದ್ ಉಭಯಮ್ ಅಕಃ ಪಶೂನಾಂ ಯತ್ಯೈ ಭುಞ್ಜನ್ತ ಏನಂ ಪಶವಾ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ||೪,೭।೪||
ಯಜ್ಞೇನ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತೇ ಽಮನ್ಯನ್ತ, ಅನೇನ ವೈ ನೋ ಽನ್ಯೇ ಲೋಕಮ್ ಅನ್ವಾರೋಕ್ಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತೇ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಾನಿ ವ್ಯತ್ಯಷಜನ್, ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನನುಕ್ಶಾತ್ಯೈ ಯಚ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವ್ಯತಿಷಜತಿ ಲೋಕಂ ವಾ ಏತಚ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಮೋಹಯತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನನುಕ್ಶಾತ್ಯೈ ದೇವೇಷು ವಾ ಅನ್ಯಾನಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಆಸನ್ನ್ ಅಸುರೇಷ್ವ್ ಅನ್ಯಾನಿ ಕನೀಯಾಂಸಿ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆಸನ್ ಜ್ಯಾಯಾಂಸ್ಯ್ ಅಸುರೇಷು ತೇ ದೇವಾಃ ಕನೀಯೋಭಿಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವೃಞ್ಜತ ಯತ್ ಕನೀಯೋಭಿಶ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಜ್ಯಾಯಾಂಸಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಿಶಂಸತಿ ಲೋಕಂ ವಾ ಏತಚ್ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಲೋಕಮ್ ಏನಮ್ ಅಛನ್ದಸ್ಕಮ್ ಅಕರ್ ಅನುಷ್ಟುಭಂ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅಭಿಸಂಶಂಸತಿ ವಾಗ್ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಆನುಷ್ಟುಭಃ ಪುರುಷಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುಷಃ ಸರ್ವಾ ವಾಚೋ ವದತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾಗ್ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಆನುಷ್ಟುಭಃ ಪುರುಷಸ್, ಯತ್ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸಂಶಸ್ಯಾನುಷ್ಟುಭಮ್ ಉತ್ತಮಾಂ ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುಷ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಅವಾಚಃ ಪಶೂನ್ ಅತ್ತಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸಂಶಂಸತಿ ಪಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಷಡ್ ಅಕ್ಷರಾಣಿ ಸ್ತೋತ್ರಾದ್ ಅತಿರಿಚ್ಯನ್ತೇ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಷ್ವ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ತತಶ್ ಚತ್ವಾರಿ ಶಸ್ತ್ರಂ ಪುನರ್ ಉಪಾವರ್ತನ್ತೇ ಚತುಷ್ಪದಸ್ ತೇನ ಪಶೂನ್ ಅವರುನ್ದ್ಧೇ, ಅಥ ದ್ವೇ ಏವಾತಿರಿಚ್ಯೇತೇ ದ್ವೇ ವಿರಾಜಮ್ ಅತಿ ಸತ್ಯಂ ಚಾನೃತಂ ಚ ವಿರಾಜಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ||೪,೭।೫||
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಾನ್ ವ್ಯಕಲ್ಪಯತ್ ಸೋ ಽಮನ್ಯತ, ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅನ್ತರ್ ಅಗಾಮ್ ಇತಿ ತೇಷಾಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪುನಃ ಸಮಬೃಹತ್ ಸ ಷೋಡಶ್ಯ್ ಅಭವತ್, ಅಥ ವೈ ತರ್ಹೀನ್ದ್ರೋ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಸೀದ್ ಅವಮತಮಃ ಶಿಥಿರತಮಸ್ ತಸ್ಮೈ ವಾ ಏತಂ ಷೋಡಶಿನಂ ಪ್ರಾಯಛತ್ ತೇನೇನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್ ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ ಪರಾಸುರಾಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಏತಂ ಷೋಡಶಿನಂ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯಸ್ ತನೂರ್ ವ್ಯಕಲ್ಪಯತ್ ತಾಸಾಂ ಯಾ ಹರಿವತ್ಯ್ ಆಸೀತ್ ತಾಮ್ ಆತ್ಮನ್ನ್ ಅಶಿಂಷತ್ ಪ್ರೇಣಾ ಯದ್ ಧರಿವತೀ ಪುರೋರುಗ್ ಗ್ರಹಸ್ಯ ಭವತಿ ಯೈವಾಸ್ಯ ಹರಿವತೀ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಸ್ ತಾಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ನ ಷೋಡಸೀ ನಾಮ ಯಜ್ಞೋ ಽಸ್ತೀತ್ಯ್ ಆಹುಸ್, ಅಥ ಕಸ್ಮಾತ್ ಷೋಡಶೀತಿ ಯತ್ ಸ್ತೋತ್ರೇಣ ಚ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಚ ಸಂಪದ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಷೋಡಶೀ ಯಜ್ಞೇನ ವೈ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ಸ ಏಷಾಂ ನ ಪ್ರಾಭವತ್ ತಸ್ಮಿನ್ ವಾ ಏತಂ ಷೋಡಶಿನಂ ಪ್ರತ್ಯಗ್ರಥ್ನನ್, ತೇನಾಮುಂ ಲೋಕಂ ವ್ಯಾಪ್ನುವನ್, ತದ್ ಅಮುಷ್ಯ ವಾವ ಲೋಕಸ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತ್ಯೈ ಷೋಡಶೀ ಗೃಹ್ಯತೇ ಽಮುಷ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ, ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಅಶಾನ್ತ ಏನಂ ವಜ್ರೋ ಭೂತ್ಯಾ ಇನ್ದ್ಧೇ, ಅತಿರಾತ್ರೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ವಜ್ರೋ ವೈ ಷೋಡಶೀಶ್ವರೋ ಽಶಾನ್ತೋ ಯಜಮಾನಂ ಹಿಂಸಿತಸ್, ರಾತ್ರಿರ್ ಏವ ವಜ್ರಂ ಶಮಯತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಗೃಹ್ಯಸ್ ತೇಜೋ ವೈ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್, ತೇಜಸ ಏವ ವಜ್ರಂ ನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ಗೃಹ್ಯಸ್, ಓಜೋ ವೈ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮ್ ಓಜಸ ಏವ ವಜ್ರಂ ನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ತೃತೀಯಸವನೇ ಗೃಹ್ಯಃ ಪಶವೋ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಮ್, ಪಶುಭ್ಯ ಏವ ವಜ್ರಂ ನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ಯತ್ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ ವಜ್ರಾ ಉತ್ತರೇ ಸವನೇ ಅಭ್ಯತಿರಿಚ್ಯೇತ ಯನ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ಮಧ್ಯತೋ ವಜ್ರೋ ನಿಹನ್ಯಾತ್ ತೃತೀಯಸವನೇ ಗೃಹ್ಯಸ್ ತತ್ ಸರ್ವೇಷು ಸವನೇಷು ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನ ಪೂರ್ವೇ ಸವನೇ ಆರ್ತಿಂ ನೀತಃ ಪಞ್ಚದಶಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ವಜ್ರೋ ವೈ ಪಞ್ಚದಶಸ್, ವಜ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಆಧಾತ್ ತೇನ ವಿಜಿತಿಂ ಭೂತಿಂ ಗಛತಿ ಷೋಡಶೀ ಕಾರ್ಯಸ್, ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಪಞ್ಚದಸೋ ವಜ್ರಃ ಷೋಡಸೀ ವಜ್ರಮ್ ಏವಾಸ್ಮಾ ಆಧಾತ್ ಸ ಏನಂ ಭೂತ್ಯೈ ಶ್ರೇಮ್ಣ ಇನ್ದ್ಧೇ ಸಪ್ತದಶಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವೈ ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ ಷೋಡಶೀ ಸ್ವ ಏವೈನಂ ಯೋನೌ ದಧಾತಿ, ಏಕವಿಂಶಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಏಕವಿಂಶತಿಧಾಮ್ನೀ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಬ್ ಆನುಷ್ಟುಭಃ ಷೋಡಶೀ, ಏತದ್ ವಾ ಅಸ್ಯಾಯತನತಮಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಏಕವಿಂಶಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಮಧ್ಯಮೇ ಽಹಂಸ್ ತ್ರಿರಾತ್ರಸ್ಯ ಗೃಹ್ಯಸ್, ಮಧ್ಯಮಂ ವಾ ಅಹಸ್ ತ್ರಿರಾತ್ರಸ್ಯ ಶಿಥಿರಮ್ ಅಹ್ನೋ ದ್ರಢಿಮ್ನೇ ಽಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ಚತುರ್ಥೇ ಽಹಂಶ್ ಚತೂರಾತ್ರಸ್ಯ ಗೃಹ್ಯಸ್, ಚತುರ್ಥಂ ವಾ ಅಹಶ್ ಚತೂರಾತ್ರಸ್ಯ ಶಿಥಿರಮ್ ಅಹ್ನೋ ದ್ರಢಿಮ್ನೇ ಽಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ಚತುರ್ಥೇಚತುರ್ಥೇ ಽಹನ್ನ್ ಅಹೀನಸ್ಯ ಗೃಹ್ಯಸ್, ಚತುರ್ಥಂಚತುರ್ಥಂ ವಾ ಅಹರ್ ಅಹೀನಸ್ಯ ಶಿಥಿರಮ್ ಅಹ್ನೋ ದ್ರಢಿಮ್ನೇ ಽಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ನ ದ್ವಿರಾತ್ರೇ ಽವಕಲ್ಪತೇ ದ್ವೇ ವಾ ಏತೇ ಛನ್ದಸೀ ಗಾಯತ್ರಂ ಚ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ಚ, ಅಛನ್ದಸ್ಕಮ್ ಅನಾಯತನಂ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ಽನಾಯತನೋ ಯಜಮಾನೋ ಭವತಿ, ಉತ್ತರೇ ಽಹನ್ ದ್ವಿರಾತ್ರಸ್ಯ ಗೃಹ್ಯಸ್, ರಾತ್ರಿಮ್ ಏವಾಯತನಮ್ ಅಭ್ಯತಿರಿಚ್ಯತೇ ||೪,೭।೬||
ಅಥೈಷೋ ಽದಾಭ್ಯಸ್, ದೇವಾಶ್ ಚ ವಾ ಅಸುರಾಶ್ ಚಾಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಏತಮ್ ಅಪಶ್ಯನ್, ತಮ್ ಅಗೃಹ್ಣತ ತಾನ್ ಅಸುರಾ ನಾದಭ್ನುವನ್, ತದ್ ಅದಾಭ್ಯಸ್ಯಾದಾಭ್ಯತ್ವಮ್, ನೈನಂ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ದಭ್ನೋತಿ ಯ ಏತಂ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ಘ್ನನ್ತಿ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಂ ಯದ್ ಅಭಿಷುಣ್ವನ್ತಿ, ಏಷಾ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯಾತಿಮೋಕ್ಷಿಣೀ ತನೂರ್ ಯಾನ್ ಏತಾನ್ ಅಂಶೂನ್ ಪ್ರವೃಹನ್ತಿ, ಏವಂ ವಾ ಏತಂ ಲೋಕಂ ಯಜಮಾನೋ ಽನ್ವತಿಮುಚ್ಯತೇ ವಿ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಯತ್ ಸವನಾನಿ ಸಂತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಯದ್ ಏತಾನ್ ಅಂಶೂನ್ ಪುನರ್ ಅಪ್ಯಸ್ಯತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯಾ ಅವಿಛೇದಾಯ ವೃಷ್ಟ್ಯೈ ವಾ ಏಷ ಗೃಹ್ಯತೇ ಮರುನ್ನಾಮಾನಿ ಹಿ ವರ್ಷತಿ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಯತ್ರೈಷ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾತಃಸವನಾತ್ ಪಾತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ಇತಿ ಸವನಾನಿ ವಾ ಏತೇನ ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವೃಞ್ಜತ ಸವನಾನ್ಯ್ ಏವೈತೇನ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ಪ್ರವೃಹಾಮಿ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸೇತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚ ವಾ ಏತೇನ ದೇವತಾಶ್ ಚ ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವೃಞ್ಜತ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚೈವೈತೇನ ದೇವತಾಶ್ ಚ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಚತುರ್ ಆಧೂನೋತಿ ದಿಶೋ ವಾ ಏತೇನ ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಮ್ ಅವೃಞ್ಜತ ದಿಶ ಏವೈತೇನ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಜೀವಗ್ರಹೋ ವಾ ಏಷ ಸೋಮಸ್ಯ, ಅಹುತಸ್ಯ ಹ್ಯ್ ಅನಭಿಷುತಸ್ಯ ಗೃಹ್ಯತೇ ಯಜುಷಾ ಚ ವಾ ಆಹುತ್ಯಾ ಚ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತಸ್, ಯದ್ ಯಜುರ್ ವದನ್ನ್ ಆಹುತಿಂ ಜುಹೋತಿ ಯಜುಷಾ ಚೈವಾಹುತ್ಯಾ ಚ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನೋತಿ ದೇವಾ ವೈ ಸೋಮಮ್ ಅಗೃಹ್ಣತ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅವೇತ್, ಯೋ ವಾ ಇಹ ಪ್ರಥಮಃ ಸೋಮಂ ಗ್ರಹೀಷ್ಯತೇ ಸ ಇದಂ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ಸ ಏತಮ್ ಅಗೃಹ್ಣೀತ ಸೋ ಽಭವತ್, ಯೋ ಭೂತಿಕಾಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಏತಂ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ಭವತಿ ಯದಿ ಶಕ್ನೋತಿ ಗ್ರಹೀತುಮ್ ಉಭೌ ಭವತಸ್, ಯದಿ ನ ಶಕ್ನೋತಿ ಗ್ರಹೀತುಮ್ ಉಭೌ ನ ಭವತಃ ಪರಾಚೀನೇನ ಪ್ರಾಣತಾ ಗ್ರಹೀತವ್ಯಃ ಪರಾಙ್ ಹಿ ಸ ಪ್ರಾಣೈಃ ಶ್ರಿಯೋ ಽನ್ತಮ್ ಅಗಛತ್, ಅಪಾನತಾ ಗ್ರಹೀತವ್ಯಸ್, ಅಪಾನಂ ಹಿ ಸ ತಮ್ ಅಗೃಹ್ಣೀತ ಪ್ರಾಣ್ಯಾಪಾನ್ಯಾವ್ಯವಾನತಾ ಗ್ರಹೀತವ್ಯಸ್, ಅವ್ಯವಾನಂ ಹಿ ಸ ತಮ್ ಅಗೃಹ್ಣೀತ ಯದ್ ವ್ಯವಾನೇತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್, ಯದಿ ವ್ಯವಾನೇದ್ ಧಿರಣ್ಯೇನಾಪಿದಧ್ಯಾತ್, ಅಮೃತಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅಮೃತೇನೈವ ಪ್ರಾಣಾನ್ತ್ ಸಂದಧಾತಿ ಸಕೃದ್ ಅಭಿಷುಣೋತಿ ಸಕೃದ್ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಏಕೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ಚತುಃಸ್ರಕ್ತಿನಾ ಗ್ರಹೀತವ್ಯಸ್, ಚತುಃಸ್ರಕ್ತಿನಾ ವಾ ಏತಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಅಗೃಹ್ಣೀತ ಸ ಸರ್ವಾಸು ದಿಕ್ಷ್ವ್ ಆರ್ಧ್ನೋತ್ ಸ ಸರ್ವಾಸು ದಿಕ್ಷ್ವ್ ಋಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಏತಂ ಚತುಃಸ್ರಕ್ತಿನಾ ಗೃಹ್ಣೀತೇ, ಅಪೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ರಸಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಸೋಮಮ್ ಅಪಾಂ ರಸಸ್, ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ಗಾವೌ ಸಂಜಗ್ಮಾನೇ ಅನ್ಯಾನ್ಯಾಂ ಹತ ಏವಂ ವಾ ಏತೌ ಸಂಜಗ್ಮಾನಾ ಅನ್ಯೋ ಽನ್ಯಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಂ ವಿನಿರ್ಹತಸ್ ತಯೋರ್ ವಾ ಏಷ ರಸೋ ಯದ್ ದಧಿ ಯದ್ ದಧ್ನಾ ಜುಹೋತಿ ಸ್ವೇನೈವೈನೌ ರಸೇನ ಶಮಯತಿ ||೪,೭।೭||
ಕೃಷ್ಣಶೀರ್ಷಾಗ್ನೇಯಸ್, ಮೇಷೀ ಸಾರಸ್ವತೀ ಬಭ್ರುಃ ಸೌಮ್ಯಃ ಶ್ಯಾಮಃ ಪೌಷ್ಣಃ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠೋ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಃ ಪಿಶಙ್ಗೋ ವೈಶ್ವದೇವಸ್, ವೃಷ್ಣಿರ್ ಐನ್ದ್ರಃ ಕಲ್ಮಾಷೋ ಮಾರುತಃ ಸಂಹಿತ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನಸ್, ಅಧೋರಾಮಃ ಸಾವಿತ್ರಃ ಪೇತ್ವೋ ವಾರುಣಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ರಿರಿಚಾನೋ ಽಮನ್ಯತ ಸ ಏತಾಮ್ ಏಕಾದಶಿನೀಮ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಯಾತ್ಮಾನಮ್ ಆಪ್ರೀಣೀತ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ ತದ್ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಏತಾಮ್ ಏಕಾದಶಿನೀಂ ವಿಬಧ್ನೀತೇ ಯದ್ ಏವಾಸ್ಯಾತ್ಮನ ಊನಂ ತದ್ ಆಪ್ರೀಣೀತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ರಿರಿಚಾನೋ ಽಮನ್ಯತ ಸ ಏತಾನೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವೀರ್ಯಾಣ್ಯ್ ಅಪಶ್ಯತ್ ತಾನಿ ದ್ವನ್ದ್ವಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅಭಿಸಮಬಧ್ನೀತ, ಆತ್ಮಾಗ್ನೇಯಸ್, ವಾಕ್ ಸರಸ್ವತೀ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಸೋಮಸ್, ವಾಚಂ ಚೈವೇನ್ದ್ರಿಯಂ ಚಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಭಿಸಮಬಧ್ನೀತ ಪುಷ್ಟಿಃ ಪೌಷ್ಣಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪುಷ್ಟಿಂ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಭಿಸಮಬಧ್ನೀತ ಬಲಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸ್, ವೀರ್ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಬಲಂ ಚೈವ ವೀರ್ಯಂ ಚಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಭಿಸಮಬಧ್ನೀತ, ಓಜೋ ಮರುತಃ ಸಹ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಓಜಶ್ ಚೈವ ಸಹಸಶ್ ಚಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಭಿಸಮಬಧ್ನೀತ ಪ್ರಸವಾಯ ಸಾವಿತ್ರಸ್, ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ ವಾರುಣಸ್, ಆಗ್ನೇಯಾಯ ಸರ್ವಾ ಉಪಬಧ್ಯನ್ತೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾಭ್ಯ ಏವ ದೇವತಾಭ್ಯ ಉಪಬಧ್ಯನ್ತೇ ಮಿಥುನತ್ವಾಯೈವ ಸಾರಸ್ವತೀ, ಅಥ ಯತ್ ಸೌಮ್ಯಃ ಸೋಮೋ ವೈ ರೇತೋಧಾ ರೇತೋ ಽಸ್ಮಿನ್ ದಧಾತಿ, ಅಥ ಯತ್ ಪೌಷ್ಣಃ ಪ್ರಜನನಂ ವೈ ಪೂಷಾ ಪ್ರಜನನಾಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ವೈಶ್ವದೇವೀರ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಏತತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆಸಾಂ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ಅತ್ಯೌಹೀತ್, ಅಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವೇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅನುಕಾಃ ಕರೋತಿ ವಿಣ್ ಮರುತಸ್, ವಿಶಂ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ಷತ್ರಾಯ ನಿಯುನಕ್ತಿ, ಅಥೋ ವಿಶಮ್ ಏವ ಕ್ಷತ್ರಾಯಾನುಕಾಂ ಕರೋತಿ, ಓಜಸಾ ವಾ ಏತದ್ ವಿಶಂ ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಆಲಬ್ಧ ಆಗ್ನೇಯಸ್, ಆಲಬ್ಧ ಐನ್ದ್ರಸ್, ಅಥೈಷ ಐನ್ದ್ರಾಗ್ನ ಆಲಭ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಚೈವ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚ ಸಯುಜಾ ಅಕರ್ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚೇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಜೌ ದೇವತಾನಾಮ್, ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ ಚ ರಾಜಾ ಚ ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಜೌ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್, ಪ್ರಸವಾಯ ಸಾವಿತ್ರಸ್, ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ ವಾರುಣಃ ಸಮುದ್ರೋ ವೈ ವರುಣಸ್, ದಕ್ಷಿಣಾ ಸಮುದ್ರಸ್, ಯದ್ ವಾರುಣೋ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಆಲಭ್ಯತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ, ಏತದ್ ವಾ ಏಷಾಭ್ಯನೂಕ್ತಾ ||
ಸುದೇವೋ ಅಸಿ ವರುಣ ಯಸ್ಯ ತೇ ಸಪ್ತ ಸಿನ್ಧವಃ |
ಅನುಕ್ಷರನ್ತಿ ಕಾಕುದಂ ಸೂರ್ಮ್ಯಂ ಸುಷಿರಾಮ್ ಇವ ||
ಇತಿ ||೪,೭।೮||
ಯೇ ದೇವಾನಾಂ ಬಲಪತಯಸ್ ತೇಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಜಾ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಜಯನ್ತೀರ್ ಯನ್ತಿ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಃ ಸೌಮ್ಯೋ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಸ್ ತೇ ಸಾರ್ಧಮ್ ಆಲಭ್ಯನ್ತೇ, ಓಜ ಏವೈತತ್ ಸಂಧೀಯತೇ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯಶ್ ಚ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಶ್ ಚ ಸೌಮ್ಯಮ್ ಅಭಿತಸ್ ತೇಜಸಾ ಚ ವಾವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಚೋಭಯತ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಏಕಾದಶ ವಾ ಏತೇಷಾಂ ಪಶೂನಾಂ ದೇವತಾಸ್, ಮೇಷೀ ಸಾರಸ್ವತೀ ದೇವತಾನಾಂ ದ್ವಾದಶೀ ಯದ್ ಏಷಾತಿರಿಚ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಪುಂಸೋ ಽತಿರಿಚ್ಯನ್ತೇ, ಅಥ ದ್ವೇ ಏಕಸ್ಯ ರಶನೇ ದ್ವೇ ಏಕಸ್ಯ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಜಾತಾಂ ಪರಾಸ್ಯನ್ತಿ ನ ಪುಮಾಂಸಮ್ ಅಥ ಸ್ತ್ರಿಯ ಏವಾತಿರಿಚ್ಯನ್ತೇ ಯಂ ವಾ ಅಮುಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಂ ಪ್ರಾಹರತ್ ಸ ತ್ರೇಧಾಭವತ್, ಯದ್ ಅಗ್ರಂ ತೇಜಾ ಆಸೀತ್ ಸ ಸ್ಫ್ಯೋ ಽಭವತ್, ಯನ್ ಮಧ್ಯಂ ಸ ರಥಸ್, ಯಜ್ಜಘನಂ ಸ ಯೂಪಃ ಸ್ಫ್ಯೇನ ಪರಿಲಿಖತಿ ರಥಾಕ್ಷೇಣ ವಿಮಿಮೀತೇ ಯೂಪೋ ಭವತಿ ವಜ್ರ ಏವೈಷ ಸಂಭ್ರಿಯತೇ, ಏತಾವತೀ ವಾ ಇಯಂ ಪೃಥಿವೀ ಯಾವತೀ ವೇದಿಸ್, ವಜ್ರ ಏಕಾದಶಿನೀ ತಿರಶ್ಚೀಂ ಮಿನೋತಿ ವಜ್ರೇಣ ವಾ ಏತದ್ ಇಮಾಂ ಜಯತಿ ದಕ್ಷಿಣತ ಉನ್ನತಾ ಮೇತವ್ಯಾ ದೇವಯಜನಸ್ಯ ರೂಪಮ್ ಅಥೋ ವಜ್ರಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೋಞ್ಶ್ರಯತಿ ತ್ರಯೋ ಮಧ್ಯತಃ ಸಮಾ ಮೇತವ್ಯಾಃ ಸಮತ್ವಾಯ ಸಮಂ ಹಿ ಪಶವೋ ಽನೂಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಪಶುಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮ್ಯಞ್ಚಂ ದಧಾತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಪಿತೃಲೋಕ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯೋಪರಸಂಮಿತಾಂ ಮಿನುಯಾತ್ ಪಿತೃಲೋಕ ಏವ ಋಧ್ನೋತಿ, ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಮನುಷ್ಯಲೋಕ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯಸಂಮಿತಾಂ ಮಿನುಯಾತ್, ಮನುಷ್ಯಲೋಕ ಏವ ಋಧ್ನೋತಿ, ಅಥ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ದೇವಲೋಕ ಋಧ್ನುಯಾದ್ ಇತಿ ತಸ್ಯ ಚಷಾಲಸಂಮಿತಾಂ ಮಿನುಯಾತ್, ದೇವಲೋಕ ಏವ ಋಧ್ನೋತಿ ತಾಸಾಂ ವಾ ಏಷಾ ಸಮೃದ್ಧತಮಾ ಯಾ ಚಷಾಲಸಂಮಿತಾ ತಸ್ಮಾಚ್ ಚಷಾಲಸಂಮಿತಾ ಮೇತವ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧತ್ವಾಯ ಯಸ್ಯ ಪಶ್ಚಾದ್ ಉಪಸ್ಥಃ ಪುರಸ್ತಾನ್ ನಿರ್ಣತಂ ತಂ ಮಿನುಯಾದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಲೋಕಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯಜಮಾನಂ ನಿರ್ಬಾಧೇತೇತಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೈವ ಲೋಕಂ ಕರೋತಿ ಯಜಮಾನಂ ನಿರ್ಬಾಧತೇ, ಅಥ ಯಸ್ಯ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಉಪಸ್ಥಃ ಪಶ್ಚಾನ್ ನಿರ್ಣತಂ ತಂ ಮಿನುಯಾದ್ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಯಜಮಾನಾಯ ಲೋಕಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿರ್ಬಾಧೇತೇತಿ ಯಜಮಾನಾಯೈವ ಲೋಕಂ ಕರೋತಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ನಿರ್ಬಾಧತೇ ಸರ್ವೇ ಽಗ್ನಿಷ್ಠಾಃ ಕಾರ್ಯಾಸ್, ಯಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಠಾ ಅಶ್ರಯಸ್ ತಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಠಾಃ ಕಾರ್ಯಾಸ್ ತೇನ ಸರ್ವೇ ಽಗ್ನಿಷ್ಠಾಸ್, ಅಥ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಷ್ಠಾದ್ ಅಧಿ ರಶನಾ ವಿಹ್ರಿಯನ್ತೇ ತೇನ ಸರ್ವೇ ಽಗ್ನಿಷ್ಠಾಸ್, ನಾನಾ ವಾ ಏತೇಷಾಂ ಪಶವಸ್, ನಾನಾ ದೇವತಾಸ್, ಅಥ ಯ ಏಷ ದ್ವಾದಶೋ ಯಜಮಾನ ಏವೈತಸ್ಯ ಪಶುಸ್, ಯದ್ ಅಸ್ಮೈ ಪಶುಂ ನ ನಿರ್ದಿಶೇತ್ ತತ್ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಯಜಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಂ ಬ್ರೂಯಾತ್ ||
ಅಸೌ ತೇ ಪಶುಃ || ಇತಿ ತಮ್ ಏವಾಸ್ಮೈ ಪಶುಂ ನಿರ್ದಿಶತಿ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಚರೇತ್ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಅಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರವಜ್ರೇಣಾಭಿನಿದಧಾಮಿ || ಇತ್ಯ್ ಅಭಿನಿದಧ್ಯಾತ್, ಇನ್ದ್ರವಜ್ರೇಣೈವೈನಮ್ ಅಭಿನಿದಧಾತಿ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ, ಅಥೋ ದ್ವಾದಶಸ್ಯೈವೈಷ ಮಾಸಸ್, ಅವರುದ್ಧ್ಯೈ ||೪,೭।೯||
ಮನೋರ್ ವೈ ಪಾತ್ರಾಣ್ಯ್ ಆಸನ್, ತೇಷಾಂ ಸಮಾಹನ್ಯಮಾನಾನಾಂ ಯಾವನ್ತೋ ಽಸುರಾ ಉಪಾಶೃಣ್ವಂಸ್ ತಾವನ್ತಸ್ ತದ್ ಅಹರ್ ನಾಭವನ್, ಅಥ ವಾ ಏತೌ ತರ್ಹ್ಯ್ ಅಸುರಾಣಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಆಸ್ತಾಂ ತೃಷ್ಟಾವರುತ್ರೀ ತಾ ಅಬ್ರುವನ್, ಚಿಕಿತ್ಸತಂ ನಾ ಇತಿ ತಾ ಅಬ್ರೂತಾಮ್, ಮನೋ ಯಜ್ವಾ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾದೇವೋ ಽಸೀಮಾನಿ ನೌ ಪಾತ್ರಾಣಿ ದೇಹೀತಿ ತಾನಿ ವಾ ಆಭ್ಯಾಮ್ ಅದದಾತ್ ತಾನ್ಯ್ ಅಗ್ನಿನಾ ಸಮಕ್ಷಾಪಯತಾಮ್, ತಾನ್ ಜ್ವಾಲಾನ್ ಋಷಭಃ ಸಮಲೇಟ್ ತಂ ಸಾ ಮೇನಿರ್ ಅನ್ವಪದ್ಯತ ತಸ್ಯ ರುವತೋ ಯಾವನ್ತೋ ಽಸುರಾ ಉಪಾಶೃಣ್ವಂಸ್ ತಾವನ್ತಸ್ ತದ್ ಅಹರ್ ನಾಭವನ್, ತಾ ಅಬ್ರೂತಾಮ್, ಮನೋ ಯಜ್ವಾ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾದೇವೋ ಽಸ್ಯ್ ಅನೇನ ತ್ವ ಋಷಭೇಣ ಯಾಜಯಾವೇತಿ ತೇನ ವಾ ಏನಮ್ ಅಯಾಜಯತಾಮ್, ತಸ್ಯ ಶ್ರೋಣಿಮ್ ಅನವತ್ತಾಂ ಸುಪರ್ಣ ಉದಮಥ್ನಾತ್ ಸಾ ಮನಾಯ್ಯಾ ಉಪಸ್ಥಮ್ ಆಪದ್ಯತ ತಾಂ ಸಾ ಮೇನಿರ್ ಅನ್ವಪದ್ಯತ ತಸ್ಯಾ ವದನ್ತ್ಯಾ ಯಾವನ್ತೋ ಽಸುರಾ ಉಪಾಶೃಣ್ವಂಸ್ ತಾವನ್ತಸ್ ತದ್ ಅಹರ್ ನಾಭವನ್, ತಾ ಅಬ್ರೂತಾಮ್, ಮನೋ ಯಜ್ವಾ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾದೇವೋ ಽಸ್ಯ್ ಅನಯಾ ತ್ವಾ ಪತ್ನ್ಯಾ ಯಾಜಯಾವೇತಿ ತಾಂ ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ಪರ್ಯಗ್ನಿಂ ಕೃತ್ವೇಧ್ಮಾಬರ್ಹಿರ್ ಅಛೈತಾಮ್, ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಽವೇತ್, ಇಮೇ ವೈ ತೇ ಅಸುರಮಾಯೇ ಮನುಂ ಪತ್ನ್ಯಾ ವ್ಯರ್ಧಯತಾ ಇತಿ ತಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರುವಾಣ ಉಪೈತ್ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಮನೋ ಯಜ್ವಾ ವೈ ಶ್ರದ್ಧಾದೇವೋ ಽಸಿ ಯಾಜಯಾನಿ ತ್ವಾ ಕತಮಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ||
ಕಿಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಪಿತರಂ ಕಿಮ್ ಉ ಪೃಛಸಿ ಮಾತರಮ್ |
ಶ್ರುತಂ ಚೇದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ವೇದ್ಯಂ ಸ ಪಿತಾ ಸ ಪಿತಾಮಹಃ ||
ಕೇನೇತಿ, ಆಭ್ಯಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಭ್ಯಾಮ್ ಇತಿ, ಈಶೇ ಽಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಯೋರ್ ಇತಿ, ಈಶಿಷ ಹೀತ್ಯ್ ಅಬ್ರವೀತ್, ಅತಿಥಿಪತಿರ್ ವಾವಾತಿಥೀನಾಮ್ ಈಷ್ಟಾ ಇತಿ ಸ ದ್ವಿತೀಯಾಂ ವೇದಿಮ್ ಉದ್ಧನ್ತುಮ್ ಉಪಾಪದ್ಯತ ತಾ ಇಧ್ಮಾಬರ್ಹಿರ್ ಬಿಭ್ರತಾ ಐತಾಮ್, ತಾ ಅಬ್ರೂತಾಮ್, ಕಿಮ್ ಇದಂ ಕರೋಷೀತಿ, ಇಮಂ ಮನುಂ ಯಾಜಯಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ಕೇನೇತಿ ಯುವಾಭ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ತಾ ಅವಿತ್ತಾಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವಾವೇತಿ ತೌ ನ್ಯಸ್ಯೇಧ್ಮಾಬರ್ಹಿಃ ಪಲಾಯೇತಾಮ್, ತೌ ಯದ್ ಅಧಾವತಾಂ ಪರಸ್ತಾದ್ ಏವೇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರತ್ಯೌತ್ ||
ತೌ ವೃಶಶ್ ಚೈವಾಷಶ್ ಚಾಭವತಾಮ್, ತದ್ ವೃಶಸ್ಯ ಚೈವಾಷಸ್ಯ ಚ ಜನ್ಮ ಸ ಮನುರ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಬ್ರವೀತ್ ಸಂ ಮೇ ಯಜ್ಞಂ ಸ್ಥಾಪಯ ಮಾ ಮೇ ಯಜ್ಞೋ ವಿಕೃಷ್ಟೋ ಭೂದ್ ಇತಿ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್, ಯತ್ಕಾಮ ಏತಾಮ್ ಆಲಬ್ಧಾಃ ಸ ತೇ ಕಾಮಃ ಸಮೃಧ್ಯತಾಮ್ ಅಥೋತ್ಸೃಜೇತಿ ತಾಂ ವಾ ಉದಸೃಜತ್ ತದ್ ಋದ್ಧ್ಯಾ ಏವ ಪಾತ್ನೀವತಸ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಃ ಸ್ಯಾತ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಾ ಹಿ ಪಶವಸ್, ಅವಾಚೀನಂ ನಾಭ್ಯಾಃ ಕಾರ್ಯಸ್, ಅವಾಚೀನಂ ಹಿ ನಾಭ್ಯಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ವೀರ್ಯವತ್, ವ್ಯವವ್ಲಿನಾತಿ ವಾ ಏಕಾದಶಿನೀ ಯಜ್ಞಮ್, ಯತ್ ಪಾತ್ನೀವತಃ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಬ್ಧ್ಯೈ ||೪,೮।೧||
ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ವೈ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನೋ ಬುಭೂಷತಿ, ಅಮುಷ್ಯ ಖಲು ವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯಾಸೌ ಲೋಕಸ್, ಯತ್ ಸೌರೀಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ, ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇ ಯಜಮಾನೋ ಭವತಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಜುಹೋತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ಅವಧಾಯ ಜುಹೋತಿ ಹಿರಣ್ಯಜ್ಯೋತಿಷಮ್ ಏವೈನಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಮಯತಿ ಬದ್ಧೇನ ಜುಹೋತಿ ದಕ್ಷಿಣಾನಾಂ ವಾ ಏಷೋ ಽನ್ವಾರಮ್ಭಸ್, ದ್ಯಾಂ ಗಛ ಸ್ವರ್ ಗಛೇತ್ಯ್ ಉದ್ಧರತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ರೂಪಂ ವೋ ರೂಪೇಣಾಭ್ಯೇಮೀತಿ ರೂಪಂ ಹಿರಣ್ಯಂ ರೂಪಂ ಪಶವಸ್ ತುಥೋ ವೋ ವಿಶ್ವವೇದಾ ವಿಭಜತ್ವ್ ಇತಿ, ಏಷ ವೈ ತುಥೋ ವಿಶ್ವವೇದಾ ಯದ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ಏಷ ವೈ ತಂ ವೇದ ಯೋ ದಕ್ಷಿಣೀಯೋ ಯೋ ಽದಕ್ಷಿಣೀಯಸ್, ಏತತ್ ತೇ ಅಗ್ನೇ ರಾಧ ಏತಿ ಸೋಮಚ್ಯುತಮ್ ಇತಿ, ಅಗ್ನೀಧೇ ವಾ ಏತದ್ ದೀಯತೇ ತತ್ ಸೋಮಶ್ ಚ್ಯಾವಯತಿ ತನ್ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಪಥಾ ನಯೇತಿ, ಏಷ ವೈ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಪನ್ಥಾ ಯದ್ ಯಜ್ಞಸ್, ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರೇ ಜುಹೋತಿ, ಆಗ್ನೇಯಂ ಹ್ಯ್ ಆಗ್ನೀಧ್ರಮ್, ವಾರುಣ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಯಾ ಯದ್ಯ್ ಅನೋ ವಾ ರಥೋ ವಾ ದೀಯತೇ ವಾರುಣಂ ಹಿ ತತ್, ಋತಸ್ಯ ಪಥಾ ಪ್ರೇತೇತಿ, ಏಷ ವಾ ಋತಸ್ಯ ಪನ್ಥಾ ಯದ್ ಯಜ್ಞಸ್, ಚನ್ದ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಇತಿ ಚನ್ದ್ರಂ ಹಿ ದೀಯತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್ ಅದ್ಯ ಋಧ್ಯಾಸಂ ಪಿತೃಮನ್ತಂ ಪೈತೃಮತ್ಯಮ್ ಇತಿ, ಏಷ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಪಿತೃಮಾನ್ ಪೈತೃಮತ್ಯೋ ಯ ಆರ್ಷೇಯಃ ಶುಶ್ರುವಾನ್, ಸುಧಾತುದಕ್ಷಿಣಮ್ ಇತಿ ಸುಧಾತ್ವ್ ಏವಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ದಧಾತಿ ವಿ ಸ್ವಃ ಪಶ್ಯ ವ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಇತಿ, ಅದ ಏವ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವದತಿ ಯತಸ್ವ ಸದಸ್ಯೈರ್ ಇತಿ, ಅರಾತೀಯನ್ತಿ ವಾ ಏತ ಏತಸ್ಮೈ ದದತೇ, ಈಶ್ವರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಸೋಮಪಾಶ್ ಚಕ್ಷುಷಾಪಹನ್ತೋಸ್ ತಾನ್ ಏವ ಶಮಯತಿ, ಅಸ್ಮದ್ರಾತಾ ಮಧುಮತೀರ್ ದೇವತ್ರಾ ಗಛತ ಪ್ರದಾತಾರಮ್ ಆವಿಶತೇತಿ ತಥಾ ಹೈನಮ್ ಅಮುತ್ರಾಗಛನ್ತಿ ಬಹುರ್ಮರ್ಯಾ ಯಜ್ಞಕುಣಪೀತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಯಜ್ಞವಚಾ ರಾಜಸ್ತಮ್ಬಾಯನಃ ಪ್ರ ವಾ ಇತೋ ಮನುಷ್ಯಾ ದಕ್ಷಿಣಾಶ್ ಚ್ಯಾವಯನ್ತಿ ನಾಮುತ್ರ ಗಛನ್ತೀತಿ ಯದ್ ಆಹ, ಅನವಹಾಯಾಸ್ಮಾನ್ ದೇವಯಾನೇನ ಪಥಾ ಸುಕೃತಾಂ ಲೋಕೇ ಸೀದತ ತನ್ ನಃ ಸಂಸ್ಕೃತಮ್ ಇತಿ ತಥಾ ಹೈನಮ್ ಇಹ ಚಾಮುತ್ರ ಚಾಗಛನ್ತಿ ||೪,೮।೨||
ಘ್ನನ್ತಿ ವಾ ಏತತ್ ಸೋಮಂ ಯದ್ ಅಭಿಷುಣ್ವನ್ತಿ ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಏತದ್ ಘ್ನನ್ತಿ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತೇ ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಏತದ್ ದಕ್ಷಯನ್ತಿ ತದ್ ದಕ್ಷಿಣಾನಾಂ ದಕ್ಷಿಣಾತ್ವಂ ಯತ್ ತದ್ ದಕ್ಷಯನ್ತಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮ್, ಯನ್ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತೇ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಕ್ರಾನ್ತ್ಯೈ ಬಹು ದೇಯಮ್, ಸೇತುಂ ವಾ ಏತತ್ ಕುರುತೇ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಹಿರಣ್ಯಂ ಹಸ್ತೇ ಭವತ್ಯ್ ಅಥ ನಯತಿ ಸತ್ಯಂ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಮ್, ಸತ್ಯೇನೈವೈನಾ ನಯತಿ, ಅಗ್ರೇಣ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಮ್, ಜಘನೇನ ಸದಸ್ ತಾ ಉದೀಚೀರ್ ಉತ್ಸೃಜನ್ತ್ಯ್ ಅನ್ತರಾ ಚಾತ್ವಾಲಂ ಚಾಗ್ನೀಧ್ರಂ ಚ, ಏತೇನ ವಾ ಅಙ್ಗಿರಸಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ ಆಯನ್, ತಮ್ ಏವೈನಾಃ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅಪಿನಯತಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಜುಹೋತಿ, ಇಮಾಂ ತೇನಾಕ್ರಮತೇ, ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರೇ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತೇನ, ಅಥ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೀಯನ್ತೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ತೇನ ಲೋಕಮ್ ಅಗ್ನೀಧೇ ಽಗ್ರೇ ದದಾತಿ ಯಜ್ಞಮುಖಂ ವಾ ಅಗ್ನೀತ್, ಯಜ್ಞಮುಖಮ್ ಏವ ನಾಪಾರಾಟ್, ಅಥೋ ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ದೇವತಾ ಏವಾಸ್ಯ ತಯಾಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ದದಾತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಏವ ತಯಾ ಪ್ರೀಣಾತಿ, ಋತ್ವಿಗ್ಭ್ಯೋ ದದಾತಿ ಹೋತ್ರಾ ಏವ ತಯಾ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಯಾಂ ಸದಸ್ಯೇಭ್ಯೋ ದದಾತಿ ಸೋಮಪೀಥಂ ತಯಾ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀತೇ ಯಾಮ್ ಆರ್ಷೇಯಾಯ ಶುಶ್ರುವುಷೇ ದದಾತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ತಯಾ ಪ್ರೀಣಾತಿ ನ ಹಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಅರ್ಹನ್ತಿ ಸೋಮಪೀಥಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಯಮ್, ಯಾಮ್ ಆರ್ಷೇಯಾಯ ಶುಶ್ರುವುಷೇ ದದಾತಿ ದೇವಲೋಕೇ ತಯಾ ಋಧ್ನೋತಿ ಯಾಮ್ ಅನಾರ್ಷೇಯಾಯ ಶುಶ್ರುವುಷೇ ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ತಯಾ ಯಾಮ್ ಅಪ್ರಸೃಪ್ತಾಯ ದದಾತಿ ವನಸ್ಪತಯಸ್ ತಯಾ ಪ್ರಥನ್ತೇ ಯಾಂ ಯಾಚಮಾನಾಯ ದದಾತಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ತಯಾ ಜಿನ್ವತಿ ಯಾಂ ಭೀಷಾ ಕ್ಷತ್ರಂ ತಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ತಿ ಯಾಂ ಪ್ರತಿನುದತೇ ಸಾ ವ್ಯಾಘ್ರೀ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯತ್ ತಾಂ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ ವ್ಯಾಘ್ರ್ಯ್ ಏನಂ ಭೂತಾ ಪ್ರವ್ಲಿನೀಯಾತ್, ಅನ್ಯಯಾ ಸಹ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯಾ ತಥಾ ಹೈನಂ ನ ಪ್ರವ್ಲಿನಾತಿ ಯದ್ ಅಜಂ ದದಾತಿ, ಆಗ್ನೇಯೋ ವಾ ಅಜಸ್, ಅಗ್ನೇರ್ ಏವ ತೇನ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪೈತಿ ಯದ್ ಅವಿಂ ದದಾತಿ, ಆವ್ಯನ್ ತೇನಾಪಜಯತಿ ಯದ್ ಗಾಂ ದದಾತಿ ವೈಶ್ವದೇವೀ ಗೌಸ್, ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ತಯಾ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪೈತಿ ಯದ್ ವಾಸೋ ದದಾತಿ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಂ ವೈ ವಾಸಸ್, ದೇವತಾ ಏವಾಸ್ಯ ತೇನಾಭೀಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಭವನ್ತಿ ಯತ್ ಕೃತಾನ್ನಂ ದದಾತಿ ಮಾಂಸಂ ತೇನ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀತೇ ಯದ್ ಅನೋ ವಾ ರಥಂ ವಾ ಶರೀರಂ ತೇನ ಯದ್ ಧಿರಣ್ಯಂ ದದಾತಿ, ಆಯುಸ್ ತೇನ ವರ್ಷೀಯಃ ಕುರುತೇ ಯದ್ ಅಶ್ವಂ ದದಾತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಏವ ತೇನ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪೈತಿ, ಅಥೋ ಅಮುಷ್ಯಾದಿತ್ಯಸ್ಯ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ, ಅನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಹರ್ತ್ರೇ ದೇಯಮ್, ರೌದ್ರೋ ವೈ ಪ್ರತಿಹರ್ತಾ ಯನ್ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರತಿಹರ್ತ್ರೇ ದದ್ಯಾನ್ ಮಧ್ಯತೋ ರುದ್ರಮ್ ಅನ್ವವನಯೇತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನ್ತತಃ ಪ್ರೈಹರ್ತ್ರೇ ದೇಯಮ್, ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ ವಾ ಆಸುರಃ ಸೂರ್ಯಂ ತಮಸಾವಿಧ್ಯತ್ ತಮ್ ಅತ್ರಿರ್ ಅನ್ವಪಶ್ಯತ್, ಯದ್ ಆತ್ರೇಯಾಯ ಹಿರಣ್ಯಂ ದದಾತಿ ತಮ ಏವಾಪಹತೇ, ಅಥೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನುಕ್ಶಾತ್ಯೈ ||೪,೮।೩||
ವಿಶ್ವರೂಪೋ ವಾ ಏತತ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವ್ಯೃದ್ಧಮ್ ಅಮನ್ಯತ ಯದ್ ಋಕ್ಸಾಮೇ ವ್ಯುಹ್ಯೇತೇ ಸ ಏತಾನ್ಯ್ ಅಪಶ್ಯತ್, ಯಜ್ಞಸ್ಯ ನಿಷ್ಕೃತ್ಯೈ ಯದ್ ಏವಾತ್ರ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವ್ಯೃದ್ಧಂ ತಸ್ಯೈತಾನಿ ನಿಷ್ಕೃತ್ಯೈ ಹೂಯನ್ತೇ ಷಡ್ ಋಗ್ಮ್ಯಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ಷಡ್ ವಾ ಋತವಸ್, ಋತುಷ್ವ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ತ್ರೀಣಿ ಯಜೂಂಷಿ ತ್ರೀಣಿ ವೈ ಸವನಾನಿ ಸವನಾನ್ಯ್ ಏವಾಪ್ನೋತಿ ನವೈತಾನಿ ಸಮಿಷ್ಟಯಜೂಂಷಿ ಜುಹೋತಿ ನವಭಿರ್ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇ ಸ್ತುವತೇ ತನ್ ನವ ನವ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಏವಾತ್ಮನ್ ಧತ್ತೇ, ಊರ್ಧ್ವಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ ಜುಹೋತಿ, ಊರ್ಧ್ವೋ ಹಿ ತಿಷ್ಠನ್ ವೀರ್ಯವತ್ತರಸ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ತೂಷ್ಣೀಂ ತಿಷ್ಠನ್ ಜುಹುಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯಾನ್ತರೇತಿ ಸಂತತಂ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಸಂತತ್ಯೈ, ಅವಿಛಿನ್ದನ್ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಾಣಾನಾಮ್ ಅವಿಛೇದಾಯ ಯದ್ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್, ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಅಸ್ಯ ವಿಛಿನತ್ತಿ ಸಮಾನೇನ ವಿಗ್ರಾಹಂ ಜುಹೋತಿ ಸಮಾನಾ ಹೀಮೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಾ ಏತಾ ಆಣೀ ಏತೌ ವೈ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಣೀ ಅಪಶ್ಯತ್ ತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವೈತಾ ಆಣೀ ಕ್ರಿಯೇತೇ ಯತೋ ಯಜ್ಞ ಆದೀಯತೇ ತತ್ ಪುನರ್ ನಿಧೇಯಾ ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭರದ್ವಾಜಸ್, ಯತೋ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞ ಆದೀಯತೇ ತತ್ ಪುನರ್ ನಿಧೀಯತೇ ||೪,೮।೪||
[ಪುಟ ೪,೧೧೨]
ಪಞ್ಚಸವನೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ ತ್ರೀಣಿ ಸವನಾನಿ, ಅವಭೃಥೋ ಽನೂಬನ್ಧ್ಯಾ ಸವನಾನಾಂ ಪಞ್ಚಮೀ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾತಿರಿಚ್ಯತೇ ತದ್ ವರುಣೋ ಗೃಹ್ಣಾತಿ, ಅತಿರಿಕ್ತಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ ಋಜೀಷಸ್, ಅಧಿಷವಣಮ್ ಅಧಿಷವಣೇ ತಸ್ಮಾತ್ ತೇನಾವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವಯನ್ತಿ, ಅಪೋ ಽಭ್ಯವಯನ್ತಿ, ಆಪೋ ಹಿ ವರುಣಃ ಸ್ಥಾವರಾ ಅಭ್ಯವಯನ್ತಿ ತಾ ಹಿ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ವರುಣಸ್, ಯದ್ ವಹನ್ತೀರ್ ಅಭ್ಯವೇಯುಃ ಪಶೂನ್ ನಿರ್ವಹೇಯುಸ್, ಅಥ ಯತ್ ಸ್ಥಾವರಾ ಅಭ್ಯವಯನ್ತಿ ಪಶೂನಾಮ್ ಅನಿರ್ವಾಹಾಯ, ಆಪೋ ವೈ ವರುಣಸ್, ವಾತೋ ವರುಣಸ್, ಯದ್ ಉದಞ್ಚೋ ಽವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವೇಯುರ್ ಅಭೀಪತಃ ಪ್ರಜಾ ವರುಣೋ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಅಥ ಯದ್ ದಕ್ಷಿಣಾವಭೃಥಮ್ ಅಭ್ಯವಯನ್ತಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ, ಉರುಂ ಹಿ ರಾಜಾ ವರುಣಶ್ ಚಕಾರೇತಿ ಚಾತ್ವಾಲಾತ್ ಪ್ರಯನ್ತೋ ವದನ್ತಿ, ಏಷ ವಾ ಅಪರಿಪರಃ ಪನ್ಥಾ ಅರಕ್ಷಸ್ಯೋ ಯೇನಾಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಏತಿ, ಅಮುಷ್ಯ ವಾ ಏತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಪಥ ಇತಿ ಶತಂ ತೇ ರಾಜನ್ ಭಿಷಜಃ ಸಹಸ್ರಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಪಃ ಪರಾದೃಶ್ಯ ವದನ್ತಿ, ಅಪೋ ವಾ ಏತದ್ ಭೂಷನ್ತಿ ಪೂತಾಭಿರ್ ಆಭಿಃ ಪೂತಾಶ್ ಚರನ್ತಿ, ಏಕಕಪಾಲಾ ಭವನ್ತಿ ನ ವೈ ಪುರುಷಃ ಕಪಾಲೈರ್ ಆಪ್ಯಸ್, ಏಕಧೈವೈನಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ, ಅಥೋ ಏಕಾ ವಾ ಇಯಮ್ ಅಸ್ಯಾಮ್ ಏವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ತೃಣಂ ಪ್ರಾಸ್ಯ ಜುಹೋತಿ, ಅಗ್ನಿಮತ್ಯ್ ಏವ ಜುಹೋತ್ಯ್ ಆಯತನವತಿ, ಅನ್ಧೋ ಽಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯದ್ ಅನಾಯತನೇ ಜುಹುಯಾತ್, ಅಪಬರ್ಹಿಷಃ ಪ್ರಯಾಜಾನ್ ಯಜತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ಬರ್ಹಿಃ ಪ್ರಜಾ ಏವ ಮೃತ್ಯೋರ್ ಉತ್ಸೃಜತಿ, ಆಜ್ಯಭಾಗೌ ಯಜತಿ ಯಜ್ಞತಾಯೈ ವರುಣಂ ಯಜತಿ ನಿರ್ವರುಣತಾಯೈ, ಅಗ್ನೀವರುಣೌ ಯಜತಿ, ಉಭಯತ ಏವೈನಂ ವರುಣಾನ್ ಮುಞ್ಚತಿ ನಾನುಯಾಜಾನ್ ಯಜತಿ ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ, ಅತಿರಿಕ್ತಮ್ ಇವ ಹಿ ತನ್ ಮನ್ಯನ್ತೇ ಸಮುದ್ರೇ ತೇ ಹೃದಯಮ್ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ಇತಿ ಸಹ ಸ್ರುಚೋಪಮಾರಯತಿ ಯದ್ ಏವಾತ್ರ ಕ್ರೂರಂ ಕ್ರಿಯತೇ ತಞ್ ಶಮಯತಿ, ಅವಭೃಥ ನಿಚುಙ್ಕುಣೇತಿ, ಅವಭೃಥ ಏವಾಸ್ಯೈಷ ತತೋ ಯ ಋಜೀಷ ಉತ್ಪ್ಲವತೇ ತಂ ಭಕ್ಷಯನ್ತಿ ಸೋಮಪೀಥಮ್ ಇವ ಹಿ ತನ್ ಮನ್ಯನ್ತೇ ವರುಣೋ ವಾ ಋಜೀಷಸ್, ಯದ್ ಭಕ್ಷಯೇದ್ ವರುಣಮ್ ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಅಞ್ಜೀತ ತದ್ ಆಹುಸ್, ಭಕ್ಷಯಿತವ್ಯಮ್ ಏವ ಪಶವೋ ವಾ ಋಜೀಷಃ ಪಶೂನ್ ಏವಾತ್ಮನ್ಯ್ ಅಙ್ಕ್ತಾ ಇತಿ ವಿಚೃತ್ತೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾ ಇತಿ ವರುಣಪಾಶಮ್ ಏವ ವಿಷ್ಯತಿ ಪ್ರತ್ಯಸ್ತೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾ ಇತಿ ವರುಣಪಾಶಮ್ ಏವ ಪ್ರತ್ಯಸ್ಯತಿ ನಮೋ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾಯೇತಿ ವರುಣಪಾಶಾಯೈವ ನಮೋ ಽಕರ್ ಅಙ್ಗಿರಸೋ ವಾ ಉತ್ತಿಷ್ಠತೋ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅನೂದತಿಷ್ಠನ್, ತಾನ್ ವಾ ಏತೇನ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅನ್ವವೈತ್ ತೇನೈಭ್ಯೋ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಾಹನ್ ಯದ್ ಏತೇನಾನ್ವವೈತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ ಯದ್ ಊರ್ಧ್ವಸ್ತೋಭಮ್, ತೇನ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಮ್ ಅಥ ಯತ್ ತ್ರಿಸ್ತೋಭಮ್, ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಸ್, ಏಭ್ಯೋ ವಾ ಏತಲ್ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ ಯದ್ ಅತಿಛನ್ದಸಾ ಸರ್ವಾಣಿ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯ್ ಅತಿಛನ್ದಾಃ ಸರ್ವೈರ್ ವಾ ಏತಚ್ ಛನ್ದೋಭಿರ್ ಯಜ್ಞಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾಭಿರ್ ವಾ ಏತದ್ ದೇವತಾಭಿರ್ ಯಜ್ಞಾದ್ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಹನ್ತಿ, ಅಪೋ ಽಭ್ಯವಯನ್ತಿ, ಆಪೋ ವೈ ರಕ್ಷೋಘ್ನೀಸ್, ಅಪೋ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನ ತರನ್ತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಅಪಹತ್ಯೈ, ಅನಪೇಕ್ಷಮಾಣಾ ಆಯನ್ತಿ ವರುಣಸ್ಯಾನನ್ವವಾಯಾಯ ಪರೋಗೋಷ್ಠಂ ಮಾರ್ಜಯನ್ತೇ ಪರೋಗೋಷ್ಠಮ್ ಏವ ವರುಣಂ ನಿರವದಯನ್ತೇ, ಏಧೋ ಽಸ್ಯ್ ಏಧಿಷೀಮಹೀತಿ ನಿರ್ವರುಣಾ ಏವ ಭೂತ್ವೈಧಿತುಮ್ ಉಪಯನ್ತಿ ಸಮಿದ್ ಅಸಿ ಸಮೇಧಿಷೀಮಹೀತಿ ಸಮಿದ್ಧ್ಯಾ ಏವ ||೪,೮।೫||
ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಸರ್ವೋ ಮೇ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸರಸಾ ಇತಿ ಸ ಏತಾಸ್ ತಿಸ್ರೋ ವಶಾ ಆಲಭೇತ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸರ್ವತ್ವಾಯ, ಅಥೋ ಸರಸತ್ವಾಯ ವೈಶ್ವದೇವೀಂ ಮಧ್ಯತ ಆಲಭೇತ ರೇತೋ ವಾ ಏತನ್ ಮಧ್ಯತೋ ದಧಾತಿ ಮಧ್ಯತೋ ಹಿ ರೇತೋ ಽನಿರುಕ್ತಯಾ ಪ್ರಚರನ್ತಿ, ಅನಿರುಕಮ್ ಇವ ಹಿ ರೇತಸ್, ಯಾತಯಾಮಂ ವಾ ಏತಸ್ಯ ದೇವತಾಶ್ ಚ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಯದ್ ವೈಶ್ವದೇವೀ ಚ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾ ಚ ವಶೇ ಭವತಸ್, ದೇವತಾನಾಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ ಚಾಯಾತಯಾಮತ್ವಾಯ ದುಗ್ಧಾನಿ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಾತಯಾಮಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಛನ್ದಸ್ಯ್ ಏವ ರಸಂ ದಧಾತಿ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾಮ್ ಅನ್ತತ ಆಲಭೇತ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ವಾ ಏತದ್ ಅನ್ತತೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯದ್ ವೈ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತಿಷ್ಠತೇ ಮಿತ್ರೋ ಽಸ್ಯ ಸ್ವಿಷ್ಟಂ ಯುವತೇ ವರುಣೋ ದುರಿಷ್ಟಮ್, ಯನ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣ್ಯ್ ಅನೂಬನ್ಧ್ಯಾ ಭವತಿ ಮಿತ್ರೇಣ ವಾ ಏತನ್ ಮಿತ್ರಾದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸ್ವಿಷ್ಟಂ ಮುಞ್ಚತಿ ವರುಣೇನ ವರುಣಾದ್ ದುರಿಷ್ಟಮ್ ಉಭಯತ ಏನಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಯಜಮಾನಾಯ ಪ್ರಯಛತಿ ಯಥಾ ವೈ ಲಾಙ್ಗಲೇನೋರ್ವರಾಂ ಪ್ರಭಿನ್ದನ್ತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಉಕ್ಥಾಮದಾನಿ ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರಭಿನ್ದನ್ತಿ ಯಥಾ ಮತ್ಯಮ್ ಅನ್ವವಾಸ್ಯತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಏಷಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ ದುಷ್ಟುತಂ ಯದ್ ದುಃಶಸ್ತಂ ಯದ್ ವಿಲೋಮಂ ತದ್ ಏತಯಾ ಕಲ್ಪಯತಿ ವಿದೇವೋ ವಾ ಈಜಾನಃ ಸದೇವೋ ಽನೀಜಾನಸ್, ಆ ಹ್ಯ್ ಅನೀಜಾನೇ ದೇವತಾಃ ಶಂಸನ್ತೇ ಯಥಾ ವಾ ಅನದ್ವಾನ್ ವಿಮುಕ್ತೋ ಽಪಕ್ರಾಮತ್ಯ್ ಏವಮ್ ಈಜಾನಾದ್ ದೇವತಾ ಅಪಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಯದ್ ಆಗ್ನೇಯ ಉದವಸಾನೀಯೋ ಭವತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್, ದೇವತಾ ಏವ ಪುನರ್ ಆಲಭತೇ, ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ಗಾಯತ್ರೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಗಾಯತ್ರಛನ್ದಾಃ ಪಞ್ಚಕಪಾಲಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಾವಾನ್ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ ತಮ್ ಆಲಬ್ಧ ಯತ್ರ ವಾ ಅದೋ ಽಗ್ನೌ ಪುರುಷಂ ಪ್ರಮೀತಮ್ ಆದಧತಿ ತದ್ ಏನಮ್ ಅಭಿ ಸತ್ಯಮ್, ಸರ್ವಾ ಏನಮ್ ಅನ್ಯಾ ದೇವತಾ ಜಹತಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಏನಂ ದೇವತಾನಾಂ ನ ಜಹಾತಿ ||೪,೮।೬||
ಪ್ರ ವಾ ಋಚಾ ಹ ಪ್ರಯಛತಿ ಯಜುಷಾ ಗಮಯತಿ ಗ್ರಹೇಣ ಸ್ತೋತ್ರಾಯ ವಾ ಋಕ್ ಶಸ್ತ್ರಾಯ ಯಜುಃ ಸಂಬದ್ಧೇ ವೈ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಚ ಶಸ್ತ್ರಂ ಚ ಸಂಬದ್ಧೇ ಋಕ್ ಚ ಯಜುಶ್ ಚ, ಉಚ್ಚೈರ್ ಋಚಾ ಕ್ರಿಯತ ಉಚ್ಚೈಃ ಸಾಮ್ನೋಪಾಂಶು ಯಜುಷಾ ತೇ ದೇವಾ ಅಮನ್ಯನ್ತ, ಇದಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿಥಿರಮ್ ಇತಿ ತತ್ ಪುರೋರುಚಮ್ ಉಪಾದಧುರ್ ಅಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ದೇವತಾ ವೈ ಸರ್ವಾ ಆಶಂಸನ್ತೇ ಗ್ರಹೇ ಗೃಹ್ಯಮಾಣೇ ಮಹ್ಯಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಮಹ್ಯಂ ಗೃಹ್ಣಾತೀತಿ ಯತ್ ಪುರೋರುಕ್, ದೇವತಾನಾಂ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ||
ಜೀವಾ ನಾಮ ಸ್ಥ ತಾ ಇಮಂ ಜೀವಯತ ಜೀವಿಕಾ ನಾಮ ಸ್ಥ ತಾ ಇಮಂ ಜೀವಯತ ಸಂಜೀವಾ ನಾಮ ಸ್ಥ ತಾ ಇಮಂ ಸಂಜೀವಯತ ||
ಇತಿ ಯವಾನ್ ಏಕವಿಂಶತಿಂ ದರ್ಭಪಿಞ್ಜೂಲಾನಿ ಚಾವಧಾಯ ಪರಿಬ್ರೂಯಾತ್, ಅಥಾಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ||
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ತ ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ಪಾತಾಮ್, ವ್ಯಾನಂ ತ ಉಪಾಂಶುಸವನಃ ಪಾತು ವಾಚಂ ತ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಃ ಪಾತು ದಕ್ಷಕ್ರತು ತೇ ಮೈತ್ರಾವರುಣಃ ಪಾತು ಶ್ರೋತ್ರಂ ತ ಆಶ್ವಿನಃ ಪಾತು ಚಕ್ಷುಷೀ ತೇ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನೌ ಪಾತಾಮ್ ಆತ್ಮಾನಂ ತ ಆಗ್ರಾಯಣಃ ಪಾತು, ಅಙ್ಗಾನಿ ತ ಉಕ್ಥ್ಯಃ ಪಾತು, ಆಯುಸ್ ತೇ ಧ್ರುವಃ ಪಾತು ಸ್ತನೌ ತ ಋತುಪಾತ್ರೇ ಪಾತಾಮ್, ಮೂರ್ಧಾನಂ ತೇ ದ್ರೋಣಕಲಶಃ ಪಾತು ಕುಕ್ಷೀ ತೇ ಕಲಶೌ ಪಾತಾಮ್, ಪುಷ್ಟಪತೇ ಚಕ್ಷುಷೇ ಚಕ್ಷುಃ ಸ್ಮನೇ ಸ್ಮಾನಂ ವಾಚೇ ವಾಚಂ ಪ್ರಾಣಾಯ ಪ್ರಾಣಂ ಪುನರ್ ದೇಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮೈ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್, ಏತದ್ ಧ ಸ್ಮ ವಾ ಆಹ ವಾಸಿಷ್ಠಃ ಸಾತ್ಯಹವ್ಯಃ ಪಾತ್ರೇಷು ವಾ ಅಹಂ ತದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವೇದ ಯಥಾ ಪುರುಷಃ ಸಕೃದಾಹೃತಿಮ್ ಆಹೃಯತೇ ಸಕೃತ್ ತ್ವ್ ಏವ ಕುರ್ಯಾನ್ ನ ತತಃ ಪುರಸ್, ಯತ್ ಪುನಃ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಮೀಯೇತ ಯದ್ಯ್ ಅಭಿಚರೇದ್ ಏತದ್ ಏವ ಯಜುರ್ ಉದಿತ್ವಾಥಾಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ||
ಪುನರ್ ಇತರಥಾ ||೪,೮।೭||
[ಪುಟ ೪,೧೧೬]
ಪುನರ್ ಅನ್ಯಾನಿ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ ನಾನ್ಯಾನಿ ಯಾನಿ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ ತಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಮೈ ಲೋಕಾಯ ಯಾನಿ ನ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯನ್ತೇ ತಾನ್ಯ್ ಅಮುಷ್ಮೈ ಕ್ಷಯಾಯ, ಅಥೈತದ್ ಉಕ್ಥ್ಯಪಾತ್ರಂ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ, ಆರಣ್ಯಾನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪಶೂನ್ ಪ್ರತಿ, ಆರಣ್ಯಾನ್ ಏವೈತೇನ ಪಶೂನ್ ದಾಧಾರ ಯದ್ ಏತತ್ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಾನ್ ಪಶ್ಯತಃ ಪರೀತ್ಯ ಘ್ನನ್ತಿ, ಅಥೈತದ್ ಋತುಪಾತ್ರಂ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ, ಅಶ್ವಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರತಿ, ಅಶ್ವಮ್ ಏವೈತೇನ ದಾಧಾರ ಯದ್ ಏತತ್ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಸ್ಯಾಶ್ವಸ್ಯೇವಾಧಸ್ತಾಞ್ ಶಫಸ್, ಅಥೈತದ್ ಆದಿತ್ಯಪಾತ್ರಂ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ಗಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರತಿ ಗಾಮ್ ಏವೈತೇನ ದಾಧಾರ ಯದ್ ಭೂಯಿಷ್ಠಾಭಿರ್ ಋಗ್ಭಿರ್ ಭೂಯಿಷ್ಠಃ ಸೋಮೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಗೌರ್ ಹನ್ಯಮಾನಾದ್ಯಮಾನಾ ಪಶೂನಾಂ ಭೂಯಿಷ್ಠಾ, ಅಥೈತಞ್ ಶುಕ್ರಪಾತ್ರಂ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ಪುರುಷಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರತಿ ಪುರುಷಮ್ ಏವೈತೇನ ದಾಧಾರ, ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಶುಕ್ರಸ್, ರಶ್ಮಯ ಋತವಸ್, ಅನ್ತರಮ್ ಋತುಪಾತ್ರಮ್, ಶುಕ್ರಪಾತ್ರಂ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ, ಅನ್ತರೇ ಹ್ಯ್ ಅಮುಷ್ಮಾದ್ ಆದಿತ್ಯಾದ್ ರಶ್ಮಯಸ್, ಅಥೈತದ್ ಉಪಾಂಶುಪಾತ್ರಂ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ, ಅವಿಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರತಿ, ಅವಿಮ್ ಏವೈತೇನ ದಾಧಾರ, ಅಥೈತದ್ ಅನ್ತರ್ಯಾಮಪಾತ್ರಂ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ, ಅಜಾಂ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರತಿ, ಅಜಾಮ್ ಏವೈತೇನ ದಾಧಾರ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ವಾ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ವೇದ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ವಾ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಂ ಯದ್ ದ್ರೋಣಕಲಶಸ್, ಯದ್ ಏಷ ಪುನಃ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಯಂ ಕ್ಷಯೋ ಽಸ್ತಿ ಸಪ್ತ ವೈ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಪುನಃ ಪ್ರಯೋಗಮ್ ಅರ್ಹನ್ತಿ ತಾನಿ ಹಿ ಬನ್ಧುಮನ್ತಿ ಸಪ್ತ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾಗ್ ಯಾವತ್ಯ್ ಏವ ವಾಕ್ ತಾಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಸಪ್ತ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ ಸಪ್ತ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವಸ್ ತಾನ್ ಏವಾವರುನ್ದ್ಧೇ ತ್ರೀಣಿ ವೈ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಬನ್ಧೂನಿ ಪರೋಕ್ಷಬನ್ಧ್ವ್ ಏವಾನ್ಯತ್ ಸರ್ವಮ್, ಗಾಯತ್ರ್ಯ್ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಸ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಶುಕ್ರಸ್, ಜಗತ್ಯ್ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಅಛಿನ್ನಂ ಸ್ರಾವಯಿತವ್ಯಃ ಕಾಮೋ ಹಾಸ್ಯ ಸಮರ್ಧುಕೋ ಭವತಿ, ಅಥೋ ಅಜೀಮೂತವರ್ಷೀ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಭವತಿ ನ ಚಮಸಮ್ ಅಭ್ಯುಪಾಕುರ್ಯಾತ್, ಯಚ್ ಚಮಸಮ್ ಅಭ್ಯುಪಾಕುರ್ಯಾದ್ ಗರ್ಭಮೃತಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಯೇನೈವಾಗ್ರೇ ಸರ್ಪನ್ತಿ ತೇನ ಪುನಃ ಸರ್ಪೇಯುಸ್, ಯದ್ ಅನ್ಯೇನ ಸರ್ಪೇಯುರ್ ಗರ್ಭಾ ವೇಷ್ಟುಕಾಃ ಸ್ಯುಸ್, ಯೂಪೇನ ವಾ ಆಹುತಯಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯನ್ತಿ, ಅಧ್ವರ್ಯುಣಾ ದಕ್ಷಿಣಾಸ್, ಊರ್ಧ್ವೋ ಯೂಪೋ ಮೀಯತ ಊರ್ಧ್ವಸ್ ತಿಷ್ಠನ್ ಪ್ರತಿಗೃಣಾತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ||೪,೮।೮||
ಯೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಬನ್ಧುಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಾಗ್ರಾನ್ ಗ್ರಹಾನ್ ಗೃಹ್ಣೀತ, ಅಗ್ರಂ ಹ್ಯ್ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಸ್, ಯ ಆಮಯಾವೀ ಸ ಮೈತ್ರಾವರುಣಾಗ್ರಾನ್ ಪ್ರಾಣಾಪಾಣೌ ಹಿ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಯಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸೋಮಪೀಥಃ ಸ ಆಶ್ವಿನಾಗ್ರಾನ್ ಪಶ್ಚೇವ ಹ್ಯ್ ಏತೌ ಸೋಮಪೀಥಮ್ ಆಶ್ನುವಾತಾಮ್, ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಃ ಸ ಶುಕ್ರಾಗ್ರಾನ್, ತೇಜೋ ವೈ ಶುಕ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್, ಯೋ ಽಭಿಚರೇತ್ ಸ ಮನ್ಥ್ಯಗ್ರಾನ್ ಆರ್ತಂ ವಾ ಏತತ್ ಪಾತ್ರಂ ಯನ್ ಮನ್ಥಿಪಾತ್ರಮ್, ಯ ಆನುಜಾವರಃ ಸ ಆಗ್ರಾಯಣಾಗ್ರಾನ್ ಅಗ್ರಂ ಹ್ಯ್ ಆಗ್ರಾಯಣಸ್, ಏತಿ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಮುಖಾದ್ ಯ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಾಗ್ರೇಭ್ಯೋ ಗ್ರಹೇಭ್ಯೋ ಽನ್ಯಾಗ್ರಾನ್ ಗ್ರಹಾನ್ ಗೃಹ್ಣೀತೇ ಧಾರಯೇಯುಸ್ ತಂ ಯಂ ಕಾಮಾಯ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಅಥೈನ್ದ್ರವಾಯವಂ ಸಾದಯೇತ್, ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ವಾ ಏತತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ನ ಯಜ್ಞಮುಖಾದ್ ಏತಿ ಯದ್ಯ್ ಆಗ್ರಾಯಣಃ ಸ್ಕನ್ದೇದ್ ಉಪ ವಾ ದಸ್ಯೇದ್ ಇತರೇಭ್ಯೋ ಗ್ರಹೇಭ್ಯೋ ನಿರ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಯಥಾ ಪಿತಾ ಪುತ್ರಾನ್ ಕ್ಷಿತ ಉಪಧಾವತ್ಯ್ ಏವಂ ತತ್ ಯದೀತರೇ ಗ್ರಹಾಃ ಸ್ಕನ್ದೇಯುರ್ ಉಪ ವಾ ದಸ್ಯೇಯುರ್ ಆಗ್ರಾಯಣಾನ್ ನಿರ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್, ಯಥಾ ಪುತ್ರಾಃ ಪಿತರಂ ಕ್ಷಿತ ಉಪಧಾವನ್ತ್ಯ್ ಏವಂ ತತ್ ದ್ರೋಣಕಲಶಾನ್ ನಿರ್ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಏಷ ವಾ ಏತೇಷಾಂ ಯೋನಿಃ ಸ್ವಾದ್ ಏವ ಯೋನೇರ್ ನಿರ್ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅಸ್ಕನ್ನತ್ವಾಯ ಸೋಮಃ ಸ್ಕನ್ತ್ಸ್ಯತಿ ತಮ್ ಇತೋ ಗ್ರಹೀಷ್ಯಾಮೀತಿ ತಸ್ಯ ವಾ ಏಷ ಪರಿಶಯೇ ಯದಾ ವಾ ಏತಮ್ ಅವನಯತಿ, ಅಥೈಷ ಉಭಯತಃಶುಕ್ರೋ ಽಥೋ ಸರ್ವತಃಶುಕ್ರಃ ಪಶುಭಿರ್ ವಾ ಏಷ ವ್ಯೃಧ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಸೋಮಃ ಸ್ಕನ್ದತಿ ವ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಪಶವೋ ವೈ ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್, ಯತ್ ಪೃಷದಾಜ್ಯಂ ಜುಹೋತಿ ಪಶುಭಿರ್ ಏವೈನಂ ಸಮ್ಯಞ್ಚಂ ದಧಾತಿ ಮನೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜುಷತಾಮ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವಿಛಿನ್ನಂ ಯಜ್ಞಂ ಸಮ್ ಇಮಂ ದಧಾತ್ವ್ ಇತಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಏವ ಸಂದಧಾತಿ ||
ವರ್ಧತಾಂ ಭೂತಿರ್ ದಧ್ನಾ ಘೃತೇನ ಮುಞ್ಚತು ಯಜ್ಞಂ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್ ಅಂಹಸಃ || ಸ್ವಾಹಾ ||
ಇತಿ ಜುಹುಯಾತ್, ಇಯಂ ವಾ ಏತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಯದ್ ಆರ್ಛತಿ, ಇಯಂ ಭೂತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನದ್ ಅಧಿ ಮುಞ್ಚತಿ ದ್ರಪ್ಸಶ್ ಚಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅನು ದ್ಯಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಮೃಶತಿ ಹೋತ್ರಾಸ್ವ್ ಏವೈನತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ ಅಪೋ ಽನ್ವತಿಷಿಞ್ಚತಿ, ಆಪೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್, ಯಜ್ಞಂ ವಾ ಏತಸ್ಯ ವಿಮಥ್ನತೇ ಯಸ್ಯ ಪಶುಂ ವಿಮಥ್ನತೇ ವ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಯಜ್ಞಶ್ ಛಿದ್ಯತೇ ಯದ್ ಅವದಾನಂ ನ ವಿನ್ದೇತ್ ತದ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯಾವದ್ಯೇತ್ ಸರ್ವಾ ವಾ ಅನ್ಯಾ ದೇವತಾ ಯಾತಯಾಮ್ನೀಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಏವಾಯಾತಯಾಮಾ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಮ್ ಆಜ್ಯಮ್, ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಹುತಮ್ ಏವಾಸ್ಯ ಭವತಿ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ಯೇ ಪಶುಂ ವ್ಯಮಥಿಷತ ತ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛೇಯುರ್ ಇತಿ ಕುವಿದ್ ಅಙ್ಗ ಯವಮನ್ತೋ ಯವಂ ಚಿದ್ ಇತಿ ನಮೌಕ್ತಿಮತ್ಯ ಋಚಾಗ್ನೀಧ್ರೇ ಜುಹುಯಾತ್, ನಮೌಕ್ತೀರ್ ಏವೈಷಾಂ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ತಾಜಗ್ ಆರ್ತಿಮ್ ಆರ್ಛನ್ತಿ, ಅಥೈಷಾಷ್ಟಾಪದೀ ಯದ್ ಗರ್ಭಸ್ಯಾವದ್ಯೇದ್ ಅವದಾನಾನ್ಯ್ ಅತಿರೇಚಯೇತ್, ಯನ್ ನಾವದ್ಯೇತ್ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ನಾವದ್ಯೇತ್, ರಸೇನ ಜುಹೋತಿ, ಅವ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ದ್ಯತಿ ನಾವದಾನಾನ್ಯ್ ಅತಿರೇಚಯತಿ ||೪,೮।೯||
ಯಥಾ ವೈ ಶಾಲೈವಂ ಸಂವತ್ಸರಸ್ ತಸ್ಯ ಯಥಾ ಪಕ್ಷಸೀ ಏವಂ ಪಕ್ಷಸೀ ಯಥಾ ಮಧ್ಯಮೋ ವಂಶ ಏವಂ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಮ್, ಯಥಾ ವಾ ಇದಂ ಶಾಲಾಯಾಃ ಪಕ್ಷಸೀ ಮಧ್ಯಮಂ ವಂಶಮ್ ಅಭಿಸಮಾಗಛನ್ತ್ಯ್ ಏವಂ ವಾ ಏತತ್ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಕ್ಷಸೀ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಮ್ ಅಭಿಸಂತನೋತಿ ಯಥಾ ಮಧ್ಯಮೋ ವಂಶ ಏವಂ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಮ್, ಯದ್ ಏಷ ಶಿಥಿರಃ ಸ್ಯಾದ್ ಅವಶೀರ್ಯೇತ ಯದ್ ಏತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಹನ್ಯ್ ಏತೇ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ, ಅಹ್ನೋ ದ್ರಢಿಮ್ನೇ ಽಶಿಥಿರತ್ವಾಯ ಶುಕ್ರಾಗ್ರಾ ಏತದ್ ಅಹರ್ ಗ್ರಹಾ ಭವನ್ತಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ ವೈ ಶುಕ್ರಸ್, ತ್ರೈಷ್ಟುಭಮ್ ಏತದ್ ಅಹಃ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಬ್ಧ್ಯೈ ಸಯತ್ತ್ವಾಯ ಸೌರ್ಯೋ ಗ್ರಹೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ಸೌರ್ಯಃ ಪಶುರ್ ಆಲಭ್ಯತೇ, ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯ ಏತದ್ ಅಹಸ್ ತಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ಋಧ್ನೋತಿ ಷಡ್ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಪಶುಃ ಸಪ್ತಮ ಆಲಭ್ಯತೇ ಸಪ್ತ ವೈ ಶೀರ್ಷನ್ ಪ್ರಾಣಾಸ್, ಅಸಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಶಿರಃ ಶೀರ್ಷನ್ ವಾ ಏತತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ದಧಾತಿ, ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಮ್ ಅಹನ್, ಸ ಇಮಂ ಲೋಕಮ್ ಅಭ್ಯಜಯತ್, ಅಮುಂ ತು ಲೋಕಂ ನಾಭ್ಯಜಯತ್ ತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಭೂತ್ವಾಭ್ಯಜಯತ್, ಯದ್ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣೋ ಗ್ರಹೋ ಗೃಹ್ಯತೇ, ಅಮುಷ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಭಿಜಿತ್ಯೈ ಯನ್ತಿ ವಾ ಏತೇ ಽಸ್ಮಾಲ್ ಲೋಕಾದ್ ಯೇ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣಂ ಗ್ರಹಂ ಗೃಹ್ಣತೇ ಪರಾಞ್ಚೋ ಹಿ ಯನ್ತಿ, ಈಶ್ವರಾಃ ಪ್ರಮೇತೋಃ ಶ್ವೋ ಭೂತ ಆದಿತ್ಯಂ ಗೃಹ್ಣೀರನ್, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿರ್ ಇಯಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಅವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತಯೋರ್ ಅನ್ಯಮನ್ಯಮ್ ಆ ಪರಾರ್ಧಾತ್ ಪಕ್ಷಸೋ ಗೃಹ್ಣೀರನ್ ವಿಶ್ವಮ್ ಅನ್ಯೇನ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವಾಣಾ ಯನ್ತಿ, ಇಯಂ ವಾ ಅದಿತಿಸ್, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಅನ್ಯೇನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತಾ ಉಭೌ ಸಹಾರ್ಕೇ ಗೃಹ್ಣೀರನ್ನ್ ಅನ್ತಂ ಗತ್ವಾ, ಅನ್ತಮ್ ಏವ ಗತ್ವೋಭಯೋರ್ ಲೋಕಯೋಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ, ಆದಿತ್ಯೇನಾಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣೇನಾಮುಷ್ಮಿನ್ ||೪,೮।೧೦||
ಯುಞ್ಜತೇ ಮನ ಉತ ಯುಞ್ಜತೇ ಧಿಯೋ ವಿಪ್ರಾ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಬೃಹತೋ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ |
ವಿ ಹೋತ್ರಾ ದಧೇ ವಯುನಾವಿದ್ ಏಕಾ ಇನ್ ಮಹೀ ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಪರಿಷ್ಟುತಿಃ ||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದೇ ||
ಅಭ್ರಿರ್ ಅಸಿ ನಾರಿರ್ ಅಸಿ ||
ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ದೇವಯನ್ತಸ್ ತ್ವೇಮಹೇ |
ಉಪ ಪ್ರಯನ್ತು ಮರುತಃ ಸುದಾನವಾ ಇನ್ದ್ರ ಪ್ರಾಶೂರ್ ಭವಾ ಸಚಾ ||
ಪ್ರೈತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಃ ಪ್ರ ದೇವ್ಯ್ ಏತು ಸೂನೃತಾ |
ಅಛಾ ವೀರಂ ನರ್ಯಂ ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಸಂ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಂ ನಯನ್ತು ನಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೨೧]
ದೇವೀ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅನು ಮೇ ಽಮಂಸಾಥಾಮ್ ಋಧ್ಯಾಸಮ್ ಅದ್ಯ ಮಖಸ್ಯ ಶಿರಃ ||
ಮಖಾಯ ತ್ವಾ ||
ಮಖಸ್ಯ ತ್ವಾ ಶೀರ್ಷ್ಣೇ ದೇವೀರ್ ವಮ್ರೀರ್ ಅಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಜಾ ಋತಾವರೀಸ್, ಋಧ್ಯಾಸಮ್ ಅದ್ಯ ಮಖಸ್ಯ ಶಿರಃ ||
ಮಖಾಯ ತ್ವಾ ||
ಮಖಸ್ಯ ತ್ವಾ ಶೀರ್ಷ್ಣೇ ||
ಇಯತ್ಯ್ ಅಗ್ರ ಆಸೀತ್, ಅತೋ ದೇವೀ, ಋಧ್ಯಾಸಮ್ ಅದ್ಯ ಮಖಸ್ಯ ಶಿರಃ ||
ಮಖಾಯ ತ್ವಾ ||
ಮಖಸ್ಯ ತ್ವಾ ಶೀರ್ಷ್ಣೇ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯೌಜೋ ಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತೇ ರೇತಃ ||
ಋಧ್ಯಾಸಮ್ ಅದ್ಯ ಮಖಸ್ಯ ಶಿರಃ ||
ಮಖಾಯ ತ್ವಾ ||
ಮಖಸ್ಯ ತ್ವಾ ಶೀರ್ಷ್ಣೇ ||
ಮಧು ತ್ವಾ ಮಧುಲಾ ಕೃಣೋತು ||
ಮಖಸ್ಯ ಶಿರೋ ಽಸಿ ||
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪದೇ ಸ್ಥಃ ||
ಗಾಯತ್ರೋ ಽಸಿ ||
ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ ಽಸಿ ||
ಜಾಗತೋ ಽಸಿ ||
ಮಖಸ್ಯ ರಾಸ್ನಾಸಿ ||
ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಸಾ ಆಶ್ರಯಸ್ವ ||
ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ನಿಷ್ಪದ್ ಅಸಿ ವೃಷ್ಣಸ್ ತ್ವಾಶ್ವಸ್ಯ ನಿಷ್ಪದಾ ಧೂಪಯಾಮಸಿ ||
ವರುಣಸ್ ತ್ವಾ ಧೃತವ್ರತೋ ಧೂಪಯತು ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಧ್ರುವೇಣ ಧರ್ಮಣಾ ||
ಅದಿತಿಷ್ ಟ್ವಾ ದೇವೀ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್ ಖನತ್ವ್ ಅವಟ ದೇವಾನಾಂ ತ್ವಾ ಪತ್ನೀರ್ ದೇವೀರ್ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯವತೀಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಧಸ್ಥೇ ಅಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ದಧತು ಮಹಾವೀರಾನ್ ||
ಅರ್ಚಿಷೇ ತ್ವಾ ಶೋಚಿಷೇ ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷೇ ತ್ವಾ ಹರಸೇ ತ್ವಾ |
ಅಭೀಮಾನ್ ಮಹಿನಾ ದಿವೋ ಮಿತ್ರೋ ಬಭೂವ ಸಪ್ರಥಾಃ ||
ಉತ ಶ್ರವಸ ಆ ಪೃಥಿವೀಮ್ ||
ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಚರ್ಷಣೀಧೃತಃ ಶ್ರವೋ ದೇವಸ್ಯ ಸಾನಸಿ |
ದ್ಯುಮ್ನಂ ಚಿತ್ರಶ್ರವಸ್ತಮಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೧೨೨]
ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತೋದ್ವಪತು ಸುಪಾಣಿಃ ಸ್ವಙ್ಗುರಿಃ |
ಸುಬಾಹುರ್ ಉತ ಶಕ್ತ್ಯಾ ||
ಋಜವೇ ತ್ವಾ ಸಾಧವೇ ತ್ವಾ ಸುಕ್ಷಿತ್ಯೈ ತ್ವಾ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಂ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಪರ್ಯೂಹಾಮಿ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಾಣಂ ವಿಶಾ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ಪರ್ಯೂಹಾಮಿ ||
ಇದಮ್ ಅಹಮ್ ಅಮುಮ್ ಆಮುಷ್ಯಾಯಣಂ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ ಪರ್ಯೂಹಾಮಿ ||
ಛೃಣತ್ತು ತ್ವಾ ವಾಕ್ ಛೃಣತ್ತು ತ್ವೋರ್ಕ್ ಛೃಣತ್ತು ತ್ವಾ ಹವಿಃ ||
ದೇವಪುರಶ್ ಚರಸ ಋಧ್ಯಾಸಂ ತ್ವಾ ||೪,೯।೧||
ನಮೋ ವಾಚೇ ನಮೋ ವಾಚಸ್ಪತಯೇ ಯಾ ಚೋದಿತಾ ಯಾ ಚ ನೋದಿತಾ ತಸ್ಯೈ ವಾಚೇ ನಮಸ್, ನಮಾ ಋಷಿಭ್ಯೋ ಮನ್ತ್ರಕೃದ್ಭ್ಯೋ ಮನ್ತ್ರವಿದ್ಭ್ಯೋ ಮನ್ತ್ರಪತಿಭ್ಯಸ್, ಮಾ ಮಾಮ್ ಋಷಯೋ ಮನ್ತ್ರಕೃತೋ ಮನ್ತ್ರವಿದಃ ಪ್ರಾದುಸ್, ದೈವೀಂ ವಾಚಮ್ ಉದ್ಯಾಸಂ ಜುಷ್ಟಾಂ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಧಾವರೀಂ ಪಿತೃಭ್ಯೋ ಽನುಮತಾನ್ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯಸ್ ತನ್ ಮಾ ದೇವಾ ಅವನ್ತು ಶೋಭಾಯಿ ಪಿತರೋ ಽನುಮದನ್ತು ||
ಗಾಯತ್ರೀಂ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಜಗತೀಂ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಪದ್ಯೇ, ಅನುಷ್ಟುಭಂ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಪಙ್ಕ್ತಿಂ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಛನ್ದಃ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ||
ತಾನಿ ನೋ ಽವನ್ತು ತಾನಿ ನಃ ಪಾಲಯನ್ತು ತಾನಿ ಸಾ ಋಛತು ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಃ ||
ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇಣ ಪ್ರಚರಿಷ್ಯಾಮಸ್, ಹೋತರ್ ಘರ್ಮಮ್ ಅಭಿಷ್ಟುಹಿ, ಅಗ್ನೀದ್ ರಜನರೋಹಿಣೌ ಪುರೋಡಾಶಾವ್ ಅಧಿಶ್ರಯ ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾತರ್ ವಿಹರ ಪ್ರಸ್ತೋತಃ ಸಾಮಾನಿ ಗಾಯ ||
ಯಜುರ್ ಯುಕ್ತಂ ಸಾಮಭಿರ್ ಋಕ್ತಖಂತಾ ವಿಶ್ವಾಭಿರ್ ಧೀಭಿಃ ಸಂಭೃತಂ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಃ |
ಪ್ರತತಂ ಪಾರಯಿಷ್ಣುಂ ಸ್ತುಭೋ ವಹನ್ತು ಸುಮನಸ್ಯಮಾನಾಃ ||
ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಪ್ರಸೂತಾ ||
ಓಮ್ ಇನ್ದ್ರವನ್ತಃ ಪ್ರಚರತ ||೪,೯।೨||
ಯಮಾಯ ತ್ವಾ ||
ಮಖಾಯ ತ್ವಾ ||
ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಹರಸೇ ತ್ವಾ ||
ದೇವಸ್ ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಮಧ್ವಾನಕ್ತು ||
ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಂಪೃಚಸ್ ಪಾಹಿ ||
ಅರ್ಚಿಷೇ ತ್ವಾ ಶೋಚಿಷೇ ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷೇ ತ್ವಾ ತಪಸೇ ತ್ವಾ ||
ಅರ್ಚಿರ್ ಅಸಿ ಶೋಚಿರ್ ಅಸಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಸಿ ತಪೋ ಽಸಿ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ತಪಸ್ ತಪಃ ||
ಸಂಸೀದಸ್ವ ಮಹಂ ಅಸಿ ಶೋಚಸ್ವ ದೇವವೀತಮಃ |
ವಿ ಧೂಮಮ್ ಅಗ್ನೇ ಅರುಷಂ ಮೇಧ್ಯ ಸೃಜ ಪ್ರಶಸ್ತ ದರ್ಶತಮ್ ||
ಅಞ್ಜನ್ತಿ ಯಂ ಪ್ರಥಯನ್ತೋ ನ ವಿಪ್ರಾ ವಪಾವನ್ತೋ ನಾಗ್ನಿನಾ ತಪನ್ತಃ |
ಪಿತುರ್ ನ ಪುತ್ರ ಉಪಸಿ ಪ್ರೇಷ್ಠಾ ಆ ಘರ್ಮೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಮೃತೋ ನ ಸಾದಿ ||
[ಪುಟ ೪,೧೨೪]
ಅನಾಧೃಷ್ಟಾಸಿ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಆಧಿಪತ್ಯಾ ಆಯುರ್ ಮೇ ದಾಃ ಪುತ್ರವತೀ ದಕ್ಷಿಣತ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯಾಧಿಪತ್ಯೇ ಪ್ರಜಾಂ ಮೇ ದಾಃ ||
ಸುಷದಾ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸವಿತುರ್ ಆಧಿಪತ್ಯೇ ಚಕ್ಷುರ್ ಮೇ ದಾಃ ||
ಆಶ್ರುತಿರ್ ಉತ್ತರತೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋರ್ ಆಧಿಪತ್ಯೇ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮೇ ದಾಃ ||
ವಿಧೃತಿರ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ ಆಧಿಪತ್ಯೇ ವಾಚಂ ಮೇ ದಾಃ ||
ಬ್ರಹ್ಮ ಮೇ ದಾಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಮೇ ದಾಃ ಪಯೋ ಮೇ ದಾಃ ||
ಮನೋರ್ ಅಶ್ವಾಸಿ ಭೂರಿಪುತ್ರಾ ಸೂಪಸದನಾ ವಿಶ್ವಾಭ್ಯೋ ಮಾ ದಂಷ್ಟ್ರಾಭ್ಯಸ್ ಪಾಹಿ ||೪,೯।೩||
ಚಿದ್ ಅಸಿ ||
ಸ್ವಾಹಾ ಮರುದ್ಭ್ಯಃ ಪರಿಶ್ರಯಸ್ವ ||
ಮಾಸಿ ||
ಪ್ರಮಾಸಿ ||
ಪ್ರತಿಮಾಸಿ ||
ವಿಮಾಸಿ ||
ಸಂಮಾಸಿ ||
ಉನ್ಮಾಸಿ ||
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯಾನ್ತರ್ಧಿರ್ ಅಸಿ ||
ದಿವಃ ಸಂಪೃಚಸ್ ಪಾಹಿ ||
ಅರ್ಹನ್ ಬಿಭರ್ಷಿ ಸಾಯಕಾನಿ ಧನ್ವಾ |
ಅರ್ಹನ್ ನಿಷ್ಕಂ ಯಜತಂ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್ |
ಅರ್ಹನ್ನ್ ಇದಂ ದಯಸೇ ವಿಶ್ವಮ್ ಆ ಧನ್ವಾ |
ಓಜೀಯೋ ರುದ್ರಸ್ ತದ್ ಅಸ್ತಿ ||
[ಪುಟ ೪,೧೨೫]
ಗಾಯತ್ರೋ ಽಸಿ ||
ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ ಽಸಿ ||
ಜಾಗತಮ್ ಅಸಿ ||
ಮಧು | ಮಧು | ಮಧು ||
ರುಚಿತೋ ಘರ್ಮಃ ||೪,೯।೪||
ದಶ ಪ್ರಾಚೀರ್ ದಶ ಭಾಸಿ ದಕ್ಷಿಣಾಸ್, ದಶ ಪ್ರತೀಚೀರ್ ದಶ ಭಾಸ್ಯ್ ಉದೀಚೀಸ್, ದಶೋರ್ಧ್ವಾ ಭಾಸಿ ಸುಮನಸ್ಯಮಾನಃ ||
ಸಾ ನಃ ಪ್ರಜಾಂ ಪಶೂನ್ ಪಾಹ್ಯ್ ಅರಣೀಯಮಾನಃ ||
ಅಗ್ನಿಷ್ ಟ್ವಾ ವಸುಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ರೋಚಯತು ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯ ||
ಪಿತರಸ್ ತ್ವಾ ಯಮರಾಜಾನಃ ಪಿತೃಭಿರ್ ದಕ್ಷಿಣತೋ ರೋಚಯನ್ತು ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯ ||
ಸವಿತಾ ತ್ವಾದಿತ್ಯೈಃ ಪಶ್ಚಾದ್ ರೋಚಯತು ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯ ||
ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ತ್ವೋತ್ತರತೋ ಮರುದ್ಭೀ ರೋಚಯೇತಾಮ್, ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯ ||
ಬೃಹಸ್ಪತಿಷ್ ಟ್ವಾ ವಿಶ್ವೈರ್ ದೇವೈರ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ ರೋಚಯತು ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯ ||
ದೇವ ಘರ್ಮ ರುಚಿತಸ್ ತ್ವಂ ದೇವೇಷ್ವ್ ಆ ಸುರುಚಿತಂ ಮಾಂ ದೇವಮನುಷ್ಯೇಷು ಕುರು ರುಚಂ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ರುಚಿರ್ ಅಸಿ ರುಚೋ ಽಸಿ ಸ ಯಥಾ ತ್ವಂ ರುಚ್ಯಾ ರೋಚಸ ಏವಮ್ ಅಹಂ ರುಚ್ಯಾ ರೋಚಿಷೀಯ ತವೇವ ಮೇ ರೋಚಮಾನಸ್ಯ ರೋಚೋ ಭೂಯಾಸುಸ್, ಧ್ರಾಜಿರ್ ಅಸಿ ಧ್ರಾಜೋ ಽಸಿ ಸ ಯಥಾ ತ್ವಂ ಧ್ರಾಜ್ಯಾ ಧ್ರಾಜಸ ಏವಮ್ ಅಹಂ ಧ್ರಾಜ್ಯಾ ಧ್ರಾಜಿಷೀಯ ತವೇವ ಮೇ ಧ್ರಾಜಮಾನಸ್ಯ ಧ್ರಾಜೋ ಭೂಯಾಸುಸ್, ಭ್ರಾಜಿರ್ ಅಸಿ ಭ್ರಾಜೋ ಽಸಿ ಸ ಯಥಾ ತ್ವಂ ಭ್ರಾಜ್ಯಾ ಭ್ರಾಜಸ ಏವಮ್ ಅಹಂ ಭ್ರಾಜ್ಯಾ ಭ್ರಾಜಿಷೀಯ ತವೇವ ಮೇ ಭ್ರಾಜಮಾನಸ್ಯ ಭ್ರಾಜೋ ಭೂಯಾಸುಃ ||೪,೯।೫||
ಅಪಶ್ಯಂ ಗೋಪಾಮ್ ಅನಿಪದ್ಯಮಾನಮ್ ಆ ಚ ಪರಾ ಚ ಪಥಿಭಿಶ್ ಚರನ್ತಮ್ |
ಸ ಸಧ್ರೀಚೀಃ ಸ ವಿಷೂಚೀರ್ ವಸಾನಾ ಆವರೀವರ್ತಿ ಭುವನೇಷ್ವ್ ಅನ್ತಃ ||
ಗರ್ಭೋ ದೇವಾನಾಂ ಜನಿತಾ ಮತೀನಾಂ ಮತಿಃ ಕವೀನಾಂ ಪತಿಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಧರ್ತಾ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ||
ಸಂ ದೇವೋ ದೇವೇನ ಸವಿತ್ರಾ ಯಜತ್ರ ಸಂ ಸೂರ್ಯೇಣ ರೋಚತೇ ||
ಹೃದೇ ತ್ವಾ ಮನಸೇ ತ್ವಾ ದಿವೇ ತ್ವಾ ಸೂರ್ಯಾಯ ತ್ವಾ ||
ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಇಮಮ್ ಅಧ್ವರಂ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಹೋತ್ರಾ ಯಛ ||
ಧರ್ತಾ ದಿವೋ ರಜಸೋ ವಿಭಾತಿ ಧರ್ತಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಧರ್ತೋರೋರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ಧರ್ತಾ ||
ದೇವೋ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಮರ್ತ್ಯಸ್ ತಪೋಜಾ ಅಪ್ಸು ಪ್ರಾವೀಃ ||
ವಿಶ್ವಾಸಾಂ ಭುವಾಂ ಪತೇ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಪತೇ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಮನಸಸ್ಪತೇ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ವಚಸಸ್ಪತೇ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ||
ದೇವಶ್ರುತ್ ತ್ವಂ ದೇವ ಘರ್ಮ ದೇವಾನ್ ಪಾಹಿ ತಪೋಜಾನ್ ||
ವಾಜಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ನಿಧೇಹಿ ದೇವಾಯುವಮ್ ||
ಮಧು ಮಾಧ್ವೀಭ್ಯಾಮ್, ಮಧು ಮಾಧೂಚೀಭ್ಯಾಮ್, ಮಧುಮಾನ್ ದೇವವೀತಯೇ ||
ಸಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಗ್ನಿನಾಗತ ಸಂ ದೇವೋ ದೇವೇನ ಸವಿತ್ರಾ ಯಜತ್ರ ಸಂ ಸೂರ್ಯೇಣಾರೋಚಿಷ್ಟ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಸಮ್ ಅಗ್ನಿಸ್ ತಪಸಾಗತ ಸಂ ದೇವೋ ದೇವೇನ ಸವಿತ್ರಾ ಯಜತ್ರ ಸಂ ಸೂರ್ಯೇಣಾಯುಕ್ತ, ಆಯುರ್ದಾಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಘರ್ಮ ವರ್ಚೋದಾ ಅಸಿ ಪಿತಾಸಿ ಪಿತಾ ನೋ ಬೋಧಿಷೀಮಹಿ ತ್ವಾ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ತ್ವಷ್ಟ್ರಿಮನ್ತಸ್ ತ್ವಾ ಸಪೇಮ ||೪,೯।೬||
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇ ಽಶ್ವಿನೋರ್ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಆದದೇ ||
ಅದಿತ್ಯಾ ರಾಸ್ನಾಸಿ ||
ಇಡಾ ಏಹಿ, ಅದಿತಾ ಏಹಿ, ಅಸಾವ್ ಏಹಿ ಸರಸ್ವತ್ಯ್ ಏಹಿ, ಅಸಾವ್ ಏಹಿ ||
ಯಸ್ ತೇ ಸ್ತನಃ ಶಶಯೋ ಯೋ ಮಯೋಭೂರ್ ಯೇನ ವಿಶ್ವಾ ಪುಷ್ಯಸಿ ವಾರ್ಯಾಣಿ ||
ಅದಿತ್ಯಾ ಉಷ್ಣೀಷಮ್ ಅಸಿ ||
ಪೂಷಾ ತ್ವೋಪಾವಸೀದತು ||
ವಾಯುರ್ ಅಸಿ, ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಧಾಪಯ ||
ಘರ್ಮಾಯ ಶಂಕ್ಷ್ವ ||
ಬೃಹಸ್ಪತಿಷ್ ಟ್ವೋಪಸೀದತು ||
ದಾನವಃ ಸ್ಥ ||
ಪ್ರೇರವಃ ಸ್ಥ ||
ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಪಿನ್ವಸ್ವ ||
ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಪಿನ್ವಸ್ವ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪಿನ್ವಸ್ವ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪಿನ್ವಸ್ವ ||
ಉಪ ಮೇಹಿ ಸಹೋರ್ಜೋ ಭಾಗೇನ ||
ಮಧುಹವಿರ್ ಅಸಿ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಯೇ ಸಿತಾ ವೃಷ್ಟಿಸನಯೇ ಸಂಜುಹೋಮಿ ಸ್ವಾಹಾ ||
[ಪುಟ ೪,೧೨೮]
ಇನ್ದ್ರಾಶ್ವಿನಾ ಮಧುನಃ ಸಾರಘಸ್ಯ ಘರ್ಮಂ ಪಾತ ವಸವೋ ಯಜತ್ರಾ ವೇಟ್ ||
ಗಾಯತ್ರಮ್ ಅಸಿ ||
ತ್ರೈಷ್ಟುಭಮ್ ಅಸಿ ||
ಜಾಗತಾಸಿ ||
ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾಮಿ ||
ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇಣೋಪಯಛಾಮಿ ||
ದಿವಿಸ್ಪೃಙ್ ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಪೃಙ್ ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ಪೃಥಿವೀಸ್ಪೃಙ್ ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ತೇಜೋ ಽಸಿ ತೇಜೋ ಽನುಪ್ರೇಹಿ ||೪,೯।೭||
ಸಲಿಲಾಯ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅರ್ಣವಾಯ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಿನ್ಧವೇ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಸಮುದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಶಿಮಿದ್ವತೇ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಕುಮುದ್ವತೇ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅವಸ್ಯವೇ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ದುವಸ್ಯವೇ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅನಾಧೃಷ್ಯಾಯ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಪ್ರತಿಧೃಷ್ಯಾಯ ತ್ವಾ ವಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ವಸುಮತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಾಯ ತ್ವಾ ರುದ್ರವತೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಇನ್ದ್ರಾಯ ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಮಾಯ ತ್ವಾ ಪಿತೃಮತೇ ಽಙ್ಗಿರಸ್ವತೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಸವಿತ್ರೇ ತ್ವರ್ಭೂಮತೇ ವಿಭೂಮತೇ ವಾಜವತೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿವತೇ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯಾವತೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಅಹಃ ಕೇತುನಾ ಜುಷತಾಮ್, ಸ್ವರ್ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜುಷತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||
ರಾತ್ರಿಃ ಕೇತುನಾ ಜುಷತಾಮ್, ಸ್ವರ್ಜ್ಯೋತಿರ್ ಜುಷತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||೪,೯।೮||
[ಪುಟ ೪,೧೨೯]
ದಿವಿ ಧಾ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ದಿವಿ ಧಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ಘರ್ಮಾಯ ಸವತಿ ಘರ್ಮಪಿತ್ವೇ ||
ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ ದಕ್ಷಿಣಸದ್ ವಿಶ್ವಾನ್ ದೇವಾನ್ ಅಯಾಡ್ ಇಹ ||
ಓಂ ಶ್ರಾವಯ ||
ಅಸ್ತು ಶ್ರೌಷಟ್ ||
ಘರ್ಮಸ್ಯ ಯಜ ||
ಅಶ್ವಿನಾ ಘರ್ಮಂ ಪಿಬತಂ ಹಾರ್ದ್ರಾನುಮ್ ಅನು ಮಾಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅನು ಮೇ ಽಮಂಸಾತಾಮ್ ಇಹೈವ ರಾತಯಃ ಸನ್ತಿ ಸಂ ಯಜುರ್ಭಿಃ ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರಾಯ ವಟ್ ||
ಸ್ವಾಹಾಕೃತಸ್ಯ ಘರ್ಮಸ್ಯ ಮಧೋಃ ಪಿಬತಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಘರ್ಮಮ್ ಅಪಾತಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ವಹದ್ ದಿವ್ಯಾಭಿರ್ ಊತಿಭಿಃ ಸ್ವಂ ಪೇದ್ರವಂ ಯಥಾ ವೇಟ್ ||
ಇಷೇ ಪಿಪೀಹಿ ||
ಊರ್ಜೇ ಪಿಪೀಹಿ ||
ಅಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪಿಪೀಹಿ ||
ಅಸ್ಮೈ ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಪಿಪೀಹಿ ||
ಇಷ ಊರ್ಜೇ ಪಿಪೀಹಿ ||
ಸುಭೂತಾಯ ಪಿಪೀಹಿ ||
ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಾಯ ಪಿಪೀಹಿ ||
ಅಸ್ಯೈ ವಿಶೇ ಮಹ್ಯಂ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಪಿಪೀಹಿ ||
ಘರ್ಮೋ ಽಸಿ ಘರ್ಮಮ್ ಏಮಿ, ಅಸ್ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಧಾರಯ ||
ಕ್ಷತ್ರಂ ಧಾರಯ ||
ವಿಶಂ ಧಾರಯ ||
ಪೂಷ್ಣೇ ಶರಸಿ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಗ್ರಾವಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಪ್ರತಿರವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ಪಿತೃಭ್ಯೋ ಘರ್ಮಪೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
[ಪುಟ ೪,೧೩೦]
ರುದ್ರಾಯ ರುದ್ರಹೋತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಹುತಂ ಹವಿರ್ ಮಧುಹವಿರ್ ಅಸಿ, ಇನ್ದ್ರತಮೇ ಽಗ್ನೌ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಅಶ್ಯಾಮ ತೇ ದೇವ ಘರ್ಮ ಋಭೂಮತೋ ವಿಭೂಮತೋ ವಾಜವತೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿವತೋ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯಾವತಃ ಪಿತೃಮತೋ ಽಙ್ಗಿರಸ್ವತಸ್, ಉಶೀಮಹಿ ತ್ವಾ ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ಸಂಸಾದ್ಯಮಾನಾಯಾನುಬ್ರೂಹಿ ||
ಅಹ್ನೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ರಾತ್ರ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ ||೪,೯।೯||
ಪಶೂನಾಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಸಿ ವಿಭೃತಂ ದೇವತ್ರಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಭಾ ಅಸಿ ||
ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್ ಅಪಾಮ್ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸಸ್, ವಾಜಿನಂ ತ್ವಾ ವಾಜಿನ್ಯ್ ಅವನಯಾಮಿ, ಊರ್ಧ್ವಂ ಮನಃ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಮ್ ||
ಪಯೋ ಽಸಿ ಪಯಸ್ವೀ ಭೂಯಾಸಮ್ ||
ಘರ್ಮ ಯಾ ತೇ ದಿವಿ ಶುಗ್ ಯಾ ದಿವಿ ಯಾ ಬೃಹತಿ ಯಾ ಸ್ತನಯಿತ್ನೌ ಯಾ ಜಾಗತೇ ಛನ್ದಸೀಯಂ ತೇ ತಾಮ್ ಅವಯಜೇ ತಸ್ಯೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಘರ್ಮ ಯಾ ತೇ ಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಶುಗ್ ಯಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯಾ ವಾತೇ ಯಾ ವಾಮದೇವ್ಯೇ ಯಾ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇ ಛನ್ದಸೀಯಂ ತೇ ತಾಮ್ ಅವಯಜೇ ತಸ್ಯೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಘರ್ಮ ಯಾ ತೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಶುಗ್ ಯಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯಾಗ್ನೌ ಯಾ ರಥನ್ತರೇ ಯಾ ಗಾಯತ್ರೇ ಛನ್ದಸೀಯಂ ತೇ ತಾಮ್ ಅವಯಜೇ ತಸ್ಯೈ ತೇ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಪ್ರಸ್ತೋತಃ ಸಾಮ ಗಾಯ ||
ಅನ್ವ್ ಅದ್ಯ ನ ಇತ್ಯ್ ಏಷಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ ತ್ವಾ ಪರಸ್ಪಾಯ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ತನ್ವಸ್ ಪಾಹಿ ||
ವಿಶಸ್ ತ್ವಾ ಧರ್ಮಣಾ ವಯಮ್ ಅನು ಪರಿಕ್ರಾಮಾಮ ಸುವಿತಾಯ ನವ್ಯಸೇ ||
[ಪುಟ ೪,೧೩೧]
ಪ್ರಸ್ತೋತಃ ಸಾಮ ಗಾಯ ||
ಅನ್ವ್ ಅದ್ಯ ನ ಇತ್ಯ್ ಏಷಾ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ತ್ವಾ ಪರಸ್ಪಾಯ ಚಕ್ಷುಷಸ್ ತನ್ವಸ್ ಪಾಹಿ ||
ಶ್ರೋತ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಧರ್ಮಣಾ ವಯಮ್ ಅನು ಪರಿಕ್ರಾಮಾಮ ಸುವಿತಾಯ ನವ್ಯಸೇ ||
ಪ್ರಸ್ತೋತಃ ಸಾಮ ಗಾಯ ||
ಅನ್ವ್ ಅದ್ಯ ನ ಇತ್ಯ್ ಏಷಾ ದಿವಸ್ ತ್ವಾ ಪರಸ್ಪಾಯ || ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯ ತನ್ವಸ್ ಪಾಹಿ ||
ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಧರ್ಮಣಾ ವಯಮ್ ಅನು ಪರಿಕ್ರಾಮಾಮ ಸುವಿತಾಯ ನವ್ಯಸೇ ಚತುಃಸ್ರಕ್ತಿರ್ ಋತಸ್ಯ ನಾಭಿಃ ಸದೋ ಘರ್ಮೋ ವಿಶ್ವಾಯುಃ ಶರ್ಮ ಸಪ್ರಥಾಃ ||
ಅಪ ದ್ವೇಷೋ ಅಪ ಹ್ವರೋ ಅನ್ಯವ್ರತಸ್ಯ ಸಶ್ಚಿಮ ವಲ್ಗುರ್ ಅಸಿ ಶಂಯೋರ್ಧಾಯಾಃ ||
ಶಿಶುರ್ ಜನಧಾಯಾಃ ||
ಶಂ ಚ ವಕ್ಷಿ ||
ಪರಿ ಚ ವಕ್ಷಿ ||
ಘರ್ಮೈತತ್ ತೇ ಽನ್ನಮ್ ಏತತ್ ಪುರೀಷಮ್ ||
ತೇನ ವರ್ಧಸ್ವ ಚಾಪ್ಯಾಯಸ್ವ ವರ್ಧಿಷೀಮಹಿ ಚ ವಯಮಾ ಚ ಪ್ಯಾಯಿಷೀಮಹಿ ಚ ವ್ಯ್ ಅಸೌ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಃ ||೪,೯।೧೦||
ರನ್ತಿರ್ ನಾಮಾಸಿ ದಿವ್ಯೋ ಗನ್ಧರ್ವಸ್ ತಸ್ಯ ತೇ ಪದ್ವದ್ ಧವಿರ್ಧಾನಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷಸ್, ರುದ್ರೋ ಅಧಿಪತಿಸ್, ವಿಶ್ವಾವಸುಂ ಸೋಮ ಗನ್ಧರ್ವಮ್ ಆಪೋ ದದೃಶುಷೀಸ್ ತದ್ ಋತೇನಾನ್ವವಾಯನ್, ತದ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವೈ ರುದ್ರೋ ರಾರಹಾಣ ಆಸಾಂ ಪರಿ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಧೀಂರ್ ಅಪೋರ್ಣು ವೀರೇಭಿರ್ ಅಧಿ ತನ್ ನೋ ಗೃಣಾನೋ ರಜಸೋ ವಿಮಾನೋ ಯದ್ ವಾ ಘಾ ಸತ್ಯಮ್ ಉತ ಯನ್ ನ ವಿದ್ಮ ||
ಧಿಯ ಇನ್ವಾನೋ ಧಿಯ ಇನ್ ನೋ ಅವ್ಯಾತ್ ||
ಸಸ್ನಿಮ್ ಅವಿನ್ದಚ್ ಚರಣೇ ನದೀನಾಮ್ ಅಪಾವೃಣೋದ್ ದುರೋ ಅಸ್ಮದ್ರಥಾನಾಮ್ ||
ಪ್ರಾಸಾಂ ಗನ್ಧರ್ವೋ ಅಮೃತಾನಿ ವೋಚತ್ ||
ಇನ್ದುಂ ದಕ್ಷಂ ಪರಿದದಾದ್ ಅಹೀನಾಮ್ ||
ವಾರ್ಷಾಹರಂ ಸಾಮ ಗಾಯ ||
ಚಿದ್ ಅಸಿ ಸಮುದ್ರಯೋನಿಃ ||
ಇನ್ದುರ್ ದಕ್ಷಃ ಶ್ಯೇನ ಋತಾವಾ ಹಿರಣ್ಯಪಕ್ಷಃ ಶಕುನೋ ಭುರಣ್ಯುಃ |
ಮಹಾನ್ತ್ ಸಧಸ್ಥೇ ಧ್ರುವ ಆ ನಿಷತ್ತಸ್, ನಮಸ್ ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀಃ ||
ಸೋಮಪೀಥಾನು ಮೇಹಿ ||
ಇಷ್ಟಾಹೋತ್ರೀಯಂ ಸಾಮ ಗಾಯ ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ಸಹ ರಯ್ಯಾ, ಇತ್ಯ್ ಏಕೇ ಶ್ಯೈತಂ ಸಾಮ ಗಾಯ ||
ಉದ್ ಉ ತ್ಯಮ್, ಚಿತ್ರಮ್ ಇತ್ಯ್ ಏಕೇ ||
ವಾಮದೇವ್ಯಂ ಸಾಮ ಗಾಯ ||
ಇಮಮ್ ಉ ಷು ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಾಕಂ ಸನಿಂ ಗಾಯತ್ರಂ ನವ್ಯಾಂಸಮ್ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವೇಷು ಪ್ರ ವೋಚ ||
ಭೂಃ ಸ್ವಾಹಾ ||೪,೯।೧೧||
[ಪುಟ ೪,೧೩೩]
ಮಾ ನೋ ಘರ್ಮ ವ್ಯಥಿತೋ ವಿವ್ಯಧೀನ್ ಮಾ ನ ಆಯುಃ ಪರಮ್ ಅವರಂ ಮಾನದೋನೈಃ |
ಮೋ ಷ್ವತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ತರಾಧಾನ್ ಮಾ ರುದ್ರಿಯಾಸೋ ಅಭಿ ಗುಲ್ಬಧಾನಃ ||
ಮಾ ನಃ ಕ್ರತುಭಿರ್ ಹೀಡಿಷೇಭಿರ್ ಅಸ್ಮದ್ದ್ವಿಷಃ ಸುನೀಥೋ ಮಾ ಪರಾ ದೈಃ |
ಮಾ ನೋ ಅಗ್ನಿಂ ನಿರೃತಿರ್ ಮಾ ನ ಆಷ್ಟಾನ್ ಮಾ ನೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಹೀಡಿಷೇಥಾಮ್ ||
ಉತಾ ನೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಇಹಾಗತಂ ಮನ್ಮಾ ದೀಧ್ಯಾನಾ ಉತಾ ನಃ ಸಖಾಯಾ |
ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರಸೃತಿರ್ ಹೇತಿರ್ ಉಗ್ರಾ ಶರಾ ವಾಷ್ಟಾದ್ ಧವಿಷಾ ವಾರ್ಣಃ ||
ವಿಧುಂ ದದ್ರಾಣಂ ಸಮನೇ ಬಹೂನಾಂ ಯುವಾನಂ ಸನ್ತಂ ಪಲಿತೋ ಜಗಾರ |
ದೇವಸ್ಯ ಪಶ್ಯ ಕಾವ್ಯಂ ಮಹಿತ್ವಾದ್ಯಾ ಮಮಾರ ಸಹ್ಯಃ ಸಮಾನಃ ||
ಜರಿ ಚೇತೀದ್ ಅಭಿಶಿಷಃ ಪುರಾ ಚಕೃಭ್ಯಾ ಆತೃದ |
ಸಂಧಾತಾ ಸಂಧಿರ್ ಮಘವಾ ಪುರುವಸುರ್ ನಿಷ್ಕರ್ತಾ ವಿಹ್ರುತಂ ಪುನಃ ||
ಉದ್ ಉ ತಿಷ್ಠ ಸ್ವಧ್ವರಸ್, ಊರ್ಧ್ವ ಊ ಷು ಣಸ್, ಇತ್ಯ್ ಏಕೇ ||
ಪುನರ್ ಊರ್ಜಾ ಸಹ ರಯ್ಯಾ, ಇತ್ಯ್ ಏಕೇ ||
ಉದ್ ಉ ತ್ಯಮ್, ಚಿತ್ರಮ್ ಇತ್ಯ್ ಏಕೇ ||
ಭೂಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಭುವಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ ||೪,೯।೧೨||
ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ಮಯಿ ತದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರ್ಯಮ್, ಮಯಿ ರಾಯಸ್, ಮಯಿ ರಕ್ಷಸ್, ಮಯಿ ದಕ್ಷಸ್, ಮಯಿ ಕ್ರತುಸ್, ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಸುವೀರ್ಯಮ್ ||
ತಿಸೃಭಿರ್ ಘರ್ಮೋ ವಿಭಾತ್ಯ್ ಆಕೂತ್ಯಾ ಮನಸಾ ಸಹ ವಿರಾಜಾ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಸಹ ತಪಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಹ ತಸ್ಯ ದೋಹಮ್ ಅಶೀಮಹಿ ತಸ್ಯ ಭಕ್ಷಮ್ ಅಶೀಮಹಿ ತಸ್ಯ ತಾ ಉಪಹೂತಾ ಉಪಹೂತಸ್ಯ ಭಕ್ಷಯಾಮಿ ||೪,೯।೧೩||
ಉದ್ ಅಸ್ಯ ಶುಷ್ಮಾದ್ ಭಾನೋರ್ ನಾವ್ಯಾ ಬಿಭರ್ತಿ ಭಾರಂ ಪೃಥಿವೀ ನ ಭೂಮೀಃ ||
ಪ್ರ ಶುಕ್ರೈತು ದೇವೀ ಮನೀಷಾ ಅಸ್ಮತ್ ಸುತಷ್ಟೋ ರಥೋ ನ ವಾಣೀಃ ||೪,೯।೧೪||
ಚಿದ್ ಅಸಿ ||
ಬೃಹಸ್ಪತಿಷ್ ಟ್ವಾ ಸಾದಯತು ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪೃಷ್ಠೇ ತೇನ ಋಷಿಣಾ ತೇನ ವಿಧಿನಾ ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ||೪,೯।೧೫||
[ಪುಟ ೪,೧೩೫]
ಪ್ರಜಾಪತಿಷ್ ಟ್ವಾ ಸಾದಯತು ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪೃಷ್ಠೇ ತೇನ ಋಷಿಣಾ ತೇನ ವಿಧಿನಾ ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತಯಾ ದೇವತಯಾಙ್ಗಿರಸ್ವದ್ ಧ್ರುವಾ ಸೀದ ||೪,೯।೧೬||
ಉಗ್ರಶ್ ಚ ಭೀಮಶ್ ಚ ಧ್ವಾನ್ತಶ್ ಚ ಧನವಾಂಶ್ ಚ ಸಹಸಾವಾಂಶ್ ಚ ಸಹೀಯಸಃ ||
ವಿಕ್ಷಿಪಃ ||
ವಿಜ್ಯೇ ವಿವ್ಯೇ ವಿಕ್ಷಿಪೇತ್ ||೪,೯।೧೭||
ಸಂವತ್ಸರೋ ಽಸಿ ಪರಿವತ್ಸರೋ ಽಸಿ, ಇದಾವತ್ಸರೋ ಽಸಿ, ಉದ್ವತ್ಸರೋ ಽಸಿ ವತ್ಸರೋ ಽಸಿ ||
ತಸ್ಯ ತೇ ವಸನ್ತಃ ಶಿರಸ್, ಗ್ರೀಷ್ಮೋ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಕ್ಶಮ್, ವರ್ಷಾ ಉತ್ತರಮ್, ಶರತ್ ಪುಛಮ್ ||
ಹೇಮನ್ತೋ ಮಧ್ಯಮ್, ಶಿಶಿರಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಮ್, ತಸ್ಯ ತೇ ಮಾಸಾಶ್ ಚಾರ್ಧಮಾಸಾಶ್ ಚ ಋತವಃ ಪರಿವತ್ಸರಾಃ ||
ಅಹೋರಾತ್ರೇ ತೇ ಕಲ್ಪೇತಾಮ್ ಏಹಿ ಪ್ರೇಹಿ ವೀಹಿ ಸಮಿಹ್ಯ್ ಉದೀಚೀ ||೪,೯।೧೮||
[ಪುಟ ೪,೧೩೬]
ಅಸೃಙ್ಮುಖೋ ರುಧಿರೇಣಾಭ್ಯಕ್ತೋ ಯಮಸ್ಯ ದೂತಶ್ ಚ ವಾಗ್ ವಿಧಾವತಿ ||
ಗೃಧ್ರಃ ಸುಪರ್ಣಃ ಕುಣಪಂ ನಿಷೇವತಿ ಯಮಸ್ಯ ದೂತಃ ಪ್ರಹಿತ ಏಷ ಏತಿ ವ್ಯ್ ಅಸೌ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಂ ಚ ವಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮಃ ||೪,೯।೧೯||
ತಚ್ ಚಕ್ಷುರ್ ದೇವಹಿತಂ ಪುರಸ್ತಾಞ್ ಶುಕ್ರಮ್ ಉಚ್ಚರತ್ ||
ಪಶ್ಯೇಮ ಶ್ರದಃ ಶತಂ ಜೀವೇಮ ಶರದಃ ಶತಮ್, ಪ್ರಬ್ರುವಾಮ ಶರದಃ ಶತಂ ಶೃಣುಯಾಮ ಶರದಃ ಶತಮ್ ||೪,೯।೨೦||
ನಿಧಾಯೋ ವಾ೩ ನಿಧಾಯೋ ವಾ೩ ನಿಧಾಯೋ ವಾ೩ ಓಂ ವಾ೩ ಓಂ ವಾ೩ ಓಂ ವಾ೩ ಏ ಐ ಓಂ ಸ್ವರ್ಣಜ್ಯೋತಿಃ ||೪,೯।೨೧||
ಬೃಹದ್ಭಾ೩ ಬೃಹದ್ಭಾ೩ ಬೃಹದ್ಭಾ೩ ಬೃಹದ್ಭಾ ಇಮ್ ಬೃಹದ್ಭಾ ಇಮ್ ಬೃಹದ್ಭಾ ಇಮ್ ||
ಇಮ್ ಇಮ್ ಇಮ್ ಸ್ವರ್ಣಜ್ಯೋತಿಃ ||೪,೯।೨೨||
ಪೃಥಿವೀ ಸಮಿತ್ ತಾಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ಸಾಗ್ನಿಂ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ತಾಮ್ ಅಹಂ ಸಮಿನ್ಧೇ ಸಾ ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮಿನ್ಧತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||
[ಪುಟ ೪,೧೩೭]
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಸಮಿತ್ ತಾಂ ವಾಯುಃ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ಸಾ ವಾಯುಂ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ತಾಮ್ ಅಹಂ ಸಮಿನ್ಧೇ ಸಾ ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮಿನ್ಧತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||
ದ್ಯೌಃ ಸಮಿತ್ ತಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಃ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ಸಾದಿತ್ಯಂ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ತಾಮ್ ಅಹಂ ಸಮಿನ್ಧೇ ಸಾ ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮಿನ್ಧತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||
ದಿಶಃ ಸಮಿತ್ ತಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ಸಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ತಾಮ್ ಅಹಂ ಸಮಿನ್ಧೇ ಸಾ ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮಿನ್ಧತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||೪,೯।೨೩||
ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಂ ಚರಿಷ್ಯಾಮಿ ತತ್ ತೇ ಪ್ರಬ್ರವೀಮಿ ತನ್ ಮೇ ಗೋಪಾಯ ತಞ್ ಶಕೇಯಮ್, ತೇನ ಶಕೇಯಮ್, ತೇನ ರಾಧ್ಯಾಸಮ್ ||
ವಾಯೋ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಂ ಚರಿಷ್ಯಾಮಿ ತತ್ ತೇ ಪ್ರಬ್ರವೀಮಿ ತನ್ ಮೇ ಗೋಪಾಯ ತಞ್ ಶಕೇಯಮ್, ತೇನ ಶಕೇಯಮ್, ತೇನ ರಾಧ್ಯಾಸಮ್ ||
ಸೂರ್ಯ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಂ ಚರಿಷ್ಯಾಮಿ ತತ್ ತೇ ಪ್ರಬ್ರವೀಮಿ ತನ್ ಮೇ ಗೋಪಾಯ ತಞ್ ಶಕೇಯಮ್, ತೇನ ಶಕೇಯಮ್, ತೇನ ರಾಧ್ಯಾಸಮ್ ||
ವ್ರತಾನಾಂ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಂ ಚರಿಷ್ಯಾಮಿ ತತ್ ತೇ ಪ್ರಬ್ರವೀಮಿ ತನ್ ಮೇ ಗೋಪಾಯ ತಞ್ ಶಕೇಯಮ್, ತೇನ ರಾಧ್ಯಾಸಮ್ ||೪,೯।೨೪||
ಪೃಥಿವೀ ಸಮಿತ್ ತಾಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ಸಾಗ್ನಿಂ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ತಾಮ್ ಅಹಂ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ಸಾ ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮಿನ್ಧಿಷತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಸಮಿತ್ ತಾಂ ವಾಯುಃ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ಸಾ ವಯುಂ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ತಾಮ್ ಅಹಂ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ಸಾ ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮಿನ್ಧಿಷತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||
ದ್ಯೌಃ ಸಮಿತ್ ತಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಃ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ಸಾದಿತ್ಯಂ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ತಾಮ್ ಅಹಂ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ಸಾ ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮಿನ್ಧಿಷತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||
ದಿಶಃ ಸಮಿತ್ ತಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ಸಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ತಾಮ್ ಅಹಂ ಸಮಿನ್ಧಿಷ್ಟ ಸಾ ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಾ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮಿನ್ಧಿಷತಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ||೪,೯।೨೫||
ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಮ್ ಅಚಾರ್ಷಮ್, ತತ್ ತೇ ಪ್ರಾವೋಚಮ್, ತದ್ ಅಶಕಮ್, ತೇನಾಶಕಮ್, ತೇನಾರಾತ್ಸ್ಯಮ್ ||
ವಾಯೋ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಮ್ ಅಚಾರ್ಷಮ್, ತತ್ ತೇ ಪ್ರಾವೋಚಮ್, ತದ್ ಅಶಕಮ್, ತೇನಾಶಕಮ್, ತೇನಾರಾತ್ಸ್ಯಮ್ ||
ಸೂರ್ಯ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಮ್ ಅಚಾರ್ಷಮ್, ತತ್ ತೇ ಪ್ರಾವೋಚಮ್, ತದ್ ಅಶಕಮ್, ತೇನಾಶಕಮ್, ತೇನಾರಾತ್ಸ್ಯಮ್ ||
ವ್ರತಾನಾಂ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರತಮ್ ಅಚಾರ್ಷಮ್, ತತ್ ತೇ ಪ್ರಾವೋಚಮ್, ತದ್ ಅಶಕಮ್, ತೇನಾಶಕಮ್, ತೇನಾರಾತ್ಸ್ಯಮ್ ||೪,೯।೨೬||
ಶಂ ನೋ ವಾತೋ ಽಭಿವಾತು ಶಂ ನಸ್ ತಪತು ಸೂರ್ಯಃ ||
ಅಹಾನಿ ಶಂ ಭವನ್ತು ನಃ ಶಂ ರಾತ್ರೀ ಪ್ರತಿಧೀಯತಾಮ್ ||
ಪೃಥಿವೀ ಶಾನ್ತಿಃ ಸೌಷಧೀಭಿಃ ಶಾನ್ತಿಸ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಶಾನ್ತಿಸ್ ತದ್ ವಾಯುನಾ ಶಾನ್ತಿಸ್, ದ್ಯೌಃ ಶಾನ್ತಿಃ ಸಾ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಶಾನ್ತಿಸ್, ಆಪಃ ಶಾನ್ತಿಸ್, ಓಷಧಯಃ ಶಾನ್ತಿಸ್, ವನಸ್ಪತಯಃ ಶಾನ್ತಿಸ್, ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಶಾನ್ತಿಸ್, ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾನ್ತಿಸ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಶಾನ್ತಿಃ ಶಾನ್ತಿಃ ಸರ್ವಶಾನ್ತಿಸ್ ತ್ವಯಾಹಂ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಸರ್ವಶಾನ್ತ್ಯಾ ಮಹ್ಯಂ ದ್ವಿಪದೇ ಚ ಚತುಷ್ಪದೇ ಚ ಶಾನ್ತಿಂ ಕರೋಮಿ ಶಾನ್ತಿರ್ ಬಭೂವ ಶಾನ್ತಿರ್ ಅಸಿ ಶಾನ್ತಿರ್ ನೋ ಅಸ್ತು, ಅಭಯಂ ನೋ ಅಸ್ತು ||
ಆಪೋ ಹಿ ಷ್ಠಾ ಮಯೋಭುವಸ್ ತಾ ನ ಊರ್ಜೇ ದಧಾತನ |
ಮಹೇ ರಣಾಯ ಚಕ್ಷಸೇ ||
ಯೋ ವಃ ಶಿವತಮೋ ರಸಸ್ ತಸ್ಯ ಭಾಜಯತೇಹ ನಃ |
ಉಶತೀರ್ ಇವ ಮಾತರಃ ||
ತಸ್ಮಾ ಅರಂ ಗಮಾಮ ವೋ ಯಸ್ಯ ಕ್ಷಯಾಯ ಜಿನ್ವಥ |
ಆಪೋ ಜನಯಥಾ ಚ ನಃ ||
ಈಶಾನಾ ವಾರ್ಯಾಣಾಂ ಕ್ಷಯನ್ತೀಶ್ ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ |
ಅಪೋ ಯಾತಾಮ್ ಅಭೇಷಜಂ ತಾ ನಃ ಕೃಣ್ವನ್ತು ಭೇಷಜಮ್ ||
ಕಯಾ ನಶ್ ಚಿತ್ರ ಆಭುವದ್ ಊತೀ ಸದಾವೃಧಃ ಸಖಾ |
ಕಯಾ ಶಚಿಷ್ಠಯಾ ವೃತಾ ||
ಕಸ್ ತ್ವಾ ಸತ್ಯೋ ಮದಾನಾಂ ಮಂಹಿಷ್ಠೋ ಮತ್ಸದ್ ಅನ್ಧಸಃ |
ದೃಢಾ ಚಿದ್ ಆರುಜೇ ವಸು ||
ಅಭೀ ಷು ಣಃ ಸಖೀನಾಮ್ ಅವಿತಾ ಜರಿತ್πಣಾಮ್ |
ಶತಂ ಭವಾಸ್ಯ್ ಊತಿಭಿಃ ||
ತ್ರಾತಾರಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅವಿತಾರಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಹವೇಹವೇ ಸುಹವಂ ಶೂರಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ |
ಹುವೇ ನು ಶಕ್ರಂ ಪುರುಹೂತಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಮಘವಾ ಧಾತ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೪೦]
ಸ್ವಸ್ತಿ ನಾ ಇನ್ದ್ರೋ ವೃದ್ಧಶ್ರವಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪೂಷಾ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ |
ಸ್ವಸ್ತಿ ನಸ್ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ದಧಾತು ||
ಯಥಾದಿತ್ಯಾ ಅಂಶುಮ್ ಆಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಷಿತಿಮ್ ಅಕ್ಷಿತಯಃ ಪಿಬನ್ತಿ |
ಏವಾಸ್ಮಾನ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವರುಣೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಆಪ್ಯಾಯಯನ್ತು ಭುವನಸ್ಯ ಗೋಪಾಃ ||
ಉದ್ ವಯಂ ತಮಸಸ್ ಪರಿ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪಶ್ಯನ್ತಾ ಉತ್ತರಮ್ |
ದೇವಂ ದೇವತ್ರಾ ಸೂರ್ಯಮ್ ಅಗನ್ಮ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಉತ್ತಮಮ್ ||
ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವಶ್ ಚಕ್ಷುಷಾ ಸಮೀಕ್ಷಾಮಹೇ ||
ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವಶ್ ಚಕ್ಷುಷಾ ಸಮೀಕ್ಷಧ್ವಮ್ ||
ಬ್ರಹ್ಮಣ ಉಪಸ್ತರಣಮ್ ಅಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ತ್ವೋಪಸ್ತೃಣಾಮಿ ||೪,೯।೨೭||
ಅಗ್ನಿರ್ ವೃತ್ರಾಣಿ ಜಙ್ಘನದ್ ದ್ರವಿಣಸ್ಯುರ್ ವಿಪನ್ಯಯಾ |
ಸಮಿದ್ಧಃ ಶುಕ್ರ ಆಹುತಃ ||
ತ್ವಂ ಸೋಮಾಸಿ ಸತ್ಪತಿಸ್ ತ್ವಂ ರಾಜೋತ ವೃತ್ರಹಾ |
ತ್ವಂ ಭದ್ರೋ ಅಸಿ ಕ್ರತುಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೪೧]
ಅಗ್ನಿರ್ ಮೂರ್ಧಾ ಭುವೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ||
ಪಿಪ್ರೀಹಿ ದೇವಂ ಉಶತೋ ಯವಿಷ್ಠ ವಿದ್ವಂ ಋತೂಂರ್ ಋತುಪತೇ ಯಜೇಹ |
ಯೇ ದೈವ್ಯಾ ಋತ್ವಿಜಸ್ ತೇಭಿರ್ ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ಹೋತ್πಣಾಮ್ ಅಸ್ಯ್ ಆಯಜಿಷ್ಠಃ ||
ಅಗ್ನೇ ಯದ್ ಅದ್ಯ ವಿಶೋ ಅಧ್ವರಸ್ಯ ಹೋತಃ ಪಾವಕಶೋಚೇ ವೇಷ್ ಟ್ವಂ ಹಿ ಯಜ್ವಾ |
ಋತಾ ಯಜಾಸಿ ಮಹಿನಾ ವಿ ಯದ್ ಭೂರ್ ಹವ್ಯಾ ವಹ ಯವಿಷ್ಠ ಯಾ ತೇ ಅದ್ಯ ||
ಪೃಥುಪಾಜಾ ಅಮರ್ತ್ಯೋ ಘೃತನಿರ್ಣಿಕ್ ಸ್ವಾಹುತಃ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಹವ್ಯವಾಟ್ ||
ತಂ ಸಬಾಧೋ ಯತಸ್ರುಚ ಇತ್ಥಾ ಧಿಯಾ ಯಜ್ಞವನ್ತಃ |
ಆಚಕ್ರುರ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಊತಯೇ ||
ಅಗ್ನೇ ರಕ್ಷಾ ಣೋ ಅಂಹಸಃ ಪ್ರತಿ ಷ್ಮ ದೇವ ರೀಷತಃ |
ತಪಿಷ್ಠೈರ್ ಅಜರೋ ದಹ ||
ತ್ವಂ ನಃ ಸೋಮ ವಿಶ್ವತೋ ರಕ್ಷಾ ರಾಜನ್ನ್ ಅಘಾಯತಃ |
ನ ರಿಷ್ಯೇತ್ ತ್ವಾವತಃ ಸಖಾ ||
ವೈಶ್ವಾನರೋ ನ ಊತ್ಯಾ ಪೃಷ್ಟೋ ದಿವಿ ||
ವಿಶ್ವಾನಿ ನೋ ದುರ್ಗಹಾ ಜಾತವೇದಃ ಸಿನ್ಧುಂ ನ ನಾವಾ ದುರಿತಾನಿ ಪರ್ಷಿ |
ಅಗ್ನೇ ಅತ್ರಿವನ್ ನಮಸಾ ಗೃಣಾನೋ ಽಸ್ಮಾಕಂ ಬೋಧ್ಯ್ ಅವಿತಾ ತನೂನಾಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೧೪೨]
ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ಪಾರಯಾ ನವ್ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ತ್ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿರ್ ಅತಿ ದುರ್ಗಾಣಿ ವಿಶ್ವಾ |
ಪೂಶ್ ಚ ಪೃಥ್ವೀ ಬಹುಲಾ ನ ಉರ್ವೀ ಭವಾ ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಶಂ ಯೋಃ ||
ಅಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ ಸಜೋಷಸೇಮಾ ವರ್ಧನ್ತು ವಾಂ ಗಿರಃ |
ದ್ಯುಮ್ನೈರ್ ವಾಜೇಭಿರ್ ಆಗತಮ್ ||
ಅಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ ಮಹಿ ಧಾಮ ಪ್ರಿಯಂ ವಾಂ ಪಾಥೋ ಘೃತಸ್ಯ ಗುಹ್ಯಾನಿ ನಾಮ |
ದಮೇದಮೇ ಸಪ್ತ ರತ್ನಾ ದಧಾನಾ ಪ್ರತಿ ವಾಂ ಜಿಹ್ವಾ ಘೃತಮ್ ಉಚ್ಚರಣ್ಯತ್ ||
ಪಾವಕಾ ನಃ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಜೇಭಿರ್ ವಾಜಿನೀವತೀ |
ಯಜ್ಞಂ ವಷ್ಟು ಧಿಯಾವಸುಃ ||
ಆ ನೋ ದಿವೋ ಬೃಹತಃ ಪರ್ವತಾದ್ ಆ ಸರಸ್ವತೀ ಯಜತಾ ಗನ್ತು ಯಜ್ಞಮ್ |
ಹವಂ ದೇವೀ ಜುಜುಷಾಣಾ ಘೃತಾಚೀ ಶಗ್ಮಾಂ ನೋ ವಾಚಮ್ ಉಶತೀ ಶೃಣೋತು ||
ಯೇ ತೇ ಸರಸ್ವ ಊರ್ಮಯೋ ಮಧುಮನ್ತೋ ಘೃತಶ್ಚುತಃ |
ತೇಷಾಂ ತೇ ಸುಮ್ನಮ್ ಈಮಹೇ ||
ಯಸ್ಯ ವ್ರತಂ ಪಶವೋ ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಯಸ್ಯ ವ್ರತಮ್ ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತಾ ಆಪಃ |
ಯಸ್ಯ ವ್ರತೇ ಪುಷ್ಟಿಪತಿರ್ ನಿವಿಷ್ಟಸ್ ತಂ ಸರಸ್ವನ್ತಮ್ ಅವಸೇ ಹುವೇಮ ||
ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರತ್ನೇನ ಮನ್ಮನಾ ಶುಮ್ಭಾನಸ್ ತನ್ವಂ ಸ್ವಾಮ್ |
ಕವಿರ್ ವಿಪ್ರೇಣ ವಾವೃಧೇ ||
ಸೋಮ ಗೀರ್ಭಿಷ್ ಟ್ವಾ ವಯಂ ವರ್ಧಯಾಮೋ ವಚೋವಿದಃ |
ಸುಮೃಡೀಕೋ ನಾ ಆವಿಶ ||
[ಪುಟ ೪,೧೪೩]
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ವೀರವದ್ ಯಶೋ ದೇವಶ್ ಚ ಸವಿತಾ ಭಗಃ |
ದಿತಿಶ್ ಚ ದಾತಿ ವಾರ್ಯಮ್ ||
ತ್ವಂ ಭಗೋ ನಾ ಆ ಹಿ ರತ್ನಮ್ ಇಷೇ ಪರಿಜ್ಮೇವ ಕ್ಷಯಸಿ ದಸ್ಮವರ್ಚಾಃ |
ಅಗ್ನೇ ಮಿತ್ರೋ ನ ಬೃಹತ ಋತಸ್ಯಾಸಿ ಕ್ಷತ್ತಾ ವಾಮಸ್ಯ ದೇವ ಭೂರೇಃ ||
ಪ್ರೇದ್ಧೋ ಅಗ್ನೇ ||
ಇಮೋ ಅಗ್ನೇ ವೀತತಮಾನಿ ಹವ್ಯಾಜಸ್ರೋ ವಕ್ಷಿ ದೇವತಾತಿಮ್ ಅಛ |
ಪ್ರತಿ ನ ಈಂ ಸುರಭೀಣಿ ವ್ಯನ್ತು ||
ಅಗ್ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಸೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ಋಷಿಃ ||
ತಂ ಹಿ ಶಸ್ವನ್ತಾ ಈಡತೇ ಸ್ರುಚಾ ದೇವಂ ಘೃತಶ್ಚುತಾ |
ಅಗ್ನಿಂ ಹವ್ಯಾಯ ವೋಢವೇ ||
ಅಗ್ನಿಮಗ್ನಿಂ ಹವೀಮಭಿಃ ಸದಾ ಹವನ್ತ ವಿಶ್ಪತಿಮ್ |
ಹವ್ಯವಾಹಂ ಪುರುಪ್ರಿಯಮ್ ||
ಅಗ್ನೇ ಪಾವಕ ರೋಚಿಷಾ ಸ ನಃ ಪಾವಕ ದೀದಿವಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಶುಚಿವ್ರತತಮಸ್, ಉದ್ ಅಗ್ನೇ ಶುಚಯಸ್ ತವ ||
ಸ ಹವ್ಯವಾಡ್ ಅಮರ್ತ್ಯ ಉಶಿಗ್ ದೂತಶ್ ಚನೋಹಿತಃ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಧಿಯಾ ಸಮೃಣ್ವತಿ ||
ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ತೋಮೇನ ಬೋಧಯ ಸಮಿಧಾನೋ ಅಮರ್ತ್ಯಮ್ |
ಹವ್ಯಾ ದೇವೇಷು ನೋ ದಧತ್ ||
ಕಿಮ್ ಇತ್ ತೇ ವಿಷ್ಣೋ ಪರಿಚಕ್ಷ್ಯಂ ಭೂತ್ ಪ್ರ ಯದ್ ವವಕ್ಷೇ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟೋ ಅಸ್ಮಿ |
ಮಾ ವರ್ಪೋ ಅಸ್ಮದ್ ಅಪಗೂಹ ಏತದ್ ಯದ್ ಅನ್ಯರೂಪಃ ಸಮಿಥೇ ಬಭೂಥ ||
ಪ್ರ ತತ್ ತೇ ಅದ್ಯ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟ ನಾಮಾರ್ಯಃ ಶಂಸಾಮಿ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ |
ತಂ ತ್ವಾ ಗೃಣಾಮಿ ತವಸಮ್ ಅತವ್ಯಾನ್ ಕ್ಷಯನ್ತಮ್ ಅಸ್ಯ ರಜಸಃ ಪರಾಕೇ ||
ಸುತ್ರಾಮಾಣಂ ಪೃಥಿವೀಂ ದ್ಯಾಮ್ ಅನೇಹಸಂ ಸುಶರ್ಮಾಣಮ್ ಅದಿತಿಂ ಸುಪ್ರಣೀತಿಮ್ |
ದೈವೀಂ ನಾವಂ ಸ್ವರಿತ್ರಾಮ್ ಅನಾಗಸಮ್ ಅಸ್ರವನ್ತೀಮ್ ಆರುಹೇಮಾ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ||
ಮಹೀಮ್ ಊ ಷು ಮಾತರಂ ಸುವ್ರತಾನಾಮ್ ಋತಸ್ಯ ಪತ್ನೀಮ್ ಅವಸೇ ಹುವೇಮ |
ತುವಿಕ್ಷತ್ರಾಮ್ ಅಜರನ್ತೀಮ್ ಉರೂಚೀಂ ಸುಶರ್ಮಾಣಮ್ ಅದಿತಿಂ ಸುಪ್ರಣೀತಿಮ್ ||
ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಸವೇದಸಾ ಸಹೂತೀ ವನತಂ ಗಿರಃ |
ಸಂ ದೇವತ್ರಾ ಬಭೂವಥುಃ ||
ಯುವಮ್ ಏತಾನಿ ದಿವಿ ರೋಚನಾನ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಶ್ ಚ ಸೋಮ ಸಕ್ರತೂ ಅಧತ್ತಮ್ |
ಯುವಂ ಸಿನ್ಧೂಂರ್ ಅಭಿಶಸ್ತೇರ್ ಅವದ್ಯಾದ್ ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಅಮುಞ್ಚತಂ ಗೃಭೀತಾನ್ ||೪,೧೦।೧||
[ಪುಟ ೪,೧೪೫]
ಅಗ್ನಾ ಆಯಾಹಿ ವೀತಯೇ ಗೃಣಾನೋ ಹವ್ಯದಾತಯೇ |
ನಿ ಹೋತಾ ಸತ್ಸಿ ಬರ್ಹಿಷಿ ||
ಅಗ್ನಿಂ ದೂತಂ ವೃಣೀಮಹೇ ಹೋತಾರಂ ವಿಶ್ವವೇದಸಮ್ |
ಅಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸುಕ್ರತುಮ್ ||
ಅಗ್ನಿನಾಗ್ನಿಃ ಸಮಿಧ್ಯತೇ ಕವಿರ್ ಗೃಹಪತಿರ್ ಯುವಾ |
ಹವ್ಯವಾಡ್ ಜುಹ್ವಾಸ್ಯಃ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ವೃತ್ರಾಣಿ ಜಙ್ಘನತ್, ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ತೋಮೇನ ಬೋಧಯ, ಅಗ್ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಸೇ, ಅಗ್ನೇ ತಮ್ ಅದ್ಯ ಆಭಿಷ್ ಟೇ ಅದ್ಯ ||
ಏಭಿರ್ ನೋ ಅರ್ಕೈರ್ ಭವಾ ನೋ ಅರ್ವಾಙ್ ಸ್ವರ್ ಣ ಜ್ಯೋತಿಃ |
ಅಗ್ನೇ ವಿಶ್ವೇಭಿಃ ಸುಮನಾ ಅನೀಕೈಃ ||
ಅಧಾ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ||
ಅಗ್ನೇಃ ಸ್ತೋಮಂ ಮನಾಮಹೇ ಸಿಧ್ರಮ್ ಅದ್ಯ ದಿವಿಸ್ಪೃಶಃ |
ದೇವಸ್ಯ ದ್ರವಿಣಸ್ಯವಃ ||
ಅಗ್ನಾ ಯೋ ಮರ್ತ್ಯೋ ದುವೋ ಧಿಯಂ ಜುಜೋಷ ಧೀತಿಭಿಃ |
ಭಸನ್ ನು ಷ ಪ್ರ ಪೂರ್ವ್ಯ ಇಷಂ ವುರೀತಾವಸೇ ||
[ಪುಟ ೪,೧೪೬]
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸಪ್ರಥಾ ಅಸಿ ಜುಷ್ಟೋ ಹೋತಾ ವರೇಣ್ಯಃ |
ತ್ವಯಾ ಯಜ್ಞಂ ವಿತನ್ವತೇ ||
ವೃಷಾ ಸೋಮ ದ್ಯುಮಂ ಅಸಿ ವೃಷಾ ದೇವ ವೃಷವ್ರತಃ |
ವೃಷಾ ಧರ್ಮಾಣಿ ದಧಿಷೇ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಜಾತೋ ಅರೋಚತ ಘ್ನನ್ ದಸ್ಯೂನ್ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ತಮಃ |
ಅವಿನ್ದದ್ ಗಾ ಅಪಃ ಸ್ವಃ ||
ಅಗ್ರೇ ಬೃಹನ್ ||
ಇಮಂ ಮೇ ವರುಣ ಶ್ರುಧೀ ಹವಮ್ ಅದ್ಯಾ ಚ ಮೃಡಯ |
ತ್ವಾಮ್ ಅವಸ್ಯುರ್ ಆಚಕೇ ||
ತತ್ ತ್ವಾ ಯಾಮಿ, ಅಗ್ನಿನಾಗ್ನಿಃ ||
ತ್ವಂ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಅಗ್ನಿನಾ ವಿಪ್ರೋ ವಿಪ್ರೇಣ ಸನ್ತ್ ಸತಾ |
ಸಖಾ ಸಖ್ಯಾ ಸಮಿಧ್ಯಸೇ ||
ಪ್ರ ಸ ಮಿತ್ರ ಮರ್ತೋ ಅಸ್ತು ಪ್ರಯಸ್ವಾನ್ ಯಸ್ ತ ಆದಿತ್ಯ ಶಿಕ್ಷತಿ ವ್ರತೇನ |
ನ ಹನ್ಯತೇ ನ ಜೀಯತೇ ತ್ವೋತೋ ನೈನಮ್ ಅಂಹೋ ಅಶ್ನೋತ್ಯ್ ಅನ್ತಿತೋ ನ ದೂರಾತ್ ||
ಅನಮೀವಾಸಾ ಈಡಯಾ ಮದನ್ತೋ ಮಿತಜ್ಞವೋ ವರಿಮನ್ನ್ ಆ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ |
ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ವ್ರತಮ್ ಉಪಕ್ಷಿಯನ್ತೋ ವಯಂ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಸುಮತೌ ಸ್ಯಾಮ ||
[ಪುಟ ೪,೧೪೭]
ತತ್ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ದೇವತ್ವಂ ತನ್ ಮಹಿತ್ವಂ ಮಧ್ಯಾ ಕರ್ತೋರ್ ವಿತತಂ ಸಂಜಭಾರ |
ಯದೇದ್ ಅಯುಕ್ತ ಹರಿತಃ ಸಧಸ್ಥಾದ್ ಆದ್ ರಾತ್ರೀ ವಾಸಸ್ ತನುತೇ ಸಿಮಸ್ಮೈ ||
ಭದ್ರಾ ಅಶ್ವಾ ಹರಿತಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಚಿತ್ರಾ ಏತಗ್ವಾ ಅನುಮಾದ್ಯಾಸಃ |
ನಮಸ್ಯನ್ತೋ ದಿವ ಆ ಪೃಷ್ಠಮ್ ಅಸ್ಥುಃ ಪರಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಯನ್ತಿ ಸದ್ಯಃ ||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪಾ ಅಸಿ ||
ಯದ್ ವೋ ವಯಂ ಪ್ರಮಿನಾಮ ವ್ರತಾನಿ ವಿದುಷಾಂ ದೇವಾ ಅವಿದುಷ್ಟರಾಸಃ |
ಅಗ್ನಿಷ್ ಟದ್ ವಿಶ್ವಮ್ ಆಪೃಣಾತಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಯೇಭಿರ್ ದೇವಂ ಋತುಭಿಃ ಕಲ್ಪಯಾತಿ ||
ಅಗ್ನೇ ನಯ ||
ಆ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಪಿ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅಗನ್ಮ ಯಞ್ ಶಕ್ನವಾಮ ತದ್ ಅನು ಪ್ರವೋಢುಮ್ |
ಅಗ್ನಿರ್ ವಿದ್ವಾನ್ತ್ ಸ ಯಜಾತ್ ಸೇದ್ ಉ ಹೋತಾ ಸೋ ಅಧ್ವರಾನ್ತ್ ಸ ಋತೂನ್ ಕಲ್ಪಯಾತಿ ||
ಅಗ್ನಿಃ ಶುಚಿವ್ರತತಮಸ್, ಉದ್ ಅಗ್ನೇ ಶುಚಯಸ್ ತವ, ಅಕ್ರನ್ದದ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ನಕ್ತೋಷಾಸಾ ||
ಆಯಾಹಿ ತಪಸಾ ಜನಿಷ್ವಾಗ್ನೇ ಪಾವಕೋ ಅರ್ಚಿಷಾ |
ಉಪೇಮಾಂ ಸುಷ್ಟುತಿಂ ಮಮ ||
ಆ ನೋ ಯಾಹಿ ತಪಸಾ ಜನಿಷ್ವಾಗ್ನೇ ಪಾವಕ ದೀದ್ಯತ್ |
ಹವ್ಯಾ ದೇವೇಷು ನೋ ದಧತ್ ||೪,೧೦।೨||
[ಪುಟ ೪,೧೪೮]
ಅಭಿ ತ್ವಾ ದೇವ ಸವಿತರ್ ಈಶಾನಂ ವಾರ್ಯಾಣಾಮ್ |
ಸದಾವನ್ ಭಾಗಮ್ ಈಮಹೇ ||
ಮಹೀ ದ್ಯೌಃ ಪೃಥಿವೀ ಚ ನಸ್ ತ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಪುಷ್ಕರಾದ್ ಅಧಿ ತಮ್ ಉ ತ್ವಾ ದಧ್ಯಙ್ಙ್ ಋಷಿಸ್ ತಮ್ ಉ ತ್ವಾ ಪಾಥ್ಯೋ ವೃಷಾ ||
ಉತ ಬ್ರುವನ್ತು ಜನ್ತವಾ ಉದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವೃತ್ರಹಾಜನಿ |
ಧನಂಜಯೋ ರಣೇರಣೇ ||
ಆ ಯಂ ಹಸ್ತೇ ನ ಖಾದಿನಂ ಶಿಶುಂ ಜಾತಂ ನ ಬಿಭ್ರತಿ |
ವಿಶಾಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವಧ್ವರಮ್ ||
ಪ್ರ ದೇವಂ ದೇವವೀತಯೇ ಭರತಾ ವಸುವಿತ್ತಮಮ್ |
ಆ ಸ್ವೇ ಯೋನೌ ನಿಷೀದತು ||
ಆ ಜಾತಂ ಜಾತವೇದಸಿ ಪ್ರಿಯಂ ಶಿಶೀತಾತಿಥಿಮ್ |
ಸ್ಯೋನ ಆ ಗೃಹಪತಿಮ್ ||
ಅಗ್ನಿನಾಗ್ನಿಸ್ ತ್ವಂ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಅಗ್ನಿನಾ ||
ತಂ ಮರ್ಜಯನ್ತ ಸುಕ್ರತುಂ ಪುರೋಯಾವಾನಮ್ ಆಜಿಷು |
ಸ್ವೇಷು ಕ್ಷಯೇಷು ವಾಜಿನಮ್ ||
ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಯಜನ್ತ ದೇವಾಸ್ ತಾನಿ ಧರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಥಮಾನ್ಯ್ ಆಸನ್ |
ತೇ ಹ ನಾಕಂ ಮಿಹಿಮಾನಃ ಸಚನ್ತ ಯತ್ರ ಪೂರ್ವೇ ಸಾಧ್ಯಾಃ ಸನ್ತಿ ದೇವಾಃ ||
ಸಮಿಧೋ ಅಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ತನೂನಪಾದ್ ಅಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವೇತು, ಇಡೋ ಅಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ಬರ್ಹಿರ್ ಅಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವೇತು ದುರೋ ಅಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು, ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ಅಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ಸ್ವಾಹಾ, ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವಾಹಾ ಸೋಮಂ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವಾಹಾ, ಅಗ್ನಿಂ ಹೋತ್ರಾತ್ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಾ ಆಜ್ಯಪಾ ಜುಷಾಣಾ ಅಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ||
ಅಗ್ನೇ ಯಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಧ್ವರಂ ವಿಶ್ವತಃ ಪರಿಭೂರ್ ಅಸಿ |
ಸ ಇದ್ ದೇವೇಷು ಗಛತಿ ||
ತ್ವಂ ನಃ ಸೋಮ ವಿಶ್ವತಸ್, ಅಗ್ನಿರ್ ಮೂರ್ಧಾ ಭುವೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ||
ಸೋಮ ಯಾಸ್ ತೇ ಮಯೋಭುವ ಊತಯಃ ಸನ್ತಿ ದಾಶುಷೇ |
ತಾಭಿರ್ ನೋ ಽವಿತಾ ಭವ ||
ಯಾ ತೇ ಧಾಮಾನಿ ದಿವಿ ಯಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯಾ ಪರ್ವತೇಷ್ವ್ ಓಷಧೀಷ್ವ್ ಅಪ್ಸು |
ತೇಭಿರ್ ನೋ ವಿಶ್ವೈಃ ಸುಮನಾ ಅಹೇಡನ್ ರಾಜನ್ತ್ ಸೋಮ ಪ್ರತಿ ಹವ್ಯಾ ಗೃಭಾಯ ||
ತತ್ ಸವಿತುರ್ ವರೇಣ್ಯಂ ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ |
ಧಿಯೋ ಯೋ ನಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ಅಚಿತ್ತೀ ಯಚ್ ಚಕೃಮಾ ದೈವ್ಯೇ ಜನೇ ದೀನೈರ್ ದಕ್ಷೈಃ ಪ್ರಭೂತೀ ಪುರುಷತ್ವತಾ |
ದೇವೇಷು ಚ ಸವಿತರ್ ಮಾನುಷೇಷು ಚ ತ್ವಂ ನೋ ಅತ್ರ ಸುವತಾದ್ ಅನಾಗಸಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೫೦]
ಪಾವಕಾ ನಃ ಸರಸ್ವತೀ, ಆ ನೋ ದಿವಃ ||
ಪೂಷಾ ಗಾ ಅನ್ವೇತು ನಃ ಪೂಷಾ ರಕ್ಷತ್ವ್ ಅರ್ವತಃ |
ಪೂಷಾ ವಾಜಂ ಸನೋತು ನಃ ||
ಶುಕ್ರಂ ತೇ ಅನ್ಯದ್ ಯಜತಂ ತೇ ಅನ್ಯದ್ ವಿಷುರೂಪೇ ಅಹನೀ ದ್ಯೌರ್ ಇವಾಸಿ |
ವಿಶ್ವಾ ಹಿ ಮಾಯಾ ಅವಸಿ ಸ್ವಧಾವೋ ಭದ್ರಾ ತೇ ಪೂಷನ್ನ್ ಇಹ ರಾತಿರ್ ಅಸ್ತು ||
ಇಹೇಹ ವಃ ಸ್ವತವಸಃ ಕವಯಃ ಸೂರ್ಯತ್ವಚಃ |
ಯಜ್ಞಂ ಮರುತಾ ಆವೃಣೇ ||
ಪ್ರ ಚಿತ್ರಮ್ ಅರ್ಕಂ ಗೃಣತೇ ತುರಾಯ ಮಾರುತಾಯ ಸ್ವತವಸೇ ಭರಧ್ವಮ್ |
ಯೇ ಸಹಾಂಸಿ ಸಹಸಾ ಸಹನ್ತೇ ರೇಜತೇ ಅಗ್ನೇ ಪೃಥಿವೀ ಮಖೇಭ್ಯಃ ||
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಋತಾವೃಧ ಋತುಭಿರ್ ಹವನಶ್ರುತಃ |
ಜುಷನ್ತಾಂ ಯುಜ್ಯಂ ಪಯಃ ||
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸೋ ಅಸ್ರಿಧಾ ಏಹಿಮಾಯಾಸೋ ಅದ್ರುಹಃ |
ಮೇಧಂ ಜುಷನ್ತ ವಹ್ನಯಃ ||
ದ್ಯಾವಾ ನಃ ಪೃಥಿವೀ ಇಮಂ ಸಿಧ್ರಮ್ ಅದ್ಯ ದಿವಿಸ್ಪೃಶಮ್ |
ಯಜ್ಞಂ ದೇವೇಷು ಯಛತಾಮ್ ||
ಪ್ರ ಪೂರ್ವಜೇ ಪಿತರಾ ನವ್ಯಸೀಭಿರ್ ಗೀರ್ಭಿಃ ಕೃಣುಧ್ವಂ ಸದನೇ ಋತಸ್ಯ |
ಆ ನೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ದೈವ್ಯೇನ ಜನೇನ ಯಾತಂ ಮಹಿ ವಾಂ ವರೂಥಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೧೫೧]
ಸ ಹವ್ಯವಾಟ್, ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ತೋಮೇನ ||
ದೇವಂ ಬರ್ಹಿರ್ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ದೇವೀರ್ ದ್ವಾರಸ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ದೇವೀ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೇವೀ ಜೋಷ್ಟ್ರೀ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೇವೀ ಊರ್ಜಾಹುತೀ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೇವಾ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೇವೀಸ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ದೇವೋ ನರಾಶಂಸಸ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ದೇವೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ ಸುದ್ರವಿಣಾ ಮನ್ದ್ರಃ ಕವಿಃ ಸತ್ಯಮನ್ಮಾಯಜೀ ಹೋತಾ ಹೋತುರ್ಹೋತುರ್ ಆಯಜೀಯಾನ್ ಅಗ್ನೇ ಯಾನ್ ದೇವಾನ್ ಅಯಾಡ್ ಯಂ ಅಪಿಪ್ರೇರ್ ಯೇ ತೇ ಹೋತ್ರೇ ಅಮತ್ಸತ ತಾಂ ಸಸನುಷೀಂ ಹೋತ್ರಾಂ ದೇವಂಗಮಾಂ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಯಜ್ಞಮ್ ಏರಯೇಮಮ್, ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃಚ್ ಚಾಗ್ನೇ ಹೋತಾಭೂರ್ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ನಮೋವಾಕೇ ವೀಹಿ ||
ವಾಜೇವಾಜೇ ಶಂ ನೋ ಭವನ್ತು ||೪,೧೦।೩||
ಪ್ರ ದೇವಂ ದೇವ್ಯಾ ಧಿಯಾ ಭರತಾ ಜಾತವೇದಸಮ್ |
ಹವ್ಯಾ ನೋ ವಕ್ಷದ್ ಆನುಷಕ್ ||
ಅಯಮ್ ಉ ಷ್ಯ ಪ್ರ ದೇವಯುರ್ ಹೋತಾ ಯಜ್ಞಾಯ ನೀಯತೇ |
ರಥೋ ನ ಯೋರ್ ಅಭೀವೃತೋ ಘೃಣೀವಾಞ್ ಚೇತತಿ ತ್ಮನಾ ||
[ಪುಟ ೪,೧೫೨]
ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಉರುಷ್ಯತ್ಯ್ ಅಮೃತಾದ್ ಇವ ಜನ್ಮನಃ |
ಸಹಸಶ್ ಚಿತ್ ಸಹೀಯಾನ್ ದೇವೋ ಜೀವಾತವೇ ಕೃತಃ ||
ಇಡಾಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಪದೇ ವಯಮ್ ||
ಅಗ್ನೇ ವಿಶ್ವೇಭಿಃ ಸ್ವನೀಕ ದೇವೈರ್ ಊರ್ಣಾವನ್ತಂ ಪ್ರಥಮಃ ಸೀದ ಯೋನಿಮ್ |
ಕುಲಾಯಿನಂ ಘೃತವನ್ತಂ ಸವಿತ್ರೇ ಯಜ್ಞಂ ನಯ ಯಜಮಾನಾಯ ಸಾಧು ||
ಸೀದ ಹೋತರ್ ನಿ ಹೋತಾ ||
ತ್ವಂ ದೂತಸ್ ತ್ವಮ್ ಉ ನಃ ಪರಸ್ಪಾಸ್ ತ್ವಂ ವಸ್ಯಾ ಆ ವೃಷಭ ಪ್ರಣೇತಾ |
ಅಗ್ನೇ ತೋಕಸ್ಯ ನಸ್ ತನೇ ತನೂನಾಮ್ ಅಪ್ರಯುಛನ್ ದೀದ್ಯದ್ ಬೋಧಿ ಗೋಪಾಃ ||
ಅಗ್ನಿನಾ ರಯಿಮ್ ಅಶ್ನವತ್ ಪೋಷಮ್ ಏವ ದಿವೇದಿವೇ |
ಯಶಸಂ ವೀರವತ್ತಮಮ್ ||
ಗಯಸ್ಫಾನೋ ಅಮೀವಹಾ ವಸುವಿತ್ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಧನಃ |
ಸುಮಿತ್ರಃ ಸೋಮ ನೋ ಭವ ||
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ರೋಚನಾ ದಿವಃ ಪರಿ ವಾಜೇಷು ಭೂಷಥಃ |
ತದ್ ವಾಂ ಚೇತಿ ಪ್ರ ವೀರ್ಯಮ್ ||
ಪ್ರ ಚರ್ಷಣಿಭ್ಯಃ ಪೃತನಾಹವೇಷು ಪ್ರ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ರಿರಿಚಾಥೇ ದಿವಶ್ ಚ |
ಪ್ರ ಸಿನ್ಧುಭ್ಯಃ ಪ್ರ ಗಿರಿಭ್ಯೋ ಮಹಿತ್ವಾ ಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾತ್ಯ್ ಅನ್ಯಾ ||
[ಪುಟ ೪,೧೫೩]
ಮರುತೋ ಯದ್ ಧ ವೋ ದಿವಃ ಸುಮ್ನಾಯನ್ತೋ ಹವಾಮಹೇ |
ಆ ತೂ ನಾ ಉಪಗನ್ತನ ||
ಯಾ ವಃ ಶರ್ಮ ಶಶಮಾನಾಯ ಸನ್ತಿ ತ್ರಿಧಾತೂನಿ ದಾಶುಷೇ ಯಛತಾಧಿ |
ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ತಾನಿ ಮರುತೋ ವಿಯನ್ತ ರಯಿಂ ನೋ ಧತ್ತ ವೃಷಣಃ ಸುವೀರಮ್ ||
ಇಮಂ ಮೇ ವರುಣ ತತ್ ತ್ವಾ ಯಾಮಿ ಕಯಾ ನಃ ಕೋ ಅದ್ಯ ಪಿಪ್ರೀಹಿ ದೇವಾನ್ ಅಗ್ನೇ ಯದ್ ಅದ್ಯ, ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅಗ್ನೇ ಸಧಿಷ್ ಟವ ||
ಅಪ್ಸು ಮೇ ಸೋಮೋ ಅಬ್ರವೀದ್ ಅನ್ತರ್ ವಿಶ್ವಾನಿ ಭೇಷಜಾ |
ಆಪಶ್ ಚ ವಿಶ್ವಶಂಭುವಃ ||
ಉದ್ ಉತ್ತಮಂ ವರುಣ ಪಾಶಮ್ ಅಸ್ಮತ್ ||
ಅವ ತೇ ಹೇಡೋ ವರುಣ ನಮೋಭಿರ್ ಅವ ಯಜ್ಞೇಭಿರ್ ಈಮಹೇ ಹವಿರ್ಭಿಃ |
ಕ್ಷಯನ್ನ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಮ್ ಅಸುರ ಪ್ರಚೇತಾ ರಾಜನ್ನ್ ಏನಾಂಸಿ ಶಿಶ್ರಥಃ ಕೃತಾನಿ ||
ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ವರುಣಸ್ಯ ವಿದ್ವಾನ್ ದೇವಸ್ಯ ಹೇಡೋ ಽವಯಾಸಿಸೀಷ್ಠಾಃ |
ಯಜಿಷ್ಠೋ ವಹ್ನಿತಮಃ ಶೋಶುಚಾನೋ ವಿಶ್ವಾ ದ್ವೇಷಾಂಸಿ ಪ್ರಮುಮುಗ್ಧ್ಯ್ ಅಸ್ಮತ್ ||
ಸ ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಽಅವಮೋ ಭವೋತೀ ನೇದಿಷ್ಠೋ ಅಸ್ಯಾ ಉಷಸೋ ವ್ಯುಷ್ಟೌ |
ಅವಯಕ್ಷ್ವ ನೋ ವರುಣಂ ರರಾಣೋ ವೀಹಿ ಮೃಡೀಕಂ ಸುಹವೋ ನ ಏಧಿ ||೪,೧೦।೪||
[ಪುಟ ೪,೧೫೪]
ಅಗ್ನಿರ್ ವೃತ್ರಾಣಿ ಜಙ್ಘನತ್ ತ್ವಂ ಸೋಮಾಸಿ ಸತ್ಪತಿಃ ||
ಅನೀಕೈರ್ ದ್ವೇಷೋ ಅರ್ದಯಾಗ್ನೇ ವಿಶ್ವಾಭಿರ್ ಊತಿಭಿಃ |
ರಯಿಂ ನೋ ಧೇಹಿ ಯಜ್ಞಿಯಮ್ ||
ಸೈನಾನೀಕೇನ ಸುವಿದತ್ರೋ ಅಸ್ಮೇ ಯಷ್ಟಾ ದೇವಂ ಆಯಜಿಷ್ಠಃ ಸ್ವಸ್ತಿ |
ಅದಬ್ಧೋ ಗೋಪಾ ಉತ ನಃ ಪರಸ್ಪಾ ಅಗ್ನೇ ದ್ಯುಮದ್ ಉತ ರೇವದ್ ದಿದೀಹಿ ||
ಪಿಪ್ರೀಹಿ ದೇವಾನ್ ಆ ದೇವಾನಾಮ್ ||
ಸಾಂತಪನಾ ಇದಂ ಹವಿರ್ ಮರುತಸ್ ತಜ್ ಜುಜುಷ್ಟನ |
ಯುಷ್ಮಾಕೋತೀ ರಿಶಾದಸಃ ||
ಯೋ ನೋ ಮರುತೋ ಅಭಿ ದುರ್ಹೃಣಾಯುಸ್ ತಿರಶ್ ಚಿತ್ತಾನಿ ವಸವೋ ಜಿಘಾಂಸತಿ |
ದ್ರುಹಃ ಪಾಶಾನ್ ಪ್ರತಿ ಸ ಮುಚೀಷ್ಟ ತಪಿಷ್ಠೇನ ಹನ್ಮನಾ ಹನ್ತನಾ ತಮ್ ||
ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರತ್ನೇನ ಮನ್ಮನಾ ಸೋಮ ಗೀರ್ಭಿಷ್ ಟ್ವಾ ವಯಮ್ ||
ಗೃಹಮೇಧಾಸಾ ಆಗತ ಮರುತೋ ಮಾಪಭೂತನ |
ಇಮಾ ಹವ್ಯಾ ಜುಜುಷ್ಟನ ||
ಪ್ರ ಬುಧ್ನ್ಯಾ ವ ಈರತೇ ಮಹಾಂಸಿ ಪ್ರ ನಾಮಾನಿ ಪ್ರಯಜ್ಯವಸ್ ತಿರಧ್ವಮ್ |
ಸಹಸ್ರಿಯಂ ದಮ್ಯಂ ಭಾಗಮ್ ಏತಂ ಗೃಹಮೇಧೀಯಂ ಮರುತೋ ಜುಷಧ್ವಮ್ ||
ಪ್ರೇದ್ಧೋ ಅಗ್ನೇ, ಇಮೋ ಅಗ್ನೇ ||
[ಪುಟ ೪,೧೫೫]
ಅಗ್ನಿಮ್ ಈಡೇ ಪುರೋಹಿತಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದೇವಮ್ ಋತ್ವಿಜಮ್ |
ಹೋತಾರಂ ರತ್ನಧಾತಮಮ್ ||
ವೃಷಾ ಸೋಮ ದ್ಯುಮಂ ಅಸಿ ||
ಕ್ರೀಡಂ ವಃ ಶರ್ಧೋ ಮಾರುತಮ್ ಅನರ್ವಾಣಂ ರಥೇಶುಭಮ್ |
ಕಣ್ವಾ ಅಭಿ ಪ್ರಗಾಯತ ||
ಅತ್ಯಾಸೋ ನ ಯೇ ಮರುತಃ ಸ್ವಞ್ಚೋ ಯಕ್ಷದೃಶೋ ನ ಶುಭಯನ್ತ ಮರ್ಯಾಃ |
ತೇ ಹರ್ಮ್ಯೇಷ್ಠಾಃ ಶಿಶವೋ ನ ಶುಭ್ರಾ ವತ್ಸಾಸೋ ನ ಪ್ರಕ್ರೀಡಿನಃ ಪಯೋಧಾಃ ||
ತಂ ಹಿ ಶಶ್ವನ್ತಸ್, ಅಗ್ನಿಮಗ್ನಿಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ನವತಿಂ ಪುರೋ ದಾಸಪತ್ನೀರ್ ಅಧೂನುತಮ್ |
ಸಾಕಮ್ ಏಕೇನ ಕರ್ಮಣಾ ||
ಶ್ನಥದ್ ವೃತ್ರಮ್ ಉತ ಸನೋತಿ ವಾಜಮ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಯೋ ಅಗ್ನೀ ಸಹುರೀ ಸಪರ್ಯಾತ್ |
ಇರಜ್ಯನ್ತಾ ವಸವ್ಯಸ್ಯ ಭೂರೇಃ ಸಹಸ್ತಮಾ ಸಹಸಾ ವಾಜಯನ್ತಾ ||
ತಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ವಾಜಯಾಮಸಿ ||
ಯುಜೇ ರಥಂ ಗಾಏಷಣಂ ಹರಿಭ್ಯಾಮ್ ಉಪ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಜುಜುಷಾಣಮ್ ಅಸ್ಥುಃ |
ವಿಬಾಧಿಷ್ಟ ಸ್ಯ ರೋದಸೀ ಮಹಿತ್ವೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಪ್ರತೀ ಜಘನ್ವಾನ್ ||
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್ ವಾಚಸ್ಪತಿಮ್ ||೪,೧೦।೫||
[ಪುಟ ೪,೧೫೬]
ಉಶನ್ತಸ್ ತ್ವಾ ಹವಾಮಹೇ ||
ಆ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಸುಚೇತುನಾ ರಯಿಂ ವಿಶ್ವಾಯುಪೋಷಸಮ್ |
ಮಾರ್ಡೀಕಂ ಧೇಹಿ ಜೀವಸೇ ||
ತ್ವಂ ಸೋಮ ಮಹೇ ಭಗಂ ತ್ವಂ ಯೂನ ಋತಾಯತೇ |
ದಕ್ಷಂ ದಧಾಸಿ ಜೀವಸೇ ||
ತ್ವಂ ಸೋಮ ಪ್ರಚಿಕಿತೋ ಮನೀಷಾ ತ್ವಂ ರಜಿಷ್ಠಮ್ ಅನು ನೇಷಿ ಪನ್ಥಾಮ್ |
ತವ ಪ್ರಣೀತೀ ಪಿತರೋ ನ ಇನ್ದೋ ದೇವೇಷು ರತ್ನಮ್ ಅಭಜನ್ತ ಧೀರಾಃ ||
ತ್ವಯಾ ಹಿ ನಃ ಪಿತರಃ ಸೋಮ ಪೂರ್ವೇ ಕರ್ಮಾಣಿ ಚಕ್ರುಃ ಪವಮಾನ ಧೀರಾಃ |
ವನ್ವನ್ನ್ ಅವಾತಃ ಪರಿಧೀಂರ್ ಅಪೋರ್ಣು ವೀರೇಭಿರ್ ಅಶ್ವೈರ್ ಮಘವಾ ಭವಾ ನಃ ||
ತ್ವಂ ಸೋಮ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಂವಿದಾನೋ ಽನು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಆತತನ್ಥ |
ತಸ್ಮೈ ತ ಇನ್ದೋ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ವಯಂ ಸ್ಯಾಮ ಪತಯೋ ರಯೀಣಾಮ್ ||
ಬರ್ಹಿಷದಃ ಪಿತರ ಊತ್ಯ್ ಅರ್ವಾಗ್ ಇಮಾ ವೋ ಹವ್ಯಾ ಚಕೃಮಾ ಜುಷಧ್ವಮ್ |
ತ ಆಗತಾವಸಾ ಶಂತಮೇನಾಥಾ ನಃ ಶಂ ಯೋರ್ ಅರಪೋ ದಧಾತನ ||
ಉಪಹೂತಾಃ ಪಿತರಃ ಸೋಮ್ಯಾಸೋ ಬರ್ಹಿಷ್ಯೇಷು ನಿಧಿಷು ಪ್ರಿಯೇಷು |
ತ ಆಗಮನ್ತು ತ ಇಹ ಶ್ರುವನ್ತ್ವ್ ಅಧಿಬ್ರುವನ್ತು ತೇ ಽವನ್ತ್ವ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ||
ಆಹಂ ಪಿತೄನ್ತ್ ಸುವಿದತ್ರಂ ಅವಿತ್ಸಿ ನಪಾತಂ ಚ ವಿಕ್ರಮಣಂ ಚ ವಿಷ್ಣೋಃ |
ಬರ್ಹಿಷದಃ ಸ್ವಧಯಾ ಯೇ ಸುತಸ್ಯ ಭಜನ್ತ ಪಿತ್ವಸ್ ತ ಇಹಾಗಮಿಷ್ಠಾಃ ||
ಇದಂ ಪಿತೃಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತ್ವ್ ಅದ್ಯ ಯೇ ಪೂರ್ವಾಸೋ ಯ ಉಪರಾಸ ಈಯುಃ |
ಯೇ ಪಾರ್ಥಿವೇ ರಜಸ್ಯ್ ಆ ನಿಷತ್ತಾ ಯೇ ವಾ ನೂನಂ ಸುವೃಜನಾಸು ವಿಕ್ಷು ||
ಉದೀರತಾಮ್ ಅವರಾ ಉತ್ ಪರಾಸಾ ಉನ್ ಮಧ್ಯಮಾಃ ಪಿತರಃ ಸೋಮ್ಯಾಸಃ |
ಅಸುಂ ಯ ಈಯುರ್ ಅವೃಕಾ ಋತಜ್ಞಾಸ್ ತೇ ನೋ ಽವನ್ತು ಪಿತರೋ ಹವೇಷು ||
ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾ ಋತಾವೃಧಃ ಪಿತರೋ ಮೃಡತಾ ಸು ನಃ |
ದೀರ್ಘಾಯುತ್ವಾಯ ಜೀವಸೇ ||
ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾನ್ ಋತುಮತೋ ಹವಾಮಹೇ ನರಾಶಂಸೇ ಸೋಮಪೀಥಂ ಯ ಆಶುಃ |
ತೇ ನೋ ವಿಪ್ರಾಸಃ ಸುಹವಾ ಮೃಡನ್ತು ಶಂ ನೋ ಭವನ್ತು ದ್ವಿಪದೇ ಶಂ ಚತುಷ್ಪದೇ ||
ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾಃ ಪಿತರಾ ಏಹ ಗಛತ ಸದಃಸದಃ ಸದತ ಸುಪ್ರಣೀತಯಃ |
ಅತ್ತಾ ಹವೀಂಷಿ ಪ್ರಯತಾನಿ ಬರ್ಹಿಷ್ಯ್ ಅಥಾ ರಯಿಂ ಸರ್ವವೀರಂ ದಧಾತನ ||
ಸ ಪ್ರತ್ನಥಾ ಸಹಸಾ ಜಾಯಮಾನಃ ಸದ್ಯಃ ಕಾವ್ಯಾನಿ ಬಡ್ ಅಧತ್ತ ವಿಶ್ವಾ |
ಆಪಶ್ ಚ ಮಿತ್ರಂ ಧಿಷಣಾ ಚ ಸಾಧನ್ ದೇವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಧಾರಯನ್ ದ್ರವಿಣೋದಾಮ್ ||
ಸ ಪೂರ್ವಯಾ ನಿವಿದಾ ಕವ್ಯತಾಯೋರ್ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅಜನಯನ್ ಮನೂನಾಮ್ |
ವಿವಸ್ವತಾ ಚಕ್ಷಸಾ ದ್ಯಾಮ್ ಅಪಶ್ ಚ ದೇವಾ ಅಗ್ನಿಂ ಧಾರಯನ್ ದ್ರವಿಣೋದಾಮ್ ||
ಯೇ ತಾತೃಷುರ್ ದೇವತ್ರಾ ಜೇಹಮಾನಾ ಹೋತ್ರಾವಿದಃ ಸ್ತೋಮತಷ್ಟಾಸೋ ಅರ್ಕೈಃ |
ಆಗ್ನೇ ಯಾಹಿ ಸುವಿದತ್ರೇಭಿರ್ ಅರ್ವಾಕ್ ಸತ್ಯೈಃ ಕವ್ಯೈಃ ಪಿತೃಭಿರ್ ಘರ್ಮಸದ್ಭಿಃ ||
ಪ್ರ ವಾಯುಮ್ ಅಛಾ ಬೃಹತೀ ಮನೀಷಾ ಬೃಹದ್ರಯಿಂ ವಿಶ್ವವಾರಂ ರಥಪ್ರಾಮ್ |
ದ್ಯುತದ್ಯಾಮಾ ನಿಯುತಃ ಪತ್ಯಮಾನಃ ಕವಿಃ ಕವಿಮ್ ಇಯಕ್ಷಸಿ ಪ್ರಯಜ್ಯೋ ||
ಪ್ರ ಯಾಭಿರ್ ಯಾಸಿ ದಾಶ್ವಾಂಸಮ್ ಅಛಾ ನಿಯುದ್ಭಿರ್ ವಾಯ ಇಷ್ಟಯೇ ದುರೋಣೇ |
ನಿ ನೋ ರಯಿಂ ಸುಭೋಜಸಂ ಯುವಸ್ವ ನಿ ವೀರಂ ಗವ್ಯಮ್ ಅಶ್ವ್ಯಂ ಚ ರಾಧಃ ||
ಇನ್ದ್ರಂ ವಯಂ ಶುನಾಸೀರಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಹವಾಮಹೇ |
ಸ ನಃ ಪರ್ಷದ್ ಅತಿ ದ್ವಿಷಃ ||
ಸೋ ಽಹೋರಾತ್ರೈಃ ಸೋ ಽರ್ಧಮಾಸೈಃ ಸ ಮಾಸೈಃ ಸ ಋತುಭಿಃ ಪರಿ ಯಜ್ಞಂ ಬಭೂವ |
ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಏತಂ ಶುನಾಸೀರಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅದ್ಯಾಹುವೇಮ ||
ಸಪ್ತ ತ್ವಾ ಹರಿತೋ ರಥೇ ವಹನ್ತಿ ದೇವ ಸೂರ್ಯ |
ಶೋಚಿಃಕೇಶಂ ಪುರುಪ್ರಿಯ ||
ತರಣಿರ್ ವಿಶ್ವದರ್ಶತೋ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕೃದ್ ಅಸಿ ಸೂರ್ಯ |
ವಿಶ್ವಮ್ ಆಭಾಸಿ ರೋಚನಮ್ ||೪,೧೦।೬||
[ಪುಟ ೪,೧೫೯]
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ರೋಚನಾ ದಿವಃ ಪ್ರ ಚರ್ಷಣಿಭ್ಯಸ್, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ನವತಿಂ ಪುರಃ ಶ್ನಥದ್ ವೃತ್ರಮ್ ||
ಜುಷ್ಟೋ ದಮೂನಾ ಅತಿಥಿರ್ ದುರೋಣ ಇಮಂ ನೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಉಪಯಾಹಿ ವಿದ್ವಾನ್ |
ವಿಶ್ವಾ ಅಗ್ನೇ ಅಭಿಯುಜೋ ವಿಹತ್ಯಾ ಶತ್ರೂಯತಾಮ್ ಆಭರಾ ಭೋಜನಾನಿ ||
ಅಗ್ನೇ ಶರ್ಧ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯ ತವ ದ್ಯುಮ್ನಾನ್ಯ್ ಉತ್ತಮಾನಿ ಸನ್ತು |
ಸಂ ಜಾಸ್ಪತ್ಯಂ ಸುಯಮಮ್ ಆಕೃಣುಷ್ವ ಶತ್ರೂಯತಾಮ್ ಅಭಿತಿಷ್ಠಾ ಮಹಾಂಸಿ ||
ಪ್ರ ವಾಮ್ ಅರ್ಚನ್ತ್ಯ್ ಉಕ್ಥಿನೋ ನೀಥಾವಿದೋ ಜರಿತಾರಃ |
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಇಷಾ ಆವೃಣೇ ||
ಉಪೋ ಹ ಯದ್ ವಿದಥಂ ವಾಜಿನೋ ಗುರ್ ಧೀಭಿರ್ ವಿಪ್ರಾಃ ಪ್ರಮತಿಮ್ ಇಛಮಾನಾಃ |
ಅರ್ವನ್ತೋ ನ ಕಾಷ್ಠಾಂ ನಕ್ಷಮಾಣಾ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಜೋಹುವತೋ ನರಸ್ ತೇ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ದದಾತಿ ಸತ್ಪತಿಂ ಸಾಸಾಹ ಯೋ ಯುಧಾ ನೃಭಿಃ |
ಅಗ್ನಿರ್ ಅತ್ಯಂ ರಘುಷ್ಯದಂ ಜೇತಾರಮ್ ಅಪರಾಜಿತಮ್ ||
ಅಗ್ನಿಸ್ ತುವಿಶ್ರವಸ್ತಮಂ ತುವಿಬ್ರಹ್ಮಾಣಮ್ ಉತ್ತಮಮ್ |
ಅತೂರ್ತಂ ಶ್ರಾವಯತ್ಪತಿಂ ಪುತ್ರಂ ದದಾತಿ ದಾಶುಷೇ ||
ಯಾ ವಾಂ ಸನ್ತಿ ಪುರುಸ್ಪೃಹೋ ನಿಯುತೋ ದಾಶುಷೇ ನರಾ |
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ತಾಭಿರ್ ಆಗತಮ್ ||
ಶುಚಿಂ ನು ಸ್ತೋಮಂ ನವಜಾತಮ್ ಅದ್ಯೇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವೃತ್ರಹಣಾ ಜುಷೇಥಾಮ್ |
ಉಭಾ ಹಿ ವಾಂ ಸುಹವಾ ಜೋಹವೀಮಿ ತಾ ವಾಜಂ ಸದ್ಯ ಉಶತೇ ಧೇಷ್ಠಾ ||
ಪೂಷಾ ಗಾ ಅನ್ವೇತು ನಃ ಶುಕ್ರಂ ತೇ ಅನ್ಯತ್ ||
ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತಿನಾ ವಯಂ ಹಿತೇನೇವ ಜಯಾಮಸಿ |
ಗಾಮ್ ಅಶ್ವಂ ಪೋಷಯಿತ್ನ್ವ್ ಆ ಸ ನೋ ಮೃಡಾತೀದೃಶೇ ||
ಮಧುಮತೀರ್ ಓಷಧೀರ್ ದ್ಯಾವಾ ಆಪೋ ಮಧುಮನ್ ನೋ ಭವತ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ |
ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತಿರ್ ಮಧುಮಾನ್ ನೋ ಅಸ್ತ್ವ್ ಅರಿಷ್ಯನ್ತೋ ಅನ್ವ್ ಏನಂ ಚರೇಮ ||
ಸಂಸಮ್ ಇತ್ ||
ಸಖಾಯಃ ಸಂ ವಃ ಸಮ್ಯಞ್ಚಮ್ ಇಷಂ ಸ್ತೋಮಂ ಚಾಗ್ನಯೇ |
ವರ್ಷಿಷ್ಠಾಯ ಕ್ಷಿತೀನಾಮ್ ಊರ್ಜೋ ನಪ್ತ್ರೇ ಸಹಸ್ವತೇ ||
ವೈಶ್ವಾನರೋ ನ ಊತ್ಯಾ ಪೃಷ್ಟೋ ದಿವಿ ||
ಋತಾವಾನಂ ವೈಶ್ವಾನರಮ್ ಋತಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಷಸ್ ಪತಿಮ್ |
ಅಜಸ್ರಂ ಘರ್ಮಮ್ ಈಮಹೇ ||
ವೈಶ್ವಾನರ ತವ ಧಾಮಾನ್ಯ್ ಆಚಕೇ ಯೇಭಿಃ ಸ್ವರ್ವಿದ್ ಅಭವೋ ವಿಚಕ್ಷಣ |
ಜಾತ ಆಪೃಣೋ ಭುವನಾನಿ ರೋದಸೀ ಅಗ್ನೇ ತಾ ವಿಶ್ವಾ ಪರಿಭೂರ್ ಅಸಿ ತ್ಮನಾ ||
ಇಡಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ||
[ಪುಟ ೪,೧೬೧]
ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಸನಯೇ ಧನಾನಾಂ ಯಶಸಂ ಕಾರುಂ ಕೃಣುಹಿ ಸ್ತವಾನಃ |
ಶಕೇಮ ಕರ್ಮಾಪಸಾ ನವೇನ ದೇವೈರ್ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಪ್ರಾವತಂ ನಃ ||
ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ಸುಮತೌ ಸ್ಯಾಮ ರಾಜಾ ಹಿ ಕಂ ಭುವನಾನಾಮ್ ಅಭಿಶ್ರೀಃ |
ಇತೋ ಜಾತೋ ವಿಶ್ವಮ್ ಇದಂ ವಿಚಷ್ಟೇ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಯತತೇ ಸೂರ್ಯೇಣ ||
ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಅಗ್ನೇ ಮಘವತ್ಸು ಧಾರಯಾನಾಮಿ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅಜರಂ ಸುವೀರಮ್ |
ವಯಂ ಜಯೇಮ ಶತಿನಂ ಸಹಸ್ರಿಣಂ ವೈಶ್ವಾನರ ವಾಜಮ್ ಅಗ್ನೇ ತವೋತಿಭಿಃ ||
ವಿಶ್ವಂ ವಿವ್ಯಾಚ ಪೃಥಿವೀವ ಪುಷ್ಟಮ್ ಅನ್ಯಮ್ ಅನ್ಯತ್ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣಾತ್ಯ್ ಆಯತ್ |
ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ಮಹತೋ ಮಹಿಮ್ನಾ ಸ್ಯೋನಮ್ ಅನ್ನಂ ಮಧುಮನ್ ಮೇ ಕೃಣೋಮಿ ||
ಸ ಜಾಯಮಾನಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನಿ ವ್ರತಾನ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವ್ರತಪಾ ಅರಕ್ಷತ |
ವ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅಮಿಮೀತ ಸುಕ್ರತುರ್ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಮಹಿನಾ ನಾಕಮ್ ಅಸ್ಪೃಶತ್ ||
ಯಥಾ ಹ ತ್ಯತ್ ||
ತ್ರೀಣ್ಯ್ ಆಯೂಂಷಿ ತವ ಜಾತವೇದಸ್ ತಿಸ್ರ ಆಜಾನೀರ್ ಉಷಸಸ್ ತೇ ಅಗ್ನೇ |
ತಾಭಿರ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಅವೋ ಯಕ್ಷಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಅಥಾ ಭವ ಯಜಮಾನಾಯ ಶಂ ಯೋಃ ||
ನ್ಯ್ ಅಗ್ನಿಂ ಜಾತವೇದಸಂ ಹೋತ್ರವಾಹಂ ಯವಿಷ್ಠ್ಯಮ್ |
ದಧಾತಾ ದೇವಮ್ ಋತ್ವಿಜಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೧೬೨]
ಇಡಾಯಾಸ್ ತ್ವಾ ಪದೇ ವಯಮ್, ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೋ ಅಕಾರಿಷಮ್ ||
ದಧಿಕ್ರಾವಾಣಂ ಬುಬುಧಾನೋ ಅಗ್ನಿಮ್ ಉಪ ಬ್ರುವ ಉಷಸಂ ಸೂರ್ಯಂ ಗಾಮ್ |
ಬ್ರಧ್ನಂ ಮಂಶ್ಚತೋರ್ ವರುಣಸ್ಯ ಬಭ್ರುಂ ತೇ ವಿಶ್ವಾಸ್ಮದ್ ದುರಿತಾ ಯಾವಯನ್ತು ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಹೋತಾ ನ್ಯಸೀದದ್ ಯಜೀಯಾನ್ ಉಪಸ್ಥೇ ಮಾತುಃ ಸುರಭಾ ಉಲೋಕೇ |
ಯುವಾ ಕವಿಃ ಪುರುನಿಷ್ಠ ಋತಾವಾ ಧರ್ತಾ ಕೃಷ್ಟೀನಾಮ್ ಉತ ಮಧ್ಯ ಇದ್ಧಃ ||
ಸಾಧ್ವೀಮ್ ಅಕರ್ ದೇವವೀತಿಂ ನೋ ಅದ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಜಿಹ್ವಾಮ್ ಅವಿದಾಮ ಗುಹ್ಯಮ್ |
ಸ ಆಯುರ್ ಆಗಾತ್ ಸುರಭಿರ್ ವಸಾನೋ ಭದ್ರಾಮ್ ಅಕರ್ ದೇವಹೂತಿಂ ನೋ ಅದ್ಯ ||
ಯಚ್ ಚಿದ್ ಧಿ ತೇ ||
ಮಹಶ್ ಚಿದ್ ಅಗ್ನಾ ಏನಸೋ ಅಭೀಕ ಊರ್ವಾದ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಉತ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಮ್ |
ಮಾ ತೇ ಸಖಾಯಃ ಸದಮ್ ಇದ್ ರಿಷಾಮ ಯಛಾ ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಶಂ ಯೋಃ ||
ಮಹೀ ದ್ಯೌಃ ಪೃಥಿವೀ ಚ ನಃ ||
ಘೃತವತೀ ಭುವನಾನಾಮ್ ಅಭಿಶ್ರಿಯೋರ್ವೀ ಪೃಥ್ವೀ ಮಧುದುಘೇ ಸುಪೇಶಸಾ |
ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವರುಣಸ್ಯ ಧರ್ಮಣಾ ವಿಷ್ಕಭಿತೇ ಅಜರೇ ಭೂರಿರೇತಸಾ ||೪,೧೧।೧||
[ಪುಟ ೪,೧೬೩]
ಪೃಥುಪಾಜಾಸ್ ತಂ ಸಬಾಧಃ ||
ಈಡೇ ಅಗ್ನಿಂ ವಿಪಶ್ಚಿತಂ ಗಿರಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಾಧನಮ್ |
ಶ್ರುಷ್ಟೀವಾನಂ ಧಿತಾವಾನಮ್ ||
ಅಗ್ನೇ ಶಕೇಮ ತೇ ವಯಂ ಯಮಂ ದೇವಸ್ಯ ವಾಜಿನಃ |
ಅತಿ ದ್ವೇಷಾಂಸಿ ತರೇಮ ||
ಉಪ ತ್ವಾ ರಣ್ವಸಂದೃಶಂ ಪ್ರಯಸ್ವನ್ತಃ ಸಹಸ್ಕೃತ |
ಅಗ್ನೇ ಸಂಸೃಜ್ಮಹೇ ಗಿರಃ ||
ಉಪ ಛಾಯಾಮ್ ಇವ ಘೃಣೇರ್ ಅಗನ್ಮ ಶರ್ಮ ತೇ ವಯಮ್ |
ಅಗ್ನೇ ಹಿರಣ್ಯಸಂದೃಶಃ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ವೃತ್ರಾಣಿ ಜಙ್ಘನತ್ ತ್ವಂ ಸೋಮಾಸಿ ಸತ್ಪತಿಸ್, ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಯುವಮ್ ಏತಾನಿ ಶ್ರೀಣಾಮ್ ಉದಾರಃ ||
ಸೋಮಸ್ಯ ಮಾ ತವಸಂ ವಕ್ಷ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ವಹ್ನಿಂ ಚಕರ್ಥ ವಿದಥೇ ಯಜಧ್ಯೈ |
ದೇವಂ ಅಛಾ ದೀದ್ಯದ್ ಯುಞ್ಜೇ ಅದ್ರಿಂ ಶಮಾಯೇ ಅಗ್ನೇ ತನ್ವಂ ಜುಷಸ್ವ ||
ಸೋಮಾಪೂಷಣಾ ಜನನಾ ರಯೀಣಾಂ ಜನನಾ ದಿವೋ ಜನನಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ |
ಜಾತೌ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ಗೋಪೌ ದೇವಾ ಅಕೃಣ್ವನ್ನ್ ಅಮೃತಸ್ಯ ನಾಭಿಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೧೬೪]
ಇಮೌ ದೇವೌ ಜಾಯಮಾನೌ ಜುಷನ್ತೇಮೌ ತಮಾಂಸಿ ಗೂಹತಾಮ್ ಅಜುಷ್ಟಾ |
ಆಭ್ಯಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಪಕ್ವಮ್ ಆಮಾಸ್ವ್ ಅನ್ತಃ ಸೋಮಾಪೂಷಭ್ಯಾಂ ಜನದ್ ಉಸ್ರಿಯಾಸು ||
ಉತ ನೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಹವಿಷ ಉಕ್ಥೇಷು ದೇವಹೂತಮಃ |
ಶಂ ನಃ ಶೋಚಾ ಮರುದ್ವೃಧೋ ಽಗ್ನೇ ಸಹಸ್ರಸಾತಮಃ ||
ನೂ ನೋ ರಾಸ್ವ ಸಹಸ್ರವತ್ ತೋಕವತ್ ಪುಷ್ಟಿಮದ್ ವಸು |
ದ್ಯುಮದ್ ಅಗ್ನೇ ಸುವೀರ್ಯಂ ವರ್ಷಿಷ್ಠಮ್ ಅನುಪಕ್ಷಿತಮ್ ||
ತ್ವಾ ಯುಜಾ ತವ ತತ್ ಸೋಮ ಸಖ್ಯ ಇನ್ದ್ರೋ ಅಪೋ ಮನವೇ ಸಸ್ರುತಸ್ ಕಃ |
ಅಹನ್ನ್ ಅಹಿಮ್ ಅರಿಣಾತ್ ಸಪ್ತ ಸಿನ್ಧೂನ್ ಅಪಾವೃಣೋದ್ ಅಪಿಹಿತೇವ ಖಾನಿ ||
ಋದೂದರೇಣ ಸಖ್ಯಾ ಸಚೇಯ ಯೋ ಮಾ ನ ರಿಷ್ಯೇದ್ ಧರ್ಯಶ್ವ ಪೀತಃ |
ಅಯಂ ಯಃ ಸೋಮೋ ನ್ಯಧಾಯ್ಯ್ ಅಸ್ಮೇ ತಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಪ್ರತಿರಮ್ ಏಮ್ಯ್ ಆಯುಃ ||
ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಸ ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ, ಅಗ್ನಿಂ ವಃ ಪೂರ್ವ್ಯಂ ಗಿರಾ ||
ಮಕ್ಷೂ ದೇವವತೋ ರಥಃ ಶೂರೋ ವಾ ಪೃತ್ಸು ಕಾಸುಚಿತ್ |
ದೇವಾನಾಂ ಯ ಇನ್ ಮನೋ ಯಜಮಾನಾ ಇಯಕ್ಷತಿ, ಅಭೀದ್ ಅಯಜ್ವನೋ ಭುವತ್ ||
[ಪುಟ ೪,೧೬೫]
ನಕಿಷ್ ಟಂ ಕರ್ಮಣಾ ನಶನ್ ನ ಪ್ರಯೋಷನ್ ನ ಯೋಷತಿ |
ದೇವಾನಾಂ ಯ ಇನ್ ಮನೋ ಯಜಮಾನಾ ಇಯಕ್ಷತಿ, ಅಭೀದ್ ಅಯಜ್ವನೋ ಭುವತ್ ||
ಅಸದ್ ಅತ್ರ ಸುವೀರ್ಯಮ್ ಉತ ತ್ಯದ್ ಆಶ್ವಶ್ವ್ಯಮ್ |
ದೇವಾನಾಂ ಯ ಇನ್ ಮನೋ ಯಜಮಾನಾ ಇಯಕ್ಷತಿ, ಅಭೀದ್ ಅಯಜ್ವನೋ ಭುವತ್ ||
ಉಪಕ್ಷರನ್ತಿ ಸಿನ್ಧವೋ ಮಯೋಭುವ ಈಜಾನಂ ಚ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣಂ ಚ ಧೇನವಃ |
ಪೃಣನ್ತಂ ಚ ಪಪುರಿಂ ಚ ಶ್ರವಸ್ಯವೋ ಘೃತಸ್ಯ ಧಾರಾ ಉಪಯನ್ತಿ ವಿಶ್ವತಃ ||
ಸೋಮಾರುದ್ರಾ ಯುವಮ್ ಏತಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಮೇ ವಿಶ್ವಾ ತನೂಷು ಭೇಷಜಾನಿ ಧತ್ತಮ್ |
ಅವಸ್ಯತಂ ಮುಞ್ಚತಂ ಯನ್ ನೋ ಅಸ್ತಿ ತನೂಷು ಬದ್ಧಂ ಕೃತಮ್ ಏನೋ ಅಸ್ಮತ್ ||
ಸೋಮಾರುದ್ರಾ ಧಾರಯೇಥಾಮ್ ಅಸುರ್ಯಂ ಪ್ರ ವಾಮ್ ಇಷ್ಟಯೋ ಽರಮ್ ಅಶ್ನುವನ್ತು |
ದಮೇದಮೇ ಸಪ್ತ ರತ್ನಾ ದಧಾನಾ ಶಂ ನೋ ಭೂತಂ ದ್ವಿಪದೇ ಶಂ ಚತುಷ್ಪದೇ ||
ಸೋಮಾರುದ್ರಾ ವಿವೃಹತಂ ವಿಷೂಚೀಮ್ ಅಮೀವಾ ಯಾ ನೋ ಗಯಮ್ ಆವಿವೇಶ |
ಆರೇ ಬಾಧೇಥಾಂ ನಿರೃತಿಂ ಪರಾಚೈರ್ ಅಸ್ಮೇ ಭದ್ರಾ ಸೌಶ್ರವಸಾನಿ ಸನ್ತು ||
ತಿಗ್ಮಾಯುಧೌ ತಿಗ್ಮಹೇತೀ ಸುಶೇವೌ ಸೋಮಾರುದ್ರಾ ಇಹ ಸು ಮೃಡತಂ ನಃ |
ಮುಮುಕ್ತಮ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ಗ್ರಸಿತಾನ್ ಅಭೀಕೇ ಪ್ರಯಛತಂ ವೃಷಣಾ ಶಂತಮಾನಿ ||
ಅಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ ಸಜೋಷಸಾ, ಅಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ ಮಹಿ ಧಾಮ ಪ್ರಿಯಂ ವಾಮ್ ||
ಅಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ ಮಹಿ ತದ್ ವಾಂ ಮಹಿತ್ವಂ ವೀಥೋ ಘೃತಸ್ಯ ಗುಹ್ಯಾ ಜುಷಾಣಾ |
ದಮೇದಮೇ ಸುಷ್ಟುತೀ ವಾವೃಧಾನಾ ನು ವಾಂ ಜಿಹ್ವಾ ಘೃತಮ್ ಆಚರಣ್ಯತ್ ||
ಪಾವಕಾ ನಃ ಸರಸ್ವತೀ ||
ಸರಸ್ವತ್ಯ್ ಅಭಿ ನೋ ನೇಷಿ ವಸ್ಯೋ ಮಾಪ ಸ್ಫರೀಃ ಪಯಸಾ ಮಾ ನಾ ಆಧಕ್ |
ಜುಷಸ್ವ ನಃ ಸಖ್ಯಾ ವೇಶ್ಯಾ ಚ ಮಾ ತ್ವತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಾಣ್ಯ್ ಅರಣ್ಯಾನಿ ಗನ್ಮ ||
ಆ ನೋ ದಿವಃ ||
ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಜುಷಸ್ವ ನೋ ಹವ್ಯಾನಿ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯ |
ರಾಸ್ವ ರತ್ನಾನಿ ದಾಶುಷೇ ||
ಏವಾ ಪಿತ್ರೇ ವಿಶ್ವದೇವಾಯ ವೃಷ್ಣೇ ಯಜ್ಞೈರ್ ವಿಧೇಮ ನಮಸಾ ಹವಿರ್ಭಿಃ |
ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಸುಪ್ರಜಾ ವೀರವನ್ತೋ ವಯಂ ಸ್ಯಾಮ ಪತಯೋ ರಯೀಣಾಮ್ ||
ಆ ನೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಘೃತೈರ್ ಗವ್ಯೂತಿಮ್ ಉಕ್ಷತಮ್ |
ಮಧ್ವಾ ರಜಾಂಸಿ ಸುಕ್ರತೂ ||
ಪ್ರ ಬಾಹವಾ ಸಿಸೃತಂ ಜೀವಸೇ ನಾ ಆ ನೋ ಗವ್ಯೂತಿಮ್ ಉಕ್ಷತಂ ಘೃತೇನ |
ಆ ನೋ ಜನೇ ಶ್ರವಯತಂ ಯುವಾನಾ ಶ್ರುತಂ ಮೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಹವೇಮಾ ||
ಔರ್ವಭೃಗುವಞ್ ಶುಚಿಮ್ ಅಪ್ನವಾನವದ್ ಆಹುವೇ |
ಅಗ್ನಿಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೧೬೭]
ಆ ಸವಂ ಸವಿತುರ್ ಯಥಾ ಭಗಸ್ಯೇವ ಭುಜಿಂ ಹುವೇ |
ಅಗ್ನಿಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ||
ಹುವೇ ವಾತಸ್ವನಂ ಕವಿಂ ಪರ್ಜನ್ಯಕ್ರದ್ಯಂ ಸಹಃ |
ಅಗ್ನಿಂ ಸಮುದ್ರವಾಸಸಮ್ ||
ವೃಷಾ ಸೋಮ ದ್ಯುಮಂ ಅಸಿ ||
ಆ ಯೇ ತನ್ವನ್ತಿ ರಶ್ಮಿಭಿಸ್ ತಿರಃ ಸಮುದ್ರಮ್ ಅರ್ಣವಮ್ |
ಮರುದ್ಭಿರ್ ಅಗ್ನಾ ಆಗಹಿ ||
ಆ ವೋ ಯನ್ತೂದವಾಹಾಸೋ ಅದ್ಯ ವೃಷ್ಟಿಂ ಯೇ ವಿಶ್ವೇ ಮರುತೋ ಜುನನ್ತಿ |
ಅಯಂ ಯೋ ಅಗ್ನಿರ್ಮರುತಃ ಸಮಿದ್ಧ ಏತಂ ಜುಷಧ್ವಂ ಕವಯೋ ಯುವಾನಃ ||
ಯಂ ತ್ವಾ ದೇವಾಪಿಃ ಶುಶುಚಾನೋ ಅಗ್ನ ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣೋ ಮನುಷ್ಯಃ ಸಮೀಧೇ |
ವಿಶ್ವೇಭಿರ್ ದೇವೈರ್ ಅನುಮದ್ಯಮಾನಃ ಪ್ರ ಪರ್ಜನ್ಯಮ್ ಈರಯಾ ವೃಷ್ಟಿಮನ್ತಮ್ ||
ಅಗ್ನೇ ಬಾಧಸ್ವ ವಿ ಮೃಧೋ ವಿ ದುರ್ಗಹಾಪಾಮೀವಾಮ್ ಅಪ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಸೇಧ |
ಅಸ್ಮಾತ್ ಸಮುದ್ರಾದ್ ಬೃಹತೋ ದಿವೋ ನೋ ಽಪಾಂ ಭೂಮಾನಮ್ ಉಪ ನಃ ಸೃಜೇಹ ||
ಪ್ರಿಯಾ ವೋ ನಾಮ ಹುವೇ ತುರಾಣಾಮ್ ಆ ಯತ್ ತೃಪನ್ ಮರುತೋ ವಾವಶಾನಃ ||
ಶ್ರಿಯಸೇ ಕಂ ಭಾನುಭಿಃ ಸಂಮಿಮಿಕ್ಷಿರೇ ತೇ ರಶ್ಮ್ಮಿಭಿಸ್ ತ ಋಕ್ವಭಿಃ ಸುಖಾದಯಃ |
ತೇ ವಾಶೀಮನ್ತ ಇಷ್ಮಿಣೋ ಅಭೀರವೋ ವಿದ್ರೇ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಮಾರುತಸ್ಯ ಧಾಮ್ನಃ ||
ಮರುತೋ ಯದ್ ಧ ವೋ ದಿವಃ ||
ಪ್ರೈಷಾಮ್ ಅಜ್ಮೇಷು ವಿಥುರೇವ ರೇಜತೇ ಭೂಮಿರ್ ಯಾಮೇಷು ಯದ್ ಧ ಯುಞ್ಜತೇ ಶುಭೇ |
ತೇ ಕ್ರೀಡಯೋ ಧುನಯೋ ಭ್ರಾಜದೃಷ್ಟ್ಯಃ ಸ್ವಯಂ ಮಹಿತ್ವಂ ಪನಯನ್ತ ಧೂತಯಃ ||೪,೧೧।೨||
ಕಯಾ ಶುಭಾ ಸವಯಸಃ ಸನೀಡಾಃ ಸಮಾನ್ಯಾ ಮರುತಃ ಸಂಮಿಮಿಕ್ಷುಃ |
ಕಯಾ ಮತೀ ಕುತಾ ಏತಾಸ ಏತೇ ಽರ್ಚನ್ತಿ ಶುಷ್ಮಂ ವೃಷಣೋ ವಸೂಯಾ ||
ಕಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಜುಜುಷುರ್ ಯುವಾನಃ ಕೋ ಅಧ್ವರೇ ಮರುತಾ ಆವವರ್ತ |
ಶ್ಯೇನಂ ಇವ ಧ್ರಜತೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಕೇನ ಮಹಾ ಮನಸಾ ರೀರಮಾಮ ||
ಕುತಸ್ ತ್ವಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಮಾಹಿನಃ ಸನ್ನ್ ಏಕೋ ಯಾಸಿ ಸತ್ಪತೇ ಕಿಂ ತ ಇತ್ಥಾ |
ಸಂಪೃಛಸೇ ಸಮರಾಣಃ ಶುಭಾನೈರ್ ವೋಚೇಸ್ ತನ್ ನೋ ಹರಿವೋ ಯತ್ ತೇ ಅಸ್ಮೇ ||
ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಮೇ ಮತಯಃ ಶಂ ಸುತಾಸಃ ಶುಷ್ಮ ಇಯರ್ತಿ ಪ್ರಭೃತೋ ಮೇ ಅದ್ರಿಃ |
ಆಶಾಸತೇ ಪ್ರತಿಹರ್ಯನ್ತ್ಯ್ ಉಕ್ಥೇಮಾ ಹರೀ ವಹತಸ್ ತಾ ನೋ ಅಛ ||
ಅತೋ ವಯಮ್ ಅನ್ತಮೇಭಿರ್ ಯುಜಾನಾಃ ಸ್ವಕ್ಷತ್ರೇಭಿಸ್ ತನ್ವಃ ಶುಮ್ಭಮಾನಾಃ |
ಮಹೋಭಿರ್ ಏಕಮ್ ಉಪಯುಜ್ಮಹೇ ನ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಸ್ವಧಾಮ್ ಅನು ಹಿ ನೋ ಬಭೂಥ ||
[ಪುಟ ೪,೧೬೯]
ಕ್ವ ಸ್ಯಾ ವೋ ಮರುತಃ ಸ್ವಧಾಸೀದ್ ಯನ್ ಮಾಮ್ ಏಕಂ ಸಮಧತ್ತಾಹಿಹತ್ಯೇ |
ಅಹಂ ಹ್ಯ್ ಉಗ್ರಸ್ ತವಿಷಸ್ ತುವಿಷ್ಮಾನ್ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಶತ್ರೋರ್ ಅನಮಂ ವಧಸ್ನೈಃ ||
ಭೂರಿ ಚಕರ್ಥ ಯುಜ್ಯೇಭಿರ್ ಅಸ್ಮೇ ಸಮಾನೇಭಿರ್ ವೃಷಭ ಪೌಂಸ್ಯೇಭಿಃ |
ಭೂರೀಣಿ ಹಿ ಕೃಣವಾಮಾ ಶವಿಷ್ಠೇನ್ದ್ರಃ ಕೃತ್ವಾ ಮರುತೋ ಯದ್ ವಶಾಮ ||
ವಧೀಂ ವೃತ್ರಂ ಮರುತ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ಸ್ವೇನ ಭಾಮೇನ ತವಿಷೋ ಬಭೂವಾನ್ |
ಅಹಮ್ ಏತಾ ಮನವೇ ವಿಶ್ವಶ್ಚನ್ದ್ರಾಃ ಸುಗಾ ಅಪಶ್ ಚಕರ ವಜ್ರಬಾಹುಃ ||
ಅನುತ್ತಮ್ ಆ ತೇ ಮಘವನ್ ನಕಿರ್ ಣು ನ ತ್ವಾವಂ ಅಸ್ತಿ ದೇವತಾ ವಿದಾನಃ |
ನ ಜಾಯಮಾನೋ ನಶತೇ ನ ಜಾತೋ ಯಾನಿ ಕರಿಷ್ಯಾ ಕೃಣುಹಿ ಪ್ರವೃದ್ಧ ||
ಏಕಸ್ಯ ಚಿನ್ ಮೇ ವಿಭ್ವ್ ಅಸ್ತ್ವ್ ಓಜೋ ಯಾ ನು ದಧೃಷ್ವಾನ್ ಕೃಣವೈ ಮನೀಷಾ ||
ಅಹಂ ಹ್ಯ್ ಉಗ್ರೋ ಮರುತೋ ವಿದಾನೋ ಯಾನಿ ಚ್ಯವಮ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಇದ್ ಈಶ ಏಷಾಮ್ ||
ಅಮನ್ದನ್ ಮಾ ಮರುತಃ ಸ್ತೋಮೋ ಅತ್ರ ಯನ್ ಮೇ ನರಃ ಶ್ರುತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಕ್ರ |
ಇನ್ದ್ರಾಯ ವೃಷ್ಣೇ ಸುಮಖಾಯ ಮಹ್ಯಂ ಸಖ್ಯೇ ಸಖಾಯಸ್ ತನ್ವೇ ತನೂಭಿಃ ||
ಏವೇದ್ ಏತೇ ಪ್ರತಿ ಮಾ ರೋಚಮಾನಾ ಅನೇದ್ಯಃ ಶ್ರವಾ ಏಷೋ ದಧಾನಾಃ |
ಸಂಚಕ್ಷ್ಯಾ ಮರುತಶ್ ಚನ್ದ್ರವರ್ಣಾ ಅಛಾನ್ತ ಮೇ ಛದಯಾಥಾ ಚ ನೂನಮ್ ||
ಕೋ ನ್ವ್ ಅತ್ರ ಮರುತೋ ಮಾಮಹೇ ವಃ ಪ್ರಯಾತನ ಸಖೀಂರ್ ಅಛಾ ಸಖಾಯಃ |
ಮನ್ಮಾನಿ ಚಿತ್ರಾ ಅಪಿವಾತಯನ್ತ ಏಷಾಂ ಭೂತ ನವೇದಾ ಮ ಋತಾನಾಮ್ ||
ಆ ಯದ್ ದುವಸ್ಯಾದ್ ದುವಸೇ ನ ಕಾರುರ್ ಅಸ್ಮಾಂಶ್ ಚಕ್ರೇ ಮಾನ್ಯಸ್ಯ ಮೇಧಾ |
ಓ ಷೂ ವರ್ತ ಮರುತೋ ವಿಪ್ರಮ್ ಅಛೇಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಜರಿತಾ ವೋ ಅರ್ಚತ್ ||
ಏಷ ವಃ ಸ್ತೋಮೋ ಮರುತ ಇಯಂ ಗೀರ್ ಮಾನ್ದಾರ್ಯಸ್ಯ ಮಾನ್ಯಸ್ಯ ಕಾರೋಃ |
ಏಷಾ ಯಾಸೀಷ್ಟ ತನ್ವೇ ವಯಾಂ ವಿದ್ಯಾಮೇಷಂ ವೃಜನಂ ಜೀರದಾನುಮ್ ||೪,೧೧।೩||
ಇನ್ದ್ರಂ ವೋ ವಿಶ್ವತಸ್ ಪರಿ ಹವಾಮಹೇ ಜನೇಭ್ಯಃ |
ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಅಸ್ತು ಕೇವಲಃ ||
ಆ ತೇ ಶುಷ್ಮೋ ವೃಷಭ ಏತು ಪಶ್ಚಾದ್ ಓತ್ತರಾದ್ ಅಧರಾದ್ ಆ ಪುರಸ್ತಾತ್ |
ಆ ವಿಶ್ವತೋ ಅಭಿ ಸಮೇತ್ವ್ ಅರ್ವಾಙ್ ಇನ್ದ್ರ ದ್ಯುಮ್ನಂ ಸ್ವರ್ವದ್ ಧೇಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮೇ ||
ಮರುತೋ ಯದ್ ಧ ವೋ ದಿವಸ್, ಯಾ ವಃ ಶರ್ಮ ||
[ಪುಟ ೪,೧೭೧]
ಆ ತೂ ನ ಇನ್ದ್ರ ವೃತ್ರಹನ್ನ್ ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಅರ್ಧಮ್ ಆಗಹಿ |
ಮಹಾನ್ ಮಹೀಭಿರ್ ಊತಿಭಿಃ ||
ತ್ವಂ ಮಹಂ ಇನ್ದ್ರ ತುಭ್ಯಂ ಹ ಕ್ಷಾ ಅನು ಕ್ಷತ್ರಂ ಮಂಹನಾ ಮನ್ಯತ ದ್ಯೌಃ |
ತ್ವಂ ವೃತ್ರಂ ಶವಸಾ ಜಘನ್ವಾನ್ತ್ ಸೃಜಃ ಸಿನ್ಧೂಂರ್ ಅಹಿನಾ ಜಗ್ರಸಾನಾನ್ ||
ಮರುತೋ ಯದ್ ಧ ವೋ ಬಲಂ ಜನಂ ಅಚುಚ್ಯವೀತನ |
ಗಿರೀಂರ್ ಅಚುಚ್ಯವೀತನ ||
ಋಷ್ಟಯೋ ವೋ ಮರುತೋ ಅಂಸಯೋರ್ ಅಧಿ ಸಹಾ ಓಜೋ ಬಾಹ್ವೋರ್ ವೋ ಬಲಂ ಹಿತಮ್ |
ನೃಮ್ಣಾ ಶೀರ್ಷಸ್ವ್ ಆಯುಧಾ ರಥೇಷು ನೋ ವಿಶ್ವಾ ವಃ ಶ್ರೀರ್ ಅಧಿ ತನೂಷು ಪಿಪಿಶೇ ||
ಪುರುತ್ರಾ ಹಿ ಸದೃಙ್ಙ್ ಅಸಿ ವಿಶೋ ವಿಶ್ವಾ ಅನು ಪ್ರಭುಃ |
ಸಮತ್ಸು ತ್ವಾ ಹವಾಮಹೇ ||
ಸಮತ್ಸ್ವ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಅವಸೇ ವಾಜಯನ್ತೋ ಹವಾಮಹೇ |
ವಾಜೇಷು ಚಿತ್ರರಾಧಸಮ್ ||
ಅಗ್ನೇ ನಯ, ಆ ದೇವಾನಾಮ್, ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಪಾ ಅಸಿ ಯದ್ ವೋ ವಯಮ್ ||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ವ್ರತಭೃಞ್ ಶುಚಿರ್ ಅಗ್ನೇ ದೇವಂ ಇಹಾವಹ |
ಉಪ ಯಜ್ಞಂ ಹವಿಶ್ ಚ ನಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೭೨]
ವ್ರತಾ ನು ಬಿಭ್ರದ್ ವ್ರತಪಾ ಅದಬ್ಧೋ ಯಜಾನೋ ದೇವೋ ಅಜರಃ ಸುವೀರಃ |
ದಧದ್ ರತ್ನಾನಿ ಸುಮೃಡೀಕೋ ಅಗ್ನೇ ಗೋಪಾಯ ನೋ ಜೀವಸೇ ಜಾತವೇದಃ ||
ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಯವಿಷ್ಠ ಭಾರತಾಗ್ನೇ ದ್ಯುಮನ್ತಮ್ ಆಭರ |
ವಸೋ ಪುರುಸ್ಪೃಹಂ ರಯಿಮ್ ||
ತುಭ್ಯಂ ಭರನ್ತಿ ಕ್ಷಿತಯೋ ಯವಿಷ್ಠ ಬಲಿಮ್ ಅಗ್ನೇ ಅನ್ತಿತಾ ಓತ ದೂರಾತ್ |
ಆ ಭನ್ದಿಷ್ಠಸ್ಯ ಸುಮತಿಂ ಚಿಕಿದ್ಧಿ ಮಹತ್ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಮಹಿ ಶರ್ಮ ಭದ್ರಮ್ ||
ತ್ವಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ವಾಜಸಾತಮಂ ವಿಪ್ರಾ ವರ್ಧನ್ತಿ ಸುಷ್ಟುತಮ್ |
ಸ ನೋ ರಾಸ್ವ ಸುವೀರ್ಯಮ್ ||
ಅಯಂ ನೋ ಅಗ್ನಿಸ್, ಅನೀಕೈರ್ ದ್ವೇಷೋ ಅರ್ದಯ ಸೈನಾನೀಕೇನ, ಇದಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರ ತದ್ ವಿಷ್ಣುಃ ||
ಆ ವೋ ರಾಜಾನಮ್ ಅಧ್ವರಸ್ಯ ರುದ್ರಂ ಹೋತಾರಂ ಸತ್ಯಯಜಂ ರೋದಸ್ಯೋಃ |
ಅಗ್ನಿಂ ಪುರಾ ತನಯಿತ್ನೋರ್ ಅಚಿತ್ತಾದ್ ಧಿರಣ್ಯರೂಪಮ್ ಅವಸೇ ಕೃಣುಧ್ವಮ್ ||
ಕದ್ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಸು ವೃಧಸಾನೋ ಅಗ್ನೇ ಕದ್ ವಾತಾಯ ಪ್ರತವಸೇ ಶುಭಂಯೇ |
ಪರಿಜ್ಮನೇ ನಾಸತ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇ ಬ್ರವಃ ಕದ್ ಅಗ್ನೇ ರುದ್ರಾಯ ನೃಘ್ನೇ ||
ಉಕ್ಷಾನ್ನಾಯ ವಶಾನ್ನಾಯ ||
[ಪುಟ ೪,೧೭೩]
ವಾತೋಪಧೂತ ಇಷಿತೋ ವಶಂ ಅನು ತ್ರಿಷು ಯದ್ ಅನ್ನಾ ವೇವಿಷದ್ ವಿತಿಷ್ಠಸೇ |
ಆ ತೇ ಯತನ್ತೇ ರಥ್ಯೋ ಯಥಾ ಪೃಥಕ್ ಶರ್ಧಾಂಸ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಅಜರಾಣಿ ಧಕ್ಷತಃ ||೪,೧೧।೪||
ಕೃಣುಷ್ವ ಪಾಜಾ ಇತಿ ಪಞ್ಚ ||
ಸ ತೇ ಜಾನಾತಿ ಸುಮತಿಂ ಯವಿಷ್ಠ ಯ ಈವತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಗಾತುಮ್ ಐರತ್ |
ವಿಶ್ವಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಮೈ ಸುದಿನಾನಿ ರಾಯೋ ದ್ಯುಮ್ನಾನ್ಯ್ ಅರ್ಯೋ ವಿ ದುರೋ ಅಭಿದ್ಯೌತ್ ||
ಸೇದ್ ಅಗ್ನೇ ಅಸ್ತು ಸುಭಗಃ ಸುದಾನುರ್ ಯಸ್ ತ್ವಾ ನಿತ್ಯೇನ ಹವಿಷಾ ಯ ಉಕ್ಥೈಃ |
ಪಿಪ್ರೀಷತಿ ಸ್ವ ಆಯುಷಿ ದುರೋಣೇ ವಿಶ್ವೇದ್ ಅಸ್ಮೈ ಸುದಿನಾ ಸಾಸದ್ ಇಷ್ಟಿಃ ||
ಅರ್ಚಾಮಿ ತೇ ಸುಮತಿಂ ಘೋಷ್ಯ್ ಅರ್ವಾಕ್ ಸಂ ತೇ ವಾವಾತಾ ಜರತಾಮ್ ಇಯಂ ಗೀಃ |
ಸ್ವಶ್ವಾಸ್ ತ್ವಾ ಸುರಥಾ ಮರ್ಜಯೇಮಾಸ್ಮೇ ಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಧಾರಯೇರ್ ಅನು ದ್ಯೂನ್ ||
ಇಹ ತ್ವಾ ಭೂರ್ಯ್ ಆಚರೇದ್ ಉಪ ತ್ಮನ್ ದೋಷಾವಸ್ತರ್ ದೀದಿವಾಂಸಮ್ ಅನು ದ್ಯೂನ್ |
ಕ್ರೀಡನ್ತಸ್ ತ್ವಾ ಸುಮನಸಃ ಸಪೇಮಾಭಿ ದ್ಯುಮ್ನಾ ತಸ್ಥಿವಾಂಸೋ ಜನಾನಾಮ್ ||
ಯಸ್ ತ್ವಾ ಸ್ವಶ್ವಃ ಸುಹಿರಣ್ಯೋ ಅಗ್ನ ಉಪಯಾತಿ ವಸುಮತಾ ರಥೇನ |
ತಸ್ಯ ತ್ರಾತಾ ಭವಸಿ ತಸ್ಯ ಸಖಾ ಯಸ್ ತ ಆತಿಥ್ಯಮ್ ಆನುಷಗ್ ಜುಜೋಷತ್ ||
ಮಹೋ ರುಜಾಮಿ ಬನ್ಧುತಾ ವಚೋಭಿಸ್ ತನ್ ಮಾ ಪಿತುರ್ ಗೋತಮಾದ್ ಅನ್ವಿಯಾಯ |
ತ್ವಂ ನೋ ಅಸ್ಯ ವಚಸಶ್ ಚಿಕಿದ್ಧಿ ಹೋತರ್ ಯವಿಷ್ಠ ಸುಕ್ರತೋ ದಮೂನಾಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೭೪]
ಅಸ್ವಪ್ನಜಸ್ ತರಣಯಃ ಸುಶೇವಾ ಅತನ್ದ್ರಾಸೋ ಽವೃಕಾ ಅಶ್ರಮಿಷ್ಠಾಃ |
ತೇ ಪಾಯವಃ ಸಧ್ರ್ಯಞ್ಚೋ ನಿಷದ್ಯಾಗ್ನೇ ತವ ನಃ ಪಾನ್ತ್ವ್ ಅಮೂರ ||
ಯೇ ಪಾಯವೋ ಮಾಮತೇಯಂ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಪಶ್ಯನ್ತೋ ಅನ್ಧಂ ದುರಿತಾದ್ ಅರಕ್ಷನ್ |
ರರಕ್ಷ ತಾನ್ತ್ ಸುಕೃತೋ ವಿಶ್ವವೇದಾ ದಿಪ್ಸನ್ತಾ ಇದ್ ರಿಪವೋ ನಾಹ ದೇಭುಃ ||
ತ್ವಯಾ ವಯಂ ಸಧನ್ಯಸ್ ತ್ವೋತಾಸ್ ತವ ಪ್ರಣೀತ್ಯ್ ಅಶ್ಯಾಮ ವಾಜಾನ್ |
ಉಭಾ ಶಂಸಾ ಸೂದಯ ಸತ್ಯತಾತೇ ಽನುಷ್ಠುಯಾ ಕೃಣುಹ್ಯ್ ಅಹ್ರಯಾಣ ||
ಅಯಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿಧಾ ವಿಧೇಮ ಪ್ರತಿ ಸ್ತೋಮಂ ಶಸ್ಯಮಾನಂ ಗೃಭಾಯ |
ದಹಾಶಸೋ ರಕ್ಷಸಃ ಪಾಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ದ್ರುಹೋ ನಿದೋ ಮಿತ್ರಮಹೋ ಅವದ್ಯಾತ್ ||
ಅಗ್ನೀ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಸೇಧತಿ ಶುಕ್ರಶೋಚಿರ್ ಅಮರ್ತ್ಯಃ |
ಶುಚಿಃ ಪಾವಕ ಈಡ್ಯಃ ||
ತ್ವಂ ನಃ ಸೋಮ ವಿಶ್ವತಃ ||೪,೧೧।೫||
ಯುಕ್ಷ್ವಾ ಹಿ ದೇವಹೂತಮಾನ್ ||
ಉತ ನೋ ದೇವ ದೇವಂ ಅಛಾ ವೋಚೋ ವಿದುಷ್ಟರಃ |
ಶ್ರದ್ ವಿಶ್ವಾ ವಾರ್ಯಾ ಕೃಧಿ ||
ತ್ವಂ ಹ ಯದ್ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ ಸಹಸಃ ಸೂನ ಆಹುತ |
ಋತಾವಾ ಯಜ್ಞಿಯೋ ಭುವಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೭೫]
ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸಹಸ್ರಿಣಃ ||
ತಂ ನೇಮಿಮ್ ಋಭವೋ ಯಥಾ ನಮಸ್ವ ಸಹೂತಿಭಿಃ |
ನೇದೀಯೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಙ್ಗಿರಃ ||
ತಸ್ಮೈ ನೂನಮ್ ಅಭಿದ್ಯವೇ ವಾಚಾ ವಿರೂಪ ನಿತ್ಯಯಾ |
ವೃಷ್ಣೇ ಚೋದಸ್ವ ಸುಷ್ಟುತಿಮ್ ||
ಕಮ್ ಉ ಷ್ವಿದ್ ಅಸ್ಯ ಸೇನಯಾಗ್ನೇರ್ ಅಪಾಕಚಕ್ಷಸಃ |
ಪಣಿಂ ಗೋಷು ಸ್ತರಾಮಹೇ ||
ಮಾ ನೋ ದೇವಾನಾಂ ವಿಶಃ ಪ್ರಸ್ನಾತೀರ್ ಇವೋಸ್ರಾಃ |
ಕೃಶಂ ನ ಹಾಸುರ್ ಅಘ್ನ್ಯಾಃ ||
ಮಾ ನಃ ಸಮಸ್ಯ ದೂಢ್ಯಃ ಪರಿದ್ವೇಷಸೋ ಅಂಹತಿಃ |
ಊರ್ಮಿರ್ ನ ನಾವಮ್ ಆವಧೀತ್ ||
ನಮಸ್ ತೇ ಅಗ್ನಾ ಓಜಸೇ ಗೃಣನ್ತಿ ದೇವ ಕೃಷ್ಟಯಃ |
ಅಮೈರ್ ಅಮಿತ್ರಮ್ ಅರ್ದಯ ||
ಇಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಇದಂ ವಚೋ ಜುಜುಷಾಣ ಉಪಾಗಹಿ |
ಸೋಮ ತ್ವಂ ನೋ ವೃಧೇ ಭವ ||
ಕುವಿತ್ ಸು ನೋ ಗೈಷ್ಟಯೇ ಽಗ್ನೇ ಸಂವೇಷಿಷೋ ರಯಿಮ್ |
ಉರುಕೃದ್ ಉರು ಣಸ್ ಕೃಧಿ ||
ಮಾ ನೋ ಅಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾಧನೇ ಪರಾ ವರ್ಗ್ ಭಾರಭೃದ್ ಯಥಾ |
ಸಂವರ್ಗಂ ಸಂ ರಯಿಂ ಜಯ ||
ಯಸ್ಯಾಜುಷನ್ ನಮಸ್ವಿನಃ ಶಮೀಮ್ ಅದುರ್ಮಖಸ್ಯ ವಾ |
ತಂ ಹೇದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವಿಧಾವತಿ ||
ಅನ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮದ್ ಭಿಯಾ ಇಯಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸಿಷಕ್ತು ದುಛುನಾ |
ವರ್ಧಾ ನೋ ಅಮವಞ್ ಶವಃ ||೪,೧೧।೬||
ಇದಂ ವಾಮ್ ಆಸ್ಯೇ ಹವಿಃ ಪ್ರಿಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಬೃಹಸ್ಪತೀ |
ಉಕ್ಥಂ ಮದಶ್ ಚ ಶಸ್ಯತೇ ||
ಅಸ್ಮೇ ಇನ್ದ್ರಾಬೃಹಸ್ಪತೀ ರಯಿಂ ಧತ್ತಂ ಶತಗ್ವಿನಮ್ |
ಅಶ್ವಾವನ್ತಂ ಅಸ್ಹಸ್ರಿಣಮ್ ||
ಏಹ್ಯ್ ಉ ಷು ಬ್ರವಾಣಿ ತೇ ಽಗ್ನ ಇತ್ಥೇತರಾ ಗಿರಃ |
ಏಭಿರ್ ವರ್ಧಾಸಾ ಇನ್ದುಭಿಃ ||
ಇಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಇದಂ ವಚಃ ||
ತ್ಯಾನ್ ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯಂ ಅವ ಆದಿತ್ಯಾನ್ ಯಾಚಿಷಾಮಹೇ |
ಸುಮೃಡೀಕಂ ಅಭಿಷ್ಟಯೇ ||
ಯೇಭ್ಯೋ ಮಾತಾ ಮಧುಮತ್ ಪಿನ್ವತೇ ಪಯಃ ಪೀಯೂಷಂ ದ್ಯೌರ್ ಅದಿತಿರ್ ಅದ್ರಿಬರ್ಹಾಃ |
ಉಕ್ಥಶುಷ್ಮಾನ್ ವೃಷಭರಾನ್ತ್ ಸ್ವಪ್ನಸಸ್ ತಂ ಆದಿತ್ಯಂ ಅನುಮದಾತ್ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ||
ಧಾರಯನ್ತ ಆದಿತ್ಯಾಸೋ ಜಗತ್ ಸ್ಥಾ ದೇವಾ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ಗೋಪಾಃ |
ದೀರ್ಘಾಧಿಯೋ ರಕ್ಷಮಾಣಾ ಅಸುರ್ಯಮ್ ಋತಾವಾನಶ್ ಚಯಮಾನಾ ಋಣಾನಿ ||
ತ್ರೀ ರೋಚನಾ ದಿವ್ಯಾ ಧಾರಯನ್ತ ಹಿರಣ್ಯಯಾ ಶುಚಯೋ ಧಾರಪೂತಾಃ |
ಅವೃಜಿನಾ ಅನವದ್ಯಾ ಅದಬ್ಧಾ ಉರುಶಂಸಾ ಋಜವೇ ಮರ್ತ್ಯಾಯ ||
ತತ್ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಭದ್ರಾ ಅಶ್ವಾಸ್, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಸ್, ಯಃ ಪ್ರಾಣತಃ ||
ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪ್ರಥಮಂ ಜಾಯಮಾನೋ ಮಹೋ ಜ್ಯೋತಿಷಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ |
ಸಪ್ತಾಸ್ಯಸ್ ತುವಿಜಾತೋ ರವೇಣ ವಿ ಸಪ್ತರಶ್ಮಿರ್ ಅಧಮತ್ ತಮಾಂಸಿ ||
[ಪುಟ ೪,೧೭೮]
ಯದಾ ವಾಜಮ್ ಅಸನದ್ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್ ಆ ದ್ಯಾಮ್ ಅರುಕ್ಷದ್ ಉತ್ತರಾಣಿ ಸದ್ಮ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ವೃಷಣಂ ವರ್ಧಯನ್ತೋ ನಾನಾ ಸನ್ತೋ ಬಿಭ್ರತೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಆಸಾಮ್ ||
ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಹವಾಮಹೇ ವಿಶ್ವತಃ ಸಗಣಂ ವಯಮ್ |
ಉಪ ನೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಗಮತ್ ||
ಸ ಸುಷ್ಟುಭಾ ಸ ಋಕ್ವತಾ ಗಣೇನ ವಲಂ ರುರೋಜ ಫಲಿಗಂ ರವೇಣ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉಸ್ರಿಯಾ ಹವ್ಯಸೂದಃ ಕನಿಕ್ರದದ್ ವಾವಶತೀರ್ ಉದಾಜತ್ ||
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಯ ಯನ್ತಾ ಸೂಕ್ತಸ್ಯ ಬೋಧಿ ತನಯಂ ಚ ಜಿನ್ವ |
ವಿಶ್ವಂ ತದ್ ಭದ್ರಂ ಯದ್ ಅವನ್ತಿ ದೇವಾ ಬೃಹದ್ ವದೇಮ ವಿದಥೇ ಸುವೀರಾಃ ||
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ಸೂಯಮಸ್ಯ ವಿಶ್ವಹಾ ರಾಯಃ ಸ್ಯಾಮ ರಥ್ಯೋ ವಯಸ್ವತಃ |
ವೀರೇಷು ವೀರಂ ಉಪಪೃಙ್ಧಿ ನಸ್ ತ್ವಂ ಯದ್ ಈಶಾನೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವೇಷಿ ಮೇ ಹವಮ್ ||
ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ದೇವಯನ್ತಸ್ ತ್ವೇಮಹೇ |
ಉಪ ಪ್ರಯನ್ತು ಮರುತಃ ಸುದಾನವಾ ಇನ್ದ್ರ ಪ್ರಾಶುರ್ ಭವಾ ಸಚಾ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಉಕ್ಥೇ ಪುರೋಹಿತೋ ಗ್ರಾವಾಣೋ ಬರ್ಹಿರ್ ಅಧ್ವರೇ |
ಋಚಾ ಯಾಮಿ ಮರುತೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಂ ದೇವಂ ಅವೋ ವರೇಣ್ಯಮ್ ||
ನಮಸ್ ತೇ ರುದ್ರ ಮನ್ಯವೇ, ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯ ||
ಕೋ ಅದ್ಧಾ ವೇದ ಕ ಇಹ ಪ್ರವೋಚತ್ ಕುತಾ ಆಜಾತಾ ಕುತ ಇಯಂ ವಿಸೃಷ್ಟಿಃ |
ಅರ್ವಾಗ್ ದೇವಾ ಅಸ್ಯ ವಿಸರ್ಜನೇನಾಥಾ ಕೋ ವೇದ ಯತ ಆಬಭೂವ ||
[ಪುಟ ೪,೧೭೯]
ಇಯಂ ವಿಸೃಷ್ಟಿರ್ ಯತ ಆಬಭೂವ ಯದಿ ವಾ ದಧೇ ಯದಿ ವಾ ನ |
ಯೋ ಅಸ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ತ್ ಸೋ ಅಙ್ಗ ವೇದ ಯದಿ ವಾ ನ ವೇದ ||
ಇದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ ವಿಚಕ್ರಮೇ ||
ತದ್ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಮ್ ಅಭಿ ಪಾಥೋ ಅಶ್ಯಾಂ ನರೋ ಯತ್ರ ದೇವಯವೋ ಮದನ್ತಿ |
ಉರುಕ್ರಮಸ್ಯ ಸ ಹಿ ಬನ್ಧುರ್ ಇತ್ಥಾ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪದೇ ಪರಮೇ ಮಧ್ವಾ ಉತ್ಸಃ ||
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಋತಾವೃಧಃ ||
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಶೃಣುತೇಮಂ ಹವಂ ಮೇ ಯೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯ ಉಪ ದ್ಯವಿ ಷ್ಠ |
ಯೇ ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವಾ ಉತ ವಾ ಯಜತ್ರಾ ಆಸದ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಬರ್ಹಿಷಿ ಮಾದಯಧ್ವಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ಪತ್ಯಾ ಸುಜಿತಂ ಜಿಗಾಯ ಸೇನಾ ಹ ನಾಮ ಪೃಥಿವೀ ಧನಂಜಯಾ ವಿಶ್ವವ್ಯಚಾ ಅದಿತಿಃ ಸೂರ್ಯತ್ವಕ್ |
ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ಪ್ರಾಸಹಾ ಸಂಜಯನ್ತೀ ತಸ್ಯೈ ತ ಏನಾ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಉಪಪ್ರೇಹಿ ವಾಚಸ್ಪತೇ ದೇವೇನ ಮನಸಾ ಸಹ |
ವಸುಪತೇ ವಿರಮಯ ಮಯ್ಯ್ ಏವ ತನ್ವಂ ಮಮ ||
ಯೇ ತ್ರಿಸಪ್ತಾಃ ಪರಿಯನ್ತಿ ವಿಶ್ವಾ ರೂಪಾಣಿ ಬಿಭ್ರತಃ |
ವಾಚಸ್ಪತಿರ್ ಬಲಾ ತೇಷಾಂ ತನ್ವೋ ಽದ್ಯ ದಧಾತು ಮೇ ||೪,೧೨।೧||
[ಪುಟ ೪,೧೮೦]
ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಥಮೋ ವಸುಭಿರ್ ನೋ ಅವ್ಯಾತ್ ಸೋಮೋ ರುದ್ರೈರ್ ಅಭಿರಕ್ಷತು ತ್ಮನಾ |
ಇನ್ದ್ರೋ ಮರುದ್ಭಿರ್ ಋತುಥಾ ಕೃಣೋತ್ವ್ ಆದಿತ್ಯೈರ್ ನೋ ವರುಣಃ ಶರ್ಮ ಯಂಸತ್ ||
ಸಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವಸುಭಿರ್ ನೋ ಅವ್ಯಾತ್ ಸಂ ಸೋಮೋ ರುದ್ರಿಯಾಭಿಸ್ ತನೂಭಿಃ |
ಸಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ರಾತಹವ್ಯೋ ಮರುದ್ಭಿಃ ಸಮ್ ಆದಿತ್ಯೈರ್ ವರುಣೋ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ ||
ಅಗ್ನೇ ದಾ ದಾಶುಷೇ ರಯಿಂ ವೀರವನ್ತಂ ಪರೀಣಸಮ್ |
ಶಿಶೀಹಿ ನಃ ಸೂನುಮತಃ ||
ದಾ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಶತಿನೋ ದಾಃ ಸಹಸ್ರಿಣೋ ದುರೋ ನ ವಾಜಂ ಶ್ರುತ್ಯಾ ಅಪಾವೃಧಿ |
ಪ್ರಾಚೀ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಕೃಧಿ ಸ್ವರ್ ಣ ಶುಕ್ರಮ್ ಉಷಸೋ ವಿದಿದ್ಯುತುಃ ||
ಹಿರಣ್ಯಪಾಣಿಮ್ ಊತಯೇ ಸವಿತಾರಮ್ ಉಪಹ್ವಯೇ |
ಸ ಚೇತ್ತಾ ದೇವತಾ ಪದಮ್ ||
ವಾಮಮ್ ಅದ್ಯ ಸವಿತರ್ ವಾಮಮ್ ಉ ಶ್ವೋ ದಿವೇದಿವೇ ವಾಮಮ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಸಾವೀಃ ||
ವಾಮಸ್ಯ ಹಿ ಕ್ಷಯಸ್ಯ ದೇವ ಭೂರೇರ್ ಅಯಾ ಧಿಯಾ ವಾಮಭಾಜಃ ಸ್ಯಾಮ ||
ಪ್ರ ವಾಯುಮ್, ಪ್ರ ಯಾಭಿಃ ||
ಸ್ಯೋನಾ ಪೃಥಿವಿ ಭವಾನೃಕ್ಷರಾ ನಿವೇಶನೀ |
ಯಛಾ ನಃ ಶರ್ಮ ಸಪ್ರಥಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೮೧]
ಬಡ್ ಇತ್ಥಾ ಪರ್ವತಾನಾಂ ಖಿದ್ರಂ ಬಿಭರ್ಷಿ ಪೃಥಿವಿ |
ಪ್ರ ಯಾ ಭೂಮಿಂ ಪ್ರವತ್ವತಿ ಮಹ್ನಾ ಹಿನೋಷಿ ಮಹಿನಿ ||
ಪೂರ್ವಾಪರಂ ಚರತೋ ಮಾಯಯೈತೌ ಶಿಶೂ ಕ್ರೀಡನ್ತೌ ಪರಿಯಾತೋ ಅಧ್ವರಮ್ |
ವಿಶ್ವಾನ್ಯ್ ಅನ್ಯೋ ಭುವನಾ ವಿಚಷ್ಟ ಋತೂಂರ್ ಅನ್ಯೋ ವಿದಧಜ್ ಜಾಯತೇ ಪುನಃ ||
ನವೋನವೋ ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನೋ ಽಹ್ನಾಂ ಕೇತುರ್ ಉಷಸಾಮ್ ಏತ್ಯ್ ಅಗ್ರಮ್ |
ಭಾಗಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವಿದಧಾತ್ಯ್ ಆಯನ್ ಪ್ರ ಚನ್ದ್ರಮಾಸ್ ತಿರತೇ ದೀರ್ಘಮ್ ಆಯುಃ ||
ಯಥಾದಿತ್ಯಾ ಅಂಶುಮ್ ಆಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಷಿತಿಮ್ ಅಕ್ಷಿತಯಃ ಪಿಬನ್ತಿ |
ಏವಾಸ್ಮಾನ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವರುಣೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಆಪ್ಯಾಯಯನ್ತು ಭುವನಸ್ಯ ಗೋಪಾಃ ||
ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ತ್ವಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಸಿ ರಾಜೋತೋದೀಚ್ಯಾಂ ವೃತ್ರಹನ್ ವ್ರಾತ್ರಹಾಸಿ |
ಯತ್ರ ಯನ್ತಿ ಸ್ರೋತ್ಯಾಸ್ ತಜ್ ಜಿತಂ ತೇ ದಕ್ಷಿಣತೋ ವೃಷಭೋ ಹವ್ಯ ಏಧಿ ||
ಅಸ್ಯೇದ್ ಏವ ಪ್ರರಿರಿಚೇ ಮಹಿತ್ವಂ ದಿವಸ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪರ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾತ್ |
ಸ್ವರಾಡ್ ಇನ್ದ್ರೋ ದಮಾ ಆ ವಿಶ್ವಗೂರ್ತಃ ಸ್ವರಿರ್ ಅಮತ್ರೋ ವವಕ್ಷೇ ರಣಾಯ ||
ತ್ವಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಸ್ಯ್ ಅಧಿರಾಜಸ್ ತ್ವಂ ಭವಾಧಿಪತಿರ್ ಜನಾನಾಮ್ |
ದೈವೀರ್ ವಿಶಸ್ ತ್ವಮ್ ಉತಾ ವಿರಾಜೌಜಸ್ವತ್ ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅಜರಂ ತೇ ಅಸ್ತು ||
ಆ ಯಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸಪ್ತ ವಾಸವಾ ರೋಹನ್ತಿ ಪೂರ್ವ್ಯಾ ರುಹಃ |
ಋಷಿರ್ ಹ ದೀರ್ಘಶ್ರುತ್ತಮಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಘರ್ಮೋ ಅತಿಥಿಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೮೨]
ಮದೋ ನ ಯಃ ಸೋಮ್ಯೋ ಬೋಧಿಚಕ್ಷಾ ವಾತಶ್ ಚ ನು ಚ್ಯವನ ಇನ್ದುವಿಕ್ಷಾಃ |
ಸ ತಪ್ನುಃ ಶುಚಸೇ ನ ಸೂರಃ ಸ ಸ್ವೇದಯುಃ ಶುಶುಚಾನೋ ನ ಘರ್ಮಃ ||
ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಶತಕ್ರತೋ ಯಾ ತೇ ಜನೇಷು ಪಞ್ಚಸು |
ಇನ್ದ್ರ ತಾನಿ ತಾ ಆವೃಣೇ ||
ಅನು ತೇ ದಾಯಿ ಮಹ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಯ ಸತ್ರಾ ತೇ ವಿಶ್ವಮ್ ಅನು ವೃತ್ರಹತ್ಯೇ |
ಅನು ಕ್ಷತ್ರಮ್ ಅನು ಸಹೋ ಯಜತ್ರೇನ್ದ್ರ ದೇವೇಭಿರ್ ಅನು ತೇ ನೃಷಹ್ಯೇ ||
ಅನವಸ್ ತೇ ರಥಮ್ ಅಶ್ವಾಯ ತಕ್ಷನ್ ತ್ವಷ್ಟಾ ವಜ್ರಂ ಪುರುಹೂತ ದ್ಯುಮನ್ತಮ್ |
ಬ್ರಹ್ಮಾಣಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಮಹಯನ್ತೋ ಅರ್ಕೈರ್ ಅವರ್ಧಯನ್ನ್ ಅಹಯೇ ಹನ್ತವಾ ಉ ||
ವೃಷ್ಣೇ ಯತ್ ತೇ ವೃಷಣೋ ಅರ್ಕಮ್ ಅರ್ಚಾನ್ ಇನ್ದ್ರ ಗ್ರಾವಾಣೋ ಅದಿತಿಃ ಸಜೋಷಾಃ |
ಅನಶ್ವಾಸೋ ಯೇ ಪವಯೋ ಽರಥಾ ಇನ್ದ್ರೇಷಿತಾ ಅಭ್ಯವರ್ತನ್ತ ದಸ್ಯೂನ್ ||೪,೧೨।೨||
ವಿವೇಷ ಯನ್ ಮಾ ಧಿಷಣಾ ಜಜಾನ ಸ್ತವೈ ಪುರಾ ಪಾರ್ಯಾದ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅಹ್ನಃ |
ಅಂಹಸೋ ಯತ್ರ ಪೀಪರದ್ ಯಥಾ ನೋ ನಾವೇವ ಯಾನ್ತಮ್ ಉಭಯೇ ಹವನ್ತೇ ||
ಅಂಹೋಮುಚೇ ಪ್ರಭರೇಮಾ ಮನೀಷಾಂ ಭೂಯಿಷ್ಠದಾವ್ನೇ ಸುಮತಿಮ್ ಆವೃಣಾನಃ |
ಇದಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಪ್ರತಿ ಹವ್ಯಂ ಜುಷಸ್ವ ಸತ್ಯಾಃ ಸನ್ತು ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಕಾಮಾಃ ||
ತ್ರಾತಾರಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ ಅವಿತಾರಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಹವೇಹವೇ ಸುಹವಂ ಶೂರಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ |
ಹುವೇ ನು ಶಕ್ರಂ ಪುರುಹೂತಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಮಘವಾ ಧಾತ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಃ ||
ಮಾ ತೇ ಅಸ್ಯಾಂ ಸಹಸಾವನ್ ಪರಿಷ್ಟಾ ಅಘಾಯ ಭೂಮ ಹರಿವಃ ಪರಾದೈಃ |
ತ್ರಾಯಸ್ವ ನೋ ಽವೃಕೇಭಿರ್ ವರೂಥೈಸ್ ತವ ಪ್ರಿಯಾಸಃ ಸೂರಿಷು ಸ್ಯಾಮ ||
ಅನು ತ್ವಾಹಿಘ್ನೇ ಅಧ ದೇವ ದೇವಾ ಮದನ್ ವಿಶ್ವೇ ಕವಿತಮಂ ಕವೀನಾಮ್ |
ಕರೋ ಯತ್ರ ವರಿವೋ ಬಾಧಿತಾಯ ದಿವೇ ಜನಾಯ ತನ್ವೇ ಗೃಣಾನಃ ||
ಅನು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ತತ್ ತಾ ಓಜೋ ಽಮರ್ತ್ಯಾ ಜಿಹತ ಇನ್ದ್ರ ದೇವಾಃ |
ಕೃಷ್ವಾ ಕೃತ್ನೋ ಅಕೃತಂ ಯತ್ ತೇ ಅಸ್ತ್ಯ್ ಉಕ್ಥಂ ನವೀಯೋ ಜನಯಸ್ವ ಯಜ್ಞೈಃ ||
ಅಭಿ ಪ್ರಭರ ಧೃಷತಾ ಧೃಷನ್ಮನಃ ಶ್ರವಶ್ ಚಿತ್ ತೇ ಅಸದ್ ಬೃಹತ್ |
ಅರ್ಷನ್ತ್ವ್ ಆಪೋ ಜವಸಾ ವಿ ಮಾತರೋ ಹನೋ ವೃತ್ರಂ ಜಯಾ ಸ್ವಃ ||
ಅಸ್ಮಾ ಇದ್ ಉ ಪ್ರಭರಾ ತೂತುಜಾನೋ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಮ್ ಈಶಾನಃ ಕಿಯೇಧಾಃ |
ಗೋರ್ ನ ಪರ್ವ ವಿರದಾ ತಿರಶ್ಚೇಷ್ಯನ್ನ್ ಅರ್ಣಾಂಸ್ಯ್ ಅಪಾಂ ಚರಧ್ಯೈ ||
ವಿ ನ ಇನ್ದ್ರ ಮೃಧೋ ಜಹಿ ನೀಚಾ ಯಛ ಪೃತನ್ಯತಃ |
ಅಧಸ್ಪದಂ ತಮ್ ಈಂ ಕೃಧಿ ಯೋ ಅಸ್ಮಂ ಅಭಿದಾಸತಿ ||
ಮೃಗೋ ನ ಭೀಮಃ ಕುಚರೋ ಗಿರಿಷ್ಠಾಃ ಪರಾವತಾ ಆಜಗನ್ಥಾ ಪರಸ್ಯಾಃ |
ಸೃಕಂ ಸಂಶಾಯ ಪವಿಮ್ ಇನ್ದ್ರ ತಿಗ್ಮಂ ವಿ ಶತ್ರೂನ್ ತಾಢಿ ವಿ ಮೃಧೋ ನುದಸ್ವ ||
[ಪುಟ ೪,೧೮೪]
ಆಕರೇ ವಸೋರ್ ಜರಿತಾ ಪನಸ್ಯತೇ ಽನೇಹಸಃ ಸ್ತುಭಾ ಇನ್ದ್ರೋ ದುವಸ್ಯತಿ |
ವಿವಸ್ವತಃ ಸದನಾ ಆ ಹಿ ಪಿಪ್ರಿಯೇ ಸತ್ರಾಸಾಹಮ್ ಅಭಿಮಾತಿಹನಂ ಸ್ತುಹಿ ||
ತ್ವಂ ಸಪತ್ನಾನ್ ಪೃತನಾಸು ಜಿಷ್ಣುರ್ ಇನ್ದ್ರಾಭಿಷಾಡ್ ಅಭಿಮಾತೀರ್ ಅಪಘ್ನನ್ |
ಪಿಬಾ ಸೋಮಂ ವಜ್ರಬಾಹೋ ವಿಷಹ್ಯಾಸ್ಮಭ್ಯಂ ಪಣೀಂರ್ ಅರ್ವಸ್ವ್ ಆಮುಖಾಯ ||
ಪುರುಷ್ಟುತಸ್ಯ ನಾಮಭಿಃ ಶತೇನ ಮಹಯಾಮಸಿ |
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚರ್ಷಣೀಸಹಃ ||
ನಾಮಾನಿ ತೇ ಶತಕ್ರತೋ ವಿಶ್ವಾಭಿರ್ ಗೀರ್ಭಿರ್ ಈಮಹೇ |
ಇನ್ದ್ರಾಭಿಮಾತಿಷಾಹ್ಯೇ ||
ಅರ್ವಾವತೋ ನಾ ಆಗಹಿ ಪರಾವತಶ್ ಚ ವೃತ್ರಹನ್ |
ಇಮಾ ಜುಷಸ್ವ ನೋ ಗಿರಃ ||
ಯದ್ ಅನ್ತರಾ ಪರಾವತಮ್ ಅರ್ವಾವತಂ ಚ ಹೂಯಸೇ |
ಇನ್ದ್ರೇಹ ತತಾ ಆಗಹಿ ||
ಏನ್ದ್ರ ಸಾನಸಿಂ ರಯಿಂ ಸಜಿತ್ವಾನಂ ಸದಾಸಹಮ್ |
ವರ್ಷಿಷ್ಠಮ್ ಊತಯೇ ಭರ ||
ಪ್ರಸಸಾಹಿಷೇ ಪುರುಹೂತ ಶತ್ರೂನ್ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ ತೇ ಶುಷ್ಮ ಇಹ ರಾತಿರ್ ಅಸ್ತು |
ಇನ್ದ್ರಾಭರ ದಕ್ಷಿಣೇನಾ ವಸೂನಿ ಪತಿಃ ಸಿನ್ಧೂನಾಮ್ ಅಸಿ ರೇವತೀನಾಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರಂ ನರೋ ನೇಮಧಿತಾ ಹವನ್ತೇ ಯತ್ ಪಾರ್ಯಾ ಯುನಜತೇ ಧಿಯಸ್ ತಾಃ |
ಶೂರೋ ನೃಷಾತಾ ಶ್ರವಸಶ್ ಚಕಾನ ಆ ಗೋಮತಿ ವ್ರಜೇ ಭಜಾ ತ್ವಂ ನಃ ||
ಹೃದಂ ನ ಹಿ ತ್ವಾ ನ್ಯೃಷನ್ತ್ಯ್ ಊರ್ಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೀನ್ದ್ರ ತವ ಯಾನಿ ವರ್ಧನಾ |
ತ್ವಷ್ಟಾ ಚಿತ್ ತೇ ಯುಜ್ಯಂ ವಾವೃಧೇ ಶವಸ್ ತತಕ್ಷ ವಜ್ರಮ್ ಅಭಿಭೂತ್ಯೋಜಸಮ್ ||
ಅಭಿ ಸ್ವವೃಷ್ಟಿಂ ಮದೇ ಅಸ್ಯ ಯುಧ್ಯತೋ ರಘ್ವೀರ್ ಇವ ಪ್ರವಣೇ ಸಸ್ರುರ್ ಊತಯಃ |
ಇನ್ದ್ರೋ ಯದ್ ವಜ್ರೀ ಧೃಷಮಾಣೋ ಅನ್ಧಸಾ ಭಿನದ್ ವಲಸ್ಯ ಪರಿಧೀಂರ್ ಇವ ತ್ರಿತಃ ||
ತಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ವಾಜಯಾಮಸಿ ಯುಜೇ ರಥಮ್ ||
ವೃತ್ರತುರಂ ಮಘವಾನಂ ಶಚೀಪತಿಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಗಿರೋ ಬೃಹತೀರ್ ಅಭ್ಯನೂಷತ |
ವಾವೃಧಾನಂ ಪುರುಹೂತಂ ಸುವೃಕ್ತಿಭಿರ್ ಅಮರ್ತ್ಯಂ ಜರಮಾಣಂ ದಿವೇದಿವೇ ||
ಅಹನ್ ವೃತ್ರಂ ವೃತ್ರತರಂ ವ್ಯಂಸಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವಜ್ರೇಣ ಮಹತಾ ವಧೇನ |
ಸ್ಕನ್ಧಾಂಸೀವ ಕುಲಿಶೇನಾ ವಿವೃಕ್ಣಾಹಿಃ ಶಯತ ಉಪಪೃಕ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ||
ಅಭಿತಿಷ್ಠ ಪೃತನ್ಯತೋ ಽಧರೇ ಸನ್ತು ಶತ್ರವಃ |
ಇನ್ದ್ರ ಇವ ದಸ್ಯುಹಾ ಭವಾಪಃ ಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ಸಂಜಯ ||
ಆಶೀರ್ ನಾ ಊರ್ಜಮ್ ಉತ ಸುಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಮ್ ಇಷಂ ದಧಾತು ದ್ರವಿಣಂ ಸವರ್ಚಸಮ್ |
ಸಂಜಯನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ಸಹಸಾಹಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಕೃಣ್ವಾನೋ ಅನ್ಯಂ ಅಧರಾನ್ತ್ ಸಪತ್ನಾನ್ ||
ತ್ವಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಸ್ಯ್ ಅಧಿರಾಜಃ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ಜಯತಿ ನ ಪರಾಜಯತೇ ಅಧಿರಾಜೋ ರಾಜಸು ರಾಜಯತೇ |
ವಿಶ್ವಾ ಅಭಿಷ್ಟಿಃ ಪೃತನಾ ಜಯತ್ಯ್ ಉಪಸದ್ಯೋ ನಮಸ್ಯೋ ಯಥಾಸತ್ ||
ಆ ತೇ ಮಹ ಇನ್ದ್ರೋತ್ಯ್ ಉಗ್ರ ಸಮನ್ಯವೋ ಯತ್ ಸಮರನ್ತ ಸೇನಾಃ |
ಪತಾತಿ ದಿದ್ಯುನ್ ನರ್ಯಸ್ಯ ಬಾಹ್ವೋರ್ ಮಾ ತೇ ಮನೋ ವಿಷ್ವದ್ರ್ಯಗ್ ವಿಚಾರೀತ್ ||
ಯೋ ಜಾತ ಏವ ಪ್ರಥಮೋ ಮನಸ್ವಾನ್ ದೇವೋ ದೇವಾನ್ ಕ್ರತುನಾ ಪರ್ಯಭೂಷತ್ |
ಯಸ್ಯ ಶುಷ್ಮಾದ್ ರೋದಸೀ ಅಭ್ಯಸೇತಾಂ ನೃಮ್ಣಸ್ಯ ಮಹ್ನಾ ಸ ಜನಾಸಾ ಇನ್ದ್ರಃ ||
ಮನ್ಯುರ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಮನ್ಯುರ್ ಏವಾಸ ದೇವೋ ಮನ್ಯುರ್ ಹೋತಾ ವರುಣೋ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ |
ಮನ್ಯುಂ ವಿಶ ಈಡತೇ ಮಾನುಷೀರ್ ಯಾ ಅವಾ ನೋ ಮನ್ಯೋ ತಪಸಾ ಸಜೋಷಾಃ ||
ತ್ವಂ ಹಿ ಮನ್ಯೋ ಅಭಿಭೂತ್ಯೋಜಾಃ ಸ್ವಯಂಜೋ ಭಾಮೋ ಅಭಿಮಾತಿಷಾಹಃ |
ವಿಶ್ವಚರ್ಷಣಿಃ ಸಹುರಿಃ ಸಹಾವಾನ್ತ್ ಸ ಹೂಯಮಾನೋ ಅಮೃತಾಯ ಗಛತ್ ||
ಇಡಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಕಿಮ್ ಇತ್ ತೇ ವಿಷ್ಣೋ ಪ್ರ ತತ್ ತೇ ಅದ್ಯ ||
ದೀರ್ಘಸ್ ತೇ ಅಸ್ತ್ವ್ ಅಙ್ಕುಶೋ ಯೇನಾ ವಸು ಪ್ರಯಛಸಿ |
ಯಜಮಾನಾಯ ಸುನ್ವತೇ ||
ಭದ್ರಾ ತೇ ಹಸ್ತಾ ಸುಕೃತೋತ ಪಾಣೀ ಪ್ರಯನ್ತಾರಾ ಸ್ತುವತೇ ರಾಧ ಇನ್ದ್ರ |
ಕಾ ತೇ ನಿಷತ್ತಿಃ ಕಿಮ್ ಉ ನೋ ಮಮತ್ಸಿ ಕಿಂ ನೋದ್ ಉದ್ ಉ ಹರ್ಷಸೇ ದಾತವಾ ಉ ||೪,೧೨।೩||
[ಪುಟ ೪,೧೮೭]
ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಾ ಯುವಮ್ ಅಧ್ವರಾಯ ನೋ ವಿಶೇ ಜನಾಯ ಮಹಿ ಶರ್ಮ ಯಛತಮ್ |
ದೀರ್ಘಪ್ರಯಜ್ಯುಮ್ ಅತಿ ಯೋ ವನುಷ್ಯತಿ ವಯಂ ಜಯೇಮ ಪೃತನಾಸು ದೂಢ್ಯಃ ||
ಸಮ್ರಾಡ್ ಅನ್ಯಃ ಸ್ವರಾಡ್ ಅನ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ ವಾಂ ಮಹಾನ್ತಾ ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಾ ಮಹಾವಸೂ |
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನಿ ಸಂ ವಾಮ್ ಓಜೋ ವೃಷಣಾ ಸಂ ಬಲಂ ದಧುಃ ||
ವಿಶ್ವಾಹೇನ್ದ್ರೋ ಅಧಿವಕ್ತಾ ನೋ ಅಸ್ತ್ವ್ ಅಪರಿಹೃತಾಃ ಸನುಯಾಮ ವಾಜಮ್ |
ತನ್ ನೋ ಮಿತ್ರೋ ವರುಣೋ ಮಾಮಹನ್ತಾಮ್ ಅದಿತಿಃ ಸಿನ್ಧುಃ ಪೃಥಿವೀ ಉತ ದ್ಯೌಃ ||
ಏನಾಂ ಮುಖೇನ ವಾಯುಮ್ ಇನ್ದ್ರವನ್ತೋ ಽಚಿಷ್ಯಾಮ ವೃಜನೇ ವಿಶ್ವ ಊತೀ |
ತನ್ ನೋ ಮಿತ್ರೋ ವರುಣೋ ಮಾಮಹನ್ತಾಮ್ ಅದಿತಿಃ ಸಿನ್ಧುಃ ಪೃಥಿವೀ ಉತ ದ್ಯೌಃ ||
ಕುತ್ರಾ ಚಿದ್ ಯಸ್ಯ ಸಮೃತೌ ರಣ್ವಾ ನರೋ ನೃಷದನೇ |
ಅರ್ಹನ್ತಶ್ ಚಿದ್ ಯಮ್ ಇನ್ಧತೇ ಸಂಜನಯನ್ತಿ ಜನ್ತವಃ ||
ಸಂ ಯದ್ ಇಷೋ ವನಾಮಹೇ ಸಂ ಹವ್ಯಾ ಮಾನುಷಾಣಾಮ್ |
ಉತ ದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ಶವಸ ಋತಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಮ್ ಆದದೇ ||
ಯದ್ ಅದ್ಯ ಸೂರ್ಯ ಬ್ರವೋ ಽನಾಗಾ ಉದ್ಯನ್ ಮಿತ್ರಾಯ ವರುಣಾಯ ಸತ್ಯಮ್ |
ವಯಂ ದೇವತ್ರಾದಿತೇ ಸ್ಯಾಮ ತವ ಪ್ರಿಯಾಸೋ ಅರ್ಯಮನ್ ಗೃಣನ್ತಃ ||
ಉದ್ ವಾಂ ಪೃಕ್ಷಾಸೋ ಮಧುಮನ್ತೋ ಅಸ್ಥುರ್ ಆ ಸೂರ್ಯೋ ಅರುಹಞ್ ಶುಕ್ರಮ್ ಅರ್ಣಃ |
ಯಸ್ಮಾ ಆದಿತ್ಯಾ ಅಧ್ವನೋ ರದನ್ತಿ ಮಿತ್ರೋ ಅರ್ಯಮಾ ವರುಣಃ ಸಜೋಷಾಃ ||
ಉಪೇಮ್ ಅಸೃಕ್ಷಿ ವಾಜಯುರ್ ವಚಸ್ಯಾಂ ಚನೋ ದಧೀತ ನಾದ್ಯೋ ಗಿರೋ ಮೇ |
ಅಪಾಂ ನಪಾದ್ ಆಶುಹೇಮಾ ಕುವಿತ್ ಸ ಸುಪೇಶಸಸ್ ಕರತಿ ಜೋಷಿಷದ್ ಧಿ ||
ಸಮ್ ಅನ್ಯಾ ಯನ್ತಿ ||
ಅಪಾಂ ನಪಾದ್ ಆ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಥಾದ್ ಉಪಸ್ಥಂ ಜಿಹ್ಮಾನಾಮ್ ಊರ್ಧ್ವೋ ವಿದ್ಯುತಂ ವಸಾನಃ |
ತಸ್ಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಮಹಿಮಾನಂ ವಹನ್ತೀರ್ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಾಃ ಪರಿಯನ್ತಿ ಯಹ್ವೀಃ ||
ತಮ್ ಅಸ್ಮೇರಾ ಯುವತಯೋ ಯುವಾನಂ ಮರ್ಮೃಜ್ಯಮಾನಾಃ ಪರಿಯನ್ತ್ಯ್ ಆಪಃ |
ಸ ಶುಕ್ರೇಭಿಃ ಶಿಕ್ವಭೀ ರೇವದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೀದಾಯಾನಿಧ್ಮಾಂ ಘೃತನಿರ್ಣಿಗ್ ಅಪ್ಸು ||
ಅಗ್ನಾ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಸೇ ||
ಆಯುರ್ದಾ ದೇವ ಜರಸಂ ವೃಣಾನೋ ಘೃತಪ್ರತೀಕೋ ಘೃತಪೃಷ್ಠೋ ಅಗ್ನೇ |
ಘೃತಂ ಪಿಬನ್ನ್ ಅಮೃತಂ ಚಾರು ಗವ್ಯಂ ಪಿತೇವ ಪುತ್ರಂ ಜರಸೇ ಮ ಏಮಮ್ ||
ಗಯಸ್ಫಾನೋ ಅಮೀವಹಾ ||
ಯಾ ತೇ ಧಾಮಾನಿ ಹವಿಷಾ ಯಜನ್ತಿ ತಾ ತೇ ವಿಶ್ವಾ ಪರಿಭೂರ್ ಅಸ್ತು ಯಜ್ಞಮ್ |
ಗಯಸ್ಫಾನಃ ಪ್ರತರಣಃ ಸುವೀರೋ ಽವೀರಹಾ ಪ್ರಚರಾ ಸೋಮ ದುರ್ಯಾನ್ ||
ಸುತ್ರಾಮಾನಮ್, ಮಹೀಮ್ ಊ ಷು, ಇಮಂ ಮೇ ವರುಣ ತತ್ ತ್ವಾ ಯಾಮಿ ವೈಶ್ವಾನರೋ ನ ಊತ್ಯಾ ಪೃಷ್ಟೋ ದಿವಿ, ಅಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮಸ್ ತ್ವಾಮ್ ಇದ್ ಧಿ ಹವಾಮಹೇ ||
[ಪುಟ ೪,೧೮೯]
ಆಪಪ್ರಾಥ ಮಹಿನಾ ವೃಷ್ಣ್ಯಾ ವೃಷನ್ ವಿಶ್ವಾ ಶವಿಷ್ಠ ಶವಸಾ |
ಅಸ್ಮಂ ಅವ ಮಘವನ್ ಗೋಮತಿ ವ್ರಜೇ ವಜ್ರಿಞ್ ಚಿತ್ರಾಭಿರ್ ಊತಿಭಿಃ ||
ಬೋಧಾ ಸು ಮೇ ಮಘವನ್ ವಾಚಮ್ ಏಮಾಂ ಯಾಂ ತೇ ವಸಿಷ್ಠೋ ಅರ್ಚತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಮ್ |
ಇಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಧಮಾದೇ ಜುಷಸ್ವ ||
ರೇವತೀರ್ ನಃ ಸಧಮಾದಾ ಇನ್ದ್ರೇ ಸನ್ತು ತುವಿವಾಜಾಃ |
ಕ್ಷುಮನ್ತೋ ಯಾಭಿರ್ ಮದೇಮ ||
ಪ್ರೋ ಷ್ವ್ ಅಸ್ಮೈ ಪುರೋರಥಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಶೂಷಮ್ ಅರ್ಚತ |
ಅಭೀಕೇ ಚಿದ್ ಉಲೋಕಕೃತ್ ಸಙ್ಗೇ ಸಮತ್ಸು ವೃತ್ರಹಾ |
ಅಸ್ಮಾಕಂ ಬೋಧಿ ಚೋದಿತಾ ನಭನ್ತಾಮ್ ಅನ್ಯಕೇಷಾಮ್, ಜ್ಯಾಕಾ ಅಧಿ ಧನ್ವಸು ||
ಆ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಸುಚೇತುನಾ ||
ಆ ನೋ ಅಗ್ನೇ ರಯಿಂ ಭರ ಸತ್ರಾಸಾಹಂ ವರೇಣ್ಯಮ್ |
ವಿಶ್ವಾಸು ಪೃತ್ಸು ದುಷ್ಟರಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ಮದಾಯ ವಾವೃಧೇ ಶವಸೇ ವೃತ್ರಹಾ ನೃಭಿಃ |
ತಮ್ ಇನ್ ಮಹತ್ಸ್ವ್ ಆಜಿಷೂತೇಮ್ ಅರ್ಭೇ ಹವಾಮಹೇ ಸ ವಾಜೇಷು ಪ್ರ ನೋ ಽವಿಷತ್ ||
ಮದೇಮದೇ ಹಿ ನೋ ದದಿರ್ ಯೂಥಾ ಗವಾಮ್ ಋಜುಕ್ರತುಃ |
ಸಂಗೃಭಾಯ ಪುರೂ ಶತೋಭಯಾಹಸ್ತ್ಯಾ ವಸು ಶಿಶೀಹಿ ರಾಯ ಆಭರ ||
ತಾ ಅಸ್ಯ ನಮಸಾ ಸಹಃ ಸಪರ್ಯನ್ತಿ ಪ್ರಚೇತಸಃ |
ವ್ರತಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಸಶ್ಚಿರೇ ಪುರೂಣಿ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಯೇ ವಸ್ವೀರ್ ಅನು ಸ್ವರಾಜ್ಯಮ್ ||
ತಾ ಅಸ್ಯ ಪೃಶನಾಯುವಃ ಸೋಮಂ ಶ್ರೀಣನ್ತಿ ಪೃಶ್ನಯಃ |
ಪ್ರಿಯಾ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಧೇನವೋ ವಜ್ರಂ ಹಿನ್ವನ್ತಿ ಸಾಯಕಮ್, ವಸ್ವೀರ್ ಅನು ಸ್ವರಾಜ್ಯಮ್ ||
ಘೃತಂ ನ ಪೂತಂ ತನೂರ್ ಅರೇಪಾಃ ಶುಚಿ ಹಿರಣ್ಯಮ್ |
ತತ್ ತೇ ರುಕ್ಮೋ ನ ರೋಚತ ಸ್ವಧಾವಃ ||
ಓಭೇ ಸುಶ್ಚನ್ದ್ರ ವಿಶ್ಪತೇ ||
ಆರ್ಯಮಾ ಯಾತಿ ವೃಷಭಸ್ ತುರಾಷಾಡ್ ದಾತಾ ವಸೂನಿ ವಿದಧೇ ತನೂಪಾಃ |
ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋ ಗೋತ್ರಭಿದ್ ವಜ್ರಬಾಹುರ್ ಅಸ್ಮಾಸು ದೇವೋ ದ್ರವಿಣಂ ದಧಾತು ||
ಯೇ ತೇ ಽರ್ಯಮನ್ ಬಹವೋ ದೇವಯಾನಾಃ ಪನ್ಥಾನೋ ರಾಜನ್ ದಿವ ಆಚರನ್ತಿ |
ತೇಭಿರ್ ನೋ ದೇವ ಮಹಿ ಶರ್ಮ ಯಛ ಶಂ ನೋ ಭವ ದ್ವಿಪದೇ ಶಂ ಚತುಷ್ಪದೇ ||
ಉದ್ ಅಗ್ನೇ ಶುಚಯಸ್ ತವ, ಅಯಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವೀರತಮಸ್ ತತ್ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಭದ್ರಾ ಅಶ್ವಾಃ ಸಪ್ತ ತ್ವಾ ಹರಿತೋ ರಥೇ ತರಣಿರ್ ವಿಶ್ವದರ್ಶತಃ ||
ಚಕ್ಷುರ್ ನೋ ಧೇಹಿ ಚಕ್ಷುಷೇ ಚಕ್ಷುರ್ ವಿಖ್ಯೈ ತನೂಭ್ಯಃ |
ಸಂ ಚೇದಂ ವಿ ಚ ಪಶ್ಯೇಮ ||
ಸುಸಂದೃಶಂ ತ್ವಾ ವಯಂ ಪ್ರತಿ ಪಶ್ಯೇಮ ಸೂರ್ಯ |
ವಿ ಪಶ್ಯೇಮ ನೃಚಕ್ಷಸಃ ||೪,೧೨।೪||
[ಪುಟ ೪,೧೯೧]
ಯುವಂ ಸುರಾಮಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಶ್ವಿನೌ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಸುರಾಮ್ಣಾಂ ಸೋಮಾನಾಂ ಪಿಬತು ಮದನ್ತಾಂ ವ್ಯನ್ತು ಹೋತರ್ ಯಜ |
ಪುತ್ರಮ್ ಇವ ಪಿತರೌ ||
ಇನ್ದ್ರಃ ಸುತ್ರಾಮಾ ಸ್ವವಂ ಅವೋಭಿಃ ಸುಮೃಡೀಕೋ ಭವತು ವಿಶ್ವವೇದಾಃ |
ಬಾಧತಾಂ ದ್ವೇಷೋ ಅಭಯಂ ಕೃಣೋತು ಸುವೀರ್ಯಸ್ಯ ಪತಯಃ ಸ್ಯಾಮ ||
ತಸ್ಯ ವಯಂ ಸುಮತೌ ಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯಾಪಿ ಭದ್ರೇ ಸೌಮನಸೇ ಸ್ಯಾಮ |
ಸ ಸುತ್ರಾಮಾ ಸ್ವವಂ ಇನ್ದ್ರೋ ಅಸ್ಮದ್ ಆರಾಚ್ ಚಿದ್ ದ್ವೇಷಃ ಸನುತರ್ ಯುಯೋತು ||
ಅಗ್ನೇ ವಾಜಸ್ಯ ಗೋಮತಃ ||
ಭದ್ರೋ ನೋ ಅಗ್ನಿರ್ ಆಹುತೋ ಭದ್ರಾ ರಾತಿಃ ಸುಭಗ ಭದ್ರೋ ಅಧ್ವರಃ |
ಭದ್ರಾ ಉತ ಪ್ರಶಸ್ತಯಃ ||
ಸಂಸಮ್ ಇತ್, ಏನಾ ವೋ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆ ತೇ ಅಗ್ನಾ ಇಧೀಮಹಿ, ಅಗ್ನೇ ತ್ರೀ ತೇ ವಾಜಿನಾ ತ್ರೀ ಷಧಸ್ಥಾ ||
ತ್ರಿರ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಬಲಭಿದ್ ಬಲಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಸಹಸ್ರಮ್ ಐರಯತ್ |
ಶೂರೋ ಜೇತಾಪರಾಜಿತಃ ||
ತ್ರಿರ್ ಅಹ್ನಃ ಪವತೇ ವೃಷಾ ಸೋಮಃ ಶುಕ್ರಾಭಿರ್ ಊತಿಭಿಃ |
ವಾಜೀ ಸಹಸ್ರಸಾತಮಃ ||
[ಪುಟ ೪,೧೯೨]
ಸಂ ವಾಂ ಕರ್ಮಣಾ ಸಮ್ ಇಷಾ ಹಿನೋಮೀನ್ದ್ರಾವಿಷ್ಣೂ ಅಪಸಸ್ ಪಾರೇ ಅಸ್ಯ |
ಜುಷೇಥಾಂ ಯಜ್ಞಂ ದ್ರವಿಣಂ ಚ ಧತ್ತಮ್ ಅರಿಷ್ಟೈರ್ ನಃ ಪಥಿಭಿಃ ಪಾರಯನ್ತಾ ||
ಉಭಾ ಜಿಗ್ಯಥುಃ ||
ಇನ್ದ್ರಾವಿಷ್ಣೂ ದೃಂಹಿತಾಃ ಶಮ್ಬರಸ್ಯ ನವ ಪುರೋ ನವತಿಂ ಚ ಶ್ನಥಿಷ್ಟಮ್ |
ಶತಂ ವರ್ಚಿನಃ ಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸಾಕಂ ಹಥೋ ಅಪ್ರತ್ಯ್ ಅಸುರಸ್ಯ ವೀರಾನ್ ||
ಉತ ಮಾತಾ ಮಹಿಷಮ್ ಅನ್ವವೇನದ್ ಅಮೀ ತ್ವಾ ಜಹತಿ ಪುತ್ರ ದೇವಾಃ |
ಅಥಾಬ್ರವೀದ್ ವೃತ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಹನಿಷ್ಯನ್ತ್ ಸಖೇ ವಿಷ್ಣೋ ವಿತರಂ ವಿಕ್ರಮಸ್ವ ||
ತ್ರೀಣ್ಯ್ ಆಯೂಂಷಿ ತವ ಜಾತವೇದಃ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಅಸ್ಮಿ ಜನ್ಮನಾ ಜಾತವೇದಾ ಘೃತಂ ಮೇ ಚಕ್ಷುರ್ ಅಮೃತಂ ಮ ಆಸನ್ |
ಅರ್ಕಸ್ ತ್ರಿಧಾತೂ ರಜಸೋ ವಿಮಾನೋ ಽಜಸ್ರೋ ಘರ್ಮೋ ಹವಿರ್ ಅಸ್ಮಿ ನಾಮ ||
ವಿದ್ಮಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ತ್ರೇಧಾ ತ್ರಯಾಣಿ ||
ವೃಷಣಂ ತ್ವಾ ತ್ರಿಕಕುಭಂ ತ್ರಿಮೂರ್ಧಾನಂ ತ್ರಿಸಂದೃಶಮ್ |
ವರ್ಷ್ಮನ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಈಮಹೇ ಅಗ್ನೇ ಹವ್ಯಾಯ ವೋಢವೇ ||
ಅತಿವಿದ್ಧಾ, ಅಸ್ಯೇದ್ ಏವಾ ||
ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಪ್ರಗಾಯತ ದಿವಸ್ ಪುತ್ರಾಯ ಮೀಢುಷೇ |
ಸ ನೋ ಯವಸಮ್ ಇಛತು ||
[ಪುಟ ೪,೧೯೩]
ಪ್ರ ವಾತಾ ವಾನ್ತಿ ಪತಯನ್ತಿ ವಿದ್ಯುತಾ ಉದ್ ಓಷಧೀರ್ ಜಿಹತೇ ಪಿನ್ವತೇ ಸ್ವಃ |
ಇರಾ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಭುವನಾಯ ಜಾಯತೇ ಯತ್ ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಪೃಥಿವೀಂ ರೇತಸಾವತಿ ||
ಯಸ್ ತಸ್ತಮ್ಭ ಸಹಸಾ ವಿ ಜ್ಮೋ ಅನ್ತಾನ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ ತ್ರಿಷಧಸ್ಥೋ ರವೇಣ |
ತಂ ಪ್ರತ್ನಾಸಾ ಋಷಯೋ ದೀಧ್ಯಾನಾಃ ಪುರೋ ವಿಪ್ರಾ ದಧಿರೇ ಮನ್ದ್ರಜಿಹ್ವಮ್ ||
ವಿಭಿದ್ಯಾ ಪುರಂ ಶಯಥೇಮ್ ಅಪಾಚೀಂ ನಿಸ್ ತ್ರೀಣಿ ಸಾಕಮ್ ಉದಧೇರ್ ಅಕೃನ್ತತ್ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಉಷಸಂ ಸೂರ್ಯಂ ಗಾಮ್ ಅರ್ಕಂ ವಿವೇದ ಸ್ತನಯನ್ನ್ ಇವ ದ್ಯೌಃ ||
ಕೃಷ್ಣಂ ನಿಯಾನಂ ಹರಯಃ ಸುಪರ್ಣಾ ಅಪೋ ವಸಾನಾ ದಿವಮ್ ಉತ್ಪತನ್ತಿ |
ತ ಆವವೃತ್ರನ್ತ್ ಸದನಾದ್ ಋತಸ್ಯಾದ್ ಇದ್ ಘೃತೇನ ಪೃಥಿವೀ ವ್ಯುದ್ಯತೇ ||
ಆ ತೇ ಸುಪರ್ಣಾ ಅಮಿನನ್ತ ಏವೈಃ ಕೃಷ್ಣೋ ನೋನಾವ ವೃಷಭೋ ಯದೀದಮ್ |
ಶಿವಾಭಿರ್ ನ ಸ್ಮಯಮಾನಾಭಿರ್ ಆಗಾತ್ ಪತನ್ತಿ ಮಿಹಃ ಸ್ತನಯನ್ತ್ಯ್ ಅಭ್ರಾ ||
ವಾಶ್ರೇವ ವಿದ್ಯುನ್ ಮಿಮಾತಿ ವತ್ಸಂ ನ ಮಾತಾ ಸಿಷಕ್ತಿ |
ಯದ್ ಏಷಾಂ ವೃಷ್ಟಿರ್ ಅಸರ್ಜಿ ||
ಪರ್ವತಶ್ ಚಿನ್ ಮಹಿ ವೃದ್ಧೋ ಬಿಭಾಯ ದಿವಶ್ ಚಿತ್ ಸಾನು ರೇಜತ ಸ್ವನೇ ವಃ |
ಯತ್ ಕ್ರೀಡಥ ಮರುತ ಋಷ್ಟಿಮನ್ತಾ ಆಪ ಇವ ಸಧ್ರ್ಯಞ್ಚೋ ಧವಧ್ವೇ ||
ಸೃಜನ್ತಿ ರಶ್ಮಿಮ್ ಓಜಸಾ ಪನ್ಥಾಂ ಸೂರ್ಯಾಯ ಯಾತವೇ |
ತೇ ಭಾನುಭಿರ್ ವಿತಸ್ಥಿರೇ ||
[ಪುಟ ೪,೧೯೪]
ಬಹಿಷ್ಠೇಭಿರ್ ವಿಹರನ್ ಯಾಸಿ ತನ್ತುಮ್ ಅವವ್ಯಯನ್ನ್ ಅಸಿತಂ ದೇವ ವಸ್ಮ |
ದವಿಧ್ವತೋ ರಶ್ಮಯಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಚರ್ಮೇವಾವಾಧುಸ್ ತಮೋ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅನ್ತಃ ||
ಸೂರ್ಯೋ ಅಪೋ ವಿಗಾಹತೇ ರಶ್ಮಿಭಿರ್ ವಾಜಸಾತಮಃ |
ಬೋಧಾತ್ ಸ್ತೋಮೈರ್ ವಯೋ ದಧತ್ ||೪,೧೨।೫||
ಅರ್ವಾಞ್ಚೋ ಅದ್ಯಾ ಭವತಾ ಯಜತ್ರಾ ಆ ವೋ ಹಾರ್ದಿ ಭಯಮಾನೋ ವ್ಯಯೇಯಮ್ |
ತ್ರಾಧ್ವಂ ನೋ ದೇವಾ ನಿಜುರೋ ವೃಕಸ್ಯ ತ್ರಾಧ್ವಂ ಕರ್ತಾದ್ ಅವಪದೋ ಯಜತ್ರಾಃ ||
ಪ್ರ ವಾ ಏಕೋ ಮಿಮಯ ಭೂರ್ಯ್ ಆಗೋ ಯನ್ ಮಾ ಪಿತೇವ ಕಿತವಂ ಶಶಾಸ |
ಆರೇ ಪಾಶಾ ಆರೇ ಅಘಾನಿ ದೇವಾ ಮಾ ಮಾಧಿ ಪುತ್ರೇ ವಿಮ್ ಇವ ಗ್ರಭೀಷ್ಟ ||
ಆ ಘಾ ಯೇ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇನ್ಧತೇ ಸ್ತೃಣನ್ತಿ ಬರ್ಹಿರ್ ಆನುಷಕ್ |
ಯೇಷಾಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಯುವಾ ಸಖಾ ||
ಯಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವರ್ ಅಜನನ್ನ್ ಅಗ್ರ ಏವ ಯಾ ಆತಸ್ಥತುರ್ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ |
ಪ್ರ ಚರ್ಷಣೀ ವೃಷಣಾ ವಜ್ರಬಾಹುಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ವೃತ್ರಹಣಂ ಹುವೇಮ ||
ಅಗ್ನಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ದಾಶುಷೋ ದುರೋಣೇ ಸುತಾವತೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಇಹೋಪಯಾತಮ್ |
ಅಮರ್ಧನ್ತಾ ಸೋಮಪೇಯಾಯ ದೇವಾ ||
ಅನ್ವ್ ಅದ್ಯ ನೋ ಅನುಮತಿಸ್, ಅನ್ವ್ ಇದ್ ಅನುಮತೇ ತ್ವಮ್ ||
ರಾಕಾಮ್ ಅಹಂ ಸುಹವಾಂ ಸುಷ್ಟುತೀ ಹುವೇ ಶೃಣೋತು ನಃ ಸುಭಗಾ ಬೋಧತು ತ್ಮನಾ |
ಸೀವ್ಯತ್ವ್ ಅಪಃ ಸೂಚ್ಯಾಛಿದ್ಯಮಾನಯಾ ದದಾತು ವೀರಂ ಶತದಾಯಮ್ ಉಕ್ಥ್ಯಮ್ ||
ಯಾಸ್ ತೇ ರಾಕೇ ಸುಮತಯಃ ಸುಪೇಶಸೋ ಯಾಭಿರ್ ದದಾಸಿ ದಾಶುಷೇ ವಸೂನಿ |
ತಾಭಿರ್ ನೋ ಅದ್ಯ ಸುಮನಾ ಉಪಾಗಹಿ ಸಹಸ್ರಪೋಷಂ ಸುಭಗೇ ರರಾಣಾ ||
ಸಿನೀವಾಲಿ ಪೃಥುಷ್ಟುಕೇ ಯಾ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಸಿ ಸ್ವಸಾ |
ಜುಷಸ್ವ ಹವ್ಯಮ್ ಆಹುತಂ ಪ್ರಜಾಂ ದೇವಿ ದಿದಿಡ್ಢಿ ನಃ ||
ಯಾ ಸುಪಾಣಿಃ ಸ್ವಙ್ಗುರಿಃ ಸುಷೂಮಾ ಬಹುಸೂವರೀ |
ತಸ್ಯೈ ವಿಶ್ಪತ್ನ್ಯೈ ಹವಿಃ ಸಿನೀವಾಲ್ಯೈ ಜುಹೋತನ ||
ಕುಹೂಮ್ ಅಹಂ ಸುಕೃತಂ ವಿದ್ಮನಾಪಸಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಸುಹವಾಂ ಜೋಹವೀಮಿ |
ಸಾ ನೋ ದದಾತು ಶ್ರವಣಂ ಪಿತ್πಣಾಂ ತಸ್ಯೈ ತೇ ದೇವಿ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಕುಹೂರ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಮೃತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಹವ್ಯಾ ನೋ ಅಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಶೃಣೋತು |
ಸ ದಾಶುಷೇ ಕಿರತು ಭೂರಿ ವಾಮಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ ಚಿಕಿತುಷೇ ದಧಾತು ||
ಧಾತಾ ದಧಾತು ನೋ ರಯಿಂ ಪ್ರಾಚೀಂ ಜೀವಾತುಮ್ ಅಕ್ಷಿತಾಮ್ |
ವಯಂ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ಸುಮತಿಂ ಸತ್ಯಧರ್ಮಣಃ ||
ಧಾತಾ ದದಾತು ದಾಶುಷೇ ವಸೂನಿ ಪ್ರಜಾಕಾಮಾಯ ಮೀಢುಷೇ ದುರೋಣೇ |
ತಸ್ಮೈ ದೇವಾ ಅಮೃತಾಃ ಸಂವ್ಯಯನ್ತಾಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸೋ ಅದಿತಿಃ ಸಜೋಷಾಃ ||
ಪ್ರಾತರ್ ಯಜಧ್ವಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಹಿನೋತ ನ ಸಾಯಮ್ ಅಸ್ತಿ ದೇವಯಾ ಅಜುಷ್ಟಮ್ |
ಉತಾನ್ಯೋ ಅಸ್ಮದ್ ಯಜತೇ ವಿ ಚಾವಃ ಪೂರ್ವಃಪೂರ್ವೋ ಯಜಮಾನೋ ವನೀಯಾನ್ ||
[ಪುಟ ೪,೧೯೬]
ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಾಣಾ ಪ್ರಥಮಾ ಯಜಧ್ವಂ ಪುರಾ ಗೃಧ್ರಾದ್ ಅರರುಷಃ ಪಿಬಾತಃ |
ಪ್ರಾತರ್ ಹಿ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ದಧಾತೇ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ಕವಯಃ ಪೂರ್ವಭಾಜಃ ||
ಇನ್ದ್ರಾ ನು ಪೂಷಣಾ ವಯಂ ಸಖ್ಯಾಯ ಸ್ವಸ್ತಯೇ |
ಹುವೇಮ ವಾಜಸಾತಯೇ ||
ಯನ್ ನಿರ್ಣಿಜಾ ||
ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಬೃಹದ್ ವಯೋ ದಧಾಸಿ ದೇವ ದಾಶುಷೇ |
ಕವಿರ್ ಗೃಹಪತಿರ್ ಯುವಾ ||
ಹವ್ಯವಾಡ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಜರಃ ಪಿತಾ ನೋ ವಿಭುರ್ ವಿಭಾವಾ ಸುದೃಶೀಕೋ ಅಸ್ಮೇ |
ಸುಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಃ ಸಮ್ ಇಷೋ ದಿದೀಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮದ್ರ್ಯಕ್ ಸಂಮಿಮೀಹಿ ಶ್ರವಾಂಸಿ ||
ತ್ವಂ ಚ ಸೋಮ ನೋ ವಶೋ ಜೀವಾತುಂ ನ ಮರಾಮಹೇ |
ಪ್ರಿಯಸ್ತೋತ್ರೋ ವನಸ್ಪತಿಃ ||
ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವಾನಾಂ ಪದವೀಃ ಕವೀನಾಂ ಕವಿರ್ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಮಹಿಷೋ ಮೃಗಾಣಾಮ್ |
ಶ್ಯೇನೋ ಗೃಧ್ರಾಣಾಂ ಸ್ವಧಿತಿರ್ ವನಾನಾಂ ಸೋಮಃ ಪವಿತ್ರಮ್ ಅತ್ಯೇತಿ ರೇಭನ್ ||
ಆ ವಿಶ್ವದೇವಂ ಸತ್ಪತಿಂ ಸೂಕ್ತೈರ್ ಅದ್ಯಾ ವೃಣೀಮಹೇ |
ಸತ್ಯಸವಂ ಸವಿತಾರಮ್ ||
ಆ ಕೃಷ್ಣೇನ ರಜಸಾ ವರ್ತಮಾನೋ ನಿವೇಶಯನ್ನ್ ಅಮೃತಂ ಮರ್ತ್ಯಂ ಚ |
ಹಿರಣ್ಯಯೇನ ಸವಿತಾ ರಥೇನಾ ದೇವೋ ಯಾತಿ ಭುವನಾ ವಿಪಶ್ಯನ್ ||
ಉದಪ್ರುತೋ ನ ವಯೋ ರಕ್ಷಮಾಣಾ ವಾವದತೋ ಅಭ್ರಿಯಸ್ಯೇವ ಘೋಷಾಃ |
ಗಿರಿಭ್ರಜೋ ನೋರ್ಮಯೋ ಮದನ್ತೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಮ್ ಅಭ್ಯ್ ಅರ್ಕಾ ಅನಾವನ್ ||
ಹಂಸೈರ್ ಇವ ಸಖಿಭಿರ್ ವಾವದದ್ಭಿರ್ ಅಶ್ಮನ್ಮಯಾನಿ ನಹನಾ ವ್ಯಸ್ಯನ್ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಭಿಕನಿಕ್ರದದ್ ಗಾ ಉತ ಪ್ರಾಸ್ತೌದ್ ಉಚ್ ಚ ವಿದ್ವಂ ಅಗಾಯತ್ ||
ತ್ವಂ ಸುತಸ್ಯ ಪೀತಯೇ ಸದ್ಯೋ ವೃದ್ಧೋ ಅಜಾಯಥಾಃ |
ಇನ್ದ್ರ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಸುಕ್ರತೋ ||
ಭುವಸ್ ತ್ವಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮಹಾನ್ ಭುವೋ ವಿಶ್ವೇಷು ಸವನೇಷು ಯಜ್ಞಿಯಃ |
ಭುವೋ ನೄಂಶ್ ಚ್ಯೌತ್ನೋ ವಿಶ್ವಸ್ಮಿನ್ ಭರೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠಶ್ ಚ ಮನ್ತ್ರೋ ವಿಶ್ವಚರ್ಷಣೇ ||
ಪ್ರ ಸ ಮಿತ್ರ, ಅನಮೀವಾಸಃ ||
ಯಚ್ ಚಿದ್ ಧಿ ತೇ ವಿಶೋ ಯಥಾ ಪ್ರ ದೇವ ವರುಣ ವ್ರತಮ್ |
ಮಿನೀಮಸಿ ದ್ಯವಿದ್ಯವಿ ||
ಯತ್ ಕಿಂಚೇದಂ ವರುಣ ದೈವ್ಯೇ ಜನೇ ಽಭಿದ್ರೋಹಂ ಮನುಷ್ಯಾಶ್ ಚರಾಮಸಿ |
ಅಚಿತ್ತೀ ಯತ್ ತವ ಧರ್ಮಾ ಯುಯೋಪಿಮ ಮಾ ನಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏನಸೋ ದೇವ ರೀರಿಷಃ ||
ಯಥಾ ನೋ ಅದಿತಿಃ ಕರತ್ ಪಶ್ವೇ ನೃಭ್ಯೋ ಯಥಾ ಗವೇ |
ಯಥಾ ತೋಕಾಯ ರುದ್ರಿಯಮ್ ||
ಮಾ ನಸ್ ತೋಕೇ ತನಯೇ ಮಾ ನಾ ಆಯುಷಿ ಮಾ ನೋ ಗೋಷು ಮಾ ನೋ ಅಶ್ವೇಷು ರೀರಿಷಃ |
ವೀರಾನ್ ಮಾ ನೋ ರುದ್ರ ಭಾಮಿತೋ ವಧೀರ್ ಹವಿಷ್ಮನ್ತೋ ನಮಸಾ ವಿಧೇಮ ತೇ ||
[ಪುಟ ೪,೧೯೮]
ಯ ಇಮಾ ವಿಶ್ವಾ ಜಾತಾನ್ಯ್ ಆಶ್ರಾವಯತಿ ಶ್ಲೋಕೇನ |
ಪ್ರ ಚ ಸುವಾತಿ ಸವಿತಾ ||
ವಿಶ್ವಾ ರೂಪಾಣಿ ||
ಅಶ್ವಿನಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಗತಂ ದಾಶುಷಃ ಪುರುದಂಸಸಾ |
ಪೂಷಾ ರಕ್ಷತು ನೋ ರಯಿಮ್ ||
ಇಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ವರ್ಧಯನ್ತೇಮೌ ವೀರ್ಯಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಧತ್ತಾಮ್ |
ಇಮೌ ಪಶೂನ್ ರಕ್ಷತಾಂ ವಿಶ್ವತೋ ನಃ ಪೂಷಾ ನಃ ಪಾತು ಸದಮ್ ಅಪ್ರಯುಛನ್ ||
ಪ್ರ ತೇ ಮಹೇ ಸರಸ್ವತಿ ಸುಭಗೇ ವಾಜಿನೀವತಿ |
ಸತ್ಯವಾಚೇ ಭರೇ ಮತಿಮ್ ||
ಇದಂ ತೇ ಹವ್ಯಂ ಘೃತವತ್ ಸರಸ್ವತಿ ಸತ್ಯವಾಚೇ ಪ್ರಯತೇಮಾ ಹವೀಂಷಿ |
ಇಮಾನಿ ತ ಉದಿತಾ ಶಂತಮಾನಿ ತೇಭಿರ್ ವಯಂ ಸುಭಗಾಸಃ ಸ್ಯಾಮ ||೪,೧೨।೬||
[ಪುಟ ೪,೧೯೯]
ಪ್ರ ದೇವಂ ದೇವ್ಯಾ ಧಿಯೇತ್ಯ್ ಅಷ್ಟೌ ||
ಅಞ್ಜನ್ತಿ ತ್ವಾಮ್ ಅಧ್ವರೇ ದೇವಯನ್ತೋ ವನಸ್ಪತೇ ಮಧುನಾ ದೈವ್ಯೇನ |
ಯದ್ ಊರ್ಧ್ವಸ್ ತಿಷ್ಠಾ ದ್ರವಿಣೇಹ ಧತ್ತಾದ್ ಯದ್ ವಾ ಕ್ಷಯೋ ಮಾತುರ್ ಅಸ್ಯಾ ಉಪಸ್ಥೇ ||
ಉಞ್ಶ್ರಯಸ್ವ ವನಸ್ಪತೇ ವರ್ಷ್ಮನ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧಿ |
ಸುಮಿತೀ ಮೀಯಮಾನೋ ವರ್ಚೋ ಧಾ ಯಜ್ಞವಾಹಸೇ ||
ಸಮಿದ್ಧಸ್ಯ ಶ್ರಯಮಾಣಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ವನ್ವಾನೋ ಅಜರಂ ಸುವೀರಮ್ |
ಆರೇ ಅಸ್ಮದ್ ಅಮತಿಂ ಬಾಧಮಾನಾ ಉಞ್ಶ್ರಯಸ್ವ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯ ||
ಊರ್ಧ್ವ ಊ ಷು ಣ ಊತಯೇ ||
ಊರ್ಧ್ವೋ ನಃ ಪಾಹ್ಯ್ ಅಂಹಸೋ ನಿ ಕೇತುನಾ ವಿಶ್ವಂ ಸಮ್ ಅತ್ರಿಣಂ ದಹ |
ಕೃಧೀ ನ ಊರ್ಧ್ವಾಞ್ ಚರಥಾಯ ಜೀವಸೇ ವಿದಾ ದೇವೇಷು ನೋ ದುವಃ ||
ಜಾತೋ ಜಾಯತೇ ಸುದಿನತ್ವೇ ಅಹ್ನಾಂ ಸಮರ್ಯ ಆ ವಿದಥೇ ವರ್ಧಮಾನಃ |
ಪುನನ್ತಿ ಧೀರಾ ಅಪಸೋ ಮನೀಷಾ ದೇವಯಾ ವಿಪ್ರಾ ಉದಿಯರ್ತಿ ವಾಚಮ್ ||
ಯುವಾ ಸುವಾಸಾಃ ಪರಿವೀತಾ ಆಗಾತ್ ಸ ಉ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನಃ |
ತಂ ಧೀರಾಸಃ ಕವಯಾ ಉನ್ನಯನ್ತಿ ಸ್ವಾಧ್ಯೋ ಮನಸಾ ದೇವಯನ್ತಃ ||೪,೧೩।೧||
ಅಭಿ ತ್ವಾ ದೇವ ಸವಿತರ್ ಇತಿ ತ್ರಯೋದಶ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸಮಿಧಾ ಸುಷಮಿಧಾ ಸಮಿದ್ಧಂ ನಾಭಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸಂಗಥೇ ವಾಮಸ್ಯ ವರ್ಷ್ಮನ್ ದಿವ ಇಡಸ್ ಪದೇ ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ತನೂನಪಾತಮ್ ಅದಿತೇರ್ ಗರ್ಭಂ ಭುವನಸ್ಯ ಗೋಪಾಮ್, ಮಧ್ವಾದ್ಯ ದೇವೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವಯಾನಾನ್ ಪಥೋ ಅನಕ್ತು ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷನ್ ನರಾಶಂಸಂ ನೃಶಸ್ತಂ ನೄಂಷ್ಪ್ರಣೇತ್ರಮ್, ಗೋಭಿರ್ ವಪಾವಾನ್ತ್ ಸ್ಯಾದ್ ವೀರೈಃ ಶಕ್ತೀವಾನ್ ರಥೈಃ ಪ್ರಥಮಯಾವಾ ಹಿರಣ್ಯೈಶ್ ಚನ್ದ್ರೀ ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇಡ ಈಡಿತೋ ದೇವೋ ದೇವಂ ಆ ಚ ವಕ್ಷತ್, ದೂತೋ ಹವ್ಯವಾಡ್ ಅಮೂರಾ ಉಪೇಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಉಪೇಮಾಂ ದೇವೋ ದೇವಹೂತಿಮ್ ಅವತು ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಬರ್ಹಿಃ ಸುಷ್ಟರೀಮೋರ್ಣಮ್ರದಾಸ್, ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ವಿ ಚ ಪ್ರ ಚ ಪ್ರಥತಾಂ ಸ್ವಾಸಸ್ಥಂ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ಏಮ್ ಏನದ್ ಅದ್ಯ ವಸವೋ ರುದ್ರಾ ಆದಿತ್ಯಾಃ ಸ್ವದನ್ತು ಪ್ರಿಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯಾಸ್ತು ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ದುರ ಋಷ್ವಾಃ ಕವಷ್ಯೋ ಕೋಶಧಾವನೀಸ್, ಉದ್ ಆತಾಭಿರ್ ಜಿಹತಾಂ ವಿ ಪಕ್ಷೋಭಿಃ ಶ್ರಯನ್ತಾಮ್, ಸುಪ್ರಾಯಣಾ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ವಿಶ್ರಯನ್ತಾಮ್ ಋತಾವೃಧಸ್, ವ್ಯನ್ತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ ಬೃಹತೀ ಸುಪೇಶಸಾ ನೄಂಷ್ ಪತಿಭ್ಯೋ ಯೋನಿಂ ಕೃಣ್ವಾನೇ ಸಂಸ್ಮಯಮಾನೇ ಇನ್ದ್ರೇಣ ದೇವೈರ್ ಏದಂ ಬರ್ಹಿಃ ಸೀದತಾಮ್, ವೀತಾಮ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಮನ್ದ್ರಾ ಪೋತಾರಾ ಕವೀ ಪ್ರಚೇತಸಾ ಸ್ವಿಷ್ಟಮ್ ಅದ್ಯಾನ್ಯಃ ಕರದ್ ಇಷಾ ಸ್ವಭಿಗೂರ್ತಮ್ ಅನ್ಯ ಊರ್ಜಾ ಸತವಸೇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಧತ್ತಾಮ್, ವೀತಾಮ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ಅಪಸಾಮ್ ಅಪಸ್ತಮಸ್, ಅಛಿದ್ರಮ್ ಅದ್ಯೇದಮ್ ಅಪಸ್ ತನ್ವತಾಮ್, ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವೀರ್ ದೇವಮ್ ಅಪಸ್, ವ್ಯನ್ತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ತ್ವಷ್ಟಾರಮ್ ಅಚಿಷ್ಟುಮ್ ಅಪಾಕಂ ರೇತೋಧಾಂ ವಿಶ್ರವಸಂ ಯಶೋಧಾಂ ಪುರುರೂಪಮ್ ಅಕಾಮಕರ್ಶನಮ್, ಸುಪೋಷಃ ಪೋಷೈಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸುವೀರೋ ವೀರೈಸ್, ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ವನಸ್ಪತಿಮ್ ಉಪಾವಸ್ರಕ್ಷದ್ ಧಿಯೋ ಜೋಷ್ಟಾರಮ್, ಶಶಮನ್ ನರಃ ಸ್ವದಾತ್ ಸ್ವಧಿತಿಸ್, ಋತುಥಾದ್ಯ ದೇವೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಾವಾಟ್, ವೇತ್ವ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ ಯಜ ||೪,೧೩।೨||
ಸಮಿದ್ಧೋ ಅದ್ಯ ಮನುಷೋ ದುರೋಣೇ ದೇವೋ ದೇವಾನ್ ಯಜಸಿ ಜಾತವೇದಃ |
ಆ ಚ ವಹ ಮಿತ್ರಮಹಶ್ ಚಕಿತ್ವಾನ್ ತ್ವಂ ದೂತಃ ಕವಿರ್ ಅಸಿ ಪ್ರಚೇತಾಃ ||
ತನೂನಪಾತ್ ಪಥ ಋತಸ್ಯ ಯಾನಾನ್ ಮಧ್ವಾ ಸಮಞ್ಜನ್ತ್ ಸ್ವದಯಾ ಸುಜಿಹ್ವ |
ಮನ್ಮಾನಿ ಧೀಭಿರ್ ಉತ ಯಜ್ಞಮ್ ಋನ್ಧನ್ ದೇವತ್ರಾ ಚ ಕೃಣುಹ್ಯ್ ಅಧ್ವರಂ ನಃ ||
ನರಾಶಂಸಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಏಷಾಮ್ ಉಪಸ್ತೋಷಾಮ ಯಜತಸ್ಯ ಯಜ್ಞೈಃ |
ಯೇ ಸುಕ್ರತವಃ ಶುಚಯೋ ಧಿಯಂಧಾಃ ಸ್ವದನ್ತು ದೇವಾ ಉಭಯಾನಿ ಹವ್ಯಾ ||
ಆಜುಹ್ವಾನಾ ಈಡ್ಯೋ ವನ್ದ್ಯಶ್ ಚಾಯಾಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ವಸುಭಿಃ ಸಜೋಷಾಃ |
ತ್ವಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಸಿ ಯಹ್ವ ಹೋತಾ ಸ ಏನಾನ್ ಯಕ್ಷೀಷಿತೋ ಯಜೀಯಾನ್ ||
[ಪುಟ ೪,೨೦೨]
ಪ್ರಾಚೀನಂ ಬರ್ಹಿಃ ಪ್ರದಿಶಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಸ್ತೋರ್ ಅಸ್ಯಾ ವೃಜ್ಯತೇ ಅಗ್ರೇ ಅಹ್ನಾಮ್ |
ವ್ಯ್ ಉ ಪ್ರಥತೇ ವಿತರಂ ವರೀಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಅದಿತಯೇ ಸ್ಯೋನಮ್ ||
ವ್ಯಚಸ್ವತೀರ್ ಉರ್ವಿಯಾ ವಿಶ್ರಯನ್ತಾಂ ಪತಿಭ್ಯೋ ನ ಜನಯಃ ಶುಮ್ಭಮಾನಾಃ |
ದೇವೀರ್ ದ್ವಾರೋ ಬೃಹತೀರ್ ವಿಶ್ವಮಿನ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಭವತ ಸುಪ್ರಾಯಣಾಃ ||
ಆ ಸುಷ್ವಯನ್ತೀ ಯಜತೇ ಉಪಾಕೇ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ ಸದತಾಂ ನಿ ಯೋನೌ |
ದಿವ್ಯೇ ಯೋಷಣೇ ಬೃಹತೀ ಸುರುಕ್ಮೇ ಅಧಿ ಶ್ರಿಯಂ ಶುಕ್ರಪಿಶಂ ದಧಾನೇ ||
ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಪ್ರಥಮಾ ಸುವಾಚಾ ಮಿಮಾನಾ ಯಜ್ಞಂ ಮನುಷೋ ಯಜಧ್ಯೈ |
ಪ್ರಚೋದಯನ್ತಾ ವಿದಥೇಷು ಕಾರೂ ಪ್ರಾಚೀನಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪ್ರದಿಶಾ ದಿಶನ್ತಾ ||
ಆ ನೋ ಯಜ್ಞಂ ಭಾರತೀ ತೂಯಮ್ ಏತ್ವ್ ಇಡಾ ಮನುಷ್ವದ್ ಇಹ ಚೇತಯನ್ತೀ |
ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ಬರ್ಹಿರ್ ಏದಂ ಸ್ಯೋನಂ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಪಸಃ ಸದನ್ತು ||
ಯ ಇಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಜನ್ತ್ರೀ ರೂಪೈರ್ ಅಪಿಂಶದ್ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ |
ತಮ್ ಅದ್ಯ ಹೋತರ್ ಇಷಿತೋ ಯಜೀಯಾನ್ ದೇವಂ ತ್ವಷ್ಟಾರಮ್ ಇಹ ಯಕ್ಷಿ ವಿದ್ವಾನ್ ||
ಉಪಾವಸೃಜ ತ್ಮನ್ಯಾ ಸಮಞ್ಜನ್ ದೇವಾನಾಂ ಪಾಥ ಋತುಥಾ ಹವೀಂಷಿ |
ವನಸ್ಪತಿಃ ಶಮಿತಾ ದೇವೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ವದನ್ತು ಹವ್ಯಂ ಮಧುನಾ ಘೃತೇನ ||೪,೧೩।೩||
[ಪುಟ ೪,೨೦೩]
ಅಗ್ನಿರ್ ಹೋತಾ ನೋ ಅಧ್ವರೇ ವಾಜೀ ಸನ್ ಪರಿಣೀಯತೇ |
ದೇವೋ ದೇವೇಷು ಯಜ್ಞಿಯಃ ||
ಪರಿ ತ್ರಿವಿಷ್ಟ್ಯ್ ಅಧ್ವರಂ ಯಾತ್ಯ್ ಅಗ್ನೀ ರಥೀರ್ ಇವ |
ಆ ದೇವೇಷು ಪ್ರಯೋ ದಧತ್ ||
ಪರಿ ವಾಜಪತಿಃ ಕವಿಃ ||
ಅಜೈದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಸನದ್ ವಾಜಮ್, ನಿ ದೇವೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಾವಾಟ್ ಪ್ರಾಞ್ಜೋಭಿರ್ ಹಿನ್ವಾನಸ್, ಧೇನಾಭಿಃ ಕಲ್ಪಮಾನಸ್, ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಯುಃ ಪ್ರತಿರನ್, ಉಪಪ್ರೇಷ್ಯ ಹೋತರ್ ಹವ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯಸ್, ದೈವ್ಯಾಃ ಶಮಿತಾರ ಉತ ಮನುಷ್ಯಾ ಆರಭಧ್ವಮ್ ಉಪನಯತ ಮೇಧ್ಯಾ ದುರಸ್, ಆಶಾಸಾನಾ ಮೇಧಪತಯೇ ಮೇಧಮ್, ಪ್ರಾಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿಂ ಭರತ ಸ್ತೃಣೀತ ಬರ್ಹಿಸ್, ಅನ್ವ್ ಏನಂ ಮಾತಾ ಮನ್ಯತಾಮ್ ಅನು ಪಿತಾನು ಭ್ರಾತಾ ಸಂಗರ್ಭ್ಯಸ್, ಅನು ಸಖಾ ಸಯೂಥ್ಯಸ್, ಉದೀಚೀನಾಂ ಅಸ್ಯ ಪದೋ ನಿಧತ್ತಾತ್ ಸೂರ್ಯಂ ಚಕ್ಷುರ್ ಗಮಯತಾತ್, ವಾತಂ ಪ್ರಾಣಮ್ ಅನ್ವವಸೃಜತಾತ್, ಅನ್ತರ್ಕ್ಷಮ್ ಅಸುಮ್, ಪೃಥಿವೀಂ ಶರೀರಮ್ ಏಕಧಾಸ್ಯ ತ್ವಚಮ್ ಆಛ್ಯತಾತ್ ಪುರಾ ನಾಭ್ಯಾ ಅಪಿಶಸೋ ವಪಾಮ್ ಉತ್ಖಿದತಾತ್, ಅನ್ತರ್ ಏವೋಷ್ಮಾಣಂ ವಾರಯತಾತ್, ಶ್ಯೇನಮ್ ಅಸ್ಯ ವಕ್ಷಃ ಕೃಣುತಾತ್ ಪ್ರಶಸಾ ಬಾಹೂ ಶಲಾ ದೋಷಣೀ ಕಶ್ಯಪೇವಾಂಸಾ, ಅಛಿದ್ರೇ ಶ್ರೋಣೀ ಕವಷೋರೂ ಸ್ರೇಕಪರ್ಣಾಷ್ಠೀವನ್ತಾ ಷಡ್ವಿಂಶತಿರ್ ಅಸ್ಯ ವಙ್ಕ್ರಯಸ್ ತಾ ಅನುಷ್ಠುಯೋಚ್ಚ್ಯಾವಯತಾತ್, ಗಾತ್ರಂಗಾತ್ರಮ್ ಅಸ್ಯಾನೂನಂ ಕೃಣುತಾತ್, ಊವಧ್ಯಗೋಹಂ ಪಾರ್ಥಿವಂ ಖನತಾತ್, ಅಸ್ನಾ ರಕ್ಷಃ ಸಂಸೃಜತಾತ್, ವನಿಷ್ಟುಮ್ ಅಸ್ಯ ಮಾ ರಾವಿಷ್ಟ, ಉರೂಕಂ ಮನ್ಯಮಾನಾಸ್, ನೇದ್ ವಸ್ ತೋಕೇ ತನಯೇ ರವಿತಾ ರವತ್, ಅಧ್ರಿಗೋ ಶಮೀಧ್ವಮ್, ಸುಶಮಿ ಶಮೀಧ್ವಮ್, ಶಮೀಧ್ವಮ್ ಅಧ್ರಿಗೋ ||
ಅಧ್ರಿಗುಶ್ ಚ ವಿಪಾಪಶ್ ಚ ದೇವಾನಾಂ ಶಮಿತಾರೌ |
ತಾ ಏನಂ ಪ್ರವಿದ್ವಾಂಸೌ ಶ್ರಪಯತಂ ಯಥಾಸ್ಯ ಶ್ರಪಣಂ ತಥಾ ||೪,೧೩।೪||
ಜುಷಸ್ವ ಸಪ್ರಥಸ್ತಮಮ್ ||
ಇಮಂ ನೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಮೃತೇಷು ಧೇಹೀಮಾ ಹವ್ಯಾ ಜಾತವೇದೋ ಜುಷಸ್ವ |
ಸ್ತೋಕಾನಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಮೇದಸೋ ಘೃತಸ್ಯ ಹೋತಃ ಪ್ರಾಶಾನ ಪಹ್ರಥಮೋ ನಿಷದ್ಯ ||
ಘೃತವನ್ತಃ ಪಾವಕ ತೇ ಸ್ತೋಕಾಃ ಶ್ಚೋತನ್ತಿ ಮೇದಸಃ |
ಸ್ವಧರ್ಮನ್ ದೇವವೀತಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ನೋ ಧೇಹಿ ವಾರ್ಯಮ್ ||
ತುಭ್ಯಂ ಸ್ತೋಕಾ ಘೃತಶ್ಚುತೋ ಽಗ್ನೇ ವಿಪ್ರಾಯ ಸನ್ತ್ಯ |
ಋಷಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸಮಿಧ್ಯಸೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾವಿತಾ ಭವ ||
ತುಭ್ಯಂ ಶ್ಚೋತನ್ತ್ಯ್ ಅಧ್ರಿಗೋ ಶಚೀವಃ ಸ್ತೋಕಾಸೋ ಅಗ್ನೇ ಮೇದಸೋ ಘೃತಸ್ಯ |
ಕವಿಶಸ್ತೋ ಬೃಹತಾ ಭಾನುನಾಗಾ ಹವ್ಯಾ ಜುಷಸ್ವ ಮೇಧಿರ ||
ಓಜಿಷ್ಠಂ ತೇ ಮಧ್ಯತೋ ಮೇದಾ ಉದ್ಭೃತಂ ಪ್ರ ತೇ ವಯಂ ದದಾಮಹೇ |
ಶ್ಚೋತನ್ತಿ ತೇ ವಸೋ ಸ್ತೋಕಾ ಅಧಿ ತ್ವಚಿ ಪ್ರತಿ ತಾನ್ ದೇವಶೋ ವಿಹಿ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವಾಹಾ, ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವಾಹಾ ಮೇದಸಃ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ತೋಕಾನಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಾಹಾಕೃತೀನಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ಹವ್ಯಸೂಕ್ತೀನಾಂ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಾ ಆಜ್ಯಪಾ ಜುಷಾಣಾ ಅಗ್ನಾ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ಹೋತರ್ ಯಜ ||
ಸದ್ಯೋ ಜಾತೋ ವ್ಯಮಿಮೀತ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಭವತ್ ಪುರೋಗಾಃ |
ಅಸ್ಯ ಹೋತುಃ ಪ್ರದಿಶ್ಯ್ ಋತಸ್ಯ ವಾಚಿ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಂ ಹವಿರ್ ಅದನ್ತು ದೇವಾಃ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ವೃತ್ರಾಣಿ ಜಙ್ಘನತ್ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಜುಷತಾಂ ಹವಿಸ್, ಹೋತರ್ ಯಜ ||
ತ್ವಂ ಸೋಮಾಸಿ ಸತ್ಪತಿಃ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್ ಸೋಮಮ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಜುಷತಾಂ ಹವಿಸ್, ಹೋತರ್ ಯಜ ||
ಶುಚಿಂ ನು ಸ್ತೋಮಮ್ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಛಾಗಸ್ಯ ವಪಾಯಾ ಮೇದಸಸ್, ಜುಷೇತಾಂ ಹವಿಸ್, ಹೋತರ್ ಯಜ ||
ಶ್ನಥದ್ ವೃತ್ರಮ್ ಉಭಾ ವಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಪುರೋಡಾಶಸ್ಯ ಜುಷೇತಾಂ ಹವಿಸ್, ಹೋತರ್ ಯಜ ||
ಪ್ರ ಚರ್ಷಣಿಭ್ಯಸ್, ಇಡಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಪುರೋಡಾಶಸ್ಯ ಜುಷತಾಂ ಹವಿಸ್, ಹೋತರ್ ಯಜ ||
ಅಗ್ನಿಂ ಸುದೀತಿಂ ಸುದೃಶಂ ಗೃಣನ್ತೋ ನಮಸ್ಯಾಮಸ್ ತ್ವೇಡ್ಯಂ ಜಾತವೇದಃ |
ತ್ವಾಂ ದೂತಮ್ ಅರತಿಂ ಹವ್ಯವಾಹಂ ದೇವಾ ಅಕೃಣ್ವನ್ನ್ ಅಮೃತಸ್ಯ ನಾಭಿಮ್ ||
ಇಡೋಪಹೂತಾ, ಉಪಹೂತೇಡಾ, ಉಪಾಸ್ಮಂ ಇಡಾ ಹ್ವಯತಾಮ್ ಇಡೋಪಹೂತಾ ಮಾನವೀ ಘೃತಪದೀ ಮೈತ್ರಾವರುಣೀ ||
ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವಕೃತಮ್ ಉಪಹೂತಮ್, ದೈವ್ಯಾ ಅಧ್ವರ್ಯವಾ ಉಪಹೂತಾ ಉಪಹೂತಾ ಮನುಷ್ಯಾಸ್, ಯ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಅವಾನ್ ಯೇ ಚ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ವರ್ಧಾನ್ ಉಪಹೂತೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಪೂರ್ವಜೇ ಋತಾವರೀ ದೇವೀ ದೇವಪುತ್ರೇ ಉಪಹೂತೋ ಽಯಂ ಯಜಮಾನಾ ಉತ್ತರಸ್ಯಾಂ ದೇವಯಜ್ಯಾಯಾಮ್ ಉಪಹೂತೋ ಭೂಯಸಿ ಹವಿಃಕರಣೇ ದಿವ್ಯೇ ಧಾಮನ್ನ್ ಉಪಹೂತಸ್, ದೇವಾ ಮ ಇದಂ ಹವಿರ್ ಜುಷನ್ತಾಮ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಉಪಹೂತಃ ||೪,೧೩।೫||
ತ್ವಂ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಪ್ರಥಮೋ ಮನೋತಾಸ್ಯಾ ಧಿಯೋ ಅಭವೋ ದಸ್ಮ ಹೋತಾ |
ತ್ವಂ ಸೀಂ ವೃಷನ್ನ್ ಅಕೃಣೋರ್ ದುಷ್ಟರೀತು ಸಹೋ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಸಹಸೇ ಸಹಧ್ಯೈ ||
ಅಧಾ ಹೋತಾ ನ್ಯಸೀದೋ ಯಜೀಯಾನ್ ಇಡಸ್ ಪದ ಇಷಯನ್ನ್ ಈಡ್ಯಃ ಸನ್ |
ತ್ವಂ ತ್ವಾ ನರಃ ಪ್ರಥಮಂ ದೇವಯನ್ತೋ ಮಹೋ ರಾಯೇ ಚಿತಯನ್ತೋ ಅನುಗ್ಮನ್ ||
ವೃತೇವ ಯನ್ತಂ ಬಹುಭಿರ್ ವಸವ್ಯೈಸ್ ತ್ವೇ ರಯಿಂ ಜಾಗೃವಾಂಸೋ ಅನುಗ್ಮನ್ |
ರುಶನ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ದರ್ಶತಂ ಬೃಹನ್ತಂ ವಪಾವನ್ತಂ ವಿಶ್ವಹಾ ದೀದಿವಾಂಸಮ್ ||
ಪದಂ ದೇವಸ್ಯ ನಮಸಾ ವ್ಯನ್ತಃ ಶ್ರವಸ್ಯವಃ ಶ್ರವ ಆಪನ್ನ್ ಅಮೃಕ್ತಮ್ |
ನಾಮಾನಿ ಚಿದ್ ದಧಿರೇ ಯಜ್ಞಿಯಾನಿ ಭದ್ರಾಯಾಂ ತೇ ರಣಯನ್ತ ಸಂದೃಷ್ಟೌ ||
ತ್ವಾಂ ವರ್ಧನ್ತಿ ಕ್ಷಿತಯಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ತ್ವಾಂ ರಾಯ ಉಭಯಾಸೋ ಜನಾನಾಮ್ |
ತ್ವಂ ತ್ರಾತಾ ತರಣೇ ಚೇತ್ಯೋ ಭೂಃ ಪಿತಾ ಮಾತಾ ಸದಮ್ ಇನ್ ಮಾನುಷಾಣಾಮ್ ||
ಸಪರ್ಯೇಣ್ಯಃ ಸ ಪ್ರಿಯೋ ವಿಕ್ಷ್ವ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಹೋತಾ ಮನ್ದ್ರೋ ನಿಷಸಾದಾ ಯಜೀಯಾನ್ |
ತಂ ತ್ವಾ ವಯಂ ದಮಾ ಆ ದೀದಿವಾಂಸಮ್ ಉಪ ಜ್ಞುಬಾಧೋ ನಮಸಾ ಸದೇಮ ||
ತಂ ತ್ವಾ ವಯಂ ಸುಧ್ಯೋ ನವ್ಯಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸುಮ್ನಾಯವ ಈಮಹೇ ದೇವಯನ್ತಃ |
ತ್ವಂ ವಿಶೋ ಅನಯೋ ದೀದ್ಯಾನೋ ದಿವೋ ಅಗ್ನೇ ಬೃಹತಾ ರೋಚನೇನ ||
ವಿಶಾಂ ಕವಿಂ ವಿಶ್ಪತಿಂ ಶಶ್ವತೀನಾಂ ನಿತೋಶನಂ ವೃಷಭಂ ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ |
ಪ್ರೇತೀಷಣಿಮ್ ಇಷಯನ್ತಂ ಪಾವಕಂ ರಾಜನ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಂ ಯಜತಂ ರಯೀಣಾಮ್ ||
ಸೋ ಅಗ್ನ ಈಜೇ ಶಶಮೇ ಚ ಮರ್ತೋ ಯಸ್ ತಾ ಆನಟ್ ಸಮಿಧಾ ಹವ್ಯದಾತಿಮ್ |
ಯ ಆಹುತಿಂ ಪರಿ ವೇದಾ ನಮೋಭಿರ್ ವಿಶ್ವೇತ್ ಸ ವಾಮಾ ದಧತೇ ತ್ವೋತಃ ||
ಅಸ್ಮಾ ಉ ತೇ ಮಹಿ ಮಹೇ ವಿಧೇಮ ನಮೋಭಿರ್ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿಧೋತ ಹವ್ಯೈಃ |
ವೇದೀ ಸೂನೋ ಸಹಸೋ ಗೀರ್ಭಿರ್ ಉಕ್ಥೈರ್ ಆ ತೇ ಭದ್ರಾಯಾಂ ಸುಮತೌ ಯತೇಮ ||
ಆ ಯಸ್ ತತನ್ಥ ರೋದಸೀ ವಿ ಭಾಸಾ ಶ್ರವೋಭಿಶ್ ಚ ಶ್ರವಸ್ಯಸ್ ತರುತ್ರಃ |
ಬೃಹದ್ಭಿರ್ ವಾಜೈಃ ಸ್ಥವಿರೇಭಿರ್ ಅಸ್ಮೇ ರೇವದ್ಭಿರ್ ಅಗ್ನೇ ವಿತರಂ ವಿಭಾಹಿ ||
ನೃವದ್ ವಸೋ ಸದಮ್ ಇದ್ ಧೇಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮೇ ಭೂರಿ ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಪಶ್ವಃ |
ಪೂರ್ವೀರ್ ಇಷೋ ಬೃಹತೀರ್ ಆರೇಅಘಾ ಅಸ್ಮೇ ಭದ್ರಾ ಸೌಶ್ರವಸಾನಿ ಸನ್ತು ||
ಪುರೂಣ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ಪುರುಧಾ ತ್ವಾಯಾ ವಸೂನಿ ರಾಜನ್ ವಸುತಾ ತೇ ಅಶ್ಯಾಮ್ |
ಪುರೂಣಿ ಹಿ ತ್ವೇ ಪುರುವಾರ ಸನ್ತ್ಯ್ ಅಗ್ನೇ ವಸು ವಿಧತೇ ರಾಜನಿ ತ್ವೇ ||೪,೧೩।೬||
[ಪುಟ ೪,೨೦೮]
ಆ ವೃತ್ರಹಣಾ ವೃತ್ರಹಭಿಃ ಶುಷ್ಮೈರ್ ಇನ್ದ್ರ ಯಾತಂ ನಮೋಭಿರ್ ಅಗ್ನೇ ಅರ್ವಾಕ್ |
ಯುವಂ ರಾಧೋಭಿರ್ ಅಕವೇಭಿರ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೇ ಅಸ್ಮೇ ಭವತಮ್ ಉತ್ತಮೇಭಿಃ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಛಾಗಸ್ಯ ಹವಿಷಾ ಆತ್ತಾಮ್ ಅದ್ಯ ಮಧ್ಯತೋ ಮೇದಾ ಉದ್ಭೃತಂ ಪುರಾ ದ್ವೇಷೋಭ್ಯಃ ಪುರಾ ಪೌರುಷೇಯ್ಯಾ ಗೃಭೋ ಘಸ್ತಾಂ ನೂನಂ ಘಾಸೇಅಜ್ರಾಣಾಂ ಯವಸಪ್ರಥಮಾನಾಂ ಸುಮತ್ಕ್ಷರಾಣಾಂ ಶತರುದ್ರಿಯಾಣಾಮ್ ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾನಾಂ ಪೀವೋಪವಸನಾನಾಂ ಪಾರ್ಶ್ವತಃ ಶ್ರೋಣಿತಃ ಶಿತಾಮತ ಉತ್ಸಾದತೋ ಽಙ್ಗಾದಙ್ಗಾದ್ ಅವತ್ತಾನಾಂ ಕರತ ಏವೇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಜುಷೇತಾಂ ಹವಿಸ್, ಹೋತರ್ ಯಜ ||
ಗೀರ್ಭಿರ್ ವಿಪ್ರಃ ಪ್ರಮತಿಮ್ ಇಛಮಾನಾ ಈಟ್ಟೇ ರಯಿಂ ಯಶಸಂ ಪೂರ್ವಭಾಜಮ್ |
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವೃತ್ರಹಣಾ ಸುವಜ್ರಾ ಪ್ರ ನೋ ನವ್ಯೇಭಿಸ್ ತಿರತಂ ದೇಷ್ಣೈಃ ||
ದೇವೇಭ್ಯೋ ವನಸ್ಪತೇ ಹವೀಂಷಿ ಹಿರಣ್ಯಪರ್ಣ ಪ್ರದಿವಸ್ ತೇ ಅರ್ಥಮ್ |
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಿದ್ ರಶನಯಾ ನಿಯೂಯ ಋತಸ್ಯ ವಕ್ಷಿ ಪಥಿಭೀ ರಜಿಷ್ಠೈಃ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ವನಸ್ಪತಿಮ್ ಅಭಿ ಹಿ ಪಿಷ್ಟತಮಯಾ ರಭಿಷ್ಠಯಾ ರಶನಯಾಧಿತ ಯತ್ರಾಗ್ನೇರ್ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ಯತ್ರ ಸೋಮಸ್ಯಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ಯತ್ರೇನ್ದ್ರಾಗ್ನ್ಯೋಶ್ ಛಾಗಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ಯತ್ರ ವನಸ್ಪತೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಥಾಂಸಿ ಯತ್ರ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಜ್ಯಪಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ಯತ್ರಾಗ್ನೇರ್ ಹೋತುಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ತತ್ರೈತಂ ಪ್ರಸ್ತುತ್ಯೇವೋಪಸ್ತುತ್ಯೇವೋಪಾವಸ್ರಕ್ಷತ್, ರಭೀಯಾಂಸಮ್ ಇವ ಕೃತ್ವೀ ಕರದ್ ಏವಂ ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿರ್ ಜುಷತಾಂ ಹವಿಸ್, ಹೋತರ್ ಯಜ ||
[ಪುಟ ೪,೨೦೯]
ವನಸ್ಪತೇ ರಶನಯಾ ನಿಯೂಯ ಪಿಷ್ಟತಮಯಾ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ |
ವಹಾ ದೇವತ್ರಾ ದಧಿಷೋ ಹವೀಂಷಿ ಪ್ರ ಚ ದಾತಾರಮ್ ಅಮೃತೇಷು ವೋಚಃ ||
ಪಿಪ್ರೀಹಿ ದೇವಾನ್ ||
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಮ್ ಅಯಾಡ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ, ಅಯಾಟ್ ಸೋಮಸ್ಯಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ, ಅಯಾಡ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನ್ಯೋಶ್ ಛಾಗಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ, ಅಯಾಡ್ ವನಸ್ಪತೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಥಾಂಸಿ, ಅಯಾಡ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಆಜ್ಯಪಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ಯಕ್ಷದ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಹೋತುಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ಯಕ್ಷತ್ ಸ್ವಂ ಮಹಿಮಾನಮ್ ಆಯಜತಾಮ್ ಏಜ್ಯಾ ಇಷಃ ಕೃಣೋತು ಸೋ ಅಧ್ವರಾಞ್ ಜಾತವೇದಾಸ್, ಜುಷತಾಂ ಹವಿಸ್, ಹೋತರ್ ಯಜ ||
ಅಗ್ನೇ ಯದ್ ಅದ್ಯ, ಇಡೋಪಹೂತಾ ||೪,೧೩।೭||
ದೇವಂ ಬರ್ಹಿಃ ಸುದೇವಂ ದೇವೈಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸುವೀರಂ ವೀರೈಸ್, ವಸ್ತೋರ್ ವೃಜ್ಯೇತ, ಅಕ್ತೋಃ ಪ್ರಭ್ರಿಯೇತ, ಅತ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನ್ ರಾಯಾ ಬರ್ಹಿಷ್ಮತೋ ಮದೇಮ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ದೇವಂ ಬರ್ಹಿರ್ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ದೇವೀರ್ ದ್ವಾರಃ ಸಂಘಾತೇ ವೀಡ್ವೀರ್ ಯಾಮಞ್ ಶಿಥಿರಾ ಧ್ರುವಾ ದೇವಹೂತೌ ವತ್ಸ ಈಮ್ ಏನಾಸ್ ತರುಣಾ ಆಮಿಮೀಯಾತ್ ಕುಮಾರೋ ವಾ ನವಜಾತಸ್, ಮೈನಾ ಅರ್ವಾ ರೇಣುಕಕಾಟಃ ಪ್ರಣಕ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ಯಜ ದೇವೀರ್ ದ್ವಾರಸ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ದೇವೀ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾದ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರಯತ್ಯ್ ಅಹ್ವೇತಾಮ್ ಅಪಿ ನೂನಂ ದೈವೀರ್ ವಿಶಃ ಪ್ರಾಯಾಸಿಷ್ಟಾಂ ಸುಪ್ರೀತೇ ಸುಧಿತೇ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ಯಜ ದೇವೀ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೇವೀ ಜೋಷ್ಟ್ರೀ ವಸುಧಿತೀ ಯಯೋರ್ ಅನ್ಯಾಘಾ ದ್ವೇಷಾಂಸಿ ಯೂಯವದ್ ಆನ್ಯಾ ವಕ್ಷದ್ ವಸು ವಾರ್ಯಾಣಿ ಯಜಮಾನಾಯ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ಯಜ ದೇವೀ ಜೋಷ್ಟ್ರೀ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೇವೀ ಊರ್ಜಾಹುತೀ ಇಷಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಅನ್ಯಾ ವಕ್ಷತ್ ಸಗ್ಧಿಂ ಸಪೀತಿಮ್ ಅನ್ಯಾ ನವೇನ ಪೂರ್ವಂ ದಯಮಾನಾಃ ಸ್ಯಾಮ ಪುರಾಣೇನ ನವಮ್, ತಾಮ್ ಊರ್ಜಮ್ ಊರ್ಜಾಹುತೀ ಊರ್ಜಯಮಾನೇ ಅಧಾತಾಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ಯಜ ದೇವೀ ಊರ್ಜಾಹುತೀ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೇವಾ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಪೋತಾರಾ ನೇಷ್ಟಾರಾ ಹತಾಘಶಂಸಾ ಆಭರದ್ವಸೂ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ಯಜ ದೇವಾ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್, ದೇವೀಸ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ ಇಡಾ ಸರಸ್ವತೀ ಭಾರತೀ ದ್ಯಾಂ ಭಾರತ್ಯ್ ಆದಿತ್ಯೈರ್ ಅಸ್ಪೃಕ್ಷತ್ ಸರಸ್ವತೀಮಂ ರುದ್ರೈರ್ ಯಜ್ಞಮ್ ಆವೀತ್, ಇಹೈವೇಡಯಾ ವಸುಮತ್ಯಾ ಸಧಮಾದಂ ಮದೇಮ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ಯಜ ದೇವೀಸ್ ತಿಸ್ರಸ್ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀಸ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವ್ಯನ್ತು ದೇವೋ ನರಾಶಂಸಸ್ ತ್ರಿಶೀರ್ಷಾ ಷಡಕ್ಷಃ ಶತಮ್ ಇದ್ ಏನಂ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠಾ ಆದಧತಿ ಸಹಸ್ರಮೀಂ ಪ್ರವಹನ್ತಿ ಮಿತ್ರಾವರುಣೇದ್ ಅಸ್ಯ ಹೋತ್ರಮ್ ಅರ್ಹತಸ್, ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸ್ತೋತ್ರಮ್ ಅಶ್ವಿನಾಧ್ವರ್ಯವಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ದೇವೋ ನರಾಶಂಸಸ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿರ್ ವರ್ಷಪ್ರಾವಾ ಘೃತನಿರ್ಣಿಗ್ ದ್ಯಾಮ್ ಅಗ್ರೇಣಾಸ್ಪೃಕ್ಷತ್, ಆನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಮಧ್ಯೇನಾಪ್ರಾಃ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉಪರೇಣಾದೃಂಹೀತ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿರ್ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ದೇವಂ ಬರ್ಹಿರ್ ವಾರಿತೀನಾಂ ನಿಧೇಧಾಸಿ ಪ್ರಚ್ಯುತೀನಾಮ್ ಅಪ್ರಚ್ಯುತಂ ನಿಕಾಮಧರಣಂ ಪುರುಷಸ್ಪಾರ್ಹಂ ಯಶಸ್ವತ್, ಏನಾ ಬರ್ಹಿಷಾನ್ಯಾ ಬರ್ಹೀಂಷ್ಯ್ ಅಭಿಷ್ಯಾಮ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ದೇವಂ ಬರ್ಹಿರ್ ವಾರಿತೀನಾಮ್, ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ದೇವೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್, ಯಜ ದೇವೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ ||೪,೧೩।೮||
ಅಗ್ನಿಮ್ ಅದ್ಯ ಹೋತಾರಮ್ ಅವೃಣೀತಾಯಂ ಯಜಮಾನಃ ಪಚನ್ ಪಕ್ತೀಃ ಪಚನ್ ಪುರೋಡಾಶಂ ಗೃಹ್ಣನ್ನ್ ಅಗ್ನಯಾ ಆಜ್ಯಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತ್ ಸೋಮಾಯಾಜ್ಯಂ ಬಧ್ನನ್ನ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ಛಾಗಮ್, ಸೂಪಸ್ಥಾ ಅದ್ಯ ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿರ್ ಅಭವದ್ ಅಗ್ನಯಾ ಆಜ್ಯೇನ ಸೋಮಾಯಾಜ್ಯೇನೇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ಛಾಗೇನ, ಅಘಸ್ತಾಂ ತಮ್, ಮೇದಸ್ತಃ ಪ್ರತಿಪಚತ, ಅಗ್ರಭೀಷ್ಟಾಮ್ ಅವೀವೃಧೇತಾಂ ಪುರೋಡಾಶೇನ ತ್ವಾಮ್ ಅದ್ಯ ಋಷ ಆರ್ಷೇಯ ಋಷೀಣಾಂ ನಪಾದ್ ಅವೃಣೀತಾಯಂ ಯಜಮಾನಸ್, ಬಹುಭ್ಯಾ ಆ ಸಂಗತೇಭ್ಯ ಏಷ ಮೇ ದೇವೇಷು ವಸು ವಾರ್ಯಾಯಕ್ಷ್ಯತಾ ಇತಿ ತಾ ಯಾ ದೇವಾ ದೇವದಾನಾನ್ಯ್ ಅದುಸ್ ತಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಮಾ ಆ ಚ ಶಾಸ್ವಾ ಚ ಗುರಸ್ವ, ಇಷಿತಶ್ ಚ ಹೋತರ್ ಅಸಿ ಭದ್ರವಾಚ್ಯಾಯ ಪ್ರೇಷಿತೋ ಮಾನುಷಃ ಸೂಕ್ತವಾಕಾಯ ಸೂಕ್ತಾ ಬ್ರೂಹಿ, ಇದಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಭದ್ರಮ್ ಅಭೂತ್, ಆರ್ಧ್ಮ ಸೂಕ್ತವಾಕಮ್ ಉತ ನಮೋವಾಕಮ್ ಋಧ್ಯಾಸ್ಮ ಸೂಕ್ತೋಚ್ಯಮ್ ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ಸೂಕ್ತವಾಗ್ ಅಸ್ಯ್ ಉಪಶ್ರುತಿ ದಿವಸ್ ಪೃಥಿವ್ಯೋಸ್, ಓಮನ್ವತೀ ತೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಸ್ತಾಮ್, ಶಂಗವೀ ಜೀರದಾನೂ ಅತ್ರಸ್ನೂ ಅಪ್ರವೇದೇ ಅಸಂಬಾಧೇ ಉರುಗವ್ಯೂತೀ ಅಭಯಂಕೃತೌ ವೃಷ್ಟಿದ್ಯಾವಾ ರೀತ್ಯಾಪಾ ಶಂಭುವೌ ಮಯೋಭುವೌ, ಊರ್ಜಸ್ವತೀ ಚ ಪಯಸ್ವತೀ ಚ ಸೂಪಚರಣಾ ಚ ಸ್ವಧಿಚರಣಾ ಚ ತಯೋರ್ ಆವಿದಿ, ಅಗ್ನಿರ್ ಇದಂ ಹವಿರ್ ಅಜುಷತ, ಅವೀವೃಧತ ಮಹೋ ಜ್ಯಾಯೋ ಽಕೃತ ಸೋಮ ಇದಂ ಹವಿರ್ ಅಜುಷತ, ಅವೀವೃಧತ ಮಹೋ ಜ್ಯಾಯೋ ಽಕೃತ, ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಇದಂ ಹವಿರ್ ಅಜುಷೇತಾಮ್ ಅವೀವೃಧೇತಾಮ್, ಮಹೋ ಜ್ಯಾಯೋ ಽಕ್ರಾತಾಮ್, ವನಸ್ಪತಿರ್ ಇದಂ ಹವಿರ್ ಅಜುಷತ, ಅವೀವೃಧತ ಮಹೋ ಜ್ಯಾಯೋ ಽಕೃತ ದೇವಾ ಆಜ್ಯಪಾ ಆಜ್ಯಮ್ ಅಜುಷನ್ತ, ಅವೀವೃಧನ್ತ ಮಹೋ ಜ್ಯಾಯೋ ಽಕ್ರತ ಅಗ್ನಿರ್ ಹೋತ್ರೇಣೇದಂ ಹವಿರ್ ಅಜುಷತ, ಅವೀವೃಧತ ಮಹೋ ಜ್ಯಾಯೋ ಽಕೃತ, ಅಸ್ಯಾಮ್ ಋಧದ್ ಧೋತ್ರಾಯಾಂ ದೇವಂಗಮಾಯಾಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಽಯಂ ಯಜಮಾನಸ್, ಆಯುರ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಸುಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ವಿಶ್ವಂ ಪ್ರಿಯಮ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಯದ್ ಅನೇನ ಹವಿಷಾಶಾಸ್ತೇ ತದ್ ಅಶ್ಯಾತ್ ತದ್ ಋಧ್ಯಾತ್ ತದ್ ಅಸ್ಮೈ ದೇವಾ ರಾಸನ್ತಾಮ್, ತದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವನುತಾಮ್, ವಯಮ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಮಾನುಷಾಸ್, ಇಷ್ಟಂ ಚ ವೀತಂ ಚ, ಉಭೇ ಚ ನೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅಂಹಸಸ್ ಪಾತಾಮ್ ಏಹ ಗತಿರ್ ವಾಮಸ್ಯ, ಇದಂ ನಮೋ ದೇವೇಭ್ಯಃ ||೪,೧೩।೯||
ತಞ್ ಶಂಯೋರ್ ಆವೃಣೀಮಹೇ ಗಾತುಂ ಯಜ್ಞಾಯ ಗಾತುಂ ಯಜ್ಞಪತಯೇ ದೈವೀ ಸ್ವಸ್ತಿರ್ ಅಸ್ತು ನಃ ಸವಸ್ತಿರ್ ಮಾನುಷೇಭ್ಯಃ |
ಊರ್ಧ್ವಂ ಜಿಗಾತು ಭೇಷಜಂ ಶಂ ನೋ ಅಸ್ತು ದ್ವಿಪದೇ ಶಂ ಚತುಷ್ಪದೇ ||
ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ ಸಂ ತೇ ಪಯಾಂಸಿ ||
ಇಹ ತ್ವಷ್ಟಾರಮ್ ಅಗ್ರಿಯಂ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್ ಉಪಹ್ವಯೇ |
ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಅಸ್ತು ಕೇವಲಃ ||
ತನ್ ನಸ್ ತುರೀಪಮ್ ಅಧ ಪೋಷಯಿತ್ನು ದೇವ ತ್ವಷ್ಟರ್ ವಿ ರರಾಣಃ ಸ್ಯಸ್ವ |
ಯತೋ ವೀರಃ ಕರ್ಮಣ್ಯಃ ಸುದಕ್ಷೋ ಯುಕ್ತಗ್ರಾವಾ ಜಾಯತೇ ದೇವಕಾಮಃ ||
ದೇವಾನಾಂ ಪತ್ನೀರ್ ಉಶತೀರ್ ಅವನ್ತು ನಃ ಪ್ರಾವನ್ತು ನಸ್ ತುಜಯೇ ವಾಜಸಾತಯೇ |
ಯಾಃ ಪಾರ್ಥಿವಾಸೋ ಯಾ ಅಪಾಮ್ ಅಪಿ ವ್ರತೇ ತಾ ನೋ ದೇವೀಃ ಸುಹವಾಃ ಶರ್ಮ ಯಛತ ||
ಉತ ಗ್ನಾ ವ್ಯನ್ತು ದೇವಪತ್ನೀರ್ ಇನ್ದ್ರಾಣ್ಯ್ ಅಗ್ನಾಯ್ಯ್ ಅಶ್ವಿನೀ ರಾಟ್ |
ಆ ರೋದಷೀ ವರುಣಾನೀ ಶೃಣೋತು ವ್ಯನ್ತು ದೇವೀರ್ ಯ ಋತುರ್ ಜನೀನಾಮ್ ||
ರಾಕಾಮ್ ಅಹಮ್, ಯಾಸ್ ತೇ ರಾಕೇ ಸಿನೀವಾಲಿ ಯಾ ಸುಪಾಣಿಃ ಕುಹೂಮ್ ಅಹಮ್, ಕುಹೂರ್ ದೇವಾನಾಮ್ ||
ಅಗ್ನಿರ್ ಹೋತಾ ಗೃಹಪತಿಃ ಸ ರಾಜಾ ವಿಶ್ವಾ ವೇದ ಜನಿಮಾ ಜಾತವೇದಾಃ |
ದೇವಾನಾಮ್ ಉತ ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ಯಜಿಷ್ಠಃ ಸ ಪ್ರಯಜತಾಮ್ ಋತಾವಾ ||
[ಪುಟ ೪,೨೧೪]
ಹವ್ಯವಾಡ್ ಅಗ್ನಿಸ್, ಇಡೋಪಹೂತಾ ||೪,೧೩।೧೦||
ಸೋಮೋ ಧೇನುಂ ಸೋಮೋ ಅರ್ವನ್ತಮ್ ಆಶುಂ ಸೋಮೋ ವೀರಂ ಕರ್ಮಣ್ಯಂ ದದಾತಿ |
ಸಾದನ್ಯಂ ವಿದಥ್ಯಂ ಸಭೇಯಂ ಪಿತೃಶ್ರವಣಂ ಯೋ ದದಾಶದ್ ಅಸ್ಮೈ ||
ಅಷಾಢಂ ಯುತ್ಸು ಪೃತನಾಸು ಪಪ್ರಿಂ ಸ್ವರ್ಷಾಮ್ ಅಪ್ಸಾಂ ವೃಜನಸ್ಯ ಗೋಪಾಮ್ |
ಭರೇಷುಜಾಂ ಸುಕ್ಷಿತಿಂ ಸುಶ್ರವಸಂ ಜಯನ್ತಂ ತ್ವಾಮ್ ಅನುಮದೇಮ ಸೋಮ ||
ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಸುಕ್ರತುರ್ ಭೂಸ್ ತ್ವಂ ದಕ್ಷೈಃ ಸುದಕ್ಷೋ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ |
ತ್ವಂ ವೃಷಾ ವೃಷತ್ವೇಭಿರ್ ಮಹಿತ್ವಾ ದ್ಯುಮ್ನೇಭಿರ್ ದ್ಯುಮ್ನ್ಯ್ ಅಭವೋ ನೃಚಕ್ಷಾಃ ||
ಯಾ ತೇ ಧಾಮಾನಿ ದಿವಿ ಯಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ||
ತ್ವಮ್ ಇಮಾ ಓಷಧೀಃ ಸೋಮ ವಿಶ್ವಾಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಪೋ ಅಜನಯಸ್ ತ್ವಂ ಗಾಃ |
ತ್ವಮ್ ಆತತನ್ಥೋರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತ್ವಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ವಿ ತಮೋ ವವರ್ಥ ||
ಯಾ ತೇ ಧಾಮಾನಿ ಹವಿಷಾ ಯಜನ್ತಿ ಸೋಮಾಪೂಷಣಾ, ಇಮೌ ದೇವೌ ||
[ಪುಟ ೪,೨೧೫]
ಸೋಮಾಪೂಷಣಾ ರಜಸೋ ವಿಮಾನಂ ಸಪ್ತಚಕ್ರಂ ರಥಮ್ ಅವಿಶ್ವಮಿನ್ವಮ್ |
ವಿಷೂವೃತಂ ಮನಸಾ ಯುಜ್ಯಮಾನಂ ತಂ ಜಿನ್ವಥೋ ವೃಷಣಾ ಪಞ್ಚರಶ್ಮಿಮ್ ||
ದಿವ್ಯ್ ಅನ್ಯಃ ಸದನಂ ಚಕ್ರ ಉಚ್ಚಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅನ್ಯೋ ಅಧ್ಯ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ |
ತಾ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಪುರುವಾರಂ ಪುರುಕ್ಷುಂ ರಾಯಸ್ ಪೋಷಂ ವಿಷ್ಯತಾಂ ನಾಭಿಮ್ ಅಸ್ಮೇ ||
ಧಿಯಂ ಪೂಷಾ ಜಿನ್ವತು ವಿಶ್ವಮಿನ್ವೋ ರಯಿಂ ಸೋಮೋ ರಯಿಪತಿರ್ ದಧಾತು ||
ಅವತು ದೇವ್ಯ್ ಅದಿತಿರ್ ಅನರ್ವಾ ಬೃಹದ್ ವದೇಮ ವಿದಥೇ ಸುವೀರಾಃ ||
ವಿಶ್ವಾನ್ಯ್ ಅನ್ಯೋ ಭುವನಾ ಜಜಾನ ವಿಶ್ವಮ್ ಅನ್ಯೋ ಅಭಿಚಕ್ಷಾಣ ಏತಿ |
ಸೋಮಾಪೂಷಣಾ ಅವತಂ ಧಿಯಂ ಮೇ ಯುವಾಭ್ಯಾಂ ವಿಶ್ವಾಃ ಪೃತನಾ ಜಯೇಮ ||
ಪ್ರಜಾಪತೇ ನಹಿ ತ್ವತ್ ತಾನ್ಯ್ ಅನ್ಯೋ ವಿಶ್ವಾ ಜಾತಾನಿ ಪರಿ ತಾ ಬಭೂವ |
ಯಸ್ಮೈ ಕಂ ಜುಹುಮಸ್ ತನ್ ನೋ ಅಸ್ತು ವಯಂ ಸ್ಯಾಮ ಪತಯೋ ರಯೀಣಾಮ್ ||
ರಯೀಣಾಂ ಪತಿಂ ಯಜತಂ ಬೃಹನ್ತಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಭರೇ ನೃತಮಂ ವಾಜಸಾತೌ |
ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಪ್ರಥಮಜಾಮ್ ಋತಸ್ಯ ಯಜಾಮ ದೇವಮ್ ಅಧಿ ನೋ ಬ್ರವೀತು ||
ಪ್ರಜಾಪತೇ ತ್ವಂ ನಿಧಿಪಾಃ ಪುರಾಣೋ ದೇವಾನಾಂ ಪಿತಾ ಜನಿತಾ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ |
ಪತಿರ್ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಜಗತಃ ಪರಸ್ಪಾ ಹವಿರ್ ನೋ ದೇವ ವಿಹವೇ ಜುಷಸ್ವ ||
ತವೇಮೇ ಲೋಕಾಃ ಪ್ರದಿಶೋ ದಿಶಶ್ ಚ ಪರಾವತೋ ನಿವತ ಉದ್ವತಶ್ ಚ |
ಪ್ರಜಾಪತೇ ವಿಶ್ವಸೃಗ್ ಜೀವಧನ್ಯ ಇದಂ ನೋ ದೇವ ಪ್ರತಿಹರ್ಯ ಹವ್ಯಮ್ ||
ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಪ್ರಥಮಂ ಯಜ್ಞಿಯಾನಾಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಗ್ರೇ ಯಜತಂ ಯಜಧ್ವಮ್ |
ಸ ನೋ ದದಾತು ಶ್ರವಣಂ ಪಿತ್πಣಾಂ ತಸ್ಮೈ ತೇ ದೇವ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ ||
ಯೋ ರಾಯ ಈಶೇ ಶತದಾಯ ಉಕ್ಥ್ಯೋ ಯಃ ಪಶೂನಾಂ ರಕ್ಷಿತಾ ವಿಷ್ಠಿತಾನಾಮ್ |
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಥಮಜಾ ಋತಸ್ಯ ಸಹಸ್ರಧಾಮಾ ಜುಷತಾಂ ಹವಿರ್ ನಃ ||೪,೧೪।೧||
ವಾಯೋ ಶತಂ ಹರೀಣಾಂ ಯುವಸ್ವ ಪೋಷ್ಯಾಣಾಮ್ |
ಉತ ವಾ ತೇ ಸಹಸ್ರಿಣೋ ರಥಾ ಆಯಾತು ಪಾಜಸಾ ||
ಈಶಾನಾಯ ಪ್ರಹುತಿಂ ಯಸ್ ತಾ ಆನಟ್ ಶುಚಿಂ ಸೋಮಂ ಶುಚಿಪಾಸ್ ತುಭ್ಯಂ ವಾಯೋ |
ಕೃಣೋಷಿ ತಂ ಮರ್ತ್ಯೇಷು ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಜಾತೋಜಾತೋ ಜಾಯತೇ ವಾಜ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ||
ಯುಕ್ಷ್ವಾ ಹಿ ತ್ವಂ ರಥಾಸಹಾ ಯುವಸ್ವ ಪೋಷ್ಯಾ ವಸೋ |
ಆನ್ ನೋ ವಾಯೋ ಮಧು ಪಿಬಾಸ್ಮಾಕಂ ಸವನಾಗಹಿ ||
ಕುವಿದ್ ಅಙ್ಗ ನಮಸಾ ಯೇ ವೃಧಾಸಃ ಪುರಾ ದೇವಾ ಅನವದ್ಯಾಸಾ ಆಸನ್ |
ತೇ ವಾಯವೇ ಮನವೇ ಬಾಧಿತಾಯಾವಾಸಯನ್ನ್ ಉಷಸಂ ಸೂರ್ಯೇಣ ||
ಆ ನೋ ವಾಯೋ ಮಹೇ ತನೇ ಯಾಹಿ ಮಖಾಯ ಪಾಜಸೇ |
ವಯಂ ಹಿ ತೇ ಚಕೃಮಾ ಭೂರಿ ದಾವನೇ ಸದ್ಯಶ್ ಚಿನ್ ಮಹಿ ದಾವನೇ ||
ಸಂ ತೇ ವಾಯುಃ ||
ಪೀವೋಅನ್ನಂ ರಯಿವೃಧಃ ಸುಮೇಧಾಃ ಶ್ವೇತಃ ಸಿಷಕ್ತಿ ನಿಯುತಾಮ್ ಅಭಿಶ್ರೀಃ |
ತೇ ವಾಯವೇ ಸಮನಸೋ ವಿತಸ್ಥುರ್ ವಿಶ್ವೇನ್ ನರಃ ಸ್ವಪತ್ಯಾನಿ ಚಕ್ರುಃ ||
ರಾಯೇ ನು ಯಂ ಜಜ್ಞತೂ ರೋದಸೀಮೇ ರಾಯೇ ದೇವೀ ಧಿಷಣಾ ಧಾತಿ ದೇವಮ್ |
ಅಧ ವಾಯುಂ ನಿಯುತಃ ಸಶ್ಚತ ಸ್ವಾ ಉತ ಶ್ವೇತಂ ವಸುಧಿತಿಂ ನಿರೇಕೇ ||
ಆ ವಾಯೋ ಪ್ರ ವಾಯುಮ್, ಪ್ರ ಯಾಭಿಃ ||
ಆ ನೋ ನಿಯುದ್ಭಿಃ ಶತಿನೀಭಿರ್ ಅಧ್ವರಂ ಸಹಸ್ರಿಣೀಭಿರ್ ಉಪಯಾಹಿ ಯಜ್ಞಮ್ |
ವಾಯೋ ಅಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸವನೇ ಮಾದಯಸ್ವ ಯೂಯಂ ಪಾತ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ ಸದಾ ನಃ ||
ದೇವಾನಾಂ ಭದ್ರಾ ಸುಮತಿರ್ ಋಜೂಯತಾಂ ದೇವಾನಾಂ ರಾತಿರ್ ಅಭಿ ನೋ ನಿವರ್ತತಾಮ್ |
ದೇವಾನಾಂ ಸಖ್ಯಮ್ ಉಪಸೇದಿಮಾ ವಯಂ ದೇವಾ ನಾ ಆಯುಃ ಪ್ರತಿರನ್ತು ಜೀವಸೇ ||
ಭದ್ರಂ ಕರ್ಣೇಭಿಃ ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾ ಭದ್ರಂ ಪಶ್ಯೇಮಾಕ್ಷಭಿರ್ ಯಜತ್ರಾಃ |
ಸ್ಥಿರೈರ್ ಅಙ್ಗೈಸ್ ತುಷ್ಟುವಾಂಸಸ್ ತನೂಭಿರ್ ವ್ಯಶೇಮ ದೇವಹಿತಂ ಯದ್ ಆಯುಃ ||
ಶತಮ್ ಇನ್ ನು ಶರದೋ ಅನ್ತಿ ದೇವಾ ಯತ್ರಾ ನಶ್ ಚಕ್ರಾ ಜರಸಂ ತನೂನಾಮ್ |
ಪುತ್ರಾಸೋ ಯತ್ರ ಪಿತರೋ ಭವನ್ತಿ ಮಾ ನೋ ಮಧ್ಯಾ ರೀರಿಷತಾಯುರ್ ಗನ್ತೋಃ ||
ಆ ವೋ ದೇವಾಸ ಈಮಹೇ ||
ಉತ ದೇವಾ ಅವಹಿತಂ ದೇವಾ ಉನ್ನಯಥಾ ಪುನಃ |
ಉತಾಗಶ್ ಚಕ್ರುಷಂ ದೇವಾ ದೇವಾ ಜೀವಯಥಾ ಪುನಃ ||
ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಯಜನ್ತ ದೇವಾಃ ||೪,೧೪।೨||
ಅಗ್ನೇ ನಯ ||
ಪ್ರ ವಃ ಶುಕ್ರಾಯ ಭಾನವೇ ಭರಧ್ವಂ ಹವ್ಯಂ ಮತಿಂ ಚಾಗ್ನಯೇ ಸುಪೂತಮ್ |
ಯೋ ದೈವ್ಯಾನಿ ಮಾನುಷಾ ಜನೂಂಷ್ಯ್ ಅನ್ತರ್ ವಿಶ್ವಾನಿ ವಿದ್ಮನಾ ಜಿಗಾತಿ ||
ಅಗ್ನೇ ತ್ವಂ ಪಾರಯ ||
ಅಛಾ ಗಿರೋ ಮತಯೋ ದೇವಯನ್ತೀರ್ ಅಗ್ನಿಂ ಯನ್ತಿ ದ್ರವಿಣಂ ಭಿಕ್ಷಮಾಣಾಃ |
ಸುಸಂದೃಶಂ ಸುಪ್ರತೀಕಂ ಸ್ವಞ್ಚಂ ಹವ್ಯವಾಹಮ್ ಅರತಿಂ ಮಾನುಷಾಣಾಮ್ ||
ಅಗ್ನೇ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮದ್ ಯುಯೋಧ್ಯ್ ಅಮೀವಾ ಅನಗ್ನಿತ್ರಾ ಅಭ್ಯಮನ್ತ ಕೃಷ್ಟೀಃ |
ಪುನರ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಸುವಿತಾಯ ದೇವ ಕ್ಷಾಂ ವಿಶ್ವೇಭಿರ್ ಅಮೃತೇಭಿರ್ ಯಜತ್ರ ||
ಪ್ರ ಕಾರವೋ ಮನನಾ ವಚ್ಯಮಾನಾ ದೇವದ್ರೀಚೀಂ ನಯತ ದೇವಯನ್ತಃ |
ದಕ್ಷಿಣಾವಾಡ್ ವಾಜಿನೀ ಪ್ರಾಚ್ಯ್ ಏತಿ ಹವಿರ್ ಭರನ್ತ್ಯ್ ಅಗ್ನಯೇ ಘೃತಾಚೀ ||
ಉದ್ ಉತ್ತಮಮ್ ಅಸ್ತಭ್ನಾದ್ ದ್ಯಾಮ್ ಇಮಾಂ ಧಿಯಮ್ ||
ಕಿತವಾಸೋ ಯದ್ ರಿರಿಪುರ್ ನ ದೀವಿ ಯದ್ ವಾ ಘಾ ಸತ್ಯಮ್ ಉತ ಯನ್ ನ ವಿದ್ಮ |
ಸರ್ವಾ ತಾ ವಿಷ್ಯ ಶಿಥಿರೇವ ದೇವಾಥಾ ತೇ ಸ್ಯಾಮ ವರುಣ ಪ್ರಿಯಾಸಃ ||
ಅವ ತೇ ಹೇಡೋ ವರುಣ ತತ್ ತ್ವಾ ಯಾಮಿ ||
ಪಾವೀರವೀ ಕನ್ಯಾ ಚಿತ್ರಾಯುಃ ಸರಸ್ವತೀ ವೀರಪತ್ನೀ ಧಿಯಂ ಧಾತ್ |
ಗ್ನಾಭಿರ್ ಅಛಿದ್ರಂ ಶರಣಂ ಸಜೋಷಾ ದುರಾಧರ್ಷಂ ಗೃಣತೇ ಶರ್ಮ ಯಂಸತ್ ||
ಆ ನೋ ದಿವಃ ||
ಇಮಾ ಜುಹ್ವಾನಾ ಯುಷ್ಮದ್ ಆ ನಮೋಭಿಃ ಪ್ರತಿ ಸ್ತೋಮಂ ಸರಸ್ವತಿ ಜುಷಸ್ವ |
ತವ ಶರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಯತಮೇ ದಧಾನಾ ಉಪಸ್ಥೇಯಾಮ ಶರಣಂ ನ ವೃಕ್ಷಮ್ ||
ಯಸ್ ತೇ ಸ್ತನಃ ಶಶಯೋ ಯೋ ಮಯೋಭೂರ್ ಯೇಣ ವಿಶ್ವಾ ಪುಷ್ಯಸಿ ವಾರ್ಯಾಣಿ |
ಯೋ ರತ್ನಧಾ ವಸುವಿದ್ ಯಃ ಸುದತ್ರಃ ಸರಸ್ವತಿ ತಮ್ ಇಹ ಧಾತವೇ ಕಃ ||
ಸರಸ್ವತ್ಯ್ ಅಭಿ ನೋ ನೇಷಿ ವಸ್ಯಸ್, ಇದಂ ತೇ ಹವ್ಯಮ್ ||೪,೧೪।೩||
ಆ ವೇಧಸಂ ನೀಲಪೃಷ್ಠಂ ಬೃಹನ್ತಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಸದನೇ ಸಾದಯಧ್ವಮ್ |
ಸಾದದ್ಯೋನಿಂ ದಮಾ ಆ ದೀದಿವಾಂಸಂ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಮ್ ಅರುಷಂ ಸಪೇಮ ||
ಸ ಹಿ ಶುಚಿಃ ಶತಪತ್ರಃ ಸ ಶುನ್ಧ್ಯುರ್ ಹಿರಣ್ಯವಾಶೀರ್ ಇಷಿರಃ ಸ್ವರ್ಷಾಃ |
ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸ ಸ್ವಾವೇಶ ಋಷ್ವಃ ಪುರೂ ಸಖಿಭ್ಯ ಆಸುತಿಂ ಕರಿಷ್ಠಃ ||
ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸ ಸುಷ್ಟುಭಾ ||
ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಅತಿ ಯದ್ ಅರ್ಯೋ ಅರ್ಹಾದ್ ದ್ಯುಮದ್ ವಿಭಾತಿ ಕ್ರತುಮಜ್ ಜನೇಷು |
ಯದ್ ದೀದಯಞ್ ಶವಸ ಋತಪ್ರಜಾತ ತದ್ ಅಸ್ಮಾಸು ದ್ರವಿಣಂ ಧೇಹಿ ಚಿತ್ರಮ್ ||
ಏವಾ ಪಿತ್ರೇ ವಿಶ್ವದೇವಾಯ ವೃಷ್ಣೇ ||
ಸೂರ್ಯೋ ದೇವೀಮ್ ಉಷಸಂ ರೋಚಮಾನಾಂ ಮರ್ಯೋ ನ ಯೋಷಾಮ್ ಅಭ್ಯೇತಿ ಪಶ್ಚಾ |
ಯತ್ರಾ ನರೋ ದೇವಯನ್ತೋ ಯುಗಾನಿ ವಿತನ್ವತೇ ಪ್ರತಿ ಭದ್ರಾಯ ಭದ್ರಮ್ ||
ಭದ್ರಾ ಅಶ್ವಾಸ್ ತತ್ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ||
ತನ್ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯಾಭಿಚಕ್ಷೇ ಸೂರ್ಯೋ ರೂಪಂ ಕೃಣುತೇ ದ್ಯೌರ್ ಉಪಸ್ಥೇ |
ಅನನ್ತಮ್ ಅನ್ಯದ್ ರುಶದ್ ಅಸ್ಯ ಪಾಜಃ ಕೃಷ್ಣಮ್ ಅನ್ಯದ್ ಧರಿತಃ ಸಂಭರನ್ತಿ ||
ಅದ್ಯಾ ದೇವಾ ಉದಿತಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ನಿರ್ ಅಂಹಸಃ ಪಿಪೃತಾ ನಿರ್ ಅವದ್ಯಾತ್ |
ತನ್ ನೋ ಮಿತ್ರೋ ವರುಣೋ ಮಾಮಹನ್ತಾಮ್ ಅದಿತಿಃ ಸಿನ್ಧುಃ ಪೃಥಿವೀ ಉತ ದ್ಯೌಃ ||
ಚಿತ್ರಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಉದಗಾದ್ ಅನೀಕಮ್, ಸುತ್ರಾಮಾಣಮ್, ಮಹೀಮ್ ಊ ಷು, ಅದಿತಿಃ ಪಾಶಾನ್ ||
[ಪುಟ ೪,೨೨೧]
ಅದಿತಿರ್ ದ್ಯೌರ್ ಅದಿತಿರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅದಿತಿರ್ ಮಾತಾ ಸ ಪಿತಾ ಸ ಪುತ್ರಃ |
ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅದಿತಿಃ ಪಞ್ಚ ಜನಾ ಅದಿತಿರ್ ಜಾತಮ್ ಅದಿತಿರ್ ಜನಿತ್ವಮ್ ||
ವಿಷ್ಟಮ್ಭೋ ದಿವಃ ಸ್ತೀರ್ಣಂ ಬರ್ಹಿಃ ||೪,೧೪।೪||
ವಿಷ್ಣೋರ್ ನು ಕಮ್, ತದ್ ಅಸ್ಯ ಪ್ರ ತದ್ ವಿಷ್ಣುಃ ||
ಪರೋ ಮಾತ್ರಯಾ ತನ್ವಾ ವೃಧಾನ ನ ತೇ ಮಹಿತ್ವಮ್ ಅನ್ವಶ್ನುವನ್ತಿ |
ಉಭೇ ತೇ ವಿದ್ಮ ರಜಸೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಿಷ್ಣೋ ದೇವ ತ್ವಂ ಪರಮಸ್ಯ ವಿತ್ಸೇ ||
ವಿಚಕ್ರಮೇ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಏಷ ಏತಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರಾಯ ವಿಷ್ಣುರ್ ಮನುಷೇ ದಶಸ್ಯನ್ |
ಧ್ರುವಾಸೋ ಅಸ್ಯ ಕೀರಯೋ ಜನಾಸ ಉರುಕ್ಷಿತಿಂ ಸುಜನಿಮಾ ಚಕಾರ ||
ತ್ರಿರ್ ದೇವಃ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಏಷ ಏತಾಂ ವಿಚಕ್ರಮೇ ಶತರ್ಚಸಂ ಮಹಿತ್ವಾ |
ಪ್ರ ವಿಷ್ಣುರ್ ಅಸ್ತು ತವಸಸ್ ತವೀಯಾಂಸ್ ತ್ವೇಷಂ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಸ್ಥವಿರಸ್ಯ ನಾಮ ||
ಇನ್ದ್ರಂ ನರೋ ನೇಮಧಿತಾ ಯುಜೇ ರಥಮ್ ||
ಜಗೃಹ್ಮಾ ತೇ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಹಸ್ತಂ ವಸೂಯವೋ ವಸುಪತೇ ವಸೂನಾಮ್ |
ವಿದ್ಮಾ ಹಿ ತ್ವಾ ಗೋಪತಿಂ ಶೂರ ಗೋನಾಮ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಚಿತ್ರಂ ವೃಷಣಂ ರಯಿಂ ದಾಃ ||
ತವೇದಂ ವಿಶ್ವಮ್ ಅಭಿತಃ ಪಶವ್ಯಂ ಯತ್ ಪಶ್ಯಸಿ ಚಕ್ಷಸಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ |
ಗವಾಮ್ ಅಸಿ ಗೋಪತಿರ್ ಏಕ ಇನ್ದ್ರ ಭಕ್ಷೀಮಹಿ ತೇ ಪ್ರಯತಸ್ಯ ವಸ್ವಃ ||
ಸಮ್ ಇನ್ದ್ರ ನಃ ||
ಆರಾಞ್ ಶತ್ರುಮ್ ಅಪಬಾಧಸ್ವ ದೂರಮ್ ಉಗ್ರೋ ಯಃ ಶಮ್ಬಃ ಪುರುಹೂತ ತೇನ |
ಅಸ್ಮೇ ಧೇಹಿ ಯವಮದ್ ಗೋಮದ್ ಇನ್ದ್ರ ಕೃಧೀ ಧಿಯಂ ಜರಿತ್ರೇ ವಾಜರತ್ನಾಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ಬಲಂ ರಕ್ಷಿತಾರಂ ದುಘಾನಾಂ ಕರೇಣೇವ ವಿಚಕರ್ತಾ ರವೇಣ |
ಸ್ವೇದಾಞ್ಜಿಭಿರ್ ಆಶಿರಮ್ ಇಛಮಾನೋ ಽರೋದಯತ್ ಪಣಿಮ್ ಆ ಗಾ ಅಮುಷ್ಣಾತ್ ||
ಅಧ್ವರ್ಯವೋ ಯೋ ದೃಭೀಕಂ ಜಘಾನ ಯೋ ಗಾ ಉದಾಜದ್ ಅಪಿ ಹಿ ಬಲಂ ವಃ |
ತಸ್ಮಾ ಏತಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ನ ವಾತಮ್ ಇನ್ದ್ರಂ ಸೋಮೈರ್ ಓರ್ಣುತ ಜೂರ್ ನ ವಸ್ತ್ರೈಃ ||
ಇನ್ದ್ರಾ ಓಷಧೀರ್ ಅಸನೋದ್ ಅಹಾನಿ ವನಸ್ಪತೀಂರ್ ಅಸನೋದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ |
ಬಿಭೇದ ವಲಂ ನುನುದೇ ವಿವಾಚೋ ಽಥಾಭವದ್ ದಮಿತಾಭಿಕ್ರತೂನಾಮ್ ||
ಯೋ ಹತ್ವಾಹಿಮ್ ಅರಿಣಾತ್ ಸಪ್ತ ಸಿನ್ಧೂನ್ ಯೋ ಗಾ ಉದಾಜದ್ ಅಪಧಾ ವಲಸ್ಯ |
ಯೋ ಅಶ್ಮನೋರ್ ಅನ್ತರ್ ಅಗ್ನಿಂ ಜಜಾನ ಸಂವೃಕ್ ಸಮತ್ಸು ಸ ಜನಾಸಾ ಇನ್ದ್ರಃ ||
ಅಭಿ ಸ್ವವೃಷ್ಟಿಮ್ ||
ಭಿನದ್ ವಲಮ್ ಅಙ್ಗಿರೋಭಿರ್ ಗೃಣಾನೋ ವಿ ಪರ್ವತಸ್ಯ ದೃಂಹಿತಾನ್ಯ್ ಐರತ್ |
ರಿಣಗ್ ರೋಧಾಂಸಿ ಕೃತ್ರಿಮಾನ್ಯ್ ಏಷಾಂ ಸೋಮಸ್ಯ ತಾ ಮದಾ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚಕಾರ ||೪,೧೪।೫||
[ಪುಟ ೪,೨೨೩]
ವಿಷ್ಣುಂ ದೇವಂ ವರುಣಮ್ ಊತಯೇ ಭಗಂ ಮೇದಸಾ ದೇವಾ ವಪಯಾ ಯಜಧ್ವಮ್ |
ತಾ ನೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಗತಂ ವಿಶ್ವಧೇನಾ ಪ್ರಜಾವದ್ ಅಸ್ಮೇ ದ್ರವಿಣೇಹ ಧತ್ತಮ್ ||
ಮೇದಸಾ ದೇವಾ ವಪಯಾ ಯಜಧ್ವಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಚ ದೇವಂ ವರುಣಂ ಚ ರಾತಿಮ್ |
ತಾ ನೋ ಅಮೀವಾಮ್ ಅಪಬಾಧಮಾನಾ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ಜುಷಮಾಣಾ ಉಪೇತಮ್ ||
ವಿಷ್ಣೂವರುಣಾ ಯುವಮ್ ಅಧ್ವರಾಯ ನೋ ವಿಶೇ ಜನಾಯ ಮಹಿ ಶರ್ಮ ಯಛತಮ್ |
ದೀರ್ಘಪ್ರಯಜ್ಯೂ ಹವಿಷಾ ವೃಧಾನಾ ಜ್ಯೋತಿಷಾರಾತೀರ್ ದಹತಂ ತಮಾಂಸಿ ||
ಯಯೋರ್ ಓಜಸಾ ಸ್ಕಭಿತಾ ರಜಾಂಸಿ ವೀರೇಭಿರ್ ವೀರತಮಾ ಶವಿಷ್ಠಾ |
ಯಾ ಪತ್ಯೇತೇ ಅಪ್ರತೀತಾ ಸಹೋಭಿರ್ ವಿಷ್ಣೂ ಅಗನ್ ವರುಣಾ ಪೂರ್ವಹೂತಿಮ್ ||
ವಿಷ್ಣೂವರುಣಾ ಅಭಿಶಸ್ತಿಪಾವಾ ದೇವಾ ಯಜನ್ತ ಹವಿಷಾ ಘೃತೇನ |
ಅಪಾಮೀವಾಂ ಸೇಧತಂ ರಕ್ಷಸಶ್ ಚಾಥಾ ಧತ್ತಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಶಂ ಯೋಃ ||
ಅಂಹೋಮುಚಾ ವೃಷಭಾ ಸುಪ್ರತೂರ್ತೀ ದೇವಾನಾಂ ದೇವತಮಾ ಶವಿಷ್ಠಾ |
ವಿಷ್ಣೂವರುಣಾ ಪ್ರತಿಹರ್ಯತಂ ನ ಇದಂ ನರಾ ಪ್ರಯತಮ್ ಊತಯೇ ಹವಿಃ ||
ಆ ದೇವೋ ಯಾತಿ ಸವಿತಾ ಸುರತ್ನೋ ಽನ್ತರಿಕ್ಷಪ್ರಾ ವಹಮಾನೋ ಅಶ್ವೈಃ |
ಹಸ್ತೇ ದಧಾನೋ ನರ್ಯಾ ಪುರೂಣಿ ನಿವೇಶಯಞ್ ಚ ಪ್ರಸುವಞ್ ಚ ಭೂಮ ||
ಅಭೀವೃತಂ ಕೃಶನೈರ್ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಹಿರಣ್ಯಶಮ್ಯಂ ಯಜತೋ ಬೃಹನ್ತಮ್ |
ಆಸ್ಥಾದ್ ರಥಂ ಸವಿತಾ ಚಿತ್ರಭಾನುಃ ಕೃಷ್ಣಾ ರಜಾಂಸಿ ತವಿಷೀಂ ದಧಾನಃ ||
ಸ ಘಾ ನೋ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಸಹಾವಾಸಾವಿಷದ್ ವಸುಪತಿರ್ ವಸೂನಿ |
ವಿಶ್ರಯಮಾಣೋ ಅಮತಿಮ್ ಉರೂಚೀಂ ಮರ್ತಭೋಜನಮ್ ಅಧ ರಾಸತೇ ನಃ ||
[ಪುಟ ೪,೨೨೪]
ಆ ಕೃಷ್ಣೇನ ರಜಸಾ ವಾಮಮ್ ಅದ್ಯ ||
ಭಗಂ ಧಿಯಂ ವಾಜಯನ್ತಃ ಪುರಂಧಿಂ ನರಾಶಂಸೋ ಗ್ನಾಸ್ಪತಿರ್ ನೋ ಅವ್ಯಾತ್ |
ಆಯೇ ವಾಮಸ್ಯ ಸಂಗಥೇ ರಯೀಣಾಂ ಪ್ರಿಯಾ ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಸ್ಯಾಮ ||
ಯಾ ಓಷಧಯಸ್, ಅಶ್ವಾವತೀಮ್ ಓಷಧೀರ್ ಇತಿ ಮಾತರಸ್, ಅತಿ ವಿಶ್ವಾಃ ಪರಿಷ್ಠಾಸ್, ಯದ್ ಓಷಧಯಃ ಸಂಗಛನ್ತೇ, ಅನ್ಯಾ ವೋ ಅನ್ಯಾಮ್ ||೪,೧೪।೬||
ಮಹೀ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಇಹ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ರುಚಾ ಭವತಾಂ ಶುಚಯದ್ಭಿರ್ ಅರ್ಕೈಃ |
ಯತ್ ಸೀಂ ವರಿಷ್ಠೇ ಬೃಹತೀ ವಿಮಿನ್ವನ್ ರುವದ್ ಧೋಕ್ಷಾ ಪಪ್ರಥಾನೇಭಿರ್ ಏವೈಃ ||
ಪ್ರ ಪೂರ್ವಜೇ ||
ಸ ಇತ್ ಸ್ವಪಾ ಭುವನೇಷ್ವ್ ಆಸ ಯ ಇಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಜಜಾನ |
ಉರ್ವೀ ಗಭೀರೇ ರಜಸೀ ಸುಮೇಕೇ ಅವಂಶೇ ಧೀರಃ ಶಚ್ಯಾ ಸಮೈರತ್ ||
ಭೂರಿ ದ್ವೇ ಅಚರನ್ತೀ ಚರನ್ತಂ ಪದ್ವನ್ತಂ ಗರ್ಭಮ್ ಅಪದೀ ದಧಾತೇ |
ನಿತ್ಯಂ ನ ಸೂನುಂ ಪಿತ್ರೋರ್ ಉಪಸ್ಥೇ ದ್ಯಾವಾ ರಕ್ಷತಂ ಪೃಥಿವೀ ನೋ ಅಭ್ವಾತ್ ||
ಇದಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಸತ್ಯಮ್ ಅಸ್ತು ಪಿತರ್ ಮಾತರ್ ಯದ್ ಇಹೋಪಬ್ರುವೇ ವಾಮ್ |
ಭೂತಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಅವಮೇ ಅವೋಭಿರ್ ವಿದ್ಯಾಮೇಷಂ ವೃಜನಂ ಜೀರದಾನುಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೨೨೫]
ಉರ್ವೀ ಪೃಥ್ವೀ ಬಹುಲೇ ದೂರೇಅನ್ತೇ ಉಪಬ್ರುವೇ ನಮಸಾ ಯಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮಿನ್ |
ದಧಾತೇ ಯೇ ಸುಭಗೇ ಸುಪ್ರತೂರ್ತೀ ದ್ಯಾವಾ ರಕ್ಷತಂ ಪೃಥಿವೀ ನೋ ಅಭ್ವಾತ್ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ಭೂತಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ರಾಜೇನ್ದ್ರೋ ದಾಧಾರ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉತೇಮಾಮ್ |
ಇನ್ದ್ರೇ ಹ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾ ಶ್ರಿತಾನೀನ್ದ್ರಂ ಮನ್ಯೇ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ||
ಇನ್ದ್ರಃ ಪೃಣನ್ತಂ ಪಪುರಿಂ ಚೇನ್ದ್ರಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಸ್ತುವನ್ತಂ ಸ್ತವಿತಾರಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ |
ದಧಾತಿ ಶಕ್ರಃ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕ ಇನ್ದ್ರಂ ಮನ್ಯೇ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ದ್ಯೌರ್ ಉರ್ವ್ಯ್ ಉತ ಭೂಮಿರ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಸಮುದ್ರೋ ಅಭವದ್ ಗಭೀರಃ |
ಉರ್ವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಸ ಜನಾಸಾ ಇನ್ದ್ರಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಮನ್ಯೇ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಂ ವಜ್ರೇಣಾವಧೀದ್ ಧೀನ್ದ್ರೋ ವ್ಯಂಸಮ್ ಉತ ಶುಷ್ಣಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ |
ಇನ್ದ್ರಃ ಪುರಃ ಶಮ್ಬರಸ್ಯಾಭಿನದ್ ಧೀನ್ದ್ರಂ ಮನ್ಯೇ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ಬಭೂವ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಗಭೀರ ಇನ್ದ್ರಾ ಆಭೂತಃ ಪರಿಭೂಷ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಃ |
ಇನ್ದ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯದ್ ಉತ ಭೂತಮ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಮನ್ಯೇ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ಽಸ್ಮಂ ಅವತು ವಜ್ರಬಾಹುರ್ ಇನ್ದ್ರೇ ಭೂತಾನಿ ಭುವನಾನೀನ್ದ್ರೇ |
ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ಭವತು ಪ್ರಸಾಹ ಇನ್ದ್ರಂ ಮನ್ಯೇ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ||
ಉತ ಸ್ಯಾ ನಃ ಸರಸ್ವತೀ ಜುಷಾಣೋಪಶ್ರುವತ್ ಸುಭಗಾ ಯಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮಿನ್ |
ದ್ಯುತದ್ಯುಭಿರ್ ನಮಸ್ಯೈರ್ ಇಯಾಣಾ ರಾಯಾ ಯುಜಾ ಚಿದ್ ಉತ್ತರಾ ಸಖಿಭ್ಯಃ ||
ಪ್ರ ಕ್ಷೋದಸಾ ಧಾಯಸಾ ಸಸ್ರ ಏಷಾ ಸರಸ್ವತೀ ಧರುಣಮ್ ಆಯಸೀ ಪೂಃ |
ಪ್ರ ಬಾಧಮಾನಾ ರಥ್ಯೇವ ಯಾತಿ ವಿಶ್ವಾ ಅಪೋ ಮಹಿನಾ ಸಿನ್ಧುರ್ ಅನ್ಯಾಃ ||
ಏಕಾಚೇತತ್ ಸರಸ್ವತೀ ನದೀನಾಂ ಶುಚಿರ್ ಯತೀ ಗಿರಿಭ್ಯಾ ಆ ಸಮುದ್ರಾತ್ |
ರಾಯಶ್ ಚೇತನ್ತೀ ಭುವನಸ್ಯ ಭೂರೇರ್ ಘೃತಂ ಪಯೋ ದುದುಹೇ ನಾಹುಷಾಯ ||
ಇದಮ್ ಅದದಾದ್ ರಭಸಮ್ ಋಣಚ್ಯುತಂ ದಿವೋದಾಸಂ ವಧ್ರೀಯಶ್ವಾಯ ದಾಶುಷೇ |
ಯಾ ಶಸ್ವನ್ತಮ್ ಆಚಖಾದಾವಸಂ ಪಣಿಂ ತಾ ತೇ ದಾತ್ರಾಣಿ ತವಿಷಾ ಸರಸ್ವತಿ ||
ಅಯಮ್ ಉ ತೇ ಸರಸ್ವತಿ ವಸಿಷ್ಠೋ ದ್ವಾರಾ ಋತಸ್ಯ ಸುಭಗೇ ವ್ಯಾವಃ |
ವರ್ಧ ಶುಭ್ರೇ ಸ್ತುವತೇ ರಾಸಿ ವಾಜಾನ್ ಯೂಯಂ ಪಾತ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ ಸದಾ ನಃ ||
ಇಯಂ ಶುಷ್ಮೇಭಿರ್ ಬಿಸಖಾ ಇವಾರುಜತ್ ಸಾನು ಗಿರೀಣಾಂ ತವಿಷೇಭಿರ್ ಊರ್ಮಿಭಿಃ |
ಪಾರಾವತಘ್ನೀಮ್ ಅವಸೇ ಸುವೃಕ್ತಿಭಿಃ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ಆವಿವಾಸೇಮ ಧೀತಿಭಿಃ ||೪,೧೪।೭||
ಶುಚಿಂ ನು ಸ್ತೋಮಮ್, ಶ್ನಥದ್ ವೃತ್ರಮ್ ಉಭಾ ವಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಪ್ರ ಚರ್ಷಣಿಭ್ಯಸ್, ಆ ವೃತ್ರಹಣಾಸ್, ಗೀರ್ಭಿರ್ ವಿಪ್ರಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾ ದಧತ್ ತನ್ ನಸ್ ತುರೀಪಮ್, ತ್ವಷ್ಟಾ ವೀರಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೨೨೭]
ಪಿಶಙ್ಗರೂಪಃ ಸುಭರೋ ವಯೋಧಾಃ ಶ್ರುಷ್ಟೀ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ ದೇವಕಾಮಃ |
ಪ್ರಜಾಂ ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿಷ್ಯತು ನಾಭಿಮ್ ಅಸ್ಮೇ ಅಧಾ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಪ್ಯೇತು ಪಾಥಃ ||
ದೇವ ತ್ವಷ್ಟಃ ||
ಆವಿಷ್ಟ್ಯೋ ವರ್ಧತೇ ಚಾರುರ್ ಆಸು ಜಿಹ್ಮಾನಾಮ್ ಊರ್ಧ್ವಃ ಸ್ವಯಶಾ ಉಪಸ್ಥೇ |
ಉಭೇ ತ್ವಷ್ಟುರ್ ಬಿಭ್ಯತುರ್ ಜಾಯಮಾನಾತ್ ಪ್ರತೀಚೀ ಸಿಂಹಂ ಪ್ರತಿಚೇತಯೇತೇ ||
ಜಗೃಹ್ಮಾ ತೇ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಹಸ್ತಮ್ ||
ಸುಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ದೇವವನ್ತಂ ಮಹಾನ್ತಮ್ ಉರುಂ ಗಭೀರಂ ಪೃಥುಬುಧ್ನಮ್ ಇನ್ದ್ರ |
ಶ್ರುತಋಷಿಮ್ ಉಗ್ರಮ್ ಅಭಿಮಾತಿಷಾಹಮ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಚಿತ್ರಂ ವೃಷಣಂ ರಯಿಂ ದಾಃ ||
ವನೀವಾನೋ ಮಮ ದೂತಾಸಾ ಇನ್ದ್ರಂ ಸ್ತೋಮಾಶ್ ಚರನ್ತಿ ಸುಮತೀರ್ ಇಯಾಣಾಃ |
ಹೃದಿಸ್ಪೃಶೋ ಮನಸಾ ವಚ್ಯಮಾನಾ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಚಿತ್ರಂ ವೃಷಣಂ ರಯಿಂ ದಾಃ ||
ಸ್ವಾಯುಧಂ ಸ್ವವಸಂ ಸುನೀಥಂ ಚತುಃಸಮುದ್ರಂ ಧರುಣಂ ರಯೀಣಾಮ್ |
ಚರ್ಕೃತ್ಯಂ ಶಂಸ್ಯಂ ಭೂರಿವಾರಮ್ ಉಗ್ರಮ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಚಿತ್ರಂ ವೃಷಣಂ ರಯಿಂ ದಾಃ ||
ಅಶ್ವಾವನ್ತಂ ರಥಿನಂ ವೀರವನ್ತಂ ಸಹಸ್ರಿಣಂ ಶತಿನಂ ವಾಜಮ್ ಇನ್ದ್ರ |
ಭದ್ರವ್ರಾತಂ ವಿಪ್ರವೀರಂ ಸ್ವರ್ಷಾಮ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಚಿತ್ರಂ ವೃಷಣಂ ರಯಿಂ ದಾಃ ||
ಸನದ್ವಾಜಂ ವಿಪ್ರವೀರಂ ತರುತ್ರಂ ಧನುಸ್ಪೃತಂ ಶೂಶುವಾಂಸಂ ಸುದಕ್ಷಮ್ |
ದಸ್ಯುಹನಂ ಪೂರ್ಭಿದಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಸತ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಚಿತ್ರಂ ವೃಷಣಂ ರಯಿಂ ದಾಃ ||೪,೧೪।೮||
[ಪುಟ ೪,೨೨೮]
ತ್ವಷ್ಟಾ ಪತ್ನೀಭಿರ್ ಇಹ ನಃ ಸಜೋಷಾ ದೇವೋ ದೇವೀಭಿರ್ ಹವಿಷೋ ಜುಷಾಣಃ |
ಉಪೋ ರಯಿಂ ಬಹುಲಂ ವಿಷ್ಯತಾ ನಃ ಶೃಣೋತ ನಃ ಸುಮತಿಂ ಯಜ್ಞಿಯಾಸಃ ||
ರೇತೋಧಾ ಯಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ದೇವಃ ಸಸಾದ ಯೋನೌ ಜನಿತಾ ಜನಿಷ್ಠಃ |
ರೂಪಾಣಿ ಕೃಣ್ವನ್ ವಿದಧದ್ ವಪೂಂಷಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ಪತ್ನೀಭಿಶ್ ಚರತಿ ಪ್ರಜಾನನ್ ||
ತ್ವಷ್ಟಾ ಪತ್ನೀಭಿರ್ ಅನು ಮಂಹನೇವಾಗ್ರೇಯಾವಾ ಧಿಷಣೇ ಯಂ ದಧಾತೇ |
ವಿಶ್ವಾ ವಸು ಹಸ್ತಯೋರ್ ಆದಧಾನೋ ಽನ್ತರ್ ಮಹೀ ರೋದಸೀ ಯಾತಿ ಸಾಧನ್ ||
ಆ ನೋ ವೀರೇಭಿರ್ ಜನಿತಾ ಮತೀನಾಂ ಗೋಭಿರ್ ಅಶ್ವೇಭಿರ್ ವಸುಭಿರ್ ವಸೂಯನ್ |
ಸಮಞ್ಜಾನೋ ಧಾಮಭಿರ್ ವಿಶ್ವರೂಪೈಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾ ಪತ್ನೀಭಿಶ್ ಚರತಿ ಪ್ರಜಾನನ್ ||
ತ್ವಷ್ಟಾ ರೇತೋ ಭುವನಸ್ಯ ಪತ್ನೀರ್ ವಿಕೃಣ್ವಾನಾಸ್ ತನಯಂ ಭೂರಿ ಪಶ್ವಃ |
ಗ್ನಾ ವೋ ದೇವೀ ರೋದಸೀ ತಞ್ ಶೃಣೋತಾ ನೋ ರಯಿಂ ಜನತ ವಿಶ್ವವಾರಮ್ ||
ಯಜ್ಞಂ ಚ ನಸ್ ತನ್ವಂ ಚ ಪ್ರಜಾಂ ಚ ರಯಿಂ ಚ ನೋ ಜನತ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್ |
ಯೋನೌ ರೇತೋ ದಧದ್ ಅಸ್ಮೇ ನು ತ್ವಷ್ಟಾ ದೇವೀಃ ಪತ್ನೀರ್ ಜನತ ಜೀವಸೇ ನಃ ||
ವಿ ಮಞ್ ಶ್ರಥಾಯ ರಶನಾಮ್ ಇವಾಗ ಋಧ್ಯಾಮ ತೇ ವರುಣ ಖಾಮ್ ಋತಸ್ಯ |
ಮಾ ತನ್ತುಶ್ ಛೇದಿ ವಯತೋ ಧಿಯಂ ಮೇ ಮಾ ಮಾತ್ರಾ ಶಾರ್ಯ್ ಅಪಸಃ ಪುರ ಋತೋಃ ||
ಪರ ಋಣಾ ಸಾವೀರ್ ಅಧ ಮತ್ಕೃತಾನಿ ಮಾಹಂ ರಾಜನ್ನ್ ಅನ್ಯಕೃತೇನ ಭೋಜಮ್ |
ಅವ್ಯುಷ್ಟಾ ಇನ್ ನು ಭೂಯಸೀರ್ ಉಷಾಸಾ ಆ ನೋ ವೀರಾನ್ ವರುಣ ತಾಸು ಶಾಧಿ ||
[ಪುಟ ೪,೨೨೯]
ಅಪೋ ಷು ಮ್ಯಕ್ಷ ವರುಣ ಭಿಯಸಂ ಮತ್ ಸಮ್ರಾಡ್ ಋತಾವೋ ಽನು ನೋ ಗೃಭಾಯ |
ದಾಮೇವ ವತ್ಸಾದ್ ವಿಮುಮುಗ್ಧ್ಯ್ ಅಂಹೋ ನಹಿ ತ್ವದ್ ಆರೇ ನಿಮಿಷಶ್ ಚನೇಶೇ ||
ಯೋ ಮೇ ರಾಜನ್ ಯುಜ್ಯೋ ವಾ ಸಖಾ ವಾ ಸ್ವಪ್ನೇ ಭಯಂ ಭೀರವೇ ಮಹ್ಯಮ್ ಆಹ |
ಸ್ತೇನೋ ವಾ ಯೋ ದಿಪ್ಸತಿ ನೋ ವೃಕೋ ವಾ ತ್ವಂ ತಸ್ಮಾದ್ ವರುಣ ಪಾಹ್ಯ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ||
ಮಾ ನೋ ವಧೈರ್ ವರುಣ ಯೇ ತ ಇಷ್ಟಾ ಏನಃ ಕೃಣ್ವನ್ತಮ್ ಅರುಣ ಭ್ರೀಣನ್ತಿ |
ಮಾ ಜ್ಯೋತಿಷಃ ಪ್ರವಸಥಾನಿ ಗನ್ಮ ವಿ ಷೂ ಮೃಧಃ ಶಿಶ್ರಥೋ ಜೀವಸೇ ನಃ ||
ಕ್ವ ತ್ಯಾನಿ ನೌ ಸಖ್ಯಾ ಬಭೂವುಃ ಸಚಾವಹೈ ಯದ್ ಅವೃಕಂ ಪುರಾ ಚಿತ್ |
ಬೃಹನ್ತಂ ಮಾನಂ ವರುಣ ಸ್ವಧಾವಃ ಸಹಸ್ರದ್ವಾರಂ ಜಗಮಾ ಗೃಹಂ ತೇ ||
ಮೂರ್ಧಾನಂ ದಿವಃ ಪೃಷ್ಟೋ ದಿವಿ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ಸುಮತೌ ಸ್ಯಾಮ ತ್ವಮ್ ಅಗ್ನೇ ಶೋಚಿಷಾ ಶೋಶುಚಾನಸ್, ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾತಃ ಸವನಾತ್, ವಿಶ್ವಂ ವಿವ್ಯಾಚ ||೪,೧೪।೯||
ಆ ವಾಂ ರಥೋ ರೋದಸೀ ಬದ್ಬಧಾನೋ ಹಿರಣ್ಯಯೋ ವೃಷಭಿರ್ ಯಾತ್ವ್ ಅಶ್ವೈಃ |
ಘೃತವರ್ತನಿಃ ಪವಿಭೀ ರುಚಾನ ಇಷಾಂ ವೋಢಾ ನೃಪತಿರ್ ವಾಜಿನೀವಾನ್ ||
ಸ ಪಪ್ರಥಾನೋ ಅಭಿ ಪಞ್ಚ ಭೂಮಾ ತ್ರಿವನ್ಧುರೋ ಮನಸಾಯಾತು ಯುಕ್ತಃ |
ವಿಶೋ ಯೇನ ಗಛಥೋ ದೇವಯನ್ತೀಃ ಕುತ್ರಾ ಚಿದ್ ಯಾಮಮ್ ಅಶ್ವಿನಾ ದಧಾನಾ ||
ಸ್ವಶ್ವಾ ಯಶಸಾಯಾತಮ್ ಅರ್ವಾಗ್ ದಸ್ರಾ ನಿಧಿಂ ಮಧುಮನ್ತಂ ಪಿಬಾಥಃ |
ವಿ ವಾಂ ರಥೋ ವಧ್ವಾ ಯಾದಮಾನೋ ಽನ್ತಾನ್ ದಿವೋ ಬಾಧತೇ ವರ್ತನಿಭ್ಯಾಮ್ ||
ಯೋ ಹ ಸ್ಯ ವಾಂ ರಥಿರಾ ವಸ್ತ ಉಸ್ರಾ ರಥೋ ಯುಜಾನಃ ಪರಿಯಾತಿ ವರ್ತಿಃ |
ತೇನ ನಃ ಶಂ ಯೋರ್ ಉಷಸೋ ವ್ಯುಷ್ಟೌ ನ್ಯ್ ಅಶ್ವಿನಾ ವಹತಂ ಯಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ||
ಯುವೋಃ ಶ್ರಿಯಂ ಪರಿ ಯೋಷಾವೃಣೀತ ಸೂರೋ ದುಹಿತಾ ಪರಿತಕ್ಮ್ಯಾಯಾಮ್ |
ಯದ್ ದೇವಯನ್ತಮ್ ಅವಥಃ ಶಚೀಭಿಃ ಪರಿ ಘ್ರಂಸಮ್ ಓಮನಾ ವಾಂ ವಯೋ ಗಾತ್ ||
ಯುವಂ ಭುಜ್ಯುಮ್ ಅವವಿದ್ಧಂ ಸಮುದ್ರ ಉದೂಹಥುರ್ ಅರ್ಣಸೋ ಅಸ್ರಿಧಾನೈಃ |
ಪತತ್ರಿಭಿರ್ ಅಶ್ರಮೈರ್ ಅವ್ಯಥಿಭಿರ್ ದಂಸನಾಭಿರ್ ಅಶ್ವಿನಾ ಪಾರಯನ್ತಾ ||
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಯ ಯನ್ತಾ ||
ಸ ಈಂ ಸತ್ಯೇಭಿಃ ಸಖಿಭಿಃ ಶುಚದ್ಭಿರ್ ಗೋಧಾಯಸಂ ವಿ ಧನಸೈರ್ ಅದರ್ದಃ |
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರ್ ವೃಷಭಿರ್ ವರಾಹೈರ್ ಘರ್ಮಸ್ವೇದೇಭಿರ್ ದ್ರವಿಣಂ ವ್ಯಾನಟ್ ||
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇರ್ ಅಭವದ್ ಯಥಾವಶಂ ಸತ್ಯೋ ಮನ್ಯುರ್ ಮಹಿ ಕರ್ಮಾ ಕರಿಷ್ಯತಃ |
ಯೋ ಗಾ ಉದಾಜತ್ ಸ ದಿವೇ ವಿ ಚಾಭಜನ್ ಮಹೀವ ರೀತಿಃ ಶವಸಾಸರತ್ ಪೃಥಕ್ ||
ಇನ್ಧಾನೋ ಅಗ್ನಿಂ ವನವದ್ ವನುಷ್ಯತಃ ಕೃತಬ್ರಹ್ಮಾ ಶೂಶುವದ್ ರಾತಹವ್ಯಾ ಇತ್ |
ಜಾತೇನ ಜಾತಮ್ ಅತಿ ಸ ಪ್ರಸರ್ಸೃತೇ ಯಂಯಂ ಯುಜಂ ಕೃಣುತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಃ ||
[ಪುಟ ೪,೨೩೧]
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ಸೂಯಮಸ್ಯ ವಿಶ್ವಹಾ ||
ಸ ಇಜ್ ಜನೇನ ಸ ವಿಶಾ ಸ ಜನ್ಮನಾ ಸ ಪುತ್ರೈರ್ ವಾಜಂ ಭರತೇ ಧನಾ ನೃಭಿಃ |
ದೇವಾನಾಂ ಯಃ ಪಿತರಮ್ ಆವಿವಾಸತಿ ಶ್ರದ್ಧಾಮನಾ ಹವಿಷಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಮ್ ||
ಆಯಾತಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಸುಶಸ್ತ್ಯ್ ಉಪ ಪ್ರಿಯಾ ನಮಸಾ ಹೂಯಮಾನಾ |
ಸಂ ಯಾ ಅಪ್ನಃಸ್ಥೋ ಅಪಸೇವ ಜನಾಞ್ ಶ್ರುಧೀಯತಶ್ ಚಿದ್ ಯತಥೋ ಮಹಿತ್ವಾ ||
ಯುವಂ ವಸ್ತ್ರಾಣಿ ಪೀವಸಾ ವಸಾಥೇ ಯುವೋರ್ ಅಛಿದ್ರಾ ಮನ್ತವೋ ಹ ಸರ್ಗಾಃ |
ಅವಾತಿರತಮ್ ಅನೃತಾನಿ ವಿಶ್ವ ಋತೇನ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಸಚೇಥೇ ||
ಕೋ ನು ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಋತಾಯನ್ ದಿವೋ ವಾ ಮಹಃ ಪಾರ್ಥಿವಸ್ಯ ವಾ ದೇ |
ಋತಸ್ಯ ವಾ ಸದಸಿ ತ್ರಾಸೀಥಾಂ ನೋ ಯಜ್ಞಾಯತೇ ವಾ ಪಶುಷೋ ನು ವಾಜಾನ್ ||
ತತ್ ಸು ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಮಹಿತ್ವಮ್ ಈರ್ಮಾ ತಸ್ಥುಷೀರ್ ಅಹಭಿರ್ ದುದುಹ್ರೇ |
ವಿಶ್ವಾಃ ಪಿನ್ವಥಃ ಸ್ವಸರಸ್ಯ ಧೇನಾ ಅನು ವಾಮ್ ಏಕಃ ಪವಿರ್ ಆವವರ್ತ ||
ಯದ್ ಬಂಹಿಷ್ಠಂ ನಾತಿವಿಧೇ ಸುದಾನೂ ಅಛಿದ್ರಂ ಶರ್ಮ ಭುವನಸ್ಯ ಗೋಪಾ |
ತೇನ ನೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಅವಿಷ್ಟಂ ಸಿಷಾಸನ್ತೋ ಜಿಗೀವಾಂಸಃ ಸ್ಯಾಮ ||
[ಪುಟ ೪,೨೩೨]
ಪ್ರ ಬಾಹವಾ ||೪,೧೪।೧೦||
ಆ ನೋ ವಿಶ್ವಾ ಆಸ್ಕ್ರಾ ಗಮನ್ತ ದೇವಾ ಮಿತ್ರೋ ಅರ್ಯಮಾ ವರುಣಃ ಸಜೋಷಾಃ |
ಭುವನ್ ಯಥಾ ನೋ ವಿಶ್ವೇ ವೃಧಾಸಃ ಕರನ್ತ್ ಸುಷಾಹಾ ವಿಥುರಂ ನ ಶವಃ ||
ಶಂ ನೋ ದೇವಾ ವಿಶ್ವದೇವಾ ಭವನ್ತು ಶಂ ಸರಸ್ವತೀ ಸಹ ಧೀಭಿರ್ ಅಸ್ತು |
ಶಮ್ ಅಭಿಷಾಚಃ ಶಮ್ ಉ ರಾತಿಷಾಚಃ ಶಂ ನೋ ದಿವ್ಯಾಃ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ಶಂ ನೋ ಅಪ್ಯಾಃ ||
ಯೇ ಸವಿತುಃ ಸತ್ಯಸವಸ್ಯ ವಿಶ್ವೇ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವ್ರತೇ ವರುಣಸ್ಯ ದೇವಾಃ |
ತೇ ಸೌಭಗಂ ವೀರವದ್ ಗೋಮದ್ ಅಪ್ನೋ ದಧಾತನ ದ್ರವಿಣಂ ಚಿತ್ರಮ್ ಅಸ್ಮೇ ||
ಸುಗಾ ವೋ ದೇವಾಸ್, ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ||
ದ್ಯೌಃ ಪಿತಃ ಪೃಥಿವಿ ಮಾತರ್ ಅಧ್ರುಗ್ ಅಗ್ನೇ ಭ್ರಾತರ್ ವಸವೋ ಮೃಡತಾ ನಃ |
ವಿಶ್ವ ಆದಿತ್ಯಾ ಅದಿತೇ ಸಜೋಷಾ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಶರ್ಮ ಬಹುಲಂ ವಿಯನ್ತ ||
ಈಡೇ ಅಗ್ನಿಂ ಸ್ವವಸಂ ನಮೋಭಿರ್ ಇಹ ಪ್ರಸತ್ತೋ ವಿಚಯತ್ ಕೃತಂ ನಃ |
ರಥೈರ್ ಇವ ಪ್ರಭರೇ ವಾಜಯದ್ಭಿಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಿನ್ ಮರುತಾಂ ಸ್ತೋಮಮ್ ಅಶ್ಯಾಮ್ ||
ತ್ವಿಷೀಮನ್ತೋ ಅಧ್ವರಸ್ಯೇವ ದಿದ್ಯುತ್ ತ್ರಿಷುಚ್ಯವಸೋ ಜುಹ್ವೋ ನಾಗ್ನೇಃ |
ಅರ್ಚತ್ರಯೋ ಧುನಯೋ ನ ವೀರಾ ಭ್ರಾಜಜ್ಜನ್ಮಾನೋ ಮರುತೋ ಅಧೃಷ್ಟಾಃ ||
ಅಗ್ನೇ ಯಾಹಿ ದೂತ್ಯಂ ಮಾ ರಿಷಣ್ಯೋ ದೇವಂ ಅಛಾ ಬ್ರಹ್ಮಕೃತಾ ಗಣೇನ |
ಸರಸ್ವತೀಂ ಮರುತೋ ಅಶ್ವಿನಾಪೋ ಯಕ್ಷಿ ದೇವಾನ್ ರತ್ನಧೇಯಾಯ ವಿಶ್ವಾನ್ ||
ಪ್ರ ಚಿತ್ರಮ್ ಅರ್ಕಂ ಗೃಣತೇ ತುರಾಯ ||
ಯೇ ಅಗ್ನಯೋ ನ ಶೋಶುಚನ್ನ್ ಇಧಾನಾ ದ್ವಿರ್ ಯತ್ ತ್ರಿರ್ ಮರುತೋ ವಾವೃಧನ್ತ |
ಅರೇಣವೋ ಹಿರಣ್ಯಯಾಸ ಏಷಾಂ ಸಾಕಂ ನೃಮ್ಣೈಃ ಪೌಂಸ್ಯೇಭಿಶ್ ಚ ಭೂವನ್ ||
ಆ ವೋ ಯನ್ತೂದವಾಹಾಸೋ ಅದ್ಯ ||
ಸತ್ಯಂ ಬೃಹದ್ ಋತಮ್ ಉಗ್ರಂ ದೀಕ್ಷಾ ತಪೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಜ್ಞಾಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಧಾರಯನ್ತಿ |
ಸಾ ನೋ ಭೂತಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ಪತ್ನ್ಯ್ ಉರುಂ ಲೋಕಂ ಪೃಥಿವೀ ನಃ ಕೃಣೋತು ||
ಅಸಂಬಾಧಾ ಯಾ ಮಧ್ಯತೋ ಮಾನವೇಭ್ಯೋ ಯಸ್ಯಾ ಉದ್ವತಃ ಪ್ರವತಃ ಸಮಂ ಮಹತ್ |
ನಾನಾರೂಪಾ ಓಷಧೀರ್ ಯಾ ಬಿಭರ್ತಿ ಪೃಥಿವೀ ನಃ ಪ್ರಥತಾಂ ರಾಧ್ಯತಾಂ ನಃ ||
ಯಾಂ ರಕ್ಷನ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ವಪ್ನಾ ವಿಶ್ವದಾನೀಂ ದೇವಾ ಭೂಮಿಂ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅಪ್ರಮಾದಮ್ |
ಸಾ ನೋ ಮಧು ಘೃತಂ ದುಹಾಮ್ ಅಥೋ ಉಕ್ಷತು ವರ್ಚಸಾ ||
ಯಸ್ಯಾಂ ಪೂರ್ವೇ ಪೂರ್ವಜನಾ ವಿಚಕ್ರಿರೇ ಯಸ್ಯಾಂ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ ಅಭ್ಯವರ್ತಯನ್ |
ಯಾ ಬಿಭರ್ತಿ ಬಹುಧಾ ಪ್ರಾಣದ್ ಏಜತ್ ಸಾ ನೋ ಭೂಮಿಃ ಪೂರ್ವಪೇಯಂ ದಧಾತು ||
ಯಾಸ್ ತೇ ಪ್ರಾಚೀಃ ಪ್ರದಿಶೋ ಯಾ ಉದೀಚೀರ್ ಯಾಶ್ ಚ ಭೂಮ್ಯ್ ಅಧರಾಗ್ ಯಾಶ್ ಚ ಪಶ್ಚಾ |
ಶಿವಾಸ್ ತಾ ಮಹ್ಯಂ ಚರತೇ ಭವನ್ತು ಮಾ ನಿಪಪ್ತಂ ಭುವನೇ ಶಿಶ್ರಿಯಾಣಃ ||
[ಪುಟ ೪,೨೩೪]
ವಿಶ್ವಂಭರಾ ವಸುಧಾನೀ ಪುರುಕ್ಷುದ್ ಧಿರಣ್ಯವರ್ಣಾ ಜಗತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ |
ವೈಶ್ವಾನರಂ ಬಿಭ್ರತೀ ಭೂಮಿರ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇನ್ದ್ರ ಋಷಭಾ ದ್ರವಿಣಂ ನೋ ದಧಾತು ||೪,೧೪।೧೧||
ಆ ವಾಂ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಹವ್ಯದಾತಿಂ ನಮಸಾ ದೇವಾ ಅವಸಾ ವವೃತ್ಯಾಮ್ |
ಅಸ್ಮಾಕಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪೃತನಾಸು ಸಹ್ಯಾ ಅಸ್ಮಾಕಂ ವೃಷ್ಟಿರ್ ದಿವ್ಯಾ ಸುಪಾರಾ ||
ಋತಸ್ಯ ಗೋಪಾ ಅಧಿತಿಷ್ಠಥೋ ರಥಂ ಸತ್ಯಧರ್ಮಾಣಾ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ |
ಯಮ್ ಅತ್ರ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾವಥೋ ಯುವಂ ತಸ್ಮೈ ವೃಷ್ಟಿರ್ ಮಧುಮತ್ ಪಿನ್ವತೇ ದಿವಃ ||
ವಾಚಂ ಸು ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಋತಾವರೀಂ ಪರ್ಜನ್ಯಶ್ ಚಿತ್ರಾಂ ವದತಿ ತ್ವಿಷೀಮತೀಮ್ |
ಅಭ್ರಾ ವಸತ ಮರುತಃ ಸು ಮಾಯಯಾ ದ್ಯಾಂ ವರ್ಷಯತಮ್ ಅರುಣಾಮ್ ಅರೇಪಸಮ್ ||
ಸಮ್ರಾಜಾ ಅಸ್ಯ ಭುವನಸ್ಯ ರಾಜಥೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ವಿದಥೇ ಸ್ವರ್ದೃಶಾ |
ವೃಷ್ಟಿಂ ವಾಂ ರಾಧೋ ಅಮೃತತ್ವಮ್ ಈಮಹೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವಿಚರನ್ತಿ ತನ್ಯವಃ ||
ಆ ನೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಹವ್ಯಜುಷ್ಟಿಂ ಘೃತೈರ್ ಗವ್ಯೂತಿಮ್ ಉಕ್ಷತಮ್ ಇಡಾಭಿಃ |
ಪ್ರತಿ ವಾಮ್ ಅತ್ರ ವರಮ್ ಆ ಜನಾಯ ಪೃಣೀತಮ್ ಉದ್ನೋ ದಿವ್ಯಸ್ಯ ಚಾರೋಃ ||
ಸಮ್ರಾಜಾ ಉಗ್ರಾ ವೃಷಭಾ ದಿವಸ್ ಪತೀ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ವಿಚರ್ಷಣೀ |
ಚಿತ್ರೇಭಿರ್ ಅಭ್ರೈರ್ ಉಪತಿಷ್ಠತೋ ರವಂ ದ್ಯಾಂ ವರ್ಷಯತೋ ಅಸುರಸ್ಯ ಮಾಯಯಾ ||
ಆ ತೇ ಮಹಸ್, ಯೋ ಜಾತ ಏವ, ಅಭಿ ಗೋತ್ರಾಣಿ ||
ಆಭಿಃ ಸ್ಪೃಧೋ ಮಿಥತೀರ್ ಅರಿಷಣ್ಯನ್ನ್ ಅಮಿತ್ರಸ್ಯ ವ್ಯಥಯಾ ಮನ್ಯುಮ್ ಇನ್ದ್ರ |
ಆಭಿರ್ ವಿಶ್ವಾ ಅಭಿಯುಜೋ ವಿಷೂಚೀರ್ ಆರ್ಯಾಯ ವಿಶೋ ಽವತಾರೀರ್ ದಾಸೀಃ ||
ಅಯಂ ಶೃಣ್ವೇ ಅಧ ಜಯನ್ನ್ ಉತ ಘ್ನನ್ನ್ ಅಯಮ್ ಉತ ಪ್ರಕೃಣುತೇ ಯುಧಾ ಗಾಃ |
ಯದಾ ಸತ್ಯಂ ಕೃಣುತೇ ಮನ್ಯುಮ್ ಇನ್ದ್ರೋ ವಿಶ್ವಂ ದೃಢಂ ಭಯತಾ ಏಜದ್ ಅಸ್ಮಾತ್ ||
ಅನು ಸ್ವಧಾಮ್ ಅಕ್ಷರನ್ನ್ ಆಪೋ ಅಸ್ಯಾವರ್ಧತ ಮಧ್ಯಾ ಆ ನಾವ್ಯಾನಾಮ್ |
ಸಧ್ರೀಚೀನೇನ ಮನಸಾ ತಮ್ ಇನ್ದ್ರಾ ಓಜಿಷ್ಠೇನ ಹನ್ಮನಾಹನ್ನ್ ಅಭಿ ದ್ಯೂನ್ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ ತರಸ್ವಾನ್ ಅಭಿಮಾತಿಹೋಗ್ರೋ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣ ಇಷಿರಃ ಸ್ವರ್ಷಾಃ |
ತಸ್ಯ ವಯಂ ಸುಮತೌ ಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯಾಪಿ ಭದ್ರೇ ಸೌಮನಸೇ ಸ್ಯಾಮ ||
ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣೋ ಅಭಯಂ ಕೃಣೋತ್ವ್ ಅಭಿಮಾತಿಹೇನ್ದ್ರಃ ಪೃತನಾಸು ಜಿಷ್ಣುಃ |
ಸ ನಃ ಶರ್ಮ ತ್ರಿವರೂಥಂ ವಿಯಂಸದ್ ಯೂಯಂ ಪಾತ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ ಸದಾ ನಃ ||
ಇನ್ದ್ರಂ ಸ್ತುಹಿ ವಜ್ರಿಣಂ ಸೋಮಪೃಷ್ಠಂ ಪುರೋಡಾಶಸ್ಯ ಜುಷತಾಂ ಹವಿರ್ ನಃ |
ಹತ್ವಾಭಿಮಾತೀಃ ಪೃತನಾಃ ಸಹಸ್ವಾನ್ ಅಥಾಭಯಂ ಕೃಣುಹಿ ವಿಶ್ವತೋ ನಃ ||
ಸ್ತುಹಿ ಶೂರಂ ವಜ್ರಿಣಮ್ ಅಪ್ರತೀಕಂ ವೃತ್ರಹಣಂ ಪುರುಹೂತಮ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ |
ಯ ಏಕಾ ಇಞ್ ಶತಪತಿರ್ ಜನೇಷು ತಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಹವಿಷಾ ಜುಹೋತ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಧಿಪಾಃ ಪುರೋಹಿತೋ ವಿಶಾಂ ಪತಿರ್ ಅಭವದ್ ವಾಜಿನೀವಾನ್ |
ಅಭಿಮಾತಿಹಾ ತವಿಷಸ್ ತುವಿಷ್ಮಾನ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಂ ಚಿತ್ರಂ ವೃಷಣಂ ರಯಿಂ ದಾತ್ ||
ಯ ಇಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಮಹಿತ್ವಾ ಬಲೇನಾದೃಂಹದ್ ಅಭಿಮಾತಿಹೇನ್ದ್ರಃ |
ಸ ನೋ ಹವಿಃ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣಾತು ರಾತಯೇ ದೇವಾನಾಂ ದೇವೋ ನಿಧಿಪಾ ನೋ ಅವ್ಯಾತ್ ||೪,೧೪।೧೨||
ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮ್ ಅತರದ್ ವೃತ್ರತೂರ್ಯೇ ಽನಾಧೃಷ್ಯೋ ಮಘವಾ ಶೂರಾ ಇನ್ದ್ರಃ |
ಅನ್ವ್ ಏನಂ ವಿಶೋ ಅಮದನ್ತ ಪೂರ್ವೀರ್ ಅಯಂ ರಾಜಾ ಜಗತಶ್ ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ ||
ಸ ಏವ ವೀರಃ ಸ ಉ ವೀರ್ಯಾವಾನ್ತ್ ಸ ಏಕರಾಜೋ ಜಗತಃ ಪರಸ್ಪಾಃ |
ಯದಾ ವೃತ್ರಮ್ ಅತರಞ್ ಶೂರಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಅಥೈಕರಾಜೋ ಅಭವಜ್ ಜನಾನಾಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ಯಜ್ಞಂ ವರ್ಧಯನ್ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ ಪುರೋಡಾಶಸ್ಯ ಜುಷತಾಂ ಹವಿರ್ ನಃ |
ವೃತ್ರಂ ತೀರ್ತ್ವಾ ದಾನವಂ ವಜ್ರಬಾಹುರ್ ದಿಶೋ ಽದೃಂಹದ್ ದೃಂಹಿತಾ ದೃಂಹಣೇನ ||
ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ವರ್ಧಯನ್ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ ಪುರೋಡಾಶಂ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣಾತ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಃ |
ಯದಾ ವೃತ್ರಮ್ ಅತರಞ್ ಶೂರಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಅಥಾಭವದ್ ದಮಿತಾಭಿಕ್ರತೂನಾಮ್ ||
ಅಹನ್ ವೃತ್ರಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವಾಞ್ ಶಮ್ಬರಹತ್ಯ ಆವದ್ ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಭವತ್ ಪುರೋಗಾಃ |
ಇನ್ದ್ರೋ ಯಜ್ಞೇ ಹವಿಷಾ ವಾವೃಧಾನೋ ವೃತ್ರತೂರ್ ನೋ ಅಭಯಂ ಶರ್ಮ ಯಂಸತ್ ||
[ಪುಟ ೪,೨೩೭]
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವೃಷ್ಣಸ್, ಜನಿಷ್ಠಾ ಉಗ್ರಸ್, ಇನ್ದ್ರ ಏಷಾಂ ನೇತಾ ಭೂರಿ ಚಕರ್ಥ ||
ತ್ವಂ ಮಾನೇಭ್ಯ ಇನ್ದ್ರ ವಿಶ್ವಜನ್ಯಾ ರದಾ ಮರುದ್ಭಿಃ ಶುರುಧೋ ಗೋಅಗ್ರಾಃ |
ಸ್ತವಾನೇಭಿಃ ಸ್ತವಸ ಇನ್ದ್ರ ದೇವೈರ್ ವಿದ್ಯಾಮೇಷಂ ವೃಜನಂ ಜೀರದಾನುಮ್ ||
ಯಃ ಸಪ್ತ ಸಿನ್ಧೂಂರ್ ಅದಧಾತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯಃ ಸಪ್ತ ಲೋಕಾನ್ ಅಕೃಣೋದ್ ದಿಶಶ್ ಚ |
ಇನ್ದ್ರೋ ಹವಿಷ್ಮಾನ್ತ್ ಸಗಣೋ ಮರುದ್ಭಿರ್ ವೃತ್ರತೂರ್ ನೋ ಯಜ್ಞಮ್ ಇಹೋಪಯಾಸತ್ ||
ಸಮಿದ್ಧಾ ಇನ್ದ್ರಸ್, ಅನವಸ್ ತೇ ||
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನು ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರವೋಚಂ ಯಾನಿ ಚಕಾರ ಪ್ರಥಮಾನಿ ವಜ್ರೀ |
ಅಹನ್ನ್ ಅಹಿಮ್ ಅನ್ವ್ ಅಪಸ್ ತತರ್ದ ಪ್ರ ವಕ್ಷಣಾ ಅಭಿನತ್ ಪರ್ವತಾನಾಮ್ ||
ಅಹನ್ನ್ ಅಹಿಂ ಪರ್ವತೇ ಶಿಶ್ರಿಯಾಣಂ ತ್ವಷ್ಟಾಸ್ಮೈ ವಜ್ರಂ ಸ್ವರ್ಯಂ ತತಕ್ಷ |
ವಾಶ್ರಾ ಇವ ಧೇನವಃ ಸ್ಯನ್ದಮಾನಾ ಅಞ್ಜಃ ಸಮುದ್ರಮ್ ಅವಜಗ್ಮುರ್ ಆಪಃ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ಯಾತೋ ಽವಸಿತಸ್ಯ ರಾಜಾ ಶಮಸ್ಯ ಚ ಶೃಙ್ಗಿಣೋ ವಜ್ರಬಾಹುಃ |
ಸೇದ್ ಉ ರಾಜಾ ಕ್ಷಯತಿ ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ ಅರಾನ್ ನ ನೇಮಿಃ ಪರಿ ತಾ ಬಭೂವ ||
ಅಭಿ ಸಿಧ್ಮೋ ಅಜಿಗಾದ್ ಅಸ್ಯ ಶತ್ರೂನ್ ವಿ ತಿಗ್ಮೇನ ವೃಷಭೇಣಾ ಪುರೋ ಽಭೇತ್ |
ಸಂ ವಜ್ರೇಣಾಭಿನದ್ ವೃತ್ರಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರ ಸ್ವಾಂ ಮತಿಮ್ ಅತಿರಞ್ ಶಾಶದಾನಃ ||೪,೧೪।೧೩||
[ಪುಟ ೪,೨೩೮]
ತ್ವಮ್ ಅಪೋ ವಿ ದುರೋ ವಿಷೂಚೀರ್ ಇನ್ದ್ರ ದೃಢಮ್ ಅರುಜಃ ಪರ್ವತಸ್ಯ |
ರಾಜಾಭವೋ ಜಗತಶ್ ಚರ್ಷಣೀನಾಂ ಸಾಕಂ ಸೂರ್ಯಂ ಜನಯನ್ ದ್ಯಾಮ್ ಉಷಾಸಮ್ ||
ಇನ್ದ್ರೋ ರಾಜಾ ಜಗತಶ್ ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ ಅಧಿ ಕ್ಷಮಿ ವಿಷುರೂಪಂ ಯದ್ ಅಸ್ತಿ |
ತತೋ ದದಾತಿ ದಾಶುಷೇ ವಸೂನಿ ಚೋದದ್ ರಾಧ ಉಪಸ್ತುತಶ್ ಚಿದ್ ಅರ್ವಾಕ್ ||
ಸ್ವಾದೋರ್ ಇತ್ಥಾ ವಿಷೂವತೋ ಮಧ್ವಃ ಪಿಬನ್ತಿ ಗೌರ್ಯಃ |
ಯಾ ಇನ್ದ್ರೇಣ ಸಯಾವರೀರ್ ದಸ್ರಾ ಮದನ್ತಿ ಶೋಭಸೇ ವಸ್ವೀರ್ ಅನು ಸ್ವರಾಜ್ಯಮ್ ||
ಯುಧ್ಮಸ್ಯ ತೇ ವೃಷಭಸ್ಯ ಸ್ವರಾಜ್ಞ ಉಗ್ರಸ್ಯ ಯೂನಃ ಸ್ಥವಿರಸ್ಯ ಘೃಷ್ವೇಃ |
ಅಜೂರ್ಯತೋ ವಜ್ರಿಣೋ ವೀರ್ಯಾಣೀನ್ದ್ರಃ ಶ್ರುತಸ್ಯ ಮಹತೋ ಮಹಾನಿ ||
ಇದಂ ನಮೋ ವೃಷಭಾಯ ಸ್ವರಾಜ್ಞ ಉಕ್ಥಶುಷ್ಮಾಯ ತವಸೇ ಽವಾಚಿ |
ಅಸ್ಮಿನ್ನ್ ಇನ್ದ್ರ ವೃಜನೇ ಸರ್ವವೀರಾಃ ಸ್ಮತ್ ಸೂರಿಭಿಸ್ ತವ ಶರ್ಮನ್ತ್ ಸ್ಯಾಮ ||
ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಇನ್ದ್ರಃ ಸಮೃತೇಷು ಧ್ವಜೇಷು ||
ಆದಿತ್ಯಾನಾಮ್ ಅವಸಾ ನೂತನೇನ ಸಕ್ಷೀಮಹಿ ಶರ್ಮಣಾ ಶಂತಮೇನ |
ಅನಾಗಾಸ್ತ್ವೇ ಅದಿತಿತ್ವೇ ತುರಾಸ ಇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ದಧತು ಶ್ರೋಷಮಾಣಾಃ ||
ನ ದಕ್ಷಿಣಾ ವಿಚಿಕಿತೇ ನ ಸವ್ಯಾ ನ ಪ್ರಾಚೀನಮ್ ಆದಿತ್ಯಾ ನೋತ ಪಶ್ಚಾ |
ಪಾಕ್ಯಾ ಚಿದ್ ವಸವೋ ಧೀರ್ಯಾ ಚಿದ್ ಯುಷ್ಮಾನೀತೋ ಅಭಯಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಶ್ಯಾಮ್ ||
[ಪುಟ ೪,೨೩೯]
ಧಾರಯನ್ತಃ ||
ತಿಸ್ರೋ ಭೂಮೀರ್ ಧಾರಯಂಸ್ ತ್ರೀನ್ರ್ ಉತ ದ್ಯೂಂಸ್ ತ್ರೀಣಿ ವ್ರತಾ ವಿದಥೇ ಅನ್ತರ್ ಏಷಾಮ್ |
ಋತೇನಾದಿತ್ಯಾ ಮಹಿ ವೋ ಮಹಿತ್ವಂ ತದ್ ಅರ್ಯಮನ್ ವರುಣ ಮಿತ್ರ ಚಾರು ||
ಯಜ್ಞೋ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇತು ಸುಮ್ನಮ್ ||
ಶುಚಿರ್ ಅಪಃ ಸೂಯವಸಾ ಅದಬ್ಧಾ ಉಪಕ್ಷಯನ್ತಿ ವೃದ್ಧವಯಾಃ ಸುವೀರಃ |
ನಕಿಷ್ ಟಂ ಘ್ನನ್ತ್ಯ್ ಅನ್ತಿತೋ ನ ದೂರಾದ್ ಯ ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಭವತಿ ಪ್ರಣೀತೌ ||
ಆದಿತ್ಯೋ ದೇವ ಉದಗಾತ್ ಪುರಸ್ತಾದ್ ವಿಶ್ವಾ ಭೂತಾನಿ ಪ್ರತಿ ಮೋದಮಾನಃ |
ತಸ್ಯ ದೇವಾಃ ಪ್ರಸವಂ ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಯತ್ರಾಸ್ಯ ನಾಮ ಪರಮಂ ಗುಹಾ ವಿದುಃ ||
ಯಸ್ಯ ಭಾನ್ತಿ ಕೇತವೋ ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಯೋ ಯಸ್ಯೇಮಾ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಸರ್ವಾ |
ತಸ್ಯಾದಿತ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಸವಂ ಮನಾಮಹೇ ಯಸ್ ತೇಜಸಾ ಪ್ರಥಮಜಾ ವಿಭಾತಿ ||
ವಿಭಾತಿ ಕೇತುರ್ ಅರುಣಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಆದಿತ್ಯೋ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಸರ್ವಾ |
ಸುಗಂ ನು ಪನ್ಥಾಮ್ ಅನ್ವೇತಿ ಪ್ರಜಾನನ್ ಪಿತಾ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಸುರೋ ವಿಪಶ್ಚಿತ್ ||
ವ್ರತೇನ ಯಂ ವ್ರತಿನೋ ವರ್ಧಯನ್ತಿ ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರಶ್ ಚ ಸರ್ವೇ |
ತಸ್ಯಾದಿತ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಸವಂ ಮನಾಮಹೇ ಯಸ್ ತೇಜಸಾ ಪ್ರಥಮಜಾ ವಿಭಾತಿ ||
ಆದಿತ್ಯಃ ಶುಕ್ರ ಉದಗಾತ್ ಪುರಸ್ತಾಜ್ ಜ್ಯೋತಿಃ ಕೃಣ್ವನ್ ವಿ ತಮೋ ಬಾಧಮಾನಃ |
ಆಭಾಸಮಾನಃ ಪ್ರದಿಶೋ ನು ಸರ್ವಾ ಭದ್ರಸ್ಯ ಕರ್ತಾ ರೋಚಮಾನಾ ಆಗಾತ್ ||
ಯದೇದ್ ಏನಮ್ ಅದಧುರ್ ಯಜ್ಞಿಯಾಸೋ ದಿವಿ ದೇವಾಃ ಸೂರ್ಯಮ್ ಆದಿತೇಯಮ್ |
ಯದಾ ಚರಿಷ್ಣೂ ಮಿಥುನಾ ಅಭೂತಾಮ್ ಆದ್ ಇತ್ ಪ್ರಾಪಶ್ಯನ್ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ ||೪,೧೪।೧೪||
[ಪುಟ ೪,೨೪೦]
ವಯಮ್ ಉ ತ್ವಾ ಗೃಹಪತೇ ಜನಾನಾಮ್ ಅಗ್ನೇ ಅಕರ್ಮ ಸಮಿಧಾ ಬೃಹನ್ತಮ್ |
ಅಸ್ಥೂರಿ ನೋ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾನಿ ಸನ್ತು ತಿಗ್ಮೇನ ನಸ್ ತೇಜಸಾ ಸಂಶಿಶಾಧಿ ||
ಅಗ್ನೇ ಸ ಕ್ಷೇಷದ್ ಋತಪಾ ಋತೇಜಾ ಉರು ಜ್ಯೋತಿರ್ ನಶತೇ ದೇವಯುಷ್ ಟೇ |
ಯಂ ತ್ವಂ ಮಿತ್ರೇಣ ವರುಣಃ ಸಜೋಷಾ ದೇವ ಪಾಸಿ ತ್ಯಜಸಾ ಮರ್ತಮ್ ಅಂಹಃ ||
ತೇಜಿಷ್ಠಾ ಯಸ್ಯಾರತಿರ್ ವನೇರಾಟ್ ತೋದೋ ಅಧ್ವನ್ ನ ವೃಧಸಾನೋ ಅದ್ಯೌತ್ |
ಅದ್ರೋಘೋ ನ ದ್ರವಿತಾ ಚೇತತಿ ತ್ಮನ್ನ್ ಅಮರ್ತ್ಯೋ ಽವರ್ತ್ರ ಓಷಧೀಷು ||
ಆ ಯದ್ ಇಷೇ ನೃಪತಿಂ ತೇಜಾ ಆನಟ್ ಶುಚಿ ರೇತೋ ನಿಷಿಕ್ತಂ ದ್ಯೌರ್ ಅಭೀಕೇ |
ಅಗ್ನಿಃ ಶರ್ಧಮ್ ಅನವದ್ಯಂ ಯುವಾನಂ ಸ್ವಾಧ್ಯಂ ಜನಯತ್ ಸೂದಯಚ್ ಚ ||
ಸ ತೇಜೀಯಸಾ ಮನಸಾ ತ್ವೋತ ಉತ ಶಿಕ್ಷ ಸ್ವಪತ್ಯಸ್ಯ ಶಿಕ್ಷೋಃ |
ಅಗ್ನೇ ರಾಯೋ ನೃತಮಸ್ಯ ಪ್ರಭೂತೌ ಭೂಯಾಮ ತೇ ಸುಷ್ಟುತಯಶ್ ಚ ವಸ್ವಃ ||
ಸ ಇದ್ ಅಸ್ತೇವ ಪ್ರತಿಧಾದ್ ಅಸಿಷ್ಯಞ್ ಶಿಶೀತ ತೇಜೋ ಽಯಸೋ ನ ಧಾರಾಮ್ |
ಚಿತ್ರಧ್ರಜತಿರ್ ಅರತಿರ್ ಯೋ ಅಕ್ತೋರ್ ವೇರ್ ನ ದ್ರುಷದ್ವಾ ರಘುಪತ್ಮಜಂಹಾಃ ||
ಹವ್ಯವಾಡ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಜರಃ ಪಿತಾ ನಃ ||
ಮಥೀದ್ ಯದ್ ಈಂ ವಿಷ್ಟೋ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಹೋತಾರಂ ವಿಶ್ವಾಪ್ಸುಂ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯಮ್ |
ನಿ ಯಂ ದಧುರ್ ಮನುಷ್ಯಾಸು ವಿಕ್ಷು ಸ್ವರ್ ಣ ಚಿತ್ರಂ ವಪುಷೇ ವಿಭಾವಮ್ ||
ಅಯಂ ಸ ಯಸ್ಯ ಶರ್ಮನ್ನ್ ಅವೋಭಿರ್ ಅಗ್ನೇರ್ ಏಧತೇ ಜರಿತಾಭಿಷ್ಟೌ |
ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಭಿರ್ ಯೋ ಭಾನುಭಿರ್ ಋಭೂಣಾಂ ಪರ್ಯೇತಿ ಪರಿವೀತೋ ವಿಭಾವಾ ||
ಅದಿದ್ಯುತತ್ ಸ್ವ್ ಅಪಾಕೋ ವಿಭಾವಾಗ್ನೇ ಯಜಸ್ವ ರೋದಸೀ ಉರೂಚೀ |
ಆಯುಂ ನ ಯಂ ನಮಸಾ ರಾತಹವ್ಯಾ ಅಞ್ಜನ್ತಿ ಸುಪ್ರಯಸಂ ಪಞ್ಚ ಜನಾಃ ||
ಸ ನೋ ವಿಭಾವಾ ಚಕ್ಷಣಿರ್ ನ ವಸ್ತೋರ್ ಅಗ್ನಿರ್ ವನ್ದಾರು ವೇದ್ಯಶ್ ಚನೋ ಧಾತ್ |
ವಿಶ್ವಾಯುರ್ ಯೋ ಅಮೃತೋ ಮರ್ತ್ಯೇಷು ಪರ್ಯ್ ಅಭೂದ್ ಅತಿಥಿರ್ ಜಾತವೇದಾಃ ||
ಯೋ ಭಾನುಭಿರ್ ವಿಭಾವಾ ವಿಭಾತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ ದೇವೇಭಿರ್ ಋತಾವಾಜಸ್ರಃ |
ಆ ಯೋ ವಿವಾಯ ಸಖ್ಯಾ ಸಖಿಭ್ಯೋ ಽಪರಿಹ್ವೃತೋ ಅತ್ಯೋ ನ ಸಪ್ತಿಃ ||
ಯದ್ ಅಗ್ನ ಏಷಾ ಸಮಿತಿರ್ ಭವಾತಿ ದೇವೀ ದೇವೇಷು ಯಜತಾ ಯಜತ್ರ |
ರತ್ನಾ ಚ ಯದ್ ವಿಭಜಾಸಿ ಸ್ವಧಾವೋ ಭಾಗಂ ನೋ ಅತ್ರ ವಸುಮನ್ತಂ ವೀತಾತ್ ||
ಏತಾ ತೇ ಅಗ್ನ ಉಚಥಾನಿ ವೇಧೋ ಜುಷ್ಟಾನಿ ಸನ್ತು ಮನಸೇ ಹೃದೇ ಚ |
ಶಕೇಮ ರಾಯಃ ಸುಧುರೋ ಯಮಂ ತೇ ಽಧಿ ಶ್ರವೋ ದೇವಭಕ್ತಂ ದಧಾನಾಃ ||
ವಿ ಪೃಕ್ಷೋ ಅಗ್ನೇ ಮಘವಾನೋ ಅಶ್ಯುರ್ ವಿ ಸೂರಯೋ ದದತೋ ವಿಶ್ವಮ್ ಆಯುಃ |
ಸನೇಮ ವಾಜಂ ಸಮಿಥೇಷ್ವ್ ಅರ್ಯೋ ಭಾಗಂ ದೇವೇಷು ಶ್ರವಸೇ ದಧಾನಾಃ ||
ಆ ನೋ ಗಹಿ ಸಖ್ಯೇಭಿಃ ಶಿವೇಭಿರ್ ಮಹಾನ್ ಮಹೀಭಿರ್ ಊತಿಭಿಃ ಸರಣ್ಯನ್ |
ಅಸ್ಮೇ ರಯಿಂ ಬಹುಲಂ ಸಂತರುತ್ರಂ ಸುವಾಚಂ ಭಾಗಂ ಯಶಸಂ ಕೃಧೀ ನಃ ||
ಕುರ್ಮಸ್ ತಾ ಆಯುರ್ ಅಜರಂ ಯದ್ ಅಗ್ನೇ ಯಥಾ ಯುಕ್ತೋ ಜಾತವೇದೋ ನ ರಿಷ್ಯಾಃ |
ಅಥಾ ವಹಾಸಿ ಸುಮನಸ್ಯಮಾನೋ ಭಾಗಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವಿಷಃ ಸುಜಾತ ||
ಹವಿಷೀವ ಭಜಮಾನೋ ನಾ ಆಭಾಗ್ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಶಿಕ್ಷನ್ನ್ ಉತ ಮಾನುಷೇಭ್ಯಃ |
ತ್ವಂ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಸಿ ಯಹ್ವ ಹೋತಾ ಸ ಏನಾನ್ ಯಕ್ಷೀಷಿತೋ ಯಜೀಯಾನ್ ||೪,೧೪।೧೫||
ಅಗ್ನೇ ದಾಸ್, ದಾ ನೋ ಅಗ್ನೇ, ಅಗ್ನಿರ್ ದದಾತಿ, ಅನ್ನಪತೇ ಅನ್ನಸ್ಯ ನೋ ದೇಹಿ, ಅಗ್ನಿನಾ ರಯಿಮ್ ಅಶ್ನವತ್ ಸಂಸಮ್ ಇದ್ ಯುವಸೇ ವೃಷನ್ ಯಾಸ್ ತೇ ||
ಯಮೋ ನೋ ಗಾತುಂ ಪ್ರಥಮೋ ವಿವೇದ ನೈಷಾ ಗವ್ಯೂತಿರ್ ಅಪಭರ್ತವಾ ಉ |
ಯತ್ರಾ ನಃ ಪೂರ್ವೇ ಪಿತರಃ ಪರೇಯುರ್ ಏನಾ ಜಜ್ಞಾನಾಃ ಪಥ್ಯಾ ಅನು ಸ್ವಾಃ ||
ಪ್ರೇಹಿ ಪ್ರೇಹಿ ಪಥಿಭಿಃ ಪೂರ್ವೇಭಿರ್ ಯತ್ರಾ ನಃ ಪೂರ್ವೇ ಪಿತರಃ ಪರೇತಾಃ |
ಉಭಾ ರಾಜಾನಾ ಸ್ವಧಯಾ ಮದನ್ತಾ ಯಮಂ ಪಶ್ಯಾಸಿ ವರುಣಂ ಚ ದೇವಮ್ ||
ಅಙ್ಗಿರೋಭಿರ್ ಆಗಹಿ ಯಜ್ಞಿಯೇಭಿರ್ ಯಮ ವೈರೂಪೈರ್ ಇಹ ಮಾದಯಸ್ವ |
ವಿವಸ್ವನ್ತಂ ಹುವೇ ಯಃ ಪಿತಾ ತೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಬರ್ಹಿಷ್ಯ್ ಆ ನಿಷದ್ಯ ||
ಇಮಂ ಯಮ ಪ್ರಸ್ತರಮ್ ಆ ಹಿ ಸೀದಾಙ್ಗಿರೋಭಿಃ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಂವಿದಾನಃ |
ಆ ತ್ವಾ ಮನ್ತ್ರಾಃ ಕವಿಶಸ್ತಾ ವಹನ್ತ್ವ್ ಏನಾ ರಾಜನ್ ಹವಿಷಾ ಮಾದಯಸ್ವ ||
ಮಾತಲೀ ಕವ್ಯೈರ್ ಯಮೋ ಅಙ್ಗಿರೋಭಿರ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಋಕ್ವಭಿರ್ ವಾವೃಧಾನಃ |
ಯಾಂಶ್ ಚ ದೇವಾ ವಾವೃಧುರ್ ಯೇ ಚ ದೇವಾನ್ತ್ ಸ್ವಾಹಾನ್ಯೇ ಸ್ವಧಯಾನ್ಯೇ ಮದನ್ತಿ ||
ಪರೇಯಿವಾಂಸಂ ಪ್ರವತೋ ಮಹೀರ್ ಅನು ಬಹುಭ್ಯಃ ಪನ್ಥಾಮ್ ಅನುಪಸ್ಪಶಾನಮ್ |
ವೈವಸ್ವತಂ ಸಂಗಮನಂ ಜನಾನಾಂ ಯಮಂ ರಾಜಾನಂ ಹವಿಷಾ ದುವಸ್ಯ ||
ಯಾಸ್ ತೇ ಪೂಷನ್ ನಾವೋ ಅನ್ತಃ ಸಮುದ್ರೇ ಹಿರಣ್ಯಯೀರ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಚರನ್ತಿ |
ತಾಭಿರ್ ಯಾಸಿ ದೂತ್ಯಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಕಾಮೇನ ಕೃತಃ ಶ್ರವ ಇಛಮಾನಃ ||
ಶುಕ್ರಂ ತೇ ಅನ್ಯದ್ ಯಜತಂ ತೇ ಅನ್ಯತ್ ||
ಪೂಷೇಮಾ ಆಶಾ ಅನುವೇದ ಸರ್ವಾಃ ಸೋ ಅಸ್ಮಂ ಅಭಯತಮೇನ ಮೇಷತ್ |
ಸ್ವಸ್ತಿದಾ ಆಘೃಣಿಃ ಸರ್ವವೀರೋ ಽಪ್ರಯುಛನ್ ಪುರ ಏತು ಪ್ರಜಾನನ್ ||
ಪ್ರಪಥೇ ಪಥಾಮ್ ಅಜನಿಷ್ಟ ಪೂಷಾ ಪ್ರಪಥೇ ದಿವಃ ಪ್ರಪಥೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ |
ಉಭೇ ಅಭಿ ಪ್ರಿಯತಮೇ ಸಧಸ್ಥೇ ಆ ಚ ಪರಾ ಚ ಚರತಿ ಪ್ರಜಾನನ್ ||
ಪೂಷಾ ಸುಬನ್ಧುರ್ ದಿವ ಆ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇಡಸ್ ಪತಿರ್ ಮಘವಾ ದಸ್ಮವರ್ಚಾಃ |
ಯಂ ದೇವಾಸೋ ಅದದುಃ ಸೂರ್ಯಾಯೈ ಕಾಮೇನ ಕೃತಂ ತವಸಂ ಸ್ವಞ್ಚಮ್ ||
ಅಜಾಶ್ವಃ ಪಶುಪಾ ವಾಜಪಸ್ತ್ಯೋ ಧಿಯಂಜಿನ್ವೋ ಭುವನೇ ವಿಶ್ವೇ ಅರ್ಪಿತಃ |
ಅಷ್ಟ್ರಾಂ ಪೂಷಾ ಶಿಥಿರಾಮ್ ಉದ್ವರೀವೃಜತ್ ಸಂಚಕ್ಷಾಣೋ ಭುವನಾ ದೇವ ಈಯತೇ ||೪,೧೪।೧೬||
ಯದ್ ದೇವಾ ದೇವಹೇಡನಂ ಯದ್ ವಾಚಾನೃತಮ್ ಓದಿಮ |
ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತಸ್ಮಾನ್ ಮುಞ್ಚತರ್ತಸ್ಯ ತ್ವ್ ಏನಮ್ ಆಮುತಃ ||
ದೇವಾ ಜೀವನಕಾಮ್ಯಾ ಯದ್ ವಾಚಾನೃತಮ್ ಓದಿಮ |
ತಸ್ಮಾನ್ ನ ಇಹ ಮುಞ್ಚತ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸಜೋಷಸಃ ||
ಋತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಋತೇನ ತ್ವಂ ಸರಸ್ವತಿ |
ಕೃತಾನ್ ನಃ ಪಾಹ್ಯ್ ಅಂಹಸೋ ಯತ್ ಕಿಂಚಾನೃತಮ್ ಓದಿಮ ||
ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಸೋಮೋ ಧಾತಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ |
ತೇ ನೋ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ವ್ ಏನಸೋ ಯತ್ ಕಿಂಚಾನೃತಮ್ ಓದಿಮ ||
ಸಜಾತಶಂಸಾದ್ ಉತ ಜಾಮಿಶಂಸಾಜ್ ಜ್ಯಾಯಸಃ ಶಂಸಾದ್ ಉತ ವಾ ಕನೀಯಸಃ |
ಅನಾಧೃಷ್ಟಂ ದೇವಕೃತಂ ಯದ್ ಏನಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಾನ್ ಜಾತವೇದೋ ಮುಮುಗ್ಧಿ ||
[ಪುಟ ೪,೨೪೫]
ಯದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಉತ ದ್ಯಾಂ ಯನ್ ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ವಾ ಜಿಹಿಂಸಿಮ |
ಅಗ್ನಿರ್ ನಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಏನಸೋ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಃ ಪ್ರಮುಞ್ಚತು ದುರಿತಾನಿ ಯಾನಿ ಕಾನಿ ಚ ಚಕೃಮ ||
ಯೇನ ತ್ರಿತೋ ಅರ್ಣವಾನ್ ನಿರ್ಬಭೂವ ಯೇನ ಸೂರ್ಯಂ ತಮಸೋ ನಿರಮೋಚಿ |
ಯೇನೇನ್ದ್ರೋ ವಿಶ್ವಾ ಅಜಹಾದ್ ಅರಾತೀಸ್ ತೇನಾಹಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಆನಶಾನ ಅಯಾಕ್ಷಿ ||
ಯದ್ ದೈವ್ಯಮ್ ಋಣಮ್ ಅಹಂ ಬಭೂವ ಧಿಪ್ಸ್ಯಂ ವಾ ಸಂಚಕರ ಜನೇಭ್ಯಃ |
ಅಗ್ನಿರ್ ನಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಇನ್ದ್ರಶ್ ಚ ಸಂವಿದಾನೌ ಪ್ರಮುಞ್ಚತಾಮ್ ||
ಯತ್ ಕುಸೀದಮ್ ಅಪ್ರತೀತಂ ಮಯೇಹ ಯೇನ ಯಮಸ್ಯ ನಿಧಿನಾ ಚರಾವಃ |
ಏತತ್ ತದ್ ಅಗ್ನೇ ಅನೃಣೋ ಭವಾಮಿ ಜೀವನ್ನ್ ಏವ ಪ್ರತಿ ಹಸ್ತಾನೃಣಾನಿ ||
ಯದ್ ಧಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಚಕರ ಕಿಲ್ಬಿಷಾನ್ಯ್ ಅಕ್ಷಾಣಾಂ ವಗ್ಮುಮ್ ಅವಜಿಘ್ರಮ್ ಆಪಃ |
ಉಗ್ರಂ ಪಶ್ಯಾಚ್ ಚ ರಾಷ್ಟ್ರಭೃಚ್ ಚ ತಾನ್ಯ್ ಅಪ್ಸರಸಾಮ್ ಅನುದತ್ತಾನೃಣಾನಿ ||
ಉಗ್ರಂ ಪಶ್ಯೇದ್ ರಾಷ್ಟಭೃತ್ ಕಿಲ್ಬಿಷಾನಿ ಯದ್ ಅಕ್ಷವೃತ್ತಮ್ ಅನುದತ್ತಮ್ ಏತತ್ |
ನೇಮ್ ನ ಋಣಾನ್ ಋಣವಾನ್ ಈಪ್ಸಮಾನೋ ಯಮಸ್ಯ ಲೋಕೇ ನಿಧಿರ್ ಅಜರಾಯ ||
[ಪುಟ ೪,೨೪೬]
ಇಮಂ ಮೇ ವರುಣ ಶ್ರುಧೀ ಹವಮ್ ಅದ್ಯಾ ಚ ಮೃಡಯ |
ತ್ವಾಮ್ ಅವಸ್ಯುರ್ ಆಚಕೇ ||
ತತ್ ತ್ವಾ ಯಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವನ್ದಮಾನಸ್ ತದ್ ಆಶಾಸ್ತೇ ಯಜಮಾನೋ ಹವಿರ್ಭಿಃ |
ಅಹೇಡಮಾನೋ ವರುಣೇಹ ಬೋಧ್ಯ್ ಉರುಶಂಸ ಮಾ ನಾ ಆಯುಃ ಪ್ರಮೋಷೀಃ ||
ಉದ್ ಉತ್ತಮಂ ವರುಣ ಪಾಶಮ್ ಅಸ್ಮದ್ ಅವಾಧಮಂ ವಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಶ್ರಥಾಯ |
ಅಥಾ ವಯಮ್ ಆದಿತ್ಯ ವ್ರತೇ ತವಾನಾಗಸೋ ಅದಿತಯೇ ಸ್ಯಾಮ ||
ಅವ ತೇ ಹೇಡೋ ವರುಣ ನಮೋಭಿರ್ ಅವ ಯಜ್ಞೇಭಿರ್ ಈಮಹೇ ಹವಿರ್ಭಿಃ |
ಕ್ಷಯನ್ನ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಮ್ ಅಸುರ ಪ್ರಚೇತಾ ರಾಜನ್ನ್ ಏನಾಂಸಿ ಶಿಶ್ರಥಃ ಕೃತಾನಿ ||
ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ವರುಣಸ್ಯ ವಿದ್ವಾನ್ ದೇವಸ್ಯ ಹೇಡೋ ಽವಯಾಸಿಸೀಷ್ಠಾಃ |
ಯಜಿಷ್ಠೋ ವಹ್ನಿತಮಃ ಶೋಶುಚಾನೋ ವಿಶ್ವಾ ದ್ವೇಷಾಂಸಿ ಪ್ರಮುಮುಗ್ಧ್ಯ್ ಅಸ್ಮತ್ ||
ಸ ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಽವಮೋ ಭವೋತೀ ನೇದಿಷ್ಠೋ ಅಸ್ಯಾ ಉಷಸೋ ವ್ಯುಷ್ಟೌ |
ಅವಯಕ್ಷ್ವ ನೋ ವರುಣಂ ರರಾಣೋ ವೀಹಿ ಮೃಡೀಕಂ ಸುಹವೋ ನ ಏಧಿ ||
ಸಂಕಸುಕೋ ವಿಕಸುಕೋ ನಿರೃತೋ ಯಶ್ ಚ ನಿಸ್ವನಃ |
ತೇ ಽಸ್ಮದ್ ಯಕ್ಷ್ಮಮ್ ಅನಾಗಸೋ ದೂರಾದ್ ದೂರಮ್ ಅಚೀಚತಮ್ ||
ನಿರ್ ಯಕ್ಷ್ಮಮ್ ಅಚೀಚತೇ ಕೃತ್ಯಾಂ ನಿರೃತಿಂ ಚಕಾರ |
ತೇನ ಯೋ ಽಸ್ಮತ್ ಸಮೃಛಾತೈ ತಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಸುವಾಮಸಿ ||
ದುಃಶಂಸಾನುಶಂಸಾಭ್ಯಾಂ ಘನೇನಾನುಘನೇನ ಚ |
ತೇನ ಯೋ ಽಸ್ಮತ್ ಸಮೃಛಾತೈ ತಮ್ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಸುವಾಮಸಿ ||
ಸಂ ವರ್ಚಸಾ ಪಯಸಾ ಸಂ ತನೂಭಿರ್ ಅಗನ್ಮಹಿ ಮನಸಾ ಸಂ ಶಿವೇನ |
ತ್ವಷ್ಟಾ ಸುದತ್ರೋ ವಿದಧಾತು ರಾಯೋ ಽನು ನೋ ಮಾರ್ಷ್ಟು ತನ್ವೋ ಯದ್ ವಿರಿಷ್ಟಮ್ ||೪,೧೪।೧೭||
ಶುಚೀ ವೋ ಹವ್ಯಾ ಮರುತಃ ಶುಚೀನಾಂ ಶುಚಿಂ ಹಿನೋಮ್ಯ್ ಅಧ್ವರಂ ಶುಚಿಭ್ಯಃ |
ಋತೇನ ಸತ್ಯಮ್ ಋತಸಾಪ ಆಯಞ್ ಶುಚಿಜನ್ಮಾನಃ ಶುಚಯಃ ಪಾವಕಾಃ ||
ಯಾ ವಃ ಶರ್ಮ ಶಶಮಾನಾಯ ಸನ್ತಿ ||
ಅಂಸೇಷ್ವ್ ಆ ಮರುತಃ ಖಾದಯೋ ವೋ ವಕ್ಷಃಸು ರುಕ್ಮಾ ಉಪಶಿಶ್ರಿಯಾಣಾಃ |
ವಿ ವಿದ್ಯುತೋ ನ ವೃಷ್ಟಿಭೀ ರುಚಾನಾ ಅನು ಸ್ವಧಾಮ್ ಆಯುಧೈರ್ ಯಛಮಾನಾಃ ||
ಋಷ್ಟಯೋ ವೋ ಮರುತೋ ಅಂಸಯೋರ್ ಅಧಿ ||
ಇಮೇ ತುರಂ ಮರುತೋ ರಾಮಯನ್ತೀಮೇ ಸಹಃ ಸಹಸಾ ಆನಮನ್ತಿ |
ಇಮೇ ಶಂಸಂ ವನುಷ್ಯತೋ ನಿಪಾನ್ತಿ ಗುರು ದ್ವೇಷೋ ಅರರುಷೇ ದಧನ್ತಿ ||
ಅರಾ ಇವೇದ್ ಅಚರಮಾ ಅಹೇವ ಪ್ರಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಅಕವಾ ಮಹೋಭಿಃ ||
ಪೃಶ್ನೇಃ ಪುತ್ರಾ ಉಪಮಾಸೋ ರಭಿಷ್ಠಾಃ ಸ್ವಯಾ ಮತ್ಯಾ ಮರುತಃ ಸಂಮಿಮಿಕ್ಷುಃ ||
[ಪುಟ ೪,೨೪೮]
ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಇಮಮ್, ಯುವಮ್ ಏತಾನಿ ||
ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಯೋ ಅದ್ಯ ವಾಮ್ ಇದಂ ವಚಃ ಸಪರ್ಯತಿ |
ತಸ್ಮೈ ಧತ್ತಂ ಸುವೀರ್ಯಂ ಗವಾಂ ಪೋಷಂ ಸ್ವಶ್ವ್ಯಮ್ ||
ಆನ್ಯಂ ದಿವೋ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಜಭಾರಾಮಥ್ನಾದ್ ಅನ್ಯಂ ಪರಿ ಶ್ಯೇನೋ ಅದ್ರೇಃ |
ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಾವೃಧಾನೋರುಂ ಯಜ್ಞಾಯ ಚಕ್ರಥುರ್ ಉಲೋಕಮ್ ||
ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಯ ಆಹುತಿಂ ಯೋ ವಾಂ ದಾಶಾದ್ ಧವಿಷ್ಕೃತಿಮ್ |
ಸ ಪ್ರಜಯಾ ಸುವೀರ್ಯಂ ವಿಶ್ವಮ್ ಆಯುರ್ ವ್ಯಶ್ನವತ್ ||
ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥಿತಸ್ಯ ವೀತಂ ಹರ್ಯತಂ ವೃಷಣಾ ಜುಷೇಥಾಮ್ |
ಸುಶರ್ಮಾಣಾ ಸ್ವವಸಾ ಹಿ ಭೂತಮ್ ಅಥಾ ಧತ್ತಂ ಯಜಮಾನಾಯ ಶಂ ಯೋಃ ||
ಆ ಚರ್ಷಣಿಪ್ರಾ ವೃಷಭೋ ಜನಾನಾಂ ರಾಜಾ ಕೃಷ್ಟೀನಾಂ ಪುರುಹೂತ ಇನ್ದ್ರಃ |
ಸ್ತುತಃ ಶ್ರವಸ್ಯನ್ನ್ ಅವಸೋಪ ಮದ್ರಿಗ್ ಯುಕ್ತ್ವಾ ಹರೀ ವೃಷಣಾಯಾಹ್ಯ್ ಅರ್ವಾಕ್ ||
ವಿವೇಷ ಯನ್ ಮಾ ಧಿಷಣಾ ಜಜಾನ ||
ತಂ ಸಧ್ರೀಚೀರ್ ಊತಯೋ ವೃಷ್ಣ್ಯಾನಿ ಪೌಂಸ್ಯಾನಿ ನಿಯುತಃ ಸಶ್ಚುರ್ ಇನ್ದ್ರಮ್ |
ಸಮುದ್ರಂ ನ ಸಿನ್ಧವ ಉಕ್ಥಶುಷ್ಮಾ ಉರುವ್ಯಚಸಂ ಗಿರಾ ಆವಿಶನ್ತಿ ||
ಸತ್ಯಮ್ ಇತ್ ತನ್ ನ ತ್ವಾವಂ ಅನ್ಯೋ ಽಸ್ತೀನ್ದ್ರ ದೇವೋ ನ ಮರ್ತ್ಯೋ ಜ್ಯಾಯಾನ್ |
ಅಹನ್ನ್ ಅಹಿಂ ಪರಿಶಯಾನಮ್ ಅರ್ಣೋ ಽವಾಸೃಜೋ ಅಪೋ ಅಛಾ ಸಮುದ್ರಮ್ ||
ಪ್ರಸಸಾಹಿಷೇ ಪುರುಹೂತ ಶತ್ರೂನ್ ||
[ಪುಟ ೪,೨೪೯]
ಸ ಶೇವೃಧಮ್ ಅಧಿಧಾ ದ್ಯುಮ್ನಮ್ ಅಸ್ಮೇ ಮಹಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ಜನಾಷಾಡ್ ಇನ್ದ್ರ ತವ್ಯಮ್ |
ರಕ್ಷಾ ಚ ನೋ ಮಘೋನಃ ಪಾಹಿ ಸೂರೀನ್ ರಾಯೇ ಚ ನಃ ಸ್ವಪತ್ಯಾ ಇಷೇ ಧಾಃ ||೪,೧೪।೧೮||