Proper display of the text below may depend on webfonts, which in turn require being connected to the internet

ಐತರೇಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್

ಪಞ್ಚಿಕಾ ೧
ಅಧ್ಯಾಯ ೧ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಮವಮೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪರಮಸ್ತದನ್ತರೇಣ ಸರ್ವಾ ಅನ್ಯಾ ದೇವತಾ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪನ್ತಿ ದೀಕ್ಷಣೀಯಮೇಕಾದಶಕಪಾಲಂ ಸರ್ವಾಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತದ್ದೇವತಾಭ್ಯೋಽನನ್ತರಾಯಂ ನಿರ್ವಪನ್ತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾ ಏತೇ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತ್ಯೇ ತನ್ವೌ ಯದಗ್ನಿಶ್ಚ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ತದ್ಯದಾಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪನ್ತ್ಯನ್ತತ ಏವ ತದ್ದೇವಾನೃಧ್ನುವನ್ತಿ ತದಾಹುರ್ಯದೇಕಾದಶಕಪಾಲಃ ಪುರೋಳಾಶೋ ದ್ವಾವಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ ಕೈನಯೋಸ್ತತ್ರ ಕ್ಳ್ಪ್ತಿಃ ಕಾ ವಿಭಕ್ತಿರಿತ್ಯಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಆಗ್ನೇಯೋಽಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರಮಗ್ನೇಶ್ಛನ್ದಸ್ತ್ರಿಕಪಾಲೋ ವೈಷ್ಣವಸ್ತ್ರಿರ್ಹೀದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ವ್ಯಕ್ರಮತ ಸೈನಯೋಸ್ತತ್ರ ಕೢಪ್ತಿಃ ಸಾ ವಿಭಕ್ತಿರ್ಘೃತೇ ಚರುಂ ನಿರ್ವಪೇತ ಯೋಽಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಮನ್ಯೇತಾಸ್ಯಾಂ ವಾವ ಸ ನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯೋ ನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ತದ್ಯದ್ಘೃತಂ ತತ್ಸ್ತ್ರಿಯೈ ಪಯೋ ಯೇ ತಣ್ಡುಲಾಸ್ತೇ ಪುಂಸಸ್ತನ್ಮಿಥುನಮ್ಮಿ-ಥುನೇನೈವೈನಂ ತತ್ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ ಪ್ರಜನಯತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದಾರಬ್ಧಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಆರಬ್ಧದೇವತೋ ಯೋ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾಭ್ಯಾಂ ಯಜತ ಆಮಾವಾಸ್ಯೇನ ವಾ ಹವಿಷೇಷ್ಟ್ವಾ ಪೌರ್ಣಮಾಸೇನ ವಾ ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಹವಿಷಿ ತಸ್ಮಿನ್ಬರ್ಹಿಷಿ ದೀಕ್ಷೇತೈಷೋ ಏಕಾ ದೀಕ್ಷಾ ಸಪ್ತದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀರನುಬ್ರೂಯಾತ್ಸಪ್ತದಶೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಪಞ್ಚರ್ತವೋ ಹೇಮನ್ತಶಿಶಿರಯೋಃ ಸಮಾಸೇನ ತಾವಾನ್ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪ-
ತ್ಯಾಯತನಾಭಿರೇವಾಭೀ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧

ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯ ಉದಕ್ರಾಮತ್ತಮಿಷ್ಟಿಭಿಃ ಪ್ರೈಷಮೈಛನ್ಯದಿಷ್ಟಿಭಿಃ ಪ್ರೈಷಮೈಛಂಸ್ತದಿಷ್ಟೀ-ನಾಮಿಷ್ಟಿತ್ವಂ ತಮನ್ವವಿನ್ದನ್ನನುವಿತ್ತಯಜ್ಞೋ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಹೂತಯೋ ವೈ ನಾಮೈತಾ ಯದಾಹುತಯ ಏತಾಭಿರ್ವೈ ದೇವಾನ್ಯಜಮಾನೋ ಹ್ವಯತಿ ತದಾಹುತೀನಾಮಾಹುತಿತ್ವಮೂತಯಃ ಖಲು ವೈ ತಾ ನಾಮ ಯಾಭಿರ್ದೇವಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಹವಮಾಯನ್ತಿ ಯೇ ವೈ ಪನ್ಥಾನೋ ಯಾಃ ಸ್ರುತಯಸ್ತಾ ವಾ ಊತಯಸ್ತ ಉ ಏವೈತತ್ಸ್ವರ್ಗಯಾಣಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಭವನ್ತಿ ತದಾಹುರ್ಯದನ್ಯೋ ಜುಹೋತ್ಯಥ ಯೋಽನು ಚಾಹ ಯಜತಿ ಚ ಕಸ್ಮಾತ್ತಂ ಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತ ಇತಿ ಯದ್ವಾವ ಸ ತತ್ರ ಯಥಾಭಾಜನಂ ದೇವತಾ ಅಮುಮಾವಹಾಮುಮಾವಹೇತ್ಯಾವಾಹಯತಿ ತದೇವ ಹೋತುರ್ಹೋತೃತ್ವಂ ಹೋತಾ ಭವತಿ
ಹೋತೇತ್ಯೇನಮಾಚಕ್ಷತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨

ಪುನರ್ವಾ ಏತಮೃತ್ವಿಜೋ ಗರ್ಭಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯಂ ದೀಕ್ಷಯನ್ತ್ಯದ್ಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ರೇತೋ ವಾ ಆಪಃ ಸರೇತಸಮೇವೈನಂ ತತ್ಕೃತ್ವಾ ದೀಕ್ಷಯನ್ತಿ ನವನೀತೇನಾಭ್ಯಞ್ಜನ್ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಸುರಭಿ ಘೃತಮ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮಾಯುತಮ್ಪಿತೄಣಾಂ ನವನೀತಂ ಗರ್ಭಾಣಾಂ ತದ್ಯನ್ನವನೀತೇನಾಭ್ಯಞ್ಜನ್ತಿ ಸ್ವೇನೈವೈನಂ ತದ್ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯನ್ತ್ಯಾಞ್ಜನ್ತ್ಯೇನಂ ತೇಜೋ ವಾ ಏತದಕ್ಷ್ಯೋರ್ಯದಾಞ್ಜನಂ ಸತೇಜಸಮೇವೈನಂ ತತ್ಕೃತ್ವಾ ದೀಕ್ಷಯನ್ತ್ಯೇಕವಿಂಶತ್ಯಾ ದರ್ಭಪಿಞ್ಜೂಲೈಃ ಪಾವಯನ್ತಿ ಶುದ್ಧಮೇವೈನಂ ತತ್ಪೂತಂ ದೀಕ್ಷಯನ್ತಿ ದೀಕ್ಷಿತವಿಮಿತಮ್ಪ್ರಪಾದಯನ್ತಿ ಯೋನಿರ್ವಾ ಏಷಾ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಯದ್ದೀಕ್ಷಿತ-ವಿಮಿತಂ ಯೋನಿಮೇವೈನಂ ತತ್ಸ್ವಾಮ್ಪ್ರಪಾದಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಧ್ರುವಾದ್ಯೋನೇರಾಸ್ತೇ ಚ ಚರತಿ ಚ ತಸ್ಮಾದ್ಧ್ರುವಾದ್ಯೋನೇರ್ಗರ್ಭಾ ಧೀಯನ್ತೇ ಚ ಪ್ರ ಚ ಜಾಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ದೀಕ್ಷಿತಂ ನಾನ್ಯತ್ರ ದೀಕ್ಷಿ-ತವಿಮಿತಾದಾದಿತ್ಯೋಽಭ್ಯುದಿಯಾದ್ವಾಭ್ಯಸ್ತಮಿಯಾದ್ವಾಪಿ ವಾಭ್ಯಾಶ್ರಾವಯೇಯುರ್ವಾಸಸಾ ಪ್ರೋರ್ಣು-ವನ್ತ್ಯುಲ್ಬಂ ವಾ ಏತದ್ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಯದ್ವಾಸ ಉಲ್ಬೇನೈವೈನಂ ತತ್ಪ್ರೋರ್ಣುವನ್ತಿ ಕೃಷ್ಣಾಜಿ-ನಮುತ್ತರಮ್ಭವತ್ಯುತ್ತರಂ ವಾ ಉಲ್ಬಾಜ್ಜರಾಯು ಜರಾಯುಣೈವೈನಂ ತತ್ಪ್ರೋರ್ಣುವನ್ತಿ ಮುಷ್ಟೀ ಕುರುತೇ ಮುಷ್ಟೀ ವೈ ಕೃತ್ವಾ ಗರ್ಭೋಽನ್ತಃ ಶೇತೇ ಮುಷ್ಟೀ ಕೃತ್ವಾ ಕುಮಾರೋ ಜಾಯತೇ ತದ್ಯನ್ಮುಷ್ಟೀ ಕುರುತೇ ಯಜ್ಞಂ ಚೈವ ತತ್ಸರ್ವಾಶ್ಚ ದೇವತಾ ಮುಷ್ಟ್ಯೋಃ ಕುರುತೇ ತದಾಹುರ್ನ ಪೂರ್ವದೀಕ್ಷಿಣಃ ಸಂಸವೋಽಸ್ತಿ ಪರಿಗೃಹೀತೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ ಪರಿಗೃಹೀತಾ ದೇವತಾ ನೈತಸ್ಯಾರ್ತಿರಸ್ತ್ಯಪರದೀಕ್ಷಿಣ ಏವ ಯಥಾ ತಥೇತ್ಯುನ್ಮುಚ್ಯ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಮವಭೃಥಮಭ್ಯವೈತಿ ತಸ್ಮಾನ್ಮುಕ್ತಾ ಗರ್ಭಾ ಜರಾಯೋರ್ಜಾಯನ್ತೇ
ಸಹೈವ ವಾಸಸಾಭ್ಯವೈತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸಹೈವೋಲ್ಬೇನ ಕುಮಾರೋ ಜಾಯತೇ ೩

ತ್ವಮಗ್ನೇ ಸಪ್ರಥಾ ಅಸಿ ಸೋಮ ಯಾಸ್ತೇ ಮಯೋಭುವ ಇತ್ಯಾಜ್ಯಭಾಗಯೋಃ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯೇ ಅನುಬ್ರೂಯಾದ್ಯಃ ಪೂರ್ವಮನೀಜಾನಃ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮೈ ತ್ವಯಾ ಯಜ್ಞಂ ವಿ ತನ್ವತ ಇತಿ ಯಜ್ಞಮೇವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ವಿತನೋತ್ಯಗ್ನಿಃ ಪ್ರತ್ನೇನ ಮನ್ಮನಾ ಸೋಮ ಗೀರ್ಭಿಷ್ಟ್ವಾ ವಯಮಿತಿ ಯಃ ಪೂರ್ವಮೀಜಾನಃ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮೈ ಪ್ರತ್ನಮಿತಿ ಪೂರ್ವಂ ಕರ್ಮಾಭಿವದತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಮಗ್ನಿರ್ವೃತ್ರಾಣಿ ಜಙ್ಘನತ್ತ್ವಂ ಸೋಮಾಸಿ ಸತ್ಪತಿರಿತಿ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಾವೇವ ಕುರ್ಯಾದ್ವೃತ್ರಂ ವಾ ಏಷ ಹನ್ತಿ ಯಂ ಯಜ್ಞ ಉಪನಮತಿ ತಸ್ಮಾದ್ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಾವೇವ ಕರ್ತವ್ಯಾವಗ್ನಿರ್ಮುಖಮ್ಪ್ರಥಮೋ ದೇವತಾನಾಮಗ್ನಿಶ್ಚ ವಿಷ್ಣೋ ತಪ ಉತ್ತ-ಮಮ್ಮಹ ಇತ್ಯಾಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಭವತ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣವ್ಯೌ ರೂಪ-ಸಮೃದ್ಧೇ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತ್ಯಗ್ನಿಶ್ಚ ಹ ವೈ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ದೇವಾನಾಂ ದೀಕ್ಷಾಪಾಲೌ ತೌ ದೀಕ್ಷಾಯಾ ಈಶಾತೇ ತದ್ಯದಾಗ್ನಾವೈಷ್ಣವಂ ಹವಿರ್ಭವತಿ ಯೌ ದೀಕ್ಷಾಯಾ ಈಶಾತೇ ತೌ ಪ್ರೀತೌ ದೀಕ್ಷಾಮ್ಪ್ರಯಛತಾಂ ಯೌ ದೀಕ್ಷಯಿತಾರೌ ತೌ ದೀಕ್ಷಯೇತಾಮಿತಿ
ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌ ಭವತಃ ಸೇನ್ದ್ರಿ ಯತ್ವಾಯ ೪

ಗಾಯತ್ರ್! ಯೌ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಃ ಸಂಯಾಜ್ಯೇ ಕುರ್ವೀತ ತೇಜಸ್ಕಾಮೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಸ್ತೇಜೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಗಾಯತ್ರೀ ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯೌ ಕುರುತ ಉಷ್ಣಿಹಾವಾಯುಷ್ಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತಾಯುರ್ವಾ ಉಷ್ಣಿಕ್ ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುಷ್ಣಿಹೌ ಕುರುತೇಽನುಷ್ಟುಭೌ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತ ದ್ವಯೋರ್ವಾ ಅನುಷ್ಟುಭೋಶ್ಚತುಃಷಷ್ಟಿರಕ್ಷರಾಣಿ ತ್ರಯ ಇಮ ಊರ್ಧ್ವಾ ಏಕವಿಂಶಾ ಲೋಕಾ ಏಕವಿಂಶತ್ಯೈಕವಿಂಶತ್ಯೈವೇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ರೋಹತಿ ಸ್ವರ್ಗ ಏವ ಲೋಕೇ ಚತುಃಷಷ್ಟಿತಮೇನ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನನುಷ್ಟುಭೌ ಕುರುತೇ ಬೃಹತ್ಯೌ ಶ್ರೀಕಾಮೋ ಯಶಸ್ಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತ ಶ್ರೀರ್ವೈ ಯಶಶ್ಛನ್ದಸಾಮ್ಬೃಹತೀ ಶ್ರಿಯಮೇವ ಯಶ ಆ-ತ್ಮನ್ಧತ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬೃಹತ್ಯೌ ಕುರುತೇ ಪಙ್ಕ್ತೀ ಯಜ್ಞಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ವೈ ಯಜ್ಞ ಉಪೈನಂ ಯಜ್ಞೋ ನಮತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಪಙ್ಕ್ತೀ ಕುರುತೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌ ವೀರ್ಯಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತೌಜೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಬೋಜಸ್ವೀನ್ದ್ರಿ ಯವಾನ್ವೀರ್ಯವಾನ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌ ಕುರುತೇ ಜಗತ್ಯೌ ಪಶುಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತ ಜಾಗತಾ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶುಮಾನ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಞ್ಜಗತ್ಯೌ ಕುರುತೇ ವಿರಾಜಾವನ್ನಾದ್ಯಕಾಮಃ ಕುರ್ವೀತಾನ್ನಂ ವೈ ವಿರಾಟ್ ತಸ್ಮಾದ್ಯಸ್ಯೈವೇಹ ಭೂಯಿಷ್ಠಮನ್ನಮ್ಭವತಿ ಸ ಏವ ಭೂಯಿಷ್ಠಂ ಲೋಕೇ ವಿರಾಜತಿ ತದ್ವಿರಾಜೋ ವಿರಾಟ್ತ್ವಂ ವಿ ಸ್ವೇಷು ರಾಜತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ
ಸ್ವಾನಾಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೫

ಅಥೋ ಪಞ್ಚವೀರ್ಯಂ ವಾ ಏತಚ್ಛನ್ದೋ ಯದ್ವಿರಾಡ್ ಯತ್ತ್ರಿಪದಾ ತೇನೋಷ್ಣಿಹಾಗಾಯತ್ರ್! ಯೌ ಯದಸ್ಯಾ ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾಣಿ ಪದಾನಿ ತೇನ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಯತ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ತೇನಾನುಷ್ಟುಮ್ನ ವಾ ಏಕೇನಾಕ್ಷರೇಣ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಿಯನ್ತಿ ನ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಯದ್ವಿರಾಟ್ತತ್ಪಞ್ಚಮಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಛನ್ದಸಾಂ ವೀರ್ಯಮವರುನ್ದ್ಧೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಛನ್ದಸಾಂ ವೀರ್ಯಮಶ್ನುತೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಛನ್ದಸಾಂ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಸರೂಪತಾಂ ಸಲೋಕತಾಮಶ್ನು-ತೇಽನ್ನಾದೋಽನ್ನಪತಿರ್ಭವತ್ಯಶ್ನುತೇ ಪ್ರಜಯಾನ್ನಾದ್ಯಂ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ವಿರಾಜೌ ಕುರುತೇ ತಸ್ಮಾ-ದ್ವಿರಾಜಾವೇವ ಕರ್ತವ್ಯೇ ಪ್ರೇದ್ಧೋ ಅಗ್ನ ಇಮೋ ಅಗ್ನ ಇತ್ಯೇತೇ ಋತಂ ವಾವ ದೀಕ್ಷಾ ಸತ್ಯಂ ದೀಕ್ಷಾ ತಸ್ಮಾದ್ದೀಕ್ಷಿತೇನ ಸತ್ಯಮೇವ ವದಿತವ್ಯಮಥೋ ಖಲ್ವಾಹುಃ ಕೋಽರ್ಹತಿ ಮನುಷ್ಯಃ ಸರ್ವಂ ಸತ್ಯಂ ವದಿತುಂ ಸತ್ಯಸಂಹಿತಾ ವೈ ದೇವಾ ಅನೃತಸಂಹಿತಾ ಮನುಷ್ಯಾ ಇತಿ ವಿಚಕ್ಷಣವತೀಂ ವಾಚಂ ವದೇಚ್ ಚಕ್ಷುರ್ವೈ ವಿಚಕ್ಷಣಂ ವಿ ಹ್ಯೇನೇನ ಪಶ್ಯತೀತ್ಯೇತದ್ಧ ವೈ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಸತ್ಯಂ ನಿಹಿತಂ ಯಚ್ಚಕ್ಷುಸ್ತಸ್ಮಾದಾಚಕ್ಷಾಣಮಾಹುರದ್ರಾ ಗಿತಿ ಸ ಯದ್ಯದರ್ಶಮಿತ್ಯಾಹಾಥಾಸ್ಯ ಶ್ರದ್ದಧತಿ ಯದ್ಯು ವೈ ಸ್ವಯಮ್ಪಶ್ಯತಿ ನ ಬಹೂನಾಂ ಚನಾನ್ಯೇಷಾಂ ಶ್ರದ್ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣವತೀಮೇವ ವಾಚಂ
ವದೇತ್ಸತ್ಯೋತ್ತರಾ ಹೈವಾಸ್ಯ ವಾಗ್ ಉದಿತಾ ಭವತಿ ಭವತಿ ೬ ೧

ಅಧ್ಯಾಯ ೨ ಖಣ್ಡಃ ೧-೫
ಸ್ವರ್ಗಂ ವಾ ಏತೇನ ಲೋಕಮುಪ ಪ್ರಯನ್ತಿ ಯತ್ಪ್ರಾಯಣೀಯಸ್ತತ್ಪ್ರಾಯಣೀಯಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಣೀಯತ್ವಮ್ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಪ್ರಾಯಣೀಯ ಉದಾನ ಉದಯನೀಯಃ ಸಮಾನೋ ಹೋತಾ ಭವತಿ ಸಮಾನೌ ಹಿ ಪ್ರಾಣೋದಾನೌ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ ಪ್ರಾಣಾನಾಮ್ಪ್ರತಿಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯ ಉದಕ್ರಾಮತ್ತೇ ದೇವಾ ನ ಕಿಂ ಚನಾಶಕ್ನುವನ್ಕರ್ತುಂ ನ ಪ್ರಾಜಾನಂಸ್ತೇಽಬ್ರುವನ್ನದಿತಿಂ ತ್ವಯೇಮಂ ಯಜ್ಞಮ್ಪ್ರಜಾನಾಮೇತಿ ಸಾ ತಥೇತ್ಯ-ಬ್ರವೀತ್ಸಾ ವೈ ವೋ ವರಂ ವೃಣಾ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತಿ ಸೈತಮೇವ ವರಮವೃಣೀತ ಮತ್ಪ್ರಾಯಣಾ ಯಜ್ಞಾಃ ಸನ್ತು ಮದುದಯನಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಮಾದಾದಿತ್ಯಶ್ಚರುಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯೋ ಭವತ್ಯಾದಿತ್ಯ ಉದ-ಯನೀಯೋ ವರವೃತೋ ಹ್ಯಸ್ಯಾ ಅಥೋ ಏತಂ ವರಮವೃಣೀತ ಮಯೈವ ಪ್ರಾಚೀಂ ದಿಶಮ್ಪ್ರಜಾನಾಥಾಗ್ನಿನಾ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಸೋಮೇನ ಪ್ರತೀಚೀಂ ಸವಿತ್ರೋದೀಚೀಮಿತಿ ಪಥ್ಯಾಂ ಯಜತಿ ಯತ್ಪಥ್ಯಾಂ ಯಜತಿ ತಸ್ಮಾದಸೌ ಪುರ ಉದೇತಿ ಪಶ್ಚಾಸ್ತಮೇತಿ ಪಥ್ಯಾಂ ಹ್ಯೇಷೋಽನುಸಂಚರತ್ಯಗ್ನಿಂ ಯಜತಿ ಯದಗ್ನಿಂ ಯಜತಿ ತಸ್ಮಾದ್ದಕ್ಷಿಣತೋಽಗ್ರ ಓಷಧಯಃ ಪಚ್ಯಮಾನಾ ಆಯನ್ತ್ಯಾಗ್ನೇಯ್ಯೋ ಹ್ಯೋಷಧಯಃ ಸೋಮಂ ಯಜತಿ ಯತ್ಸೋಮಂ ಯಜತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರತೀಚ್ಯೋಽಪ್ಯಾಪೋ ಬಹ್ವ್ಯಃ ಸ್ಯನ್ದನ್ತೇ ಸೌಮ್ಯಾ ಹ್ಯಾಪಃ ೧೧ ಸವಿತಾರಮ್ಯಜತಿ ಯತ್ಸವಿತಾರಂ ಯಜತಿ ತಸ್ಮಾದುತ್ತರತಃ ಪಶ್ಚಾದಯಮ್ಭೂಯಿಷ್ಠಮ್ಪವಮಾನಃ ಪವತೇ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತೋ ಹ್ಯೇಷ ಏತತ್ಪವತ ಉತ್ತಮಾಮದಿತಿಂ ಯಜತಿ ಯದುತ್ತಮಾಮದಿತಿಂ ಯಜತಿ ತಸ್ಮಾದಸಾವಿಮಾಂ ವೃಷ್ಟ್ಯಾಭ್ಯುನತ್ತ್ಯಭಿಜಿಘ್ರತಿ ಪಞ್ಚ ದೇವತಾ ಯಜತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಸರ್ವಾ ದಿಶಃ ಕಲ್ಪನ್ತೇ ಕಲ್ಪತೇ ಯಜ್ಞೋಽಪಿ ತಸ್ಯೈ ಜನತಾಯೈ ಕಲ್ಪತೇ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಹೋತಾ ಭವತಿ ೭

ಯಸ್ತೇಜೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮಿಛೇತ್ಪ್ರಯಾಜಾಹುತಿಭಿಃ ಪ್ರಾಙ್ಸ ಇಯಾತ್ತೇಜೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಪ್ರಾಙೇತಿ ಯೋಽನ್ನಾದ್ಯಮಿಛೇತ್ಪ್ರ-ಯಾಜಾಹುತಿಭಿರ್ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ ಇಯಾದನ್ನಾದೋ ವಾ ಏಷೋಽನ್ನಪತಿರ್ಯದಗ್ನಿರನ್ನಾದೋಽನ್ನಪತಿರ್ಭವ-ತ್ಯಶ್ನುತೇ ಪ್ರಜಯಾನ್ನಾದ್ಯಂ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ದಕ್ಷಿಣೈತಿ ಯಃ ಪಶೂನಿಛೇತ್ಪ್ರಯಾಜಾಹುತಿಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಸ ಇಯಾತ್ಪಶವೋ ವಾ ಏತೇ ಯದಾಪಃ ಪಶುಮಾನ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಪ್ರತ್ಯಙ್ಙೇತಿ ಯಃ ಸೋಮಪೀಥಮಿಛೇತ್ಪ್ರಯಾಜಾಹುತಿಭಿರುದಙ್ಸ ಇಯಾದುತ್ತರಾ ಹ ವೈ ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ಪ್ರ ಸೋಮ-ಪೀಥಮಾಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುದಙ್ಙೇತಿ ಸ್ವರ್ಗ್ಯೈವೋರ್ಧ್ವಾ ದಿಕ್ಸರ್ವಾಸು ದಿಕ್ಷು ರಾಧ್ನೋತಿ ಸಮ್ಯಞ್ಚೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ಸಮ್ಯಞ್ಚೋಽಸ್ಮಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ಶ್ರಿಯೈ ದೀದ್ಯತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪಥ್ಯಾಂ ಯಜತಿ ಯತ್ಪಥ್ಯಾಂ ಯಜತಿ ವಾಚಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಮುಖೇ ಸಮ್ಭರತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾ-ವಗ್ನೀಷೋಮೌ ಪ್ರಸವಾಯ ಸವಿತಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅದಿತಿಃ ಪಥ್ಯಾಮೇವ ಯಜತಿ ಯತ್ಪಥ್ಯಾಮೇವ ಯಜತಿ ವಾಚೈವ ತದ್ಯಜ್ಞಮ್ಪನ್ಥಾಮಪಿನಯತಿ ಚಕ್ಷುಷೀ ಏವಾಗ್ನೀಷೋಮೌ ಪ್ರಸವಾಯ ಸವಿತಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅದಿತಿಶ್ಚಕ್ಷುಷಾ ವೈ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮ್ಪ್ರಾಜಾನಂಶ್ಚಕ್ಷುಷಾ ವಾ ಏತತ್ಪ್ರಜ್ಞಾಯತೇ ಯದಪ್ರಜ್ಞೇಯಂ ತಸ್ಮಾದಪಿ ಮುಗ್ಧಶ್ಚರಿತ್ವ ಯದೈವಾನುಷ್ಠ್ಯಾ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪ್ರಜಾನಾತ್ಯಥ ಪ್ರಜಾನಾತಿ ಯದ್ವೈ ತದ್ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮ್ಪ್ರಾಜಾನನ್ನಸ್ಯಾಂ ವಾವ ತತ್ಪ್ರಾಜಾನನ್ನಸ್ಯಾಂ ಸಮಭರನ್ನಸ್ಯೈ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ತಾಯತೇಽಸ್ಯೈ ಕ್ರಿಯತೇಽಸ್ಯೈ ಸಮ್ಭ್ರಿಯತ ಇಯಂ ಹ್ಯದಿತಿಶ್ತದುತ್ತಮಾಮದಿತಿಂ ಯಜತಿ ಯದುತ್ತಮಾಮದಿತಿಂ
ಯಜತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನುಖ್ಯಾತ್ಯೈ ೮

ದೇವವಿಶಃ ಕಲ್ಪಯಿತವ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹುಸ್ತಾಃ ಕಲ್ಪಮಾನಾ ಅನು ಮನುಷ್ಯವಿಶಃ ಕಲ್ಪನ್ತ ಇತಿ ಸರ್ವಾ ವಿಶಃ ಕಲ್ಪನ್ತೇ ಕಲ್ಪತೇ ಯಜ್ಞೋಽಪಿ ತಸ್ಯೈ ಜನತಾಯೈ ಕಲ್ಪತೇ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಹೋತಾ ಭವತಿ ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪಥ್ಯಾಸು ಧನ್ವಸ್ವಿತ್ಯನ್ವಾಹ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಪ್ಸು ವೃಜನೇ ಸ್ವರ್ವತಿ ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪುತ್ರಕೃಥೇಷು ಯೋನಿಷು ಸ್ವಸ್ತಿ ರಾಯೇ ಮರುತೋ ದಧಾತನೇತಿ ಮರುತೋ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವಿಶಸ್ತಾ ಏವೈತದ್ಯಜ್ಞಮುಖೇಽಚೀಕೢಪತ್ಸರ್ವೈಶ್ಛನ್ದೋಭಿರ್ಯಜೇದಿತ್ಯಾಹುಃ ಸರ್ವೈರ್ವೈ ಛನ್ದೋಭಿರಿಷ್ಟ್ವಾ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಜಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಃ ಸರ್ವೈಶ್ಛನ್ದೋಭಿರಿಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ಸ್ವಸ್ತಿ ನಃ ಪಥ್ಯಾಸು ಧನ್ವಸು ಸ್ವಸ್ತಿರಿದ್ಧಿ ಪ್ರಪಥೇ ಶ್ರೇಷ್ಠೇತಿ ಪಥ್ಯಾಯಾಃ ಸ್ವಸ್ತೇಸ್ತ್ರಿ-ಷ್ಟುಭಾವಗ್ನೇ ನಯ ಸುಪಥಾ ರಾಯೇ ಅಸ್ಮಾನಾ ದೇವಾನಾಮಪಿ ಪನ್ಥಾಮಗನ್ಮೇತ್ಯಗ್ನೇಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಪ್ರ ಚಿಕಿತೋ ಮನೀಷಾ ಯಾ ತೇ ಧಾಮಾನಿ ದಿವಿ ಯಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ತ್ರಿಷ್ಟ-ಭುಆ!ವಾ ವಿಶ್ವದೇವಂ ಸತ್ಪತಿಂ ಯ ಇಮಾ ವಿಶ್ವಾ ಜಾತಾನೀತಿ ಸವಿತುರ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯೌ ಸುತ್ರಾಮಾ-ಣಮ್ಪೃಥಿವೀಂ ದ್ಯಾಮನೇಹಸಮ್ಮಹೀಮೂ ಷು ಮಾತರಂ ಸುವ್ರತಾನಾಮಿತ್ಯದಿತೇರ್ಜಗತ್ಯಾವೇತಾನಿ ವಾವ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಗಾಯತ್ರಂ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ಜಾಗತಮನ್ವನ್ಯಾನ್ಯೇತಾನಿ ಹಿ ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರತಮಾಮಿವ ಕ್ರಿ-
ಯನ್ತ ಏತೈರ್ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಛನ್ದೋಭಿರ್ಯಜತಃ ಸರ್ವೈಶ್ಛನ್ದೋಭಿರಿಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೯

ತಾ ವಾ ಏತಾಃ ಪ್ರವತ್ಯೋ ನೇತೃಮತ್ಯಃ ಪಥಿಮತ್ಯಃ ಸ್ವಸ್ತಿಮತ್ಯ ಏತಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ಯಾ-ಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾ ಏತಾಭಿರ್ವಾ ಇಷ್ಟ್ವಾ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಜಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನ ಏತಾ-ಭಿರಿಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ತಾಸು ಪದಮಸ್ತಿ ಸ್ವಸ್ತಿ ರಾಯೇ ಮರುತೋ ದಧಾತನೇತಿ ಮರುತೋ ಹ ವೈ ದೇವವಿಶೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಭಾಜನಾಸ್ತೇಭ್ಯೋ ಹ ಯೋಽನಿವೇದ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇತೀಶ್ವರಾ ಹೈನಂ ನಿ ವ ರೋದ್ಧೋರ್ವಿ ವಾ ಮಥಿತೋಃ ಸ ಅದಾಹ ಸ್ವಸ್ತಿ ರಾಯೇ ಮರುತೋ ದಧಾತನೇತಿ ತಮ್ಮರುದ್ಭ್ಯೋ ದೇವವಿಡ್ಭ್ಯೋ ಯಜಮಾನಂ ನಿವೇದಯತಿ ನ ಹ ವಾ ಏನಮ್ಮರುತೋ ದೇವವಿಶಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯನ್ತಂ ನಿರುನ್ಧತೇ ನ ವಿಮಥ್ನತೇ ಸ್ವಸ್ತಿ ಹೈನಮತ್ಯರ್ಜನ್ತಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಭಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವಿರಾಜಾವೇತಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಃ ಸಂಯಾಜ್ಯೇ ಸ್ಯಾತಾಂ ಯೇ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರೇ ಸೇದಗ್ನಿರಗ್ನೀಁ ರತ್ಯಸ್ತ್ವನ್ಯಾನ್ಸೇದಗ್ನಿರ್ಯೋ ವನುಷ್ಯತೋ ನಿಪಾತೀತ್ಯೇತೇ ವಿರಾಡ್ಭ್ಯಾಂ ವಾ ಇಷ್ಟ್ವಾ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಜಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನೋ ವಿರಾಡ್ಭ್ಯಾಮಿಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ತೇ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರೇ ಭವತಸ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ವೈ ದೇವಾ ಅಷ್ಟೌ ವಸವ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ಚ ವಷಟ್ಕಾರಶ್ಚ ತತ್ಪ್ರಥಮೇ ಯಜ್ಞಮುಖೇ ದೇವತಾ ಅಕ್ಷರಭಾಜಃ
ಕರೋತ್ಯಕ್ಷರೇಣಾಕ್ಷರೇಣೈವ ತದ್ದೇವತಾಮ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ದೇವಪಾತ್ರೇಣೈವ ತದ್ದೇವತಾಸ್ತರ್ಪಯತಿ ೧೦

ಪ್ರಯಾಜವದನನುಯಾಜಂ ಕರ್ತವ್ಯಮ್ಪ್ರಾಯಣೀಯಮಿತ್ಯಾಹುರ್ಹೀನಮಿವ ವಾ ಏತದೀಙ್ಖಿತಮಿವ ಯತ್ಪ್ರಾಯಣೀಯಸ್ಯಾನುಯಾಜಾ ಇತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಮ್ಪ್ರಯಾಜವದೇವಾನುಯಾಜವತ್ಕರ್ತವ್ಯಮ್ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾಃ ಪ್ರಜಾನುಯಾಜಾ ಯತ್ಪ್ರಯಾಜಾನನ್ತರಿಯಾತ್ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತದ್ಯಜಮಾನಸ್ಯಾನ್ತರಿಯಾದ್ಯದನು-ಯಾಜಾನನ್ತರಿಯಾತ್ಪ್ರಜಾಂ ತದ್ಯಜಮಾನಸ್ಯಾನ್ತರಿಯಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಯಾಜವದೇವಾನುಯಾಜವತ್ಕರ್ತ-ವ್ಯಮ್ಪತ್ನೀರ್ನ ಸಂಯಾಜಯೇತ್ಸಂಸ್ಥಿತಯಜುರ್ನ ಜುಹುಯಾತ್ತಾವತೈವ ಯಜ್ಞೋಽಸಂಸ್ಥಿತಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯಸ್ಯ ನಿಷ್ಕಾಸಂ ನಿದಧ್ಯಾತ್ತಮುದಯನೀಯೇನಾಭಿನಿರ್ವಪೇದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯೈ ಯಜ್ಞ್ ಅಸ್ಯಾವ್ಯವಛೇದಾ-ಯಾಥೋ ಖಲು ಯಸ್ಯಾಮೇವ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಯಣೀಯಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯಾಮುದಯನೀಯಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಾವತೈವ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತತೋಽವ್ಯವಛಿನ್ನೋ ಭವತ್ಯಮುಷ್ಮಿನ್ವಾ ಏತೇನ ಲೋಕೇ ರಾಧ್ನುವನ್ತಿ ನಾಸ್ಮಿನ್ನಿತ್ಯಾಹು-ರ್ಯತ್ಪ್ರಾಯಣೀಯಮಿತಿ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮಿತಿ ನಿರ್ವಪನ್ತಿ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮಿತಿ ಚರನ್ತಿ ಪ್ರಯನ್ತ್ಯೇವಾ-ಸ್ಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾದ್ಯಜಮಾನಾ ಇತ್ಯವಿದ್ಯಯೈವ ತದಾಹುರ್ವ್ಯತಿಷಜೇದ್ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾ ಯಾಃ ಪ್ರಾಯ-ಣೀಯಸ್ಯ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾಸ್ತಾ ಉದಯನೀಯಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾಃ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಾ ಉದಯನೀಯಸ್ಯ ಪುರೋ-ನುವಾಕ್ಯಾಸ್ತಾಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾಃ ಕುರ್ಯಾತ್ತದ್ವ್ಯತಿಷಜತ್ಯುಭಯೋರ್ಲೋಕಯೋರೃದ್ಧ್ಯಾ ಉಭಯೋರ್ಲೋಕಯೋಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಉಭಯೋರ್ಲೋಕಯೋರೃಧ್ನೋತ್ಯುಭಯೋರ್ಲೋಕಯೋಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದಾದಿತ್ಯಶ್ಚರುಃ ಪ್ರಾಯಣಿಯೋ ಭವತ್ಯಾದಿತ್ಯ ಉದಯನೀಯೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಬರ್ಸನದ್ಧ್ಯೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಪ್ರಸ್ರಂಸಾಯ ತದ್ಯಥೈವಾದ ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ತೇಜನ್ಯಾ ಉಭಯತೋಽನ್ತಯೋರಪ್ರಸ್ರಂಸಾಯ ಬರ್ಸೌ ನಹ್ಯತ್ಯೇವಮೇವೈತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯೋಭಯತೋಽನ್ತಯೋರಪ್ರಸ್ರಂಸಯ ಬರ್ಸೌ ನಹ್ಯತಿ ಯದಾದಿತ್ಯಶ್ಚರುಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯೋ ಭವತ್ಯಾದಿತ್ಯ ಉದಯನೀಯಃ ಪಥ್ಯಯೈವೇತಃ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾ ಪ್ರಯನ್ತಿ ಪಥ್ಯಾಂ ಸ್ವಸ್ತಿಮಭ್ಯುದ್ಯನ್ತಿ ಸ್ವಸ್ತ್ಯೇವೇತಃ ಪ್ರಯನ್ತಿ ಸ್ವಸ್ತ್ಯುದ್ಯನ್ತಿ
ಸ್ವಸ್ತ್ಯುದ್ಯನ್ತಿ ೧೧ ೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೩ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ವೈ ದಿಶಿ ದೇವಾಃ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮಕ್ರೀಣಂಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಕ್ರೀಯತೇ ತಂ ತ್ರಯೋದಶಾನ್ಮಾಆದಕ್ರೀಣಂಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತ್ರಯೋದಶೋ ಮಾಸೋ ನಾನುವಿದ್ಯತೇ ನ ವೈ ಸೋಮವಿ-ಕ್ರಯ್ಯನುವಿದ್ಯತೇ ಪಾಪೋ ಹಿ ಸೋಮವಿಕ್ರಯೀ ತಸ್ಯ ಕ್ರೀತಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಾನಭ್ಯುಪಾವರ್ತಮಾನಸ್ಯ ದಿಶೋ ವೀರ್ಯಾಣೀನ್ದ್ರಿ ಯಾಣಿ ವ್ಯುದಸೀದಂಸ್ತಾನ್ಯೇಕಯರ್ಚಾವಾರುರುತ್ಸನ್ತ ತಾನಿ ನಾಶಕ್ನು-ವಂಶತಾನಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ತಾನಿ ತಿಸೃಭಿಸ್ತಾನಿ ಚತಸೃಭಿಸ್ತಾನಿ ಪಞ್ಚಭಿಸ್ತಾನಿ ಷಡ್ಭಿಸ್ತಾನಿ ಸಪ್ತಭಿರ್ನೈವಾವಾರುನ್ಧತ ತಾನ್ಯಷ್ಟಾಭಿರವಾರುನ್ಧತಾಷ್ಟಾಭಿರಾಶ್ನುವತ ಯದಷ್ಟಾಭಿರವಾರುನ್ಧತಾ-ಷ್ಟಾಭಿರಾಶ್ನುವತ ತದಷ್ಟಾನಾಮಷ್ಟತ್ವಮಶ್ನುತೇ ಯದ್-ಯತ್ಕಾಮಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಮಾದೇತೇಷು
ಕರ್ಮಸ್ವಷ್ಟಾವಷ್ಟಾವನೂಚ್ಯನ್ತ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಾಣಾಂ ವೀರ್ಯಾಣಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ೧೨

ಸೋಮಾಯ ಕ್ರೀತಾಯ ಪ್ರೋಹ್ಯಮಾಣಾಯಾನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುರ್ಭದ್ರಾ ದಭಿ ಶ್ರೇಯಃ ಪ್ರೇಹೀತ್ಯನ್ವಾಹಾಯಂ ವಾವ ಲೋಕೋ ಭದ್ರ ಸ್ತಸ್ಮಾದಸಾವೇವ ಲೋಕಃ ಶ್ರೇಯಾನ್ಸ್ವರ್ಗಮೇವ ತಲ್ಲೋಕಂ ಯಜಮಾನಂ ಗಮಯತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪುರಏತಾ ತೇ ಅಸ್ತ್ವಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮೈವಾಸ್ಮಾ ಏತತ್ಪುರೋಗವಮಕಃ ನ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ವದ್ರಿ ಷ್ಯತ್ಯಥೇಮವ ಸ್ಯ ವರ ಆ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತಿ ದೇವಯಜನಂ ವೈ ವರಮ್ಪೃಥಿವ್ಯೈ ದೇವಯಜನ ಏವೈನಂ ತದವಸಾಯಯತ್ಯಾರೇ ಶತ್ರೂನ್ಕೃಣುಹಿ ಸರ್ವವೀರ ಇತಿ ದ್ವಿಷನ್ತಮೇವಾಸ್ಮೈ ತತ್ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮಪಬಾಧತೇಽಧರಮ್ಪಾದಯತಿ ಸೋಮ ಯಾಸ್ತೇ ಮಯೋಭುವ ಇತಿ ತೃಚಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಗಾಯತ್ರಮನ್ವಾಹ ಸೋಮೇ ರಾಜನಿ ಪ್ರೋಹ್ಯಮಾಣೇ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ತದ್ದೇವತಯಾ ಸ್ವೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಸರ್ವೇ ನನ್ದನ್ತಿ ಯಶಸಾಗತೇನೇತ್ಯನ್ವಾಹ ಯಶೋ ವೈ ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ಸರ್ವೋ ಹ ವಾ ಏತೇನ ಕ್ರೀಯಮಾಣೇನ ನನ್ದತಿ ಯಶ್ಚ ಯಜ್ಞೇ ಲಪ್ಸ್ಯಮಾನೋ ಭವತಿ ಯಶ್ಚ ನ ಸಭಾಸಾಹೇನ ಸಖ್ಯಾ ಸಖಾಯ ಇತ್ಯೇಷ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಸಭಾಸಾಹಃ ಸಖಾ ಯತ್ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ಕಿಲ್ಬಿಷಸ್ಪೃದಿತ್ಯೇಷ ಉ ಏವ ಕಿಲ್ಬಿಷಸ್ಪೃದ್ಯೋ ವೈ ಭವತಿ ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಮಶ್ನುತೇ ಸ ಕಿಲ್ಬಿಷಮ್ಭವತಿ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ಮಾನುವೋಚೋ ಮಾ ಪ್ರಚಾರೀಃ ಕಿಲ್ಬಿಷಂ ನು ಮಾ ಯಾತಯನ್ನಿತಿ ಪಿತುಷಣಿರಿತ್ಯನ್ನಂ ವೈ ಪಿತು ದಕ್ಷಿಣಾ ವೈ ಪಿತು ತಾಮೇನೇನ ಸನೋತ್ಯನ್ನಸನಿಮೇವೈನಂ ತತ್ಕರೋತ್ಯರಂ ಹಿತೋ ಭವತಿ ವಾಜಿನಾಯೇತೀನ್ದ್ರಿ ಯಂ ವೈ ವೀರ್ಯಂ ವಾಜಿನಮಾಜರಸಂ ಹಾಸ್ಮೈ ವಾಜಿನಂ ನಾಪಛಿದ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಗನ್ದೇವ ಇತ್ಯನ್ವಾಹಾಗತೋ ಹಿ ಸ ತರ್ಹಿ ಭವತ್ಯೃತುಭಿರ್ವರ್ಧತು ಕ್ಷಯಮಿತ್ಯೃತವೋ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ರಾಜಭ್ರಾತರೋ ಯಥಾ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯ ತೈರೇವೈನಂ ತತ್ಸಹಾಗಮಯತಿ ದಧಾತು ನಃ ಸವಿತಾ ಸುಪ್ರಜಾಮಿಷಮಿತ್ಯಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ಸ ನಃ ಕ್ಷಪಾಭಿರಹಭಿಶ್ಚ ಜಿನ್ವತ್ವಿತ್ಯಹಾನಿ ವಾ ಅಹಾನಿ ರಾತ್ರಯಃ ಕ್ಷಪಾ ಅಹೋರಾತ್ರೈರೇವಾಸ್ಮಾ ಏತಾಮಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ಪ್ರಜಾವನ್ತಂ ರಯಿಮಸ್ಮೇ ಸಮಿನ್ವತ್ವಿತ್ಯಾಶಿಷಮೇವಾಶಾಸ್ತೇ ಯಾ ತೇ ಧಾಮಾನಿ ಹವಿಷಾ ಯಜನ್ತೀತ್ಯನ್ವಾಹ ತಾ ತೇ ವಿಶ್ವಾ ಪರಿಭೂರಸ್ತು ಯಜ್ಞಂ ಗಯಸ್ಫಾನಃ ಪ್ರತರಣಃ ಸುವೀರ ಇತಿ ಗವಾಂ ನಃ ಸ್ಫಾವಯಿತಾ ಪ್ರತಾರಯಿತೈಧೀತ್ಯೇವ ತದಾಹಾವೀರಹಾ ಪ್ರ ಚರಾ ಸೋಮ ದುರ್ಯಾನಿತಿ ಗೃಹಾ ವೈ ದುರ್ಯಾ ಬಿಭ್ಯತಿ ವೈ ಸೋಮಾದ್ರಾ ಜ್ಞ ಆಯತೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಗೃಹಾಃ ಸ ಯದೇತಾಮನ್ವಾಹ ಶಾನ್ತ್ಯೈವೈನಂ ತಚ್ಛಮಯತಿ ಸೋಽಸ್ಯ ಶಾನ್ತೋ ನ ಪ್ರಜಾಂ ನ ಪಶೂನ್ಹಿನಸ್ತೀಮಾಂ ಧಿಯಂ ಶಿಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ದೇವೇತಿ ವಾರುಣ್ಯ ಪರಿದಧಾತಿ ವರುಣದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ತಾವದ್ಯಾವದುಪನದ್ಧೋ ಯಾವತ್ಪರಿಶ್ರಿತಾನಿ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ತದ್ದೇವತಯಾ ಸ್ವೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಶಿಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ದೇವೇತಿ ಶಿಕ್ಷತೇ ವಾ ಏಷ ಯೋ ಯಜತೇ ಕ್ರತುಂ ದಕ್ಷಂ ವರುಣ ಸಂಶಿಶಾಧೀತಿ ವೀರ್ಯಮ್ಪ್ರಜ್ಞಾನಂ ವರುಣ ಸಂ ಶಿಶಾಧೀತ್ಯೇವ ತದಾಹ ಯಯಾತಿ ವಿಶ್ವಾ ದುರಿತಾತರೇಮ ಸುತರ್ಮಾಣಮಧಿ ನಾವಂ ರುಹೇಮೇತಿ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಸುತರ್ಮಾ ನೌಃ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಂ ವೈ ಸುತರ್ಮಾ ನೌರ್ವಾಗ್ವೈ ಸುತರ್ಮಾ ನೌರ್ವಾಚಮೇವ ತದಾರುಹ್ಯ ತಯಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಭಿ ಸಂತರತಿ ತಾ ಏತಾ ಅಷ್ಟಾವನ್ವಾಹ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ತಾಸಾಂ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಮನ್ವಾಹ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಂ ತಾ ದ್ವಾದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ದ್ವಾದಶ ವೈ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತ್ಯಾಯತನಾಭಿರೇವಾಭೀ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಂ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಮನ್ವಾಹ ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವ ತದ್ಬರ್ಸೌ ನಹ್ಯತಿ ಸ್ಥೇಮ್ನೇ
ಬಲಾಯಾವಿಸ್ರಂಸಾಯ ೧೩

ಅನ್ಯತರೋಽನಡ್ವಾನ್ಯುಕ್ತಃ ಸ್ಯಾದನ್ಯತರೋ ವಿಮುಕ್ತೋಽಥ ರಾಜಾನಮುಪಾವಹರೇಯುರ್ಯದುಭಯೋ-ರ್ವಿಮುಕ್ತಯೋರುಪಾವಹರೇಯುಃ ಪಿತೃದೇವತ್ಯಂ ರಾಜಾನಂ ಕುರ್ಯುರ್ಯದ್ಯುಕ್ತಯೋರಯೋಗಕ್ಷೇಮಃ ಪ್ರಜಾ ವಿನ್ದೇ-ತ್ತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪರಿಪ್ಲವೇರನ್ಯೋಽನಡ್ವಾನ್ವಿಮುಕ್ತಸ್ತಚ್ಛಾಲಾಸದಾಮ್ಪ್ರಜಾನಾಂ ರೂಪಂ ಯೋ ಯುಕ್ತ-ಸ್ತಚ್ಚಕ್ರಿಯಾಣಾಂ ತೇ ಯೇ ಯುಕ್ತೇಽನ್ಯೇ ವಿಮುಕ್ತೇಽನ್ಯ ಉಪಾವಹರನ್ತ್ಯುಭವೇವ ತೇ ಕ್ಷೇಮಯೋಗೌ ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ ದೇವಾಸುರಾ ವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಸಮಯತನ್ತ ತ ಏತಸ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶ್ಯಯತನ್ತ ತಾಂಸ್ತತೋಽಸುರಾ ಅಜಯಂಶ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಂ ದಿಶ್ಯಯತನ್ತ ತಾಂಸ್ತತೋಽಸುರಾ ಅಜಯಂಶ್ತೇ ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶ್ಯಯತನ್ತ ತಾಂಸ್ತತೋಽಸುರಾ ಅಜಯಂಶ್ತ ಉದೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶ್ಯಯತನ್ತ ತಾಂಸ್ತತೋಽಸುರಾ ಅಜಯಂಸ್ತ ಉದೀಚ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶ್ಯಯತನ್ತ ತೇ ತತೋ ನ ಪರಾಜಯನ್ತ ಸೈಷಾ ದಿಗಪರಾಜಿತಾ ತಸ್ಮಾದೇತಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯತೇತ ವಾ ಯಾತಯೇದ್ವೇಶ್ವರೋ ಹಾನೃಣಾಕರ್ತೋಸ್ತೇ ದೇವ ಅಬ್ರುವನ್ನರಾಜತಯಾ ವೈ ನೋ ಜಯನ್ತಿ ರಾಜಾನಂ ಕರವಾಮಹಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತೇ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮಕುರ್ವಂಸ್ತೇ ಸೋಮೇನ ರಾಜ್ನಾ ಸರ್ವಾ ದಿಶೋಽಜಯನ್ನೇಷ ವೈ ಸೋಮರಾಜಾ ಯೋ ಯಜತೇ ಪ್ರಾಚಿ ತಿಷ್ಠತ್ಯಾದಧತಿ ತೇನ ಪ್ರಾಚೀಂ ದಿಶಂ ಜಯತಿ ತಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಪರಿವಹನ್ತಿ ತೇನ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಂ ಜಯತಿ ತಮ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮಾವರ್ತಯನ್ತಿ ತೇನ ಪ್ರತೀಚೀಂ ದಿಶಂ ಜಯತಿ ತಮುದೀಚಸ್ತಿಷ್ಠತ ಉಪಾವಹರನ್ತಿ ತೇನೋದೀಚಿಂ ದಿಶಂ ಜಯತಿ ಸೋಮೇನ ರಾಜ್ಞಾ ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ ಜಯತಿ ಯ ಏವಂ
ವೇದ ೧೪

ಹವಿರಾತಿಥ್ಯಂ ನಿರುಪ್ಯತೇ ಸೋಮೇ ರಾಜನ್ಯಾಗತೇ ಸೋಮೋ ವೈ ರಾಜಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಗೃಹಾನಾಗಛತಿ ತಸ್ಮಾ ಏತದ್ಧವಿರಾತಿಥ್ಯಂ ನಿರುಪ್ಯತೇ ತದಾತಿಥ್ಯಸ್ಯಾತಿಥ್ಯತ್ವಂ ನವಕಪಾಲೋ ಭವತಿ ನವ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ ಪ್ರಾಣಾನಾಮ್ಪ್ರತಿಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ ವೈಷ್ಣವೋ ಭವತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ವೈ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ತದ್ದೇವತಯಾ ಸ್ವೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಸರ್ವಾಣಿ ವಾವ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚ ಪೃಷ್ಠಾನಿ ಚ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಂ ಕ್ರೀತಮನ್ವಾಯನ್ತಿ ಯಾವನ್ತಃ ಖಲು ವೈ ರಾಜಾನಮನುಯನ್ತಿ ತೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವೇಭ್ಯ ಆತಿಥ್ಯಂ ಕ್ರಿಯತೇಽಗ್ನಿಮ್ಮನ್ಥನ್ತಿ ಸೋಮೇ ರಾಜನ್ಯಾಗತೇ ತದ್ಯಥೈವಾದೋ ಮನುಷ್ಯರಾಜ ಆಗತೇಽನ್ಯಸ್ಮಿನ್ವಾರ್ಹತ್ಯುಕ್ಷಾಣಂ ವಾ ವೇಹತಂ ವಾ ಕ್ಷದನ್ತ
ಏವಮೇವಾಸ್ಮಾ ಏತತ್ಕ್ಷದನ್ತೇ ಯದಗ್ನಿಮ್ಮನ್ಥನ್ತ್ಯ್ ಅಗ್ನಿರ್ಹಿ ದೇವಾನಾಮ್ಪಶುಃ ೧೫

ಅಗ್ನಯೇ ಮಥ್ಯಮಾನಾಯಾನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುರಭಿ ತ್ವಾ ದೇವಾ ಸವಿತರಿತಿ ಸಾವಿತ್ರೀಮನ್ವಾಹ ತದಾಹುರ್ಯದಗ್ನಯೇ ಮಥ್ಯಮಾನಾಯಾನು ವಾಚಾಹಾಥ ಕಸ್ಮಾತ್ಸಾವಿತ್ರೀಮನ್ವಾಹೇತಿ ಸವಿತಾ ವೈ ಪ್ರಸವಾನಾಮೀಶೇ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಾ ಏವೈನಂ ತನ್ಮನ್ಥನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸಾವಿತ್ರೀಮನ್ವಾಹ ಮಹೀ ದ್ಯೌಃ ಪೃಥಿವೀ ಚ ನ ಇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಾಮನ್ವಾಹ ತದಾಹುರ್ಯದಗ್ನಯೇ ಮಥ್ಯಮಾನಾಯಾನು ವಾ-ಚಾಹಾಥ ಕಸ್ಮಾದ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಾಮನ್ವಾಹೇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಂ ವಾ ಏತಂ ಜಾತಂ ದೇವಾಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಂಸ್ತಾಭ್ಯಾಮೇವಾದ್ಯಾಪಿ ಪರಿಗೃಹೀತಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಾಮನ್ವಾಹ ತ್ವಾಮಗ್ನೇ ಪುಷ್ಕರಾದಧೀತಿ ತೃಚಮಾಗ್ನೇಯಂ ಗಾಯತ್ರಮನ್ವಾಹಾಗ್ನೌ ಮಥ್ಯಮಾನೇ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ತದ್ದೇವತಯಾ ಸ್ವೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಮರ್ಧಯತ್ಯಥರ್ವಾ ನಿರಮನ್ಥತೇತಿ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಂ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ಸ ಯದಿ ನ ಜಾಯೇತ ಯದಿ ಚಿರಂ ಜಾಯೇತ ರಾಕ್ಷೋಘ್ನ್ಯೋ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋಽನೂಚ್ಯಾ ಅಗ್ನೇ ಹಂಸಿ ನ್ಯತ್ರಿಣಮಿತ್ಯೇತಾ ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಾ ಏನಂ ತರ್ಹ್ಯಾಲಭನ್ತೇ ಯರ್ಹಿ ನ ಜಾಯತೇ ಯರ್ಹಿ ಚಿರಂ ಜಾಯತೇ ಸ ಯದ್ಯೇಕಸ್ಯಾಮೇವಾನೂಕ್ತಾಯಾಂ ಜಾಯೇತ ಯದಿ ದ್ವಯೋರಥೋ ತ ಬ್ರುವನ್ತು ಜನ್ತವ ಇತಿ ಜಾತಾಯ ಜಾತವತೀಮಭಿರೂಪಾ-ಮನುಬ್ರೂಯಾದ್ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧ ಆ ಯಂ ಹಸ್ತೇ ನ ಖಾದಿನಮಿತಿ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಹ್ಯೇನ ಮನ್ಥನ್ತಿ ಶಿಶುಂ ಜಾತಮಿತಿ ಶಿಶುರಿವ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಥಮಜಾತೋ ಯದಗ್ನಿರ್ನ ಬಿಭ್ರತಿ ವಿಶಾಮಗ್ನಿಂ ಸ್ವಧ್ವರಮಿತಿ ಯದ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ನೇತಿ ತದೇಷಾಮೋಮಿತಿ ಪ್ರ ದೇವಂ ದೇವವೀತಯೇ ಭರತಾ ವಸುವಿತ್ತಮಮಿತಿ ಪ್ರಹ್ರಿಯಮಾಣಾಯಾಭಿರೂಪಾ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮಾಸ್ವೇ ಯೋನೌ ನಿ ಷೀದತ್ವಿತ್ಯೇಷ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸ್ವೋ ಯೋನಿರ್ಯದಗ್ನಿರಗ್ನೇರಾ ಜಾತಂ ಜಾತವೇದಸೀತಿ ಜಾತ ಇತರೋ ಜಾತವೇದಾ ಇತರಃ ಪ್ರಿಯಂ ಶಿಶೀತಾತಿಥಿಮಿತ್ಯೇಷ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಿಯೋ-ಽತಿಥಿರ್ಯದಗ್ನಿರಗ್ನೇಃ ಸ್ಯೋನ ಆ ಗೃಹಪ್ತಿಮಿತಿ ಶಾನ್ತ್ಯಾಮೇವೈನಂ ತದ್ದಧಾತ್ಯಗ್ನಿನಾಗ್ನಿಃ ಸಮಿಧ್ಯತೇ ಕವಿರ್ಗೃಹಪತಿರ್ಯುವಾ ಹವ್ಯವಾದ್ಜುಹ್ವಾಸ್ಯ ಇತ್ಯಭಿರೂಪಾ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಂ ತ್ವಂ ಹ್ಯಗ್ನೇ ಅಗ್ನಿನಾ ವಿಪ್ರೋ ವಿಪ್ರೇಣ ಸನ್ಸತೇತಿ ವಿಪ್ರ ಇತರೋ ವಿಪ್ರ ಃ! ಸನು ಇತರಃ ಸನ್ನಿತರಃ ಸಖಾ ಸಖ್ಯಾ ಸಮಿಧ್ಯಸ ಇತ್ಯೇಷ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸ್ವಃ ಸಖಾ ಯದಗ್ನಿರಗ್ನೇಸ್ತಮ್ಮರ್ಜಯನ್ತ ಸುಕ್ರತುಮ್ಪುರೋಯಾವಾನಮಾಜಿಷು ಸ್ವೇಷು ಕ್ಷಯೇಷು ವಾಜಿನಮಿತಿ ಏಷ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸ್ವಃ ಕ್ಷಯೋ ಯದಗ್ನಿರಗ್ನೇರ್ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮಯಜನ್ತ ದೇವಾ ಇತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ಯಜ್ಞೇನ ವೈ ತದ್ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮಯಜನ್ತ ಯದಗ್ನಿನಾಗ್ನಿಮಯಜನ್ತ ತೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯಂಸ್ತಾನಿ ಧರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಥಮಾನ್ಯಾಸನ್ತೇ ಹ ನಾಕಮ್ಮಹಿಮಾನಃ ಸಚನ್ತ ಯತ್ರ ಪೂರ್ವೇ ಸಾಧ್ಯಾಃ ಸನ್ತಿ ದೇವಾ ಇತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ಸಾಧ್ಯಾ ದೇವಾಸ್ತೇಽಗ್ರೇಽಗ್ನಿನಾಗ್ನಿಮಯಜನ್ತ ತೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯನ್ನಾದಿ-ತ್ಯಾಶ್ಚೈವೇಹಾಸನ್ನಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ತೇಽಗ್ರೇಽಗ್ನಿನಾಗ್ನಿಮಯಜನ್ತ ತೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯನ್ಸೈಷಾ ಸ್ವ-ರ್ಗ್ಯಾಹುತಿರ್ಯದಗ್ನ್ಯಾಹುತಿರ್ಯದಿ ಹ ವ ಅಪ್ಯಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಕ್ತೋ ಯದಿ ದುರುಕ್ತೋಕ್ತೋ ಯಜತೇಽಥ ಹೈಷಾಹುತಿರ್ಗಛತ್ಯೇವ ದೇವಾನ್ನ ಪಾಪ್ಮನಾ ಸಂಸೃಜ್ಯತೇ ಗಛತ್ಯಸ್ಯಾಹುತಿರ್ದೇವಾನ್ನಾಸ್ಯಾಹುತಿಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ಸಂಸೃಜ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಾ ಏತಾಸ್ತ್ರಯೋದಶಾನ್ವಾಹ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ತಾಸಾಂ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಮನ್ವಾಹ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಂ ತಾಃ ಸಪ್ತದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಸಪ್ತದಶೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಪಞ್ಚರ್ತವಸ್ತಾವಾನ್ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತ್ಯಾಯತನಾಭಿರೇವಾಭೀ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಂ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಮನ್ವಾಹ ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವ ತದ್ಬರ್ಸೌ ನಹ್ಯತಿ ಸ್ಥೇಮ್ನೇ
ಬಲಾಯಾವಿಸ್ರಂಸಾಯ ೧೬

ಸಮಿಧಾಗ್ನಿಂ ದುವಸ್ಯತಾ ಪ್ಯಾಯಸ್ವ ಸಮೇತು ತ ಇತ್ಯಾಜ್ಯಭಾಗಯೋಃ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯೇ ಭವತ ಆತಿಥ್ಯವತ್ಯೌ ರೂಪಸಮೃದ್ಧೇ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ಸೈಷಾಗ್ನೇಯ್ಯತಿಥಿಮತೀ ನ ಸೌಮ್ಯಾತಿಥಿಮತ್ಯಸ್ತಿ ಯತ್ಸೌಮ್ಯಾತಿಥಿಮತೀ ಸ್ಯಾಚ್ಛಶ್ವತ್ಸಾ ಸ್ಯಾದೇತತ್ತ್ವೇವೈಷಾತಿಥಿಮತಿ ಯದಾಪೀನವತೀ ಯದಾ ವಾ ಅತಿಥಿಮ್ಪರಿವೇವಿಷತ್ಯಾಪೀನ ಇವ ವೈ ಸ ತರ್ಹಿ ಭವತಿ ತಯೋರ್ಜುಷಾಣೇನೈವ ಯಜತೀದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿ ಚಕ್ರಮೇ ತದಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಮಭಿ ಪಾಥೋ ಅಶ್ಯಾಮಿತಿ ವೈಷ್ಣವ್ಯೌ ತ್ರಿಪದಾಮನೂಚ್ಯ ಚತುಷ್ಪದಯಾ ಯಜತಿ ಸಪ್ತ ಪದಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಶಿರೋ ವ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದಾತಿಥ್ಯಂ ಸಪ್ತ ವೈ ಶೀರ್ಷನ್ಪ್ರಾಣಾಃ ಶೀರ್ಷನ್ನೇವ ತತ್ಪ್ರಾಣಾನ್ದಧಾತಿ ಹೋತಾರಂ ಚಿತ್ರರಥಮಧ್ವರಸ್ಯ ಪ್ರಪ್ರಾಯ-ಮಗ್ನಿರ್ಭರತಸ್ಯ ಶೃಣ್ವ ಇತಿ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಃ ಸಂಯಾಜ್ಯೇ ಭವತ ಆತಿಥ್ಯವತ್ಯೌ ರೂಪಸಮೃದ್ಧೇ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌ ಭವತಃ ಸೇನ್ದ್ರಿ ಯತ್ವಾಯೇ ಳಾನ್ತಮ್ಭವತೀಳಾನ್ತೇನ ವಾ ಏತೇನ ದೇವಾ ಅರಾಧ್ನುವನ್ಯದಾತಿಥ್ಯಂ ತಸ್ಮಾ-ದಿಳಾನ್ತಮೇವ ಕರ್ತವ್ಯಮ್ಪ್ರಯಾಜಾನೇವಾತ್ರ ಯಜನ್ತಿ ನಾನುಯಾಜಾನ್ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಪ್ರಯಾಜಾನು-ಯಾಜಾಸ್ತೇ ಯ ಇಮೇ ಶೀರ್ಷನ್ಪ್ರಾಣಾಸ್ತೇ ಪ್ರಯಾಜಾ ಯೇಽವಾಞ್ಚಸ್ತೇಽನುಯಾಜಾಃ ಸ ಯೋಽತ್ರಾನುಯಾ-ಜಾನ್ಯಜೇದ್ಯಥೇಮಾನ್ಪ್ರಾಣಾನಾಲುಪ್ಯ ಶೀರ್ಷನ್ಧಿತ್ಸೇತ್ತಾದೃಕ್ತದತಿರಿಕ್ತಂ ತತ್ಸಮು ವಾ ಇಮೇ ಪ್ರಾಣಾ ವಿದ್ರೇ ಯೇ ಚೇಮೇ ಯೇ ಚೇಮೇ ತದ್ಯದೇವಾತ್ರ ಪ್ರಯಾಜಾನ್ಯಜನ್ತಿ ನಾನುಯಾಜಾಂಸ್ತತ್ರ ಸ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ
ಯೋಽನುಯಾಜೇಷು ಯೋಽನುಯಾಜೇಷು ೧೭ ೩

ಅಧ್ಯಾಯ ೪ ಖಣ್ಡಃ ೧-೯
ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯ ಉದಕ್ರಾಮನ್ನ ವೋಽಹಮನ್ನಮ್ಭವಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ನೇತಿ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನನ್ನಮೇವ ನೋ ಭವಿಷ್ಯಸೀತಿ ತಂ ದೇವಾ ವಿಮೇಥಿರೇ ಸ ಹೈಭ್ಯೋ ವಿಹೃತೋ ನ ಪ್ರಬಭೂವ ತೇ ಹೋಚುರ್ದೇವಾ ನ ವೈ ನ ಇತ್ಥಂ ವಿಹೃತೋಽಲಮ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ಹನ್ತೇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ಸಮ್ಭರಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ಸಂಜಭ್ರುಸ್ತಂ ಸಮ್ಭೃತ್ಯೋಚುರಶ್ವಿನಾವಿಮಮ್ಭಿಷಜ್ಯತಮಿತ್ಯಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ಭಿಷಜಾವಶ್ವಿನಾವಧ್ವರ್ಯೂ ತಸ್ಮಾದಧ್ವರ್ಯೂ ಘರ್ಮಂ ಸಮ್ಭರತಸ್ತಂ ಸಮ್ಭೃತ್ಯಾಹತುರ್ಬ್ರಹ್ಮನ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇಣ ಪ್ರಚರಿಷ್ಯಾಮೋ ಹೋತರ-
ಭಿಷ್ಟುಹೀತಿ ೧೮

ಬ್ರಹ್ಮ ಜಜ್ಞಾನಮ್ಪ್ರಥಮಮ್ಪುರಸ್ತಾದಿತಿ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಂ ತದ್ಭಿಷಜ್ಯತೀಯಂ ವೈ ಪಿತ್ರೇ ರಾಷ್ಟ್ರ್ಯೇತ್ಯಗ್ರ ಇತಿ ವಾಗ್ವೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀ ವಾಚಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಮಹಾನ್ಮಹೀ ಅಸ್ತಭಾಯದ್ವಿ ಜಾತ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಂ ತದ್ಭಿಷಜ್ಯತ್ಯಭಿ ತ್ಯಂ ದೇವಂ ಸವಿತಾರಮೋಣ್ಯೋರಿತಿ ಸಾವಿತ್ರೀ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಸವಿತಾ ಪ್ರಾಣಮೇವಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಸಂ ಸೀದಸ್ವ ಮಹಾಙಸೀತ್ಯೇವೈನಂ ಸಮಸಾದಯನು ಅಞ್ಜನ್ತಿ ಯಮ್ಪ್ರಥಯನ್ತೋ ನ ವಿಪ್ರಾ ಇತ್ಯಜ್ಯಮಾನಾಯಾಭಿರೂಪಾ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮ್ಪತಂಗ-ಮಕ್ತಮಸುರಸ್ಯ ಮಾಯಯಾ ಯೋ ನಃ ಸನುತ್ಯೋ ಅಭಿದಾಸದಗ್ನೇ ಭವಾ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಸುಮನಾ ಉಪೇತಾವಿತಿ ದ್ವೇ-ದ್ವೇ ಅಭಿರೂಪೇ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಂ ಕೃಣುಸ್ನ್ವ ಪಾಜಃ ಪ್ರಸಿತಿಂ ನ ಪೃಥ್ವೀಮಿತಿ ಪಞ್ಚ ರಾಕ್ಷೋಘ್ನ್ಯೋ ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ ಪರಿ ತ್ವಾ ಗಿರ್ವಣೋ ಗಿರೋಽಧಿ ದ್ವಯೋರದಧಾ ಉಕ್ಥ್ಯಂ ವಚಃ ಶುಕ್ರಂ ತೇ ಅನ್ಯದ್ಯಜತಂ ತೇ ಅನ್ಯದಪಶ್ಯಂ ಗೋಪಾಮನಿಪದ್ಯಮಾನಮಿತಿ ಚತಸ್ರ ಏಕಪಾತಿನ್ಯಸ್ತಾ ಏಕವಿಂಶತಿರ್ಭವನ್ತ್ಯೇಕವಿಂಶೋಽಯಮ್ಪುರುಷೋ ದಶ ಹಸ್ತ್ಯಾ ಅಙ್ಗುಲಯೋ
ದಶ ಪಾದ್ಯಾ ಆತ್ಮೈಕವಿಂಶಶ್ತಮಿಮಮಾತ್ಮಾನಮೇಕವಿಂಶಂ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ೧೯

ಸ್ರಕ್ವೇ ದ್ರ ಪ್ಸಸ್ಯ ಧಮತಃ ಸಮಸ್ವರನ್ನಿತಿ ನವ ಪಾವಮಾನ್ಯೋ ನವ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತ್ಯಯಂ ವೇನಶ್ಚೋದಯತ್ಪೃಶ್ನಿಗರ್ಭಾ ಇತ್ಯಯಂ ವೈ ವೇನೋಽಸ್ಮಾದ್ವಾ ಊರ್ಧ್ವಾ ಅನ್ಯೇ ಪ್ರಾಣಾ ವೇನನ್ತ್ಯವಾಞ್ಚೋಽನ್ಯೇ ತಸ್ಮಾದ್ವೇನಃ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಅಯಂ ಸನ್ನಾಭೇರಿತಿ ತಸ್ಮಾನ್ನಾಭಿಸ್ತನ್ನಾಭೇರ್ನಾಭಿತ್ವಂ ಪ್ರಾಣಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಪವಿತ್ರಂ ತೇ ವಿತತಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ತಪೋಷ್ಪವಿತ್ರಂ ವಿತತಂ ದಿವಸ್ಪದೇ ವಿ ಯತ್ಪವಿತ್ರಂ ಧಿಷಣಾ ಅತನ್ವತೇತಿ ಪೂತವನ್ತಃ ಪ್ರಾಣಾಸ್ತ
ಇಮೇಽವಾಞ್ಚೋ ರೇತಸ್ಯೋ ಮೂತ್ರ್! ಯಃ ಪುರೀಷ್ಯ ಇತ್ಯೇತಾನೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ೨೦

ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ ಗಣಪತಿಂ ಹವಾಮಹ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಮ್ತದ್ಭಿಷಜ್ಯತಿ ಪ್ರಥಶ್ಚ ಯಸ್ಯ ಸಪ್ರಥಶ್ಚ ನಾಮೇತಿ ಘರ್ಮತನ್ವಃ ಸತನುಮೇವೈನಂ ತತ್ಸರೂಪಂ ಕರೋತಿ ರಥಂತರಮಾಜಭಾರಾ ವಸಿಷ್ಠಃ ಭರದ್ವಾಜೋ ಬೃಹದಾ ಚಕ್ರೇ ಅಗ್ನೇರಿತಿ ಬೃಹದ್ರ ಥಂತರವನ್ತಮೇವೈನಂ ತತ್ಕರೋತ್ಯಪಶ್ಯಂ ತ್ವಾ ಮನಸಾ ಚೇಕಿತಾನಮಿತಿ ಪ್ರಜಾವಾನ್ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಕಾ ರಾಧದ್ಧೋತ್ರಾಶ್ವಿನಾ ವಾಮಿತಿ ನವ ವಿಛನ್ದಸಸ್ತದೇತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತಸ್ತ್ಯಂ ವಿಕ್ಷುದ್ರ ಮಿವ ವ ಅನ್ತಸ್ತ್ಯಮಣೀಯ ಇವ ಚ ಸ್ಥವೀಯ ಇವ ಚ ತಸ್ಮಾದೇತಾ ವಿಛನ್ದಸೋ ಭವನ್ತ್ಯೇತಾಭಿರ್ಹಾಶ್ವಿನೋಃ ಕಕ್ಷೀವಾನ್ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋ-ಪಾಗಛತ್ಸ ಪರಮಂ ಲೋಕಮಜಯದುಪಾಶ್ವಿನೋಃ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಗಛತಿ ಜಯತಿ ಪರಮಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಭಾತ್ಯಗ್ನಿರುಷಸಾಮನೀಕಮಿತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಪೀಪಿವಾಂಸಮಶ್ವಿನಾ ಘರ್ಮಮಛೇತ್ಯಭಿರೂಪಂ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ವೀರ್ಯಂ ವೈ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ವೀರ್ಯಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಗ್ರಾವಾಣೇವ ತದಿದರ್ಥಂ ಜರೇಥೇ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮಕ್ಷೀ ಇವ ಕರ್ಣಾವಿವ ನಾಸೇವೇತ್ಯಙ್ಗ-ಸಮಾಖ್ಯಾಯಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದಿನ್ದ್ರಿ ಯಾಣಿ ದಧಾತಿ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ವೀರ್ಯಂ ವೈ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ವೀರ್ಯ-ಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತೀಳೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಯ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮಗ್ನಿಂ ಘರ್ಮಂ ಸುರುಚಂ ಯಾಮನ್ನಿಷ್ಟಯ ಇತ್ಯಭಿರೂಪಂ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಂ ತದು ಜಾಗತಂ ಜಾಗತಾ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶೂನೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಯಾಭಿರಮುಮಾವತಂ ಯಾಭಿರಮುಮಾವತಮಿತ್ಯೇತಾವತೋ ಹಾತ್ರಾಶ್ವಿ-ಉಔ ಕಾಮಾನ್ದದೃಶತುಸ್ತಾನೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ತೈರೇವೈನಂ ತತ್ಸಮರ್ಧಯತ್ಯರೂರುಚದುಷಸಃ ಪೃಶ್ನಿರಗ್ರಿಯ ಇತಿ ರುಚಿತವತೀ ರುಚಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ದ್ಯುಭಿರಕ್ತುಭಿಃ ಪರಿ ಪಾತಮ-ಸ್ಮಾನಿತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತ್ಯರಿಷ್ಟೇಭಿರಶ್ವಿನಾ ಸೌಭಗೇಭಿಃ ತನ್ನೋ ಮಿತ್ರೋ ವರುಣೋ ಮಾಮಹ-ನ್ತಾಮದಿತಿಃ ಸಿನ್ಧುಃ ಪೃಥಿವೀ ಉತ ದ್ಯೌರಿತ್ಯೇತೈರೇವೈನಂ ತತ್ಕಾಮೈಃ ಸಮರ್ಧಯತೀತಿ ನು
ಪೂರ್ವಮ್ಪಟಲಮ್ ೨೧

ಅಥೋತ್ತರಮುಪ ಹ್ವಯೇ ಸುದುಘಾಂ ಧೇನುಮೇತಾಂ ಹಿಙ್ಕೃಣ್ವತೀ ವಸುಪತ್ನೀ ವಸೂನಾಮಭಿ ತ್ವಾ ದೇವ ಸವಿತಃ ಸಮೀ ವತ್ಸಂ ನ ಮಾತೃಭಿಃ ಸಂ ವತ್ಸ ಇವ ಮಾತೃಭಿರ್ಯಸ್ತೇ ಸ್ತನಃ ಶಶಯೋ ಯೋ ಮಯೋಭೂರ್ಗೌರಮೀಮೇದನು ವತ್ಸಮ್ಮಿಷನ್ತಂ ನಮಸೇದುಪ ಸೀದತ ಸಂಜಾನಾನಾ ಉಪ ಸೀದನ್ನಭಿಜ್ಞ್ವಾ ದಶಭಿರ್ವಿವಸ್ವತೋ ದುಹನ್ತಿ ಸಪ್ತೈಕಾಂ ಸಮಿದ್ಧೋ ಅಗ್ನಿರಶ್ವಿನಾ ಸಮಿದ್ಧೋ ಅಗ್ನಿ-ರ್ವೃಷಣಾರತಿರ್ದಿವಸ್ತದು ಪ್ರಯಕ್ಷತಮಮಸ್ಯ ಕರ್ಮ ತ್ಮನ್ವನ್ನಭೋ ದುಹ್ಯತೇ ಘೃತಮ್ಪಯ ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇಽಧುಕ್ಷತ್ಪಿಪ್ಯುಷೀಮಿಷಮುಪ ದ್ರ ವ ಪಯಸಾ ಗೋಧುಗೋಷಮಾ ಸುತೇ ಸಿಞ್ಚತ ಶ್ರಿಯಮಾ ನೂನಮಶ್ವಿನೋರೃಷಿಃ ಸಮು ತ್ಯೇ ಮಹತೀರಪ ಇತ್ಯೇಕವಿಂಶತಿರಭಿರೂಪಾ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮುದು ಷ್ಯ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಹಿರಣ್ಯಯೇತ್ಯನೂಥಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರೈತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಿತ್ಯನುಪ್ರೈತಿ ಗನ್ಧರ್ವ ಇತ್ಥಾ ಪದಮಸ್ಯ ರಕ್ಷತೀತಿ ಖರಮವೇಕ್ಷತೇ ನಾಕೇ ಸುಪರ್ಣಮುಪ ಯತ್ಪತನ್ತಮಿ-ತ್ಯುಪವಿಶತಿ ತಪ್ತೋ ವಾಂ ಘರ್ಮೋ ನಕ್ಷತಿ ಸ್ವಹೋತೋ ಭಾ ಪಿಬತಮಶ್ವಿನೇತಿ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ಯಜತ್ಯಗ್ನೇ ವೀಹೀತ್ಯನುವಷಟ್ಕರೋತಿ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃದ್ಭಾಜನಂ ಯದುಸ್ರಿಯಾಸ್ವಾಹುತಂ ಘೃತಮ್ಪಯೋ ಸ್ಯ ಪಿಬತಮಶ್ವಿನೇತ್ಯಪರಾಹ್ಣೇ ಯಜತ್ಯಗ್ನೇ ವೀಹೀತ್ಯನುವಷಟ್ಕರೋತಿ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃದ್ಭಾಜನಂ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಹ ವೈ ಹವಿಷಾಂ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತೇ ನ ಸಮವದ್ಯನ್ತಿ ಸೋಮಸ್ಯ ಘರ್ಮಸ್ಯ ವಾಜಿನಸ್ಯೇತಿ ಸ ಯದನು-ವಷಟ್ಕರೋತ್ಯಗ್ನೇರೇವ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತೋಽನನ್ತರಿತ್ಯೈ ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ ದಕ್ಷಿಣಸಾದಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಜಪತಿ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಃ ಶುಚಿರ್ದೇವೇಷು ಘರ್ಮಃ ಸಮುದ್ರಾ ದೂರ್ಮಿಮುದಿಯರ್ತಿ ವೇನೋ ದ್ರ ಪ್ಸಃ ಸಮುದ್ರ ಮಭಿ ಯಜ್ಜಿಗಾತಿ ಸಖೇ ಸಖಾಯಮಭ್ಯಾ ವವ್ರಿತ್ಸ್ವೋ ರ್ಧ್ವ ಊ ಷು ಣ ಊತಯ ಊರ್ಧ್ವೋ ನಃ ಪಾಹ್ಯಂಹಗಸ್ತಂ ಘೇಮಿತ್ಥಾ ನಮಸ್ವಿನ ಇತ್ಯಭಿರೂಪಾ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮ್ಪಾವಕ-ಶೋಚೇ ತವ ಹಿ ಕ್ಷಯಮ್ಪರೀತಿ ಭಕ್ಷಮಾಕಾಙ್ಕ್ಷತೇ ಹುತಂ ಹವಿರ್ಮಧು ಹವಿರಿನ್ದ್ರ ತಮೇಽಗ್ನಾವಶ್ಯಾಮ ತೇ ದೇವ ಘರ್ಮ ಮಧುಮತಃ ಪಿತುಮತೋ ವಾಜವತೋಽಙ್ಗಿರಸ್ವತೋ ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಂಸೀರಿತಿ ಘರ್ಮಸ್ಯ ಭಕ್ಷಯತಿ ಶ್ಯೇನೋ ನ ಯೋನಿಂ ಸದನಂ ಧಿಯಾ ಕೃತಮಾ ಯಸ್ಮಿನ್ಸಪ್ತ ವಾಸವಾ ಇತಿ ಸಂಸಾದ್ಯಮಾನಾಯಾನ್ವಾಹ ಹವಿರ್ಹವಿಷ್ಮೋ ಮಹಿ ಸದ್ಮ ದೈವ್ಯಮಿತಿ ಯದಹ-ರುತ್ಸಾದಯಿಷ್ಯನ್ತೋ ಭವನ್ತಿ ಸೂಯವಸಾದ್ಭಗವತೀ ಹಿ ಭೂಯಾ ಇತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ತದೇತದ್ದೇವಮಿಥುನಂ ಯದ್ಘರ್ಮಃ ಸ ಯೋ ಘರ್ಮಸ್ತಚ್ಛಿಶ್ನಂ ಯೌ ಶಫೌ ತೌ ಶಫೌ ಯೋಪಯಮನೀ ತೇ ಶ್ರೋಣಿಕಪಾಲೇ ಯತ್ಪಯಸ್ತದ್ರೇ ತಸ್ತದಿದಮಗ್ನೌ ದೇವಯೋನ್ಯಾಮ್ಪ್ರಜನನೇ ರೇತಃ ಸಿಚ್ಯತೇಽಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಯೋನಿಃ ಸೋಽಗ್ನೇರ್ದೇವಯೋನ್ಯಾ ಆಹುತಿಭ್ಯಃ ಸಮ್ಭವತ್ಯೃಙ್ಮಯೋ ಯಜುರ್ಮಯಃ ಸಾಮಮಯೋ ವೇದಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋಽಮೃತಮಯಃ ಸಮ್ಭೂಯ ದೇವತಾ ಅಪ್ಯೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಶ್ಚೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತೇನ
ಯಜ್ಞಕ್ರತುನಾ ಯಜತೇ ೨೨

ದೇವಾಸುರಾ ವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಸಮಯತನ್ತ ತೇ ವಾ ಅಸುರಾ ಇಮಾನೇವ ಲೋಕಾನ್ಪುರೋಽಕುರ್ವತ ಯಥೌಜೀಯಾಂಸೋ ಬಲಿಯಾಂಸ ಏವಂ ತೇ ವಾ ಅಯಸ್ಮಯೀಮೇವೇಮಾಮಕುರ್ವತ ರಜತಾಮನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಹರಿಣೀಂ ದಿವಂ ತೇ ತಥೇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಪುರೋಽಕುರ್ವತ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ಪುರೋ ವಾ ಇಮೇಽಸುರಾ ಇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನಕ್ರತ ಪುರ ಇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಪ್ರತಿಕರವಾಮಹಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತೇ ಸದ ಏವಾಸ್ಯಾಃ ಪ್ರತ್ಯಕುರ್ವತಾಗ್ನೀಧ್ರಮನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ಧವಿರ್ಧಾನೇ ದಿವಸ್ತೇ ತಥೇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಪುರಃ ಪ್ರತ್ಯಕುರ್ವತ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನುಪಸದ ಉಪಾಯಾಮೋಪಸದಾ ವೈ ಮಹಾಪುರಂ ಜಯನ್ತೀತಿ ತಥೇತಿ ತೇ ಯಾಮೇವ ಪ್ರಥಮಾಮುಪಸದಮುಪಾಯಂಸ್ತಯೈವೈನಾನಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾದನುದನ್ತ ಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯಾಂ ತಯಾನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ಯಾಂ ತೃತೀಯಾಂ ತಯಾ ದಿವಸ್ತಾಂಸ್ತಥೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋಽನುದನ್ತ ತೇ ವಾ ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ನುತ್ತಾ ಅಸುರಾ ಋತೂನಶ್ರಯನ್ತ ತೇ ದೇವ ಅಬ್ರುವನ್ನುಪಸದ ಏವೋಪಾಯಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತ ಇಮಾಸ್ತಿಸ್ರಃ ಸತೀರುಪಸದೋ ದ್ವಿರ್ದ್ವಿರೇಕೈಕಾಮುಪಾಯಂಸ್ತಃ ಷಟ್ಸಮಪದ್ಯನ್ತ ಷಡ್ವಾ ಋತವಸ್ತಾನ್ವಾ ಋತು-ಭ್ಯೋಽನುದನ್ತ ತೇ ವಾ ಋತುಭ್ಯೋ ನುತ್ತಾ ಅಸುರಾ ಮಾಸಾನಶ್ರಯನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನುಪಸದ ಏವೋಪಾಯಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತ ಇಮಾಃ ಷಟ್ಸತೀರುಪಸದೋ ದ್ವಿರ್ದ್ವಿರೇಕೈಕಾಮುಪಾಯಂಸ್ತಾ ದ್ವಾದಶ ಸಮಪದ್ಯನ್ತ ದ್ವಾದಶ ವೈ ಮಾಸಸ್ತಾನ್ವೈ ಮಾಸೇಭ್ಯೋಽನುದನ್ತ ತೇ ವೈ ಮಾಸೇಭ್ಯೋ ನುತ್ತಾ ಅಸುರಾ ಅರ್ಧಮಾಸಾನಶ್ರಯನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನುಪಸದ ಏವೋಪಾಯಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತ ಇಮಾ ದ್ವಾದಶ ಸತೀರುಪಸದೋ ದ್ವಿರ್ದ್ವಿರೇಕೈಕಾಮುಪಾಯಂಸ್ತಾಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಃ ಸಮಪದ್ಯನ್ತ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರ್ವಾ ಅರ್ಧಮಾಸಾಸ್ತಾನ್ವಾ ಅರ್ಧಮಾಸೇಭ್ಯೋಽನುದನ್ತ ತೇಽವಾ ಅರ್ಧಮಾಸೇಭ್ಯೋ ನುತ್ತಾ ಅಸುರಾ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಅಶ್ರಯನ್ತ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನುಪಸದಾವೇವೋಪಾಯಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತೇ ಯಾಮೇವ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣ ಉಪಸದಮುಪಾಯಂಸ್ತಯೈವೈನಾನಹ್ನೋಽನುದನ್ತ ಯಾಮಪರಾಹ್ಣೇ ತಯಾ ರಾತ್ರೇಸ್ತಾಂಸ್ತಥೋಭಾಭ್ಯಾಮನ್ತ-ರಾಯಂಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಸುಪೂರ್ವಾಹ್ಣ ಏವ ಪೂರ್ವಯೋಪಸದಾ ಪ್ರಚರಿತವ್ಯಂ ಸ್ವಪರಾಹ್ಣೇಽಪರಯಾ ತಾವನ್ತಮೇವ
ತದ್ದ್ವಿಷತೇ ಲೋಕಮ್ಪರಿಶಿನಷ್ಟಿ ೨೩

ಜಿತಯೋ ವೈ ನಾಮೈತಾ ಯದುಪಸದೋಽಸಪತ್ನಾಂ ವಾ ಏತಾಭಿರ್ದೇವಾ ವಿಜಿತಿಂ ವ್ಯಜಯನ್ತಾಸಪತ್ನಾಂ ವಿಜಿತಿಂ ವಿಜಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಾಂ ದೇವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಯಾಮೃತುಷು ಯಾಮ್ಮಾಸೇಷು ಯಾಮರ್ಧಮಾಸೇಷು ಯಾಮಹೋರಾತ್ರಯೋರ್ವಿಜಿತಿಂ ವ್ಯಜಯನ್ತ ತಾಂ ವಿಜಿತಿಂ ವಿಜಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತೇ ದೇವಾ ಅಬಿಭಯುರಸ್ಮಾಕಂ ವಿಪ್ರೇಮಾಣಮನ್ವಿದಮಸುರಾ ಆಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತೇ ವ್ಯುತ್ಕ್ರ-ಮ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯನ್ತಾಗ್ನಿರ್ವಸುಭಿರುದಕ್ರಾಮದೀನ್ದ್ರೋ ರುದ್ರೈ ರ್ವರುಣ ಆದಿತ್ಯೈರ್ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ವಿಶ್ವೈರ್ದೇವೈಸ್ತೇ ತಥಾ ವ್ಯುತ್ಕ್ರಮ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯನ್ತ ತೇಽಬ್ರುವನ್ಹನ್ತ ಯಾ ಏವ ನ ಇಮಾಃ ಪ್ರಿಯತಮಾಸ್ತನ್ವಸ್ತಾ ಅಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಗೃಹೇ ಸಂನಿದಧಾಮಹೈ ತಾಭಿರೇವ ನಃ ಸ ನ ಸಂಗಛಾತೈ ಯೋ ನ ಏತದ-ತಿಕ್ರಾಮಾದ್ಯ ಆಲುಲೋಭಯಿಷಾದಿತಿ ತಥೇತಿ ತೇ ವರುಣಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಗೃಹೇ ತನೂಃ ಸಂನ್ಯದಧತ ತೇ ಯದ್ವರುಣಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಗೃಹೇ ತನೂಃ ಸಂನ್ಯದಧತ ತತ್ತಾನೂನಪ್ತ್ರಮಭವತ್ತತ್ತಾನೂನಪ್ತ್ರಸ್ಯ ತಾನೂನಪ್ತ್ರತ್ವಂ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ನ ಸತಾನೂನಪ್ತ್ರಿಣೇ ದ್ರೋ ಗ್ಧವ್ಯಮಿತಿ ತಸ್ಮಾದ್ವಿದಮಸುರಾ
ನಾನ್ವಾಭವನ್ತಿ ೨೪

ಶಿರೋ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದಾತಿಥ್ಯಂ ಗ್ರೀವಾ ಉಪಸದಃ ಸಮಾನಹರ್ಹಿಷೀ ಭವತಃ ಸಮಾನಂ ಹಿ ಶಿರೋಗ್ರೀವಮಿಷುಂ ವಾ ಏತಾಂ ದೇವಾಃ ಸಮಸ್ಕುರ್ವತ ಯದುಪಸದಸ್ತಸ್ಯಾ ಅಗ್ನಿರನೀಕ-ಮಾಸೀತ್ಸೋಮಃ ಶಲ್ಯೋ ವಿಷ್ಣುಸ್ತೇಜನಂ ವರುನಃ ಪರ್ನಾನಿ ತಾಮಾಜ್ಯಧನ್ವಾನೋ ವ್ಯಸೃಜಂಸ್ತಯಾ ಪುರೋ ಭಿನ್ದನ್ತ ಆಯಂಸ್ತಸ್ಮಾದೇತಾ ಆಜ್ಯಹವಿಷೋ ಭವನ್ತಿ ಚತುರೋಽಗ್ರೇ ಸ್ತನಾನ್ವ್ರತ-ಮುಪೈತ್ಯುಪಸತ್ಸು ಚತುಃಸಂಧಿರ್ಹೀಷುರನೀಕಂ ಶಲ್ಯಸ್ತೇಜನಮ್ಪರ್ಣಾನಿ ತ್ರೀನ್ಸ್ತನಾನ್ವ್ರತಮುಪೈ-ತ್ಯುಪಸತ್ಸು ತ್ರಿಷಂಧಿರ್ಹೀಷುರನೀಕಂ ಶಲ್ಯಸ್ತೇಜನಂ ದ್ವೌ ಸ್ತನೌ ವ್ರತಮುಪೈತ್ಯುಪಸತ್ಸು ದ್ವಿ-ಷಂಧಿರ್ಹೀಷುಃ ಶಲ್ಯಶ್ಚ ಹ್ಯೇವ ತೇಜನಂ ಚೈಕಂ ಸ್ತನಂ ವ್ರತಮುಪೈತ್ಯುಪಸತ್ಸ್ವೇಕಾ ಹ್ಯೇವೇಷು-ರಿತ್ಯಾಖ್ಯಾಯತ ಏಕಯಾ ವೀರ್ಯಮ್ಕ್ರಿಯತೇ ಪರೋ ವರೀಯಾಂಸೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾ ಅರ್ವಾಗಂಹೀಯಂಸಃ ಪರಸ್ತಾದರ್ವಾಚೀರುಪಸದ ಉಪೈತ್ಯೇಷಾಮೇವ ಲೋಕಾನಾಮಭಿಜಿತ್ಯಾ ಉಪಸದ್ಯಾಯ ಮೀಳ್ಹುಷ ಇಮಾಮ್ಮೇ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿಧಮಿಮಾಮುಪಸದಂ ವನೇರಿತಿ ತಿಸ್ರಸ್ತಿಸ್ರಃ ಸಾಮಿಧೇನ್ಯೋ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ಜಘ್ನಿ-ವತೀರ್ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯಾಃ ಕುರ್ಯಾದಗ್ನಿರ್ವೃತ್ರಾಣಿ ಜಙ್ಘನದ್ಯ ಉಗ್ರ ಇವ ಶರ್ಯಹಾ ತ್ವಂ ಸೋಮಾಸಿ ಸತ್ಪತಿರ್ಗಯಸ್ಫಾನೋ ಅಮೀವಹೇ ದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿ ಚಕ್ರಮೇ ತ್ರೀಣಿ ಪದಾ ವಿ ಚಕ್ರಮ ಇತ್ಯೇತಾ ವಿಪರ್ಯಸ್ತಾಭಿರಪರಾಹ್ಣೇ ಯಜತಿ ಘ್ನನ್ತೋ ವಾ ಏತಾಭಿರ್ದೇವಾಃ ಪುರೋ ಭಿನ್ದನ್ತ ಆಯನ್ಯದುಪಸದಃ ಸಛನ್ದಸಃ ಕರ್ತವ್ಯಾ ನ ವಿಛನ್ದಸೋ ಯದ್ವಿಛನ್ದಸಃ ಕುರ್ಯಾದ್ಗ್ರೀವಾಸು ತದ್ಗಣ್ಡಂ ದಧ್ಯಾದೀಶ್ವರೋ ಗ್ಲಾವೋ ಜನಿತೋಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಸಛನ್ದಸ ಏವ ಕರ್ತವ್ಯಾ ನ ವಿಛನ್ದಸಸ್ತದು ಹ ಸ್ಮಾಹೋ-ಪಾವಿರ್ಜಾನಶ್ರುತೇಯ ಉಪಸದಾಂ ಕಿಲ ವೈ ತದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಯಸ್ಮಾದಪ್ಯಶ್ಲೀಲಸ್ಯ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಸ್ಯ ಮುಖಂ ವ್ಯೇವ ಜ್ಞಾಯತೇ ತೃಪ್ತಮಿವ ರೇಭತೀವೇತ್ಯಾಜ್ಯಹವಿಷೋ ಹ್ಯುಪಸದೋ ಗ್ರೀವಾಸು ಮುಖ-
ಮಧ್ಯಾಹಿತಂ ತಸ್ಮಾದ್ಧ ಸ್ಮ ತದಾಹ ೨೫

ದೇವವರ್ಮ ವಾ ಏತದ್ಯತ್ಪ್ರಯಾಜಾಶ್ಚಾನುಯಾಜಾಶ್ಚಾಪ್ರಯಾಜಮನನುಯಾಜಮ್ಭವತೀಷ್ವೈ ಸಂಶಿತ್ಯಾ ಅಪ್ರತಿಶರಾಯ ಸಕೃದತಿಕ್ರಮ್ಯಾಶ್ರಾವಯತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಭಿಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಅನಪಕ್ರಮಾಯ ತದಾಹುಃ ಕ್ರೂರಮಿವ ವಾ ಏತತ್ಸೋಮಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋಽನ್ತೇ ಚರನ್ತಿ ಯದಸ್ಯ ಘೃತೇನಾನ್ತೇ ಚರನ್ತಿ ಘೃತೇನ ಹಿ ವಜ್ರೇಣೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮಹಂಸ್ತದ್ಯದಂಶುರಂಶುಷ್ಟೇ ದೇವ ಸೋಮಾಪ್ಯಾಯತಾಮಿನ್ದ್ರಾ ಯೈಕಧನವಿದ ಆ ತುಭ್ಯಮಿನ್ದ್ರ ಃ! ಪ್ಯಾಯತಾಮಾ ತ್ವಮಿನ್ದ್ರಾ ಯ ಪ್ಯಾಯಸ್ವಾ ಪ್ಯಾಯಯಾಸ್ಮಾನ್ಸಖೀನ್ಸನ್ಯಾ ಮೇಧಯಾ ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ದೇವ ಸೋಮ ಸುತ್ಯಾಮುದೃಚಮಶೀಯೇತಿ ರಾಜಾನಮಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ಯದೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಕ್ರೂರಮಿವಾನ್ತೇ ಚರನ್ತಿ ತದೇವಾಸ್ಯೈತೇನಾಪ್ಯಯಯನ್ತ್ಯಥೋ ಏನಂ ವರ್ಧಯನ್ತ್ಯೇವ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವ್ಯೋರ್ವಾ ಏಷ ಗರ್ಭೋ ಯತ್ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ತದದೇಷ್ಟಾ ರಾಯ ಏಷ್ಟಾ ವಾಮಾನಿ ಪ್ರೇಷೇ ಭಗಾಯ ಋತಮೃತವಾದಿಭ್ಯೋ ನಮೋ ದಿವೇ ನಮಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತಿ ಪ್ರಸ್ತರೇ ನಿಹ್ನವತೇ ದ್ಯಾವಾ-
ಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಮೇವ ತನ್ನಮಸ್ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಥೋ ಏನೇ ವರ್ಧಯನ್ತ್ಯೇವ ವರ್ಧಯನ್ತ್ಯೇವ ೨೬ ೪

ಅಧ್ಯಾಯ ೫ ಖಣ್ಡಃ ೧-೪
ಸೋಮೋ ವೈ ರಾಜಾ ಗನ್ಧರ್ವೇಷ್ವಾಸೀತ್ತಂ ದೇವಾಶ್ಚ ಋಷಯಶ್ಚಾಭ್ಯಧ್ಯಾವನ್ಕಥಮಯಮಸ್ಮಾನ್ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ಗಛೇದಿತಿ ಸಾ ವಾಗಬ್ರವೀತ್ಸ್ತ್ರೀಕಾಮಾ ವೈ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಮಯೈವ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಭೂತಯಾ ಪಣಧ್ವಮಿತಿ ನೇತಿ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ಕಥಂ ವಯಂ ತ್ವದೃತೇ ಸ್ಯಾಮೇತಿ ಸಾಬ್ರವೀತ್ಕ್ರೀಣೀತೈವ ಯರ್ಹಿ ವಾವ ವೋ ಮಯಾರ್ಥೋ ಭವಿತಾ ತರ್ಹ್ಯೇವ ವೋಽಹಮ್ಪುನರಾಗನ್ತಾಸ್ಮೀತಿ ತಥೇತಿ ತಯಾ ಮಹಾನಗ್ನ್ಯಾ ಭೂತಯಾ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮಕ್ರೀಣಂಸ್ತಾಮನುಕೃತಿಮಸ್ಕನ್ನಾಂ ವತ್ಸತರೀಮಾಜನ್ತಿ ಸೋಮಕ್ರಯಣೀಂ ತಯಾ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಾಂ ಕ್ರೀಣನ್ತಿ ತಾಮ್ಪುನರ್ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀಯಾತ್ಪುನರ್ಹಿ ಸಾ ತನಾಗಛತ್ತಸ್ಮಾದುಪಾಂಶು ವಾಚಾ ಚರಿತವ್ಯಂ ಸೋಮೇ ರಾಜನಿ ಕ್ರೀತೇ ಗನ್ಧರ್ವೇಷು ಹಿ ತರ್ಹಿ ವಾಗ್ಭವತಿ ಸಾಗ್ನಾವೇವ
ಪ್ರಣಿಯಾಮಾನೇ ಪುನರಾಗಛತಿ ೨೭

ಅಗ್ನಯೇ ಪ್ರಣೀಯಮಾನಾಯಾನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರ ದೇವಂ ದೇವ್ಯಾ ಧಿಯಾ ಭರತಾ ಜಾತವೇದಸಮ್ಹವ್ಯ ನೋ ವಕ್ಷದಾನುಷಗಿತಿ ಗಾಯಾತ್ರೀಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾನುಬ್ರೂಯಾದ್ಗಾಯತ್ರೋ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತೇಜೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಗಾಯತ್ರೀ ತೇಜಸೈವೈನಂ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮರ್ಧಯತೀಮಮ್ಮಹೇ ವಿದಥ್ಯಾಯ ಶೂಷಮಿತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯಾನುಬ್ರೂಯಾತ್ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ ವೈ ರಾಜನ್ಯ ಓಜೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಬೋಜಸೈವೈನಂ ತದಿನ್ದ್ರಿ ಯೇಣ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಶಶ್ವತ್ಕೃತ್ವ ಈಡ್ಯಾಯ ಪ್ರ ಜಭ್ರುರಿತಿ ಸ್ವಾನಾಮೇವೈನಂ ತಚ್ಛ್ರೈಷ್ಠ್ಯಂ ಗಮಾಯತಿ ಶೃಣೋತು ನೋ ದಮ್ಯೇಭಿರನೀಕೈಃ ಶೃಣೋತ್ವಗ್ನಿರ್ದಿವ್ಯೈರಜಸ್ರ ಇತ್ಯಾಜರಸಂ ಹಾಸ್ಮಿನ್ನಜಸ್ರೋ ದೀದಾಯ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಯಮಿಹ ಪ್ರಥಮೋ ಧಾಯಿ ಧಾತೃಭಿರಿತಿ ಜಗತೀಂ ವೈಶ್ಯಸ್ಯಾನುಬ್ರೂಯಾಜ್ ಜಾಗತೋ ವೈ ವೈಶ್ಯೋ ಜಾಗತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶುಭಿರೇವೈನಂ ತತ್ಸಮರ್ಧಯಾತಿ ವನೇಷು ಚಿತ್ರಂ ವಿಭ್ವಂ ವಿಶೇವಿಶ ಇತ್ಯಭಿರೂಪಾ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮಯಮು ಷ್ಯ ಪ್ರ ದೇವಯುರಿತ್ಯನುಷ್ಟುಬ್ಬಿ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತೇ ವಾಗ್ವಾ ಅನುಷ್ಟುಬ್ವಾಚ್ಯೇವ ತದ್ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತೇಽಯಮು ಷ್ಯ ಇತಿ ಯದಾಹಾಯಮು ಸ್ಯಾಗಮಂ ಯಾ ಪುರಾ ಗನ್ಧರ್ವೇಷ್ವವಾತ್ಸಮಿತ್ಯೇವ ತದ್ವಾಕ್ಪ್ರಬ್ರೂತೇಽಯಮಗ್ನಿರುರುಷ್ಯತೀತ್ಯಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿರುರುಷ್ಯತ್ಯಮೃ-ತಾದಿವ ಜನ್ಮನ ಇತ್ಯಮೃತತ್ವಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಸಹಸಶ್ಚಿತ್ಸಹೀಯಾನ್ದೇವೋ ಜೀವಾತವೇ ಕೃತ ಇತಿ ದೇವೋ ಹ್ಯೇಷ ಏತಜ್ಜೀವಾತವೇ ಕೃತೋ ಯದಗ್ನಿರಿಳಾಯಾಸ್ತ್ವಾ ಪದೇ ವಯಂ ನಾಭಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧೀತ್ಯೇತದ್ವಾ ಇಳಾಯಾಸ್ಪದಂ ಯದುತ್ತರವೇದೀನಾಭಿರ್ಜಾತವೇದೋ ನಿ ಧೀಮಹೀತಿ ನಿಧಾಸ್ಯನ್ತೋ ಹ್ಯೇನಮ್ಭವನ್ತ್ಯಗ್ನೇ ಹವ್ಯಾಯ ವೋಳ್ಹವ ಇತಿ ಹವ್ಯಂ ಹಿ ವಕ್ಷ್ಯೌ ಭವತ್ಯಗ್ನೇ ವಿಶ್ವೇಭಿಃ ಸ್ವನೀಕ ದೇವೈರೂರ್ಣಾವನ್ತಮ್ಪ್ರಥಮಃ ಸೀದ ಯೋನಿಮಿತಿ ವಿಶ್ವಾಇರೇವೈನಂ ತದ್ದೇವೈಃ ಸಹಾಸಾದಯತಿ ಕುಲಾಯಿನಂ ಘೃತವನ್ತಾಂ ಸವಿತ್ರ ಇತಿ ಕುಲಾಯಮಿವ ಹ್ಯೇತದ್ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯತ್ಪೈತುದಾರವಾಃ ಪರಿಧಯೋ ಗುಲ್ಗುಲೂರ್ಣಾಸ್ತುಕಾಃ ಸುಗನ್ಧಿತೇಜನಾನೀತಿ ಯಜ್ನಾಂ ನಯ ಯಜಮಾನಾಯ ಸಾಧ್ವಿತಿ ಯಜ್ಞಮೇವ ತದೃಜುಧಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸೀದ ಹೋತಃ ಸ್ವ ಉ ಲೋಕೇ ಚಿಕಿತ್ವಾನಿತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಹೋತಾ ತಸ್ಯೈಷ ಸ್ವೋ ಲೋಕೋ ಯದುತ್ತರವೇದೀನಾಭಿಃ ಸಾದಯಾ ಯಜ್ಞಂ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಯೋನಾವಿತಿ ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಯಜಮಾನಾಯೈವೈತಾಮಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ದೇವಾವೀರ್ದೇವಾನ್ಹವಿಷಾ ಯಜಾಸ್ಯಗ್ನೇ ಬೃಹದ್ಯಜಮಾನೇ ವಯೋ ಧಾ ಇತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವಯಃ ಪ್ರಾಣಮೇವ ತದ್ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ನಿ ಹೋತಾ ಹೋತೃಷದನೇ ವಿದಾನ ಇತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಹೋತಾ ತಸ್ಯೈತದ್ಧೋತೃಷದನಂ ಯದುತ್ತರವೇದೀನಾಭಿಸ್ತ್ವೇಷೋ ದೀದಿವಾಁ ಅಸದತ್ಸುದಕ್ಷ ಇತ್ಯಾಸನ್ನೋ ಹಿ ಸ ತರ್ಹಿ ಭವತ್ಯದಬ್ಧವ್ರತಪ್ರಮತಿರ್ವಸಿಷ್ಠ ಇತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವಸಿಷ್ಠಃ ಸಹಸ್ರಮ್ಭರಃ ಶುಚಿಜಿಹ್ವೋ ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯೇಷಾ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸಹಸ್ರಮ್ಭರತಾ ಯದೇನಮೇಕಂ ಸನ್ತಮ್ಬಹುಧಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಪ್ರ ಹ ವೈ ಸಾಹಸ್ರಮ್ಪೋಷಮಾಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತ್ವಂ ದೂತಸ್ತ್ವಮು ನಃ ಪರಸ್ಪಾ ಇತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ತ್ವಂ ವಸ್ಯ ಆ ವೃಷಭ ಪ್ರಣೇತಾ ಅಗ್ನೇ ತೋಕಸ್ಯ ನಸ್ತನೇ ತನೂನಾಮಪ್ರಯುಛನ್ದೀದ್ಯದ್ಬೋಧಿ ಗೋಪಾ ಇತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಗೋಪಾ ಅಗ್ನಿಮೇವ ತತ್ಸರ್ವತೋ ಗೋಪ್ತಾರಮ್ಪರಿದತ್ತ ಆತ್ಮನೇ ಚ ಯಜಮಾನಾಯ ಚ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಯಾ ಪರಿದಧಾತ್ಯಥೋ ಸಂವತ್ಸರೀಣಾಮೇವೈತಾಂ ಸ್ವಸ್ತಿಂ ಕುರುತೇ ತಾ ಏತಾ ಅಷ್ಟಾವನ್ವಾಹ ರೂಪಸಮೃಧಾ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ತಾಸಾಂ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಮನ್ವಾಹ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಂ ತಾ ದ್ವಾದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ದ್ವಾದಸ ವೈ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತ್ಯಾಯತನಾಭಿರೇವಾಭೀ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಂ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಮನ್ವಾಹ
ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವ ತದ್ಬರ್ಸೌ ನಹ್ಯತಿ ಸ್ಥೇಮ್ನೇ ಬಲಾಯಾವಿಸ್ರಂಸಾಯ ೨೮

ಹವಿರ್ಧಾನಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರೋಹ್ಯಮಾಣಾಭ್ಯಾಮನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುರ್ಯುಜೇ ವಾಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪೂರ್ವ್ಯಂ ನಮೋಭಿ-ರಿತ್ಯನ್ವಾಹ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಾ ಏತೇ ದೇವಾ ಅಯುಞ್ಜತ ಯದ್ಧವಿರ್ಧಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನೇ ಏತದ್ಯುಙ್ಕ್ತೇ ನ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ವದ್ರಿ ಷ್ಯತಿ ಪ್ರೇತಾಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಮ್ಭುವೇತಿ ತೃಚಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಮನ್ವಾಹ ತದಾಹು-ರ್ಯದ್ಧವಿರ್ಧಾನಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರೋಹ್ಯಮಾಣಾಭ್ಯಾಮನು ವಾಚಾಹಾಥ ಕಸ್ಮಾತ್ತೃಚಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಮ-ನ್ವಾಹೇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಆಸ್ತಾಂ ತೇ ಉ ಏವಾದ್ಯಾಪಿ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ತೇ ಹೀದಮನ್ತರೇಣ ಸರ್ವಂ ಹವಿರ್ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ತಸ್ಮಾತ್ತೃಚಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಮನ್ವಾಹ ಯಮೇ ಇವ ಯತಮಾನೇ ಯದೈತಮಿತಿ ಯಮೇ ಇವ ಹ್ಯೇತೇ ಯತಮಾನೇ ಪ್ರಬಾಹುಗಿತಃ ಪ್ರ ವಾಮ್ಭರನ್ಮಾನುಷಾ ದೇವಯನ್ತ ಇತಿ ದೇವಯನ್ತೋ ಹ್ಯೇನೇ ಮಾನುಷಾಃ ಪ್ರಭರನ್ತ್ಯಾ ಸೀದತಂ ಸ್ವಮು ಲೋಕಂ ವಿದಾನೇ ಸ್ವಾಸಸ್ಥೇ ಭವತಮಿನ್ದವೇ ನ ಇತಿ ಸೋಮೋ ವೈ ರಾಜೇನ್ದುಃ ಸೋಮಾಯೈವೈನೇ ಏತದ್ರಾ ಜ್ಞ ಆಸದೇ-ಽಚೀಕೢಪದಧಿ ದ್ವಯೋರದಧಾ ಉಕ್ಥ್ಯಂ ವಚ ಇತಿ ದ್ವಯೋರ್ಹ್ಯೇತತ್ತೃತೀಯಂ ಛದಿರಧಿನಿಧೀಯತ ಉಕ್ಥ್ಯಂ ವಚ ಇತಿ ಯದಾಹ ಯಜ್ಞಿಯಂ ವೈ ಕರ್ಮೋಕ್ಥ್ಯಂ ವಚೋ ಯಜ್ಞಮೇವೈತೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಯತಸ್ರುಚಾ ಮಿಥುಉಆ ಯಾ ಸಪರ್ಯತಃ ಅಸಂಯತ್ತೋ ವ್ರತೇ ತೇ ಕ್ಷೇತಿ ಪುಷ್ಯತೀತಿ ಯದೇವಾದಃ ಪೂರ್ವಂ ಯತ್ತವತ್ಪದಮಾಹ ತದೇವೈತೇನ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಶಮಯತಿ ಭದ್ರಾ ಶಕ್ತಿರ್ಯಜಮಾನಾಯ ಸುನ್ವತ ಇತ್ಯಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ವಿಶ್ವಾ ರೂಪಾಣಿ ಪ್ರತಿ ಮುಞ್ಚತೇ ಕವಿರಿತಿ ವಿಶ್ವರೂಪಾಮನ್ವಾಹ ಸ ರರಾಟ್ಯಾಮೀಕ್ಷಮಾಣೋಽನುಬ್ರೂಯಾದ್ವಿಶ್ವಮಿವ ಹಿ ರೂಪಂ ರರಾಟ್ಯಾಃ ಶುಕ್ಲಮಿವ ಚ ಕೃಷ್ಣಮಿವ ಚ ವಿಶ್ವಂ ರೂಪಮವರುನ್ದ್ಧ ಆತ್ಮನೇ ಚ ಯಜಮಾನಾಯ ಚ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಾಂ ರರಾ-ಟ್ಯಾಮೀಕ್ಷಮಾಣೋಽನ್ವಾಹ ಪರಿ ತ್ವಾ ಗಿರ್ವಣೋ ಗಿರ ಇತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ಸ ಯದೈವ ಹವಿರ್ಧಾನೇ ಸಮ್ಪರಿಶ್ರಿತೇ ಮನ್ಯೇತಾಥ ಪರಿದಧ್ಯಾದನಗ್ನಮ್ಭಾವುಕಾ ಹ ಹೋತುಶ್ಚ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಚ ಭಾರ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಯಾ ಹವಿರ್ಧಾನಯೋಃ ಸಮ್ಪರಿಶ್ರಿತಯೋಃ ಪರಿದಧಾತಿ ಯಜುಷಾ ವಾ ಏತೇ ಪರಿಶ್ರೀಯೇತೇ ಯದ್ಧವಿರ್ಧಾನೇ ಯಜುಷೈವೈನೇ ಏತತ್ಪರಿಶ್ರಯನ್ತಿ ತೌ ಯದೈವಾಧ್ವರ್ಯುಶ್ಚ ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾತಾ ಚೋಭಯತೋ ಮೇಥ್ಯೌ ನಿಹನ್ಯಾತಾಮಥ ಪರಿದಧ್ಯಾದತ್ರ ಹಿ ತೇ ಸಮ್ಪರಿಶ್ರಿತೇ ಭವತಸ್ತಾ ಏತಾ ಅಷ್ಟಾವನ್ವಾಹ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ತಾಸಾಂ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಮನ್ವಾಹ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಂ ತಾ ದ್ವಾದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ದ್ವಾದಶ ವೈ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತ್ಯಾಯತನಾಭಿರೇವಾಭೀ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಂ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಮನ್ವಾಹ
ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವ ತದ್ಬರ್ಸೌ ನಹ್ಯತಿ ಸ್ಥೇಮ್ನೇ ಬಲಾಯಾವಿಸ್ರಂಸಾಯ ೨೯

ಅಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರಣೀಯಮಾನಾಭ್ಯಾಮನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುಃ ಸಾವೀರ್ಹಿ ದೇವ ಪ್ರಥಮಾಯ ಪಿತ್ರ ಇತಿ ಸಾವಿತ್ರೀಮನ್ವಾಹ ತದಾಹುರ್ಯದಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರಣೀಯಮಾನಾಭ್ಯಾಮನು ವಾಚಾಹಾಥ ಕಸ್ಮಾತ್ಸಾವಿತ್ರೀಮನ್ವಾಹೇತಿ ಸವಿತಾ ವೈ ಪ್ರಸವಾನಾಮೀಶೇ ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಾ ಏವೈನೌ ತತ್ಪ್ರಣಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸಾವಿತ್ರೀಮನ್ವಾಹ ಪ್ರೈತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಿತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಾಮನ್ವಾಹ ತದಾಹುರ್ಯದಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರಣೀಯಮಾನಾಭ್ಯಾಮನು ವಾಚಾಹಾಥ ಕಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಾಮ-ನ್ವಾಹೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮೈವಾಭ್ಯಾಮೇತತ್ಪುರೋಗವಮಕಃ ನ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ವದ್ರಿ ಷ್ಯತಿ ಪ್ರ ದೇವ್ಯೇತು ಸೂನೃತೇತಿ ಸಸೂನೃತಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಂ ಕರೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಾಮನ್ವಾಹ ಹೋತಾ ದೇವೋ ಅಮರ್ತ್ಯ ಇತಿ ತೃಚಮಾಗ್ನೇಯಂ ಗಾಯತ್ರಮನ್ವಾಹ ಸೋಮೇ ರಾಜನಿ ಪ್ರಣಿಯಮಾನೇ ಸೋಮಂ ವೈ ರಾಜಾನಮ್ಪ್ರಣೀಯಮಾನಮನ್ತರೇಣೈವ ಸದೋಹವಿರ್ಧಾನಾನ್ಯಸುರಾ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಜಿಘಾಂಸಂಸ್ತಮಗ್ನಿರ್ಮಾ-ಯಯಾತ್ಯನಯತ್ಪುರಸ್ತಾದೇತಿ ಮಾಯಯೇತಿ ಮಾಯಯಾ ಹಿ ಸ ತಮತ್ಯನಯತ್ತಸ್ಮಾದ್ವಸ್ಯಾಗ್ನಿ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾದ್ಧರನ್ತ್ಯುಪ ತ್ವಾಗ್ನೇ ದಿವೇದಿವ ಉಪ ಪ್ರಿಯಮ್ಪನಿಪ್ನತಮಿತಿ ತಿಸ್ರಶ್ಚೈಕಾಂ ಚಾನ್ವಾಹೇ ಶ್ವರೌ ಹ ವಾ ಏತೌ ಸಂಯನ್ತೌ ಯಜಮಾನಂ ಹಿಂಸಿತೋರ್ಯಶ್ಚಾಸೌ ಪೂರ್ವ ಉದ್ಧೃತೋ ಭವತಿ ಯಮು ಚೈನಮಪರಮ್ಪ್ರಣಯನ್ತಿ ತದ್ಯತ್ತಿಸ್ರಶ್ಚೈಕಾಂ ಚಾನ್ವಾಹ ಸಂಜಾನಾನಾವೇವೈನೌ ತತ್ಸಂಗಮಯತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಮೇವೈನೌ ತತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತ್ಯಾತ್ಮನಶ್ಚ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಚಹಿಂಸಾಯಾ ಅಗ್ನೇ ಜುಷಸ್ವ ಪ್ರತಿ ಹರ್ಯ ತದ್ವಚ ಇತ್ಯಾಹುತ್ಯಾಂ ಹೂಯಮಾನಾಯಾಮನ್ವಾಹಾಗ್ನಯ ಏವ ತಜ್ಜುಷ್ಟಿಮಾಹುತಿಂ ಗಮಯತಿ ಸೋಮೋ ಜಿಗಾತಿ ಗಾತುವಿದಿತಿ ತೃಚಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಗಾಯತ್ರಮನ್ವಾಹ ಸೋಮೇ ರಾಜನಿ ಪ್ರಣೀಯಮಾನೇ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ತದ್ದೇವತಯಾ ಸ್ವೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಸೋಮಃ ಸಧಸ್ಥಮಾಸದದಿತ್ಯಾಸ-ತ್ಸ್ಯನ್ಹಿ ಸ ತರ್ಹಿ ಭವತಿ ತದತಿಕ್ರಮ್ಯೈವಾನುಬ್ರೂಯಾತ್ಪೃಷ್ಠತ ಇವಾಗ್ನೀಧ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ತಮಸ್ಯ ರಾಜಾ ವರುಣಸ್ತಮಶ್ವಿನೇತಿ ವೈಷ್ಣವೀಮನ್ವಾಹ ಕ್ರತುಂ ಸಚನ್ತ ಮಾರುತಸ್ಯ ವೇಧಸಃ ದಾಧಾರ ದಕ್ಷ-ಮುತ್ತಮಮಹರ್ವಿದಂ ವ್ರಜಂ ಚ ವಿಷ್ಣುಃ ಸಖಿವಾಁ ಅಪೋರ್ಣುತ ಇತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ದ್ವಾರಪಃ ಸ ಏವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ದ್ವಾರಂ ವಿವೃಣೋತ್ಯನ್ತಶ್ಚ ಪ್ರಾಗಾ ಅದಿತಿರ್ಭವಾಸೀತಿ ಪ್ರಪಾದ್ಯಮಾನೇಽನ್ವಾಹ ಶ್ಯೇನೋ ನ ಯೋನಿಂ ಸದನಂ ಧಿಯಾ ಕೃತಮಿತ್ಯಾಸನ್ನೇ ಹಿರಣ್ಯಯಮಾಸದಂ ದೇವ ಏಷತೀತಿ ಹಿರಣ್ಮಯಮಿವ ಹ ವಾ ಏಷ ಏತದ್ದೇವೇಭ್ಯಶ್ಛದಯತಿ ಯತ್ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಂ ತಸ್ಮಾದೇತಾಮನ್ವಾ-ಹಾಸ್ತಭ್ನಾದ್ದ್ಯಾಮಸುರೋ ವಿಶ್ವವೇದಾ ಇತಿ ವಾರುಣ್ಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ವರುಣದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ತಾವದ್ಯಾವದುಪನದ್ಧೋ ಯಾವತ್ಪರಿಶ್ರಿತಾನಿ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ತದ್ದೇವತಯಾ ಸ್ವೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಮರ್ದ್ಬಯತಿ ತಂ ಯದ್ಯುಪ ವಾ ಧಾವೇಯುರಭಯಂ ವೇಛೇರನ್ನೇವಾ ವನ್ದಸ್ವ ವರುಣಮ್ಬೃಹನ್ತಮಿತ್ಯೇತಯಾ ಪರಿದಧ್ಯಾದ್ಯಾವದ್ಭ್ಯೋ ಹಾಭಯಮಿಛತಿ ಯಾವದ್ಭ್ಯೋ ಹಾಭಯಂ ಧ್ಯಾಯತಿ ತಾವದ್ಭ್ಯೋ ಹಾಭಯಮ್ಭವತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಯೈವ ಪರಿದಧ್ಯಾತ್ತಾ ಏತಾಃ ಸಪ್ತದಶಾನ್ವಾಹ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಮೃದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯ-ಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ತಾಸಾಂ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಮನ್ವಾಹ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಂ ತಾ ಏಕವಿಂಶತಿಃ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತ ಏಕವಿಂಸೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಪಞ್ಚರ್ತವಸ್ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾ ಅಸಾವಾದಿತ್ಯ ಏಕವಿಂಶ ಉತ್ತಮಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತದ್ದೈವಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಾ ಶ್ರೀಸ್ತದಾಧಿಪತ್ಯಂ ತದ್ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ವಿಷ್ಟಪಂ
ತತ್ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಯತನಂ ತತ್ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮೃಧ್ನೋತ್ಯೇತಮೇವೈತಾಭಿರೇಕವಿಂಶತ್ಯೈಕವಿಂಶತ್ಯಾ ೩೦ ೫
ಪ್ರಥಮಪಞ್ಚಿಕಾ ಸಮಾಪ್ತಾ

ಪಞ್ಚಿಕಾ ೨
ಅಧ್ಯಾಯ ೬ ಖಣ್ಡಃ ೧-೧೦
ಯಜ್ಞೇನ ವೈ ದೇವಾ ಊರ್ಧ್ವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯಂಸ್ತೇಽಬಿಭಯುರಿಮಂ ನೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮನುಷ್ಯಾಶ್ಚ ಋಷಯಶ್ಚಾನುಪ್ರಜ್ಞಾಸ್ಯನ್ತೀತಿ ತಂ ವೈ ಯೂಪೇನೈವಾಯೋಪಯಂಸ್ತಂ ಯದ್ಯೂಪೇನೈವಾಯೋಪಯಂಸ್ತದ್ಯೂಪಸ್ಯ ಯೂಪ-ತ್ವಂ ತಮವಾಚೀನಾಗ್ರಂ ನಿಮಿತ್ಯೋರ್ಧ್ವಾ ಉದಾಯಂಸ್ತತೋ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಶ್ಚ ಋಷಯಶ್ಚ ದೇವಾನಾಂ ಯಜ್ಞವಾಸ್ತ್ವಭ್ಯಾಯನ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕಿಂಚಿದೇಷಿಷ್ಯಾಮಃ ಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯಾ ಇತಿ ತೇ ವೈ ಯೂಪಮೇವಾ-ವಿನ್ದನ್ನವಾಚೀನಾಗ್ರಂ ನಿಮಿತಂ ತೇಽವಿದುರನೇನ ವೈ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮಯೂಯುಪನ್ನಿತಿ ತಮುತ್ಖಾಯೋರ್ಧ್ವಂ ನ್ಯಮಿನ್ವಂಸ್ತತೋ ವೈ ತೇ ಪ್ರ ಯಜ್ಞಮಜಾನನ್ಪ್ರ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ತದ್ಯದ್ಯೂಪ ಊರ್ಧ್ವೋ ನಿಮೀಯತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನುಖ್ಯಾತ್ಯೈ ವಜ್ರೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ಯೂಪಃ ಸೋಽಷ್ಟಾಶ್ರಿಃ ಕರ್ತ-ವ್ಯೋಽಷ್ಟಾಶ್ರಿರ್ವೈ ವಜ್ರಸ್ತಂ-ತಮ್ಪ್ರಹರತಿ ದ್ವಿಷತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ವಧಂ ಯೋಽಸ್ಯ ಸ್ತೃತ್ಯಸ್ತಸ್ಮೈ ಸ್ತರ್ತವೈ ವಜ್ರೋ ವೈ ಯೂಪಃ ಸ ಏಷ ದ್ವಿಷತೋ ವಧ ಉದ್ಯತಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಯೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಸ್ಯಾಪ್ರಿಯಮ್ಭವತ್ಯಮುಷ್ಯಾಯಂ ಯೂಪೋಽಮುಷ್ಯಾಯಂ ಯೂಪ ಇತಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಖಾದಿರಂ ಯೂಪಂ ಕುರ್ವೀತ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಃ ಖಾದಿರೇಣ ವೈ ಯೂಪೇನ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಜಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಃ ಖಾ-ದಿರೇಣ ಯೂಪೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ಬೈಲ್ವಂ ಯೂಪಂ ಕುರ್ವೀತಾನ್ನಾದ್ಯಕಾಮಃ ಪುಷ್ಟಿಕಾಮಃ ಸಮಾಂಸಮಾಂ ವೈ ಬಿಲ್ವೋ ಗೃಭೀತಸ್ತದನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ರೂಪಮಾ ಮೂಲಾಚ್ಛಾಖಾಭಿರನುಚಿತಸ್ತತ್ಪುಷ್ಟೇಃ ಪುಷ್ಯತಿ ಪ್ರಜಾಂ ಚ ಪಶೂಂಶ್ಚ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬೈಲ್ವಂ ಯೂಪಂ ಕುರುತೇ ಯದೇವ ಬೈಲ್ವಾಮ್ಬಿಲ್ವಂ ಜ್ಯೋತಿರಿತಿ ವಾ ಆಚಕ್ಷತೇ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸ್ವೇಷು ಭವತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ್ವಾನಾಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪಾಲಾಶಂ ಯೂಪಂ ಕುರ್ವೀತ ತೇಜಸ್ಕಾಮೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಸ್ತೇಜೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್ಪಲಾಶಸ್ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಪಾಲಾಶಂ ಯೂಪಂ ಕುರುತೇ ಯದೇವ ಪಾಲಾಶಾಮ್ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯೋನಿರ್ಯತ್ಪಲಾಶಸ್ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪಲಾಶಸ್ಯೈವ ಪಲಾಶೇನಾಚಕ್ಷತೇಽಮುಷ್ಯ ಪಲಾಶಮಮುಷ್ಯ ಪಲಾಶಮಿತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಹಾಸ್ಯ
ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧

ಅಞ್ಜ್ಮೋ ಯೂಪಮನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುರಞ್ಜನ್ತಿ ತ್ವಾಮಧ್ವರೇ ದೇವಯನ್ತ ಇತ್ಯೌವಾಹಾಧ್ವರೇ ಹ್ಯೇನಂ ದೇವಯನ್ತೋಽಞ್ಜನ್ತಿ ವನಸ್ಪತೇ ಮಧುನಾ ದೈವ್ಯೇನೇತ್ಯೇತದ್ವೈ ಮಧು ದೈವ್ಯಂ ಯದಾಜ್ಯಂ ಯದೂರ್ಧ್ವಸ್ತಿಷ್ಠಾ ದ್ರ ವಿಣೇಹ ಧತ್ತಾದ್ಯದ್ವಾ ಕ್ಷಯೋ ಮಾತುರಸ್ಯಾ ಉಪಸ್ಥ ಇತಿ ಯದಿ ಚ ತಿಷ್ಠಾಸಿ ಯದಿ ಚ ಶಯಾಸೈ ದ್ರ ವಿಣಮೇವಾಸ್ಮಾಸು ಧತ್ತಾದಿತ್ಯೇವ ತದಾಹೋಚ್ಛ್ರಯಸ್ವ ವನಸ್ಪತ ಇತ್ಯುಚ್ಛ್ರೀಯಮಾಣಾ-ಯಾಭಿರೂಪಾ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಂ ವರ್ಷ್ಮನ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧೀತ್ಯೇತದ್ವೈ ವರ್ಷ್ಮ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ಯತ್ರ ಯೂಪಮುನ್ಮಿನ್ವನ್ತಿ ಸುಮಿತೀ ಮೀಯಮಾನೋ ವರ್ಚೋ ಧಾ ಯಜ್ಞವಾಹಸ ಇತ್ಯಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ಸಮಿದ್ಧಸ್ಯ ಶ್ರಯಮಾಣಃ ಪುರಸ್ತಾದೀತಿ ಸಮಿದ್ಧಸ್ಯ ಹ್ಯೇಷ ಏತತ್ಪುರಸ್ತಾಚ್ಛ್ರಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ವನ್ವಾನೋ ಅಜರಂ ಸುವೀರಮೀತ್ಯಾಶಿಷಮೇವಾಶಾಸ್ತ ಆರೇ ಅಸ್ಮದಮತಿಮ್ಬಾಧಮಾನ ಇತ್ಯಶನಾಯಾ ವಈ ಪಾಪ್ಮಾಮತಿಸ್ತಾಮೇವ ತದಾರಾನ್ನುದತೇ ಯಜ್ಞಾಚ್ಚ ಯಜಮಾನಾಚ್ಚೋಚ್ ಛ್ರಯಸ್ವ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯೇತ್ಯಾಶಿಷಮೇವಾಶಾಸ್ತ ಊರ್ಧ್ವ ಊ ಷು ಣ ಊತಯೇ ತಿಷ್ಠಾ ದೇವೋ ನ ಸವಿತೇತಿ ಯದ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ನೇತಿ ತದೇಷಾಮೋಮಿತಿ ತಿಷ್ಠ ದೇವ ಇವ ಸವಿತೇತ್ಯೇವ ತದಾಹೋರ್ಧ್ವೋ ವಾಜಸ್ಯ ಸನಿತೇತಿ ವಾಜಸನಿಮೇವೈನಂ ತದ್ಧನಸಾಂ ಸನೋತಿ ಯದಞ್ಜಿಭಿರ್ವಾಘದ್ಭಿರ್ವಿಹ್ವಯಾಮಹ ಇತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಅಞ್ಜಯೋ ವಾಘತಸ್ತೈರೇತದ್ದೇವಾನ್ಯಜಮಾನಾ ವಿಹ್ವಯನ್ತೇ ಮಮ ಯಜ್ಞಮಾಗಛತ ಮಮ ಯಜ್ಞಮಿತಿ ಯದಿ ಹ ವಾ ಅಪಿ ಬಹವ ಇವ ಯಜನ್ತೇಽಥ ಹಾಸ್ಯ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮೈವ ಗಛನ್ತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಾಮನ್ವಾಹೋರ್ಧ್ವೋ ನಃ ಪಾಹ್ಯಂಹಸೋ ನಿ ಕೇತುನಾ ವಿಶ್ವಂ ಸಮತ್ರಿಣಂ ದಹೇತಿ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವೈ ಪಾಪ್ಮಾತ್ರಿಣೋ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ದಹೇತ್ಯೇವ ತದಾಹ ಕೃಧೀ ನ ಊರ್ಧ್ವಾಞ್ಚರಥಾಯ ಜೀವಸ ಇತಿ ಯದಾಹ ಕೃಧೀ ನ ಊರ್ಧ್ವಾಞ್ಚರಣಾಯ ಜೀವಸ ಇತ್ಯೇವ ತದಾಹ ಯದಿ ಹ ವಾ ಅಪಿ ನೀತ ಇವ ಯಜಮಾನೋ ಭವತಿ ಪರಿ ಹೈವೈನಂ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಾಯ ದದಾತಿ ವಿದಾ ದೇವೇಷು ನೋ ದುವ ಇತ್ಯಾಶಿಷಮೇವಾಶಾಸ್ತೇ ಜಾತೋ ಜಾಯತೇ ಸುದಿನತ್ವೇ ಅಹ್ನಾಮಿತಿ ಜಾತೋ ಹ್ಯೇಷ ಏತಾಜ್ಜಾಯತೇ ಸಮರ್ಯ ಆ ವಿದಥೇ ವರ್ಧಮಾನ ಇತಿ ವರ್ಧಯನ್ತ್ಯೇವೈನಂ ತತ್ಪುನನ್ತಿ ಧೀರಾ ಅಪಸೋ ಮನೀಷೇತಿ ಪುನನ್ತ್ಯೇವೈನಂ ತತ್ದೇವಯಾ ವಿಪ್ರ ಅದಿಯರ್ತಿ ವಾಚಮಿತಿ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತನ್ನಿವೇದಯತಿ ಯುವಾ ಸುವಾಸಾಃ ಪರಿವೀತ ಆಗಾದಿತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಯುವಾ ಸುವಾ-ಸಾಃ ಸೋಽಯಂ ಶರೀರೈಃ ಪರಿವೃತಃ ಸ ಉ ಶ್ರೇಯಾನ್ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನ ಇತಿ ಶ್ರೇಯಾಞ್ಛ್ರೇಯಾನ್ಹ್ಯೇಷ ಏತದ್ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನಸ್ತಂ ಧೀರಾಸಃ ಕವಯ ಉನ್ನಯನ್ತಿ ಸ್ವಾಧ್ಯೋ ಮನಸಾ ದೇವಯನ್ತ ಇತಿ ಯೇ ವಾ ಅನೂಚಾನಾಸ್ತೇ ಕವಯಸ್ತ ಏವೈನಂ ತದುನ್ನಯನ್ತಿ ತಾ ಏತಾಃ ಸಪ್ತಾನ್ವಾಹ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಏತದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ರೂ ಪಸಂಋದ್ಧಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯ-ಮಾಣಮೃಗಭಿವದತಿ ತಾಸಾಂ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಮನ್ವಾಹ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಂ ತಾ ಏಕಾದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತ ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ವೈ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ತ್ರಿಷ್ಟುಬೀನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ವಜ್ರ ಇನ್ದ್ರಾ ಯತನಾಭಿರೇವಾಭೀ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಂ ತ್ರಿರುತ್ತಮಾಮನ್ವಾಹ ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವ ತದ್ಬರ್ಸೌ ನಹ್ಯತಿ ಸ್ಥೇಮ್ನೇ ಬಲಾ-
ಯಾವಿಸ್ರಂಸಾಯ ೨

ತಿಷ್ಠೇದ್ಯೂಪಾಃ ಅನುಪ್ರಹರೇತಿತ್ಯಾಹುಸ್ತಿಷ್ಠೇತ್ಪಶುಕಾಮಸ್ಯ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವೈ ಪಶವೋಽನ್ನಾದ್ಯಾಯಾಲ-ಮ್ಭಾಯ ನಾತಿಷ್ಠನ್ತ ತೇಽಪಕ್ರಮ್ಯ ಪ್ರತಿವಾವದತೋಽತಿಷ್ಠನ್ನಾಸ್ಮಾನಾಲಪ್ಸ್ಯಧ್ವೇ ನಾಸ್ಮಾನಿತಿ ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಏತಂ ಯೂಪಮ್ವಜ್ರಮಪಶ್ಯಂಸ್ತಮೇಭ್ಯ ಉದಶ್ರಯಂಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಬಿಭ್ಯತ ಉಪಾವರ್ತನ್ತ ತಮೇವಾದ್ಯಾಪ್ಯುಪಾವೃಇತ್ತಾಸ್ತತೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪಶವೋಽನ್ನಾದ್ಯಾಯಾಲಮ್ಭಾಯತಿಷ್ಠನ್ತ ತಿಷ್ಠ-ನ್ತೇಽಸ್ಮೈ ಪಶಾವೋಽನ್ನದ್ಯಾಯಾಲಮ್ಭಾಯ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಸ್ಯ ಚೈವಂ ವಿದುಷೋ ಯೂಪಸ್ತಿ-ಷ್ಠತ್ಯನುಪ್ರಹರೇತ್ಸ್ವರ್ಗಕಾನಸ್ಯ ತಮು ಹ ಸ್ಮೈತಮ್ಪೂರ್ವೇಽನ್ವೇವ ಪ್ರಹರನ್ತಿ ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಯೂಪೋ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಸ್ತರೋಽಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಯೋನಿಃ ಸೋಽಗ್ನೇರ್ದೇವಯೋನ್ಯಾ ಆಹುತಿಭ್ಯಃ ಸಮ್ಭೂಯ ಹಿರಣ್ಯ-ಶರೀರ ಊರ್ಧ್ವಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇಷ್ಯತೀತ್ಯಥ ಯೇ ತೇಭ್ಯೋಽವರ ಆಸಂಸ್ತ ಏತಂ ಸ್ವರು-ಮಪಶ್ಯನ್ಯೂಪಶಕಲಂ ತಂ ತಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇಽನುಪ್ರಹರೇತ್ತತ್ರ ಸ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ಯೋಽನುಪ್ರಹರಣೇ ತತ್ರ ಸ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ಯಃ ಸ್ಥಾನೇ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ದೇವತಾಭ್ಯ ಆತ್ಮಾನಮಾಲಭತೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇಽಗ್ನಿಃ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಸೋಮಃ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಸ ಯದಗ್ನೀಷೋಮೀಯಮ್ಪಶುಮಾಲಭತೇ ಸರ್ವಾಭ್ಯ ಏವ ತದ್ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಯಜಮಾನ ಆತ್ಮಾನಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀತೇ ತದಾಹುರ್ದ್ವಿರೂಪೋ-ಽಗ್ನೀಷೋಮೀಯಃ ಕರ್ತವ್ಯೋ ದ್ವಿದೇವತ್ಯೋ ಹೀತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಮ್ಪೀವ ಇವ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಪೀವೋರೂಪಾ ವೈ ಪಶವಃ ಕೃಶಿತ ಇವ ಖಲು ವೈ ಯಜಮಾನೋ ಭವತಿ ತದ್ಯತ್ಪೀವಾ ಪಶುರ್ಭವತಿ ಯಜಮಾನಮೇವ ತತ್ಸ್ವೇನ ಮೇಧೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ತದಾಹುರ್ನಾಗ್ನೀಷೋಮೀಯಸ್ಯ ಪಾಶೋರಶ್ನೀ-ಯಾತ್ಪುರುಷಸ್ಯ ವಾ ಏಷೋಽಶ್ನಾತಿ ಯೋಽಗ್ನೀಷೋಮೀಯಸ್ಯ ಪಾಶೋರಶ್ನಾತಿ ಯಜಮಾನೋ ಹ್ಯೇತೇ-ನಾತ್ಮಾನಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣೀತ ಇತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ವಾರ್ತ್ರಘ್ನಂ ವಾ ಏತದ್ಧವಿರ್ಯದಗ್ನೀಷೋಮೀಯೋ-ಽಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಈನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮಹಂಸ್ತಾವೇನಮಬ್ರೂತಾಮಾವಾಭ್ಯಾಂ ವೈ ವೃತ್ರಮವಧೀರ್ವರಂ ತೇ ವೃಣಾವಾಹ ಈತಿ ವೃಣಾಥಾಮಿತಿ ತಾವೇತಮೇವ ವರಮವೃಣಾತಾಂ ಶ್ವಃಸುತ್ಯಾಯಾಮ್ಪಶುಂ ಸ
ಏನಯೋರೇಷೋಽಚ್ಯುತೋ ವರವೃತೋ ಹ್ಯೇನಯೋಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯಾಶಿತವ್ಯಂ ಚೈವ ಲೀಪ್ಸಿತವ್ಯಂ ಚ ೩

ಆಪ್ರೀಭಿರಾಪ್ರೀಣತಿ ತೇಜೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮಾಪ್ರಿಯಸ್ತೇಜಸೈವೈನಂ ತಧಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಸಮಿಧೋ ಯಜತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಸಮಿಧಃ ಪ್ರಾಣಾ ಹೀದಂ ಸರ್ವಂ ಸಮಿನ್ಧತೇ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ಪ್ರಾಣಾನೇವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ತನೂನಪಾತಂ ಯಜತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ತನೂನಪಾತ್ಸ ಹಿ ತನ್ವಃ ಪಾತಿ ಪ್ರಾಣಮೇವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪ್ರಾಣಂ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ನರಾಶಂಸಂ ಯಜತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ನರೋ ವಾಕ್ಶಂಸಃ ಪ್ರಜಾಂ ಚೈವ ತದ್ವಾಚಂ ಚ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪ್ರಜಾಂ ಚ ವಾಚಂ ಚ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತೀಳೋ ಯಜತ್ಯನ್ನಂ ವಾ ಇಳೋಽನ್ನಮೇವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತ್ಯನ್ನಂ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ಬರ್ಹಿರ್ಯಜತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಬರ್ಹಿಃ ಪಶೂನೇವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪಶೂನ್ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ದುರೋ ಯಜತಿ ವೃಷ್ಟಿರ್ವೈ ದುರೋ ವೃಷ್ಟಿಮೇವ ತತ್ಪ್ರೀಣತಿ ವೃಷ್ಟಿಮನ್ನಾದ್ಯಂ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತ್ಯುಷಾಸಾನಕ್ತಾ ಯಜತ್ಯಹೋರಾತ್ರೇ ವಾ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾಹೋರಾತ್ರೇ ಏವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತ್ಯಹೋರಾತ್ರಯೋರ್ಯಜಮಾನಂ ದಧಾತಿ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಯಜತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವೈ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾವೇವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ಯಜತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಅಪಾನೋ ವ್ಯಾನಸ್ತಿಸ್ರೋ ದೇವ್ಯಸ್ತಾ ಏವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ತಾ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ತ್ವಷ್ಟಾರಂ ಯಜತಿ ವಾಗ್ವೈ ತ್ವಷ್ಟಾ ವಾಗ್ಘೀದಂ ಸರ್ವಂ ತಾಷ್ಟೀವ ವಾಚನೇವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ವಾಚಂ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ವನಸ್ಪತಿಂ ಯಜತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವನಸ್ಪತಿಃ ಪ್ರಾಣಮೇವ ತತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪ್ರಾಣಂ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ಸ್ವಾಹಾಕೃತೀರ್ಯಜತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವೈ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಯಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಮನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಾಭಿರ್ಯಥಋಷ್ಯಾಪ್ರೀಣೀಯಾದ್ಯದ್ಯಥಋಷ್ಯಾಪ್ರೀಣಾತಿ ಯಜಮನಮೇವ ತದ್ಬನ್ಧು-
ತಾಯಾ ನೋತ್ಸೃಜತಿ ೪

ಪರ್ಯಗ್ನಯೇ ಕ್ರಿಯಮಾಣಾಯಾನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುರಗ್ನಿರ್ಹೋತಾ ನೋ ಅಧ್ವರ ಇತಿ ತೃಇಚಮಾಗ್ನೇಯಂ ಗಾಯತ್ರಮನ್ವಾಹ ಪರ್ಯಗ್ನಿ ಕ್ರಿಯಮಾಣೇ ಸ್ವಯೈವೈನಂ ತದ್ದೇವತಯಾ ಸ್ವೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ವಾಜೀ ಸನ್ಪರಿ ಣೀಯತ ಇತಿ ವಾಜಿನಮಿವ ಹ್ಯೇನಂ ಸನ್ತಮ್ಪರಿಣಯನ್ತಿ ಪರಿ ತ್ರಿವಿಷ್ಟ್ಯಧ್ವರಂ ಯಾತ್ಯಗ್ನೀ ರಥೀರಿವೇತ್ಯೇಷ ಹಿ ರಥೀರಿವಾಧ್ವರಮ್ಪರಿಯಾತಿ ಪರಿ ವಾಜಪತಿಃ ಕವಿರಿತ್ಯೇಷ ಹಿ ವಾಜನಮ್ಪತಿರತ ಉಪಪ್ರೇಷ್ಯ ಹೋತರ್ಹವ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯ ಇತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುರಜೈದಗ್ನಿರಸನದ್ವಾ-ಜಮಿತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣ ಉಪಪ್ರೈಷಮ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ತದಾಹುರ್ಯದಧ್ವರ್ಯುರ್ಹೋತಾರಮುಪಪ್ರೇಷ್ಯತ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾ-ನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣ ಉಪಪ್ರೈಷಮ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತ ಇತಿ ಮನೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ವಾಗ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಹೋತಾ ಮನಸಾ ವಾ ಇಷಿತ ವಾಗ್ವದತಿ ಯಾಂ ಹ್ಯನ್ಯಮನಾ ವಾಚಂ ವದತ್ಯಸುರ್ಯಾ ವೈ ಸಾ ವಾಗದೇವಜುಷ್ಟಾ ತದ್ಯನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣ ಉಪಪ್ರೈಷಮ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ಮನಸೈವ ತದ್ವಾಚಮೀರಯತಿ ತನ್ಮನಸೇರಿತಯಾ
ವಾಚಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ ಸಮ್ಪಾದಯತಿ ೫

ದೈವ್ಯಾಃ ಶಮಿತಾರ ಆರಭಧ್ವಮುತ ಮನುಷ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹ ಯೇ ಚೈವ ದೇವಾನಾಂ ಶಮಿತಾರೋ ಯೇ ಚ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ತಾನೇವ ತತ್ಸಂಶಾಸ್ತ್ಯುಪನಯತ ಮೇಧ್ಯಾ ದುರ ಆಶಾಸಾನಾ ಮೇಧಪತಿಭ್ಯಾ-ಮ್ಮೇಧಮಿತಿ ಪಶುರ್ವೈ ಮೇಧೋ ಯಜಮಾನೋ ಮೇಧಪತಿರ್ಯಜಮಾನಮೇವ ತತ್ಸ್ವೇನ ಮೇಧೇನ ಸಮ-ರ್ಧಯತ್ಯಥೋ ಖಲ್ವಾಹುರ್ಯಸ್ಯೈ ವಾವ ಕಸ್ಯೈ ಚ ದೇವತಾಯೈ ಪಶುರಾಲಭ್ಯತೇ ಸೈವ ಮೇಧಪತಿರಿತಿ ಸ ಯದ್ಯೇಕದೇವತ್ಯಃ ಪಶುಃ ಸ್ಯಾನ್ಮೇಧಪತಯ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ಯದಿ ದ್ವಿದೇವತ್ಯೋ ಮೇಧಪತಿಭ್ಯಾ-ಮಿತಿ ಯದಿ ಬಹುದೇವತ್ಯೋ ಮೇಧಪತಿಭ್ಯ ಇತ್ಯೇತದೇವ ಸ್ಥಿತಮ್ಪ್ರಾಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿಮ್ಭರತೇತಿ ಪಶುರ್ವೈ ನೀಯಮಾನಃ ಸ ಮೃತ್ಯುಮ್ಪ್ರಾಪಶ್ಯತ್ಸ ದೇವಾನ್ನಾನ್ವಕಾಮಯತೈತುಂ ತಂ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನೇಹಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ವೈ ತ್ವಾ ಲೋಕಂ ಗಮಯಿಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ಸ ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ತಸ್ಯ ವೈ ಮೇ ಯುಷ್ಮಾಕಮೇಕಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದೈತ್ವಿತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯಾಗ್ನಿಃ ಪುರಸ್ತದೈತ್ಸೋಽಗ್ನಿಮನುಪ್ರಾಚ್ಯವತ ತಸ್ಮದಾಹುರಾಗ್ನೇಯೋ ವಾವ ಸರ್ವಃ ಪಶುರಗ್ನಿಂ ಹಿ ಸೋಽನುಪ್ರಾಚ್ಯವತೇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ವಸ್ಯಾಗ್ನಿಮ್ಪುರಸ್ತಾದ್ಧರನ್ತಿ ಸ್ತೃಣೀತ ಬರ್ಹಿರಿತ್ಯೋಷಧ್ಯಾತ್ಮಾ ವ ಪಶುಃ ಪಶುಮೇವ ತತ್ಸರ್ವಾತ್ಮಾನಂ ಕರೋತ್ಯನ್ವೇನಮ್ಮಾತಾ ಮನ್ಯತಾ-ಮನು ಪಿತಾನು ಭ್ರಾತಾ ಸ ಗರ್ಭ್ಯೋಽನು ಸಖಾ ಸಯೂಥ್ಯ ಇತಿ ಜನಿತ್ರೈರೇವೈನಂ ತತ್ಸಮ-ನುಮತಮಾಲಭನ್ತ ಉದೀಚೀನಾಁ ಅಸ್ಯ ಪದೋ ನಿ ಧತ್ತಾತ್ಸೂರ್ಯಂ ಚಕ್ಷುರ್ಗಮಯತಾದ್ವಾತಮ್ಪ್ರಾ-ಣಮನ್ವವಸೃಜತಾದನ್ತರಿಕ್ಷಮಸುಂ ದಿಶಃ ಶ್ರೋತ್ರಮ್ಪೃಥಿವೀಂ ಶರೀರಮಿತ್ಯೇಷ್ವೇವೈನಂ ತಲ್ಲೋಕೇ-ಷ್ವಾದಧಾತ್ಯೇಕಧಾಸ್ಯ ತ್ವಚಮಾಛ್ಯತಾತ್ಪುರಾ ನಾಭ್ಯಾ ಅಪಿಶಸೋ ವಪಾಮುತ್ಖಿದತಾ-ದನ್ತರೇವೋಷ್ಮಾಣಂ ವಾರಯಧ್ವಾದಿತಿ ಪಶುಷ್ವೇವ ತತ್ಪ್ರಾಣಾನ್ದಧಾತಿ ಶ್ಯೇನಮಸ್ಯ ವಕ್ಷಃ ಕೃಣುತಾತ್ಪ್ರಶಸಾ ಬಾಹೂ ಶಲಾ ದೋಷಣೀ ಕಶ್ಯಪೇವಾಂಸಾಛಿದ್ರೇ ಶ್ರೋಣೀ ಕವಷೋರೂ ಸ್ರೇಕ-ಪರ್ಣಾಷ್ಠೀವನ್ತಾ ಷಡ್ವಿಂಶತಿರಸ್ಯ ವಙ್ಕ್ರಯಸ್ತ ಅನುಷ್ಠ್ಯೋಚ್ಚ್ಯಾವಯತಾದ್ಗಾತ್ರಂ-ಗತ್ರಮಸ್ಯಾನೂನಂ ಕೃಣುತಾದಿತ್ಯಙ್ಗಾನ್ಯೇವಾಸ್ಯ ತದ್ಗಾತ್ರಾಣಿ ಪ್ರೀಣಾತ್ಯೂವಧ್ಯಗೋಹಮ್ಪಾರ್ಥಿವಂ ಖನತಾದಿತ್ಯಾ-ಹೌಷಧಂ ವಾ ಊವಧ್ಯಮಿಯಂ ವಾ ಓಷಧೀನಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತದೇನತ್ಸ್ವಾಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಮನ್ತತಃ
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ೬

ಅಸ್ನಾ ರಕ್ಷಃ ಸಂಸೃಜತಾದಿತ್ಯಾಹ ತುಷೈರ್ವೈ ಫಲೀಕರಣೈರ್ದೇವಾ ಹವಿರ್ಯಜ್ಞೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನಿರಭಜನ್ನಸ್ನಾ ಮಹಾಯಜ್ಞಾತ್ಸ ಯದಸ್ನಾ ರಕ್ಷಃ ಸಂಸೃಜತಾದಿತ್ಯಾಹ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯೇವ ತತ್ಸ್ವೇನ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಯಜ್ಞಾನ್ನಿರವದಯತೇ ತದಾಹುರ್ನ ಯಜ್ಞೇ ರಕ್ಷಸಾಂ ಕೀರ್ತಯೇತ್ಕಾನಿ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯೃತೇರಕ್ಷಾ ವೈ ಯಜ್ಞ ಇತಿ ತದು ವಾ ಆಹುಃ ಕೀರ್ತಯೇದೇವ ಯೋ ವೈ ಭಾಗಿನಮ್ಭಾಗಾನ್ನುದತೇ ಚಯತೇ ವೈನಂ ಸ ಯದಿ ವೈನಂ ನ ಚಯತೇಽಥ ಪುತ್ರಮಥ ಪೌತ್ರಂ ಚಯತೇ ತ್ವೇವೈನಮಿತಿ ಸ ಯದಿ ಕೀರ್ತಯೇದುಪಾಂಶು ಕೀರ್ತಯೇತ್ತಿರ ಇವ ವಾ ಏತದ್ವಾಚೋ ಯದುಪಾಂಶು ತಿರ ಇವೈತದ್ಯದ್ರ ಕ್ಷಾಂಸ್ಯಥ ಯದುಚ್ಚೈಃ ಕೀರ್ತಯೇದೀಶ್ವರೋ ಹಾಸ್ಯ ವಾಚೋ ರಕ್ಷೋಭಾಷೋ ಜನಿತೋರ್ಯೋಽಯಂ ರಾಕ್ಷಸೀಂ ವಾಚಂ ವದತಿ ಸ ಯಾಂ ವೈ ದೃಪ್ತೋ ವದತಿ ಯಾಮುನ್ಮತ್ತಃ ಸಾ ವೈ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಙ್ ನಾತ್ಮನಾ ದೃಪ್ಯತಿ ನಾಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯಾಂ ದೃಪ್ತ ಆಜಾಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವನಿಷ್ಠುಮಸ್ಯ ಮಾ ರಾವಿಷ್ಟೋರೂಕಮ್ಮನ್ಯಮಾನಾ ನೇದ್ವಸ್ತೋಕೇ ತನ ಯೇ ರವಿತಾ ರವಚ್ಛಮಿತಾರ ಇತಿ ಯೇ ಚೈವ ದೇವಾನಾಂ ಶಮಿತಾರೋ ಯೇ ಚ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ತೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತತ್ಪರಿದದಾತ್ಯಧ್ರಿಗೋ ಶಮೀಧ್ವಂ ಸುಶಮಿ ಶಮೀಧ್ವಂ ಶಮೀಧ್ವಂ ಅಧ್ರಿಗಾ ಉ ಇತಿ ತ್ರಿರ್ಬ್ರೂಯಾದಪಾಪೇತಿ ಚಾಧ್ರಿಗುರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಶಮಿತಾಪಾಪೋ ನಿಗ್ರಭೀತಾ ಶಮಿತೃಭ್ಯಶ್ಚೈವೈನಂ ತನ್ನಿಗ್ರಭೀತೃಭ್ಯಶ್ಚ ಸಮ್ಪ್ರಯಛತಿ ಶಮಿತಾರೋ ಯದತ್ರ ಸುಕೃತಂ ಕೃಣವಥಾಸ್ಮಾಸು ತದ್ಯದ್ದುಷ್ಕೃ-ತಮನ್ಯತ್ರ ತದಿತ್ಯಾಹಾಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಹೋತಾಸೀತ್ಸ ಏನಂ ವಾಚಾ ವ್ಯಶಾದ್ವಾಚಾ ವಾ ಏನಂ ಹೋತಾ ವಿಶಾಸ್ತಿ ತದ್ಯದರ್ವಾಗ್ಯತ್ಪರಃ ಕೃನ್ತನ್ತಿ ಯದುಲ್ಬಣಂ ಯದ್ವಿಥುರಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಶಮಿತೃಭ್ಯ-ಶ್ಚೈವೈನತ್ತನ್ನಿಗ್ರಭೀತೃಭ್ಯಶ್ಚ ಸಮನುದಿಶತಿ ಸ್ವಸ್ತ್ಯೇವ ಹೋತೋನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಾಯು-
ತ್ವಾಯ ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೭

ಪುರುಷಂ ವೈ ದೇವಾಃ ಪಶುಮಾಲಭನ್ತ ತಸ್ಮಾದಾಲಬ್ಧಾನ್ಮೇಧ ಉದಕ್ರಾಮತ್ಸೋಽಶ್ವಮ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ತ-ಸ್ಮಾದಶ್ವೋ ಮೇಧ್ಯೋಽಭವದಥೈನಮುತ್ಕ್ರಾನ್ತಮೇಧಮತ್ಯಾರ್ಜನ್ತ ಸ ಕಿಮ್ಪುರುಷೋಽಭವತ್ತೇಽಶ್ವಮಾ-ಲಭನ್ತ ಸೋಽಶ್ವಾದಾಲಬ್ಧಾದುದಕ್ರಾಮತ್ಸ ಗಾಮ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ತಸ್ಮಾದ್ಗೌರ್ಮೇಧ್ಯೋಽಭವಡಥೈನಮು-ತ್ಕ್ರಾನ್ತಮೇಧಮತ್ಯಾರ್ಜನ್ತ ಸ ಗೌರಮೃಗೋಽಭವತ್ತೇ ಗಾಮಾಲಭನ್ತ ಸ ಗೋರಾಲಬ್ಧಾದುದಕ್ರಾಮ-ತ್ಸೋಽವಿಮ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ತಸ್ಮಾದವಿರ್ಮೇಧ್ಯೋಽಭವದಥೈನಮುತ್ಕ್ರಾನ್ತಮೇಧಮತ್ಯಾರ್ಜನ್ತ ಸ ಗವಯೋ-ಽಭವತ್ತೇಽವಿಮಾಲಭನ್ತ ಸೋಽವೇರಾಲಬ್ಧಾದುದಕ್ರಾಮತ್ಸೋಽಜಮ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ತಸ್ಮಾದಜೋ ಮೇಧ್ಯೋ-ಽಭವದಥೈನಮುತ್ಕ್ರಾನ್ತಮೇಧಮತ್ಯಾರ್ಜನ್ತ ಸ ಉಷ್ಟ್ರೋಽಭವತ್ಸೋಽಜೇ ಜ್ಯೋಕ್ತಮಾಮಿವಾರಮತ ತಸ್ಮಾದೇಷ ಏತೇಷಾಮ್ಪಶೂನಾಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತತಮೋ ಯದಜಸ್ತೇಽಜಮಾಲಭೌತ ಸೋಽಜಾದಾಲಬ್ಧಾ-ದುದಕ್ರಾಮತ್ ಸ ಇಮಾಮ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ತಸ್ಮಾದಿಯಮ್ಮೇಧ್ಯಾಭವದಥೈನಮುತ್ಕ್ರಾನ್ತಮೇಧಮತ್ಯಾರ್ಜನ್ತ ಸ ಶರಭೋಽಭವತ್ತ ಏತ ಉತ್ಕ್ರಾನ್ತಮೇಧಾ ಅಮೇಧ್ಯಾಃ ಪಶವಸ್ತಸ್ಮಾದೇತೇಷಾಂ ನಾಶ್ನೀಯಾತ್ತಮ-ಸ್ಯಾಮನ್ವಗಛನ್ಸೋಽನುಗತೋ ವ್ರೀಹಿರಭವತ್ತದ್ಯತ್ಪಶೌ ಪುರೋಳಾಶಮನುನಿರ್ವಪನ್ತಿ ಸಮೇಧೇನ ನಃ ಪಶುನೇಷ್ಟಮಸತ್ಕೇವಲೇನ ನಃ ಪಶುನೇಷ್ಟಮಸದಿತಿ ಸಮೇಧೇನ ಹಾಸ್ಯ ಪಶುನೇಷ್ಟಮ್ಭವತಿ
ಕೇವಲೇನ ಹಾಸ್ಯ ಪಶುನೇಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೮

ಸ ವಾ ಏಷ ಪಶುರೇವಾಲಭ್ಯತೇ ಯತ್ಪುರೋಳಾಶಸ್ತಸ್ಯ ಯಾನಿ ಕಿಂಶಾರೂಣಿ ತಾನಿ ರೋಮಾಣಿ ಯೇ ತುಷಾಃ ಸಾ ತ್ವಗ್ ಯೇ ಫಲೀಕರಣಾಸ್ತದಸೃಗ್ಯತ್ಪಿಷ್ಟಂ ಕಿಕ್ನಸಾಸ್ತನ್ಮಾಂಸಂ ಯತ್ಕಿಂ ಚಿತ್ಕಂಸಾರಂ ತದಸ್ಥಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ಪಶೂನಾಮ್ಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ಯಃ ಪುರೋಳಾಶೇನ ಯಜತೇ ತಸ್ಮಾದಾಹುಃ ಪುರೋಳಾಶಸತ್ರಂ ಲೋಕ್ಯಮಿತಿ ಯುವಮೇತಾನಿ ದಿವಿ ರೋಚನಾನ್ಯಗ್ನಿಶ್ಚ ಸೋಮ ಸಕ್ರತೂ ಅಧತ್ತಮ್ಯುವಂ ಸಿನ್ಧೂಁ ರಭಿಶಸ್ತೇರವದ್ಯಾದಗ್ನೀಷೋಮಾವಮುಞ್ಚತಂ ಗೃಭೀತಾನಿತಿ ವಪಾಯೈ ಯಜತಿ ಸರ್ವಾಭಿರ್ವಾ ಏಷ ದೇವತಾಭಿರಾಲಬ್ಧೋ ಭವತಿ ಯೋ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಭವತಿ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ನ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯಾಶ್ನೀಯಾದಿತಿ ಸ ಯದಗ್ನೀಷೋಮಾವಮುಞ್ಚತಂ ಗೃಭೀತಾನಿತಿ ವಪಾಯೈ ಯಜತಿ ಸರ್ವಾಭ್ಯ ಏವ ತದ್ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಯಜಮಾನಮ್ಪ್ರಮುಞ್ಚತಿ ತಸ್ಮಾದಾಹುರಶಿತವ್ಯಂ ವಪಾಯಾಂ ಹುತಾಯಾಂ ಯಜಮಾನೋ ಹಿ ಸ ತರ್ಹಿ ಭವತೀತ್ಯಾನ್ಯಂ ದಿವೋ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಜಭಾರೇತಿ ಪುರೋಳಾಶಸ್ಯ ಯಜತ್ಯಮಥ್ನಾದನ್ಯಮ್ಪರಿ ಶ್ಯೇನೋ ಅದ್ರೇ ರಿತೀತ ಇವ ಚ ಹ್ಯೇಷ ಇತ ಇವ ಚ ಮೇಧಃ ಸಮಾಹೃತೋ ಭವತಿ ಸ್ವದಸ್ವ ಹವ್ಯಾ ಸಮಿಷೋ ದಿದೀಹೀತಿ ಪುರೋಳಶಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತೋ ಯಜತಿ ಹವಿರೇವಾಸ್ಮಾ ಏತತ್ಸ್ವದಯತೀಷಮೂರ್ಜಮಾತ್ಮನ್ಧತ್ತ ಇಳಾಮುಪಹ್ವಯತೇ ಪಶವೋ ವಾ ಇಳಾ
ಪಶೂನೇವ ತದುಪಹ್ವಯತೇ ಪಶೂನ್ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ೯

ಮನೋತಾಯೈ ಹವಿಷೋಽವದೀಯಮಾನಸ್ಯಾನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುಸ್ತ್ವಂ ಹ್ಯಗ್ನೇ ಪ್ರಥಮೋ ಮನೋತೇತಿ ಸೂಕ್ತಮನ್ವಾಹ ತದಾಹುರ್ಯದನ್ಯದೇವತ್ಯ ಉತ ಪಶುರ್ಭವತ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾದಾಗ್ನೇಯೀರೇವ ಮನೋತಾಯೈ ಹವಿಷೋಽವದೀಯಮಾನಸ್ಯಾನ್ವಾಹೇತಿ ತಿಸ್ರೋ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ಮನೋತಾಸ್ತಾಸು ಹೀ ತೇಷಾಮ್ಮ-ನಾಂಸ್ಯೋತಾನಿ ವಾಗ್ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ಮನೋತಾ ತಸ್ಯಾಂ ಹಿ ತೇಷಾಮ್ಮನಾಂಸ್ಯೋತಾನಿ ಗೌರ್ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ಮನೋತಾ ತಸ್ಯಾಂ ಹಿ ತೇಷಾಮ್ಮನಾಂಸ್ಯೋತಾನ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ಮನೋತಾ ತಸ್ಮಿನ್ಹಿ ತೇಷಾಮ್ಮನಾಂಸ್ಯೋತಾನ್ಯಗ್ನಿಃ ಸರ್ವಾ ಮನೋತಾ ಅಗ್ನೌ ಮನೋತಾಃ ಸಂಗಛನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದಾಗ್ನೇಯೀರೇವ ಮನೋತಾಯೈ ಹವಿಷೋಽವದೀಯಮಾನಸ್ಯಾನ್ವಾಹಾಗ್ನೀಷೋಮಾ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥಿತಸ್ಯೇತಿ ಹವಿಷೋ ಯಜತಿ ಹವಿಷ ಇತಿ ರೂಪಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರಸ್ಥಿತಸ್ಯೇತಿ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಸರ್ವಾಭಿರ್ಹಾಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿಭಿಃ ಸಮೃದ್ಧಂ ಹವ್ಯಂ ದೇವಾನಪ್ಯೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವನಸ್ಪತಿಂ ಯಜತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ವನಸ್ಪತಿರ್ಜೀವಂ ಹಾಸ್ಯ ಹವ್ಯಂ ದೇವಾನಪ್ಯೇತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ವನಸ್ಪತಿಂ ಯಜತಿ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಂ ಯಜತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವೈ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಮನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತೀಳಾಮುಪಹ್ವಯತೇ
ಪಶವೋ ವಾ ಇಳಾ ಪಶೂನೇವ ತದುಪಹ್ವಯತೇ ಪಶೂನ್ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ದಧಾತಿ ೧೦ ೧

ಅಧ್ಯಾಯ ೭ ಖಣ್ಡಃ ೧-೮
ದೇವಾ ವೈ ಯಜ್ಞಮತನ್ವತ ತಾಂಸ್ತನ್ವಾನಾನಸುರಾ ಅಭ್ಯಾಯನ್ಯಜ್ಞವೇಶಸಮೇಷಾಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ತಾನಾಪ್ರೀತೇ ಪಶೌ ಪುರ ಇವ ಪರ್ಯಗ್ನೇರ್ಯೂಪಮ್ಪ್ರತಿ ಪುರಸ್ತಾದುಪಾಯಂಶ್ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯಾಗ್ನಿಮಯೀಃ ಪುರಸ್ತ್ರಿಪುರಮ್ಪರ್ಯಾಸ್ಯನ್ತ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಚಾತ್ಮನಶ್ಚ ಗುಪ್ತ್ಯೈ ತಾ ಏಷಾಮಿಮಾ ಅಗ್ನಿಮಯ್ಯಃ ಪುರೋ ದೀಪ್ಯಮಾನಾ ಭ್ರಾಜಮಾನಾ ಅತಿಷ್ಠಂಸ್ತಾ ಅಸುರಾ ಅನಪಧೃಷ್ಯೈವಾಪಾದ್ರ ವಂಸ್ತೇಽಗಿನಿನೈವ ಪುರಸ್ತಾದಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತಾಗ್ನಿನಾ ಪಶ್ಚಾತ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಯತ್ಪರ್ಯಗ್ನಿ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಗ್ನಿಮ-ಯೀರೇವ ತತ್ಪುರಸ್ತ್ರಿಪುರಮ್ಪರ್ಯಸ್ಯನ್ತೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಚಾತ್ಮನಶ್ಚ ಗುಪ್ತ್ಯೈ ತಸ್ಮಾತ್ಪರ್ಯಗ್ನಿ ಕುರ್ವನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಪರ್ಯಗ್ನಯೇಽನ್ವಾಹ ತಂ ವಾ ಏತಮ್ಪಶುಮಾಪ್ರೀತಂ ಸನ್ತಮ್ಪರ್ಯಗ್ನಿಕೃತಮುದಞ್ಚಂ ನಯನ್ತಿ ತಸ್ಯೋಲ್ಮುಕಮ್ಪುರಸ್ತಾದ್ಧರನ್ತಿ ಯಜಮಾನೋ ವಾ ಏಷ ನಿದಾನೇನ ಯತ್ಪಶುರನೇನ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಯಜಮಾನಃ ಪುರೋಜ್ಯೋತಿಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇಷ್ಯತೀತಿ ತೇನ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಯಜಮಾನಃ ಪುರೋಜ್ಯೋತಿಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇತಿ ತಂ ಯತ್ರ ನಿಹನಿಷ್ಯನ್ತೋ ಭವನ್ತಿ ತದಧ್ವರ್ಯುರ್ಬರ್ಹಿರಧಸ್ತಾದುಪಾಸ್ಯತಿ ಯದೇವೈನಮದ ಆಪ್ರೀತಂ ಸನ್ತಮ್ಪರ್ಯಗ್ನಿಕೃತಮ್ಬಹಿರ್ವೇದಿ ನಯನ್ತಿ ಬರ್ಹಿಷದಮೇವೈನಂ ತತ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ತಸ್ಯೋವಧ್ಯಗೋಹಂ ಖನನ್ತ್ಯೌಷಧಂ ವಾ ಊವಧ್ಯಮಿಯಂ ವಾ ಓಷಧೀನಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತದೇನತ್ಸ್ವಾ-ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಮನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯನ್ತಿ ತದಾಹುರ್ಯದೇಷ ಹವಿರೇವ ಯತ್ಪಶುರಥಾಸ್ಯ ಬ-ಹ್ವಪೈತಿ ಲೋಮಾನಿ ತ್ವಗಸೃಕ್ಕುಷ್ಠಿಕಾಃ ಶಫಾ ವಿಷಾಣೇ ಸ್ಕನ್ದತಿ ಪಿಶಿತಂ ಕೇನಾಸ್ಯ ತದಾಪೂರ್ಯತ ಇತಿ ಯದೇವೈತತ್ಪಶೌ ಪುರೋಳಾಶಮನುನಿರ್ವಪನ್ತಿ ತೇನೈವಾಸ್ಯ ತದಾಪೂರ್ಯತೇ ಪಶುಭ್ಯೋ ವೈ ಮೇಧಾ ಉದಕ್ರಾಮಂಸ್ತೌ ವ್ರೀಹಿಶ್ಚೈವ ಯವಶ್ಚ ಭೂತಾವಜಾಯೇತಾಂ ತದ್ಯತ್ಪಶೌ ಪುರೋಳಾಶ-ಮನುನಿರ್ವಪನ್ತಿ ಸಮೇಧೇನ ನಃ ಪಶುನೇಷ್ಟಮಸತ್ಕೇವಲೇನ ನಃ ಪಶುನೇಷ್ಟಮಸದಿತಿ ಸಮೇಧೇನ
ಹಾಸ್ಯ ಪಶುನೇಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಕೇವಲೇನ ಹಾಸ್ಯ ಪಶುನೇಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೧

ತಸ್ಯ ವಪಾಮುತ್ಖಿದ್ಯಾಹರನ್ತಿ ತಾಮಧ್ವರ್ಯುಃ ಸ್ರುವೇಣಾಭಿಘಾರಯನ್ನಾಹ ಸ್ತೋಕೇಭ್ಯೋಽನುಬ್ರೂಹೀತಿ ತದ್ಯತ್ಸ್ತೋಕಾಃ ಶ್ಚೋತನ್ತಿ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಾ ವೈ ಸ್ತೋಕಾ ನೇನ್ಮ ಇಮೇಽನಭಿಪ್ರೀತಾ ದೇವಾನ್ಗಛಾನಿತಿ ಜುಷಸ್ವ ಸಪ್ರಥಸ್ತಮಮಿತ್ಯನ್ವಾಹ ವಚೋ ದೇವಪ್ಸರಸ್ತಮಮ್ ಹವ್ಯಾಜುಹ್ವಾನ ಆಸನೀತ್ಯ-ಗ್ನೇರೇವೈನಾಂಸ್ತದಾಸ್ಯೇ ಜುಹೋತೀಮಂ ನೋ ಯಜ್ಞಮಮೃತೇಷು ಧೇಹೀತಿ ಸೂಕ್ತಮನ್ವಾಹೇಮಾ ಹವ್ಯಾ ಜಾತವೇದೋ ಜುಷಸ್ವೇತಿ ಹವ್ಯಜುಷ್ಟಿಮಾಶಾಸ್ತೇ ಸ್ತೋಕಾನಾಮಗ್ನೇ ಮೇದಸೋ ಘೃತಸ್ಯೇತಿ ಮೇದಸಶ್ಚ ಹಿ ಘೃತಸ್ಯ ಚ ಭವನ್ತಿ ಹೋತಃ ಪ್ರಾಶಾನ ಪ್ರಥಮೋ ನಿಷದ್ಯೇತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಹೋತಾಗ್ನೇ ಪ್ರಾಶಾನ ಪ್ರಥಮೋ ನಿಷದ್ಯೇತ್ಯೇವ ತದಾಹ ಘೃತವನ್ತಃ ಪಾವಕ ತೇ ಸ್ತೋಕಾ ಶ್ಚೋತನ್ತಿ ಮೇದಸ ಇತಿ ಮೇದಸಶ್ಚ ಹ್ಯೇವ ಹಿ ಘೃತಸ್ಯ ಚ ಭವನ್ತಿ ಸ್ವಧರ್ಮನ್ದೇವವೀತಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ನೋ ಧೇಹಿ ವಾರ್ಯಮಿತ್ಯಾಶಿ-ಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ತುಭ್ಯಂ ಸ್ತೋಕಾ ಘೃತಶ್ಚುತೋಽಗ್ನೇ ವಿಪ್ರಾಯ ಸನ್ತ್ಯೇತಿ ಘೃತಶ್ಚುತೋ ಹಿ ಭವನ್ತ್ಯೃಷಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸಮಿಧ್ಯಸೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾವಿತಾ ಭವೇತಿ ಯಜ್ಞಸಮೃದ್ಧಿಮಾಶಾಸ್ತೇ ತುಭ್ಯಂ ಶ್ಚೋತನ್ತ್ಯಧ್ರಿಗೋ ಶಚೀವ ಸ್ತೋಕಾಸೋ ಅಗ್ನೇ ಮೇದಸೋ ಘೃತಸ್ಯೇತಿ ಮೇದಸಶ್ಚ ಹ್ಯೇವ ಹಿ ಘೃತಸ್ಯ ಚ ಭವನ್ತಿ ಕವಿಶಸ್ತೋ ಬೃಹತಾ ಭಾನುನಾಗಾ ಹವ್ಯಾ ಜುಷಸ್ವ ಮೇಧಿರೇತಿ ಹವ್ಯಜುಷ್ಟಿಮೇವಾಶಾಸ್ತ ಓಜಿಷ್ಠಂ ತೇ ಮಧ್ಯತೋ ಮೇದ ಉದ್ಭೃತಮ್ಪ್ರ ತೇ ವಯಂ ದದಾಮಹೇ ಶ್ಚೋತನ್ತಿ ತೇ ವಸೋ ಸ್ತೋಕಾ ಅಧಿ ತ್ವಚಿ ಪ್ರತಿ ತಾನ್ದೇವಶೋ ವಿಹೀತ್ಯಭ್ಯೇವೈನಾಂಸ್ತದ್ವಷಟ್ಕರೋತಿ ಯಥಾ ಸೋಮಸ್ಯಾಗ್ನೇ ವೀಹೀತಿ ತದ್ಯತ್ಸ್ತೋಕಾಃ ಶ್ಚೋತನ್ತಿ ಸರ್ವದೇವತ್ಯಾ ವೈ ಸ್ತೋಕಾಸ್ತಸ್ಮಾದಿಯಂ ಸ್ತೋಕಶೋ ವೃಷ್ಟಿ-
ರ್ವಿಭಕ್ತೋಪಾಚರತಿ ೧೨

ತದಾಹುಃ ಕಾ ಸ್ವಾಹಾಕೃತೀನಾಮ್ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾಃ ಕಃ ಪ್ರೈಷಃ ಕಾ ಯಾಜ್ಯೇತಿ ಯಾ ಏವೈತಾ ಅನ್ವಾಹೈತಾಃ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾ ಯಃ ಪ್ರೈಷಃ ಸ ಪ್ರೈಷೋ ಯಾ ಯಾಜ್ಯಾ ಸಾ ಯಜ್ಯಾ ತದಾಹುಃ ಕಾ ದೇವತಾಃ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಯ ಇತಿ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಂ ಹವಿರದನ್ತು ದೇವಾ ಇತಿ ಯಜನ್ತೀತಿ ದೇವಾ ವೈ ಯಜ್ಞೇನ ಶ್ರಮೇಣ ತಪಸಾಹುತಿಭಿಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಜಯಂಸ್ತೇಷಾಂ ವಪಾಯಾಮೇವ ಹುತಾಯಾಂ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಪ್ರಾಖ್ಯಾಯತ ತೇ ವಪಾಮೇವ ಹುತ್ವಾನಾದೃತ್ಯೇತರಾಣಿ ಕರ್ಮಾಣ್ಯೂರ್ಧ್ವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯಂಸ್ತತೋ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಶ್ಚ ಋಷಯಶ್ಚ ದೇವಾನಾಂ ಯಜ್ಞವಾ-ಸ್ತ್ವಭ್ಯಾಯನ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕಿಂಚಿದೇಷಿಷ್ಯಾಮಃ ಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯಾ ಇತಿ ತೇಽಭಿತಃ ಪರಿಚರನ್ತ ಐತ್ಯ ಪಶುಮೇವ ನಿರಾನ್ತ್ರಂ ಶಯಾನಂ ತೇ ವಿದುರಿಯಾನ್ವಾವ ಕಿಲ ಪಶುರ್ಯಾವತೀ ವಪೇತಿ ಸ ಏತಾವಾನೇವ ಪಶುರ್ಯಾವತೀ ವಪಾಥ ಯದೇನಂ ತೃತೀಯಸವನೇ ಶ್ರಪಯಿತ್ವಾ ಜುಹ್ವತಿ ಭೂಯಸೀಭಿರ್ನ ಆಹುತಿಭಿರಿಷ್ಟಮಸತ್ಕೇವಲೇನ ನಃ ಪಶುನೇಷ್ಟಮಸದಿತಿ ಭೂಯಸ್ಲ್ಭಿರ್ಹಾಸ್ಯಾಹುತಿಭಿರಿಷ್ಟ-
ಮ್ಭವತಿ ಕೇವಲೇನ ಹಾಸ್ಯ ಪಶುನೇಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೩

ಸಾ ವಾ ಏಷಾಮೃತಾಹುತಿರೇವ ಯದ್ವಪಾಹುತಿರಮೃತಾಹುತಿರಗ್ನ್ಯಾಹುತಿರಮೃತಾಹುತಿರಾಜ್ಯಾಹುತಿ-ರಮೃತಾಹುತಿಃ ಸೋಮಾಹುತಿರೇತಾ ವಾ ಅಶರೀರಾ ಅಹುತಯೋ ಯಾ ವೈ ಕಾಶ್ಚಾಶರೀರ ಆಹುತಯೋ-ಽಮೃತತ್ವಮೇವ ತಾಭಿರ್ಯಜಮಾನೋ ಜಯತಿ ಸಾ ವಾ ಏಷಾ ರೇತ ಏವ ಯದ್ವಪಾ ಪ್ರೇವ ವೈ ರೇತೋ ಲೀಯತೇ ಪ್ರೇವ ವಪಾ ಲೀಯತೇ ಶುಕ್ಲಂ ವೈ ರೇತಃ ಶುಕ್ಲ ವಪಾಶರೀರಂ ವೈ ರೇತೋಽಶರೀರಾ ವಪಾ ಯದ್ವೈ ಲೋಹಿತಂ ಯನ್ಮಾಂಸಂ ತಚ್ಛರೀರಂ ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರೂಯಾಡ್ಯಾವದಲೋಹಿತಂ ತಾವತ್ಪರಿವಾಸಯೇತಿ ಸಾ ಪಞ್ಚಾವತ್ತಾ ಭವತಿ ಯದ್ಯಪಿ ಚತುರವತ್ತೀ ಯಜಮಾನಃ ಸ್ಯಾದಥ ಪಞ್ಚಾವತ್ತೈವ ವಪಾ-ಜ್ಯಸ್ಯೋಪಸ್ತೃಣಾತಿ ಹಿರಣ್ಯಶಲ್ಕೋ ವಪಾ ಹಿರಣ್ಯಶಲ್ಕ ಆಜ್ಯಸ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾದಭಿ-ಘಾರಯತಿ ತದಾಹುರ್ಯದ್ಧಿರಣ್ಯಂ ನ ವಿದ್ಯೇತ ಕಥಂ ಸ್ಯದಿತಿ ದ್ವಿರಾಜ್ಯಸ್ಯೋಪಸ್ತೀರ್ಯ ವಪಾ-ಮವದಾಯ ದ್ವಿರುಪರಿಷ್ಟದಭಿಘಾರಯತ್ಯಮೃತಂ ವಾ ಆಜ್ಯಮಮೃತಂ ಹಿರಣ್ಯಂ ತತ್ರ ಸ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ಯ ಆಜ್ಯೇ ತತ್ರ ಸ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ಯೋ ಹಿರಣ್ಯೇ ತತ್ಪಞ್ಚ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಪಾಙ್ಕ್ತೋಽಯಮ್ಪುರುಷಃ ಪಞ್ಚಧಾ ವಿಹಿತೋ ಲೋಮಾನಿ ತ್ವಙ್ಮಾಂಸಮಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾ ಸ ಯಾವಾನೇವ ಪುರುಷಸ್ತಾವನ್ತಂ ಯಜಮಾನಂ ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯಾಗ್ನೌ ದೇವಯೋನ್ಯಾಂ ಜುಹೋತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಯೋನಿಃ ಸೋಽಗ್ನೇರ್ದೇವಯೋನ್ಯಾ
ಆಹುತಿಭ್ಯಃ ಸಮ್ಭೂಯ ಹಿರಣ್ಯಶರೀರ ಊರ್ಧ್ವಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇತಿ ೧೪

ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಭ್ಯೋ ಹೋತರನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹಾಧ್ವರ್ಯುರೇತೇ ವಾವ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಾಣೋ ಯದಗ್ನಿರುಷಾ ಅಶ್ವಿನೌ ತ ಏತೇ ಸಪ್ತಭಿಃಸಪ್ತಭಿಶ್ಛನ್ದೋಭಿರಾಗಛನ್ತ್ಯಾಸ್ಯ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಾಣೋ ಹವಂ ಗಛನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರಜಾಪತೌ ವೈ ಸ್ವಯಂ ಹೋತರಿ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಮನುವಕ್ಷ್ಯತ್ಯುಭಯೇ ದೇವಾಸುರಾ ಯಜ್ಞಮುಪಾವಸನ್ನಸ್ಮಭ್ಯಮನುವಕ್ಷ್ಯತ್ಯಸ್ಮ-ಭ್ಯಮಿತಿ ಸ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯ ಏವಾನ್ವಬ್ರವೀತ್ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಅಭವನ್ಪರಾಸುರಾ ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ದ್ವಿಷನ್ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರಾತರ್ವೈ ಸ ತಂ ದೇವೇ-ಭ್ಯೋಽನ್ವಬ್ರವೀದ್ಯತ್ಪ್ರಾತರನ್ವಬ್ರವೀತ್ತತ್ಪ್ರಾತರನುವಾಕಸ್ಯ ಪ್ರಾತರನುವಾಕತ್ವಮ್ಮಹತಿ ರಾತ್ರ್! ಯಾ ಅನೂಚ್ಯಃ ಸರ್ವಸ್ಯೈ ವಾಚಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಯೋ ವೈ ಭವತಿ ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಮಶ್ನುತೇ ತಸ್ಯ ವಾಚಮ್ಪ್ರೋದಿತಾಮನುಪ್ರವದನ್ತಿ ತಸ್ಮಾನ್ಮಹತಿ ರಾತ್ರ್! ಯಾ ಅನೂಚ್ಯಃ ಪುರಾ ವಾಚಃ ಪ್ರವದಿತೋರನೂಚ್ಯೋ ಯದ್ವಾಚಿ ಪ್ರೋದಿತಾಯಾಮನುಬ್ರೂಯಾದನ್ಯಸ್ಯೈವೈನಮುದಿತಾನುವಾದಿನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾನ್ಮಹತಿ ರಾತ್ರ್! ಯಾ ಅನೂಚ್ಯಃ ಪುರಾ ಶಕುನಿವಾದಾದನುಬ್ರುಯನ್ನಿರೃತೇರ್ವಾ ಏತನ್ಮುಖಂ ಯದ್ವಯಂಸಿ ಯಚ್ಛಕುನಯಸ್ತದ್ಯತ್ಪುರಾ ಶಕುನಿವಾದಾದನುಬ್ರೂಯಾನ್ಮಾಯಜ್ಞಿಯಾಂ ವಾಚಮ್ಪ್ರೋದಿತಾ-ಮನುಪ್ರವದಿಷ್ಮೇತಿ ತಸ್ಮಾನ್ಮಹತಿ ರಾತ್ರ್! ಯಾ ಅನೂಚ್ಯೋಽಥೋ ಖಲು ಯದೈವಾಧ್ವರ್ಯುರುಪಾ-ಕುರ್ಯಾದಥಾನುಬ್ರೂಯಾದ್ಯದಾ ವಾ ಅಧ್ವರ್ಯುರುಪಾಕರೋತಿ ವಾಚೈವೋಪಾಕರೋತಿ ವಾಚಾ ಹೋತಾನ್ವಾಹ
ವಾಗ್ಘಿ ಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ರ ಸ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ಯೋ ವಾಚಿ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಚ ೧೫

ಪ್ರಜಾಪತೌ ವೈ ಸ್ವಯಮ್ಹೋತರಿ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಮನುವಕ್ಷ್ಯತಿ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾ ಮಾಮಭಿ ಪ್ರತಿ-ಪತ್ಸ್ಯತಿ ಮಾಮಭೀತಿ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರೈಕ್ಷತ ಯದ್ಯೇಕಾಂ ದೇವತಾಮಾದಿಷ್ಟಾಮಭಿ ಪ್ರತಿಪ-ತ್ಸ್ಯಾಮೀತರಾ ಮೇ ಕೇನ ದೇವತಾ ಉಪಾಪ್ತಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ಸ ಏತಾಮೃಚಮಪಶ್ಯದಾಪೋ ರೇವತೀರಿತ್ಯಾಪೋ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾ ರೇವತ್ಯಃ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಸ ಏತಯರ್ಚಾ ಪ್ರಾತರ-ನುವಾಕಮ್ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ತಾಃ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ಪ್ರಾಮೋದನ್ತ ಮಾಮಭಿ ಪ್ರತ್ಯಪಾದಿ ಮಾಮಭೀತಿ ಸರ್ವಾ ಹಾಸ್ಮಿನ್ದೇವತಾಃ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಮನುಬ್ರುವತಿ ಪ್ರಮೋದನ್ತೇ ಸರ್ವಾಭಿರ್ಹಾಸ್ಯ ದೇವತಾಭಿಃ ಪ್ರಾ-ತರನುವಾಕಃ ಪ್ರತಿಪನ್ನೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತೇ ದೇವಾ ಅಬಿಭಯುರಾದಾತಾರೋ ವೈ ನ ಇಮಮ್ಪ್ರಾತರ್ಯಜ್ಞಮಸುರಾ ಯಥೌಜೀಯಾಂಸೋ ಬಲೀಯಾಂಸ ಏವಮಿತಿ ತಾನಬ್ರವೀದೀನ್ದ್ರೋ ಮಾ ಬಿಭೀತ ತ್ರಿಷಮೃದ್ಧಮೇಭ್ಯೋಽಹಮ್ಪ್ರಾತರ್ವಜ್ರಮ್ಪ್ರಹರ್ತಾಸ್ಮೀತ್ಯೇತಾಂ ವಾವ ತದೃಚಮಬ್ರವೀದ್ವಜ್ರಸ್ತೇನ ಯದಪೋ-ನಪ್ತ್ರೀಯಾ ವಜ್ರಸ್ತೇನ ಯತ್ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ವಜ್ರಸ್ತೇನ ಯದ್ವಾಕ್ ತಮೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಹರತ್ತೇನೈನಾನಹಂಶ್ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಅಭವನ್ಪರಾ ಅಸುರಾ ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ದ್ವಿಷನ್ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದಾಹುಃ ಸ ವಈ ಹೋತಾ ಸ್ಯಾದ್ಯ ಏತಸ್ಯಾಮೃಚಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಪ್ರಜನಯೇದಿತ್ಯೇಷಾ
ವಾವ ತ್ರಿರನುಕ್ತ ಸರ್ವನಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಭವತ್ಯೇಷಾ ಛನ್ದಸಾಮ್ಪ್ರಜಾತಿಃ ೧೬

ಶತಮನೂಚ್ಯಮಾಯುಷ್ಕಾಮಸ್ಯ ಶತಾಯುರ್ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಃ ಶತೇನ್ದ್ರಿ ಯ ಆಯುಷ್ಯೇವೈನಂ ತದ್ವೀರ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿ ಯೇ ದಧಾತಿ ತ್ರೀಣಿ ಚ ಶತಾನಿ ಷಷ್ಟಿಶ್ಚಾನೂಚ್ಯಾನಿ ಯಜ್ಞಕಾಮಸ್ಯ ತ್ರೀಣಿ ಚ ವೈ ಶತಾನಿ ಷಷ್ಟಿಶ್ಚ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾಹಾನಿ ತಾವಾನ್ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ-ಪತಿರ್ಯಜ್ಞ ಉಪೈನಂ ಯಜ್ಞೋ ನಮತಿ ಯಸ್ಯೈವಂ ವಿದ್ವಾಂಸ್ತ್ರೀಣಿ ಚ ಶತಾನಿ ಷಷ್ಟಿಂ ಚಾನ್ವಾಹ ಸಪ್ತ ಚ ಶತಾನಿ ವಿಂಶತಿಶ್ಚಾನೂಚ್ಯಾನಿ ಪ್ರಜಾಪಶುಕಾಮಸ್ಯ ಸಪ್ತ ಚ ವೈ ಶತಾನಿ ವಿಂಶತಿಶ್ಚ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾಹೋರಾತ್ರಾಸ್ತಾವಾನ್ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಯಮ್ಪ್ರಜಾಯಮಾನಂ ವಿಶ್ವಂ ರೂಪಮಿದಂ ಅನುಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಮೇವ ತತ್ಪ್ರಜಾಯಮಾನಮ್ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರನುಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದಾಷ್ಟೌ ಶತಾನ್ಯನೂಚ್ಯಾನ್ಯಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಕ್ತಸ್ಯ ಯೋ ವಾ ದುರುಕ್ತೋಕ್ತಃ ಶಮಲಗೃಹೀತೋ ಯಜೇತಾಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಶಮಲಮಪಾಘ್ನತ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೈವಾಸ್ಯ ತತ್ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಶಮಲಮಪಹನ್ತ್ಯಪ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಹಸ್ರಮನೂಚ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯ ಸಹಸ್ರಾಶ್ವೀನೇ ವಾ ಇತಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಸಮ್ಪತ್ತ್ಯೈ ಸಂಗತ್ಯಾ ಅಪರಿಮಿತಮನೂಚ್ಯಮಪರಿಮಿತೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ವಾ ಏತದುಕ್ಥಂ ಯತ್ಪ್ರಾತರನುವಾಕಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಸರ್ವೇ ಕಾಮಾ ಅವರುಧ್ಯನ್ತೇ ಸ ಯದ-ಪರಿಮಿತಮನ್ವಾಹ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕಾಮಾನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನವರುನ್ದ್ಧೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಮಾದಪರಿಮಿತಮೇವಾನೂಚ್ಯಂ ಸಪ್ತಾಗ್ನೇಯಾನಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯನ್ವಾಹ ಸಪ್ತ ವೈ ದೇವಲೋಕಾಃ ಸರ್ವೇಷು ದೇವಲೋಕೇಷು ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಪ್ತೋಷಸ್ಯಾನಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯನ್ವಾಹ ಸಪ್ತ ವೈ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವೋಽವ ಗ್ರಾಮ್ಯಾನ್ಪಶೂನ್ರುನ್ದ್ಧೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಪ್ತಾಶ್ವಿನಾನಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯನ್ವಾಹ ಸಪ್ತಧಾ ವೈ ವಾಗವದತ್ತಾವದ್ವೈ ವಾಗವದತ್ಸರ್ವಸ್ಯೈ ವಾಚಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ತಿಸ್ರೋ ದೇವತಾ
ಅನ್ವಾಹ ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ತ್ರಿವೃತೋ ಲೋಕಾ ಏಷಾಮೇವ ಲೋಕಾನಾಮಭಿಜಿತ್ಯೈ ೧೭

ತದಾಹುಃ ಕಥಮನೂಚ್ಯಃ ಪ್ರಾತರನುವಾಕ ಇತಿ ಯಥಾಛನ್ದಸಮನೂಚ್ಯಃ ಪ್ರಾತರನುವಕಾಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ವಾ ಏತಾನ್ಯಙ್ಗಾನಿ ಯಚ್ಛನ್ದಾಂಸ್ಯೇಷ ಉ ಏವ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಯೋ ಯಜತೇ ತದ್ಯಜಮಾನಾಯ ಹಿತಮ್ಪಚ್ಛೋಽನೂಚ್ಯಃ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯಾ ಅರ್ಧರ್ಚಶ ಏವಾನೂಚ್ಯೋ ಯಥೈವೈನಮೇತದನ್ವಾಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವ ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠೋ ವೈ ಪುರುಷಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾಃ ಪಶಾವೋ ಯಜಮಾನಮೇವ ತದ್ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಮಾದರ್ಧರ್ಚಶ ಏವಾನೂಚ್ಯಸ್ತದಾಹುರ್ಯದ್ವ್ಯೂಳ್ಹಃ ಪ್ರಾತರನುವಕಃ ಕಥಮವ್ಯೂಳ್ಹೋ ಭವತೀತಿ ಯದೇವಾಸ್ಯ ಬೃಹತೀ ಮಧ್ಯಾನ್ನೈತೀತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ತೇನೇತ್ಯಾಹುತಿಭಾಗಾ ವಾ ಅನ್ಯಾ ದೇವತಾ ಅನ್ಯಾಃ ಸ್ತೋಮಭಾಗಾ-ಶ್ಛನ್ದೋಭಾಗಾಸ್ತಾ ಯಾ ಅಗ್ನಾವಾಹುತಯೋ ಹೂಯನ್ತೇ ತಾಭಿರಾಹುತಿಭಾಗಾಃ ಪ್ರೀಣಾತ್ಯಥ ಯತ್ಸ್ತುವನ್ತಿ ಚ ಶಂಸನ್ತಿ ಚ ತೇನ ಸ್ತೋಮಭಾಗಾಶ್ಛನ್ದೋಭಾಗಾ ಉಭಯ್ಯೋ ಹಾಸ್ಯೈತಾ ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀತಾ ಅಭೀಷ್ಟಾ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ವೈ ದೇವಾಃ ಸೋಮಪಾಸ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಸೋಮಪಾ ಅಷ್ಟೌ ವಸವ ಏಕಾದಶ ರುನ್ದ್ರಾ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ಚ ವಷಟ್ಕಾರಶ್ಚೈತೇ ದೇವಾ ಸೋಮಪಾ ಏಕಾದಶ ಪ್ರಯಾಜಾ ಏಕಾದಶಾನುಯಾಜಾ ಏಕಾದಶೋಪಯಾಜಾ ಏತೇಽಸೋಮಪಾಃ ಪಶುಭಾಜನಾಃ ಸೋಮೇನ ಸೋಮಪಾನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪಶುನಾಸೋಮಪಾನುಭಯ್ಯೋ ಹಾಸ್ಯೈತಾ ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀತಾಃ ಅಭೀಷ್ಟಾ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಭೂದುಷಾ ರುಶತ್ಪಶುರಿತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ತದಾಹುರ್ಯತ್ತ್ರೀನ್ಕ್ರತೂನನ್ವಾಹಾಗ್ನೇಯಮುಷಸ್ಯಮಾಶ್ವಿನಂ ಕಥಮಸ್ಯೈಕಯರ್ಚಾ ಪರಿದಧತಃ ಸರ್ವೇ ತ್ರಯಃ ಕ್ರತವಃ ಪರಿಹಿತಾ ಭವನ್ತೀತ್ಯಭೂದುಷಾ ರುಶತ್ಪಶುರಿತ್ಯುಷಸೋ ರೂಪಮಾಗ್ನಿರಧಾಯ್ಯೃ-ತ್ವಿಯ ಇತ್ಯಗ್ನೇರಯೋಜಿ ವಾಂ ವೃಷಣ್ವಸೂ ರಥೋ ದಸ್ರಾವಮರ್ತ್ಯೋ ಮಾಧ್ವೀ ಮಮ ಶ್ರುತಂ ಹವಮಿ-ತ್ಯಶ್ವಿನೋರೇವಮು ಹಾಸ್ಯೈಕಯರ್ಚಾ ಪರಿದಧತಃ ಸರ್ವೇ ತ್ರಯಃ ಕ್ರತವಃ ಪರಿಹಿತಾ ಭವನ್ತಿ
ಭವನ್ತಿ ೧೮ ೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೮ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ಋಷಯೋ ವೈ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಂ ಸತ್ರಮಾಸತ ತೇ ಕವಷಮೈಲೂಷಂ ಸೋಮಾದನಯನ್ದಾಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಃ ಕಿತವೋಽಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಕಥಂ ನೋ ಮಧ್ಯೇಽದೀಕ್ಷಿಷ್ಟೇತಿ ತಮ್ಬಹಿರ್ಧನ್ವೋದವಹನ್ನ್ ಅತ್ರೈನಮ್ಪಿಪಾಸಾ ಹನ್ತು ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಉದಕಮ್ಮಾ ಪಾದೀತಿ ಸ ಬಹಿರ್ಧನ್ವೋದೂಳ್ಹಃ ಪಿಪಾಸಯಾ ವಿತ್ತ ಏತದಪೋನಪ್ತ್ರೀಯಮಪಶ್ಯತ್ಪ್ರ ದೇವತ್ರಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಗಾತುರೇತ್ವಿತಿ ತೇನಾಪಾಮ್ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋ-ಪಾಗಛತ್ತಮಾಪೋಽನೂದಾಯಂಸ್ತಂ ಸರಸ್ವತೀ ಸಮನ್ತಮ್ಪರ್ಯಧಾವತ್ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಪರಿಸಾರ-ಕಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಯದೇನಂ ಸರಸ್ವತೀ ಸಮನ್ತಮ್ಪರಿಸಸಾರ ತೇ ವಾ ಋಷಯೋಽಬ್ರುವನ್ ವಿದುರ್ವಾ ಇಮಾಂ ದೇವ ಉಪೇಮಂ ಹ್ವಯಾಮಹಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತಮುಪಹ್ವಯನ್ತ ತಮುಪಹೂಯೈತದಪೋನಪ್ತ್ರೀಯಮಕುರ್ವತ ಪ್ರ ದೇವತ್ರಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಗಾತುರೇತ್ವಿತಿ ತೇನಾಪಾಮ್ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪಾಗಛನ್ನುಪ ದೇವಾನಾಮುಪಾಪಾಮ್ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಗಛತ್ಯುಪ ದೇವಾನಾಂ ಜಯತಿ ಪರಮಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಮ್ವೇದ ಯಶ್ಚೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತದಪೋನಪ್ತ್ರೀಯಂ ಕುರುತೇ ತತ್ಸಂತತಮನುಬ್ರೂಯಾತ್ಸಂತತವರ್ಷೀ ಹ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಭವತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾಇನೇತತ್ಸಂತತಮನ್ವಾಹ ಯದವಗ್ರಾಹಮನುಬ್ರೂಯಾಜ್ಜೀಮೂತವರ್ಷೀ ಹ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ಸಂತತಮೇವಾನೂಚ್ಯಂ ತಸ್ಯ ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಾಂ ಸಂತತಮನ್ವಾಹ ತೇನೈವ ತತ್ಸರ್ವಂ
ಸಂತತಮನೂಕ್ತಮ್ಭವತಿ ೧೯

ತಾ ಏತಾ ನವಾನನ್ತರಾಯಮನ್ವಾಹ ಹಿನೋತಾ ನೋ ಅಧ್ವರಂ ದೇವಯಜ್ಯೇತಿ ದಶಮೀ-ಮಾವರ್ವೃತತೀರಧ ನು ದ್ವಿಧಾರಾ ಇತ್ಯವೃತ್ತಾಸ್ವೇಕಧನಾಸು ಪ್ರತಿ ಯದಾಪೋ ಅದೃಶ್ರಮಾಯತೀರಿತಿ ಪ್ರತಿದೃಶ್ಯಮಾನಾಸ್ವಾ ಧೇನವಃ ಪಯಸಾ ತೂರ್ಣ್ಯರ್ಥಾ ಇತ್ಯುಪಾಯತೀಷು ಸಮನ್ಯಾ ಯನ್ತ್ಯುಪ ಯ-ನ್ತ್ಯನ್ಯಾ ಇತಿ ಸಮಾಯತೀಷ್ವಾಪೋ ವಾ ಅಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ವಯಮ್ಪೂರ್ವಂ ಯಜ್ಞಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮೋ ವಯಮಿತಿ ಯಾಶ್ಚೇಮಾಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುರ್ವಸತೀವರ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಯಾಶ್ಚ ಪ್ರಾತರೇಕಧನಾಸ್ತಾ ಭೃಗುರಪಶ್ಯದಾಪೋ ವೈ ಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ಇತಿ ತಾ ಏತಯರ್ಚಾ ಸಮಜ್ಞಪಯತ್ಸಮನ್ಯಾ ಯನ್ತ್ಯುಪ ಯನ್ತ್ಯನ್ಯಾ ಇತಿ ತಾಃ ಸಮಜಾನತ ಸಂಜಾನಾನಾ ಹಾಸ್ಯಾಪೋ ಯಜ್ಞಂ ವಹನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಪೋ ನ ದೇವೀರುಪ ಯನ್ತಿ ಹೋತ್ರಿಯಮಿತಿ ಹೋತೃಚಮಸೇ ಸಮವನೀಯಮಾನಾಸ್ವನ್ವಾಹ ವಸತೀವರೀಷ್ವೇಕಧನಾಸು ಚಾ-ವೇರಪೋಽಧ್ವರ್ಯಾ ಉ ಇತಿ ಹೋತಾಧ್ವರ್ಯುಮ್ಪೃಛತ್ಯಾಪೋ ವೈ ಯಜ್ಞೋಽವಿದೋ ಯಜ್ನಾಮಿತ್ಯೇವ ತದಾಹೋತೇಮನನ್ನಮುರಿತ್ಯಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರತ್ಯಾಹೋತೇಮಾಃ ಪಶ್ಯೇತ್ಯೇವ ತದಾಹ ತಾಸ್ವಧ್ವರ್ಯೋ ಈನ್ದ್ರಾ ಯ ಸೋಮಂ ಸೋತಾ ಮಧುಮನ್ತಮ್ವೃಷ್ಟಿವನಿಂ ತೀವ್ರಾನ್ತಮ್ಬಹುರಮಧ್ಯಂ ವಸುಮತೇ ರುದ್ರ ವತ ಆದಿತ್ಯವತ ಋಭುಮತೇ ವಿಭುಮತೇ ವಾಜವತೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿವತೇ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯಾವತೇ ಯಸ್ಯೇನ್ದ್ರ ಃ! ಪೀತ್ವಾ ವೃತ್ರಾಣಿ ಜಾಙ್ಘನತ್ಪ್ರ ಸ ಜನ್ಯಾನಿ ತಾರಿಷೋಮಿತಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥೇಯಾ ವಾ ಆಪಃ ಪ್ರತಿ ವೈ ಶ್ರೇಯಾಂಸಾಮಾಯನ್ತಮುತ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥೇಯಾ ಅನುಪರ್ಯಾವೃತ್ಯಾ ಆನು ವೈ ಶ್ರೇಯಾಂ-ಸಮ್ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತೇ ತಸ್ನಾದನುಪರ್ಯಾವೃತ್ಯಾ ಅನುಬ್ರುವತೈವಾನುಪ್ರಪತ್ತವ್ಯಮೀಶ್ವರೋ ಹ ಯದ್ಯಪ್ಯನ್ಯೋ ಯಜೇತಾಥ ಹೋತಾರಂ ಯಶೋಽರ್ತೋಸ್ತಸ್ಮಾದನುಬ್ರುವತೈವಾನುಪ್ರಪತ್ತವ್ಯಮಮ್ಬಯೋ ಯನ್ತ್ಯಧ್ವಭಿರಿ-ತ್ಯೇತಾಮನುಬ್ರುವನ್ನನುಪ್ರಪದ್ಯೇತ ಜಾಮಯೋ ಅಧ್ವರೀಯತಾಮ್ಪೃಞ್ಚತೀರ್ಮಧುನಾ ಪಯ ಇತಿ ಯೋಽಮಧವ್ಯೋ ಯಶೋಽರ್ತೋರ್ಬುಭೂಷೇದಮೂರ್ಯಾ ಉಪ ಸೂರ್ಯೇ ಯಾಭಿರ್ವಾ ಸೂರ್ಯಃ ಸಹೇತಿ ತೇಜಸ್ಕಾಮೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾ-ಮೋಽಪೋ ದೇವೀರುಪ ಹ್ವಯೇ ಯತ್ರ ಗಾವಃ ಪಿಬನ್ತಿ ನ ಇತಿ ಪಶುಕಾಮಸ್ತಾ ಏತಾಃ ಸರ್ವಾ ಏವಾನುಬ್ರುವನ್ನನುಪ್ರಪದ್ಯೇತೈತೇಷಾಂ ಕಾಮಾನಾಮವರುದ್ಧ್ಯಾ ಏತಾನ್ಕಾಮಾನವರುನ್ದ್ಧೇ ಯ ಏವಂ ವೇದೈಮಾ ಅಗ್ಮನ್ರೇವತೀರ್ಜೀವಧನ್ಯಾ ಇತಿ ಸಾದ್ಯಮಾನಾಸ್ವನ್ವಾಹ ವಸತೀವರೀಷ್ವೇಕಧನಾಸು ಚಾಗ್ಮ-
ನ್ನಾಪ ಉಶಾತೀರ್ಬರ್ಹಿರೇದಮಿತಿ ಸನ್ನಾಸು ಸ ಏತಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ೨೦
ಶಿರೋ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯತ್ಪ್ರಾತರನುವಾಕಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾ ಉಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ವಜ್ರ ಏವ ವಾಙ್ನಾಹುತಯೋರುಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮಯೋರ್ಹೋತಾ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇತ ಯದಹುತಯೋರುಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮಯೋ-ರ್ಹೋತಾ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇತ ವಾಚಾ ವಜ್ರೇಣ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ವೀಯಾಡ್ಯ ಏನಂ ತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾ-ದ್ವಾಚಾ ವಜ್ರೇಣ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ವ್ಯಗಾತ್ಪ್ರಾಣ ಏನಂ ಹಾಸ್ಯತೀತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತ-ಸ್ಮಾನ್ನಾಹುತಯೋರುಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮಯೋರ್ಹೋತಾ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇತ ಪ್ರಾಣಂ ಯಛ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ಸುಹವ ಸೂರ್ಯಾಯೇತ್ಯುಪಾಂಶುಮನುಮನ್ತ್ರಯೇತ ತಮಭಿಪ್ರಾನೇತ್ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರಾಣಮ್ಮೇ ಯಛೇತ್ಯಾಪನಾಂ ಯಛ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ಸುಹವ ಸೂರ್ಯಾಯೇತ್ಯನ್ತರ್ಯಾಮಮನುಮನ್ತ್ರಯೇತ ತಮಭ್ಯಪಾನೇದಪಾನಾಪಾನಮ್ಮೇ ಯಛೇತಿ ವ್ಯಾ-ನಾಯ ತ್ವೇತ್ಯುಪಾಂಶುಸವನಂ ಗ್ರಾವಾಣಮಭಿಮೃಶ್ಯ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತ ಆತ್ಮಾ ವಾ ಉಪಾಂಶುಸವನ ಆತ್ಮನ್ಯೇವ ತದ್ಧೋತಾ ಪ್ರಾಣಾನ್ಪ್ರತಿಧಾಯ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತೇ ಸರ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಾಯುತ್ವಾಯ
ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೧

ತದಾಹುಃ ಸರ್ಪೇನ್ನ ಸರ್ಪೇದಿತಿ ಸರ್ಪೇದಿತಿ ಹೈಕ ಆಹುರುಭಯೇಷಾಂ ವಾ ಏಷ ದೇವಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್ಭಕ್ಷೋ ಯದ್ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನಸ್ತಸ್ಮಾದೇನಮಭಿಸಂಗಛನ್ತ ಇತಿ ವದನ್ತಸ್ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ಯತ್ಸರ್ಪೇದೃಚಮೇವ ತತ್ಸಾಮ್ನೋಽನುವರ್ತ್ಮಾನಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಯ ಏನಂ ತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾದನುವರ್ತ್ಮಾ ನ್ವಾ ಅಯಂ ಹೋತಾ ಸಾಮ-ಗಸ್ಯಾಭೂದುದ್ಗಾತರಿ ಯಶೋಽಧಾದಚ್ಯೋಷ್ಟಾಯತನಾಚ್ಚ್ಯೋಷ್ಯತ ಆಯತನಾದಿತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ರೈವಾಸೀನೋಽನುಮನ್ತ್ರಯೇತ ಯೋ ದೇವಾನಾಮಿಹ ಸೋಮಪೀಥೋ ಯಜ್ಞೇ ಬರ್ಹಿಷಿ ವೇದ್ಯಾಮ್ ತಸ್ಯಾಪಿ ಭಕ್ಷಯಾಮಸೀತ್ಯೇವಮು ಹಾಸ್ಯಾತ್ಮಾ ಸೋಮಪೀಥಾದನನ್ತರಿತೋ ಭವತ್ಯಥೋ ಬ್ರೂಯಾನ್ ಮುಖಮಸಿ ಮುಖಮ್ಭೂಯಾಸಾಮಿತಿ ಮುಖಂ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೋ ಮುಖಂ ಸ್ವೇಷು ಭವತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ್ವಾನಾಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಸುರೀ ವೈ ದಿರ್ಘಜಿಹ್ವೀ ದೇವಾನಾಮ್ಪ್ರಾತಃ-ಸವನಮವಾಲೇಟ್ತದ್ವ್ಯಮಾದ್ಯತ್ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾಜಿಜ್ಞಾಸನ್ತ ತೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾವಬ್ರುವನ್ಯುವಮಿದಂ ನಿಷ್ಕುರುತಮಿತಿ ತೌ ತಥೇತ್ಯಬ್ರೂತಾಂ ತೌ ವೈ ವೋ ವರಂ ವೃಣಾವಹಾ ಇತಿ ವೃಣಾಥಾಮಿತಿ ತಾವೇತಮೇವ ವರಮವೃಣಾತಾಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಪಯಸ್ಯಾಂ ಸೈನಯೋರೇಷಾಚ್ಯುತಾ ವರವೃತಾ ಹ್ಯೇನಾಯೋ-
ಸ್ತದ್ಯದಸ್ಯೈ ವಿಮತ್ತಮಿವ ತದಸ್ಯೈ ಸಮೃದ್ಧಂ ವಿಮತ್ತಮಿವ ಹಿ ತೌ ತಯಾ ನಿರಕುರುತಾಮ್ ೨೨

ದೇವಾನಾಂ ವೈ ಸವನಾನಿ ನಾಧ್ರಿಯನ್ತ ತ ಏತಾನ್ಪುರೋಳಾಶಾನಪಶ್ಯಂಸ್ತಾನನುಸವನಂ ನಿರವಪ-ನ್ಸವನಾನಾಂ ಧೃತ್ಯೈ ತತೋ ವೈ ತಾನಿ ತೇಷಾಮಧ್ರಿಯನ್ತ ತದ್ಯದನುಸವನಮ್ಪುರೋಳಾಶಾ ನಿರುಪ್ಯನ್ತೇ ಸವನಾನಾಮೇವ ಧೃತ್ಯೈ ತಥಾ ಹಿ ತಾನಿ ತೇಷಾಮಧ್ರಿಯನ್ತ ಪುರೋ ವಾ ಏತಾನ್ದೇವಾ ಅಕ್ರತ ಯತ್ಪು-ರೋಳಾಶಾಸ್ತತ್ಪುರೋಳಾಶಾನಾಮ್ಪುರೋಳಾಶತ್ವಂ ತದಾಹುರನುಸವನಮ್ಪುರೋಳಾಶಾನ್ನಿರ್ವಪೇದಷ್ಟಾ-ಕಪಾಲಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏಕಾದಶಕಪಾಲಮ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ತೃತೀ-ಯಸವನೇ ತಥಾ ಹಿ ಸವನಾನಾಂ ರೂಪಂ ತಥಾ ಛನ್ದಸಾಮಿತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಮೈನ್ದ್ರಾ ವಾ ಏತೇ ಸರ್ವೇ ನಿರುಪ್ಯನ್ತೇ ಯದನುಸವನಮ್ಪುರೋಳಾಸಾಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತಾನೇಕಾದಶಕಪಾಲಾನೇವ ನಿರ್ವಪೇತ್ತ-ದಾಹುರ್ಯತೋ ಘೃತೇನಾನಕ್ತಂ ಸ್ಯಾತ್ತತಃ ಪುರೋಳಾಶಸ್ಯ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್ಸೋಮಪೀಥಸ್ಯ ಗುಪ್ತ್ಯೈ ಘೃತೇನ ಹಿ ವಜ್ರೇಣೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಮಹನ್ನಿತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ಹವಿರ್ವಾ ಏತದ್ಯದುತ್ಪೂತಂ ಸೋಮಪೀಥೋ ವಾ ಏಷ ಯದುತ್ಪೂತಂ ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯ ಯತ ಏವ ಕುತಶ್ಚ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್ಸರ್ವತೋ ವಾ ಏತಾಃ ಸ್ವಧಾ ಯಜಮಾನಮುಪಕ್ಷರನ್ತಿ ಯದೇತಾನಿ ಹವೀಂಷ್ಯಾಜ್ಯಂ ಧಾನಾಃಕರಮ್ಭಃ ಪರಿವಾಪಃ ಪುರೋಳಾಶಃ
ಪಯಸ್ಯೇತಿ ಸರ್ವತ ಏವೈನಂ ಸ್ವಧಾ ಉಪಕ್ಷರನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೩

ಯೋ ವೈ ಯಜ್ಞಂ ಹವಿಷ್ಪಙ್ಕ್ತಿಂ ವೇದ ಹವಿಷ್ಪಙ್ಕ್ತಿನಾ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ಧಾನಾಃ ಕರಮ್ಭಃ ಪರಿವಾಪಃ ಪುರೋಳಾಶಃ ಪಯಸ್ಯೇತ್ಯೇಷ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಹವಿಷ್ಪಙ್ಕ್ತಿರ್ಹವಿಷ್ಪಙ್ಕ್ತಿನಾ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ಯಜ್ಞಮಕ್ಷರಪಙ್ಕ್ತಿಂ ವೇದಾಕ್ಷರಪಙ್ಕ್ತಿನಾ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ಸು ಮತ್ಪದ್ವಗ್ದ ಇತ್ಯೇಷ ವೈ ಯಜ್ಞೋಽಕ್ಷರಪಙ್ಕ್ತಿರಕ್ಷರಪಙ್ಕ್ತಿನಾ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ಯಜ್ಞಂ ನರಾಶಂಸಪಙ್ಕ್ತಿಂ ವೇದ ನರಾಶಂಸಪಙ್ಕ್ತಿನಾ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ದ್ವಿನಾರಾಶಂಸಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನಂ ದ್ವಿನಾರಾಶಂಸಾ-ಮ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಂ ಸಕೃನ್ನಾರಾಶಂಸಂ ತೃತೀಯಸವನಮೇಷ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ನರಾಶಂಸಪಙ್ಕ್ತಿ-ರ್ನರಾಶಂಸಪಙ್ಕ್ತಿನಾ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ಯಜ್ಞಂ ಸವನಪಙ್ಕ್ತಿಂ ವೇದ ಸವನಪಙ್ಕ್ತಿನಾ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ಪಶುರುಪವಸಥೇ ತ್ರೀಣಿ ಸವನಾನಿ ಪಶುರನೂಬನ್ಧ್ಯ ಇತ್ಯೇಷ ವೈ ಯಜ್ಞಃ ಸವನಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಸವನಪಙ್ಕ್ತಿನಾ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಹರಿವಾಁ ಇನ್ದ್ರೋ ಧಾನಾ ಅತ್ತು ಪೂಷಣ್ವಾನ್ಕರಮ್ಭಂ ಸರಸ್ವತೀವಾನ್ಭಾರತೀವಾನ್ಪರಿವಾಪ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯಾಪೂಪ ಇತಿ ಹವಿ-ಷ್ಪಂಕ್ತ್ಯಾ ಯಜತ್ಯೃಕ್ಸಾಮೇ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಹರೀ ಪಶವಃ ಪೂಷಾನ್ನಂ ಕರಮ್ಭಃ ಸರಸ್ವತೀವಾ-ನ್ಭಾರತೀವಾನಿತಿ ವಾಗೇವ ಸರಸ್ವತೀ ಪ್ರಾಣೋ ಭರತಃ ಪರಿವಾಪ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯಾಪೂಪ ಇತ್ಯನ್ನಮೇವ ಪರಿವಾಪ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಮಪೂಪ ಏತಾಸಾಮೇವ ತದ್ದೇವತಾನಾಂ ಯಜಮಾನಂ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಸರೂಪತಾಂ ಸಲೋಕತಾಂ ಗಮಯತಿ ಗಛತಿ ಶ್ರೇಯಸಃ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಗಛತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಹವಿರಗ್ನೇ ವೀಹೀತ್ಯನುಸಸವನಮ್ಪುರೋಳಾಶಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತೋ ಯಜತ್ಯವತ್ಸಾರೋ ವಾ ಏತೇನಾಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾ-ಮೋಪಾಗಛತ್ಸ ಪರಮಂ ಲೋಕಮಜಯದುಪಾಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಗಛತಿ ಜಯತಿ ಪರಮಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಶ್ಚೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಯಾ ಹವಿಷ್ಪಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ಯಜತೇ ಯಜತೀತಿ ಚ ಯಜತೀತಿ ಚ ೨೪
೩

ಅಧ್ಯಾಯ ೯ ಖಣ್ಡಃ ೧-೮
ದೇವಾ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋಽಗ್ರಪೇಯೇ ನ ಸಮಪಾದಯನ್ನಹಮ್ಪ್ರಥಮಃ ಪಿಬೇಯಮಹಮ್ಪ್ರಥಮಃ ಪಿಬೇಯಮಿತ್ಯೇವಾಕಾಮಯನ್ತ ತೇ ಸಮ್ಪಾದಯನ್ತೋಽಬ್ರುವನ್ ಹನ್ತಾಜಿಮಾಯಾಮ ಸ ಯೋ ನ ಉಜ್ಜೇಷ್ಯತಿ ಸ ಪ್ರಥಮಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಪಾಸ್ಯತೀತಿ ತಥೇತಿ ತ ಆಜಿಮಾಯುಸ್ತೇಷಾಮಾಜಿಂ ಯತಾಮಭಿಸೃಷ್ಟಾನಾಂ ವಾಯುರ್ಮುಖಮ್ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತಾಥೇನ್ದ್ರೋ ಽಥ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾವಥಾಶ್ವಿನಾಉ ಸೋಽವೇದಿನ್ದ್ರೋ ವಾಯುಮುದ್ವೈ ಜಯತೀತಿ ತಮನುಪರಾಪತತ್ಸಹ ನಾವಥೋಜ್ಜಯಾವೇತಿ ಸ ನೇತ್ಯಬ್ರವೀದಹಮೇವೋಜ್ಜೇಷ್ಯಾಮೀತಿ ತೃತೀಯಮ್ಮೇಽಥೋಜ್ಜಯಾವೇತಿ ನೇತಿ ಹೈವಾಬ್ರವೀದಹಮೇವೋ-ಜ್ಜೇಷ್ಯಾಮೀತಿ ತುರೀಯಮ್ಮೇಽಥೋಜ್ಜಯಾವೇತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ತುರೀಯೇಽತ್ಯಾರ್ಜತ ತತ್ತುರೀಯಭಾಗಿ-ನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್ತ್ರಿಭಾಗ್ವಾಯುಸ್ತೌ ಸಹೈವೇನ್ದ್ರ ವಾಯೂ ಉದಜಯತಾಂ ಸಹ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಸಹಾಶ್ವಿನೌ ತ ಏಷಾಮೇತೇ ಯಥೋಜ್ಜಿತಮ್ಭಕ್ಷಾ ಇನ್ದ್ರ ವಾಯ್ವೋಃ ಪ್ರಥಮೋಽಥ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋರಥಾಶ್ವಿನೋಃ ಸ ಏಷ ಇನ್ದ್ರ ತುರೀಯೋ ಗ್ರಹೋ ಗೃಹ್ಯತೇ ಯದೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಸ್ತದೇತದೃಷಿಃ ಪಶ್ಯನ್ನಭ್ಯನೂವಾಚ ನಿಯುತ್ವಾಁ ಇನ್ದ್ರ ಸಾರಥಿರಿತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಭರತಾಃ ಸತ್ವನಾಂ ವಿತ್ತಿಮ್ಪ್ರಯನ್ತಿ ತುರೀಯೇ ಹೈವ
ಸಂಗ್ರಹೀತಾರೋ ವದನ್ತೇಽಮುನೈವಾನೂಕಾಶೇನ ಯದದ ಇನ್ದ್ರ ಃ! ಸಾರಥಿರಿವ ಭೂತ್ವೋದಜಯತ್ ೨೫

ತೇ ವಾ ಏತೇ ಪ್ರಾಣಾ ಏವ ಯದ್ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾ ವಾಕ್ಚ ಪ್ರಾಣಶ್ಚೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಶ್ಚಕ್ಷುಶ್ಚ ಮನಶ್ಚ ಮೈತ್ರಾವರುಣಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚಾತ್ಮಾ ಚಾಶ್ವಿನಾಸ್ತಸ್ಯ ಹೈತಸ್ಯೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಸ್ಯಾಪ್ಯೇಕೇಽನುಷ್ಟುಭೌ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯೇ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೌ ಯಾಜ್ಯೇ ವಾಕ್ಚ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಾಣಾಶ್ಚ ಗ್ರಹೋ ಯದೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಸ್ತದಪಿ ಛನ್ದೋಭ್ಯಾಂ ಯಥಾಯಥಂ ಕ್ಲಪ್ಸ್ಯೇತೇ ಇತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ವ್ಯೃದ್ಧಂ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯತ್ರ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾ ಜ್ಯಾಯಸೀ ಯಾಜ್ಯಾಯೈ ಯತ್ರ ವೈ ಯಾಜ್ಯಾ ಜ್ಯಾಯಸಿ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮಥೋ ಯತ್ರ ಸಾಮೇ ಯಸ್ಯೋ ತತ್ಕಾಮಾಯ ತಥಾ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಚ ವಾಚಶ್ಚಾತ್ರೈವ ತದುಪಾಪ್ತಂ ವಾಯವ್ಯಾ ಪೂರ್ವಾ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯೈನ್ದ್ರ ವಾಯವ್ಯುತ್ತರೈವಂ ಯಾಜ್ಯಯೋಃ ಸಾ ಯಾ ವಾಯವ್ಯಾ ತಯಾ ಪ್ರಾಣಂ ಕಲ್ಪಯತಿ ವಾಯುರ್ಹಿ ಪ್ರಾಣೋಽಥ ಯೈನ್ದ್ರ ವಾಯವೀ ತಸ್ಯೈ ಯದೈನ್ದ್ರ ಮ್ಪದಂ ತೇನ ವಾಚಂ ಕಲ್ಪಯತಿ ವಾಗ್ಘ್ಯೈನ್ದ್ರ್ ಯುಪೋ ತಂ ಕಾಮಮಾಪ್ನೋತಿ ಯಃ ಪ್ರಾಣೇ ಚ ವಾಚಿ ಚ ನ ಯಜ್ಞೇ ವಿಷಮಂ
ಕರೋತಿ ೨೬

ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾ ಏಕಪಾತ್ರಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾಣಾ ಏಕನಾಮಾನೋ ದ್ವಿಪಾತ್ರಾ ಹೂಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾಣಾ ದ್ವನ್ದ್ವಂ ಯೇನೈವಾಧ್ವರ್ಯುರ್ಯಜುಷಾ ಪ್ರಯಛತಿ ತೇನ ಹೋತಾ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತ್ಯೇಷ ವಾಸುಃ ಪುರೂವಸುರಿಹ ವಸುಃ ಪುರೂವಸುರ್ಮಯಿ ವಸುಃ ಪುರೂವಸುರ್ವಾಕ್ಪಾ ವಾಚಮ್ಮೇ ಪಾಹೀತ್ಯೈನ್ದ್ರ -ವಾಯವಮ್ಭಕ್ಷಯತ್ಯುಪಹೂತಾ ವಾಕ್ಸಹ ಪ್ರಾಣೇನೋಪ ಮಾಂ ವಾಕ್ಸಹ ಪ್ರಾಣೇನ ಹ್ವಯತಾಮುಪಹೂತಾ ಋಷಯೋ ದೈವ್ಯಾಸಸ್ತನೂಪಾವಾನಸ್ತನ್ವಸ್ತಪೋಜಾ ಉಪ ಮಾಮೃಷಯೋ ದೈವ್ಯಾಸೋ ಹ್ವಯನ್ತಾಂ ತನೂಪಾವಾನಸ್ತನ್ವಸ್ತಪೋಜಾ ಇತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಋಷಯೋ ದೈವ್ಯಾಸಸ್ತಾನೂಪಾವಾನಸ್ತನ್ವ-ಸ್ತಪೋಜಾಸ್ತಾನೇವ ತದುಪಹ್ವಯತ ಏಷ ವಸುರ್ವಿದದ್ವಸುರಿಹ ವಸುರ್ವಿದದ್ವಸುರ್ಮಯಿ ವಸು-ರ್ವಿದದ್ವಸುಶ್ಚಕ್ಷುಷ್ಪಾಶ್ಚಕ್ಷುರ್ಮೇ ಪಾಹೀತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಮ್ಭಕ್ಷಯತ್ಯುಪಹೂತಾಂ ಚಕ್ಷುಃ ಸಹ ಮನಸೋಪ ಮಾಂ ಚಕ್ಷುಃ ಸಹ ಮನಸಾ ಹ್ವಯತಾಮುಪಹೂತಾ ಋಷಯೋ ದೈವ್ಯಾಸಸ್ತನೂಪಾವಾನಸ್ತನ್ವಸ್ತಪೋಜಾ ಉಪ ಮಾಮೃಷಯೋ ದೈವ್ಯಾಸೋ ಹ್ವಯನ್ತಾಂ ತನೂಪಾವಾನಸ್ತನ್ವಸ್ತಪೋಜಾ ಇತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಋಷಯೋ ದೈವ್ಯಾಸಸ್ತನೂಪಾವಾನಸ್ತನ್ವಸ್ತಪೋಜಾಸ್ತಾನೇವ ತದುಪಹ್ವಯತ ಏಷ ವಸುಃ ಸಂಯದ್ವಸುರಿಹ ವಸುಃ ಸಂಯದ್ವಸುರ್ಮಯಿ ವಸುಃ ಸಂಯದ್ವಸುಃ ಶ್ರೋತ್ರಾಪಾಃ ಶ್ರೋತ್ರಮ್ಮೇ ಪಾಹೀತ್ಯಾಶ್ವಿನಾಮ್ಭಕ್ಷಯ-ತ್ಯುಪಹೂತಂ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಸಹಾತ್ಮನೋಪ ಮಾಂ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಸಹಾತ್ಮನಾ ಹ್ವಯಾತಮುಪಹೂತಾ ಋಷಯೋ ದೈವ್ಯಾ-ಸಸ್ತನೂಪಾವಾನಸ್ತನ್ವಸ್ತಪೋಜಾ ಉಪ ಮಾಮೃಷಯೋ ದೈವ್ಯಾಸೋ ಹ್ವಯನ್ತಾಂ ತನೂಪಾವಾನ-ಸ್ತನ್ವಸ್ತಪೋಜಾ ಇತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಋಷಯೋ ದೈವ್ಯಾಸಸ್ತನೂಪಾವಾನಸ್ತನ್ವಸ್ತಪೋಜಾಸ್ತಾನೇವ ತದುಪಹ್ವಯತೇ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಪುರ-ಸ್ತಾತ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಪುರಸ್ತಾಚ್ಚಕ್ಷುಷೀ ಸರ್ವತಃ ಪರಿಹಾರಮಾಶ್ವಿನ-
ಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ ತಸ್ಮಾನ್ಮನುಷ್ಯಾಶ್ಚ ಪಶವಶ್ಚ ಸರ್ವತೋ ವಾಚಂ ವದನ್ತೀಂ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ೨೭

ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾ ಅನವಾನಂ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನ್ಯಾಜೇತ್ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಸಂತತ್ಯೈ ಪ್ರಾಣಾನಾಮವ್ಯ-ವಛೇದಾಯ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾ ನ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನಾಮನುವಷಟ್ಕುರ್ಯದ್ಯದ್ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾ-ನಾಮನುವಷಟ್ಕುರ್ಯಾದಸಂಸ್ಥಿತಾನ್ಪ್ರಾಣಾನ್ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಸಂಸ್ಥಾ ವಾ ಏಷಾ ಯದನುವಷಟ್ಕಾರೋ ಯ ಏನಂ ತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾದಸಂಸ್ಥಿತನ್ಪ್ರಾಣಾನ್ಸಮತಿಷ್ಠಿಪತ್ಪ್ರಾಣ ಏನಮ್ಹಾಸ್ಯತೀತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾನ್ನ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನಾಮನುವಷಟ್ಕುರ್ಯಾತ್ತದಾಹುರ್ದ್ವಿರಾಗೂರ್ಯ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ದ್ವಿಃ ಪ್ರೇಷ್ಯತಿ ಸಕೃಇದಾಗೂರ್ಯ ಹೋತಾ ದ್ವಿರ್ವಷಟ್ಕರೋತಿ ಕಾ ಹೋತುರಾಗೂರಿತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾ ಆಗೂರ್ವಜ್ರಸ್ತದ್ಯಧೋತಾನ್ತರೇಣಾಗುರೇತಾಗುರಾ ವಜ್ರೇಣ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ವೀಯಾದ್ಯ ಏನಾಂ ತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾದಾಗುರಾ ವಾಜ್ರೇಣ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ವ್ಯಗಾತ್ಪ್ರಾಣ ಏನಂ ಹಾಸ್ಯತೀತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ರ ಹೋತಾನ್ತರೇಣ ನಾಗುರೇತಥೋ ಮನೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ವಾಗ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಹೋತಾ ಮನಸಾ ವಾ ಇಷಿತಾ ವಾಗ್ವದತಿ ಯಾಂ ಹ್ಯನ್ಯಮನಾ ವಾಚಂ ವದತ್ಯಸುರ್ಯಾ ವೈ ಸಾ ವಾಗದೇ
ವಜುಷ್ಟಾ ತದ್ಯದೇವಾತ್ರ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ದ್ವಿರಾಗುರತೇ ಸೈವ ಹೋತುರಾಗೂಃ ೨೮

ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಋತುಯಾಜಾಸ್ತದ್ಯದೃತುಯಾಜೈಶ್ಚಾರನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಾನೇವ ತದ್ಯಜಮಾನೇ ದಧತಿ ಷಳ್ ಋತುನೇತಿ ಯಜನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಮೇವ ತದ್ಯಜಮಾನೇ ದಧತಿ ಚತ್ವಾರ ಋತುಭಿರಿತಿ ಯಜನ್ತ್ಯಪಾನಮೇವ ತದ್ಯಜಮಾನೇ ದಧತಿ ದ್ವಿರೃತುನೇತ್ಯುಪರಿಷ್ಟಾದ್ವ್ಯಾನಮೇವ ತದ್ಯಜಮಾನೇ ದಧತಿ ಸ ವಾ ಅಯಮ್ಪ್ರಾಣಸ್ತ್ರೇಧಾ ವಿಹಿತಃ ಪ್ರಾಣೋಽಪಾನೋ ವ್ಯಾನ ಇತಿ ತದ್ಯದೃತುನ ಋತುಭಿರೃತುನೇತಿ ಯಜನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಸಂತತ್ಯೈ ಪ್ರಾಣಾನಾಮವ್ಯವಛೇದಾಯ ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಋತುಯಾಜಾ ನರ್ತುಯಾಜಾನಾಮನುವಷಟ್ಕುರ್ಯಾದಸಂಸ್ಥಿತಾ ವಾ ಋತವ ಏಕೈಕ ಏವ ಯದೃತುಯಾಜಾ-ನಾಮನುವಷಟ್ಕುರ್ಯಾದಸಾಂಸ್ಥಿತಾನೃತೂನ್ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಸಂಸ್ಥಾ ವಾ ಏಷಾ ಯದನುವಷಟ್ಕಾರೋ ಯ ಏನಂ ತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾದಸಂಸ್ಥಿತಾನೃತೂನ್ಸಮತಿಷ್ಠಿಪದ್ದುಷ್ಷಮಮ್ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತ-
ಸ್ಮಾನ್ನರ್ತುಯಾಜಾನಾಮನುವಷಟ್ಕುರ್ಯಾತ್ ೨೯

ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾಃ ಪಶವ ಇಳಾ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನ್ಭಕ್ಷಯಿತ್ವೇಳಾಮುಪಹ್ವಯತೇ ಪಶವೋ ವಾ ಇಳಾ ಪಶೂನೇವ ತದುಪಹ್ವಯತೇ ಪಶೂನ್ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ ತದಾಹುರವಾನ್ತರೇಳಾಮ್ಪೂರ್ವಾಮ್ಪ್ರಾ-ಶ್ನೀಯಾದ್ಧೋತೃಚಮಸಮ್ಭಕ್ಷಯೇದಿತಿ ಅವಾನ್ತರೇಳಾಮೇವ ಪೂರ್ವಾಮ್ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾದಥ ಹೋತೃಚಮ-ಸಮ್ಭಕ್ಷಯೇದ್ಯದ್ವಾವ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನ್ಪೂರ್ವಾನ್ಭಕ್ಷಯತಿ ತೇನಾಸ್ಯ ಸೋಮಪೀಥಃ ಪೂರ್ವೋ ಭಕ್ಷಿತೋ ಭವತಿ ತಸ್ಮಾದವನ್ತರೇಳಮೇವ ಪೂರ್ವಾಮ್ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾದಥ ಹೋತೃಚಮಸಮ್ಭಕ್ಷಯೇತ್ತದುಭಯತೋ-ಽನ್ನಾದ್ಯಮ್ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸೋಮಪೀಥಾಭ್ಯಾಮನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾ ಆತ್ಮಾ ಹೋತೃಚಮಸೋ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಾನಾಂ ಸಂಸ್ರವಾನ್ಹೋತೃಚಮಸೇ ಸಮವನಯತ್ಯಾತ್ಮನ್ಯೇವ
ತದ್ಧೋತಾ ಪ್ರಾಣಾನ್ಸಮವನಯತೇ ಸರ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಾಯುತ್ವಾಯ ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೩೦

ದೇವಾ ವೈ ಯದೇವ ಯಜ್ಞೇಽಕುರ್ವಂಸ್ತದಸುರಾ ಅಕುರ್ವಂಸ್ತೇ ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯಾ ಏವಾಸನ್ನ ವ್ಯಾವರ್ತನ್ತ ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಏತಂ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಮಪಶ್ಯಂಸ್ತಮೇಷಾಮಸುರಾ ನಾನ್ವವಾಯಂಸ್ತೂಷ್ಣೀಂಸಾರೋ ವಾ ಏಷ ಯತ್ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೋ ದೇವಾ ವೈ ಯಂಯಮೇವ ವಜ್ರಮಸುರೇಭ್ಯ ಉದಯಛಂಸ್ತಂ-ತಮೇಷಾಮಸುರಾಃ ಪ್ರತ್ಯ-ಬುಧ್ಯನ್ತ ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಏತಂ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ವಜ್ರಮಪಶ್ಯಂಸ್ತಮೇಭ್ಯ ಉದಯಛಂಸ್ತಮೇಷಾಮಸುರಾ ನ ಪ್ರತ್ಯಬುಧ್ಯನ್ತ ತಮೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಹರಂಸ್ತೇನೈನಾನಪ್ರತಿಬುದ್ಧೇನಾಘ್ನಂಸ್ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಅಭವನ್ಪರಾಸುರಾ ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ದ್ವಿಷನ್ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತೇ ವೈ ದೇವಾ ವಿಜಿತಿನೋ ಮನ್ಯಮಾನಾ ಯಜ್ಞಮತನ್ವತ ತಮೇಷಾಮಸುರಾ ಅಭ್ಯಾಯನ್ಯಜ್ಞವೇಶಸಮೇಷಾಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ತಾನ್ಸಮನ್ತಮೇವೋದಾರಾನ್ಪರಿಯತ್ತಾನುದಪಶ್ಯಂಸ್ತೇಽಬ್ರುವನ್ಸಂಸ್ಥಾಪಯಾಮೇಮಂ ಯಜ್ಞಂ ಯಜ್ಞಂ ನೋಽಸುರಾ ಮಾ ವಧಿಷುರಿತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೇ ಸಂಸ್ಥಾಪಯ-ನ್ಭೂರಗ್ನಿರ್ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿರಗ್ನಿರಿತ್ಯಾಜ್ಯಪ್ರಉಗೇ ಸಂಸ್ಥಾಪಯನ್ನಿನ್ದ್ರೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಭುವೋ ಜ್ಯೋತಿರಿನ್ದ್ರ ಇತಿ ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಮರುತ್ವತೀಯೇ ಸಂಸ್ಥಾಪಯನ್ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಸ್ವಃ ಸೂರ್ಯ ಇತಿ ವೈಶ್ವದೇವಾಗ್ನಿಮಾರುತೇ ಸಂಸ್ಥಾಪಯಂಸ್ತಮೇವಂ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೇ ಸಂಸ್ಥಾಪಯಂಸ್ತಮೇವಂ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೇ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ತೇನಾರಿಷ್ಟೇನೋದೃಚಮಾಶ್ನುವತ ಸ ತದಾ ವಾವ ಯಜ್ಞಃ ಸಂತಿಷ್ಠತೇ ಯದಾ ಹೋತಾ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸತಿ ಸ ಯ ಏನಂ ಶಸ್ತೇ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸ ಉಪ ವಾ ವದೇದನು ವಾ ವ್ಯಾಹರೇತ್ತಮ್ಬ್ರೂಯಾದೇಷ ಏವೈತಾಮಾರ್ತಿಮಾರಿಷ್ಯತಿ ಪ್ರಾತರ್ವಾವ ವಯಮದ್ಯೇಮಂ ಶಸ್ತೇ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೇ ಸಂಸ್ಥಾಪಯಾಮಸ್ತಂ ಯಥಾ ಗೃಹಾನಿತಂ ಕರ್ಮಣಾನುಸಮಿಯಾದೇವಮೇವೈನಮಿದಮನುಸಮಿಮ ಇತಿ ಸೋ ಹ ವಾವ ತಾಮಾರ್ತಿಮೃಛತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಸಂಶಸ್ತೇ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸ ಉಪ ವಾ ವದತ್ಯನು
ವಾ ವ್ಯಾಹರತಿ ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಸಂಶಸ್ತೇ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೇ ನೋಪವದೇನ್ನಾನುವ್ಯಾಹರೇತ್ ೩೧

ಚಕ್ಷೂಂಷಿ ವಾ ಏತಾನಿ ಸವನಾನಾಂ ಯತ್ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೋ ಭೂರಗ್ನಿರ್ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿರಗ್ನಿರಿತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಷೀ ಇನ್ದ್ರೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಭುವೋ ಜ್ಯೋತಿರಿನ್ದ್ರ ಇತಿ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಸ್ಯ ಸವನಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಷೀ ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಸ್ವಃ ಸೂರ್ಯ ಇತಿ ತೃತೀಯಸವನಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಷೀ ಚಕ್ಷುಷ್ಮದ್ಭಿಃ ಸವನೈ ರಾಧ್ನೋತಿ ಚಕ್ಷುಷ್ಮದ್ಭಿಃ ಸವನೈಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಚಕ್ಷುರ್ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯತ್ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸ ಏಕಾ ಸತೀ ವ್ಯಾಹೃತಿರ್ದ್ವೇಧೋಚ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದೇಕಂ ಸಚ್ಚಕ್ಷುರ್ದ್ವೇಧಾ ಮೂಲಂ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯತ್ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೋ ಯಂ ಕಾಮಯೇತಾನಾಯತನವಾನ್ಸ್ಯಾದಿತಿ ನಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸೇದುನ್ಮೂಲಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಮ್ಪರಾಭವನ್ತಮನು ಪರಾಭವತಿ ತದು ವಾ ಆಹುಃ ಶಂಸೇದೇವಾಪಿ ವೈ ತದೃತ್ವಿಜೇಽಹಿತಾಂ ಯದ್ಧೋತಾ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ನ ಶಂಸತ್ಯೃತ್ವಿಜಿ ಹಿ ಸರ್ವೋ
ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛಂಸ್ತವ್ಯಃ ಶಂಸ್ತವ್ಯಃ ೩೨ ೪

ಅಧ್ಯಾಯ ೧೦ ಖಣ್ಡಃ ೧-೯
ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಆಹಾವಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ನಿವಿದ್ವಿಟ್ಸೂಕ್ತಮಾಹಿವಯತೇಽಥ ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇವ ತತ್ಕ್ಷತ್ರಮನುನಿಯುನಕ್ತಿ ನಿವಿದಂ ಶಸ್ತ್ವಾ ಸೂಕ್ತಂ ಶಂಸತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ನಿವಿದ್ವಿಟ್ಸೂಕ್ತಂ ಕ್ಷತ್ರ ಏವ ತದ್ವಿಶಮನುನಿಯುನಕ್ತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಕ್ಷತ್ರೇಣೈನಂ ವ್ಯರ್ಧಯಾನೀತಿ ಮಧ್ಯ ಏತಸ್ಯೈ ನಿವಿದಃ ಸೂಕ್ತಂ ಶಂಸೇತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ನಿವಿದ್ವಿಟ್ಸೂಕ್ತಂ ಕ್ಷತ್ರೇಣೈವೈನಂ ತದ್ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ವಿಶೈನಂ ವ್ಯರ್ಧಯಾನೀತಿ ಮಧ್ಯ ಏತಸ್ಯ ಸೂಕ್ತಸ್ಯ ನಿವಿದಂ ಶಂಸೇತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ನಿವಿದ್ವಿಟ್ಸೂಕ್ತಂ ವಿಶೈವೈನಂ ತದ್ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯಮು ಕಾಮಯೇತ ಸರ್ವಮೇವಾಸ್ಯ ಯಥಾಪೂರ್ವಮೃಜು ಕೢಪ್ತಂ ಸ್ಯಾದಿ-ತ್ಯಾಹ್ವಯೇತಾಥ ನಿವಿದಂ ದಧ್ಯಾದಥ ಸೂಕ್ತಂ ಶಂಸೇತ್ಸೋ ಸರ್ವಸ್ಯ ಕ್ಳ್ಪ್ತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವಾ ಇದಮೇಕ ಏವಾಗ್ರ ಆಸ ಸೋಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯ ಭೂಯಾನ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ ಸ ತಪೋಽತಪ್ಯತ ಸ ವಾಚಮಯಛತ್ಸ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪರಸ್ತಾದ್ವ್ಯಾಹರದ್ದ್ವಾದಶಕೃತ್ವೋ ದ್ವಾದಶಪದಾ ವಾ ಏಷಾ ನಿವಿದೇತಾಂ ವಾವ ತಾಂ ನಿವಿದಂ ವ್ಯಾಹರತ್ತಾಮ್ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನ್ಯನ್ವಸೃಜ್ಯನ್ತ ತದೇತದೃಷಿಃ ಪಶ್ಯನ್ನಭ್ಯನೂವಾಚ ಸ ಪೂರ್ವಯಾ ನಿವಿದಾ ಕವ್ಯತಾಯೋರಿಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಅಜನಯನ್ಮನೂನಾಮಿತಿ ತದ್ಯದೇತಾಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಸೂಕ್ತಸ್ಯ ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ
ವೇದ ೩೩

ಅಗ್ನಿರ್ದೇವೇದ್ಧ ಇತಿ ಶಂಸತ್ಯಸೌ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ದೇವೇದ್ಧ ಏತಂ ಹಿ ದೇವಾ ಇನ್ಧತ ಏತಮೇವ ತದೇತಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಯಾತಯತ್ಯಗ್ನಿರ್ಮನ್ವಿದ್ಧ ಇತಿ ಶಂಸತ್ಯಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ಮನ್ವಿದ್ಧ ಇಮಂ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾ ಇನ್ಧತೇಽಗ್ನಿಮೇವ ತದಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಯಾತಯತ್ಯಗ್ನಿಃ ಸುಷಮಿದಿತಿ ಶಂಸತಿ ವಾಯುರ್ವಾ ಅಗ್ನಿಃ ಸುಷಮಿದ್ವಾಯುರ್ಹಿ ಸ್ವಯಮಾತ್ಮಾನಂ ಸಮಿನ್ದ್ಧೇ ಸ್ವಯಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ವಾಯುಮೇವ ತದನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕ ಆಯಾತಯತಿ ಹೋತಾ ದೇವವೃತ ಇತಿ ಶಂಸತ್ಯಸೌ ವೈ ಹೋತಾ ದೇವವೃತ ಏಷ ಹಿ ಸರ್ವತೋ ದೇವೈರ್ವೃತ ಏತಮೇವ ತದೇತಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಯಾತಯತಿ ಹೋತಾ ಮನುವೃತ ಇತಿ ಶಂಸತ್ಯಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ಹೋತಾ ಮನುವೃತೋಽಯಂ ಹಿ ಸರ್ವತೋ ಮನುಷ್ಯೈರ್ವೃತೋಽಗ್ನಿಮೇವ ತದಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಯಾತಯತಿ ಪ್ರಣೀರ್ಯಜ್ಞಾನಾಮಿತಿ ಶಂಸತಿ ವಾಯುರ್ವೈ ಪ್ರಣೀರ್ಯಜ್ಞಾನಾಂ ಯದಾ ಹಿ ಪ್ರಾಣಿತ್ಯಥ ಯಜ್ಞೋಽಥಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ವಾಯುಮೇವ ತದನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕ ಆಯಾತಯತಿ ರಥೀರಧ್ವ-ರಾಣಾಮಿತಿ ಶಂಸತ್ಯಸೌ ವೈ ರಥೀರಧ್ವರಾಣಾಮೇಷ ಹಿ ಯಥೈತಚ್ಚರತಿ ರಥೀರಿವೈತಮೇವ ತದೇತಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಯಾತಯತ್ಯತೂರ್ತೋ ಹೋತೇತಿ ಶಂಸತ್ಯಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿರತೂರ್ತೋ ಹೋತೇಮಂ ಹ ನ ಕಶ್ಚನ ತಿರ್ಯಞ್ಚಂ ತರತ್ಯಗ್ನಿಮೇವ ತದಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಯಾತಯತಿ ತೂರ್ಣಿರ್ಹವ್ಯವಾಳ್ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ವಾಯುರ್ವೈ ತೂರ್ಣಿರ್ಹವ್ಯವಾಡ್ವಾಯುರ್ಹೀದಂ ಸರ್ವಮ್ಸದ್ಯಸ್ತರತಿ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ವಾ-ಯುರ್ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ ವಹತಿ ವಾಯುಮೇವ ತದೌತರಿಕ್ಷಲೋಕ ಆಯಾತಯತ್ಯಾ ದೇವೋ ದೇವಾ-ನ್ವಕ್ಷದಿತಿ ಶಂಸತ್ಯಸೌ ವೈ ದೇವೋ ದೇವಾನಾವಹತ್ಯೇತಮೇವ ತದೇತಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಯಾತಯತಿ ಯಕ್ಷದಗ್ನಿರ್ದೇವೋ ದೇವಾನಿತಿ ಶಂಸತ್ಯಯಂ ವಾ ಅಗ್ನಿರ್ದೇವೋ ದೇವಾನ್ಯಜತ್ಯಗ್ನಿಮೇವ ತದ-ಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಯಾತಯತಿ ಸೋಽಧ್ವರಾ ಕರತಿ ಜಾತವೇದಾ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ವಾಯುರ್ವೈ ಜಾತವೇದಾ ವಾಯುರ್ಹೀದಂ ಸಾರ್ವಂ ಕರೋತಿ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ವಾಯುಮೇವ ತದನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕ
ಆಯಾತಯತಿ ೩೪

ಪ್ರ ವೋ ದೇವಾಯಾಗ್ನಯ ಇತ್ಯನುಷ್ಟುಭಃ ಪ್ರಥಮೇ ಪದೇ ವಿಹರತಿ ತಸ್ಮಾರ್ತ್ಸ್ತ್ಯೂರೂ ವಿಹರತಿ ಸಮಸ್ಯತ್ಯುತ್ತರೇ ಪದೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪುಮಾನೂರೂ ಸಮಸ್ಯತಿ ತನ್ಮಿಥುನಮ್ಮಿಥುನಮೇವ ತದುಕ್ಥಮುಖೇ ಕರೋತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರ ವೋ ದೇವಾಯಾಗ್ನಯ ಇತ್ಯೇವಾನುಷ್ಟುಭಃ ಪ್ರಥಮೇ ಪದೇ ವಿಹರತಿ ವಜ್ರಮೇವ ತತ್ಪರೋವರೀಯಾಂಸಂ ಕರೋತಿ ಸಮ-ಸ್ಯತ್ಯೇವೋತ್ತರೇ ಪದೇ ಆರಮ್ಭಣತೋ ವೈ ವಜ್ರಸ್ಯಾಣಿಮಾಥೋ ದಣ್ಡಸ್ಯಾಥೋ ಪರಶೋರ್ವಜ್ರಮೇವ
ತತ್ಪ್ರಹರತಿ ದ್ವಿಷತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ವಧಂ ಯೋಽಸ್ಯ ಸ್ತೃತ್ಯಸ್ತಸ್ಮೈ ಸ್ತರ್ತವೈ ೩೫

ದೇವಾಸುರಾ ವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಸಮಯತನ್ತ ತೇ ವೈ ದೇವಾಃ ಸದ ಏವಾಯತನಮಕುರ್ವತ ತಾನ್ಸದಸೋಽಜಯಂಸ್ತ ಆಗ್ನೀಧ್ರಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪದ್ಯನ್ತ ತೇ ತತೋ ನ ಪರಾಜಯನ್ತ ತಸ್ಮಾದಾಗ್ನೀಧ್ರ ಉಪವಸನ್ತಿ ನ ಸದಸ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರೇ ಹ್ಯಧಾರಯನ್ತ ಯದಾಗ್ನೀಧ್ರೇಽಧಾರಯನ್ತ ತದಾಗ್ನೀಧ್ರಸ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರತ್ವಂ ತೇಷಾಂ ವೈ ದೇವಾನಾಮಸುರಾಃ ಸದಸ್ಯಾನಗ್ನೀನ್ನಿರ್ವಾಪಯಾಂ ಚಕ್ರುಸ್ತೇ ದೇವಾ ಆಗ್ನೀಧ್ರಾದೇವ ಸದ-ಸ್ಯಾನಗ್ನೀನ್ವಿಹರನ್ತ ತೈರಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಆಗ್ನೀಧ್ರಾದೇವ ಸದಸ್ಯಾ-ನಗ್ನೀನ್ವಿಹರನ್ತ್ಯಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯೇವ ತದಪಘ್ನತೇ ತೇ ವೈ ಪ್ರಾತರಾಜ್ಯೈರೇವಾಜಯನ್ತ ಆಯನ್ಯದಾ-ಜ್ಯೈರೇವಾಜಯನ್ತ ಆಯಂಸ್ತದಾಜ್ಯಾನಾಮಾಜ್ಯತ್ವಂ ತಾಸಾಂ ವೈ ಹೋತ್ರಾಣಾಮಾಯತೀನಾಮಾಜಯನ್ತೀ-ನಾಮಛಾವಾಕೀಯಾಹೀಯತ ತಸ್ಯಾಮಿನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ಅಧ್ಯಾಸ್ತಾಮಿನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ವೈ ದೇವಾನಾಮೋಜಿಷ್ಠೌ ಬಲಿಷ್ಠೌ ಸಹಿಷ್ಠೌ ಸತ್ತಮೌ ಪಾರಯಿಷ್ಣುತಮೌ ತಸ್ಮಾದೈನ್ದ್ರಾ ಗ್ನಮಛಾವಾಕಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಶಂಸತೀನ್ದ್ರ ಗ್ನೀ ಹಿ ತಸ್ಯಾಮಧ್ಯಾಸ್ತಾಂ ತಸ್ಮಾದು ಪುರಸ್ತಾದನ್ಯೇ ಹೋತ್ರಕಾಃ ಸದಃ ಪ್ರಸರ್ಪನ್ತಿ ಪಶ್ಚಾಛಾವಾಕಃ ಪಶ್ಚೇವ ಹಿ ಹೀನೋಽನುಸಂಜಿಗಮಿಷತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬಹ್ವೃಚೋ
ವೀರ್ಯವಾನ್ಸ್ಯಾತ್ಸೋಽಸ್ಯಾಛಾವಾಕೀಯಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತೇನೈವ ಸಾಹೀನಾ ಭವತಿ ೩೬

ದೇವರಥೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ಯಜ್ಞಸ್ತಸ್ಯೈತಾವನ್ತರೌ ರಶ್ಮೀ ಯದಾಜ್ಯಪ್ರಉಗೇ ತದ್ಯದಾಜ್ಯೇನ ಪವಮಾನಮನುಶಂಸತಿ ಪ್ರಉಗೇಣಾಜ್ಯಂ ದೇವರಥಸ್ಯೈವ ತದನ್ತರೌ ರಶ್ಮೀ ವಿಹರತ್ಯಲೋಭಾಯ ತಾಮನುಕೃತಿಮ್ಮನುಷ್ಯರಥಸ್ಯೈವಾನ್ತರೌ ರಶ್ಮೀ ವಿಹರನ್ತ್ಯಲೋಭಾಯ ನಾಸ್ಯ ದೇವರಥೋ ಲುಭ್ಯತಿ ನ ಮನುಷ್ಯರಥೋ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದಾಹುರ್ಯಥಾ ವಾವ ಸ್ತೋತ್ರಮೇವಂ ಶಸ್ತ್ರಮ್ಪಾವಮಾನೀಷು ಸಾಮಗಾಃ ಸ್ತುವತ ಆಗ್ನೇಯಂ ಹೋತಾಜ್ಯಂ ಶಂಸತಿ ಕಥಮಸ್ಯ ಪಾವಮಾನ್ಯೋಽನುಶಸ್ತಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ ಸ ಪವಮಾನಸ್ತದಪ್ಯೇತದೃಷಿಣೋಕ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿರೃಷಿಃ ಪವಮಾನ ಇತ್ಯೇವಮು ಹಾಸ್ಯಾಗ್ನೇಯೀಭಿರೇವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಪಾವಮಾನ್ಯೋಽನುಶಸ್ತಾ ಭವನ್ತಿ ತಾದಾಹುರ್ಯಥಾ ವಾವ ಸ್ತೋತ್ರಮೇವಂ ಶಸ್ತ್ರಂ ಗಾಯತ್ರೀಷು ಸಾಮಗಾಃ ಸ್ತುವತ ಆನುಷ್ಟುಭಂ ಹೋತಾಜ್ಯಂ ಶಂಸತಿ ಕಥಮಸ್ಯ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋಽನುಶಸ್ತಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಪದೇತಿ ಬ್ರೂಯತ್ಸಪ್ತೈತಾ ಅನುನ್ಷ್ಟುಭಸ್ತಾಸ್ತ್ರಿಃ ಪ್ರಥಮಯಾ ತ್ರಿರುತ್ತಮಯೈಕಾದಶ ಭವನ್ತಿ ವಿರಾದ್ಯಾಜ್ಯಾ ದ್ವಾದಶೀ ನ ವಾ ಏಕೇನಾಕ್ಷರೇಣ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಿಯನ್ತಿ ನ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ತಾಃ ಷೋಳಶ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ಭವನ್ತ್ಯೇವಮು ಹಾಸ್ಯಾನುಷ್ಟುಬ್ಭಿರೇವ ಪ್ರತಿ-ಪದ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋಽನುಶಸ್ತಾ ಭವನ್ತ್ಯಗ್ನ ಇನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ದಾಶುಷೋ ದುರೋಣ ಇತ್ಯಾಗ್ನೇನ್ದ್ರ್ ಯಾ ಯಜತಿ ನ ವಾ ಏತಾವಿನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ಸನ್ತೌ ವ್ಯಜಯೇತಾಮಾಗ್ನೇನ್ದ್ರೌ ವಾ ಏತೌ ಸನ್ತೌ ವ್ಯಜಯೇತಾಂ ತದ್ಯದಾಗ್ನೇನ್ದ್ರ್ ಯಾ ಯಜತಿ ವಿಜಿತ್ಯಾ ಏವ ಸಾ ವಿರಾಟ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಸದಕ್ಷರ ಭವತಿ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ವೈ ದೇವಾ ಅಷ್ಟೌ ವಸವ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ಚ ವಷಟ್ಕಾರಶ್ಚ ತತ್ಪ್ರಥಮ ಉಕ್ಥಮುಖೇ ದೇವತಾ ಅಕ್ಷರಭಾಜಃ ಕರೋತ್ಯಕ್ಷರಮ್-ಅಕ್ಷರಮೇವ ತದ್ದೇವತಾ ಅನುಪ್ರಪಿಬನ್ತಿ ದೇವಪಾತ್ರೇಣೈವ ತದ್ದೇವತಾಸ್ತೃಪ್ಯನ್ತಿ ತದಾಹುರ್ಯಥಾ ವಾವ ಶಸ್ತ್ರಮೇವಂ ಯಾಜ್ಯಾಗ್ನೇಯಂ ಹೋತಾಜ್ಯಂ ಶಂಸತ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾದಾಗ್ನೇನ್ದ್ರ್ ಯಾ ಯಜತೀತಿ ಯಾ ವಾ ಆಗ್ನೇನ್ದ್ರ್ ಯೈನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ವೈ ಸಾ ಸೇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನಮೇತದುಕ್ಥಂ ಗ್ರಹೇಣ ಚ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸೇನ ಚೇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ಆ ಗತಂ ಸುತಂ ಗೀರ್ಭಿರ್ನಭೋ ವರೇಣ್ಯಮಸ್ಯ ಪಾತಂ ಧಿಯೇಷಿತೇತ್ಯೈನ್ದ್ರಾ ಗ್ನಮಧ್ವರ್ಯುರ್ಗ್ರಾಹಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಭೂರಗ್ನಿರ್ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿ-ರಗ್ನಿರಿನ್ದ್ರೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಭುವೋ ಜ್ಯೋತಿರಿನ್ದ್ರ ಃ! ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಸ್ವಃ ಸೂರ್ಯ ಇತಿ ಹೋತಾ
ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸತಿ ತದ್ಯಥೈವ ಶಸ್ತ್ರಮೇವಂ ಯಾಜ್ಯಾ ೩೭

ಓಃತೃಜಪಂ ಜಪತಿ ರೇತಸ್ತತ್ಸಿಞ್ಚತ್ಯುಪಾಂಶು ಜಪತ್ಯುಪಾಂಶ್ವಿವ ವೈ ರೇತಸಃ ಸಿಕ್ತಿಃ ಪುರಾಹಾವಾಜ್ಜಪತಿ ಯದ್ವೈ ಕಿಮ್ಚೋರ್ಧ್ವಮಾಹಾವಾಚ್ಛಸ್ತ್ರಸ್ಯೈವ ತತ್ಪರಾಞ್ಚಂ ಚತುಷ್ಪದ್ಯಾಸೀನಮ-ಭ್ಯಾಹ್ವಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪರಾಞ್ಚೋ ಭೂತ್ವಾ ಚತುಷ್ಪಾದೋ ರೇತಃ ಸಿಞ್ಚನ್ತಿ ಸಮ್ಯಙ್ದ್ವಿಪಾದ್ಭವತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸಮ್ಯಞ್ಚೋ ಭೂತ್ವಾ ದ್ವಿಪಾದೋ ರೇತಃ ಸಿಞ್ಚನ್ತಿ ಪಿತಾ ಮಾತರಿಶ್ವೇತ್ಯಾಹ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಪಿತಾ ಪ್ರಾಣೋ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಪ್ರಾಣೋ ರೇತೋ ರೇತಸ್ತತ್ಸಿಞ್ಚತ್ಯಛಿದ್ರಾ ಪದಾ ಧಾ ಇತಿ ರೇತೋ ವಾ ಅಛಿದ್ರ ಮಾತೋ ಹ್ಯಛಿದ್ರ ಃ! ಸಮ್ಭವತ್ಯಛಿದ್ರೋ ಕ್ಥಾ ಕವಯಃ ಶಂಸನ್ನಿತಿ ಯೇ ವಾ ಅನೂಚಾನಾಸ್ತೇ ಕವಯಸ್ತ ಇದಮಛಿದ್ರಂ ರೇತಃ ಪ್ರಜನಯನ್ನಿತ್ಯೇವ ತದಾಹ ಸೋಮೋ ವಿಶ್ವವಿನ್ನೀಥಾನಿ ನೇಷದ್ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರುಕ್ಥಾಮದಾನಿ ಶಂಸಿಷದಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸೋಮಃ ಸ್ತುತಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ನೀಥಾನಿ ಚೋಕ್ಥಮದಾನಿ ಚ ದೈವೇನ ಚೈವೈತದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರಸೂತೋ ದೈವೇನ ಚ ಕ್ಷತ್ರೇಣೋಕ್ಥಾನಿ ಶಂಸತ್ಯೇತೌ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಸವಸ್ಯೇಶಾತೇ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ತದ್ಯದೇತಾಭ್ಯಾಮಪ್ರಸೂತಃ ಕರೋತ್ಯಕೃತಂ ತದಕೃತಮಕರಿತಿ ವೈ ನಿನ್ದನ್ತಿ ಕೃತಮಸ್ಯ ಕೃತಮ್ಭವತಿ ನಾಸ್ಯಾಕೃತಂ ಕೃತಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವಾಗಾಯುರ್ವಿಶ್ವಾಯುರ್ವಿಶ್ವಮಾಯುರಿತ್ಯಾಹ ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಆಯುಃ ಪ್ರಾಣೋ ರೇತೋ ವಾಗ್ಯೋನಿ-ರ್ಯೋನಿಂ ತದುಪಸಂಧಾಯ ರೇತಃ ಸಿಞ್ಚತಿ ಕ ಇದಂ ಶಂಸಿಷ್ಯತಿ ಸೈದಂ ಶಂಸಿಷ್ಯತೀತ್ಯಾಹ ಪ್ರ-
ಜಾಪತಿರ್ವೈ ಕಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜನಯಿಷ್ಯತೀತ್ಯೇವ ತದಾಹ ೩೮

ಆಹೂಯ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸತಿ ರೇತಸ್ತತ್ಸಿಕ್ತಮ್ವಿಕರೋತಿ ಸಿಕ್ತಿರ್ವಾ ಅಗ್ರೇಽಥ ವಿಕೃತಿರುಪಾಂಶು ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸತ್ಯುಪಾಂಶ್ವಿವ ವೈ ರೇತಸಃ ಸಿಕ್ತಿಸ್ತಿರ ಇವ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸತಿ ತಿರ ಇವ ವೈ ರೇತಾಂಸಿ ವಿಕ್ರಿಯನ್ತೇ ಷಟ್ಪದಂ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸತಿ ಷಡ್ವಿಧೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಷಳಙ್ಗ ಆತ್ಮಾನಮೇವ ತತ್ಷಡ್ವಿಧಂ ಷಳಙ್ಗಂ ವಿಕರೋತಿ ತುಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಸ್ತ್ವಾ ಪುರೋರುಚಂ ಶಂಸತಿ ರೇತಸ್ತದ್ವಿಕೃತಮ್ಪ್ರಜನಯತಿ ವಿಕೃತಿರ್ವಾ ಅಗ್ರೇಽಥ ಜಾತಿರುಚ್ಚೈಃ ಪುರೋರುಚಂ ಶಂಸತ್ಯುಚ್ಚೈರೇವೈನಂ ತತ್ಪ್ರಜನಯತಿ ದ್ವಾದಶಪದಾಮ್ಪುರೋರುಚಾಂ ಶಂಸತಿ ದ್ವಾದಶ ವೈ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸೋಽಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ಸ ಯೋಽಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಜನಯಿತಾ ಸ ಏವೈನಂ ತತ್ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ ಪ್ರಜನಯತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಮ್ಪುರೋರುಚಂ ಶಂಸತಿ ಜಾತವೇದೋನ್ಯಙ್ಗಾಂ ತದಾಹುರ್ಯ-ತ್ತೃತೀಯಸವನಮೇವ ಜಾತವೇದಸ ಆಯತನಮಥ ಕಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾ-ಮ್ಪುರೋರುಚಂ ಶಂಸತೀತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಜಾತವೇದಾಃ ಸ ಹಿ ಜಾತಾನಾಂ ವೇದ ಯಾವತಾಂ ವೈ ಸ ಜಾತಾನಾಂ ವೇದ ತೇ ಭವನ್ಥಿ ಯೇಷಾಮು ನ ವೇದ ಕಿಮು ತೇ ಸ್ಯುರ್ಯೋ ವಾ ಆಜ್ಯ ಆತ್ಮಸಂಸ್ಕೃತಿಂ ವೇದ
ತತ್ಸುವಿದಿತಮ್ ೩೯

ಪ್ರ ವೋ ದೇವಾಯಾಗ್ನಯ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಪ್ರ ಪ್ರಾಣಂ ಹೀಮಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನ್ಯನುಪ್ರಯನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಮೇವ ತತ್ಸಮ್ಭಾವಯತಿ ಪ್ರಣಂ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ದೀದಿವಂಸಮಪೂರ್ವ್ಯಮಿತಿ ಶಂಸತಿ ಮನೋ ವೈ ದೀದಾಯ ಮನಾಸೋ ಹಿ ನ ಕಿಂ ಚನ ಪೂರ್ವಮಸ್ತಿ ಮನ ಏವ ತತ್ಸಮ್ಭಾವಯತಿ ಮನಃ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ಸ ನಃ ಶರ್ಮಾಣಿ ವೀತಯ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ವಾಗ್ವೈ ಶರ್ಮ ತಸ್ಮಾದ್ವಾಚಾನುವದನ್ತಮಾಹ ಶರ್ಮವ-ದಾಸ್ಮಾ ಅಯಾಂಸೀತಿ ವಾಚಮೇವ ತತ್ಸಮ್ಭಾವಯತಿ ವಾಚಂ ಸಂಸ್ಕುರುತ ಉತ ನೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನವಿಷ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ ಶ್ರೋತ್ರೇಣೋ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಶೃಣೋತಿ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ಶ್ರೋತ್ರಮೇವ ತತ್ಸಮ್ಭಾವಯತಿ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ಸ ಯನ್ತಾ ವಿಪ್ರ ಏಷಾಮಿತಿ ಶಂಸತ್ಯಪಾನೋ ವೈ ಯನ್ತಾಪಾನೇನ ಹ್ಯಯಂ ಯತಃ ಪ್ರಾಣೋ ನ ಪರಾಙ್ಭವತ್ಯಪಾನಮೇವ ತತ್ಸಮ್ಭಾವಯತ್ಯಪಾನಂ ಸಂಸ್ಕುರುತ ಋತಾವಾ ಯಸ್ಯ ರೋದಸೀ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ಚಕ್ಷುರ್ವಾ ಋತಂ ತಸ್ಮಾದ್ಯತರೋ ವಿವದಮಾನಯೋರಾಹಾಹಮನುಷ್ಠ್ಯಾ ಚಕ್ಷುಷಾದರ್ಶಮಿತಿ ತಸ್ಯ ಶ್ರದ್ದಧತಿ ಚಕ್ಷುರೇವ ತತ್ಸ-ಮ್ಭಾವಯತಿ ಚಕ್ಷುಃ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ನೂ ನೋ ರಾಸ್ವ ಸಹಸ್ರವತ್ತೋಕವತ್ಪುಷ್ಟಿಮದ್ವಸ್ವಿತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತ್ಯಾತ್ಮಾ ವೈ ಸಮಸ್ತಃ ಸಹಸ್ರವಾಂಸ್ತೋಕವಾನ್ಪುಷ್ಟಿಮಾನಾತ್ಮಾನಮೇವ ತತ್ಸಮಸ್ತಂ ಸಮ್ಭಾವಯತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ಸಮಸ್ತಂ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ಯಾಜ್ಯಯಾ ಯಜತಿ ಪ್ರತ್ತಿರ್ವೈ ಯಾಜ್ಯಾ ಪುಣ್ಯೈವ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಪುಣ್ಯಾಮೇವ ತಲ್ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಸಮ್ಭಾವಯತಿ ಪುಣ್ಯಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ಸ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಶ್ಛನ್ದೋಮಯೋ ದೇವತಾಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋಽಮೃತಮಯಃ ಸಮ್ಭೂಯ ದೇವತಾ ಅಪ್ಯೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ತದ್ವೇದ ಯಥಾ ಛನ್ದೋಮಯೋ ದೇವತಾಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋಽಮೃತಮಯಃ ಸಮ್ಭೂಯೋ ದೇವತಾ
ಅಪ್ಯೇತಿ ತತ್ಸುವಿದಿತಮಿತ್ಯಧ್ಯಾತ್ಮಮಥಾಧಿದೈವತಮ್ ೪೦

ಷಟ್ಪದಂ ತೂಷ್ಣೀಂಶಂಸಂ ಶಂಸತಿ ಷಡ್ವಾ ಋತವ ಋತೂನೇವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತ್ಯೃತೂನಪ್ಯೇತಿ ದ್ವಾ-ದಶಪದಾಮ್ಪುರೋರುಚಂ ಶಂಸಾತಿ ದ್ವಾದಶ ವೈ ಮಾಸಾ ಮಾಸಾನೇವ ತಾತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ಮಾಸಾನಪ್ಯೇತಿ ಪ್ರ ವೋ ದೇವಾಯಾಗ್ನಯ ಇತಿ ಶಂಸತ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೈ ಪ್ರಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಹೀಮಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನ್ಯನುಪ್ರಯನ್ತ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಮೇವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಮಪ್ಯೇತಿ ದೀದಿವಾಂಸಮಪೂರ್ವ್ಯಮಿತಿ ಶಂಸತ್ಯಸೌ ವೈ ದೀದಯ ಯೋಽಸೌ ತಪತ್ಯೇತಸ್ಮಾದ್ಧಿ ನ ಕಿಂ ಚನ ಪೂರ್ವಮಸ್ತ್ಯೇತಮೇವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತ್ಯೇತಮಪ್ಯೇತಿ ಸ ನಃ ಶರ್ಮಾಣಿ ವೀತಯ ಇತಿ ಶಂಸತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ಶರ್ಮಾನ್ಯನ್ನಾದ್ಯಾನಿ ಯಛತ್ಯಗ್ನಿಮೇವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತ್ಯಗ್ನಿಮಪ್ಯೇತ್ಯು ತ ನೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನವಿಷ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ಚನ್ದ್ರ ಮಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ ಚನ್ದ್ರ ಮಸಮೇವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ಚನ್ದ್ರ ಮಸಮಪ್ಯೇತಿ ಸ ಯನ್ತಾ ವಿಪ್ರ ಏಷಾಮಿತಿ ಶಂಸತಿ ವಾಯುರ್ವೈ ಯನ್ತಾ ವಾಯುನಾ ಹೀದಂ ಯತಮನ್ತರಿಕ್ಷಂ ನ ಸಮೃಛತಿ ವಾಯುಮೇವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ವಾಯುಮಪ್ಯೇತ್ಯೃತಾವಾ ಯಸ್ಯ ರೋದಸೀ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವೈ ರೋದಸೀ ದ್ಯಾ-ವಾಪೃಥಿವೀ ಏವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅಪ್ಯೇತಿ ನೂ ನೋ ರಾಸ್ವೋ ಸಹ-ಸ್ರವತ್ತೋಕವತ್ಪುಷ್ಟಿಮದ್ವಸ್ವಿತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಸಮಸ್ತಃ ಸಹ-ಸ್ರವಾಂಸ್ತೋಕವಾನ್ಪುಷ್ಟಿಮಾನ್ಸಂವತ್ಸರಮೇವ ತತ್ಸಮಸ್ತಂ ಕಲ್ಪಯತಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ಸಮ-ಸ್ತಮಪ್ಯೇತಿ ಯಾಜ್ಯಯಾ ಯಜತಿ ವೃಷ್ಟಿರ್ವೈ ಯಾಜ್ಯಾ ವಿದ್ಯುದೇವ ವಿದ್ಯುದ್ಧೀದಂ ವೃಷ್ಟಿಮನ್ನಾದ್ಯಂ ಸಮ್ಪ್ರಯಛತಿ ವಿದ್ಯುತಮೇವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ವಿದ್ಯುತಮಪ್ಯೇತಿ ಸ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನೇತನ್ಮಯೋ
ದೇವತಾಮಯೋ ಭವತಿ ಭವತಿ ೪೧ ೫
ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯಪಞ್ಚಿಕಾ ಸಮಾಪ್ತಾ

ಪಞ್ಚಿಕಾ ೩
ಅಧ್ಯಾಯ ೧೧ ಖಣ್ಡಃ ೧-೧೧
ಗ್ರಹೋಕ್ಥಂ ವಾ ಏತದ್ಯತ್ಪ್ರಉಗಂ ನವ ಪ್ರಾತರ್ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ನವಭಿರ್ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇ ಸ್ತುವತೇ ಸ್ತುತೇ ಸ್ತೋಮೇ ದಶಮಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಹಿಂಕಾರ ಇತರಾಸಾಂ ದಶಮಃ ಸೋ ಸಾ ಸಮ್ಮಾ ವಾಯವ್ಯಂ ಶಂಸತಿ ತೇನ ವಾಯವ್ಯ ಉಕ್ಥವಾನೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಂ ಶಂಸತಿ ತೇನೈನ್ದ್ರ ವಾಯವ ಉಕ್ಥವಾನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಶಂಸತಿ ತೇನ ಮೈತ್ರಾವರುಣ ಉಕ್ಥವಾನಾಶ್ವಿನಂ ಶಂಸತಿ ತೇನಾಶ್ವಿನ ಉಕ್ಥವಾನೈನ್ದ್ರಂ ಶಂಸಾತಿ ತೇನ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನಾ ಉಕ್ಥವನ್ತೌ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಶಂಸತಿ ತೇನಾಗ್ರಯಣ ಉಕ್ಥವಾನ್ಸಾರಸ್ವತಂ ಶಂಸತಿ ನ ಸಾರಸ್ವತೋ ಗ್ರಹೋಽಸ್ತಿ ವಾಕ್ತು ಸರಸ್ವತೀ ಯೇ ತು ಕೇಚ ವಾಚಾ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ
ತೇಽಸ್ಯ ಸರ್ವೇ ಶಸ್ತೋಕ್ಥಾ ಉಕ್ಥಿನೋ ಭವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧

ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ವಾ ಏತೇನಾವರುನ್ದ್ಧೇ ಯತ್ಪ್ರಉಗಾಮನ್ಯಾನ್ಯಾ ದೇವತಾ ಪ್ರಉಗೇ ಶಸ್ಯತೇಽನ್ಯದ್-ಅನ್ಯದುಕ್ಥಮ್ಪ್ರಉಗೇ ಕ್ರಿಯತೇಽನ್ಯದನ್ಯದಸ್ಯಾನ್ನಾದ್ಯಂ ಗ್ರಹೇಷು ಧ್ರಿಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದೈತದ್ಧ ವೈ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಧ್ಯಾತ್ಮತಮಮಿವೋಕ್ಥಂ ಯತ್ಪ್ರಉಗಂ ತಸ್ಮಾದೇನೈನೈತದುಪೇಕ್ಷ್ಯತಮಮಿವೇತ್ಯಾಹುರೇತೇನ ಹ್ಯೇನಂ ಹೋತಾ ಸಂಸ್ಕರೋತೀತಿ ವಾಯವ್ಯಂ ಶಂಸಾತಿ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ವಾಯುಃ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಾಣೋ ರೇತೋ ರೇತಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಂ ಸಮ್ಭವತಃ ಸಮ್ಭವತೀತಿ ಯದ್ವಾಯವ್ಯಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಾಣಮೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಸಂಸ್ಕ-ರೋತ್ಯೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಂ ಶಂಸತಿ ಯತ್ರ ವಾವ ಪ್ರಾಣಸ್ತದಪಾನೋ ಯದೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಂ ಶಂಸಾತಿ ಪ್ರಾಣಾ-ಪಾನಾವೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಸಂಸ್ಕರೋತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಶಂಸಾತಿ ತಸ್ಮಾದಾಹುಶ್ಚಕ್ಷುಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಂ ಸಮ್ಭವತಃ ಸಮ್ಭವತೀತಿ ಯನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಶಂಸತಿ ಚಕ್ಷುರೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಸಂಸ್ಕರೋತ್ಯಾಶ್ವಿನಂ ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಕುಮಾರಂ ಜಾತಂ ಸಂವದನ್ತ ಉಪ ವೈ ಶುಶ್ರೂಷತೇ ನಿ ವೈ ಧ್ಯಾಯತೀತಿ ಯದಾಶ್ವಿನಂ ಶಂಸತಿ ಶ್ರೋತ್ರಾಮೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಸಂಸ್ಕರೋತ್ಯೈನ್ದ್ರಂ ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಕುಮಾರಂ ಜಾತಂ ಸಂವದನ್ತೇ ಪ್ರತಿಧಾರಯತಿ ವೈ ಗ್ರೀವಾ ಅಥೋ ಶಿರ ಇತಿ ಯದೈನ್ದ್ರಂ ಶಂಸತಿ ವೀರ್ಯಮೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಸಂಸ್ಕರೋತಿ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಕುಮಾರೋ ಜಾತಃ ಪಶ್ಚೇವ ಪ್ರಚರತಿ ವೈಶ್ವದೇವಾನಿ ಹ್ಯಙ್ಗಾನಿ ಯದ್ವೈಶ್ವದೇವಂ ಶಂಸತ್ಯಙ್ಗಾನ್ಯೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಸಂಸ್ಕರೋತಿ ಸಾರಸ್ವತಂ ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಕುಮಾರಂ ಜಾತಂ ಜಘನ್ಯಾ ವಾಗಾವಿಶತಿ ವಾಗ್ಘಿ ಸರಸ್ವತೀ ಯತ್ಸಾರಸ್ವತಂ ಶಂಸತಿ ವಾಚಮೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಸಂಸ್ಕರೋತ್ಯೇಷ ವೈ ಜಾತೋ ಜಾಯತೇ ಸರ್ವಾಭ್ಯ ಏತಾಭ್ಯೋ ದೇವತಾಭ್ಯಃ ಸರ್ವೇಭ್ಯ ಉಕ್ಥೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವೇಭ್ಯಶ್ಛನ್ದೋಭ್ಯಃ ಸರ್ವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಉಗೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವೇಭ್ಯಃ ಸವನೇಭ್ಯೋ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಸ್ಯ ಚೈವಂ
ವಿದುಷ ಏತಚ್ಛಂಸನ್ತಿ ೨

ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ವಾ ಏತದುಕ್ಥಂ ಯತ್ಪ್ರಉಗಂ ಸಪ್ತ ದೇವತಾಃ ಶಂಸತಿ ಸಪ್ತ ವೈ ಶೀರ್ಷೌ ಪ್ರಾಣಾಃ ಶೀರ್ಷನ್ನೇವ ತತ್ಪ್ರಾಣಾನ್ದಧಾತಿ ಕಿಂ ಸ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಾಪಭದ್ರ ಮಾದ್ರಿ ಯೇತೇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಯೋಽಸ್ಯ ಹೋತಾ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯತ್ರೈವೈನಂ ಯಥಾ ಕಾಮಯೇತ ತಥಾ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಾಣೇನೈನಂ ವ್ಯರ್ಧಯಾನೀತಿ ವಾಯವ್ಯಮಸ್ಯ ಲುಬ್ಧಂ ಶಂಸೇದೃಚಂ ವಾ ಪದಂ ವಾತೀಯಾತ್ತೇನೈವ ತಲ್ಲುಬ್ಧಮ್ಪ್ರಣೇನೈವೈನಂ ತದ್ವ್ಯ-ರ್ಧಯತಿ ಯಮ್ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಾನಾಪಾನಾಭ್ಯಾಮೇನಂ ವ್ಯರ್ಧಯಾನೀತ್ಯೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಮಸ್ಯ ಲುಬ್ಧಂ ಶಂಸೇದೃಚಂ ವಾ ಪದಂ ವಾತೀಯಾತ್ತೇನೈವ ತಲ್ಲುಬ್ಧಮ್ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾಭ್ಯಾಮೇವೈನಂ ತದ್ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಚಕ್ಷುಷೈನಂ ವ್ಯರ್ಧಾಯನೀತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಮಸ್ಯ ಲುಬ್ಧಂ ಶಂಸೇದೃಚಮ್ವಾ ಪದಂ ವಾತೀಯಾತ್ತೇನೈವ ತಲ್ಲುಬ್ಧಂ ಚಕ್ಷುಷೈವೈನಮ್ತದ್ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಶ್ರೋತ್ರೇಣೈನಂ ವ್ಯರ್ಧಯಾನೀತ್ಯಾಶ್ವಿನಮಸ್ಯ ಲುಬ್ಧಂ ಶಂಸೇದೃಚಂ ವಾ ಪದಂ ವತೀಯಾತ್ತೇನೈವ ತಲ್ಲುಬ್ಧಂ ಶ್ರೋತ್ರೇಣೈವೈನಂ ತದ್ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ವೀರ್ಯೇಣೈನಂ ವ್ಯರ್ಧಯಾನೀತ್ಯೈನ್ದ್ರ ಮಸ್ಯ ಲುಬ್ಧಂ ಶಂಸೇದೃಚಂ ವಾ ಪದಂ ವಾತೀಯಾತ್ತೇನೈವ ತಲ್ಲುಬ್ಧಂ ವೀರ್ಯೇನೈವೈನಾಂ ತದ್ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತಾಙ್ಗೈರೇನಂ ವ್ಯರ್ಧಯಾನೀತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮಸ್ಯ ಲುಬ್ಧಂ ಶಂಸೇದೃಚಂ ವಾ ಪದಂ ವಾತೀಯಾತ್ತೇನೈವ ತಲ್ಲುಬ್ಧ-ಮಙ್ಗೈರೇವೈನಂ ತದ್ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ವಾಚೈನಂ ವ್ಯರ್ಧಯಾನೀತಿ ಸಾರಸ್ವತಮಸ್ಯ ಲುಬ್ಧಂ ಶಂಸೇದೃಚಂ ವಾ ಪದಂ ವಾತೀಯಾತ್ತೇನೈವ ತಲ್ಲುಬ್ಧಂ ವಾಚೈವೈನಂ ತದ್ವ್ಯರ್ಧಯತಿ ಯಮು ಕಾಮಯೇತ ಸರ್ವೈರೇನಮಙ್ಗೈಃ ಸರ್ವೇಣಾತ್ಮನಾ ಸಮರ್ಧಯಾನೀತ್ಯೇತದೇವಾಸ್ಯ ಯಥಾಪೂರ್ವಮೃಜು ಕೢಪ್ತಂ ಶಂಸೇತ್ಸ-ರ್ವೈರೇವೈನಂ ತದಙ್ಗೈಃ ಸರ್ವೇಣಾತ್ಮನಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಸರ್ವೈರಙ್ಗೈಃ ಸರ್ವೇಣಾತ್ಮನಾ ಸಮೃಧ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ
ವೇದ ೩

ತದಾಹುರ್ಯಥಾ ವಾವ ಸ್ತೋತ್ರಮೇವಂ ಶಸ್ತ್ರಮಾಗ್ನೇಯೀಷು ಸಾಮಗಾಃ ಸ್ತುವತೇ ವಾಯವ್ಯಯಾ ಹೋತಾ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ಕಥಮಸ್ಯ ಆಗ್ನೇಯ್ಯೋಽನುಶಸ್ತಾ ಭವನ್ತೀತ್ಯಗ್ನೇರ್ವಾ ಏತಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ತನ್ವೋ ಯದೇತಾ ದೇವತಾಃ ಸ ಯದಗ್ನಿಃ ಪ್ರವಾನಿವ ದಹತಿ ತದಸ್ಯ ವಾಯವ್ಯಂ ರೂಪಂ ತದಸ್ಯ ತೇನಾನುಶಂಸತ್ಯಥ ಯದ್ದ್ವೈಧಮಿವ ಕೃತ್ವಾ ದಹತಿ ದ್ವೌ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ವಾಯು ತದಸ್ಯೈನ್ದ್ರ ವಾಯವಂ ರುಪಾಂ ತದಸ್ಯ ತೇನಾನುಶಂಸತ್ಯಥ ಯದುಚ್ಚ ಹೃಷ್ಯತಿ ನಿ ಚ ಹೃಷ್ಯತಿ ತದಸ್ಯ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ರೂಪಂ ತದಸ್ಯ ತೇನಾನುಶಂಸತಿ ಸ ಯದಗ್ನಿರ್ಘೋರಸಂಸ್ಪರ್ಶಸ್ತದಸ್ಯ ವಾರುಣಂ ರೂಪಂ ತಂ ಯದ್ಘೋರಸಂಸ್ಪರ್ಶಂ ಸನ್ತಮ್ಮಿತ್ರಕೃತ್ಯೇವೋಪಾಸತೇ ತದಸ್ಯ ಮೈತ್ರಂ ರೂಪಂ ತದಸ್ಯ ತೇನಾನುಶಂಸತ್ಯಥ ಯದೇನಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮ್ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮರಣೀಭ್ಯಾಮ್ಮನ್ಥನ್ತಿ ದ್ವೌ ವಾ ಅಶ್ವಿನೌ ತದಸ್ಯಾಶ್ವಿನಂ ರೂಪಂ ತದಸ್ಯ ತೇನಾನುಶಂಸತ್ಯಥ ಯದುಚ್ಚೈರ್ಘೋಷಃ ಸ್ತನಯನ್ಬಬಬಾಕುರ್ವನ್ನಿವ ದಹತಿ ಯಸ್ಮಾದ್ಭೂತಾನಿ ವಿಜನ್ತೇ ತದಸ್ಯೈನ್ದ್ರಂ ರೂಪಂ ತದಸ್ಯ ತೇನಾನುಶಂಸತ್ಯಥ ಯದೇನಮೇಕಂ ಸನ್ತಮ್ಬಹುಧಾ ವಿಹರನ್ತಿ ತದಸ್ಯ ವೈಶ್ವದೇವಂ ರೂಪಂ ತದಸ್ಯ ತೇನಾನುಶಂಸತ್ಯಥ ಯತ್ಸ್ಫೂರ್ಜಯನ್ವಾಚಮಿವ ವದನ್ದಹತಿ ತದಸ್ಯ ಸಾರಸ್ವತಂ ರೂಪಂ ತದಸ್ಯ ತೇನಾನುಶಂಸತ್ಯೇವಮು ಹಾಸ್ಯ ವಾಯವ್ಯಯೈವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯಮಾನಸ್ಯ ತೃಚೇನತೃಚೇನೈವೈತಾಭಿರ್ದೇವತಾಭಿಃ ಸ್ತೋತ್ರಿಯೋಽನುಶಸ್ತೋ ಭವತಿ ವಿಶ್ವೇಭಿಃ ಸೋಮ್ಯಮ್ಮಧ್ವಗ್ನ ಇನ್ದ್ರೇ ಣ ವಾಯುನಾ ಪಿಬಾ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಧಾಮಭಿರಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮುಕ್ಥಂ
ಶಸ್ತ್ವಾ ವೈಶ್ವದೇವ್ಯಾ ಯಜತಿ ಯಥಾಭಾಗಂ ತದ್ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ೪

ದೇವಪಾತ್ರಂ ವಾ ಏತದ್ಯದ್ವಷಟ್ಕಾರೋ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ದೇವಪಾತ್ರೇಣೈವ ತದ್ದೇವತಾಸ್ತರ್ಪಯ-ತ್ಯನುವಷಟ್ಕರೋತಿ ತದ್ಯಥಾದೋಽಶ್ವಾನ್ವಾ ಗಾ ವಾ ಪುನರಭ್ಯಾಕಾರಂ ತರ್ಪಯನ್ತ್ಯೇವಮೇವೈತದ್ದೇವತಾಃ ಪುನರಭ್ಯಾಕಾರಂ ತರ್ಪಯನ್ತಿ ಯದನುವಷಟ್ಕರೋತೀಮಾನೇವಾಗ್ನೀನುಪಾಸತ ಇತ್ಯಾಹುರ್ಧಿಷ್ಣ್ಯಾನಥ ಕಸ್ಮಾತ್ಪೂರ್ವಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಜುಹ್ವತಿ ಪೂರ್ವಸ್ಮಿನ್ವಷಟ್ಕುರ್ವನ್ತೀತಿ ಯದೇವ ಸೋಮಸ್ಯಾಗ್ನೇ ವೀಹೀತ್ಯ-ನುವಷಟ್ಕರೋತಿ ತೇನ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾನ್ಪ್ರೀಣಾತ್ಯಸಂಸ್ಥಿತಾನ್ಸೋಮಾನ್ಭಕ್ಷಯನ್ತೀತ್ಯಾಹುರ್ಯೇಷಾಂ ನಾನು-ವಷಟ್ಕರೋತಿ ಕೋ ನು ಸೋಮಸ್ಯ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃದ್ಭಾಗ ಇತಿ ಯದ್ವಾವ ಸೋಮಸ್ಯಾಗ್ನೇ ವೀಹೀತ್ಯನುವಷಟ್ಕರೋತಿ ತೇನ ಇವ ಸಂಸ್ಥಿತಾನ್ಸೋಮಾನ್ಭಕ್ಷಯನ್ತಿ ಸ ಉ ಏವ ಸೋಮಸ್ಯ
ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃದ್ಭಾಗೋ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ೫

ವಜ್ರೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ವಷಟ್ಕಾರೋ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ತಂ ಧ್ಯಾಯೇದ್ವಷಟ್ಕರಿಷ್ಯಂಸ್ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ತಂ ವಜ್ರಮಾಸ್ಥಾಪಯತಿ ಷಳ್ ಇತಿ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ಷಡ್ವಾ ಋತವ ಋತೂನೇವ ತತ್ಕ-ಲ್ಪಯತ್ಯೃತೂನ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತ್ಯೃತೂನ್ವೈ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತ ಇದಂ ಸರ್ವಮನುಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದು ಹ ಸ್ಮಾಹ ಹಿರಣ್ಯದನ್ಬೈದ ಏತಾನಿ ವಾ ಏತೇನ ಷಟ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ದ್ಯೌರನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಪ್ಸ್ವಾಪಃ ಸತ್ಯೇ ಸತ್ಯಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಬ್ರಹ್ಮ ತಪಸೀತ್ಯೇತಾ ಏವ ತತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೀರಿದಂ ಸರ್ವಮ-ನುಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವೌಷಳ್ ಇತಿ ವಷಟ್ಕರೋತ್ಯಸೌ ವಾವ ವಾವೃತವಃ ಷಳ್ ಏತಮೇವ ತದೃತುಷ್ವಾದಧಾತ್ಯೃತುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯಾದೃಗಿವ ವೈ
ದೇವೇಭ್ಯಃ ಕರೋತಿ ತಾದೃಗಿವಾಸ್ಮೈ ದೇವಾಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ೬

ತ್ರಯೋ ವೈ ವಷಟ್ಕಾರಾ ವಜ್ರೋ ಧಾಮಛದ್ರಿ ಕ್ತಹ್ ಸ ಯಮೇವೋಚ್ಚೈರ್ಬಲಿ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ಸ ವಜ್ರಸ್ತಂ-ತಮ್ಪ್ರಹರತಿ ದ್ವಿಷತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ವಧಂ ಯೋಽಸ್ಯ ಸ್ತೃತ್ಯಸ್ತಸ್ಮೈ ಸ್ತರ್ತವೈ ತಸ್ಮಾತ್ಸ ಭ್ರಾತೃವ್ಯವತಾ ವಷಟ್ಕೃತ್ಯೋಽಥ ಯಃ ಸಮಃ ಸಂತತೋಽನಿರ್ಹಾಣರ್ಚಃ ಸ ಧಾಮಛತ್ತಂತಮ್ಪ್ರಜಾಶ್ಚ ಪಶವಶ್ಚಾನೂಪತಿಷ್ಠಾನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಸ ಪ್ರಜಾಕಾಮೇನ ಪಶುಕಾಮೇನ ವಷಟ್ಕೃತ್ಯೋಽಥ ಯೇನೈವ ಷಳ್ ಅವರಾಧ್ನೋತಿ ಸ ರಿಕ್ತೋ ರಿಣಕ್ತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ರಿಣಕ್ತಿ ಯಜಮಾನಮ್ಪಾಪೀಯಾನ್ವಷಟ್ಕರ್ತಾ ಭವತಿ ಪಾಪೀಯಾನ್ಯಸ್ಮೈ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯಾಶಾಂ ನೇಯಾತ್ಕಿಂ ಸ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಾಪಭದ್ರ ಮಾದ್ರಿ ಯೇತೇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಯೋಽಸ್ಯ ಹೋತಾ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯತ್ರೈವೈನಂ ಯಥಾ ಕಾಮಯೇತ ತಥಾ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಯಥೈವಾನೀಜಾನೋಽಭೂತ್ತಥೈವೇಜಾನಃ ಸ್ಯಾದಿತಿ ಯಥೈವಾಸ್ಯ ಋಚ-ಮ್ಬ್ರೂಯಾತ್ತಥೈವಾಸ್ಯ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾತ್ಸದೃಶಮೇವೈನಂ ತತ್ಕರೋತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಪಾಪೀ-ಯಾನ್ಸ್ಯಾದಿತ್ಯುಚ್ಚೈಸ್ತರಾಮಸ್ಯ ಋಚಮುಕ್ತ್ವಾ ಶನೈಸ್ತರಾಂ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾತ್ಪಾಪೀಯಾಂಸಮೇವೈನಂ ತತ್ಕರೋತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತ ಶ್ರೇಯಾನ್ಸ್ಯಾದಿತಿ ಶನೈಸ್ತರಾಮಸ್ಯ ಋಚಮುಕ್ತ್ವೋಚ್ಚೈಸ್ತರಾಂ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾಚ್ ಛ್ರಿಯ ಏವೈನಂ ತಚ್ಛ್ರಿಯಾಮಾದಧಾತಿ ಸಂತತಮೃಚಾ ವಷಟ್ಕೃತ್ಯಂ ಸಂತತ್ಯೈ
ಸಂಧೀಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ೭

ಯಸ್ಯೈ ದೇವತಾಯೈ ಹವಿರ್ಗೃಹೀತಂ ಸ್ಯಾತ್ತಾಂ ಧ್ಯಾಯೇದ್ವಷಟ್ಕರಿಷ್ಯನ್ಸಾಕ್ಷಾದೇವ ತದ್ದೇವತಾಮ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದ್ದೇವಾತಾಂ ಯಜತಿ ವಜ್ರೋ ವೈ ವಷಟ್ಕಾರಃ ಸ ಏಷ ಪ್ರಹೃತೋಽಶಾನ್ತೋ ದೀದಾಯ ತಸ್ಯ ಹೈತಸ್ಯ ನ ಸರ್ವ ಇವ ಶಾನ್ತಿಂ ವೇದ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಭೂಯಾನಿವ ಮೃತ್ಯುಸ್ತಸ್ಯ ಹೈಷೈವ ಶಾನ್ತಿರೇಷಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಾಗಿತ್ಯೇವ ತಸ್ಮಾದ್ವಷಟ್ಕೃತ್ಯ-ವಷಟ್ಕೃತ್ಯ ವಾಗಿತ್ಯ-ನುಮನ್ತ್ರಯೇತ ಸ ಏನಂ ಶಾನ್ತೋ ನ ಹಿನಸ್ತಿ ವಷಟ್ಕಾರ ಮಾ ಮಾ ಪ್ರಮೃಕ್ಷೋ ಮಾಹಂ ತ್ವಾ-ಮ್ಪ್ರಮೃಕ್ಷಮ್ಬೃಹತಾ ಮನ ಉಪಹ್ವಯೇ ವ್ಯಾನೇನ ಶರೀರಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ಗಛ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮ್ಮಾ ಗಮಯೇತಿ ವಷಟ್ಕಾರಮನುಮನ್ತ್ರಯೇತ ತದು ಹ ಸ್ಮಾಹ ದೀರ್ಘಮೇತತ್ಸದಪ್ರಭ್ವೋಜಃ ಸಹ ಓಜ ಇತ್ಯೇವ ವಷಟ್ಕಾರಮನುಮನ್ತ್ರಯೇತೌಜಶ್ಚ ಹ ವೈ ಸಹಶ್ಚ ವಷಟ್ಕಾರಸ್ಯ ಪ್ರಿಯತಮೇ ತನ್ವೌ ಪ್ರಿಯೇಣೈವೈನಂ ತದ್ಧಾಮ್ನಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಪ್ರಿಯೇಣ ಧಾಮ್ನಾ ಸಮೃಧ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವಾಕ್ಚ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಚ ವಷಟ್ಕಾರಸ್ತ ಏತೇ ವಷಟ್ಕೃತೇವಷಟ್ಕೃತೇ ವ್ಯುತ್ಕ್ರಾಮನ್ತಿ ತಾನನುಮನ್ತ್ರಯೇತ ವಾಗೋಜಃ ಸಹ ಓಜೋ ಮಾಯಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾವಿತ್ಯಾತ್ಮನ್ಯೇವ ತದ್ಧೋತಾ ವಾಚಂ ಚ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ
ಚ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸರ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಾಯುತ್ವಾಯ ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೮

ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯ ಉದಕ್ರಾಮತ್ತಮ್ಪ್ರೈಷೈಃ ಪ್ರೈಷಮೈಛನ್ಯತ್ಪ್ರೈಷೈಃ ಪ್ರೈಷಮೈಛಂಸ್ತತ್ಪ್ರೈಷಾಣಾಮ್ಪ್ರೈಷತ್ವಂ ತಮ್ಪುರೋರುಗ್ಭಿಃ ಪ್ರಾರೋಚಯನ್ಯತ್ಪುರೋರುಗ್ಭಿಃ ಪ್ರಾರೋಚಯಂಸ್ತತ್ಪುರೋರುಚಾಮ್ಪುರೋರುಕ್ತ್ವಂ ತಂ ವೇದ್ಯಾಮ-ನ್ವವಿನ್ದನ್ಯದ್ವೇದ್ಯಾಮನ್ವವಿನ್ದಂಸ್ತದ್ವೇದೇರ್ವೇದಿತ್ವಂ ತಂ ವಿತ್ತಂ ಗ್ರಹೈರ್ವ್ಯಗೃಹ್ಣತ ಯದ್ವಿತ್ತಂ ಗ್ರಹೈರ್ವ್ಯಗೃಹ್ಣತ ತದ್ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಗ್ರಹತ್ವಂ ತಂ ವಿತ್ತ್ವಾ ನಿವಿದ್ಭಿರ್ನ್ಯವೇದಯನ್ಯದ್ವಿತ್ತ್ವಾ ನಿವಿ-ದ್ಭಿರ್ನ್ಯವೇದಯಂಸ್ತನ್ನಿವಿದಾಂ ನಿವಿತ್ತ್ವಮ್ಮಹದ್ವಾವ ನಷ್ಟೈಷ್ಯಭ್ಯಲ್ಪಂ ವೇಛತಿ ಯತರೋ ವಾವ ತಯೋರ್ಜ್ಯಾಯ ಇವಾಭೀಛತಿ ಸ ಏವ ತಯೋಃ ಸಾಧೀಯ ಇಛತಿ ಯ ಉ ಏವ ಪ್ರೈಷಾನ್ವರ್ಷೀಯ-ಸೋವರ್ಷೀಯಸೋ ವೇದ ಸ ಉ ಏವ ತಾನ್ಸಾಧೀಯೋ ವೇದ ನಷ್ಟೈಷ್ಯಂ ಹ್ಯೇತದ್ಯತ್ಪ್ರೈಷಾಸ್ತಸ್ಮಾ-
ತ್ಪ್ರಹ್ವಸ್ತಿಷ್ಠನ್ಪ್ರೇಷ್ಯತಿ ೯
ಗರ್ಭಾ ವಾ ಏತ ಉಕ್ಥಾನಾಂ ಯನ್ನಿವಿದಸ್ತದ್ಯತ್ಪುರಸ್ತಾದುಕ್ಥಾನಾಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಧೀಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪರಾಞ್ಚೋ ಗರ್ಭಾ ಧೀಯನ್ತೇ ಪರಾಞ್ಚಃ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಯನ್ಮಧ್ಯತೋ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಧೀಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾನ್ಮಧ್ಯೇ ಗರ್ಭಾ ಧೃತಾ ಯದನ್ತತಸ್ತೃತೀಯಸವನೇ ಧೀಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದಮುತೋಽರ್ವಾಞ್ಚೋ ಗರ್ಭಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪೇಶಾ ವಾ ಏತ ಉಕ್ಥಾನಾಂ ಯನ್ನಿವಿದಸ್ತದ್ಯತ್ಪುರಸ್ತಾದುಕ್ಥಾನಾಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಧೀಯನ್ತೇ ಯಥೈವ ಪ್ರವಯಣತಃ ಪೇಶಃ ಕುರ್ಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತದ್ಯನ್ಮಧ್ಯತೋ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಧೀಯನ್ತೇ ಯಥೈವ ಮಧ್ಯತಃ ಪೇಶಃ ಕುರ್ಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತ-ದ್ಯದನ್ತತಸ್ತೃತೀಯಸವನೇ ಧೀಯನ್ತೇ ಯಥೈವಾವಪ್ರಜ್ಜನತಃ ಪೇಶಃ ಕುರ್ಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತತ್ಸರ್ವತೋ
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪೇಶಸಾ ಶೋಭತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೦

ಸೌರ್ಯಾ ವಾ ಏತಾ ದೇವತಾ ಯನ್ನಿವಿದಸ್ತದ್ಯತ್ಪುರಸ್ತಾದುಕ್ಥಾನಾಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಧೀಯನ್ತೇ ಮಧ್ಯತೋ ಮಧ್ಯಂದಿನೇಽನ್ತತಸ್ತೃತೀಯಸವನ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯೈವ ತದ್ವ್ರತಮನುಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತೇ ಪಚ್ಛೋ ವೈ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಂ ಸಮಭರಂಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಪಚ್ಛೋ ನಿವಿದಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಯದ್ವೈ ತದ್ದೇವಾ ಯಜ್ಞಂ ಸಮಭರಂಸ್ತಸ್ಮಾದಶ್ವಃ ಸಮಭವತ್ತಸ್ಮಾದಾಹುರಶ್ವಂ ನಿವಿದಾಂ ಶಂಸ್ತ್ರೇ ದದ್ಯಾದಿತಿ ತದು ಖಲು ವರಮೇವ ದದತಿ ನ ನಿವಿದಃ ಪದಮತೀಯಾದ್ಯನ್ನಿವಿದಃ ಪದಮತೀಯಾದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತಚ್ಛಿದ್ರಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವೈ ಛಿದ್ರಂ ಸ್ರವದ್ಯಜಮಾನೋಽನು ಪಾಪೀಯಾನ್ಭವತಿ ತಸ್ಮಾನ್ನ ನಿವಿದಃ ಪದಮತೀಯಾನ್ನ ನಿವಿದಃ ಪದೇ ವಿಪರಿಹರೇದ್ಯನ್ನಿವಿದಃ ಪದೇ ವಿಪರಿಹರೇನ್ಮೋಹಯೇದ್ಯಜ್ಞಮ್ಮುಗ್ಧೋ ಯಜಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾನ್ನ ನಿವಿದಃ ಪದೇ ವಿಪರಿಹರೇನ್ನ ನಿವಿದಃ ಪದೇ ಸಮಸ್ಯೇದ್ಯನ್ನಿವಿದಃ ಪದೇ ಸಮಸ್ಯೇದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತದಾಯುಃ ಸಾಂಹಾರೇತ್ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಯಜಮಾನಃ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾನ್ನ ನಿವಿದಃ ಪದೇ ಸಮಸ್ಯೇತ್ಪ್ರೇದಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರೇದಂ ಕ್ಷತ್ರಮಿತ್ಯೇತೇ ಏವ ಸಮಸ್ಯೇದ್ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಯೋಃ ಸಂಶ್ರಿತ್ಯೈ ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚ ಸಂಶ್ರಿತೇ ನ ತೃಚಂ ನ ಚತುರೃಚಮತಿ ಮನ್ಯೇತ ನಿವಿದ್ಧಾನಮೇಕೈಕಂ ವೈ ನಿವಿದಃ ಪಾದಮೃಚಂ ಸೂಕ್ತಮ್ಪ್ರತಿ ತಸ್ಮಾನ್ನ ತೃಚಂ ನ ಚತುರೃಚಮತಿ ಮನ್ಯೇತ ನಿವಿದ್ಧಾನಂ ನಿವಿದಾ ಹ್ಯೇವ ಸ್ತೋತ್ರಮಚ್ಛ-ಸ್ತಮ್ಭವತ್ಯೇಕಾಮ್ಪರಿಶಿಷ್ಯ ತೃತೀಯಸವನೇ ನಿವಿದಂ ದಧ್ಯಾದ್ಯದ್ದ್ವೇ ಪರಿಶಿಷ್ಯ ದಧ್ಯಾ-ತ್ಪ್ರಜನನಂ ತದುಪಹನ್ಯಾದ್ಗರ್ಭೈಸ್ತತ್ಪ್ರಜಾ ವ್ಯರ್ಧಯೇತ್ತಸ್ಮಾದೇಕಾಮೇವ ಪರಿಶಿಷ್ಯ ತೃತೀಯಸವನೇ ನಿವಿದಂ ದಧ್ಯಾನ್ನ ಸೂಕ್ತೇನ ನಿವಿದಮತಿಪದ್ಯೇತ ಯೇನ ಸೂಕ್ತೇನ ನಿವಿದಮತಿಪದ್ಯೇತ ನ ತತ್ಪುನರುಪನಿವರ್ತೇತ ವಾಸ್ತುಹಮೇವ ತದನ್ಯತ್ತದ್ದೈವತಂ ತಚ್ಛನ್ದಸಂ ಸೂಕ್ತಮಾಹೃತ್ಯ ತಸ್ಮಿ-ನ್ನಿವಿದಂ ದಧ್ಯಾನ್ಮಾ ಪ್ರ ಗಾಮ ಪಥೋ ವಯಮಿತಿ ಪುರಸ್ತಾತ್ಸೂಕ್ತಸ್ಯ ಶಂಸತಿ ಪಥೋ ವಾ ಏಷ ಪ್ರೈತಿ ಯೋ ಯಜ್ಞೇ ಮುಹ್ಯತಿ ಮಾ ಯಜ್ಞಾದಿನ್ದ್ರ ಸೋಮಿನ ಇತಿ ಯಜ್ಞಾದೇವ ತನ್ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಮಾನ್ತ ಸ್ಥುರ್ನೋ ಅರಾತಯ ಇತ್ಯರಾತೀಯತ ಏವ ತದಪಹನ್ತಿ ಯೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಸಾಧನಸ್ತನ್ತುರ್ದೇವೇಷ್ವಾತತಃ ತಮಾಹುತಂ ನಶೀಮಹೀತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ತನ್ತುಃ ಪ್ರಜಾಮೇವಾಸ್ಮಾ ಏತತ್ಸಂತನೋತಿ ಮನೋ ನ್ವಾ ಹುವಾಮಹೇ ನಾರಾಶಂಸೇನ ಸೋಮೇನೇತಿ ಮನಸಾ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ತಾಯತೇ ಮನಸಾ ಕ್ರಿಯತೇ ಸೈವ ತತ್ರ
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ೧ ೧೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ ಖಣ್ಡಃ ೧-೧೩
ದೇವವಿಶಃ ಕಲ್ಪಯಿತವ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹುಶ್ಛನ್ದಶ್ಛನ್ದಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯಮಿತಿ ಶಓಂಸಾ-ವೋಮಿತ್ಯಾಹ್ವಯತೇ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ತ್ರ್! ಯಕ್ಷರೇಣ ಶಂಸಾಮೋದೈವೋಮಿತ್ಯಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರತಿಗೃಣಾತಿ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೇಣ ತದಷ್ಟಾಕ್ಷರಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇಽಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀಮೇವ ತತ್ಪುರ-ಸ್ತಾತ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಚೀಕೢಪತಾಮುಕ್ಥಂ ವಾಚೀತ್ಯಾಹ ಶಸ್ತ್ವಾ ಚತುರಕ್ಷರಮೋಮುಕ್ಥಶಾ ಇ-ತ್ಯಧ್ವರ್ಯುಶ್ಚತುರಕ್ಷರಂ ತದಷ್ಠಾಕ್ಷರಂಸಮ್ಪದ್ಯತೇಽಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀಮೇವ ತದುಭಯತಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಚೀಕೢಪತಾಮಧ್ವರ್ಯೋ ಶಓಂಸಾವೋಮಿತ್ಯಾಹ್ವಯತೇ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಷಳಕ್ಷರೇಣ ಶಂಸಾಮೋದೈವೋಮಿತ್ಯಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರತಿಗೃಣಾತಿ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೇಣ ತದೇಕಾದಶಾಕ್ಷರಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತ ಏಕಾ-ದಶಾಕ್ಷರಾ ವೈ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಮೇವ ತತ್ಪುರಸ್ತಾನ್ಮಧ್ಯಂದಿನೇಽಚೀಕೢಪತಾಮುಕ್ಥಂ ವಾಚೀ-ನ್ದ್ರಾ ಯೇತ್ಯಾಹ ಶಸ್ತ್ವಾ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರಮೋಮುಕ್ಥಶಾ ಇತ್ಯಧ್ವರ್ಯುಶ್ಚತುರಕ್ಷರಂ ತದೇಕಾದಶಾಕ್ಷರಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತ ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ವೈ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಮೇವ ತದುಭಯತೋ ಮಧ್ಯಂ-ದಿನೇಽಚೀಕೢಪತಾಮಧ್ವರ್ಯೋ ಶೋಶಓಂಸಾವೋಮಿತ್ಯಾಹ್ವಯತೇ ತೃತೀಯಸವನೇ ಸಪ್ತಾಕ್ಷರೇಣ ಶಂಸಾಮೋದೈವೋಮಿತ್ಯಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರತಿಗೃಣಾತಿ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೇಣ ತದ್ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷಾರ ವೈ ಜಗತೀ ಜಗತಿಮೇವ ತತ್ಪುರಸ್ತಾತ್ತೃತೀಯಸವನೇಽಚೀಕೢಪತಾಮುಕ್ಥಂ ವಾಚೀನ್ದ್ರಾ ಯ ದೇವೇಭ್ಯ ಇತ್ಯಾಹ ಶಸ್ತ್ವೈಕಾದಶಾಕ್ಷರಮೋಮಿತ್ಯಧ್ವರ್ಯುರೇಕಾಕ್ಷರಂ ತದ್ದ್ವಾ-ದಶಾಕ್ಷರಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ವೈ ಜಗತೀ ಜಗತೀಮೇವ ತದುಭಯತಸ್ತೃತೀಯಸವ-ನೇಽಚೀಕೢಪತಾಂ ತದೇತದೃಷಿಃ ಪಶ್ಯನ್ನಭ್ಯನೂವಾಚ ಯದ್ಗಾಯತ್ರೇ ಅಧಿ ಗಾಯತ್ರಮಾಹಿತಂ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾದ್ವಾ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ನಿರತಕ್ಷತ ಯದ್ವಾ ಜಗಜ್ಜಗತ್ಯಾಹಿತಮ್ಪದಂ ಯ ಇತ್ತದ್ವಿದುಸ್ತೇ ಅಮೃತತ್ವಮಾನಶುರಿತ್ಯೇತದ್ವೈ
ತಚ್ಛನ್ದಶ್ಛನ್ದಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಕಲ್ಪಯತಿ ದೇವವಿಶೋ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೨

ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಯಜ್ಞಂ ಛನ್ದಾಂಸಿ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಭಾಗಧೇಯಾನಿ ವ್ಯಭಜತ್ಸ ಗಾಯತ್ರೀಮೇವಾಗ್ನಯೇ ವಸುಭ್ಯಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಭಜತ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭಮಿನ್ದ್ರಾ ಯ ರುದ್ರೇ ಭ್ಯೋ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಜಗತೀಂ ವಿಶ್ವೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಸ್ತೃತೀಯಸವನೇಽಥಾಸ್ಯ ಯತ್ಸ್ವಂ ಛನ್ದ ಆಸೀದನುಷ್ಟುಪ್ ತಾಮುದನ್ತ-ಮಭ್ಯುದೌಹದಛಾವಾಕೀಯಾಮಭಿ ಸೈನಮಬ್ರವೀದನುಷ್ಟುಪ್ತ್ವಂ ನ್ವೇವ ದೇವಾನಾಮ್ಪಾಪಿಷ್ಠೋಽಸಿ ಯಸ್ಯ ತೇಽಹಂ ಸ್ವಂ ಛನ್ದೋಽಸ್ಮಿ ಯಾಮ್ಮೋದನ್ತಮಭ್ಯುದೌಹೀರಛಾವಾಕೀಯಾಮಭಿತಿ ತದಜಾನಾತ್ಸ ಸ್ವಂ ಸೋಮಮಾಹರತ್ಸ ಸ್ವೇ ಸೋಮೇಽಗ್ರಮ್ಮುಖಮಭಿ ಪರ್ಯಾಹರದನುಷ್ಟುಭಂ ತಸ್ಮಾದ್ವನುಷ್ಟುಬಗ್ರಿಯಾ ಮುಖ್ಯಾ ಯುಜ್ಯತೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸವನಾನಾಮಗ್ರಿಯೋ ಮುಖ್ಯೋ ಭವತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ್ವೇ ವೈ ಸ ತತ್ಸೋಮೇಽಕಲ್ಪಯತ್ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ರ ಕ್ವ ಚ ಯಜಮಾನವಶೋ ಭವತಿ ಕಲ್ಪತ ಏವ
ಯಜ್ಞೋಽಪಿ ತಸ್ಯೈ ಜನತಾಯೈ ಕಲ್ಪತೇ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಯಜಮಾನೋ ವಶೀ ಯಜತೇ ೧೩

ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಹೋತಾಸೀತ್ತಮ್ಮೃತ್ಯುರ್ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇಽಸೀದತ್ಸೋಽನುಷ್ಟುಭಾಜ್ಯಮ್ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ಮೃತ್ಯುಮೇವ ತತ್ಪರ್ಯಕ್ರಾಮತ್ತಮಾಜ್ಯೇಽಸೀದತ್ಸ ಪ್ರಉಗೇಣ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ಮೃತ್ಯುಮೇವ ತತ್ಪ-ರ್ಯಕ್ರಾಮತ್ತಮ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಪವಮಾನೇಽಸೀದತ್ಸೋಽನುಷ್ಟುಭಾ ಮರುತ್ವತೀಯಮ್ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ಮೃತ್ಯುಮೇವ ತತ್ಪರ್ಯಕ್ರಾಮತ್ತಮ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಬೃಹತೀಷು ನಾಶಕ್ನೋತ್ಸತ್ತುಮ್ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಬೃಹತ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾನೇವ ತನ್ನಾಶಕ್ನೋದ್ವ್ಯವೈತುಂ ತಸ್ಮಾನ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಹೋತಾ ಬೃಹತೀಷು ಸ್ತೋತ್ರಿಯೇಣೈವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಬೃಹತ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾನೇವ ತದಭಿ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ತಂ ತೃತೀಯಪವಮಾನೇಽಸೀದತ್ಸೋಽನುಷ್ಟುಭಾ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ಮೃತ್ಯುಮೇವ ತತ್ಪರ್ಯಕ್ರಾಮತ್ತಂ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞೀಯೇಽಸೀದತ್ಸ ವೈಶ್ವಾನರೀಯೇ-ಣಾಗ್ನಿಮಾರುತಮ್ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ಮೃತ್ಯುಮೇವ ತತ್ಪರ್ಯಕ್ರಾಮದ್ವಜ್ರೋ ವೈ ವೈಶ್ವಾನರೀಯಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞೀಯಂ ವಜ್ರೇಣೈವ ತತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಮೃತ್ಯುಂ ನುದತೇ ಸ ಸರ್ವಾನ್ಪಾಶಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಸ್ಥಾ-ಣೂನ್ಮೃತ್ಯೋರತಿಮುಚ್ಯ ಸ್ವಸ್ತ್ಯೇವೋದಮುಚ್ಯತ ಸ್ವಸ್ತ್ಯೇವ ಹೋತೋನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಾ-
ಯುತ್ವಾಯ ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೪

ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವಾ ನಾಸ್ತೃಷೀತಿ ಮನ್ಯಮಾನಃ ಪರಾಃ ಪರಾವತೋಽಗಛತ್ಸ ಪರಮಾಮೇವ ಪರಾವತಮಗಛದನುಷ್ಟುಬ್ವೈ ಪರಮಾ ಪರಾವದ್ವಾಗ್ವಾ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಸ ವಾಚಮ್ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಶಯತ್ತಂ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ವಿಭಜ್ಯಾನ್ವೈಛಂಸ್ತಮ್ಪೂರ್ವೇದ್ಯುಃ ಪಿತರೋಽವಿನ್ದನ್ನುತ್ತರಮಹರ್ದೇವಾಸ್ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪೂರ್ವೇದ್ಯುಃ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಕ್ರಿಯತ ಉತ್ತರಮಹರ್ದೇವಾನ್ಯಜನ್ತೇ ತೇಽಬ್ರುವನ್ನಭಿಷುಣವಾಮೈವ ತಥಾ ವಾವ ನ ಆಶಿಷ್ಠಮಾಗಮಿಷ್ಯತೀತಿ ತಥೇತಿ ತೇಽಭ್ಯಷುಣ್ವಂಸ್ತ ಆ ತ್ವಾ ರಥಾಂ ಯಥೋತಯ ಇತ್ಯೇ-ವೈನಮಾವರ್ತಯನ್ನಿದಂ ವಸೋ ಸುತಮನ್ಧ ಇತ್ಯೇವೈಭ್ಯಃ ಸುತಕೀರ್ತ್ಯಾಮಾವಿರಭವದಿನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹೀತ್ಯೇವೈನಮ್ಮಧ್ಯಮ್ಪ್ರಾಪಾದಯನ್ತಾಗತೇನ್ದ್ರೇ ಣ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ಸೇನ್ದ್ರೇ ಣ ಯಜ್ಞೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ
ಏವಂ ವೇದ ೧೫

ಇನ್ದ್ರಂ ವೈ ವೃತ್ರಂ ಜಘ್ನಿವಾಂಸಂ ನಾಸ್ತೃತೇತಿ ಮನ್ಯಮಾನಾಃ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾ ಅಜಹುಸ್ತಮ್ಮರುತ ಏವ ಸ್ವಾಪಯೋ ನಾಜಹುಃ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಮರುತಃ ಸ್ವಾಪಯಃ ಪ್ರಾಣಾ ಹೈವೈನಂ ತನ್ನಾಜಹು-ಸ್ತಸ್ಮಾದೇಷೋಽಚ್ಯುತಃ ಸ್ವಾಪಿಮಾನ್ಪ್ರಗಾಥಃ ಶಸ್ಯತ ಆ ಸ್ವಾಪೇ ಸ್ವಾಪಿಭಿರಿತ್ಯಪಿ ಹ ಯದ್ಯೈನ್ದ್ರ ಮೇವಾತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಛನ್ದಃ ಶಸ್ಯತೇ ತದ್ಧ ಸರ್ವಮ್ಮರುತ್ವತೀಯಮ್ಭವತ್ಯೇಷ ಚೇದಚ್ಯುತಃ
ಸ್ವಾಪಿಮಾನ್ಪ್ರಗಾಥಃ ಶಸ್ಯತ ಆ ಸ್ವಾಪೇ ಸ್ವಾಪಿಭಿರಿತಿ ೧೬

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಮ್ಪ್ರಗಾಥಂ ಶಂಸತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಪುರೋಹಿತಾ ವೈ ದೇವಾ ಅಜಯನ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ವ್ಯಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇಽಜಯನ್ತ ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಪುರೋಹಿತ ಏವ ಜಯತಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ವ್ಯಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಜಯತೇ ತೌ ವಾ ಏತೌ ಪ್ರಗಾಥಾವಸ್ತುತೌ ಸನ್ತೌ ಪುನರಾದಾಯಂ ಶಸ್ಯೇತೇ ತದಾಹುರ್ಯನ್ನ ಕಿಂ ಚನಾಸ್ತುತಂ ಸತ್ಪುನರಾದಾಯಂ ಶಸ್ಯತೇಽಥ ಕಸ್ಮಾದೇತೌ ಪ್ರಗಾಥಾವಸ್ತುತೌ ಸನ್ತೌ ಪುನರಾದಾಯಂ ಶಸ್ಯೇತೇ ಇತಿ ಪವಮಾನೋಕ್ಥಂ ವಾ ಏತದ್ಯನ್ಮರುತ್ವತೀಯಂ ಷಟ್ಸು ವಾ ಅತ್ರ ಗಾಯತ್ರೀಷು ಸ್ತುವತೇ ಷಟ್ಸು ಬೃಬತೀಷು ತಿಸೃಷು ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಸು ಸ ವಾ ಏಷ ತ್ರಿಛನ್ದಾಃ ಪಞ್ಚದಶೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಃ ಪವಮಾನಸ್ತದಾಹುಃ ಕಥಂ ತ ಏಷ ತ್ರಿಛನ್ದಾಃ ಪಞ್ಚದಶೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಃ ಪವಮಾನೋಽನುಶಾಸ್ತೋ ಭವತೀತಿ ಯೇ ಏವ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಉತ್ತರೇ ಪ್ರತಿಪದೋ ಯೋ ಗಾಯ-ತ್ರೋಽನುಚರಸ್ತಾಭಿರೇವಾಸ್ಯ ಗಾಯತ್ರ್ಯೋಽನುಶಸ್ತಾ ಭವನ್ತ್ಯೇತಾಭ್ಯಾಮೇವಾಸ್ಯ ಪ್ರಗಾಥಾಭ್ಯಾ-ಮ್ಬೃಹತ್ಯೋಽನುಶಸ್ತಾ ಭವನ್ತಿ ತಾಸು ವಾ ಏತಾಸು ಬೃಹತೀಷು ಸಾಮಗಾ ರೌರವಯೌ-ಧಾಜಯಾಭ್ಯಾಮ್ಪುನರಾದಾಯಂ ಸ್ತುವತೇ ತಸ್ಮಾದೇತೌ ಪ್ರಗಾಥಾವಸ್ತುತೌ ಸನ್ತೌ ಪುನರಾದಾಯಂ ಶಸ್ಯೇತೇ ತಚ್ಛಸ್ತ್ರೇಣ ಸ್ತೋತ್ರಮನ್ವೈತಿ ಯೇ ಏವ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೌ ಧಾಯ್ಯೇ ಯತ್ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ನಿವಿ-ದ್ಧಾನಮ್ತಾಭಿರೇವಾಸ್ಯ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋಽನುಶಸ್ತಾ ಭವನ್ತ್ಯೇವಮು ಹಾಸ್ಯೈಷ ತ್ರಿಛನ್ದಾಃ ಪಞ್ಚದಶೋ
ಮಾಧ್ಯಂದಿನಃ ಪವಮಾನೋಽನುಶಸ್ತೋ ಭಾವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೭

ಧಾಯ್ಯಾಃ ಶಂಸತಿ ಧಾಯ್ಯಾಭಿರ್ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರಿಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನಧಯದ್ಯಂ-ಯಂ ಕಾಮಮಕಾಮಯತ ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನೋ ಧಾಯ್ಯಾಭಿರೇವೇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಧಯತಿ ಯಂ-ಯಂ ಕಾಮಾಂ ಕಾಮಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದೇವ ಧಾಯ್ಯಾಃ ಯತ್ರಯತ್ರ ವೈ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಛಿದ್ರಂ ನಿರಜಾನಂಸ್ತದ್ಧಾಯ್ಯಾಭಿರ-ಪಿದಧುಸ್ತದ್ಧಾಯ್ಯಾನಾಂ ಧಾಯ್ಯಾತ್ವಮಛಿದ್ರೇ ಣ ಹಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇನೇಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವೇವ ಧಾಯ್ಯಾಃ ಸ್ಯೂಮ ಹೈತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ಧಾಯ್ಯಾಸ್ತದ್ಯಥಾ ಸೂಚ್ಯಾ ವಾಸಃ ಸಂದಧದಿಯಾದೇ-ವಮೇವೈತಾಭಿರ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಛಿದ್ರಂ ಸಂದಧದೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವೇವ ಧಾಯ್ಯಾಃ ತಾನ್ಯು ವಾ ಏತಾನ್ಯುಪಸದಾಮೇವೋಕ್ಥಾನಿ ಯದ್ಧಾಯ್ಯಾ ಅಗ್ನಿರ್ನೇತೇತ್ಯಾಗ್ನೇಯೀ ಪ್ರಥಮೋಪಸತ್ತಸ್ಯಾ ಏತದುಕ್ಥಂ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿರಿತಿ ಸೌಮ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯೋಪಸತ್ತಸ್ಯಾ ಏತದುಕ್ಥಮ್ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪ ಇತಿ ವೈಷ್ಣವೀ ತೃತೀಯೋಪಸತ್ತಸ್ಯಾ ಏತದುಕ್ಥಂ ಯಾವನ್ತಂ ಹ ವೈ ಸೌಮ್ಯೇನಾಧ್ವರೇಣೇಷ್ಟ್ವಾ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ತಮತ ಏಕೈಕಯೋಪಸದಾ ಜಯತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಶ್ಚೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಧಾಯ್ಯಾಃ ಶಂಸತಿ ತದ್ಧೈಕ ಆಹುಸ್ತಾನ್ವೋ ಮಹ ಇತಿ ಶಂಸೇದೇತಾಂ ವಾವ ವಯಮ್ಭರತೇಷು ಶಸ್ಯಮಾನಾಮಭಿವ್ಯಜಾನೀಮ ಇತಿ ವದನ್ತಸ್ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ಯದೇತಾಂ ಶಂಸೇದೀಶ್ವರಃ ಪರ್ಜನ್ಯೋಽವರ್ಷ್ಟೋಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪ ಇತ್ಯೇವ ಶಂಸೇದ್ವೃಷ್ಟಿವನಿ ಪದಮ್ಮರುತ ಇತಿ ಮಾರುತಮತ್ಯಂ ನ ಮಿಹೇ ವಿ ನಯನ್ತೀತಿ ವಿನೀ-ತವದ್ಯದ್ವಿನೀತವತ್ತದ್ವಿಕ್ರಾನ್ತವದ್ಯದ್ವಿಕ್ರಾನ್ತವತ್ತದ್ವೈಷ್ಣವಂ ವಾಜಿನಮಿತೀನ್ದ್ರೋ ವೈ ವಾಜೀ ತಸ್ಯಾಂ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಂ ಚತ್ವಾರಿ ಪದಾನಿ ವೃಷ್ಟಿವನಿ ಮಾರುತಂ ವೈಷ್ಣವಮೈನ್ದ್ರಂ ಸಾ ವಾ ಏಷಾ ತೃತೀಯಸವನಭಾಜನಾ ಸತೀ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಶಸ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ಧೇದಮ್ಭರತಾನಾಮ್ಪಶವಃ ಸಾಯಂಗೋಷ್ಠಾಃ ಸನ್ತೋ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಸಂಗವಿನೀಮಾಯನ್ತಿ ಸೋ ಜಗತೀ ಜಾಗತಾ ಹಿ ಪಶವ
ಆತ್ಮಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಸ್ತದ್ಯಜಮಾನೇ ಪಶೂನ್ದಧಾತಿ ೧೮

ಮರುತ್ವತೀಯಮ್ಪ್ರಗಾಥಂ ಶನ್ಸತಿ ಪಸವೋ ವೈ ಮರುತಃ ಪಶವಃ ಪ್ರಗಾಥಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ಜನಿಷ್ಠಾ ಉಗ್ರಃ ಸಹಸೇ ತುರಾಯೇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಶಂಸತಿ ತದ್ವಾ ಏತದ್ಯಜಮಾನಜನನಮೇವ ಸೂಕ್ತಂ ಯಜಮಾನಂ ಹ ವಾ ಏತೇನ ಯಜ್ಞಾದ್ದೇವಯೋನ್ಯೈ ಪ್ರಜನಯತಿ ತತ್ಸಂಜಯಮ್ಭವತಿ ಸಂ ಚ ಜಯತಿ ವಿ ಚ ಜಯತ ಏತದ್ಗೌರಿವೀತಂ ಗೌರಿವೀತಿರ್ಹ ವೈ ಶಾಕ್ತ್ಯೋ ನೇದಿಷ್ಠಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕ-ಸ್ಯಾಗಛತ್ಸ ಏತತ್ಸೂಕ್ತಮಪಶ್ಯತ್ತೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಜಯತ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನ ಏತೇನ ಸೂಕ್ತೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ತಸ್ಯಾರ್ಧಾಃ ಶಸ್ತ್ವಾರ್ಧಾಃ ಪರಿಶಿಷ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಹೈಷ ಲೋಕಸ್ಯ ರೋಹೋ ಯನ್ನಿವಿತ್ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಹೈತಲ್ಲೋಕಸ್ಯಾಕ್ರಮಣಂ ಯನ್ನಿವಿ-ತ್ತಾಮಾಕ್ರಮಮಾಣ ಇವ ಶಂಸೇದುಪೈವ ಯಜಮಾನಂ ನಿಗೃಹ್ಣೀತ ಯೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಯಾದಿತಿ ನು ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯಾಥಾಭಿಚರತೋ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ವಿಶಂ ಹನ್ಯಾಮಿತಿ ತ್ರಿಸ್ತರ್ಹಿ ನಿವಿದಾ ಸೂಕ್ತಂ ವಿಶಂಸೇತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ನಿವಿದ್ವಿಟ್ಸೂಕ್ತಂ ಕ್ಷತ್ರೇಣೈವ ತದ್ವಿಶಂ ಹನ್ತಿ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ವಿಶಾ ಕ್ಷತ್ರಂ ಹನ್ಯಾಮಿತಿ ತ್ರಿಸ್ತರ್ಹಿ ಸೂಕ್ತೇನ ನಿವಿದಂ ವಿಶಂಸೇತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ನಿವಿದ್ವಿಟ್ಸೂಕ್ತಾಂ ವಿಶೈವ ತತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ಹನ್ತಿ ಯ ಉ ಕಾಮಯೇತೋಭಯತ ಏನಂ ವಿಶಃ ಪರ್ಯವಛಿನದಾನೀತ್ಯುಭಯತಸ್ತರ್ಹಿ ನಿವಿದಂ ವ್ಯಾಹ್ವಯೀತೋಭಯತ ಏವೈನಂ ತದ್ವಿಶಃ ಪರ್ಯವಛಿನತ್ತೀತಿ ನ್ವಭಿಚರತ ಇತರಥಾ ತ್ವೇವ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯ ವಯಃ ಸಿನ್ಪರ್ಣಾ ಉಪ ಸೇದುರಿನ್ದ್ರ ಮಿತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ಪ್ರಿಯಮೇಧಾ ಋಷಯೋ ನಾಧಮಾನಾಃ ಅಪ ಧ್ವಾನ್ತಮೂರ್ಣುಹೀತಿ ಯೇನ ತಮಸಾ ಪ್ರಾವೃತೋ ಮನ್ಯೇತ ತನ್ಮನಸಾ ಗಛೇದಪ ಹೈವಾಸ್ಮಾತ್ತಲ್ಲುಪ್ಯತೇ ಪೂರ್ಧಿ ಚಕ್ಷುರಿತಿ ಚಕ್ಷುಷೀ ಮರೀಮೃಜ್ಯೇತಾಜರಸಂ ಹ ಚಕ್ಷುಷ್ಮಾನ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಮುಮುಗ್ಧ್ಯಸ್ಮಾನ್ನಿಧಯೇವ ಬದ್ಧಾನಿತಿ ಪಾಶಾ ವೈ ನಿಧಾ
ಮುಮುಗ್ಧ್ಯಸ್ಮಾನ್ಪಾಶಾದಿವ ಬದ್ಧಾನಿತ್ಯೇವ ತದಾಹ ೧೯

ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಂ ಹನಿಷ್ಯನ್ಸರ್ವಾ ದೇವತಾ ಅಬ್ರವೀದನು ಮೋಪತಿಷ್ಠಧ್ವಮುಪ ಮಾ ಹ್ವಯಧ್ವಮಿತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ಹನಿಷ್ಯನ್ತ ಆದ್ರ ವನ್ಸೋಽವೇನ್ಮಾಂ ವೈ ಹನಿಷ್ಯನ್ತ ಆದ್ರ ವನ್ತಿ ಹನ್ತೇಮಾನ್ಭೀಷಯಾ ಇತಿ ತಾನಭಿ ಪ್ರಾಶ್ವಸೀತ್ತಸ್ಯ ಶ್ವಸಥಾದೀಷಮಾಣಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅದ್ರ ವನ್ಮರುತೋ ಹೈನಂ ನಾಜಹುಃ ಪ್ರಹರ ಭಗವೋ ಜಹಿ ವೀರಯಸ್ವೇತ್ಯೇವೈನಮೇತಾಂ ವಾಚಂ ವದನ್ತ ಉಪಾತಿಷ್ಠನ್ತ ತದೇತದೃಷಿಃ ಪಶ್ಯನ್ನಭ್ಯನೂವಾಚ ವೃತ್ರಸ್ಯ ತ್ವಾ ಶ್ವಸಥಾದೀಷಮಾಣಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಆಜಹುರ್ಯೇ ಸಖಾಯಃ ಮರುದ್ಭಿರಿನ್ದ್ರ ಸಖ್ಯಂ ತೇ ಅಸ್ತ್ವಥೇಮಾ ವಿಶ್ವಾಃ ಪೃತನಾ ಜಯಾಸೀತಿ ಸೋಽವೇದಿಮೇ ವೈ ಕಿಲ ಮೇ ಸಚಿವಾ ಇಮೇ ಮಾಕಾಮಯನ್ತ ಹನ್ತೇಮಾನಸ್ಮಿನ್ನುಕ್ಥ ಆಭಜಾ ಇತಿ ತಾನೇತಸ್ಮಿನ್ನುಕ್ಥ ಆಭಜದಥ ಹೈತೇ ತರ್ಹ್ಯುಭೇ ಏವ ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯೇ ಉಕ್ಥೇ ಆಸತುರ್ಮರುತ್ವತೀಯಂ ಗ್ರಹಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಮ್ಪ್ರಗಾಥಂ ಶಂಸತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಂ ಸೂಕ್ತಂ ಶಂಸತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಾಮ್ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಮರುತಾಂ ಸಾ ಭಕ್ತಿರ್ಮರುತ್ವತೀಯಮುಕ್ಥಂ ಶಸ್ತ್ವಾ ಮರುತ್ವತೀಯಯಾ ಯಜತಿ ಯಥಾಭಾಗಂ ತದ್ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಯೇ ತ್ವಾಹಿಹತ್ಯೇ ಮಘವನ್ನವರ್ಧನ್ಯೇ ಶಾಮ್ಬರೇ ಹರಿವೋ ಯೇ ಗವಿಷ್ಟೌ ಯೇ ತ್ವಾ ನೂನಮನುಮದನ್ತಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಪಿಬೇನ್ದ್ರ ಸೋಮಂ ಸಗಣೋ ಮರುದ್ಭಿರಿತಿ ಯತ್ರಯತ್ರೈವೈಭಿರ್ವ್ಯಜಯತ
ಯತ್ರಯತ್ರ ವೀರ್ಯಮಕರೋತ್ತದೇವೈತತ್ಸಮನುವೇದ್ಯೇನ್ದ್ರೇ ಣೈನಾನ್ಸಸೋಮಪೀಥಾನ್ಕರೋತಿ ೨೦

ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವಾ ಸರ್ವಾ ವಿಜಿತೀರ್ವಿಜಿತ್ಯಾಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಮಹಮೇತದಸಾನಿ ಯತ್ತ್ವ-ಮಹಮ್ಮಹಾನಸಾನೀತಿ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರಬ್ರವೀದಥ ಕೋಽಹಮಿತಿ ಯದೇವೈತದವೋಚ ಇತ್ಯ-ಬ್ರವೀತ್ತತೋ ವೈ ಕೋ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿರಭವತ್ಕೋ ವೈ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಯನ್ಮಹಾ-ನಿನ್ದ್ರೋ ಽಭವತ್ತನ್ಮಹೇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಮಹೇನ್ದ್ರ ತ್ವಂ ಸ ಮಹಾನ್ಭೂತ್ವಾ ದೇವತಾ ಅಬ್ರವೀದುದ್ಧಾರಮ್ಮ ಉದ್ಧರತೇತಿ ಯಥಾಪ್ಯೇತರ್ಹೀಛತಿ ಯೋ ವೈ ಭವತಿ ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಮಶ್ನುತೇ ಸ ಮಹಾನ್ಭವತಿ ತಂ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ ಸ್ವಯಮೇವ ಬ್ರೂಷ್ವ ಯತ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ಸ ಏತಮ್ಮಾಹೇನ್ದ್ರಂ ಗ್ರಹಮಬ್ರೂತ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಾನಾಂ ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಮುಕ್ಥಾನಾಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ಛನ್ದಸಾಮ್ಪೃಷ್ಠಂ ಸಾಮ್ನಾಂ ತಮಸ್ಮಾ ಉದ್ಧಾರಮುದಹರನು ಉದಸ್ಮಾ ಉದ್ಧಾರಂ ಹರನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಾಂ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ಸರ್ವಂ ವಾ ಅವೋಚಥಾ ಅಪಿ ನೋಽತ್ರಾಸ್ತ್ವಿತಿ ಸ ನೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಕಥಂ ವೋಽಪಿಸ್ಯಾದಿತಿ ತಮಬ್ರುವನ್ನ್
ಅಪ್ಯೇವ ನೋಽಸ್ತು ಮಘವನ್ನಿತಿ ತಾನೀಕ್ಷತೈವ ೨೧

ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನಿಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾ ಜಾವಾ ವಾವಾತಾ ಪ್ರಾಸಹಾ ನಾಮಾಸ್ಯಾಮೇವೇಛಾಮಹಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯಾಮೈಛನ್ತ ಸೈನಾನಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಾತರ್ವಃ ಪ್ರತಿವಕ್ತಾಸ್ಮೀತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಪತ್ಯಾವಿಛನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದು ಸ್ತ್ರ್! ಯನುರಾತ್ರಮ್ಪತ್ಯಾವಿಛತೇ ತಾಮ್ಪ್ರಾತರುಪಾಯನ್ಸೈತದೇವ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ಯದ್ವಾವಾನ ಪುರುತಮಮ್ಪುರಾಷಾಳಾ ವೃತ್ರಹೇನ್ದ್ರೋ ನಾಮಾನ್ಯಪ್ರಾಃ ಅಚೇತಿ ಪ್ರಾಸಹಸ್ಪತಿ-ಸ್ತುವಿಷ್ಮಾನಿತೀನ್ದ್ರೋ ವೈ ಪ್ರಾಸಹಸ್ಪತಿಸ್ತುವಿಷ್ಮಾನ್ಯದೀಮುಶ್ಮಾಸಿ ಕರ್ತವೇ ಕರತ್ತದಿತಿ ಯದೇವೈತದವೋಚಾಮಾಕರತ್ತದಿತ್ಯೇವೈನಾಂಸ್ತದಬ್ರವೀತ್ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನಪ್ಯಸ್ಯಾ ಇಹಾಸ್ತು ಯಾ ನೋಽಸ್ಮಿನ್ನ ವೈ ಕಮವಿದದಿತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯಾ ಅಪ್ಯತ್ರಾಕುರ್ವಂಸ್ತಸ್ಮಾದೇಷಾತ್ರಾಪಿ ಶಸ್ಯತೇ ಯದ್ವಾವಾನ ಪುರುತಮಮ್ಪುರಾಷಾಳ್ ಇತಿ ಸೇನಾ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾ ಜಾಯಾ ವಾವಾತಾ ಪ್ರಾಸಹಾ ನಾಮ ಕೋ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಶ್ವಶುರಸ್ತದ್ಯಾಸ್ಯ ಕಾಮೇ ಸೇನಾ ಜಯೇತ್ತಸ್ಯಾ ಅರ್ಧಾತ್ತಿ-ಷ್ಠಂಸ್ತೃಣಮುಭಯತಃ ಪರಿಛಿದ್ಯೇತರಾಂ ಸೇನಾಮಭ್ಯಸ್ಯೇತ್ಪ್ರಾಸಹೇ ಕಸ್ತ್ವಾ ಪಶ್ಯತೀತಿ ತದ್ಯ-ಥೈವಾದಃ ಸ್ನುಷಾ ಶ್ವಶುರಾಳ್ ಲಜ್ಜಮಾನಾ ನಿಲೀಯಮಾನೈತ್ಯೇವಮೇವ ಸಾ ಸೇನಾ ಭಜ್ಯಮಾನಾ ನಿಲೀಯಮಾನೈತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾಂಸ್ತೃಣಮುಭಯತಃ ಪರಿಛಿದ್ಯೇತರಾಂ ಸೇನಂ ಅಭ್ಯಸ್ಯತಿ ಪ್ರಾಸಹೇ ಕಸ್ತ್ವಾ ಪಶ್ಯತೀತಿ ತಾನಿನ್ದ್ರ ಉವಾಚಾಪಿ ವೋಽತ್ರಾಸ್ತ್ವಿತಿ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವ-ನ್ವಿರಾಡ್ಯಾಜ್ಯಾಸ್ತು ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಸ್ಯ ಯಾ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ವೈ ದೇವಾ ಅಷ್ಟೌ ವಸವ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ಚ ವಷಟ್ಕಾರಶ್ಚ ದೇವತಾ ಅಕ್ಷರಭಾಜಃ ಕರೋತ್ಯಕ್ಷರಮ್-ಅಕ್ಷರಮೇವ ತದ್ದೇವತಾ ಅನುಪ್ರಪಿಬನ್ತಿ ದೇವಪಾತ್ರೇಣೈವ ತದ್ದೇವತಾಸ್ತೃಪ್ಯನ್ತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತಾನಾಯತನವಾನ್ಸ್ಯಾದಿತ್ಯವಿರಾಜಾಸ್ಯ ಯಜೇದ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ವಾ ತೃಷ್ಟುಭಾ ವಾನ್ಯೇನ ವಾ ಛನ್ದಸಾ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾದನಾಯತನವನ್ತಮೇವೈನಂ ತತ್ಕರೋತಿ ಯಂ ಕಾಮಯೇತಾಯತನವಾನ್ಸ್ಯಾದಿತಿ ವಿರಾಜಾಸ್ಯ ಯಜೇತ್ಪಿಬಾ ಸೋಮಮಿನ್ದ್ರ ಮನ್ದತು ತ್ವೇತ್ಯೇತಯಾಯತನವನ್ತಮೇವೈನಂ ತತ್ಕರೋತಿ
೨೨

ಋಕ್ಚ ವಾ ಇದಮಗ್ರೇ ಸಾಮ ಚಾಸ್ತಾಂ ಸೈವ ನಾಮ ಋಗಾಸೀದಮೋ ನಾಮ ಸಾಮ ಸಾ ವಾ ಋಕ್ಸಾಮೋಪಾವದನ್ ಮಿಥುನಂ ಸಂಭವಾವ ಪ್ರಜಾತ್ಯಾ ಇತಿ ನೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಸಾಮ ಜ್ಯಾಯಾನ್ವಾ ಅತೋ ಮಮ ಮಹಿಮೇತಿ ತೇ ದ್ವೇ ಭೂತ್ವೋಪಾವದತಾಂ ತೇ ನ ಪ್ರತಿ ಚನ ಸಮವದತ ತಾಸ್ತಿಸ್ರೋ ಭೂತ್ವೋಪಾವದಂಸ್ತತ್ತಿಸೃಭಿಃ ಸಮಭವದ್ಯತ್ತಿಸೃಭಿಃ ಸಮಭವತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಿಸೃಭಿಃ ಸ್ತುವನ್ತಿ ತಿಸೃಭಿರುದ್ಗಾಯನ್ತಿ ತಿಸೃಭಿರ್ಹಿ ಸಾಮ ಸಮ್ಮಿತಂ ತಸ್ಮಾದೇಕಸ್ಯ ಬಹ್ವ್ಯೋ ಜಾಯಾ ಭವನ್ತಿ ನೈಕಸ್ಯೈ ಬಹವಃ ಪತಯೋ ಯದ್ವೈ ತತ್ಸಾ ಚಾಮಶ್ಚ ಸಮಭವತಾಂ ತತ್ಸಾಮಾಭವತ್ತತ್ಸಾಮ್ನಃ ಸಾಮತ್ವಂ ಸಾಮನ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ಭವತಿ ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಮಶ್ನುತೇ ಸ ಸಾಮನ್ಭವತ್ಯಸಾಮನ್ಯ ಇತಿ ಹಿ ನಿನ್ದನ್ತಿ ತೇ ವೈ ಪಞ್ಚಾನ್ಯದ್ಭೂತ್ವಾ ಪಞ್ಚಾನ್ಯದ್ಭೂ-ತ್ವಾಕಲ್ಪೇತಾಮಾಹಾವಾಶ್ಚ ಹಿಂಕಾರಶ್ಚ ಪ್ರಸ್ತಾವಶ್ಚ ಪ್ರಥಮಾ ಚ ಋಗುದ್ಗೀಥಶ್ಚ ಮಧ್ಯಮಾ ಚ ಪ್ರತಿಹಾರಶ್ಚೋತ್ತಮಾ ಚ ನಿಧನಂ ಚ ವಷಟ್ಕಾರಶ್ಚ ತೇ ಯತ್ಪಞ್ಚಾನ್ಯದ್ಭೂತ್ವಾ ಪಞ್ಚಾನ್ಯ-ದ್ಭೂತ್ವಾಕಲ್ಪೇತಾಂ ತಸ್ಮಾದಾಹುಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವ ಇತಿ ಯದು ವಿರಾಜಂ ದಶಿ-ನೀಮಭಿಸಮಪದ್ಯೇತಾಂ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ವಿರಾಜಿ ಯಜ್ಞೋ ದಶಿನ್ಯಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇತ್ಯಾತ್ಮಾ ವೈ ಸ್ತೋ-ತ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾನುರೂಪಃ ಪತ್ನೀ ಧಾಯ್ಯಾ ಪಶವಃ ಪ್ರಗಾಥೋ ಗೃಹಾಃ ಸೂಕ್ತಂ ಸ ವಾ ಅಸ್ಮಿಂಶ್ಚ
ಲೋಕೇಽಮುಷ್ಮಿಂಶ್ಚ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ಚ ಗೃಹೇಷು ವಸತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೩

ಸ್ತೋತ್ರಿಯಂ ಶಂಸತ್ಯಾತ್ಮಾ ವೈ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಸ್ತಮ್ಮಧ್ಯಮಯಾ ವಾಚಾ ಶಂಸತ್ಯಾತ್ಮಾನಮೇವ ತತ್ಸಂ-ಸ್ಕುರುತೇಽನುರೂಪಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಜಾ ವಾ ಅನುರೂಪಃ ಸ ಉಚ್ಚೈಸ್ತರಾಮಿವಾನುರೂಪಃ ಶಂಸ್ತವ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಮೇವ ತಚ್ಛ್ರೇಯಸೀಮಾತ್ಮನಃ ಕುರುತೇ ಧಾಯ್ಯಾಂ ಶಂಸತಿ ಪತ್ನೀ ವೈ ಧಾಯ್ಯಾ ಸಾ ನೀಚೈಸ್ತರಾಮಿವ ಧಾಯ್ಯಾ ಶಂಸ್ತವ್ಯಾ ಪ್ರತಿವಾದಿನೀ ಹಾಸ್ಯ ಗೃಹೇಷು ಪತ್ನೀ ಭವತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ನೀಚೈಸ್ತರಾಂ ಧಾಯ್ಯಾಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಗಾಥಂ ಶಂಸತಿ ಸ ಸ್ವರವತ್ಯಾ ವಾಚಾ ಶಂಸ್ತವ್ಯಃ ಪಶವೋ ವೈ ಸ್ವರಃ ಪಶವಃ ಪ್ರಗಾಥಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯಾ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ನು ವೀರ್ಯಾಣೀ ಪ್ರ ವೋಚಮಿತಿ ಸೂಕ್ತಾಂ ಶಂಸತಿ ತದ್ವಾ ಏತತ್ಪ್ರಿಯಮಿನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಸೂಕ್ತಂ ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಂ ಹೈರಣ್ಯ-ಸ್ತೂಪಮೇತೇನ ವೈ ಸೂಕ್ತೇನ ಹಿರಣ್ಯಸ್ತೂಪ ಆಙ್ಗಿರಸ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪಾಗಛತ್ಸ ಪರಮಂ ಲೋಕಮಜಯದುಪೇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಗಛತಿ ಜಯತಿ ಪರಮಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಗೃಹಾ ವೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಸೂಕ್ತಂ ತತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತತಮಯಾ ವಾಚಾ ಶಂಸ್ತವ್ಯಂ ತಸ್ಮಾದ್ಯದ್ಯಪಿ ದೂರ ಇವ ಪಶೂಁ ಲ್ಲಭತೇ
ಗೃಹಾನೇವೈನಾನಾಜಿಗಮಿಷತಿ ಗೃಹಾ ಹಿ ಪಶೂನಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ೨೪ ೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೧೩ ಖಣ್ಡಃ ೧-೧೪
ಸೋಮೋ ವೈ ರಾಜಾಮುಷ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಸೀತ್ತಂ ದೇವಾಶ್ಚ ಋಷಯಶ್ಚಾಭ್ಯಾಧ್ಯಾಯನ್ಕಥಮ-ಯಮಸ್ಮಾನ್ಸೋಮೋ ರಾಜಾಗಛೇದಿತಿ ತೇಽಬ್ರುವಂಶ್ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯೂಯಂ ನ ಇಮಂ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮಾ-ಹರತೇತಿ ತಥೇತಿ ತೇ ಸುಪರ್ಣಾ ಭೂತ್ವೋದಪತಂಸ್ತೇ ಯತ್ಸುಪರ್ಣಾ ಭೂತ್ವೋದಪತಂಸ್ತದೇತತ್ಸೌ-ಪರ್ಣಮಿತ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿದ ಆಚಕ್ಷತೇ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ತತ್ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮಛಾಚರಂಸ್ತಾನಿ ಹ ತರ್ಹಿ ಚತುರಕ್ಷರಾಣಿಚತುರಕ್ಷರಾಣ್ಯೇವ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯಾಸನ್ಸಾ ಜಗತೀ ಚತುರಕ್ಷರಾ ಪ್ರಥಮೋ-ದಪತತ್ಸಾ ಪತಿತ್ವಾರ್ಧಮಧ್ವನೋ ಗತ್ವಾಶ್ರಾಮ್ಯತ್ಸಾ ಪರಾಸ್ಯ ತ್ರೀಣ್ಯಕ್ಷರಾಣ್ಯೇಕಾಕ್ಷರಾ ಭೂತ್ವಾ ದೀಕ್ಷಾಂ ಚ ತಪಶ್ಚ ಹರನ್ತೀ ಪುನರಭ್ಯವಾಪತತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯ ವಿತ್ತಾ ದೀಕ್ಷಾ ವಿತ್ತಂ ತಪೋ ಯಸ್ಯ ಪಶವಃ ಸನ್ತಿ ಜಾಗತಾ ಹಿ ಪಶವೋ ಜಗತೀ ಹಿ ತಾನಾಹರದಥ ತ್ರಿಷ್ಟುಬುದಪತತ್ಸಾ ಪತಿತ್ವಾ ಭೂಯೋಽರ್ಧಾದಧ್ವನೋ ಗತ್ವಾಶ್ರಾಮ್ಯತ್ಸಾ ಪರಾಸ್ಯೈಕಮಕ್ಷರಂ ತ್ರ್! ಯಕ್ಷರಾ ಭೂತ್ವಾ ದಕ್ಷಿನಾ ಹರನ್ತೀ ಪುನರಭ್ಯವಾಪತತ್ತಸ್ಮಾನ್ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ದಕ್ಷಿಣಾ ನೀಯನ್ತೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಲೋಕೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಭಿ ತಾ
ಆಹರತ್ ೨೫

ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ಗಾಯತ್ರೀಂ ತ್ವಂ ನ ಇಮಂ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮಾಹರೇತಿ ಸಾ ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ತಾಂ ವೈ ಮಾ ಸರ್ವೇಣ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನೇನಾನುಮನ್ತ್ರಯಧ್ವಮಿತಿ ತಥೇತಿ ಸೋದಪತತ್ತಾಂ ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇಣ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನೇನಾನ್ವಮನ್ತ್ರಯನ್ತ ಪ್ರೇತಿ ಚೇತಿ ಚೇತ್ಯೇತದ್ವೈ ಸರ್ವಂ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಯತ್ಪ್ರೇತಿ ಚೇತಿ ಚೇತಿ ತದ್ಯೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಯಾತ್ತಮೇತೇನಾನುಮನ್ತ್ರಯೇತ ಪ್ರೇತಿ ಚೇತಿ ಚೇತಿ ಸ್ವಸ್ತ್ಯೇವ ಗಛತಿ ಸ್ವಸ್ತಿ ಪುನರಾಗಛತಿ ಸಾ ಪತಿತ್ವಾ ಸೋಮಪಾಲಾನ್ಭೀಷಯಿತ್ವಾ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಚ ಮುಖೇನ ಚ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಂ ಸಮಗೃಭ್ಣಾದ್ಯಾನಿ ಚೇತರೇ ಛನ್ದಸೀ ಅಕ್ಷರಾಣ್ಯಜಹಿತಾಂ ತಾನಿ ಚೋಪಸ-ಮಗೃಭ್ಣಾತ್ತಸ್ಯಾ ಅನುವಿಸೃಜ್ಯ ಕೃಶಾನುಃ ಸೋಮಪಾಲಃ ಸವ್ಯಸ್ಯ ಪದೋ ನಖಮಛಿ-ದತ್ತಚ್ಛಲ್ಯಕೋಽಭವತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ ನಖಮಿವ ಯದ್ವಶಮಸ್ರವತ್ಸಾ ವಶಾಭವತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸಾ ಹವಿರಿವಾಥ ಯಃ ಶಲ್ಯೋ ಯದನೀಕಮಾಸಿತ್ಸ ಸರ್ಪೋ ನಿರ್ದಂಶ್ಯಭವತ್ಸಹಸಃ ಸ್ವಾಜೋ ಯಾನಿ ಪರ್ಣಾನಿ ತೇ ಮನ್ಥಾವಲಾ ಯಾನಿ ಸ್ನಾವಾನಿ ತೇ ಗಣ್ಡೂಪದಾ ಯತ್ತೇಜನಂ ಸೋಽನ್ಧಾಹಿಃ ಸೋ ಸಾ
ತಥೇಷುರಭವತ್ ೨೬

ಸಾ ಯದ್ದಕ್ಷಿಣೇನ ಪದಾ ಸಮಗೃಭ್ಣಾತ್ತತ್ಪ್ರಾತಃಸವನಮಭವತ್ತದ್ಗಾಯತ್ರೀ ಸ್ವಮಾಯತನಮಕುರುತ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ಸಮೃದ್ಧತಮಮ್ಮನ್ಯನ್ತೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸವನಾನಾಮಗ್ರಿಯೋ ಮುಖ್ಯೋ ಭವತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಥ ಯತ್ಸವ್ಯೇನ ಪದಾ ಸಮಗೃಭ್ಣಾತ್ತನ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮಭವತ್ತದ್ವಿಸ್ರಂಸತ ತದ್ವಿಸ್ರಸ್ತಂ ನಾನ್ವಾಪ್ನೋತ್ಪೂರ್ವಂ ಸವನಂ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾಜಿಜ್ಞಾಸನ್ತ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾಂ ಛನ್ದಸಾ-ಮದಧುರಿನ್ದ್ರಂ ದೇವತಾನಾಂ ತೇನ ತತ್ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯಮಭವತ್ಪೂರ್ವೇಣ ಸವನೇನೋಭಾಭ್ಯಾಂ ಸವನಾಭ್ಯಾಂ ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ಸಮಾವಜ್ಜಾಮೀಭ್ಯಂ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಥ ಯನ್ಮುಖೇನ ಸಮ-ಗೃಭ್ಣಾತ್ತತ್ತೃತೀಯಸವನಮಭವತ್ತಸ್ಯ ಪತನ್ತೀ ರಸಮಧಯತ್ತದ್ಧೀತರಸಂ ನಾನ್ವಾಪ್ನೋತ್ಪೂರ್ವೇ ಸವನೇ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾಜಿಜ್ಞಾಸನ್ತ ತತ್ಪಶುಷ್ವಪಶ್ಯಂಸ್ತದ್ಯದಾಶಿರಮವನಯನ್ತ್ಯಾಜ್ಯೇನ ಪಶುನಾ ಚರನ್ತಿ ತೇನ ತತ್ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯಮಭವತ್ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಸವನಾಭ್ಯಾಂ ಸರ್ವೈಃ ಸವನೈಃ ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯೈಃ
ಸಮಾವಜ್ಜಾಮಿಭೀ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೭

ತೇ ವಾ ಇಮೇ ಇತರೇ ಛನ್ದಸೀ ಗಾಯತ್ರೀಮಭ್ಯವದೇತಾಂ ವಿತ್ತಂ ನಾವಕ್ಷರಾಣ್ಯನುಪರ್ಯಾಗುರಿತಿ ನೇತ್ಯಬ್ರವೀದ್ಗಾಯತ್ರೀ ಯಥಾವಿತ್ತಮೇವ ನ ಇತಿ ತೇ ದೇವೇಷು ಪ್ರಶ್ನಮೈತಾಂ ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ ಯಥಾವಿತ್ತಮೇವ ವ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ವಿತ್ತ್ಯಾಂ ವ್ಯಾಹುರ್ಯಥಾವಿತ್ತಮೇವ ನ ಇತಿ ತತೋ ವಾ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಭವತ್ತ್ರ್! ಯಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಬೇಕಾಕ್ಷರಾ ಜಗತೀ ಸಾಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಪ್ರಾತಃಸವನಮುದಯಛನ್ನಾಶಕ್ನೋತ್ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಾ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮುದ್ಯನ್ತುಂ ತಾಂ ಗಾಯ-ತ್ರ್! ಯಹ್ರವೀದಾಯಾನ್ಯಪಿ ಮೇಽತ್ರಾಸ್ತ್ವಿತಿ ಸಾ ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ತಾಂ ವೈ ಮೈತೈರಷ್ಟಾಭಿ-ರಕ್ಷರೈರುಪಸಂಧೇಹೀತಿ ತಥೇತಿ ತಾಮುಪಸಮದಧಾದೇತದ್ವೈ ತದ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯೈ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಯನ್ಮರುತ್ವತೀ-ಯಸ್ಯೋತ್ತರೇ ಪ್ರತಿಪದೋ ಯಶ್ಚಾನುಚರಃ ಸೈಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ಭೂತ್ವಾ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮುದಯ-ಛನ್ನಾಶಕ್ನೋಜ್ಜಗತ್ಯೇಕಾಕ್ಷರಾ ತೃತಿಯಸವನಮುದ್ಯನ್ತುಂ ತಾಂ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಬ್ರವೀದಾಯಾನ್ಯಪಿ ಮೇಽತ್ರಾ-ಸ್ತ್ವಿತಿ ಸಾ ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀಜ್ಜಗತಿ ತಾಂ ವೈ ಮೈತೈರೇಕಾದಶಭಿರಕ್ಷರೈರುಪಸಂಧೇಹೀತಿ ತಥೇತಿ ತಾಮುಪಸಮದಧಾದೇತದ್ವೈ ತದ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯೈ ತೃತೀಯಸವನೇ ಯದ್ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯೋತ್ತರೇ ಪ್ರತಿಪದೋ ಯಶ್ಚಾನುಚರಃ ಸಾ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾ ಭೂತ್ವಾ ತೃತೀಯಸವನಮುದಯಛತ್ತತೋ ವಾ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರ್! ಯ-ಭವದೇಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾ ಜಗತೀ ಸರ್ವೈಶ್ಛನ್ದೋಭಿಃ ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯೈಃ ಸಮಾವಜ್ಜಾಮಿಭೀ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದೈಕಂ ವೈ ಸತ್ತತ್ತ್ರೇಧಾಭವತ್ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ದಾತವ್ಯಮೇವಂ
ವಿದುಷ ಇತ್ಯೇಕಂ ಹಿ ಸತ್ತತ್ತ್ರೇಧಾಭವತ್ ೨೮

ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನಾದಿತ್ಯಾನ್ಯುಷ್ಮಾಭಿರಿದಂ ಸವನಮುದ್ಯಛಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಮಾದಾ-ದಿತ್ಯಾರಮ್ಭಣಂ ತೃತೀಯಸವನಮಾದಿತ್ಯಗ್ರಹಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ತಸ್ಯ ಯಜತ್ಯ್ ಆದಿತ್ಯಾಸೋ ಅದಿತಿರ್ಮಾದಯನ್ತಾಮಿತಿ ಮದ್ವತ್ಯಾ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಯಾ ಮದ್ವದ್ವೈ ತೃತೀಯಸವನಸ್ಯ ರೂಪಂ ನಾನು-ವಷಟ್ಕರೋತಿ ನ ಭಕ್ಷಯತಿ ಸಂಸ್ಥಾ ವಾ ಏಷಾ ಯದನುನ್ವಷಟ್ಕಾರಃ ಸಂಸ್ಥಾ ಭಕ್ಷಃ ಪ್ರಾಣಾ ಆದಿತ್ಯಾ ನೇತ್ಪ್ರಾಣಾನ್ಸಂಸ್ಥಾಪಯಾನೀತಿ ತ ಆದಿತ್ಯಾ ಅಬ್ರುವನ್ಸವಿತಾರಂ ತ್ವಯೇದಂ ಸಹ ಸವನಮುದ್ಯಛಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸಾವಿತ್ರೀ ಪ್ರತಿಪದ್ಭವತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಸಾವಿತ್ರಗ್ರಹಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ತಸ್ಯ ಯಜತಿ ದಮೂನಾ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ವರೇಣ್ಯ ಇತಿ ಮದ್ವತ್ಯಾ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಯಾ ಮದ್ವದ್ವೈ ತೃತೀಯಸವನಸ್ಯ ರೂಪಂ ನಾನುನ್ವಷಟ್ಕರೋತಿ ನ ಭಕ್ಷಯತಿ ಸಂಸ್ಥಾ ವಾ ಏಷಾ ಯದನುನ್ವಷಟ್ಕಾರಃ ಸಂಸ್ಥಾ ಭಕ್ಷಃ ಪ್ರಾಣಃ ಸವಿತಾ ನೇತ್ಪ್ರಾಣಂ ಸಂಸ್ಥಾಪಯಾನೀತ್ಯುಭೇ ವಾ ಏಷ ಏತೇ ಸವನೇ ವಿಪಿಬತಿ ಯತ್ಸವಿತಾ ಪ್ರಾತಃಸವನಂ ಚ ತೃತೀಯಸವನಂ ಚ ತದ್ಯ-ತ್ಪಿಬವತ್ಸಾವಿತ್ರ್! ಯೈ ನಿವಿದಃ ಪದಮ್ಪುರಸ್ತಾದ್ಭವತಿ ಮದ್ವದುಪರಿಷ್ಟಾದುಭಯೋರೇವೈನಂ ತತ್ಸವ-ನಯೋರಾಭಜತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಚ ತೃತೀಯಸವನೇ ಚ ಬಹ್ವ್ಯಃ ಪ್ರಾತರ್ವಾಯವ್ಯಾಃ ಶಸ್ಯನ್ತ ಏಕಾ ತೃತೀಯಸವನೇ ತಸ್ಮಾದೂರ್ಧ್ವಾಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಭೂಯಾಂಸಃ ಪ್ರಾಣಾ ಯಚ್ಚಾವಾಞ್ಚೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ಶಂಸತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠೇ ಇಯಮೇವೇಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸಾವಮುತ್ರ ತದ್ಯದ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ
ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಯೋರೇವೈನಂ ತತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ೨೯

ಆರ್ಭವಂ ಶಂಸತ್ಯೃಭವೋ ವೈ ದೇವೇಷು ತಪಸಾ ಸೋಮಪೀಥಮಭ್ಯಜಯಂಸ್ತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ-ಽವಾಚಿಕಲ್ಪಯಿಷಂಸ್ತಾನಗ್ನಿರ್ವಸುಭಿಃ ಪ್ರಾತಃಸವನಾದನುದತ ತೇಭ್ಯೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ-ಽವಾಚಿಕಲ್ಪಯಿಷಂಸ್ತಾನಿನ್ದ್ರೋ ರುದ್ರೈ ರ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನಾತ್ಸವನಾದನುದತ ತೇಭ್ಯಸ್ತೃತೀಯಸವನೇ-ಽವಾಚಿಕಲ್ಪಯಿಷಂಸ್ತಾನ್ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅನೋನುದ್ಯನ್ತ ನೇಹ ಪಾಸ್ಯನ್ತಿ ನೇಹೇತಿ ಸ ಪ್ರಜಾ-ಪತಿರಬ್ರವೀತ್ಸವಿತಾರಂ ತವ ವಾ ಇಮೇಽನ್ತೇವಾಸಾಸ್ತ್ವಮೇವೈಭಿಃ ಸಮ್ಪಿಬಸ್ವೇತಿ ಸ ತಥೇತ್ಯ-ಬ್ರವೀತ್ಸವಿತಾ ತಾನ್ವೈ ತ್ವಮುಭಯತಃ ಪರಿಪಿಬೇತಿ ತಾನ್ಪ್ರಜಾಪತಿರುಭಯತಃ ಪರ್ಯಪಿಬತ್ತೇ ಏತೇ ಧಾಯ್ಯೇ ಅನಿರುಕ್ತೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇ ಶಸ್ಯೇತೇ ಅಭಿತ ಆರ್ಭವಂ ಸುರುಪಕೃತ್ನುಮೂತಯೇಽಯಂ ವೇನ-ಶ್ಚೋದಯತ್ಪೃಶ್ನಿಗರ್ಭಾ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವೈನಾಂಸ್ತದುಭಯತಃ ಪರಿಪಿಬತಿ ತಸ್ಮಾದು ಶ್ರೇಷ್ಠೀ ಪಾತ್ರೇ ರೋಚಯತ್ಯೇವ ಯಂ ಕಾಮಯತೇ ತಂ ತೇಭ್ಯೋ ವೈ ದೇವಾ ಅಪೈವಾಬೀಭತ್ಸನ್ತ ಮನುಷ್ಯಗನ್ಧಾತ್ತ ಏತೇ
ಧಾಯ್ಯೇ ಅನ್ತರದಧತ ಯೇಭ್ಯೋ ಮಾತೈ ವಾ ಪಿತ್ರ ಇತಿ ೩೦

ವೈಶ್ವದೇವಂ ಶಂಸತಿ ಯಥಾ ವೈ ಪ್ರಾಜ ಏವಂ ವೈಶ್ವದೇವಂ ತದ್ಯಥಾನ್ತರಂ ಜನತಾ ಏವಂ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಯಥಾರಣ್ಯಾನ್ಯೇವಂ ಧಾಯ್ಯಾಸ್ತದುಭಯತೋ ಧಾಯ್ಯಾಮ್ಪರ್ಯಾಹ್ವಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ತಾನ್ಯರಣ್ಯಾನಿ ಸನ್ತ್ಯ-ನರಣ್ಯಾನಿ ಮೃಗೈಶ್ಚ ವಯೋಭಿಶ್ಚೇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಯಥಾ ವೈ ಪುರುಷ ಏವಂ ವೈಶ್ವದೇವಂ ತಸ್ಯ ಯಥಾವನ್ತರಮಙ್ಗಾನ್ಯೇವಂ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಯಥಾ ಪರ್ವಾಣ್ಯೇವಂ ಧಾಯ್ಯಾಸ್ತದುಭಯತೋ ಧಾಯ್ಯಾ-ಮ್ಪರ್ಯಾಹ್ವಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪುರುಷಸ್ಯ ಪರ್ವಾಣಿ ಶಿಥಿರಾಣಿ ಸನ್ತಿ ದೃಳ್ಹಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಹಿ ತಾನಿ ಧೃತಾನಿ ಮೂಲಂ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯದ್ಧಾಯ್ಯಾಶ್ಚ ಯಾಜ್ಯಾಶ್ಚ ತದ್ಯದನ್ಯಾನ್ಯಾ ಧಾಯ್ಯಾಶ್ಚ ಯಾಜ್ಯಾಶ್ಚ ಕುರ್ಯುರುನ್ಮೂಲಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಂ ಕುರ್ಯುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತಾಃ ಸಮಾನ್ಯ ಏವ ಸ್ಯುಃ ಪಾಞ್ಚಜನ್ಯಂ ವಾ ಏತದುಕ್ಥಂ ಯದ್ವೈಶ್ವದೇವಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಾ ಏತತ್ಪಞ್ಚಜನಾನಾಮುಕ್ಥಮ್ದೇವಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಾಂ ಸರ್ಪಾಣಾಂ ಚ ಪಿತೄಣಾಂ ಚೈತೇಷಾಂ ವಾ ಏತತ್ಪಞ್ಚಜಞಾನಾಮುಕ್ಥಂ ಸರ್ವ ಏನಮ್ಪಞ್ಚಜನಾ ವಿದುರೈನಮ್ಪಞ್ಚಿನ್ಯೈ ಜನತಾಯೈ ಹವಿನೋ ಗಛನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸರ್ವದೇವತ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಹೋತಾ ಯೋ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಶಂಸತಿ ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ ಧ್ಯಾಯೇಚ್ಛಂಸಿಷ್ಯನ್ಸರ್ವಾಸ್ವೇವ ತದ್ದಿಕ್ಷು ರಸಂ ದಧಾತಿ ಯಸ್ಯಾಮಸ್ಯ ದಿಶಿ ದ್ವೇಷ್ಯಃ ಸ್ಯಾನ್ನ ತಾಂ ಧ್ಯಾಯೇದನುಹಾಯೈವಾಸ್ಯ ತದ್ವೀರ್ಯಮಾದ-ತ್ತೇಽದಿತಿರ್ದ್ಯೌರದಿತಿರನ್ತರಿಕ್ಷಮಿತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತೀಯಂ ವಾ ಅದಿತಿರಿಯಂ ದ್ಯೌರಿಯಂ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮದಿತಿರ್ಮಾತಾ ಸ ಪಿತಾ ಸ ಪುತ್ರ ಇತೀಯಂ ವೈ ಮಾತೇಯಮ್ಪಿತೇಯಮ್ಪುತ್ರೋ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅದಿತಿಃ ಪಞ್ಚ ಜನಾ ಇತ್ಯಸ್ಯಾಂ ವೈ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅಸ್ಯಾಮ್ಪಞ್ಚಜನಾ ಅದಿತಿರ್ಜಾತ-ಮದಿತಿರ್ಜನಿತ್ವಮಿತೀಯಂ ವೈ ಜಾತಮಿಯಂ ಜನಿತ್ವಂ ದ್ವಿಃ ಪಚ್ಛಃ ಪರಿದಧಾತಿ ಚತುಷ್ಪಾದಾ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ಸಕೃದರ್ಧರ್ಚಶಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವ ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠೋ ವೈ ಪುರುಷಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾಃ ಪಶವೋ ಯಜಮಾನಮೇವ ತದ್ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸದೈವ ಪಞ್ಚಜನೀಯಯಾ ಪರಿದಧ್ಯಾತ್ತದುಪಸ್ಪೃಸನ್ಭೂಮಿಮ್ಪರಿದಧ್ಯತ್ತದ್ಯಸ್ಯಾಮೇವ ಯಜ್ಞಂ ಸಮ್ಭರತಿ ತಸ್ಯಾಮೇವೈನಂ ತದನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಶೃಣುತೇಮಂ ಹವಮ್ಮ ಇತಿ
ವೈಶ್ವದೇವಮುಕ್ಥಂ ಶಸ್ತ್ವಾ ವೈಶ್ವದೇವ್ಯಾ ಯಜತಿ ಯಥಾಭಾಗಂ ತದ್ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ೩೧

ಆಗ್ನೇಯೀ ಪ್ರಥಮಾ ಘೃತಯಾಜ್ಯಾ ಸೌಮೀ ಸೌಮ್ಯಯಾಜ್ಯಾ ವೈಷ್ಣವೀ ಘೃತಯಾಜ್ಯಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಂವಿದಾನ ಇತಿ ಸೌಮ್ಯಸ್ಯ ಪಿತೃಮತ್ಯಾ ಯಜತಿ ಘ್ನೌತಿ ವಾ ಏತತ್ಸೋಮಂ ಯದಭಿಷುಣ್ವನ್ತಿ ತಸ್ಯೈತಾಮನುಸ್ತರಣೀಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯತ್ಸೌಮ್ಯಃ ಪಿತೃಭ್ಯೋ ವಾ ಅನುಸ್ತರಣೀ ತಸ್ಮಾತ್ಸೌಮ್ಯಸ್ಯ ಪಿತೃಮತ್ಯಾ ಯಜತ್ಯವಧಿಷುರ್ವಾ ಏತತ್ಸೋಮಂ ಯದಭ್ಯಸುಷವುಸ್ತದೇನಮ್ಪುನಃ ಸಮ್ಭಾವಯನ್ತಿ ಪುನರಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತ್ಯುಪಸದಾಂ ರೂಪೇಣೋಪಸದಾಂ ಕಿಲ ವೈ ತದ್ರೂ ಪಂ ಯದೇತಾ ದೇವತಾ ಅಗ್ನಿಃ ಸೋಮೋ ವಿಷ್ಣುರಿತಿ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ಸೌಮ್ಯಂ ಹೋತಾ ಪೂರ್ವಶ್ಛನ್ದೋಗೇಭ್ಯೋಽವೇಕ್ಷೇತ ತಂ ಹೈಕೇ ಪೂರ್ವಂ ಛನ್ದೋಗೇಭ್ಯೋ ಹರನ್ತಿ ತತ್ತಥಾ ನ ಕುರ್ಯಾದ್ವಷಟ್ಕರ್ತಾ ಪ್ರಥಮಃ ಸರ್ವಭಕ್ಷಾನ್ಭಕ್ಷಯತೀತಿ
ಹ ಸ್ಮಾಹ ತೇನೈವ ರೂಪೇಣ ತಸ್ಮಾದ್ವಷಟ್ಕರ್ತೈವ ಪೂರ್ವೋಽವೇಕ್ಷೇತಾಥೈನಂ ಛನ್ದೋಗೇಭ್ಯೋ ಹರನ್ತಿ ೩೨

ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಸ್ವಾಂ ದುಹಿತರಮಭ್ಯಧ್ಯಾಯದ್ದಿವಮಿತ್ಯನ್ಯ ಆಹುರುಷಸಮಿತ್ಯನ್ಯೇ ತಾಮೃಶ್ಯೋ ಭೂತ್ವಾ ರೋಹಿತಮ್ಭೂತಾಮಭ್ಯೈತ್ತಂ ದೇವಾ ಅಪಶ್ಯನ್ನ್ ಆಕೃತಂ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಕರೋತೀತಿ ತೇ ತಮೈಛನ್ಯ ಏನಮಾರಿಷ್ಯತ್ಯೇತಮನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಮಿನ್ನಾವಿನ್ದಂಸ್ತೇಷಾಂ ಯಾ ಏವ ಘೋರತಮಾಸ್ತನ್ವ ಆಸಂಸ್ತಾ ಏಕಧಾ ಸಮಭರಂಸ್ತಾಃ ಸಮ್ಭೃತಾ ಏಷ ದೇವೋಽಭವತ್ತದಸ್ಯೈತದ್ಭೂತವನ್ನಾಮ ಭವತಿ ವೈ ಸ ಯೋಽಸ್ಯೈತದೇವಂ ನಾಮ ವೇದ ತಂ ದೇವಾ ಅಬ್ರೂವನ್ನಯಂ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರಕೃತಮಕರಿಮಂ ವಿಧ್ಯೇತಿ ಸ ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಸ ವೈ ವೋ ವರಂ ವೃಣಾ ಇತಿ ವೃಣೀಷ್ವೇತಿ ಸ ಏತಮೇವ ವರಮವೃಣೀತ ಪಶೂನಾಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ತದಸ್ಯೈತತ್ಪಶುಮನ್ನಾಮ ಪಶುಮಾನ್ಭವತಿ ಯೋಽಸ್ಯೈತದೇವಂ ನಾಮ ವೇದ ತಮಭ್ಯಾಯತ್ಯಾವಿಧ್ಯತ್ಸ ವಿದ್ಧ ಊರ್ಧ್ವ ಉದಪ್ರವತ ತಮೇತಮ್ಮೃಗ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಯ ಉ ಏವ ಮೃಗವ್ಯಾಧಃ ಸ ಉ ಏವ ಸ ಯಾ ರೋಹಿತ್ಸಾ ರೋಹಿಣೀ ಯೋ ಏವೇಷುಸ್ತ್ರಿಕಾಣ್ಡಾ ಸೋ ಏವೇಷುಸ್ತ್ರಿಕಾಣ್ಡಾ ತದ್ವಾ ಇದಮ್ಪ್ರಜಾಪತೇ ರೇತಃ ಸಿಕ್ತಮಧಾವತ್ತತ್ಸರೋಽಭವತ್ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ ಮೇದಮ್ಪ್ರಜಾಪತೇ ರೇತೋ ದುಷದಿತಿ ಯದಬ್ರುವನ್ ಮೇದಮ್ಪ್ರಜಾಪತೇ ರೇತೋ ದುಷದಿತಿ ತನ್ಮಾದುಷಮಭವತ್ತನ್ಮಾದುಷಸ್ಯ ಮಾದುಷತ್ವಮ್ಮಾದುಷಂ ಹ ವೈ ನಾಮೈತದ್ಯನ್ಮಾನುಷಂ ತನ್ಮಾದುಷಂ
ಸನ್ಮಾನುಷಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ೩೩

ತದಗ್ನಿನಾ ಪರ್ಯಾದಧುಸ್ತನ್ಮರುತೋಽಧೂನ್ವಂಸ್ತದಗ್ನಿರ್ನ ಪ್ರಾಚ್ಯಾವಯತ್ತದಗ್ನಿನಾ ವೈಶ್ವಾನರೇಣ ಪರ್ಯಾದಧುಸ್ತನ್ಮರುತೋಽಧೂನ್ವಂಸ್ತದಗ್ನಿರ್ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಾವಯತ್ತಸ್ಯ ಯದ್ರೇ ತಸಃ ಪ್ರಥಮ-ಮುದದೀಪ್ಯತ ತದಸಾವಾದಿತ್ಯೋಽಭವದ್ಯದ್ದ್ವಿತೀಯಮಾಸೀತ್ತದ್ಭೃಗುರಭವತ್ತಂ ವರುಣೋ ನ್ಯಗೃಹ್ಣೀತ ತಸ್ಮಾತ್ಸ ಭೃಗುರ್ವಾರುಣಿರಥ ಯತ್ತೃತೀಯಮದೀದೇದಿವ ತ ಆದಿತ್ಯಾ ಅಭವನ್ಯೇಽಙ್ಗಾರಾ ಆಸಂಸ್ತೇಽಙ್ಗಿರಸೋಽಭವನ್ಯದಙ್ಗಾರಾಃ ಪುನರವಶಾನ್ತಾ ಉದದೀಪ್ಯನ್ತ ತದ್ಬೃಹಸ್ಪತಿರಭವ-ದ್ಯಾನಿ ಪರಿಕ್ಷಾಣಾನ್ಯಾಸಂಸ್ತೇ ಕೃಷ್ಣಾ ಪಸವೋಽಭವನ್ಯಾ ಲೋಹಿನೀ ಮೃತ್ತಿಕಾ ತೇ ರೋಹಿತಾ ಅಥ ಯದ್ಭಸ್ಮಾಸೀತ್ತತ್ಪರುಷ್ಯಂ ವ್ಯಸರ್ಪದ್ಗೌರೋ ಗವಯ ಋಶ್ಯ ಉಷ್ಟ್ರೋ ಗರ್ದಭ ಇತಿ ಯೇ ಚೈತೇಽರುಣಾಃ ಪಶವಸ್ತೇ ಚ ತಾನ್ವಾ ಏಷ ದೇವೋಽಭ್ಯವದತ ಮಮ ವಾ ಇದಮ್ಮಮ ವೈ ವಾಸ್ತುಹಮಿತಿ ತಮೇತಯರ್ಚಾ ನಿರವಾದಯನ್ತ ಯೈಷಾ ರೌದ್ರೀ ಶಸ್ಯತ ಆ ತೇ ಪಿತರ್ಮರುತಾಂ ಸುಮ್ನಮೇತು ಮಾ ನಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಸಂದೃಶೋ ಯುಯೋಥಾಃ ತ್ವಂ ನೋ ವೀರೋ ಅರ್ವತಿ ಕ್ಷಮೇಥಾ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾನ್ನಾಭಿ ನ ಇತ್ಯನಭಿಮಾನುಕೋ ಹೈಷ ದೇವಃ ಪ್ರಜಾ ಭವತಿ ಪ್ರ ಜಾಯೇಮಹಿ ರುದ್ರಿ ಯ ಪ್ರಜಾಭಿರಿತಿ ಬ್ರೂಯಾನ್ನ ರುದ್ರೇ ತ್ಯೇತಸ್ಯೈವ ನಾಮ್ನಃ ಪರಿಹೃತ್ಯೈ ತದು ಖಲು ಶಂ ನಃ ಕರತೀತ್ಯೇವ ಶಂಸೇಚ್ ಛಮಿತಿ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ಸರ್ವಸ್ಮಾ ಏವ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ನೃಭ್ಯೋ ನಾರಿಭ್ಯೋ ಗವ ಇತಿ ಪುಮಾಂಸೋ ವೈ ನರಃ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ನಾರ್ಯಃ ಸರ್ವಸ್ಮಾ ಏವ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಸೋಽನಿರುಕ್ತಾ ರೌದ್ರೀ ಶಾನ್ತಾ ಸರ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಾಯುತ್ವಾಯ
ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸೋ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಂ ತನ್ನಮಸ್ಯತಿ ೩೪

ವೈಶ್ವಾನರೀಯೇಣಾಗ್ನಿಮಾರುತಮ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ವೈಶ್ವಾನರೋ ವಾ ಏತದ್ರೇ ತಃ ಸಿಕ್ತಮ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾವಯತ್ತಸ್ಮಾ-ದ್ವೈಶ್ವಾನರೀಯೇಣಾಗ್ನಿಮಾರುತಮ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇಽನವಾನಮ್ಪ್ರಥಮ ಋಕ್ಶಂಸ್ತವ್ಯಾಗ್ನೀನ್ವಾ ಏಷೋಽರ್ಚೀಂ-ಷ್ಯಶಾನ್ತಾಉ ಪ್ರಸೀದನ್ನೇತಿ ಯ ಆಗ್ನಿಮಾರುತಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಾಣೇನೈವ ತದಗ್ನೀಂಸ್ತರತ್ಯ-ಧೀಯನ್ನುಪಹನ್ಯಾದನ್ಯಂ ವಿವಕ್ತಾರಮಿಛೇತ್ತಮೇವ ತತ್ಸೇತುಂ ಕೃತ್ವಾ ತರತಿ ತಸ್ಮಾದಾಗ್ನಿಮಾರುತೇ ನ ವ್ಯುಚ್ಯಮೇಷ್ಟವ್ಯೋ ವಿವಕ್ತಾ ಮಾರುತಂ ಶಂಸತಿ ಮರುತೋ ಹ ವಾ ಏತದ್ರೇ ತಃ ಸಿಕ್ತಂ ಧೂನ್ವನ್ತಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಾವಯಂಸ್ತಸ್ಮಾನ್ಮಾರುತಂ ಶಂಸತಿ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಾ ವೋ ಅಗ್ನಯೇ ದೇವೋ ವೋ ದ್ರ ವಿಣೋದಾ ಇತಿ ಮಧ್ಯೇ ಯೋನಿಂ ಚಾನುರೂಪಂ ಚ ಶಂಸತಿ ತದ್ಯನ್ಮಧ್ಯೇ ಯೋನಿಂ ಚಾನುರೂಪಮ್ಚ ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮಧ್ಯೇ ಯೋನಿರ್ಧೃತಾ ಯದು ದ್ವೇ ಸೂಕ್ತೇ ಶಸ್ತ್ವಾ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಯೋರೇವ ತದುಪರಿಷ್ಟಾತ್ಪ್ರಜನನಂ
ದಧಾತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ೩೫

ಜಾತವೇದಸ್ಯಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಆಸೃಜತ ತಾಃ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಪರಾಚ್ಯ ಏವಾಯನ್ನ ವ್ಯಾವರ್ತನ್ತ ತ ಅಗ್ನಿನಾ ಪರ್ಯಗಛತ್ತಾ ಅಗ್ನಿಮುಪಾವರ್ತನ್ತ ತಮೇವಾದ್ಯಾಪ್ಯುಪಾವೃತ್ತಾಃ ಸೋಽಬ್ರವೀಜ್ಜಾತಾ ವೈ ಪ್ರಜಾ ಅನೇನಾವಿದಮಿತಿ ಯದಬ್ರವೀಜ್ಜಾತಾ ವೈ ಪ್ರಜಾ ಅನೇನಾವಿದಮಿತಿ ತಜ್ಜಾತವೇದಸ್ಯಮಭವತ್ತಜ್ಜಾತವೇದಸೋ ಜಾತವೇದಸ್ತ್ವಂ ತಾ ಅಗ್ನಿನಾ ಪರಿಗತಾ ನಿರುದ್ಧಾಃ ಶೋಚನ್ತ್ಯಃ ದೀಧ್ಯತ್ಯೋಽತಿಷ್ಠಂಸ್ತಾ ಅದ್ಭಿರಭ್ಯಷಿಞ್ಚತ್ತಸ್ಮಾದುಪರಿಷ್ಟಾಜ್ಜಾತವೇದಸ್ಯಸ್ಯಾಪೋ-ಹಿಷ್ಠೀಯಮ್ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾತ್ತಚ್ಛಮಯತೇವ ಶಂಸ್ತವ್ಯಂ ತಾ ಅದ್ಭಿರಭಿಷಿಚ್ಯ ನಿಜಾ-ಸ್ಯೈವಾಮನ್ಯತ ತಾಸು ವಾ ಅಹಿನಾ ಬುÞಯೇನ ಪರೋಕ್ಷಾತ್ತೇಜೋಽದಧಾದೇಷ ಹ ವಾ ಅಹಿರ್ಬುÞಯೋ ಯದಗ್ನಿರ್ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೋಽಗ್ನಿನೈವಾಸು ತದ್ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇನ ಪರೋಕ್ಷಾತ್ತೇಜೋ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದಾಹು-
ರ್ಜುಹ್ವದೇವಾಜುಹ್ವತೋ ವಸೀಯಾನಿತಿ ೩೬

ದೇವಾನಾಮ್ಪತ್ನೀಃ ಶಂಸತ್ಯನೂಚೀರಗ್ನಿಂ ಗೃಹಪತಿಂ ತಸ್ಮಾದನೂಚೀ ಪತ್ನೀ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಮಾಸ್ತೇ ತದಾಹೂ ರಾಕಾಮ್ಪೂರ್ವಾಂ ಶಂಸೇಜ್ಜಾಮ್ಯೈ ವೈ ಪೂರ್ವಪೇಯಮಿತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ದೇವಾನಾಮೇವ ಪತ್ನೀಃ ಪೂರ್ವಾಃ ಶಂಸೇದೇಷ ಹ ವಾ ಏತತ್ಪತ್ನೀಷು ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಯದಗ್ನಿರ್ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೋಽಗ್ನಿನೈವಾಸು ತದ್ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇನ ಪತ್ನೀಷು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದ್ರೇ ತೋ ದಧಾತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಮಾತ್ಸಮಾನೋದರ್ಯಾ ಸ್ವಸಾನ್ಯೋದಾರ್ಯಯೈ ಜಾಯಾಯಾ ಅನುಜೀವಿನೀ ಜೀವತಿ ರಾಕಾಂ ಶಂಸತಿ ರಾಕಾ ಹ ವಾ ಏತಾಮ್ಪುರುಷಸ್ಯ ಸೇವನೀಂ ಸೀವ್ಯತಿ ಯೈಷಾ ಶಿಶ್ನೇಽಧಿ ಪುಮಾಂಸೋಽಸ್ಯ ಪುತ್ರಾ ಜಾಯನ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪಾವೀರವೀಂ ಶಂಸತಿ ವಾಗ್ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ಪಾವೀರವೀ ವಾಚ್ಯೇವ ತದ್ವಾಚಮ್ದಧಾತಿ ತದಾಹುರ್ಯಾಮೀಮ್ಪೂರ್ವಾಂ ಶಂಸೇತ್ ಪಿತ್ರ್! ಯಾಮಿತಿ ಯಾಮೀಮೇವ ಪೂರ್ವಾಂ ಶಂಸೇದಿಮಂ ಯಮ ಪ್ರಸ್ತರಮಾ ಹಿ ಸೀದೇತಿ ರಾಜ್ಞೋ ವೈ ಪೂರ್ವಪೇಯಂ ತಸ್ಮಾದ್ಯಾಮೀಮೇವ ಪೂರ್ವಾಂ ಶಂಸೇನ್ಮಾತಲೀ ಕವ್ಯೈರ್ಯಮೋ ಅಙ್ಗಿರೋಭಿರಿತಿ ಕಾವ್ಯಾನಾಮನೂಚೀಂ ಶಂಸತ್ಯವರೇಣೈವ ವೈ ದೇವಾನ್ಕಾವ್ಯಾಃ ಪರೇಣೈವ ಪಿತೄಂಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಕಾವ್ಯಾನಾಮನೂಚೀಂ ಶಂಸತ್ಯುದೀರತಾಮವರ ಉತ್ಪರಾಸ ಇತಿ ಪಿತ್ರ್! ಯಾಃ ಶಂಸತ್ಯುನ್ಮಧ್ಯಮಾಃ ಪಿತರಃ ಸೋಮ್ಯಾಸ ಇತಿ ಯೇ ಚೈವಾವಮಾ ಯೇ ಚ ಪರಮಾ ಯೇ ಚ ಮಧ್ಯಮಾಸ್ತಾನ್ಸರ್ವಾನನನ್ತರಾಯಮ್ಪೄಣಾತ್ಯಾಹಮ್ಪಿತೄನ್ಸುವಿದತ್ರಾಁ ಅವಿತ್ಸೀತಿ ದ್ವಿತೀಯಾಂ ಶಂಸತಿ ಬರ್ಹಿಷದೋ ಯೇ ಸ್ವಧಯಾ ಸುತಸ್ಯೇತ್ಯೇತದ್ಧ ವಾ ಏಷಾಮ್ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಯದ್ಬರ್ಹಿಷದ ಇತಿ ಪ್ರಿಯೇಣೈವೈನಾಂಸ್ತದ್ಧಾಮ್ನಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ಪ್ರಿಯೇಣ ಧಾಮ್ನಾ ಸಮೃಧ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದೇದಮ್ಪಿತೃಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅಸ್ತ್ವದ್ಯೇತಿ ನಮಸ್ಕಾರವತೀಮನ್ತತಃ ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾದನ್ತತಃ ಪಿತೃಭ್ಯೋ ನಮಸ್ಕ್ರಿಯತೇ ತದಾಹುರ್ವ್ಯಾಹಾವಮ್ಪಿತ್ರ್! ಯಾಃ ಶಂಸೇದವ್ಯಾಹಾವಾಮಿತಿ ವ್ಯಾಹಾವಮೇವ ಶಂಸೇದಸಂಸ್ಥಿತಂ ವೈ ಪಿತೃಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಾಧ್ವಸಂಸ್ಥಿತಂ ವಾ ಏಷ ಪಿತೃಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ಥಾಪಯತಿ ಯೋಽವ್ಯಾಹಾವಂ ಶಂಸತಿ
ತಸ್ಮಾದ್ವ್ಯಾಹಾವಮೇವ ಶಂಸ್ತವ್ಯಮ್ ೩೭

ಸ್ವಾದುಷ್ಕಿಲಾಯಮ್ಮಧುಮಾಁ ಉತಾಯಮಿತೀನ್ದ್ರ ಸ್ಯೈನ್ದ್ರೀ ರನುಪಾನೀಯಾಃ ಶಂಸತ್ಯೇತಾಭಿರ್ವಾ ಇನ್ದ್ರ -ಸ್ತೃತೀಯಸವನಮನ್ವಪಿಬತ್ತದನುಪಾನೀಯಾನಾಮನುಪಾನೀಯಾತ್ವಮ್ಮಾದ್ಯನ್ತೀವ ವೈ ತರ್ಹಿ ದೇವತಾ ಯದೇತಾ ಹೋತಾ ಶಂಸತಿ ತಸ್ಮಾದೇತಾಸು ಮದ್ವತ್ಪ್ರತಿಗೀರ್ಯಂ ಯಯೋರೋಜಸಾ ಸ್ಕಭಿತಾ ರಜಾಂಸೀತಿ ವೈಷ್ಣುವಾರುಣೀಮೃಚಂ ಶಂಸತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದುರಿಷ್ಟಮ್ಪಾತಿ ವರುಣಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಂ ತಯೋ-ರುಭಯೋರೇವ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ವಿಷ್ಣೋರ್ನು ಕಂ ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರ ವೋಚಮಿತಿ ವೈಷ್ಣವೀಂ ಶನ್ಸತಿ ಯಥಾ ವೈ ಮತ್ಯಮೇವಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಿಷ್ಣುಸ್ತದ್ಯಥಾ ದುಷ್ಕೃಷ್ಟಂ ದುರ್ಮತೀಕೃತಂ ಸುಕೃಷ್ಟಂ ಸುಮತೀಕೃತಂ ಕುರ್ವನ್ನಿಯಾದೇವಮೇವೈತದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದುಷ್ಟುತಂ ದುಃಶಸ್ತಂ ಸುಷ್ಟುತಂ ಸುಶಸ್ತಂ ಕುರ್ವನ್ನೇತಿ ಯದೇತಾಂ ಹೋತಾ ಶಂಸತಿ ತನ್ತುಂ ತನ್ವನ್ರಜಸೋ ಭಾನುಮನ್ವಿಹೀತಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ತೌತುಃ ಪ್ರಜಾಮೇವಾಸ್ಮ ಏತತ್ಸಂತನೋತಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಃ ಪಥೋ ರಕ್ಷ ಧಿಯಾ ಕೃತಾನಿತಿ ದೇವಯಾನಾ ವೈ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಃ ಪನ್ಥಾನಸ್ತಾನೇವಾಸ್ಮಾ ಏತದ್ವಿತನೋತ್ಯನುಲ್ಬಣಂ ವಯತ ಜೋಗುವಾಮಪೋ ಮನುರ್ಭವ ಜನಯಾ ದೈವ್ಯಂ ಜನಮಿತ್ಯೇವೈನಂ ತನ್ಮನೋಃ ಪ್ರಜಯಾ ಸಂತನೋತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಮ್ವೇದೈವಾ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ಮಘವಾ ವಿರಪ್ಶೀತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತೀಯಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಮಘವಾ ವಿರಪ್ಶೀ ಕರತ್ಸತ್ಯಾ ಚರ್ಷಣೀಧೃದನರ್ವೇತೀಯಂ ವೈ ಸತ್ಯಾ ಚರ್ಷಣೀಧೃದನರ್ವಾ ತ್ವಂ ರಾಜಾ ಜನುಷಾಂ ಧೇಹ್ಯಸ್ಮೇ ಇತೀಯಂ ವೈ ರಾಜಾ ಜನುಷಾಮಧಿ ಶ್ರವೋ ಮಾಹಿನಂ ಯಜ್ಜರಿತ್ರ ಇತೀಯಂ ವೈ ಮಾಹಿನಂ ಯಜ್ಞಃ ಶ್ರವೋ ಯಜಮಾನೋ ಜರಿತಾ ಯಜಮಾನಾಯೈವೈತಾಮಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ತದುಪಸ್ಪೃಶನ್ಭೂಮಿಮ್ಪರಿದಧ್ಯಾತ್ತದ್ಯಸ್ಯಾಮೇವ ಯಜ್ಞಂ ಸಮ್ಭರತಿ ತಸ್ಯಾಮೇವೈನಂ ತದನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತ್ಯಗ್ನೇ ಮರುದ್ಭಿಃ ಶುಭಯದ್ಭಿರೃಕ್ವಭಿರಿತ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರುತಮುಕ್ಥಂ ಶಸ್ತ್ವಾಗ್ನಿ-
ಮಾರುತ್ಯಾ ಯಜತಿ ಯಥಾಭಾಗಂ ತದ್ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಪ್ರೀಣಾತಿ ೩೮ ೩

ಅಧ್ಯಾಯ ೧೪ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ದೇವಾ ವಾ ಅಸುರೈರ್ಯುದ್ಧಮುಪಪ್ರಾಯನ್ವಿಜಯಾಯ ತಾನಗ್ನಿರ್ನಾನ್ವಕಾಮಯತೈತುಂ ತಂ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ ಅಪಿ ತ್ವಮೇಹ್ಯಸ್ಮಾಕಂ ವೈ ತ್ವಮೇಕೋಽಸೀತಿ ಸ ನಾಸ್ತುತೋಽನ್ವೇಷ್ಯಾಮೀತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಸ್ತುತ ನು ಮೇತಿ ತಂ ತೇ ಸಮುತ್ಕ್ರಮ್ಯೋಪನಿವೃತ್ಯಾಸ್ತುವಂಸ್ತಾನ್ಸ್ತುತೋಽನುಪ್ರೈತ್ಸ ತ್ರಿಃಶ್ರೇಣಿರ್ಭೂತ್ವಾ ತ್ರ್! ಯನೀಕೋಽಸುರಾನ್ಯುದ್ಧಮುಪಪ್ರಾಯದ್ವಿಜಯಾಯ ತ್ರಿಃಶ್ರೇಣಿರಿತಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯೇವ ಶ್ರೇಣೀರಕುರುತ ತ್ರ್! ಯನೀಕ ಇತಿ ಸವನಾನ್ಯೇವಾನೀಕಾನಿ ತಾನಸಮ್ಭಾವ್ಯಮ್ಪರಾಭಾವಯತ್ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಅಭವನ್ಪರಾಸುರಾ ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ದ್ವಿಷನ್ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸಾ ವಾ ಏಷಾ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೇವ ಯದಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯಕ್ಷರಾ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಚತು-ರ್ವಿಂಶತಿರಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ಯ ಸ್ತುತಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ತದ್ವೈ ಯದಿದಮಾಹುಃ ಸುಧಾಯಾಂ ಹ ವೈ ವಾಜಿ ಸುಹಿತೋ ದಧಾತೀತಿ ಗಾಯತ್ರೀ ವೈ ತನ್ನ ಹ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಕ್ಷಮಾ ರಮತ ಊರ್ಧ್ವಾ ಹ ವಾ ಏಷಾ ಯಜಮಾನಮಾದಾಯ ಸ್ವಾರೇತಿತ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೋ ವೈ ತನ್ನ ಹ ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ ಕ್ಷಮಾ ರಮತ ಊರ್ಧ್ವೋ ಹ ವಾ ಏಷ ಯಜಮಾನಮಾದಾಯ ಸ್ವರೇತಿ ಸ ವಾ ಏಷ ಸಂವತ್ಸರ ಏವ ಯದಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯರ್ಧಮಾಸೋ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ಯ ಸ್ತುತಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ತಂ ಯಥಾ
ಸಮುದ್ರಂ ಸ್ರೋತ್ಯಾ ಏವಂ ಸರ್ವೇ ಯಜ್ಞಕ್ರತವೋಽಪಿಯನ್ತಿ ೩೯

ದೀಕ್ಷಣೀಯೇಷ್ಟಿಸ್ತಾಯತೇ ತಾಮೇವಾನು ಯಾಃ ಕಾಶ್ಚೇಷ್ಟಯಸ್ತಾಃ ಸರ್ವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪಿ-ಯನ್ತೀಳಾಮುಪಹ್ವಯತ ಇಳಾವಿಧಾ ವೈ ಪಾಕಯಜ್ಞಾ ಇಳಾಮೇವಾನು ಯೇ ಕೇಚ ಪಾಕಯಜ್ಞಾಸ್ತೇ ಸರ್ವೇಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪಿಯನ್ತಿ ಸಾಯಮ್ಪ್ರಾತರಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹ್ವತಿ ಸಾಯಮ್ಪ್ರಾತರ್ವ್ರತಮ್ಪ್ರಯಛನ್ತಿ ಸ್ವಾಹಾಕಾರೇಣಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹ್ವತಿ ಸ್ವಾಹಾಕಾರೇಣ ವ್ರತಮ್ಪ್ರಯಛನ್ತಿ ಸ್ವಾಹಾಕಾರಮೇ-ವಾನ್ವಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪ್ಯೇತಿ ಪಞ್ಚದಶ ಪ್ರಾಯಣೀಯೇ ಸಾಮಿಧೇನೀರನ್ವಾಹ ಪಞ್ಚದಶ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಯೋಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮೇವಾನು ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾವಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪೀತಃ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಂ ಕ್ರೀಣನ್ತ್ಯೌಷಧೋ ವೈ ಸೋಮೋ ರಾಜಾಉಷಧಿಭಿಸ್ತಮ್ಭಿಷಜ್ಯನ್ತಿ ಯಮ್ಭಿಷಜ್ಯನ್ತಿ ಸೋಮಮೇವ ರಾಜಾನಂ ಕ್ರೀಯಮಾಣಮನು ಯಾನಿ ಕಾನಿಚ ಭೇಷಜಾನಿ ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮ-ಪಿಯನ್ತ್ಯಗ್ನಿಮಾತಿಥ್ಯೇ ಮನ್ಥನ್ತ್ಯಗ್ನಿಂ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇಷ್ವಾತಿಥ್ಯಮೇವಾನು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯಗ್ನಿ-ಷ್ಟೋಮಮಪಿಯನ್ತಿ ಪಯಸಾ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇ ಚರನ್ತಿ ಪಯಸಾ ದಾಕ್ಷಾಯಣಯಜ್ಞೇ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಮೇವಾನು ದಾಕ್ಷಾಯಣಯಜ್ಞೋಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪ್ಯೇತಿ ಪಶುರುಪವಸಥೇ ಭವತಿ ತಮೇವಾನು ಯೇ ಕೇಚ ಪಶು-ಬನ್ಧಾಸ್ತೇ ಸರ್ವೇಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪಿಯನ್ತೀಳಾದಧೋ ನಾಮ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಸ್ತಂ ದಧ್ನಾ ಚರನ್ತಿ ದಧ್ನಾ
ದಧಿಘರ್ಮೇ ದಧಿಘರ್ಮಮೇವಾನ್ವಿಳಾದಧೋಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪ್ಯೇತಿ ೪೦

ಇತಿ ನು ಪುರಸ್ತಾದಥೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ಪಞ್ಚದಶೋಕ್ಥ್ಯಸ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ ಪಞ್ಚದಶ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸ ಮಾಸೋ ಮಾಸಧಾ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಿಹಿತಃ ಸಂವತ್ಸರೋಽಗ್ನಿರ್ವೈಶ್ವಾನರೋಽಗ್ನಿರಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ ಸಂವತ್ಸರ-ಮೇವಾನೂಕ್ಥ್ಯೋಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪ್ಯೇತ್ಯುಕ್ಥ್ಯಮಪಿಯನ್ತಮನು ವಾಜಪೇಯೋಽಪ್ಯೇತ್ಯುಕ್ಥ್ಯೋ ಹಿ ಸ ಭವತಿ ದ್ವಾದಶ ರಾತ್ರೇಃ ಪರ್ಯಾಯಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಞ್ಚದಶಾಸ್ತೇ ದ್ವೌ-ದ್ವೌ ಸಮ್ಪದ್ಯ ತ್ರಿಂಶದೇಕವಿಂಶಂ ಷೋಳಶಿ ಸಾಮ ತ್ರಿವೃತ್ಸಂಧಿಃ ಸಾ ತ್ರಿಂಶತ್ಸ ಮಾಸಸ್ತ್ರಿಂಶನ್ಮಾಸಸ್ಯ ರಾತ್ರಯೋ ಮಾಸಧಾ ಸಂವತ್ಸರೋ ವಿಹಿತಃ ಸಂವತ್ಸರೋಽಗ್ನಿರ್ವೈಶ್ವಾನರೋಽಗ್ನಿರಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ ಸಂವತ್ಸರಮೇವಾನ್ವತಿರಾ-ತ್ರೋಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪ್ಯೇತ್ಯತಿರಾತ್ರಮಪಿಯನ್ತಮನ್ವಪ್ತೋರ್ಯಾಮೋಽಪ್ಯೇತ್ಯತಿರಾತ್ರೋ ಹಿ ಸ ಭವತ್ಯೇತದ್ವೈ ಯೇ ಚ ಪುರಸ್ತಾದ್ಯೇ ಚೋಪರಿಷ್ಟಾದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತವಸ್ತೇ ಸರ್ವೇಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಮಪಿಯನ್ತಿ ತಸ್ಯ ಸಂಸ್ತುತಸ್ಯ ನವತಿಶತಂ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಾಃ ಸಾ ಯಾ ನವತಿಸ್ತೇ ದಶ ತ್ರಿವೃತೋಽಥ ಯಾ ನವತಿಸ್ತೇ ದಶಾಥ ಯಾ ದಶ ತಾಸಾಮೇಕಾ ಸ್ತೋತ್ರಿಯೋದೇತಿ ತ್ರಿವೃತ್ಪರಿಶಿಷ್ಯತೇ ಸೋಽಸಾವೇಕವಿಂಸೋಽಧ್ಯಾ-ಹಿತಸ್ತಪತಿ ವಿಷುವಾನ್ವಾ ಏಷ ಸ್ತೋಮಾನಾಂ ದಶ ವಾ ಏತಸ್ಮಾದರ್ವಾಞ್ಚಾಸ್ತ್ರಿವೃತೋ ದಶ ಪರಾಞ್ಚೋ ಮಧ್ಯ ಏಷ ಏಕವಿಂಶ ಉಭಯತೋಽಧ್ಯಾಹಿತಸ್ತಪತಿ ತದ್ಯಾಸೌ ಸ್ತೋತ್ರಿಯೋದೇತಿ ಸೈತಸ್ಮಿನ್ನಧ್ಯೂಳ್ಹಾ ಸ ಯಜಮನಸ್ತದ್ದೈವಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಹೋ ಬಲಮಶ್ನುತೇ ಹ ವೈ ದೈವಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಹೋ
ಬಲಮೇತಸ್ಯ ಹ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಸರೂಪತಾಂ ಸಲೋಕತಾಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೪೧

ದೇವಾ ವಾ ಅಸುರೈರ್ವಿಜಿಗ್ಯಾನಾ ಊರ್ಧ್ವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯನ್ಸೋಽಗ್ನಿರ್ದಿವಿಸ್ಪೃಗೂರ್ಧ್ವ ಉದಶ್ರಯತ ಸ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ದ್ವಾರಮವೃಣೋದಗ್ನಿರ್ವೈ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಧಿಪತಿಸ್ತಂ ವಸವಃ ಪ್ರಥಮಾ ಆಗಛಂಸ್ತ ಏನಮಬ್ರುವನ್ನತಿ ನೋಽರ್ಜಸ್ವಾಕಾಶಂ ನಃ ಕುರ್ವಿತಿ ಸ ನಾಸ್ತುತೋಽತಿಸ್ರಕ್ಷ್ಯ ಇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಸ್ತುತ ನು ಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ತೇ ತ್ರಿವೃತಾ ಸ್ತೋಮೇನಾ-ಸ್ತುವಂಸ್ತಾನ್ಸ್ತುತೋಽತ್ಯಾರ್ಜತ ತೇ ಯಥಾಲೋಕಮಗಛಂಸ್ತಂ ರುದ್ರಾ ಆಗಛಂಸ್ತ ಏನಮಬ್ರುವನ್ನತಿ ನೋಽರ್ಜಸ್ವಾಕಾಶಂ ನಃ ಕುರ್ವಿತಿ ಸ ನಾಸ್ತುತೋಽತಿಸ್ರಕ್ಷ್ಯ ಇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಸ್ತುತ ನು ಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ತೇ ಪಞ್ಚದಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನಾಸ್ತುವಂಸ್ತಾನ್ಸ್ತುತೋಽತ್ಯಾರ್ಜತ ತೇ ಯಥಾಲೋಕಮಗಛಂಸ್ತಮಾದಿತ್ಯಾ ಆಗಛಂಸ್ತ ಏನಮಬ್ರುವನ್ನತಿ ನೋಽರ್ಜಸ್ವಾಕಾಶಂ ನಃ ಕುರ್ವಿತಿ ಸ ನಾಸ್ತುತೋಽತಿಸ್ರಕ್ಷ್ಯ ಇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಸ್ತುತ ನು ಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ತೇ ಸಪ್ತದಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನಾಸ್ತುವಂಸ್ತಾನ್ಸ್ತುತೋಽತ್ಯಾರ್ಜತ ತೇ ಯಥಾಲೋಕಮಗಛಂಸ್ತಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಆಗಛಂಸ್ತ ಏನಮಬ್ರುವನ್ನತಿ ನೋಽರ್ಜಸ್ವಾಕಾಶಂ ನಃ ಕುರ್ವಿತಿ ಸ ನಾಸ್ತುತೋಽತಿಸ್ರಕ್ಷ್ಯ ಇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಸ್ತುತ ನು ಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ತ ಏಕವಿಂಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನಾಸ್ತುವಂಸ್ತಾನ್ಸ್ತುತೋಽತ್ಯಾರ್ಜತ ತೇ ಯಥಾಲೋಕಮಗಛನ್ನೇಕೈಕೇನ ವೈ ತಂ ದೇವಾಃ ಸ್ತೋಮೇನಾಸ್ತುನ್ವಂಸ್ತಾನ್ಸ್ತುತೋಽತ್ಯಾರ್ಜತ ತೇ ಯಥಾಲೋಕಮಗಛನ್ನಥ ಹೈನಮೇಷ ಏತೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಸ್ತೋಮೈಃ ಸ್ತೌತಿ ಯೋ ಯಜತೇ ಯಶ್ಚೈನಮೇವಂ ವೇದಾತಿತ್ತು ತಮರ್ಜಾತಾ ಅತಿ ಹ ವಾ ಏನಮರ್ಜತೇ
ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಭಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೪೨

ಸ ವಾ ಏಷೋಽಗ್ನಿರೇವ ಯದಗ್ನಿಷ್ಟೋನಿಅಸ್ತಂ ಯದಸ್ತುವಂಸ್ತಸ್ಮಾದಗ್ನಿಸ್ತೋಮಸ್ತಮಗ್ನಿಸ್ತೋಮಂ ಸನ್ತಮಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಸ್ತಂ ಯಚ್ಚತುಷ್ಟಯಾ ದೇವಾಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಸ್ತೋಮೈರಸ್ತುವಂಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಚತುಸ್ತೋಮಸ್ತಂ ಚತುಸ್ತೋಮಂ ಸನ್ತಂ ಚತುಷ್ಟೋಮ ಇತ್ಯಾ-ಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾ ಅಥ ಯದೇನಮೂರ್ಧ್ವಂ ಸನ್ತಂ ಜ್ಯೋತಿ-ರ್ಭೂತಮಸ್ತುವಂಸ್ತಸ್ಮಾಜ್ಜ್ಯೋತಿಸ್ತೋಮಸ್ತಂ ಜ್ಯೋತಿಸ್ತೋಮಂ ಸನ್ತಂ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ಸ ವಾ ಏಷೋಽಪೂರ್ವೋಽನಪರೋ ಯಜ್ಞಕ್ರತುರ್ಯಥಾ ರಥಚಕ್ರಮನನ್ತಮೇವಂ ಯದಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ತಸ್ಯ ಯಥೈವ ಪ್ರಾಯಣಂ ತಥೋದಯನಂ ತದೇಷಾಭಿ ಯಜ್ಞಗಾಥಾ ಗೀಯತೇ ಯದಸ್ಯ ಪೂರ್ವಮಪರಂ ತದಸ್ಯ ಯದ್ವಸ್ಯಾಪರಂ ತದ್ವಸ್ಯ ಪೂರ್ವಮಹೇರಿವ ಸರ್ಪಣಂ ಶಾಕಲಸ್ಯ ನ ವಿಜಾನನ್ತಿ ಯತರತ್ಪರಸ್ತಾದ್ ಇತಿ ಯಥಾ ಹ್ಯೇವಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಣಮೇವಮುದಯನಮಸದಿತಿ ತದಾಹುರ್ಯತ್ತ್ರಿವೃತ್ಪ್ರಾಯಣಮೇಕವಿಂಶಮುದಯಂಅಂ ಕೇನ ತೇ ಸಮೇ ಇತಿ ಯೋ ವಾ ಏಕವಿಂಶಸ್ತ್ರಿವೃದ್ವೈ
ಸೋಽಥೋ ಯದುಭೌ ತೃಔ ತೃಚಿನಾವಿತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ತೇನೇತಿ ೪೩

ಯೋ ವಾ ಏಷ ತಪತ್ಯೇಷೋಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಏಷ ಸಾಹ್ನಸ್ತಂ ಸಹೈವಾಹ್ನಾ ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇಯುಃ ಸಾಹ್ನೋ ವೈ ನಾಮ ತೇನ ಸಂತ್ವರಮಾನಾಶ್ಚರೇಯುರ್ಯಥೈವ ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏವಮ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನ ಏವಂ ತೃತೀಯಸವನ ಏವಮು ಹ ಯಜಮಾನೋಽಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ಯದ್ಧ ವಾ ಇದಮ್ಪೂರ್ವಯೋಃ ಸವನಯೋರಸಂತ್ವರಮಾಣಾಶ್ಚರನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಧೇದಮ್ಪ್ರಾಚ್ಯೋ ಗ್ರಾಮತಾ ಬಹುಲಾವಿಷ್ಟಾ ಅಥ ಯದ್ಧೇದಂ ತೃತೀಯಸವನೇ ಸಂತ್ವರ-ಮಾಣಶ್ಚರನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಧೇದಮ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಿ ದೀರ್ಘಾರಣ್ಯಾನಿ ಭವನ್ತಿ ತಥಾ ಹ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ತೇನಾಸಂತ್ವರಮಾಣಾಶ್ಚರೇಯುರ್ಯಥೈವ ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏವಮ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನ ಏವಂ ತೃತೀಯಸವನ ಏವಮು ಹ ಯಜಮಾನೋಽಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ ಸ ಏತಮೇವ ಶಸ್ತ್ರೇಣಾನುಪರ್ಯಾವರ್ತೇತ ಯದಾ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಾತರುದೇತ್ಯಥ ಮನ್ದ್ರಂ ತಪತಿ ತಸ್ಮಾನ್ಮನ್ದ್ರ ಯಾ ವಾಚಾ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಶಾಂಸೇದಥ ಯದಾ-ಭ್ಯೇತ್ಯಥ ಬಲೀಯಸ್ತಪತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಬಲೀಯಸ್ಯಾ ವಾಚಾ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಶಂಸೇದಥ ಯದಾ-ಭಿತರಾಮೇತ್ಯಥ ಬಲಿಷ್ಠತಮಂ ತಪತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಬಲಿಷ್ಠತಮಯಾ ವಾಚಾ ತೃತೀಯಸವನೇ ಶಂಸೇದೇವಂ ಶಂಸೇದ್ಯದಿ ವಾಚ ಈಶೀತ ವಾಗ್ಘಿ ಶಸ್ತ್ರಂ ಯಯಾ ತು ವಾಚೋತ್ತರೋತ್ತರಿಣ್ಯೋತ್ಸಹೇತ ಸಮಾಪನಾಯ ತಯಾ ಪ್ರತಿಪದ್ಯೇತೈತತ್ಸುಶಸ್ತತಮಮಿವ ಭವತಿ ಸ ವಾ ಏಷ ನ ಕದಾ ಚನಾಸ್ತಮೇತಿ ನೋದೇತಿ ತಂ ಯದಸ್ತಮೇತೀತಿ ಮನ್ಯನ್ತೇಽಹ್ನ ಏವ ತದನ್ತಮಿತ್ವಾಥಾತ್ಮಾನಂ ವಿಪರ್ಯಸ್ಯತೇ ರಾತ್ರೀ-ಮೇವಾವಸ್ತಾತ್ಕುರುತೇಽಹಃ ಪರಸ್ತಾದಥ ಯದೇನಮ್ಪ್ರಾತರುದೇತೀತಿ ಮನ್ಯನ್ತೇ ರಾತ್ರೇರೇವ ತದನ್ತಮಿ-ತ್ವಾಥಾತ್ಮಾನಂ ವಿಪರ್ಯಸ್ಯತೇಽಹರೇವಾವಸ್ತಾತ್ಕುರುತೇ ರಾತ್ರೀಮ್ಪರಸ್ತಾತ್ಸ ವಾ ಏಷ ನ ಕದಾ ಚನ ನಿಮ್ರೋಚತಿ ನ ಹ ವೈ ಕದಾ ಚನ ನಿಮ್ರೋಚತ್ಯೇತಸ್ಯ ಹ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಸರೂಪತಾಂ ಸಲೋ-
ಕತಾಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೪೪ ೪

ಅಧ್ಯಾಯ ೧೫ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋಽನ್ನಾದ್ಯಮುದಕ್ರಾಮತ್ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ಯಜ್ಞೋ ವೈ ನೋಽನ್ನಾದ್ಯಮುದಕ್ರಮೀದನ್ವಿಮಂ ಯಜ್ಞಮನ್ನ ಅನ್ವಿಛಾಮೇತಿ ತೇಽಬ್ರುವನ್ಕಥಮನ್ವಿಛಾಮೇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಚ ಛನ್ದೋಭಿ-ಶ್ಚೇತ್ಯಬ್ರುವಂಸ್ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಛನ್ದೋಭಿರದೀಕ್ಷಯಂಸ್ತಸ್ಯಾನ್ತಂ ಯಜ್ಞಮತನ್ವತಾಪಿ ಪತ್ನೀಃ ಸಮಯಾಜ-ಯಂಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ದೀಕ್ಷಣೀಯಾಆಮಿಷ್ಟಾವಾನ್ತಮೇವ ಯಜ್ಞಂ ತನ್ವತೇಽಪಿ ಪತ್ನೀಃ ಸಂಯಾ-ಜಯನ್ತಿ ತಮನು ನ್ಯಾಯಮನ್ವವಾಯಂಸ್ತೇ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮತನ್ವತ ತಮ್ಪ್ರಾಯಣೀಯೇನ ನೇದೀಯೋಽನ್ವಾ-ಗಛಂಸ್ತೇ ಕರ್ಮಭಿಃ ಸಮತ್ವರನ್ತ ತಚ್ಛಂಯ್ವನ್ತಮಕುರ್ವಂಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಪ್ರಾಯಣೀಯಂ ಶಂಯ್ವನ್ತಮೇವ ಭವತಿ ತಮನು ನ್ಯಾಯಮನ್ವವಾಯಂಸ್ತ ಆತಿಥ್ಯಮತನ್ವತ ತಮಾತಿಥ್ಯೇನ ನೇದೀಯೋಽನ್ವಾಗಛಂಸ್ತೇ ಕರ್ಮಭಿಃ ಸಮತ್ವರನ್ತ ತದಿಳಾನ್ತಮಕುರ್ವಂಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹ್ಯಾ-ತಿಥ್ಯಮಿಳಾನ್ತಮೇವ ಭವತಿ ತಮನು ನ್ಯಾಯಮನ್ವವಾಯಂಸ್ತ ಉಪಸದೋಽತನ್ವತ ತಮುಪಸ-ದ್ಭಿರ್ನೇದೀಯೋಽನ್ವಾಗಛಂಸ್ತೇ ಕರ್ಮಭಿಃ ಸಮತ್ವರನ್ತ ತೇ ತಿಸ್ರಃ ಸಾಮಿಧೇನೀರನೂಚ್ಯ ತಿಸ್ರೋ ದೇವತಾ ಅಯಜಂಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹ್ಯುಪಸತ್ಸು ತಿಸ್ರ ಏವ ಸಾಮಿಧೇನೀರನೂಚ್ಯ ತಿಸ್ರೋ ದೇವತಾ ಯಜನ್ತಿ ತಮನು ನ್ಯಾಯಮನ್ವವಾಯಂಸ್ತ ಉಪವಸಥಮತನ್ವತ ತಮುಪವಸಥ್ಯೇಽಹನ್ಯಾಪ್ನುವಂಸ್ತ-ಮಾಪ್ತ್ವಾನ್ತಂ ಯಜ್ಞಮತನ್ವತಾಪಿ ಪತ್ನೀಃ ಸಮಯಾಜಯಂಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹ್ಯುಪವಸಥ ಆನ್ತಮೇವ ಯಜ್ಞಂ ತನ್ವತೇಽಪಿ ಪತ್ನೀಃ ಸಂಯಾಜಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದೇತೇಷು ಪೂರ್ವೇಷು ಕರ್ಮಸು ಶನೈಸ್ತರಾಂ-ಶನೈಸ್ತರಾಮಿವಾನುಬ್ರೂಯಾದನೂತ್ಸರಮಿವ ಹಿ ತೇ ತಮಾಯಾಂಸ್ತಸ್ಮಾದುಪವಸಥೇ ಯಾವತ್ಯಾ ವಾಚಾ ಕಾಮಯೀತ ತಾವತ್ಯಾನುಬ್ರೂಯಾದಾಪ್ತೋ ಹಿ ಸ ತರ್ಹಿ ಭವತೀತೀ ತಮಾಪ್ತ್ವಾಬ್ರುವಂಸ್ತಿಷ್ಠಸ್ವ ನೋಽನ್ನಾದ್ಯಾಯೇತಿ ಸ ನೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಕಥಂ ವಸ್ತಿಷ್ಠೇಯೇತಿ ತಾನೀಕ್ಷತೈವ ತಮಬ್ರುವನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಚ ನಶ್ಛನ್ದೋಭಿಶ್ಚ ಸಯುಗ್ಭೂತ್ವಾನ್ನಾದ್ಯಾಯ ತಿಷ್ಠಸ್ವೇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞಃ
ಸಯುಗ್ಭೂತ್ವಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ ವಹತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಚ ಛನ್ದೋಭಿಶ್ಚ ೪೫

ತ್ರೀಣಿ ಹ ವೈ ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ ಜಗ್ಧಂ ಗೀರ್ಣಂ ವಾನ್ತಂ ತದ್ಧೈತದೇವ ಜಗ್ಧಂ ಯದಾಶಂಸಮ್ನಂಮಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ ಕಾರಯತ ಉತ ವಾ ಮೇ ದದ್ಯಾದುತ ವಾ ಮಾ ವೃಣೀತೇತಿ ತದ್ಧ ತತ್ಪರಾಙೇವ ಯಥಾ ಜಗ್ಧಂ ನ ಹೈವ ತದ್ಯಜಮಾನಮ್ಭುನಕ್ತ್ಯಥ ಹೈತದೇವ ಗೀರ್ಣಂ ಯದ್ಬಿಭ್ಯದಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ ಕಾರಯತ ಉತ ವಾ ಮಾ ನ ಬಾಧೇತೋತ ವಾ ಮೇ ನ ಯಜ್ಞವೇಶಶಾಂ ಕುರ್ಯಾದಿತಿ ತದ್ಧ ತತ್ಪರಾಙೇವ ಯಥಾ ಗೀರ್ಣಂ ನ ಹೈವ ತದ್ಯಜಮಾನಮ್ಭುನಕ್ತ್ಯಥ ಹೈತದೇವ ವಾನ್ತಂ ಯದಭಿಶಸ್ಯಮಾನಮಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ ಕಾರಯತೇ ಯಥಾ ಹ ವಾ ಇದಂ ವಾನ್ತಾನ್ಮನುಷ್ಯಾ ಬೀಭತ್ಸನ್ತ ಏವಮ್ತಸ್ಮಾದ್ದೇವಾಸ್ತದ್ಧ ತತ್ಪರಾಙೇವ ಯಥಾ ವಾನ್ತಂ ನ ಹೈವ ತದ್ಯಜಮಾನಮ್ಭುನಕ್ತಿ ಸ ಏತೇಷಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಮಾಶಾಮ್ನೇಯಾತ್ತಂ ಯದ್ಯೇತೇಷಾಂ ತ್ರಯಾಣಾ-ಮೇಕಂಚಿದಕಾಮಮಭ್ಯಾಭವೇತ್ತಸ್ಯಾಸ್ತಿ ವಾಮದೇವ್ಯಸ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿದಂ ವಾ ಇದಂ ವಾಮದೇವ್ಯಂ ಯಜಮಾನಲೋಕೋಽಮೃತಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್ತತ್ತ್ರಿಭಿರಕ್ಷರೈರ್ನ್ಯೂನಂ ತಸ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರ ಉಪಸೃಪ್ಯ ತ್ರೇಧಾತ್ಮಾನಂ ವಿಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ಪುರುಷ ಇತಿ ಸ ಏತೇಷು ಲೋಕೇಷ್ವಾತ್ಮಾನಂ ದಧಾತ್ಯಸ್ಮಿನ್ಯಜಮಾನಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ನಮೃತಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಸ ಸರ್ವಾಂ ದುರಿಷ್ಟಿ-
ಮತ್ಯೇತ್ಯಪಿ ಯದಿ ಸಮೃದ್ಧಾ ಇವ ಋತ್ವಿಜಃ ಸ್ಯುರಿತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹಾಥ ಹೈತಜ್ಜಪೇದೇವೇತಿ ೪೬

ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಮೂಢ್ವಾ ಶ್ರಾನ್ತಾನಿ ಜಘನಾರ್ಧೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಯಥಾಶ್ವೋ ವಾಶ್ವತರೋ ವೋಹಿವಾಂಸ್ತಿಷ್ಠೇದೇವಂ ತೇಭ್ಯ ಏತಮ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಮ್ಪಶುಪುರೋಳಾಶಮನು ದೇವಿಕಾ-ಹವೀಂಷಿ ನಿರ್ವಪೇದ್ಧಾತ್ರೇ ಪುರೋಳಾಶಂ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಂ ಯೋ ಧಾತಾ ಸ ವಷಟ್ಕಾರೋಽನುಮತ್ಯೈ ಚರುಂ ಯಾನುಮತಿಃ ಸಾ ಗಾಯತ್ರೀ ರಾಕಾಯೈ ಚರುಂ ಯಾ ರಾಕಾ ಸಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಸಿನೀವಾಲ್ಯೈ ಚರುಂ ಯಾ ಸಿನೀವಾಲೀ ಸಾ ಜಗತೀ ಕುಹ್ವೈ ಚರುಂ ಯಾ ಕುಹೂಃ ಸಾನುಷ್ಟುಬೇತಾನಿ ವಾವ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಗಾಯತ್ರಂ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ಜಾಗತಮಾನುಷ್ಟುಭಮನ್ವನ್ಯಾನ್ಯೇತಾನಿ ಹಿ ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರತಮಾಮಿವ ಕ್ರಿಯನ್ತ ಏತೈರ್ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಛನ್ದೋಭಿರ್ಯಜತಃ ಸರ್ವೈಶ್ಛನ್ದೋಭಿರಿಷ್ಟಮ್ಭವಾತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದ್ವೈ ಯದಿದಮಾಹುಃ ಸುಧಾಯಾಂ ಹ ವೈ ವಾಜೀ ಸುಹಿತೋ ದಧಾತೀತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ತತ್ಸುಧಾಯಾಂ ಹ ವಾ ಏನಂ ಛನ್ದಾಂಸಿ ದಧತ್ಯನನುಧ್ಯಾಯಿನಂ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದ್ಧೈಕ ಆಹುರ್ಧಾತಾರಮೇವ ಸರ್ವಾಸಾಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಪುರಸ್ತಾದಾಜ್ಯೇನ ಪರಿಯಜೇತ್ತದಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಮಿಥುನಂ ದಧಾತೀತಿ ತದು ವಾ ಆಹುರ್ಜಾಮಿ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯತ್ರ ಸಮಾನೀಭ್ಯಾಮೃಗ್ಭ್ಯಂ ಸಮಾನೇಽಹನ್ಯಜತೀತಿ ಯದಿ ಹ ವಾ ಅಪಿ ಬಹ್ವ್ಯ ಇವ ಜಾಯಾಃ ಪತಿರ್ವಾವ ತಾಸಾಮ್ಮಿಥುನಂ ತದ್ಯದಾಸಾಂ ಧಾತಾರಮ್ಪುರ-
ಸ್ತಾದ್ಯಜತಿ ತದಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಮಿಥುನಂ ದಧಾತೀತಿ ನು ದೇವಿಕಾನಾಮ್ ೪೭

ಅಥ ದೇವೀನಾಂ ಸೂರ್ಯಾಯ ಪುರೋಳಾಶಮೇಕಕಪಾಲಂ ಯಃ ಸೂರ್ಯಃ ಸ ಧಾತಾ ಸ ಉ ಏವ ವಷಟ್ಕಾರೋ ದಿವೇ ಚರುಂ ಯಾ ದ್ಯೌಃ ಸಾನುಮತಿಃ ಸೋ ಏವ ಗಾಯತ್ರ್! ಯುಷಸೇ ಚರುಂ ಯೋಷಾಃ ಸಾ ರಾಕಾ ಸೋ ಏವ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಗವೇ ಚರುಂ ಯಾ ಗೌಃ ಸಾ ಸಿನೀವಾಲೀ ಸೋ ಏವ ಜಗತೀ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ಚರುಂ ಯಾ ಪೃಥಿವೀ ಸಾ ಕುಹೂಃ ಸೋ ಏವಾನುಷ್ಟುಬೇತಾನಿ ವಾವ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಗಾಯತ್ರಂ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ಜಾಗ-ತಮಾನುಷ್ಟುಭಮನ್ವನ್ಯಾನ್ಯೇತಾನಿ ಹಿ ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರತಮಾಮಿವ ಕ್ರಿಯನ್ತ ಏತೈರ್ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಛನ್ದೋಭಿರ್ಯಜತಃ ಸರ್ವೈಶ್ಛನ್ದೋಭಿರಿಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದ್ವೈ ಯದಿದಮಾಹುಃ ಸುಧಾಯಾಂ ಹ ವೈ ವಾಜೀ ಸುಹಿತೋ ದಧಾತೀತಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವೈ ತತ್ಸುಧಾಯಾಂ ಹ ವಾ ಏನಂ ಛನ್ದಾಂಸಿ ದಧತ್ಯನನುಧ್ಯಾಯಿನಂ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದ್ಧೈಕ ಆಹುಃ ಸೂರ್ಯಮೇವ ಸರ್ವಾಸಾ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಪುರಸ್ತಾದಾಜ್ಯೇನ ಪರಿಯಜೇತ್ತದಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಮಿಥುನಂ ದಧಾತೀತಿ ತದು ವಾ ಆಹುರ್ಜಾಮಿ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಯತ್ರ ಸಮಾನೀಭ್ಯಾಮೃಗ್ಭ್ಯಾಂ ಸಮಾನೇಽಹನ್ಯಜತೀತಿ ಯದಿ ಹ ವಾ ಅಪಿ ಬಹ್ವ್ಯ ಇವ ಜಾಯಾಃ ಪತಿರ್ವಾವ ತಾಸಾಮ್ಮಿಥುನಂ ತದ್ಯದಾಸಾಂ ಸೂರ್ಯಮ್ಪುರ-ಸ್ತಾದ್ಯಜತಿ ತದಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಮಿಥುನಂ ದಧಾತಿ ತಾ ಯಾ ಇಮಾಸ್ತಾ ಅಮೂರ್ಯಾ ಅಮೂಸ್ತಾ ಇಮಾ ಅನ್ಯತರಾಭಿರ್ವಾವ ತಂ ಕಾಮಮಾಪ್ನೋತಿ ಯ ಏತಾಸೂಭಯೀಷು ತಾ ಉಭಯೀರ್ಗತಶ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾ-ತಿಕಾಮಸ್ಯ ಸಂನಿರ್ವಪೇನ್ನ ತ್ವೇಷಿಷ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ಯದೇನಾ ಏಷಿಷ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ಸಂನಿರ್ವಪೇದೀಶ್ವರೋ ಹಾಸ್ಯ ವಿತ್ತೇ ದೇವಾ ಅರನ್ತೋರ್ಯದ್ವಾ ಅಯಮಾತ್ಮನೇಽಲಮಮಂಸ್ತೇತಿ ತಾ ಹ ಶುಚಿವೃಕ್ಷೋ ಗೌಪಲಾಯನೋ ವೃದ್ಧದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯಾಭಿಪ್ರತಾರಿಣಸ್ಯೋಭಯೀರ್ಯಜ್ಞೇ ಸಂನಿರುವಾಪ ತಸ್ಯ ಹ ರಥಗೃತ್ಸಂ ಗಾಹಮಾನಂ ದೃಷ್ಟ್ವೋವಾಚೇತ್ಥಮಹಮಸ್ಯ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ದೇವಿಕಾಶ್ಚ ದೇವೀಶ್ಚೋಭಯೀರ್ಯಜ್ಞೇ ಸಮಮಾದಯಂ ಯದಸ್ಯೇತ್ಥಂ ರಥಗೃತ್ಸೋ ಗಾಹತ ಇತಿ ಚತುಃಷಷ್ಟಿಃ ಕವಚಿನಃ ಶಶ್ವದ್ಧಾಸ್ಯ ತೇ ಪುತ್ರನಪ್ತಾರ
ಆಸುಃ ೪೮

ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಂ ವೈ ದೇವಾ ಅಶ್ರಯನ್ತೋಕ್ಥಾನ್ಯಸುರಾಸ್ತೇ ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯಾ ಏವಾಸನ್ನ ವ್ಯಾವರ್ತನ್ತ ತಾನ್ಭರದ್ವಾಜ ಋಷೀಣಾಮಪಶ್ಯದಿಮೇ ವಾ ಅಸುರಾ ಉಕ್ಥೇಷು ಶ್ರಿತಾಸ್ತಾನೇಷಾಂ ನ ಕಶ್ಚನ ಪಶ್ಯತೀತಿ ಸೋಽಗ್ನಿಮುದಹ್ವಯದೇಹ್ಯೂ ಷು ಬ್ರವಾಣಿ ತೇಽಗ್ನ ಇತ್ಥೇತರಾ ಗಿರ ಇತ್ಯಸುರ್ಯಾ ಹ ವಾ ಇತರಾ ಗಿರಃ ಸೋಽಗ್ನಿರುಪೋತ್ತಿಷ್ಠನ್ನಬ್ರವೀತ್ಕಿಂ ಸ್ವಿದೇವ ಮಹ್ಯಂ ಕೃಶೋ ದೀರ್ಘಃ ಪಲಿತೋ ವಕ್ಷ್ಯತೀತಿ ಭರದ್ವಾಜೋ ಹ ವೈ ಕೃಶೋ ದೀರ್ಘಃ ಪಲಿತ ಆಸ ಸೋಽಬ್ರವೀದಿಮೇ ವಾ ಅಸುರಾ ಉಕ್ಥೇಷು ಶ್ರಿತಾಸ್ತಾನ್ವೋ ನ ಕಶ್ಚನ ಪಶ್ಯತೀತಿ ತಾನಗ್ನಿರಶ್ವೋ ಭೂತ್ವಾಭ್ಯತ್ಯದ್ರ ವದ್ಯದಗ್ನಿರಶ್ವೋ ಭೂತ್ವಾಭ್ಯತ್ಯದ್ರ ವತ್ತತ್ಸಾಕಮಶ್ವಂ ಸಾಮಾಭವತ್ತತ್ಸಾಕಮಶ್ವಸ್ಯ ಸಾಕಮಶ್ವತ್ವಂ ತದಾಹುಃ ಸಾಕಮಶ್ವೇನೋಕ್ಥಾನಿ ಪ್ರಣಯೇದಪ್ರಣೀತಾನಿ ವಾವ ತಾನ್ಯುಕ್ಥಾನಿ ಯಾನ್ಯನ್ಯತ್ರ ಸಾಕಮಶ್ವಾ-ದಿತಿ ಪ್ರಮಂಹಿಷ್ಠೀಯೇನ ಪ್ರನಯೇದಿತ್ಯಾಹುಃ ಪ್ರಮಂಹಿಷ್ಠೀಯೇನ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನುಕ್ಥೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಣುದನ್ತ
ತತ್ಪ್ರಾಹೈವ ಪ್ರಮಂಹಿಷ್ಠೀಯೇನ ನಯೇತ್ಪ್ರ ಸಾಕಮಶ್ವೇನ ೪೯

ತೇ ವಾ ಅಸುರಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ಯೋಕ್ಥಮಶ್ರಯನ್ತ ಸೋಽಬ್ರವೀದಿನ್ದ್ರ ಃ! ಕಶ್ಚಾಹಂ ಚೇಮಾನಿ-ತೋಽಸುರಾನ್ನೋತ್ಸ್ಯಾವಹಾ ಇತ್ಯಹಂ ಚೇತ್ಯಬ್ರವೀದ್ವರುಣಸ್ತಸ್ಮಾದೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣಮ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ತೃತೀ-ಯಸವನೇ ಶಂಸತೀನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ಹಿ ತಾನ್ವರುಣಶ್ಚ ತತೋಽನುದೇತಾಂ ತೇ ವೈ ತತೋಽಪಹತಾ ಅಸುರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮ-ನಾಚ್ಛಂಸಿನ ಉಕ್ಥಮಶ್ರಯನ್ತ ಸೋಽಬ್ರವೀದಿನ್ದ್ರ ಃ! ಕಶ್ಚಾಹಂ ಚೇಮಾನಿತೋಽಸುರಾನ್ನೋತ್ಸ್ಯಾವಹಾ ಇತ್ಯಹಂ ಚೇತ್ಯಬ್ರವೀದ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತಸ್ಮಾದೈನ್ದ್ರಾ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ತೃತೀಯಸವನೇ ಶಂಸತೀನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ಹಿ ತಾನ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ಚ ತತೋಽನುದೇತಾಂ ತೇ ವೈ ತತೋಽಪಹತಾ ಅಸುರಾ ಅಛಾ-ವಾಕಸ್ಯೋಕ್ಥಮಶ್ರಯನ್ತ ಸೋಽಬ್ರವೀದಿನ್ದ್ರ ಃ! ಕಶ್ಚಾಹಂ ಚೇಮಾನಿತೋಽಸುರಾನ್ನೋತ್ಸ್ಯಾವಹಾ ಇತ್ಯಹಂ ಚೇತ್ಯಬ್ರವೀದ್ವಿಷ್ಣುಸ್ತಸ್ಮಾದೈನ್ದ್ರಾ ವೈಷ್ಣವಮಛಾವಾಕಸ್ತೃತೀಯಸವನೇ ಶಂಸತೀನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ಹಿ ತಾ-ನ್ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ತತೋಽನುದೇತಾಂ ದ್ವನ್ದ್ವಮಿನ್ದ್ರೇ ಣ ದೇವತಾಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ದ್ವನ್ದ್ವಂ ವೈ ಮಿಥುನಂ ತ-ಸ್ಮಾದ್ದ್ವನ್ದ್ವಾನ್ಮಿಥುನಮ್ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದಾಥ ಹೈತೇ ಪೋತ್ರೀಯಾಶ್ಚ ನೇಷ್ಟ್ರೀಯಾಶ್ಚ ಚತ್ವಾರ ಋತುಯಾಜಾಃ ಷಳೃಚಃ ಸಾ ವಿರಾಡ್ದಶಿನೀ ತದ್ವಿರಾಜಿ
ಯಜ್ಞಂ ದಶಿನ್ಯಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯನ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯನ್ತಿ ೫೦ ೩
ಇತಿ ತೃತೀಯಪಞ್ಚಿಕಾ ಸಮಾಪ್ತಾ



ಪಞ್ಚಿಕಾ ೪
ಅಧ್ಯಾಯ ೧೬ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ದೇವಾ ವೈ ಪ್ರಥಮೇನಾಹ್ನೇನ್ದ್ರಾ ಯ ವಜ್ರಂ ಸಮಭರಂಸ್ತಂ ದ್ವಿತೀಯೇನಾಹ್ನಾಸಿಞ್ಚಂಸ್ತಂ ತೃತೀಯೇನಾಹ್ನಾ ಪ್ರಾಯಛಂಸ್ತಂ ಚತುರ್ಥೇಽಹನ್ಪ್ರಾಹರತ್ತಸ್ಮಾಚ್ಚಥುರ್ಥೇಽಹನ್ಷೋಳಶಿನಂ ಶಂಸತಿ ವಜ್ರೋ ವಾ ಏಷ ಯತ್ಷೋಳಾಶೀ ತದ್ಯಚ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನ್ಷೋಳಶಿನಂ ಶಂಸತಿ ವಜ್ರಮೇವ ತತ್ಪ್ರಹರತಿ ದ್ವಿಷತೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ವಧಂ ಯೋಽಸ್ಯ ಸ್ತೃತ್ಯಸ್ತಸ್ಮೈ ಸ್ತರ್ತವೈ ವಜ್ರೋ ವೈ ಷೋಳಶೀ ಪಶವ ಉಕ್ಥಾನಿ ತಮ್ಪರಸ್ತಾದುಕ್ಥಾನಾಮ್ಪರ್ಯಸ್ಯ ಶಂಸತಿ ತಂ ಯತ್ಪರಸ್ತಾದುಕ್ಥಾನಾಮ್ಪರ್ಯಸ್ಯ ಶಂಸತಿ ವಜ್ರೇಣೈವ ತತ್ಷೋಳಶಿನಾ ಪಶೂನ್ಪರಿಗಛತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಪಶವೋ ವಜ್ರೇಣೈವ ಷೋಳಶಿನಾ ಪರಿಗತಾ ಮನುಷ್ಯಾನಭ್ಯುಪಾವರ್ತನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದಶ್ವೋ ವಾ ಪುರುಷೋ ವಾ ಗೌರ್ವಾ ಹಸ್ತೀ ವಾ ಪರಿಗತ ಏವ ಸ್ವಯಮಾತ್ಮನೇತ ಏವ ವಾಚಾಭಿಷಿದ್ಧ ಉಪಾವರ್ತತೇ ವಜ್ರಮೇವ ಷೋಳಶಿನಮ್ಪಶ್ಯನ್ವಜ್ರೇಣೈವ ಷೋಳಶಿನಾ ಪರಿಗತೋ ವಾಗ್ಘಿ ವಜ್ರೋ ವಾಕ್ಷೋಳಶೀ ತದಾಹುಃ ಕಿಂ ಷೋಳಶಿನಃ ಷೋಳಶಿತ್ವಮಿತಿ ಷೋಳಶಃ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಾಂ ಷೋಳಶಃ ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಷೋಳಶಭಿರಕ್ಷರೈರಾದತ್ತೇ ಷೋಳಶಿಭಿಃ ಪ್ರಣೌತಿ ಷೋಳಶಪದಾಂ ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ತತ್ಷೋಳಶಿನಃ ಷೋಳಶಿತ್ವಂ ದ್ವೇ ವಾ ಅಕ್ಷರೇ ಅತಿರಿಚ್ಯೇತೇ ಷೋಳಶಿನೋಽನುಷ್ಟುಭಮಭಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಯ ವಾಚೋ ವಾವ ತೌ ಸ್ತನೌ
ಸತ್ಯಾನೃತೇ ವಾವ ತೇ ಅವತ್ಯೇನಂ ಸತ್ಯಂ ನೈನಮನೃತಂ ಹಿನಸ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧

ಗೌರಿವೀತಂ ಷೋಳಶಿ ಸಾಮ ಕುರ್ವೀತ ತೇಜಸ್ಕಾಮೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಕಾಮಸ್ತೇಜೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಗೌರಿವೀತಂ ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಗೌರಿವೀತಂ ಷೋಳಶಿ ಸಮ ಕುರುತೇ ನಾನದಂ ಷೋಳಶಿ ಸಾಮ ಕರ್ತವ್ಯಮಿತ್ಯಾಹುರಿನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಮುದಯಛತ್ತಮಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಹರತ್ತಮಭ್ಯಹನತ್ಸೋಽಭಿಹತೋ ವ್ಯನದದ್ಯದ್ವ್ಯನದತ್ತನ್ನಾನದಂ ಸಾಮಾಭವತ್ತನ್ನಾನದಸ್ಯ ನಾನದತ್ವಮಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ವಾ ಏತದ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಹಾ ಸಾಮ ಯನ್ನಾನದಮಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಹಾ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ನಾನದಂ ಷೋಳಶಿ ಸಾಮ ಕುರುತೇ ತದ್ಯದಿ ನಾನದಂ ಕುರ್ಯುರವಿಹೃತಃ ಷೋಳಶೀ ಶಂಸ್ತವ್ಯೋ ಽವಿಹೃತಾಸು ಹಿ ತಾಸು ಸ್ತುವತೇ ಯದಿ ಗೌರಿವೀತಂ ವಿಹೃತಃ ಷೋಳಶೀ ಶಂಸ್ತವ್ಯೋ
ವಿಹೃತಾಸು ಹಿ ತಾಸು ಸ್ತುವತೇ ೨

ಅಥಾತಶ್ಛನ್ದಾಂಸ್ಯೇವ ವ್ಯತಿಷಜತ್ಯಾ ತ್ವಾ ವಹನ್ತು ಹರಯ ಉಪೋ ಷು ಶೃಣುಹೀ ಗಿರ ಇತಿ ಗಾಯತ್ರೀಶ್ಚ ಪಙ್ಕ್ತೀಶ್ಚ ವ್ಯತಿಷಜತಿ ಗಾಯತ್ರೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪುರುಷಮೇವ ತತ್ಪಶುಭಿರ್ವ್ಯತಿಷಜತಿ ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯದು ಗಾಯತ್ರೀ ಚ ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ಚ ತೇ ದ್ವೇ ಅನುಷ್ಟುಭೌ ತೇನೋ ವಾಚೋ ರೂಪಾದನುಷ್ಟುಭೋ ರೂಪಾದ್ವಾಜ್ರರೂಪಾನ್ನೈತಿ ಯದಿನ್ದ್ರ ಪೃತನಾಜ್ಯೇಽಯಂ ತೇ ಅಸ್ತು ಹರ್ಯತ ಇತ್ಯುಷ್ಣಿಹಶ್ಚ ಬೃಹತೀಶ್ಚ ವ್ಯತಿಷಜತ್ಯೌಷ್ಣಿಹೋ ವೈ ಪುರುಷೋ ಬಾರ್ಹತಾಃ ಪಶವಃ ಪುರುಷಮೇವ ತತ್ಪಶುಭಿರ್ವ್ಯತಿಷಜತಿ ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯದುಷ್ಣಿಕ್ಚ ಬೃಹತೀ ಚ ತೇ ದ್ವೇ ಅನುಷ್ಟುಭೌ ತೇನೋ ವಾಚೋ ರೂಪಾದನುಷ್ಟುಭೋ ರೂಪಾದ್ವಜ್ರರೂಪಾನ್ನೈತ್ಯಾ ಧೂರ್ಷು ಅಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮನ್ವೀರ ಬ್ರಹ್ಮಕೃತಿಂ ಜುಷಾಣ ಇತಿ ದ್ವಿಪದಾಂ ಚ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ಚ ವ್ಯತಿಷಜತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ವೈ ಪುರುಷೋ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಪುರುಷಮೇವ ತದ್ವೀರ್ಯೇಣ ವ್ಯತಿಷಜತಿ ವೀರ್ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಪುರುಷೋ ವೀರ್ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ ಸರ್ವೇ-ಷಾಮ್ಪಶುನಾಂ ವೀರ್ಯವತ್ತಮೋ ಯದು ದ್ವಿಪದಾ ಚ ವಿಂಶತ್ಯಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಚ ತೇ ದ್ವೇ ಅನುಷ್ಟುಭೌ ತೇನೋ ವಾಚೋ ರೂಪಾದನುಷ್ಟುಭೋ ರೂಪಾದ್ವಜ್ರರೂಪನ್ನೈತ್ಯೇಷ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರ ತೇ ಮಹೇ ವಿದಥೇ ಶಂಸಿಷಂ ಹರೀ ಇತಿ ದ್ವಿಪದಾಶ್ಚ ಜಗತೀಶ್ಚ ವ್ಯತಿಷಜತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ವೈ ಪುರುಷೋ ಜಾಗತಾಃ ಪಶವಃ ಪುರುಷಮೇವ ತತ್ಪ-ಶುಭಿರ್ವ್ಯತಿಷಜತಿ ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಪುರುಷಃ ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋಽತ್ತಿ ಚೈ-ನಾನಧಿ ಚ ತಿಷ್ಠತಿ ವಶೇ ಚಾಸ್ಯ ಯದು ದ್ವಿಪದಾ ಚ ಷೋಳಶಾಕ್ಷರಾ ಜಗತೀ ಚ ತೇ ದ್ವೇ ಅನುಷ್ಟುಭೌ ತೇನೋ ವಾಚೋ ರೂಪಾದನುಷ್ಟುಭೋ ರೂಪಾದ್ವಜ್ರರೂಪಾನ್ನೈತಿ ತ್ರಿಕದ್ರುಕೇಷು ಮಹಿಷೋ ಯವಾ-ಶಿರಮ್ಪ್ರೋ ಷ್ವಸ್ಮೈ ಪುರೋರಥಮಿತ್ಯತಿಛನ್ದಸಃ ಶಂಸತಿ ಛನ್ದಸಾಂ ವೈ ಯೋ ರಸೋಽತ್ಯ-ಕ್ಷರತ್ಸೋಽತಿಛನ್ದಸಮಭ್ಯತ್ಯಕ್ಷರತ್ತದತಿಛನ್ದಸೋಽತಿಛನ್ದಸ್ತ್ವಂ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಛ-ನ್ದೋಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿತೋ ಯತ್ಷೋಳಶೀ ತದ್ಯದತಿಛನ್ದಸಃ ಶಂಸತಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತಚ್ಛನ್ದೋಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ಸರ್ವೇಭ್ಯಶ್ಛನ್ದೋಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿತೇನ ಷೋಳಶಿನಾ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ
ಏವಂ ವೇದ ೩

ಮಹಾನಾಮ್ನೀನಾಮುಪಸರ್ಗಾನುಪಸೃಜತ್ಯಯಂ ವೈ ಲೋಕಃ ಪ್ರಥಮಾ ಮಹಾನಾಮ್ನ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕೋ ದ್ವಿತೀಯಾಸೌ ಲೋಕಸ್ತೃತೀಯಾ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿತೋ ಯತ್ಷೋಲಶೀ ತದ್ಯನ್ಮಹಾನಾಮ್ನೀನಾಮುಪಸರ್ಗಾನುಪಾಸೃಜತಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತಲ್ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿತೇನ ಷೋಳಶಿನಾ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರಪ್ರ ವಸ್ತ್ರಿ-ಷ್ಟುಭಮಿಷಮರ್ಚತ ಪ್ರಾರ್ಚತ ಯೋ ವ್ಯತೀಁ ರಫಾಣಯದಿತಿ ಪ್ರಜ್ಞಾತಾ ಅನುಷ್ಟುಭಃ ಶಂಸತಿ ತದ್ಯಥೇಹ ಚೇಹ ಚಾಪಥೇನ ಚರಿತ್ವಾ ಪನ್ಥಾನಮ್ಪರ್ಯವೇಯಾತ್ತಾದೃತದ್ಯತ್ಪ್ರಜ್ಞಾತಾ ಅನುಷ್ಟುಭಃ ಶಂಸತಿ ಸ ಯೋ ವ್ಯಾಪ್ತೋ ಗತಶ್ರೀರಿವ ಮನ್ಯೇತಾವಿಹೃತಂ ಷೋಳಶಿನಂ ಶಂಸಯೇನ್ನೇಚ್ಛನ್ದಸಾಂ ಕೃಛ್ರಾದವಪದ್ಯಾ ಇತ್ಯಥ ಯಃ ಪಾಪ್ಮಾನಮಪಜಿಘಾಂಸುಃ ಸ್ಯಾದ್ವಿಹೃತಂ ಷೋಳಸಿನಂ ಶಂಸಯೇದ್ವ್ಯತಿಷಕ್ತ ಇವ ವೈ ಪುರುಷಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ವ್ಯತಿಷಕ್ತಮೇವಾಸ್ಮೈ ತತ್ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಶಮಲಂ ಹನ್ತ್ಯಪ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದೋದ್ಯದ್ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ವಿಷ್ಟಪಮಿತ್ಯುತ್ತಮಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕೋ ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ವಿಷ್ಟಪಮ್ಸ್ವರ್ಗಮೇವ ತಲ್ಲೋಕಂ ಯಜಮಾನಂ ಗಮಯತ್ಯಪಾಃ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ಹರಿವಃ ಸುತಾನಾಮಿತಿ ಯಜತಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಸವನೇಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿತೋ ಯತ್ಷೋಳಶೀ ತದ್ಯದಪಾಃ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ಹರಿವಃ ಸುತಾನಾಮಿತಿ ಯಜತಿ ಪೀತವದ್ವೈ ಪ್ರಾತಃಸವನಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನಾದೇವೈನಂ ತತ್ಸಂನಿರ್ಮಿಮೀತೇಽಥೋ ಇದಂ ಸವನಂ ಕೇವಲಂ ತ ಇತಿ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ವೈ ಸವನಂ ಕೇವಲಮ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನಾದೇವೈನಂ ತತ್ಸವನಾತ್ಸಂನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ಮಮದ್ಧಿ ಸೋಮಮ್ಮಧುಮನ್ತಮಿನ್ದ್ರೇ ತಿ ಮದ್ವದ್ವೈ ತೃತೀಯಸವನಂ ತೃತೀಯಸವನಾದೇವೈನಂ ತತ್ಸಂನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ಸತ್ರಾ ವೃಷಞ್ಜಠರ ಆ ವೃಷಸ್ವೇತಿ ವೃಷಣ್ವದ್ವೈ ಷೋಳಶಿನೋ ರೂಪಂ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಸವನೇಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿತೋ ಯತ್ಷೋಳಶೀ ತದ್ಯದಪಾಃ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ಹರಿವಃ ಸುತಾನಾಮಿತಿ ಯಜತಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತತ್ಸವನೇಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ಸರ್ವೇಭ್ಯಃ ಸವನೇಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿತೇನ ಷೋಳಶಿನಾ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಮಹಾನಾಮ್ನೀನಾಮ್ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಾನುಪಸರ್ಗಾನುಪಸೃಜತ್ಯೇಕಾದಶಾಕ್ಷರೇಷು ಪಾದೇಷು ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷ ಛನ್ದೋಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿತೋ ಯತ್ಷೋಳಶೀ ತದ್ಯನ್ಮಹಾನಾಮ್ನೀನಾಮ್ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಾನುಪಸರ್ಗಾನುಪಸೃಜತ್ಯೇ-ಕಾದಶಾಕ್ಷರೇಷು ಪಾದೇಷು ಸರ್ವೇಭ್ಯ ಏವೈನಂ ತಚ್ಛನ್ದೋಭ್ಯಃ ಸಂನಿರ್ಮಿಮೀತೇ ಸರ್ವೇಭ್ಯಶ್ಛನ್ದೋಭ್ಯಃ
ಸಂನಿರ್ಮಿತೇನ ಷೋಳಶಿನಾ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೪

ಅಹರ್ವೈ ದೇವಾ ಅಶ್ರಯನ್ತ ರಾತ್ರೀಮಸುರಾಸ್ತೇ ಸಮಾವದ್ವೀರ್ಯಾ ಏವಾಸನ್ನ ವ್ಯಾವರ್ತನ್ತ ಸೋಽಬ್ರವೀದಿನ್ದ್ರ ಃ! ಕಶ್ಚಾಹಂ ಚೇಮಾನಿತೋಽಸುರಾನ್ರಾತ್ರೀಮನ್ವವೇಷ್ಯಾವ ಇತಿ ಸ ದೇವೇಷು ನ ಪ್ರತ್ಯವಿನ್ದದಬಿಭಯೂ ರಾತ್ರೇಸ್ತಮಸೋ ಮೃತ್ಯೋಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ನಕ್ತಂ ಯಾವನ್ಮತ್ರಮಿ-ವೈವಾಪಕ್ರಮ್ಯ ಬಿಭೇತಿ ತಮ ಇವ ಹಿ ರಾತ್ರಿರ್ಮೃತ್ಯುರಿವ ತಂ ವೈ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯೇವಾನ್ವವಾಯಂಸ್ತಂ ಯಚ್ಛನ್ದಾಂಸ್ಯೇವಾನ್ವವಾಯಂಸ್ತಸ್ಮಾದಿನ್ದ್ರ ಶ್ಚೈವ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚ ರಾತ್ರೀಂ ವಹನ್ತಿ ನ ನಿವಿ-ಚ್ಛಸ್ಯತೇ ನ ಪುರೋರುಙ್ನ ಧಾಯ್ಯಾ ನಾನ್ಯಾ ದೇವತೇನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ಹ್ಯೇವ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚ ರಾತ್ರೀಂ ವಹನ್ತಿ ತಾನ್ವೈ ಪರ್ಯಾಯೈರೇವ ಪರ್ಯಾಯಮನುದನ್ತ ಯತ್ಪರ್ಯಾಯೈಃ ಪರ್ಯಾಯಮನುದನ್ತ ತತ್ಪರ್ಯಾಯಾಣಾಮ್ಪರ್ಯಾಯತ್ವಂ ತಾನ್ವೈ ಪ್ರಥಮೇನೈವ ಪರ್ಯಾಯೇಣಾ ಪೂರ್ವರಾತ್ರಾದನುದನ್ತ ಮಧ್ಯಮೇನ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಾದುತ್ತಮೇನಾಪರ-ರಾತ್ರಾದಪಿ ಶರ್ವರ್ಯಾ ಅನುಸ್ಮಸೀತ್ಯಬ್ರುವನ್ನಪಿಶರ್ವರಾಣಿ ಖಲು ವಾ ಏತಾನಿ ಛನ್ದಾಂಸೀತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹೈತಾನಿ ಹೀನ್ದ್ರಂ ರಾತ್ರೇಸ್ತಮಸೋ ಮೃತ್ಯೋರ್ಬಿಭ್ಯತಮತ್ಯಪಾರಯಂಸ್ತದಪಿಶರ್ವರಾಣಾಮಪಿ-
ಶರ್ವರತ್ವಮ್ ೫

ಪಾನ್ತಮಾ ವೋ ಅನ್ಧಸ ಇತ್ಯನ್ಧಸ್ವತ್ಯಾನುಷ್ಟುಭಾ ರಾತ್ರೀಮ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯಲ ಆನುಷ್ಟುಭೀ ವೈ ರಾತ್ರಿರೇತದ್ರಾ ತ್ರಿರೂಪಮನ್ಧಸ್ವತ್ಯಃ ಪೀತವತ್ಯೋ ಮದ್ವತ್ಯಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಯಾಜ್ಯಾ ಭವನ್ತ್ಯಭಿರೂಪಾ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮ್ಪ್ರಥಮೇನ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಸ್ತುವತೇ ಪ್ರಥಮಾನ್ಯೇವ ಪದಾನಿ ಪುನರಾದದತೇ ಯದೇವೈಷಾಮಶ್ವಾ ಗಾವ ಆಸಂಸ್ತದೇವೈಷಾಂ ತೇನಾದದತೇ ಮಧ್ಯಮೇನ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಸ್ತುವತೇ ಮಧ್ಯಮಾನ್ಯೇವ ಪದಾನಿ ಪುನರಾದದತೇ ಯದೇವೈಷಾಮನೋರಥಾ ಆಸಂಸ್ತದೇವೈಷಾಂ ತೇನಾದದತ ಉತ್ತಮೇನ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಸ್ತುವತ ಉತ್ತಮಾನ್ಯೇವ ಪದಾನಿ ಪುನರಾದದತೇ ಯದೇವೈಷಾಂ ವಾಸೋ ಹಿರಣ್ಯಮ್ಮಣಿರಧ್ಯಾತ್ಮಮಾಸೀತ್ತದೇವೈಷಾಂ ತೇನಾದದತ ಆ ದ್ವಿಷತೋ ವಸು ದತ್ತೇ ನಿರೇನಮೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ನುದತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪವಮಾನವದಹರಿತ್ಯಾಹುರ್ನ ರಾತ್ರಿಃ ಪವಮಾನವತೀ ಕಥಮುಭೇ ಪವಮಾನವತೀ ಭವತಃ ಕೇನ ತೇ ಸಮಾವದ್ಭಾಜೌ ಭವತ ಇತಿ ಯದೇವೇನ್ದ್ರಾ ಯ ಮದ್ವನೇ ಸುತಮಿದಂ ವಸೋ ಸುತಮನ್ಧ ಇದಂ ಹ್ಯನ್ವೋಜಸಾ ಸುತಮಿತಿ ಸ್ತುವನ್ತಿ ಚ ಶಂಸನ್ತಿ ಚ ತೇನ ರಾತ್ರಿಃ ಪವಮಾನವತೀ ತೇನೋಭೇ ಪವಮಾನವತೀ ಭವತಸ್ತೇನ ತೇ ಸಮಾವದ್ಭಾಜೌ ಭವತಃ ಪಞ್ಚದಶಸ್ತೋತ್ರಮಹರಿತ್ಯಾಹುರ್ನ ರಾತ್ರಿಃ ಪಞ್ಚದಶಸ್ತೋತ್ರಾ ಕಥಮುಭೇ ಪಞ್ಚದಶಸ್ತೋತ್ರೇ ಭವತಃ ಕೇನ ತೇ ಸಮಾವದ್ಭಾಜೌ ಭವತ ಇತಿ ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರಾಣ್ಯಪಿಶರ್ವರಾಣಿ ತಿಸೃಭಿರ್ದೇವತಾಭಿಃ ಸಂಧಿನಾ ರಾಥಂತರೇಣ ಸ್ತುವತೇ ತೇನ ರಾತ್ರಿಃ ಪಞ್ಚದಶಸ್ತೋತ್ರಾ ತೇನೋಭೇ ಪಞ್ಚದಶಸ್ತೋತ್ರೇ ಭವತಸ್ತೇನ ತೇ ಸಮಾವದ್ಭಾಜೌ ಭವತಃ ಪರಿಮಿತಂ ಸ್ತುವನ್ತ್ಯಪರಿಮಿತಮನುಶಂಸತಿ ಪರಿಮಿತಂ ವೈ ಭೂತಮಪರಿಮಿತಮ್ಭವ್ಯಮಪರಿಮಿತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯಾ ಇತ್ಯತಿಶಂಸತಿ ಸ್ತೋತ್ರಮತಿ ವೈ ಪ್ರಜಾತ್ಮಾನಮತಿ ಪಶವಸ್ತದ್ಯತ್ಸ್ತೋತ್ರಮತಿಶಂಸತಿ ಯದೇವಾಸ್ಯಾತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ತದೇವಾಸ್ಯೈ
ತೇನಾವರುನ್ದ್ಧೇಽವರುನ್ದ್ಧೇ ೬ ೧

ಅಧ್ಯಾಯ ೧೭ ಖಣ್ಡಃ ೧-೮
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಸೋಮಾಯಾ ರಾಜ್ಞೇ ದುಹಿತರಮ್ಪ್ರಾಯಛತ್ಸೂರ್ಯಾಂ ಸಾವಿತ್ರೀಂ ತಸ್ಯೈ ಸರ್ವೇ ದೇವಾ ವರಾ ಆಗಛಂಸ್ತಸ್ಯಾ ಏತತ್ಸಹಸ್ರಂ ವಹತುಮನ್ವಾಕರೋದ್ಯದೇತದಾಶ್ವಿನಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇಽನಾಶ್ವಿನಂ ಹೈವ ತದ್ಯದರ್ವಾಕ್ಸಹಸ್ರಂ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ಸಹಸ್ರಂ ವೈವ ಶಂಸೇದ್ಭೂಯೋ ವಾ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಘೃತಂ ಶಂಸೇದ್ಯಥಾ ಹ ವಾ ಇದಮನೋ ವಾ ರಥೋ ವಾಕ್ತೋ ವರ್ತತ ಏವಂ ಹೈವಾಕ್ತೋ ವರ್ತತೇ ಶಕುನಿರಿವೋತ್ಪತಿಷ್ಯನ್ನಾಹ್ವಯೀತ ತಸ್ಮಿನ್ದೇವಾ ನ ಸಮಜಾನತ ಮಮೇದಮಸ್ತು ಮಮೇದಮಸ್ತ್ವಿತಿ ತೇ ಸಂಜಾನಾನಾ ಅಬ್ರುವ-ನ್ನಾಜಿಮಸ್ಯಾಯಾಮಹೈ ಸ ಯೋ ನ ಉಜ್ಜೇಷ್ಯತಿ ತಸ್ಯೇದಮ್ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ತೇಽಗ್ನೇರೇವಾಧಿ ಗೃಹ-ಪತೇರಾದಿತ್ಯಂ ಕಾಷ್ಠಾಮಕುರ್ವತ ತಸ್ಮಾದಾಗ್ನೇಯೀ ಪ್ರತಿಪದ್ಭವತ್ಯಾಶ್ವಿನಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ಹೋತಾ ಗೃಹಪತಿಃ ಸ ರಾಜೇತಿ ತದ್ಧೈಕ ಆಹುರಗ್ನಿಮ್ಮನ್ಯೇ ಪಿತರಮಗ್ನಿಮಾಪಿಮಿತ್ಯೇತಯಾ ಪ್ರತಿಪದ್ಯೇತ ದಿವಿ ಶುಕ್ರಂ ಯಜತಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೇತಿ ಪ್ರಥಮಯೈವ ಋಚಾ ಕಾಷ್ಠಾಮಾಪ್ನೋತೀತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ಯ ಏನಂ ತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾದಗ್ನಿಮಗ್ನಿಮಿತಿ ವೈ ಪ್ರತ್ಯಪಾದ್ಯಗ್ನಿಮಾಪತ್ಸ್ಯತೀತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾದಗ್ನಿರ್ಹೋತಾ ಗೃಹಪತಿಃ ಸ ರಾಜೇತ್ಯೇತಯೈವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯೇತ ಗೃಹಪತಿವತೀ ಪ್ರಜಾತಿಮತೀ ಶಾನ್ತಾ ಸರ್ವಾಯುಃ
ಸರ್ವಾಯುತ್ವಾಯ ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೭

ತಾಸಾಂ ವೈ ದೇವತಾನಾಮಾಜಿಂ ಧಾವನ್ತೀನಾಮಭಿಸೃಷ್ಟಾನಾಮಗ್ನಿರ್ಮುಖಮ್ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ತಮಶ್ವಿನಾವನ್ವಾಗಛತಾಂ ತಮಬ್ರೂತಾಮಪೋದಿಹ್ಯಾವಾಂ ವಾ ಇದಂ ಜೇಷ್ಯಾವ ಇತಿ ಸ ತಥೇತ್ಯ-ಬ್ರವೀತ್ತಸ್ಯ ವೈ ಮಮೇಹಾಪ್ಯಸ್ತ್ವಿತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಮಾ ಅಪ್ಯತ್ರಾಕುರುತಾಂ ತಸ್ಮಾದಾಗ್ನೇಯಮಾಶ್ವಿನೇ ಶಸ್ಯತೇ ತಾ ಉಷಸಮನ್ವಾಗಛತಾಂ ತಾಮಬ್ರೂತಾಮಪೋದಿಹ್ಯಾವಾಂ ವಾ ಇದಂ ಜೇಷ್ಯಾವ ಇತಿ ಸಾ ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ತಸ್ಯೈ ವೈ ಮಮೇಹಾಪ್ಯಸ್ತ್ವಿತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯಾ ಅಪ್ಯತ್ರಾಕುರುತಾಂ ತಸ್ಮಾ-ದುಷಸ್ಯಮಾಶ್ವಿನೇ ಶಸ್ಯತೇ ತಾವಿನ್ದ್ರ ಮನ್ವಾಗಛತಾಂ ತಮಬ್ರೂತಾಮಾವಾಂ ವಾ ಇದಮ್ಮಘವಞ್ಜೇಷ್ಯಾವ ಇತಿ ನ ಹ ತಂ ದಧೃಷತುರಪೋದಿಹೀತಿ ವಕ್ತುಂ ಸ ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ತಸ್ಯ ವೈ ಮಮೇಹಾಪ್ಯಸ್ತ್ವಿತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಮಾ ಅಪ್ಯತ್ರಾಕುರುತಾಂ ತಸ್ಮಾದೈನ್ದ್ರ ಮಾಶ್ವಿನೇ ಶಸ್ಯತೇ ತದಶ್ವಿನಾ ಉದಜಯತಾ-ಮಶ್ವಿನಾವಾಶ್ನುವಾತಾಂ ಯದಶ್ವಿನಾ ಉದಜಯತಾಮಶ್ವಿನಾವಾಶ್ನುವಾತಾಂ ತಸ್ಮಾದೇತದಾಶ್ವಿನ-ಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇಽಶ್ನುತೇ ಯದ್ಯತ್ಕಾಮಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದಾಹುರ್ಯಚ್ಛಸ್ಯತ ಆಗ್ನೇಯಂ ಶಸ್ಯತ ಉಷಸ್ಯಮ್ಶಸ್ಯತ ಐನ್ದ್ರ ಮಥ ಕಸ್ಮಾದೇತದಾಶ್ವಿನಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತ ಇತ್ಯಶ್ವಿನೌ ಹಿ ತದುದಜಯತಾಮಶ್ವಿನಾವಾಶ್ನುವಾತಾಂ ಯದಶ್ವಿನಾ ಉದಜಯತಾಮಶ್ವಿನಾವಾಶ್ನುವಾತಾಂ ತಸ್ಮಾದೇತದಾ-
ಶ್ವಿನಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇಽಶ್ನುತೇ ಯದ್ಯತ್ಕಾಮಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೮

ಅಶ್ವತರೀರಥೇನಾಗ್ನಿರಾಜಿಮಧಾವತ್ತಾಸಾಮ್ಪ್ರಾಜಮಾನೋ ಯೋನಿಮಕೂಳಯತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಾ ನ ವಿಜಾ-ಯನ್ತೇ ಗೋಭಿರರುಣೈರುಷಾ ಆಜಿಮಧಾವತ್ತಸ್ಮಾದುಷಸ್ಯಾಗತಾಯಾಮರುಣಮಿವೈವ ಪ್ರಭಾತ್ಯುಷಸೋ ರೂಪಮಶ್ವರಥೇನೇನ್ದ್ರ ಆಜಿಮಧಾವತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ ಉಚ್ಚೈರ್ಘೋಷ ಉಪಬ್ದಿಮಾನ್ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ರೂಪಮೈನ್ದ್ರೋ ಹಿ ಸ ಗರ್ದಭರಥೇನಾಶ್ವಿನಾ ಉದಜಯತಾಮಶ್ವಿನಾವಾಶ್ನುವಾತಾಂ ಯದಶ್ವಿನಾ ಉದಜಯತಾ-ಮಶ್ವಿನಾವಾಶ್ನುವಾತಾಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸ ಸೃತಜವೋ ದುಗ್ಧದೋಹಃ ಸರ್ವೇಷಾಮೇತರ್ಹಿ ವಾಹನಾ-ನಾಮನಾಶಿಷ್ಠೋ ರೇತಸಸ್ತ್ವಸ್ಯ ವೀರ್ಯಂ ನಾಹರತಾಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸ ದ್ವಿರೇತಾ ವಾಜೀ ತದಾಹುಃ ಸಪ್ತ ಸೌರ್ಯಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಶಂಸೇದ್ಯಥೈವಾಗ್ನೇಯಂ ಯಥೋಷಸ್ಯಂ ಯಥಾಶ್ವಿನಂ ಸಪ್ತ ವ ದೇವಲೋಕಾಃ ಸರ್ವೇಷು ದೇವಲೋಕೇಷು ರಾಧ್ನೋತೀತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಶಂಸೇತ್ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ತ್ರಿವೃತೋ ಲೋಕಾ ಏಷಾಮೇವ ಲೋಕಾನಾಮಭಿಜಿತ್ಯೈ ತದಾಹುರುದು ತ್ಯಂ ಜಾತವೇದಸಮಿತಿ ಸೌರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರತಿ-ಪದ್ಯೇತೇತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ಯಥೈವ ಗತ್ವಾ ಕಾಷ್ಠಾಮಪರಾಧ್ನುಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತತ್ಸೂರ್ಯೋ ನೋ ದಿವ-ಸ್ಪಾತ್ವಿತ್ಯೇತೇನೈವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯೇತ ಯಥೈವ ಗತ್ವಾ ಕಾಷ್ಠಾಮಭಿಪದ್ಯೇತ ತಾದೃಕ್ತದುದು ತ್ಯಂ ಜಾತ-ವೇದಸಮಿತಿ ದ್ವಿತೀಯಂ ಶಂಸತಿ ಚಿತ್ರಂ ದೇವಾನಾಮುದಗಾದನೀಕಮಿತಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಮಸೌ ವಾವ ಚಿತ್ರಂ ದೇವಾನಾಮುದೇತಿ ತಸ್ಮಾದೇತಚ್ಛಂಸತಿ ನಮೋ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚಕ್ಷಸ ಇತಿ ಜಾಗತಂ
ತದ್ವಾಶೀಃಪದಮಾಶಿಷಮೇವೈತೇನಾಶಾಸ್ತ ಆತ್ಮನೇ ಚ ಯಜಮಾನಾಯ ಚ ೯

ತದಾಹುಃ ಸೂರ್ಯೋ ನಾತಿಶಸ್ಯೋ ಬೃಹತೀ ನಾತಿಸಸ್ಯಾ ಯತ್ಸೂರ್ಯಮತಿಶಂಸೇದ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ-ಮತಿಪದ್ಯೇತ ಯದ್ಬೃಹತೀಮತಿಶಂಸೇತ್ಪ್ರಾಣಾನತಿಪದ್ಯೇತೇತೀನ್ದ್ರ ಕ್ರತುಂ ನ ಆ ಭರೇತ್ಯೈನ್ದ್ರ ಮ್ಪ್ರಗಾಥಂ ಶಂಸತಿ ಶಿಕ್ಷಾ ಣೋ ಅಸ್ಮಿನ್ಪುರುಹೂತ ಯಾಮನಿ ಜೀವಾ ಜ್ಯೋತಿರಶೀಮಹೀತ್ಯಸೌ ವಾವ ಜ್ಯೋತಿಸ್ತೇನ ಸೂರ್ಯಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ಯದು ಬಾರ್ಹತಃ ಪ್ರಗಾಥಸ್ತೇನ ಬೃಹತೀಂ ನಾತಿಶಂಸತ್ಯಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮ ಇತಿ ರಾಥಂತರೀಂ ಯೋನಿಂ ಶಂಸತಿ ರಾಥಂತರೇಣ ವೈ ಸಂಧಿನಾಶ್ವಿನಾಯ ಸ್ತುವತೇ ತದ್ಯದ್ರಾ ಥಾಂತಾರೀಂ ಯೋನಿಂ ಶಂಸತಿ ರಥಂತರಸ್ಯೈವ ಸಯೋನಿತ್ವಾಯೇಶಾನಮಸ್ಯ ಜಗತಃ ಸ್ವರ್ದೃಶಮಿತ್ಯಸೌ ವಾವ ಸ್ವರ್ದೃಕ್ತೇನ ಸೂರ್ಯಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ಯದು ಬಾರ್ಹತಃ ಪ್ರಗಾಥಸ್ತೇನ ಬೃಹತೀಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ಬಹವಃ ಸೂರಚಕ್ಷಸ ಇತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಮ್ಪ್ರಗಾಥಂ ಶಂಸತ್ಯಹರ್ವೈ ಮಿತ್ರೋ ರಾತ್ರಿರ್ವರುಣ ಉಭೇ ವಾ ಏಷೋಽಹೋರಾತ್ರೇ ಆರಭತೇ ಯೋಽತಿರಾತ್ರಮುಪೈತಿ ತದ್ಯನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಮ್ಪ್ರಗಾಥಂ ಶಂಸತ್ಯಹೋರಾತ್ರಯೋರೇವೈನಂ ತತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಸೂರಚಕ್ಷಸ ಇತಿ ತೇನ ಸೂರ್ಯಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ಯದು ಬಾರ್ಹತಃ ಪ್ರಗಾಥಸ್ತೇನ ಬೃಹತೀಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ಮಹೀ ದ್ಯೌಃ ಪೃಥಿವೀ ಚ ನಸ್ತೇ ಹಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿ ವಿಶ್ವಶಮ್ಭುವೇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯೇ ಶಂಸತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠೇ ಇಯಮೇವೇಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸಾವಮುತ್ರ ತದ್ಯದ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯೇ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಯೋರೇವೈನಂ ತತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ದೇವೋ ದೇವೀ ಧರ್ಮಣಾ ಸೂರ್ಯಃ ಶುಚಿರಿತಿ ತೇನ ಸೂರ್ಯಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ಯದು ಗಾಯತ್ರೀ ಚ ಜಗತೀ ಚ ತೇ ದ್ವೇ ಬೃಹತ್ಯೌ ತೇನ ಬೃಹತೀಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ದೇವೀ ಮೃಚಯಸ್ಯ ಜನ್ಮನೋ ನ ಯಾ ರೋಷಾತಿ ನ ಗ್ರಭದಿತಿ ದ್ವಿಪದಾಮ್ಶಂಸತಿ ಚಿತೈಧಮುಕ್ಥಮಿತಿ ಹ ಸ್ಮ ವಾ ಏತದಾಚಕ್ಷತೇ ಯದೇತದಾಶ್ವಿನಂ ನಿರೃತಿರ್ಹ ಸ್ಮ ಪಾಶಿನ್ಯುಪಾಸ್ತೇ ಯದೈವ ಹೋತಾ ಪರಿಧಾ-ಸ್ಯತ್ಯಥ ಪಾಶಾನ್ಪ್ರತಿಮೋಕ್ಷ್ಯಾಮೀತಿ ತತೋ ವಾ ಏತಾಮ್ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ದ್ವಿಪದಾಮಪಶ್ಯನ್ನಾ ಯ ರೋಷಾತಿ ನ ಗ್ರಭದಿತಿ ತಯಾ ನಿರೃತ್ಯಾಃ ಪಾಶಿನ್ಯಾ ಅಧರಾಚಃ ಪಾಶಾನಪಾಸ್ಯತ್ತದ್ಯದೇತಂ ದ್ವಿಪದಾಂ ಹೋತಾ ಶಂಸತಿ ನಿರೃತ್ಯಾ ಏವ ತತ್ಪಾಶಿನ್ಯಾ ಅಧರಾಚಃ ಪಾಸಾನಪಾಸ್ಯತಿ ಸ್ವಸ್ತ್ಯೇವ ಹೋತೋನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಾಯುತ್ವಾಯ ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಮೃಚಯಸ್ಯ ಜನ್ಮನ ಇತ್ಯಸೌ ವಾವ ಮರ್ಚಯತೀವ ತೇನ ಸೂರ್ಯಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ಯದು ದ್ವಿಪದಾ ಪುರುಷಛನ್ದಸಂ
ಸಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯಭ್ಯಾಪ್ತಾ ತೇನ ಬೃಹತೀಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ೧೦

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇವೈನಂ ತದನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ-ಪಯತ್ಯೇವಾ ಪಿತ್ರೇ ವಿಶ್ವದೇವಾಯ ವೃಷ್ಣ ಇತ್ಯೇತಯಾ ಪರಿದಧ್ಯಾತ್ಪ್ರಜಾಕಾಮಃ ಪಶುಕಾಮೋ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಸುಪ್ರಜಾ ವೀರವನ್ತ ಇತಿ ಪ್ರಜಯಾ ವೈ ಸುಪ್ರಜಾ ವೀರವಾನ್ವಯಂ ಸ್ಯಾಮ ಪತಯೋ ರಯೀಣಾಮಿತಿ ಪ್ರಜಾವಾನ್ಪಶುಮಾನ್ರಯಿಮಾನ್ವೀರವಾನ್ಭವತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಯಾ ಪರಿದ-ಧಾತಿ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಅತಿ ಯದರ್ಯೋ ಅರ್ಹಾದಿತ್ಯೇತಯಾ ಪರಿದಧ್ಯಾತ್ತೇಜಸ್ಕಾಮೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ-ಸಕಾಮೋಽತೀವ ವಾನ್ಯಾನ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮರ್ಹತಿ ದ್ಯುಮದಿತಿ ದ್ಯುಮದಿವ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ವಿಭಾತೀತಿ ವೀವ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ಭಾತಿ ಯದ್ದೀದಯಚ್ಛವಸ ಋತಪ್ರಜಾತೇತಿ ದೀದಾಯೇವ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ತದಸ್ಮಾಸು ದ್ರ ವಿಣಂ ಧೇಹಿ ಚಿತ್ರಮಿತಿ ಚಿತ್ರಮಿವ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ-ವರ್ಚಸಮ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಬ್ರಹ್ಮಯಶಸೀ ಭವತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಯಾ ಪರಿದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಯೈವ ಪರಿದಧ್ಯಾದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಾ ತೇನ ಸೂರ್ಯಂ ನಾತಿಸಂಸತಿ ಯದು ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ತ್ರಿಃ ಶಂಸತಿ ಸಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯಭ್ಯಾಪ್ತಾ ತೇನ ಬೃಹತೀಂ ನಾತಿಶಂಸತಿ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಚ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ಚ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ವೀರ್ಯಮ್ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಬ್ರಹ್ಮಣೈವ ತದ್ವೀರ್ಯಂ ಸಂದಧಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಬ್ರಹ್ಮಯಶಸೀ ವೀರ್ಯವಾನ್ಭವತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಚ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ಚ ವಷಟ್ಕರೋತ್ಯಶ್ವಿನಾ ವಾಯುನಾ ಯುವಂ ಸುದಕ್ಷೋ ಭಾ ಪಿಬತಮಶ್ವಿನೇತಿ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಚ ವಿರಾಜಾ ಚ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಗಾಯತ್ರ್! ಯನ್ನಂ ವಿರಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಣೈವ ತದನ್ನಾದ್ಯಂ ಸಂದಧಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಬ್ರಹ್ಮಯಶಸೀ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಮನ್ನಮತ್ತಿ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಚ ವಿರಾಜಾ ಚ ವಷಟ್ಕರೋತಿ ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಚೈವ ವಿರಾಜಾ ಚ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರ
ವಾಮನ್ಧಾಂಸಿ ಮದ್ಯಾನ್ಯಸ್ಥುರುಭಾ ಪಿಬತಮಶ್ವಿನೇತ್ಯೇತಾಭ್ಯಾಮ್ ೧೧

ಚತುರ್ವಿಂಶಮೇತದಹರುಪಯನ್ತ್ಯಾರಮ್ಭಣೀಯಮೇತೇನ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಮಾರಭನ್ತ ಏತೇನ ಸ್ತೋಮಾಂಶ್ಚ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚೈತೇನ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾ ಅನಾರಬ್ಧಂ ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋಽನಾರಬ್ಧಾ ಸಾ ದೇವತಾ ಯದೇತಸ್ಮಿನ್ನಹನಿ ನಾರಭನ್ತೇ ತದಾರಮ್ಭಣೀಯಸ್ಯಾರಮ್ಭಣೀಯತ್ವಂ ಚತುರ್ವಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮೋ ಭವತಿ ತಚ್ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಯ ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ವಂ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರ್ವಾ ಅರ್ಧಮಾಸಾ ಅರ್ಧಮಾಸಶ ಏವ ತತ್ಸಂವ-ತ್ಸರಮಾರಭನ್ತ ಉಕ್ಥ್ಯೋ ಭವತಿ ಪಶವೋ ವಾ ಉಕ್ಥಾನಿ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತಸ್ಯ ಪಞ್ಚದಶ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ಪಞ್ಚದಶ ಶಸ್ತ್ರಾನಿ ಸ ಮಾಸೋ ಮಾಸಶ ಏವ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಮಾರಭನ್ತೇ ತಸ್ಯ ಷಷ್ಟಿಶ್ಚ ತ್ರೀಣಿ ಚ ಶತಾನಿ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಾಸ್ತಾವನ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾಹಾನ್ಯಹಶ್ಶ ಏವ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಮಾರಭನ್ತೇಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಏತದಹಃ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯಾಹುರಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೋ ವೈ ಸಂವತ್ಸರೋ ನ ವಾ ಏತದನ್ಯೋಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಹರ್ದಾಧಾರಾ ನ ವಿವ್ಯಾಚೇತಿ ಸ ಯದ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ ಸ್ಯಾದಷ್ಟಾಚ-ತ್ವಾರಿಂಶಾಸ್ತ್ರಯಃ ಪವಮಾನಾಃ ಸ್ಯುಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶಾನೀತರಾಣಿ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ ತದು ಷಷ್ಟಿಶ್ಚೈವ ತ್ರೀಣಿ ಚ ಶತಾನಿ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಾಸ್ತಾವನ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾಹಾನ್ಯಹಶ್ಶ ಏವ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಮಾರಭನ್ತ ಉಕ್ಥ್ಯ ಏವ ಸ್ಯಾತ್ಪಶುಸಮೃದ್ಧೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಶುಸಮೃದ್ಧಂ ಸತ್ರಂ ಸರ್ವಾಣಿ ಚತುರ್ವಿಂಶಾನಿ
ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದ್ಧ್ಯೇತದಹಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶಂ ತಸ್ಮಾದುಕ್ಥ್ಯ ಏವ ಸ್ಯಾತ್ ೧೨

ಬೃಹದ್ರ ಥಂತರೇ ಸಾಮನೀ ಭವತ ಏತೇ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ನಾವೌ ಸಮ್ಪಾರಿಣ್ಯೌ ಯದ್ಬೃಹದ್ರ ಥಂತರೇ ತಾಭ್ಯಾಮೇವ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಂ ತರನ್ತಿ ಪಾದೌ ವೈ ಬೃಹದ್ರ ಥಂತರೇ ಶಿರ ಏತದಹಃ ಪಾದಾಭ್ಯಾಮೇವ ತಚ್ಛ್ರಿಯಂ ಶಿರೋಽಭ್ಯಾಯನ್ತಿ ಪಕ್ಷೌ ವೈ ಬೃಹದ್ರ ಥಂತರೇ ಶಿರ ಏತದಹಃ ಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಮೇವ ತಚ್ಛ್ರಿಯಂ ಶಿರೋಽಭ್ಯಾಯುವತೇ ತೇ ಉಭೇ ನ ಸಮವಸೃಜ್ಯೇ ಯ ಉಭೇ ಸಮವಸೃಜೇಯುರ್ಯಥೈವ ಛಿನ್ನಾ ನೌರ್ಬನ್ಧನಾತ್ತೀರಂ-ತೀರಮೃಛನ್ತಿ ಪ್ಲವೇತೈವಮೇವ ತೇ ಸತ್ರಿಣಸ್ತೀರಂತೀರಮೃಛನ್ತಃ ಪ್ಲವೇರನ್ಯ ಉಭೇ ಸಮವಸೃಜೇಯುಸ್ತದ್ಯದಿ ರಥಂತರಮವಸೃಜೇಯುರ್ಬೃಹತೈವೋಭೇ ಅನವಸೃಷ್ಟೇ ಅಥ ಯದಿ ಬೃಹದವಸೃಜೇಯೂ ರಥಂತರೇಣೈವೋಭೇ ಅನವಸೃಷ್ಟೇ ಯದ್ವೈ ರಥಂತರಂ ತದ್ವೈರೂಪಂ ಯದ್ಬೃಹತ್ತದ್ವೈರಾಜಮ್ಯದ್ರ ಥಂತರಂ ತಚ್ಛಾಕ್ವರಂ ಯದ್ಬೃಹತ್ತದ್ರೈ ವತಮೇವಮೇತೇ ಉಭೇ ಅನವಸೃಷ್ಟೇ ಭವತೋ ಯೇ ವಾ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸ ಏತದಹರುಪಯನ್ತ್ಯಾಪ್ತ್ವಾ ವೈ ತೇಽಹಶ್ಶಃ ಸಂವತ್ಸರಮಾಪ್ತ್ವಾರ್ಧಮಾಸಶ ಆಪ್ತ್ವಾ ಮಾಸಶ ಆಪ್ತ್ವಾ ಸ್ತೋಮಾಂಶ್ಚ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚಾಪ್ತ್ವಾ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಸ್ತಪ ಏವ ತಪ್ಯಮಾನಾಃ ಸೋಮಪೀಥಮ್ಭಕ್ಷಯನ್ತಃ ಸಂವತ್ಸರಮಭಿಷುಣ್ವನ್ತ ಆಸತೇ ಯೇ ವಾ ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಸಂವ-ತ್ಸರಮುಪಯನ್ತಿ ಗುರುಂ ವೈ ತೇ ಭಾರಮಭಿನಿದಧತೇ ಸಂ ವೈ ಗುರುರ್ಭಾರಃ ಶೃಣಾತ್ಯಥ ಯ ಏನ-
ಮ್ಪರಸ್ತಾತ್ಕರ್ಮಭಿರಾಪ್ತ್ವಾವಸ್ತಾದುಪೈತಿ ಸ ವೈ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ೧೩

ಯದ್ವೈ ಚತುರ್ವಿಂಶಂ ತನ್ಮಹಾವ್ರತಮ್ಬೃಹದ್ದಿವೇನಾತ್ರ ಹೋತಾ ರೇತಃ ಸಿಞ್ಚತಿ ತದದೋ ಮಹಾವ್ರತೀಯೇನಾಹ್ನಾ ಪ್ರಜನಯತಿ ಸಂವತ್ಸರೇಸಂವತ್ಸರೇ ವೈ ರೇತಃ ಸಿಕ್ತಂ ಜಾಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಸಮಾನಮ್ಬೃಹದ್ದಿವೋ ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಮ್ಭವತ್ಯೇಷ ಹ ವಾ ಏನಮ್ಪರಸ್ತಾತ್ಕರ್ಮಭಿರಾಪ್ತ್ವಾವಸ್ತಾದುಪೈತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನೇತದಹರುಪೈತಿ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ಸಂವತ್ಸ-ರಸ್ಯಾವಾರಂ ಚ ಪಾರಂ ಚ ವೇದ ಸ ವೈ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇಽತಿರಾತ್ರೋ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಣೀಯೋಽವಾರಮುದಯನೀಯಃ ಪಾರಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾವರೋಧನಂ ಚೋದ್ರೋ ಧನಂ ಚ ವೇದ ಸ ವೈ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಮ್ವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇಽತಿರಾತ್ರೋ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಣೀಯೋಽವರೋಧನಮುದಯನೀಯ ಉದ್ರೋ ಧನಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪ್ರಾಣೋದಾನೌ ವೇದ ಸ ವೈ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇಽತಿರಾತ್ರೋ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಣೀಯಃ ಪ್ರಾಣ ಉದಾನ
ಉದಯನೀಯಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೪ ೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೧೮ ಖಣ್ಡಃ ೧-೮
ಜ್ಯೋತಿರ್ಗೌರಾಯುರಿತಿ ಸ್ತೋಮೇಭಿರ್ಯನ್ತ್ಯಯಂ ವೈ ಲೋಕೋ ಜ್ಯೋತಿರನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಗೌರಸೌ ಲೋಕ ಆಯುಃ ಸ ಏವೈಷ ಉತ್ತರಸ್ತ್ರ್! ಯಹೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗೌರಾಯುರಿತಿ ತ್ರೀಣ್ಯಹಾನಿ ಗೌರಾಯುರ್ಜ್ಯೋತಿರಿತಿ ತ್ರೀಣ್ಯಯಂ ವೈ ಲೋಕೋ ಜ್ಯೋತಿರಸೌ ಲೋಕೋ ಜ್ಯೋತಿಸ್ತೇ ಏತೇ ಜ್ಯೋತಿಷೀ ಉಭಯತಃ ಸಂಲೋಕೇತೇ ತೇನೈತೇನೋಭಯತೋಜ್ಯೋತಿಷಾ ಷಳಹೇನ ಯನ್ತಿ ತದ್ಯದೇತೇನೋಭಯತೋಜ್ಯೋತಿಷಾ ಷಳಹೇನ ಯನ್ತ್ಯನಯೋರೇವ ತಲ್ಲೋಕಯೋರುಭಯತಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತ್ಯಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಲೋಕೇಽಮುಷ್ಮಿಂಶ್ಚೋಭಯೋಃ ಪರಿಯದ್ವಾ ಏತದ್ದೇವಚಕ್ರಂ ಯದಭಿಪ್ಲವಃ ಷಳಹಸ್ತಸ್ಯ ಯಾವಭಿತೋಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೌ ತೌ ಪ್ರಧೀ ಯೇ ಚತ್ವಾರೋ ಮಧ್ಯ ಉಕ್ಥ್ಯಾಸ್ತನ್ನಭ್ಯಂ ಗಛತಿ ವೈ ವರ್ತಮಾನೇನ ಯತ್ರ ಕಾಮಯತೇ ತತ್ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ತದ್ವೇದ ಯತ್ಪ್ರಥಮಃ ಷಳಹಃ ಸ ವೈ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ಯಸ್ತದ್ವೇದ ಯದ್ದ್ವಿತೀಯೋ ಯಸ್ತದ್ವೇದ ಯತ್ತೃತೀಯೋ ಯಸ್ತದ್ವೇದ
ಯಚ್ಚತುರ್ಥೋ ಯಸ್ತದ್ವೇದ ಯತ್ಪಞ್ಚಮಃ ೧೫

ಪ್ರಥಮಂ ಷಳಹಮುಪಯನ್ತಿ ಷಳ್ ಅಹಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಷಡ್ವಾ ಋತವ ಋತುಶ ಏವ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಮಾಪ್ನುವನ್ತ್ಯೃತುಶಾನ್ಸಂವತ್ಸರೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ದ್ವಿತೀಯಂ ಷಳಹಮುಪಯನ್ತಿ ದ್ವಾದಶಾಹಾನಿ ಭವನ್ತಿ ದ್ವಾದಶ ವೈ ಮಾಸಾ ಮಾಸಶ ಏವ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಮಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಮಾಸಶಃ ಸಂವತ್ಸರೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ತೃತೀಯಂ ಷಳಹಮುಪಯನ್ತ್ಯಷ್ಟಾದಶಾಹಾನಿ ಭವನ್ತಿ ತಾನಿ ದ್ವೇಧಾ ನವಾನ್ಯಾನಿ ನವಾನ್ಯಾನಿ ನವ ವೈ ಪ್ರಾಣಾ ನವ ಸ್ವರ್ಗಾ ಲೋಕಾಃ ಪ್ರಾಣಾಂಶ್ಚೈವ ತತ್ಸ್ವರ್ಗಾಂಶ್ಚ ಲೋಕಾನಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಪ್ರಾಣೇಷು ಚೈವ ತತ್ಸ್ವರ್ಗೇಷು ಚ ಲೋಕೇಷು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ಚತುರ್ಥಂ ಷಳಹಮುಪಯನ್ತಿ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರಹಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರ್ವಾ ಅರ್ಧಮಾಸಾ ಅರ್ಧಮಾಸಶ ಏವ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಮಾಪ್ನುವನ್ತ್ಯರ್ಧಮಾಶಶಃ ಸಂವತ್ಸರೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ಪಞ್ಚಮಂ ಷಳಹಮುಪಯನ್ತಿ ತ್ರಿಂಶದಹಾನಿ ಭವನ್ತಿ ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ವೈ ವಿರಾಡ್ವಿರಾಳ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಂ ವಿರಾಜಮೇವ ತನ್ಮಾಸಿಮಾಸ್ಯಭಿಸಮ್ಪಾದಯನ್ತೋ ಯನ್ತ್ಯನ್ನಾದ್ಯಾಕಾಮಾಃ ಖಲು ವೈ ಸಾತ್ರಮಾ-ಸತ ತದ್ಯದ್ವಿರಾಜಮ್ಮಾಸಿಮಾಸ್ಯಭಿಸಮ್ಪಾದಯನ್ತೋ ಯನ್ತ್ಯನ್ನಾದ್ಯಮೇವ ತನ್ಮಾಸಿಮಾಸ್ಯವ-
ರುನ್ಧಾನಾ ಯನ್ತ್ಯಸ್ಮೈ ಚ ಲೋಕಾಯಾಮುಷ್ಮೈ ಚೋಭಾಭ್ಯಾಮ್ ೧೬

ಗವಾಮಯನೇನ ಯನ್ತಿ ಗಾವೋ ವಾ ಆದಿತ್ಯಾ ಆದಿತ್ಯಾನಾಮೇವ ತದಯನೇನ ಯನ್ತಿ ಗಾವೋ ವೈ ಸತ್ರಮಾಸತ ಶಫಾಞ್ಛೃಙ್ಗಾಣಿ ಸಿಷಾಸನ್ತ್ಯಸ್ತಾಸಾಂ ದಶಮೇ ಮಾಸಿ ಶಫಾಃ ಶೃಙ್ಗಾಣ್ಯಜಾಯನ್ತ ತಾ ಅಬ್ರುವನ್ಯಸ್ಮೈ ಕಾಮಾಯಾದೀಕ್ಷಾಮಹ್ಯಾಪಾಮ ತಮುತ್ತಿಷ್ಠಾಮೇತಿ ತಾ ಯಾ ಉದತಿಷ್ಠಂಸ್ತಾ ಏತಾಃ ಶೃಙ್ಗಿಣ್ಯೋಽಥ ಯಾಃ ಸಮಾಪಯಿಷ್ಯಾಮಃ ಸಂವತ್ಸರಮಿತ್ಯಾಸತ ತಾಸಾ-ಮಶ್ರದ್ಧಯಾ ಶೃಙ್ಗಾಣಿ ಪ್ರಾವರ್ತನ್ತ ತಾ ಏತಾಸ್ತೂಪರಾ ಊರ್ಜಂ ತ್ವಸುನ್ವಂಸ್ತಸ್ಮಾದು ತಾಃ ಸರ್ವಾ-ನೃತೂನ್ಪ್ರಾಪ್ತ್ವೋತ್ತರಮುತ್ತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯೂರ್ಜಂ ಹ್ಯಸುನ್ವನ್ಸರ್ವಸ್ಯ ವೈ ಗಾವಃ ಪ್ರೇಮಾಣಂ ಸರ್ವಸ್ಯ ಚಾರುತಾಂ ಗತಾಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರೇಮಾಣಂ ಸರ್ವಸ್ಯ ಚಾರುತಾಂ ಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದಾದಿತ್ಯಾಶ್ಚ ಹ ವಾ ಅಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇಽಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ವಯಮ್ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾಮೋ ವಯಮಿತಿ ತೇ ಹಾದಿತ್ಯಾಃ ಪೂರ್ವೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಗ್ಮುಃ ಪಶ್ಚೇವಾಙ್ಗಿರಸಃ ಷಷ್ಟ್ಯಾಂ ವಾ ವರ್ಷೇಷು ಯಥಾ ವಾ ಪ್ರಾಯಣೀಯೋಽತಿರಾತ್ರಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶ ಉಕ್ಥ್ಯಃ ಸರ್ವೇಽಭಿಪ್ಲವಾಃ ಷಳಹಾ ಆಕ್ಷ್ಯನ್ತ್ಯನ್ಯಾ-ನ್ಯಹಾನಿ ತದಾದಿತ್ಯಾನಾಮಯನಮ್ಪ್ರಾಯಣೀಯೋಽತಿರಾತ್ರಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶ ಉಕ್ಥ್ಯಃ ಸರ್ವೇ ಪೃಷ್ಠ್ಯಾಃ ಷಳಹಾ ಆಕ್ಷ್ಯನ್ತ್ಯನ್ಯಾನ್ಯಹಾನಿ ತದಙ್ಗಿರಸಾಮಯನಂ ಸಾ ಯಥಾ ಸ್ರುತಿರಞ್ಜಸಾಯ-ನ್ಯೇವಮಭಿಪ್ಲವಃ ಷಳಹಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಥ ಯಥಾ ಮಹಾಪಥಃ ಪರ್ಯಾಣ ಏವಮ್ಪೃಷ್ಠ್ಯಃ ಷಳಹಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ತದ್ಯದುಭಾಭ್ಯಾಂ ಯನ್ತ್ಯುಭಾಭ್ಯಾಂ ವೈ ಯನ್ನ ರಿಷ್ಯತ್ಯುಭಯೋಃ
ಕಾಮಯೋರುಪಾಪ್ತ್ಯೈ ಯಶ್ಚಾಭಿಪ್ಲವೇ ಷಳಹೇ ಯಶ್ಚ ಪೃಷ್ಠ್ಯೇ ೧೭

ಏಕವಿಂಶಮೇತದಹರುಪಯನ್ತಿ ವಿಷುವನ್ತಮ್ಮಧ್ಯೇ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯೈತೇನ ವೈ ದೇವಾ ಏಕವಿಂಶೇ-ನಾದಿತ್ಯಂ ಸ್ವಾರ್ಗಯ ಲೋಕಾಯೋದಯಛನ್ಸ ಏಷ ಇತ ಏಕವಿಂಶಸ್ತಸ್ಯ ದಶಾವಸ್ತಾದಹಾನಿ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಸ್ಯ ಭವನ್ತಿ ದಶ ಪರಸ್ತಾನ್ಮಧ್ಯ ಏಷ ಏಕವಿಂಶ ಉಭಯತೋ ವಿರಾಜಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಉಭಯತೋ ಹಿ ವಾ ಏಷ ವಿರಾಜಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಸ್ತಸ್ಮಾದೇಷೋಽನ್ತರೇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಯನ್ನ ವ್ಯಥತೇ ತಸ್ಯ ವೈ ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಾಲ್ಲೋಕಾದವಪಾತಾದಬಿಭಯುಸ್ತಂ ತ್ರಿಭಿಃ ಸ್ವರ್ಗೈರ್ಲೋಕೈರವಸ್ತಾತ್ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಭ್ನುವನ್ಸ್ತೋಮಾ ವೈ ತ್ರಯಃ ಸ್ವರ್ಗಾ ಲೋಕಾಸ್ತಸ್ಯ ಪರಾಚೋ-ಽತಿಪಾತಾದಬಿಭಯುಸ್ತಂ ತ್ರಿಭಿಃ ಸ್ವರ್ಗೈರ್ಲೋಕೈಃ ಪರಸ್ತಾತ್ಪ್ರತ್ಯಸ್ತಭ್ನುವನ್ಸ್ತೋಮಾ ವೈ ತ್ರಯಃ ಸ್ವರ್ಗಾ ಲೋಕಾಸ್ತತ್ತ್ರಯೋಽವಸ್ತಾತ್ಸಪ್ತದಶಾ ಭವನ್ತಿ ತ್ರಯಾಃ ಪರಸ್ತಾನ್ಮಧ್ಯ ಏಷ ಏಕವಿಂಶ ಉಭಯತಃ ಸ್ವರಸಾಮಭಿರ್ಧೃತ ಉಭಯತೋ ಹಿ ವಾ ಏಷ ಸ್ವರಸಾಮಭಿರ್ಧೃತಸ್ತಸ್ಮಾದೇ-ಷೋಽನ್ತರೇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಯನ್ನ ವ್ಯಥತೇ ತಸ್ಯ ವೈ ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಾಲ್ಲೋಕಾ-ದವಪಾತಾದಬಿಭಯುಸ್ತಮ್ಪರಮೈಃ ಸ್ವರ್ಗೈರ್ಲೋಕೈರವಸ್ತಾತ್ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಭ್ನುವನ್ಸ್ತೋಮಾ ವೈ ಪರಮಾಃ ಸ್ವರ್ಗಾ ಲೋಕಾಸ್ತಸ್ಯ ಪರಾಚೋಽತಿಪಾತಾದಬಿಭಯುಸ್ತಮ್ಪರಮೈಃ ಸ್ವರ್ಗೈರ್ಲೋಕೈಃ ಪರಸ್ತಾ-ತ್ಪ್ರತ್ಯಸ್ತಭ್ನುವನ್ಸ್ತೋಮಾ ವೈ ಪರಮಾಃ ಸ್ವರ್ಗಾ ಲೋಕಾಸ್ತತ್ತ್ರಯೋಽವಸ್ತಾತ್ಸಪ್ತದಶಾ ಭವನ್ತಿ ತ್ರಯಃ ಪರಸ್ತಾತ್ತೇ ದ್ವೌದ್ವೌ ಸಮ್ಪದ್ಯ ತ್ರಯಶ್ಚತುಸ್ತ್ರಿಣ್ಶಾ ಭವನ್ತಿ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶೋ ವೈ ಸ್ತೋಮಾ-ನಾಮುತ್ತಮಸ್ತೇಷು ವಾ ಏಷ ಏತದಧ್ಯಾಹಿತಸ್ತಪತಿ ತೇಷು ಹಿ ವಾ ಏಷ ಏತದಧ್ಯಾಹಿತಸ್ತಪತಿ ಸ ವಾ ಏಷ ಉತ್ತರೋಽಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಸ್ಮಾದ್ಭೂತಾದ್ಭವಿಷ್ಯತಃ ಸರ್ವಮೇವೇದಮತಿರೋಚತೇ ಯದಿದಂ
ಕಿಂಚೋತ್ತರೋ ಭವತಿ ಯಸ್ಮಾದುತ್ತರೋ ಬುಭೂಷತಿ ತಸ್ಮಾದುತ್ತರೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೮

ಸ್ವರಸಾಮ್ನ ಉಪಯನ್ತೀಮೇ ವೈ ಲೋಕಾಃ ಸ್ವರಸಾಮಾನ ಇಮಾನ್ವೈ ಲೋಕಾನ್ಸ್ವರಸಾ-ಮಭಿರಸ್ಪೃಣ್ವಂಸ್ತತ್ಸ್ವರಸಾಮ್ನಾಂ ಸ್ವರಸಾಮತ್ವಂ ತದ್ಯತ್ಸ್ವರಸಾಮ್ನ ಉಪಯನ್ತ್ಯೇಷ್ವೇವೈನಂ ತಲ್ಲೋ-ಕೇಷ್ವಾಭಜನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ವೈ ದೇವಾಃ ಸಪ್ತದಶಾನಾಮ್ಪ್ರವ್ಲಯಾದಬಿಭಯುಃ ಸಮಾ ಇವ ವೈ ಸ್ತೋಮಾ ಅವಿಗೂಳ್ಹಾ ಇವೇಮೇ ಹ ನ ಪ್ರವ್ಲಿಯೇರನ್ನಿತಿ ತಾನ್ಸರ್ವೈಃ ಸ್ತೋಮೈರವಸ್ತಾತ್ಪರ್ಯಾರ್ಷನ್ಸರ್ವೈಃ ಪೃಷ್ಠೈಃ ಪರಸ್ತಾತ್ತದ್ಯದಭಿಜಿತ್ಸರ್ವಸ್ತೋಮೋಽವಸ್ತಾದ್ಭವತಿ ವಿಶ್ವಜಿತ್ಸರ್ವಪೃಷ್ಠಃ ಪರಸ್ತಾತ್ತತ್ಸಪ್ತ-ದಶಾನುಭಯತಃ ಪರ್ಯೃಷನ್ತಿ ಧೃತ್ಯಾ ಅಪ್ರವ್ಲಯಾಯ ತಸ್ಯ ವೈ ದೇವಾ ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಾ-ಲ್ಲೋಕಾದವಪಾತಾದಬಿಭಯುಸ್ತಮ್ಪಞ್ಚಭೀ ರಶ್ಮಿಭಿರುದವಯನ್ರಶ್ಮಯೋ ವೈ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಾನಿ ಮಹಾದಿವಾಕಿರ್ತ್ಯಮ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ವಿಕರ್ಣಮ್ಬ್ರಹ್ಮಸಾಮ ಭಾಸಮಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸಾಮೋಭೇ ಬೃಹದ್ರ ಥಂತರೇ ಪವಮಾನಯೋರ್ಭವತಸ್ತದಾದಿತ್ಯಮ್ಪಞ್ಚಭೀ ರಶ್ಮಿಭಿರುದ್ವಯನ್ತಿ ಧೃತ್ಯಾ ಅನವಪಾತಾಯೋದಿತ ಆದಿತ್ಯೇ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಮನುಬ್ರೂಯಾತ್ಸರ್ವಂ ಹ್ಯೇವೈತದಹರ್ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಮ್ಭವತಿ ಸೌರ್ಯಮ್ಪಶುಮ-ನ್ಯಙಶ್ವೇತಂ ಸವನಿಯಸ್ಯೋಪಾಲಮ್ಭ್ಯಮಾಲಭೇರನ್ಸೂರ್ಯದೇವತ್ಯಂ ಹ್ಯೇತದಹರೇಕವಿಂಶತಿಂ ಸಾಮಿ-ಧೇನೀರನುಬ್ರೂಯಾತ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದ್ಧ್ಯೇತದಹರೇಕವಿಂಶಮೇಕಪಞ್ಚಾಶತಂ ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶತಂ ವಾ ಶಸ್ತ್ವಾ ಮಧ್ಯೇ ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ತಾವತೀರುತ್ತರಾಃ ಶಙ್ಸತಿ ಶತಾಯುರ್ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಃ
ಶತೇನ್ದ್ರಿ ಯ ಆಯುಷ್ಯೇವೈನಂ ತದ್ವೀರ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿ ಯೇ ದಧಾತಿ ೧೯
ದೂರೋಹಣಂ ರೋಹತಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕೋ ದೂರೋಹಾಣಂ ಸ್ವರ್ಗಮೇವ ತಲ್ಲೋಕಂ ರೋಹತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದೇವ ದೂರೋಹಣಾಮ್ ಅಸೌ ವೈ ದೂರೋಹೋ ಯೋಽಸೌ ತಾಪತಿ ಕಶ್ಚಿದ್ವಾ ಅತ್ರ ಗಛತಿ ಸ ಯದ್ದೂರೋಹಣಂ ರೋಹತ್ಯೇತಮೇವ ತದ್ರೋ ಹತಿ ಹಂಸವತ್ಯಾ ರೋಹತಿ ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷದಿತ್ಯೇಷ ವೈ ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷದ್ವಸುರನ್ತರಿಕ್ಷದಿತ್ಯೇಷ ವೈ ವಸುರನ್ತರಿಕ್ಷಸದ್ಧೋತಾ ವೇದಿಷದಿತ್ಯೇಷ ವೈ ಹೋತಾ ವೇದಿಷದತಿಥಿರ್ದುರೋಣಸದಿತ್ಯೇಷ ವಾ ಅತಿಥಿರ್ದುರೋಣಸನ್ನೃಷದಿತ್ಯೇಷ ವೈ ನೃಷದ್ವರಸದಿತ್ಯೇಷ ವೈ ವರಸದ್ವರಂ ವಾ ಏತತ್ಸದ್ಮನಾಂ ಯಸ್ಮಿನ್ನೇಷ ಆಸನ್ನಸ್ತಪತ್ಯೃತಸದಿತ್ಯೇಷ ವೈ ಸತ್ಯ-ಸದ್ವ್ಯೋಮಸದಿತ್ಯೇಷ ವೈ ವ್ಯೋಮಸದ್ವ್ಯೋಮ ವಾ ಏತತ್ಸದ್ಮನಾಂ ಯಸ್ಮಿನ್ನೇಷ ಆಸನ್ನಸ್ತಪತ್ಯಬ್ಜಾ ಇತ್ಯೇಷ ವಾ ಅಬ್ಜಾ ಅದ್ಭ್ಯೋ ವಾ ಏಷಾ ಪ್ರಾತರುದೇತ್ಯಪಃ ಸಾಯಮ್ಪ್ರವಿಶತಿ ಗೋಲಾ ಇತ್ಯೇಷ ವೈ ಗೋಜಾ ಋತಾಜಾ ಇತ್ಯೇಷ ವೈ ಸತ್ಯಜಾ ಅದ್ರಿ ಜಾ ಇತ್ಯೇಷ ವಾ ಅದ್ರಿ ಜಾ ಋತಮಿತ್ಯೇಷ ವೈ ಸತ್ಯಮೇಷ ಏತಾನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇಷಾ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಛನ್ದಸ್ಸು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತಮಾದಿವ ರೂಪಂ ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ರ ಕ್ವ ಚ ದೂರೋಹಣಂ ರೋಹೇದ್ಧಂಸವತ್ಯೈವ ರೋಹೇತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೇ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಸ್ಯ ರೋಹೇತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಹ ವಾ ಏತಮ್ಪೂರ್ವೋಽಧ್ವಾನಮೈದ್ಯತ್ರಾದೋ ಗಾಯತ್ರೀ ಸುಪರ್ಣೋ ಭೂತ್ವ ಸೋಮಾಮಾಹರತ್ತದ್ಯಥಾ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಮಧ್ವನಃ ಪುರಏತಾರಂ ಕುರ್ವೀತ ತಾದೃಕ್ತದ್ಯದೇವ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೇಽಯಂ ವೈ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಯೋಽಯಮ್ಪವತ ಏಷ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಭಿವೋಳ್ಹಾ ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತ್ಯೇಷ ವೈ ವಾಜೀ ದೇವಜೂತಃ ಸಹಾವಾನಂ ತರುತಾರಂ ರಥಾನಾಮಿತ್ಯೇಷ ವೈ ಸಹಾವಾಂಸ್ತರುತೈಷ ಹೀಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಸದ್ಯಸ್ತರತ್ಯರಿಷ್ಟನೇಮಿ-ಮ್ಪೃತನಾಜಮಾಶುಮಿತ್ಯೇಷ ವ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಃ ಪೃತನಾಜಿದಾಶುಃ ಸ್ವಸ್ತಯ ಇತಿ ಸ್ವಸ್ತಿತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಮಿಹಾ ಹುವೇಮೇತಿ ಹ್ವಯತ್ಯೇವೈನಮೇತದಿನ್ದ್ರ ಸ್ಯೇವ ರಾತಿಮಾಜೋ-ಹುವಾನಾಃ ಸ್ವಸ್ತಯ ಇತಿ ಸ್ವಸ್ತಿತಾಮೇವಾಶಾಸ್ತೇ ನಾವಮಿವಾ ರುಹೇಮೇತಿ ಸಮೇವೈನಮೇತದ-ಧಿರೋಹತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಸಮ್ಪತ್ತ್ಯೈ ಸಂಗತ್ಯಾ ಉರ್ವೀ ನ ಪೃಥ್ವೀ ಬಹುಲೇ ಗಭೀರೇ ಮಾ ವಾಮೇತೌ ಮಾ ಪರೇತೌ ರಿಷಾಮೇತೀಮೇ ಏವೈತದನುಮನ್ತ್ರಯತ ಆಚಪರಾಚಮೇಷ್ಯ-ನ್ಸದ್ಯಶ್ಚಿದ್ಯಃ ಶವಸಾ ಪಞ್ಚ ಕೃಷ್ಟೀಃ ಸೂರ್ಯ ಇವ ಜ್ಯೋತಿಷಾಪಸ್ತತಾನೇತಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಸೂರ್ಯ-ಮಭಿವದತಿ ಸಹಸ್ರಸಾಃ ಶತಸಾ ಅಸ್ಯ ರಂಹಿರ್ನ ಸ್ಮಾ ವರನ್ತೇ ಯುವತಿಂ ನ ಶ-
ರ್ಯಾಮಿತ್ಯಾಶಿಷಮೇವೈತೇನಾಶಾಸ್ತ ಆತ್ಮನೇ ಚ ಯಜಮಾನೇಭ್ಯಶ್ಚ ೨೦

ಆಹೂಯ ದೂರೋಹಣಂ ರೋಹತಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕೋ ದೂರೋಹನಂ ವಾಗಾಹಾವೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ವಾಕ್ ಸ ಯದಾಹ್ವಯತೇ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಾಹಾವೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ರೋಹತಿ ಸ ಪಚ್ಛಃ ಪ್ರಥಮಂ ರೋಹತೀಮಂ ತಲ್ಲೋಕಮಾಪ್ನೋತ್ಯಥಾರ್ಧರ್ಚಶೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತದಾಪ್ನೋತ್ಯಥ ತ್ರಿಪದ್ಯಾಮುಂ ತಲ್ಲೋಕಮಾಪ್ನೋತ್ಯಥ ಕೇವಲ್ಯಾ ತದೇತಸ್ಮಿನ್ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏಷ ತಪತಿ ತ್ರಿಪದ್ಯಾ ಪ್ರತ್ಯವರೋಹತಿ ಯಥಾ ಶಾಖಾಂ ಧಾರಯಮಾಣಸ್ತದಮುಷ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತ್ಯರ್ಧರ್ಚಶೋಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಪಚ್ಛೋಽಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕ ಆಪ್ತ್ವೈವ ತತ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯಜಮಾನಾ ಅಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯಥ ಯ ಏಕಕಾಮಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮಾಃ ಪರಾಞ್ಚಮೇವ ತೇಷಾಂ ರೋಹೇತ್ತೇ ಜಯೇಯುರ್ಹೈವ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ನ ತ್ವೇವಾಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಜ್ಯೋಗಿವ ವಸೇಯುರ್ಮಿಥುನಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾನಿ ಚ
ಜಾಗತಾನಿ ಚ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದಾಂಸಿ ಪಶೂನಾಂ ಅವರುದ್ಧ್ಯೈ ೨೧

ಯಥಾ ವೈ ಪುರುಷ ಏವಂ ವಿಷುವಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಯಥಾ ದಕ್ಷಿಣೋಽರ್ಧ ಏವಮ್ಪೂರ್ವೋಽರ್ಧೋ ವಿಷುವತೋ ಯಥೋತ್ತರೋಽರ್ಧ ಏವಮುತ್ತರೋಽರ್ಧೋ ವಿಷುವತಸ್ತಸ್ಮಾದುತ್ತರ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪ್ರಬಾಹುಕ್ಸತಃ ಶಿರ ಏವ ವಿಷುವಾನ್ಬಿದಲಸಂಹಿತ ಇವ ವೈ ಪುರುಷಸ್ತದ್ಧಾಪಿ ಸ್ಯೂಮೇವ ಮಧ್ಯೇ ಶೀರ್ಷ್ಣೋ ವಿಜ್ಞಾಯತೇ ತದಾಹುರ್ವಿಷುವತ್ಯೇವೈತದಹಃ ಶಂಸೇದ್ವಿಷುವಾನ್ವಾ ಏತದುಕ್ಥಾನಾಮುಕ್ಥಂ ವಿಷುವಾನ್ವಿಷುವಾನಿತಿ ಹ ವಿಷುವನ್ತೋ ಭವನ್ತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಮಶ್ನುವತ ಇತಿ ತತ್ತನ್ನಾದೃತ್ಯಂ ಸಂವತ್ಸರ ಏವ ಶಂಸೇದ್ರೇ ತೋ ವಾ ಏತತ್ಸಂವತ್ಸರಂ ದಧತೋ ಯನ್ತಿ ಯಾನಿ ವೈ ಪುರಾ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ರೇ ತಾಂಸಿ ಜಾಯನ್ತೇ ಯಾನಿ ಪಞ್ಚಮಾಸ್ಯಾನಿ ಯಾನಿ ಷಣ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸ್ರೀವ್ಯನ್ತಿ ವೈ ತಾನಿ ನ ವೈ ತೈರ್ಭುಞ್ಜತೇಽಥ ಯಾನ್ಯೇವ ದಶಮಾಸ್ಯಾನಿ ಜಾಯನ್ತೇ ಯಾನಿ ಸಾಂವತ್ಸರಿಕಾಣಿ ತೈರ್ಭುಞ್ಜತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಸಂವತ್ಸರ ಏವೈತದಹಃ ಶಂಸೇತ್ಸಂವತ್ಸರೋ ಹ್ಯೇತದಹರಾಪ್ನೋತಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ಹ್ಯೇತದಹರಾಪ್ನುವನ್ತ್ಯೇಷ ಹ ವೈ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ಪಾಪ್ಮಾನಮಪಹತೈಷ ವಿಷುವತಾಙ್ಗೇಭ್ಯೋ ಹೈವ ಮಾಸೈಃಪಾಪ್ಮಾನಮಪಹತೇ ಶೀರ್ಷ್ಣೋ ವಿಷುವತಪ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹಲೇಽಪ ವಿಷುವತ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣಮೃಷಭಂ ಸವನೀಯಸ್ಯೋಪಾಲಮ್ಭ್ಯಮಾಲಭೇರನ್ದ್ವಿರೂಪಮುಭಯತ ಏತಮ್ಮಹಾವ್ರತೀಯೇಽಹನೀನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೃತ್ರಂ ಹತ್ವ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಭವತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಭವತ್ಸಂವತ್ಸರೋ ವಿಶ್ವ-ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರ ಮೇವ ತದಾತ್ಮಾನಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಣಮಾಪ್ನುವನ್ತೀನ್ದ್ರ ಏವ ತದಾತ್ಮನಿ ಪ್ರಜಾಪತೌ ಸಂವತ್ಸರೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣ್ಯನ್ತತಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯ
ಏವಂ ವೇದ ೨೨ ೩

ಅಧ್ಯಾಯ ೧೯ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯ ಭೂಯಾನ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ ಸ ತಪೋಽತಪ್ಯತ ಸ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವೇಮಂ ದ್ವಾದಶಾಹಮಪ್ಶ್ಯದಾತ್ಮನ ಏವಾಙ್ಗೇಷು ಚ ಪ್ರಾಣೇಷು ಚ ತಮಾತ್ಮನ ಏವಾಙ್ಗೇಭ್ಯಶ್ಚ ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯಶ್ಚ ದ್ವಾದಶಧಾ ನಿರಮಿಮೀತ ತಮಾಹರತ್ತೇನಾಯಜತ ತತೋ ವೈ ಸೋಽಭವದಾತ್ಮನಾ ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರಜಾಯತ ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಜಾಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸೋಽಕಾಮಯತ ಕಥಂ ನು ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಸರ್ವತೋ ದ್ವಾದಶಾಹಮ್ಪರಿಭೂಯ ಸರ್ವಾಮೃದ್ಧಿಮೃಧ್ನುಯಾಮಿತಿ ತಂ ವೈ ತೇಜಸೈವ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪರ್ಯಭವಚ್ಛನ್ದೋಭಿರ್ಮಧ್ಯತೋಽಕ್ಷರೈರುಪರಿಷ್ಟಾದ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಸರ್ವತೋ ದ್ವಾದಶಾಹಮ್ಪರಿಭೂಯ ಸರ್ವಾಮೃದ್ಧಿಮಾರ್ಧ್ನೋತ್ಸರ್ವಾಮೃದ್ಧಿಮೃಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಪಕ್ಷಿಣೀಂ ಚಕ್ಷುಷ್ಮತೀಂ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಮ್ಭಾಸ್ವತೀಂ ವೇದ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಪಕ್ಷಿಣ್ಯಾ ಚಕ್ಷುಷ್ಮತ್ಯಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತ್ಯಾ ಭಾಸ್ವತ್ಯಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇತ್ಯೇಷಾ ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಪಕ್ಷಿಣೀ ಚಕ್ಷುಷ್ಮತೀ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ ಭಾಸ್ವತೀ ಯದ್ದ್ವಾದಶಾಹಸ್ತಸ್ಯ ಯಾವಭಿತೋಽತಿರಾತ್ರೌ ತೌ ಪಕ್ಷೌ ಯಾವನ್ತರಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೌ ತೇ ಚಕ್ಷುಷೀ ಯೇಽಷ್ಟೌ ಮಧ್ಯ ಉಕ್ಥ್ಯಾಃ ಸ ಆತ್ಮಾ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಪಕ್ಷಿಣ್ಯಾ ಚಕ್ಷುಷ್ಮತ್ಯಾ
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತ್ಯಾ ಭಾಸ್ವತ್ಯಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೩

ತ್ರಯಶ್ಚ ವಾ ಏತೇ ತ್ರ್! ಯಹಾ ಆ ದಶಮಮಹರಾ ದ್ವಾವತಿರಾತ್ರೌ ಯದ್ದ್ವಾದಶಾಹೋ ದ್ವಾದಶಾಹಾನಿ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಭವತಿ ಯಜ್ಞಿಯ ಏವ ತೈರ್ಭವತಿ ದ್ವಾದಶ ರಾತ್ರೀರುಪಸದ ಉಪೈತಿ ಶರೀರಮೇವ ತಾಭಿರ್ಧೂನುತೇ ದ್ವಾದಶಾಹಮ್ಪ್ರಸುತೋ ಭೂತ್ವಾ ಶರೀರಂ ಧೂತ್ವಾ ಶುದ್ಧಃ ಪೂತೋ ದೇವತಾ ಅಪ್ಯೇತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶದಹೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ದ್ವಾದಶಾಹಃ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ವೈ ಬೃಹತೀ ಬೃಹತ್ಯಾ ವಾ ಏತದಯನಂ ಯದ್ದ್ವಾದಶಾಹೋ ಬೃಹತ್ಯಾ ವೈ ದೇವಾ ಇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನಾಶ್ನುವತ ತೇ ವೈ ದಶಭಿರೇವಾಕ್ಷರೈರಿಮಂ ಲೋಕಮಾಶ್ನುವತ ದಶಭಿರನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ದಶಭಿರ್ದಿವಂ ಚತುರ್ಭಿಶ್ಚತಸ್ರೋ ದಿಶೋ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮೇವಾಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠನ್ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದಾಹುರ್ಯದನ್ಯಾನಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವರ್ಷೀಯಾಂಸಿ ಭೂಯೋಽಕ್ಷರತರಾಣ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾದೇತಾಮ್ಬೃಹತೀತ್ಯಾಚಕ್ಷತ ಇತ್ಯೇತಯಾ ಹಿ ದೇವಾ ಇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನಾಶ್ನುವತ ತೇ ವೈ ದಶಭಿರೇವಾಕ್ಷರೈರಿಮಂ ಲೋಕಮಾಶ್ನುವತ ದಶಭಿರನ್ತರಿಕ್ಷಂಶಭಿರ್ದಿವಂ ಚತುರ್ಭಿಶ್ಚತಸ್ರೋ ದಿಶೋ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮೇವಾಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ
ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠಂಸ್ತಸ್ಮಾದೇತಾಮ್ಬೃಹತೀತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇಽಶ್ನುತೇ ಯದ್ಯತ್ಕಾಮಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೪

ಪ್ರಾಜಾಪತಿಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ದ್ವಾದಶಾಹಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವಾ ಏತೇನಾಗ್ರೇಽಯಜತ ದ್ವಾದಶಾಹೇನ ಸೋಽಬ್ರವೀದೃತೂಂಶ್ಚ ಮಾಸಾಂಶ್ಚ ಯಾಜಯತ ಮಾ ದ್ವಾದಶಾಹೇನೇತಿ ತಂ ದೀಕ್ಷಯಿತ್ವಾನಪಕ್ರಮಂ ಗಮಯಿತ್ವಾಬ್ರುವನ್ದೇಹಿ ನು ನೋಽಥ ತ್ವಾ ಯಾಜಯಿಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ತೇಭ್ಯ ಇಷಮೂರ್ಜಮ್ಪ್ರಾಯ-ಛತ್ಸೈಷೋರ್ಗೃತುಷು ಚ ಮಾಸೇಷು ಚ ನಿಹಿತಾ ದದತಂ ವೈ ತೇ ತಮಯಾಜಯಂಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದದದ್ಯಾಜ್ಯಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣನ್ತೋ ವೈ ತೇ ತಮಯಾಜಯಂಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣತಾ ಯಾಜ್ಯಮುಭಯೇ ರಾಧ್ನುವನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸೋ ಯಜನ್ತೇ ಚ ಯಾಜಯನ್ತಿ ಚ ತೇ ವಾ ಇಮ ಋತವಶ್ಚ ಮಾಸಾಶ್ಚ ಗುರವ ಇವಾಮನ್ಯನ್ತ ದ್ವಾದಶಾಹೇ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ತೇಽಬ್ರುವನ್ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಯಾಜಯ ನೋ ದ್ವಾದಶಾಹೇನೇತಿ ಸ ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ತೇ ವೈ ದೀಕ್ಷಧ್ವಮಿತಿ ತೇ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಾಃ ಪೂರ್ವೇ ದೀಕ್ಷನ್ತ ತೇ ಪಾಪ್ಮಾನಮಪಾಹತ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ದಿವೇವ ದಿವೇವ ಹ್ಯಪಹತಪಾಪ್ಮಾನೋಽಪರಪಕ್ಷಾ ಅಪರೇಽದೀಕ್ಷನ್ತ ತೇ ನತರಾಮ್ಪಾಪ್ಮಾನಮಪಾಹತ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ತಮ ಇವ ತಮ ಇವ ಹ್ಯನಪಹತಪಾಪ್ಮಾನಸ್ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದ್ವಾನ್ದೀಕ್ಷಮಾಣೇಷು ಪೂರ್ವಃ-ಪೂರ್ವ ಏವ ದಿದೀಕ್ಷಿಷೇತಾ ಪ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ ವಾ ಅಯಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸಂವತ್ಸರ ಋತುಷು ಚ ಮಾಸೇಷು ಚ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠತ್ತೇ ವಾ ಇಮ ಋತವಶ್ಚ ಮಾಸಾಶ್ಚ ಪ್ರಜಾಪತಾವೇವ ಸಂವತ್ಸರೇ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠಂಸ್ತ ಏತೇಽನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಮಿನ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಏವಂ ಹ ವಾವ ಸ ಋತ್ವಿಜಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯೋ ದ್ವಾದಶಾಹೇನ ಯಜತೇ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ನ ಪಾಪಃ ಪುರುಷೋ ಯಾಜ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಾಹೇನ ನೇದಯಮ್ಮಯಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾದಿತಿ ಜ್ಯೇಷ್ವಹಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ದ್ವಾದಶಾಹಃ ಸ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಯ ಏತೇನಾಗ್ರೇಽಯಜತ ಶ್ರೇಷ್ಠಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷ ಯದ್ದ್ವಾದಶಾಹಃ ಸ ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಯ ಏತೇನಾಗ್ರೇಽಯಜತ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಯಜೇತ ಕಲ್ಯಾಣೀಹ ಸಮಾ ಭವತಿ ನ ಪಾಪಃ ಪುರುಷೋ ಯಾಜ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಾಹೇನ ನೇದಯಮ್ಮಯಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠದಿತೀನ್ದ್ರಾ ಯ ವೈ ದೇವ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ನಾತಿಷ್ಠನ್ತ ಸೋಽಬ್ರವೀದ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಯಾಜಯ ಮಾ ದ್ವಾದಶಾಹೇನೇತಿ ತಮಯಾಜಯತ್ತಲೋ ವೈ ತಸ್ಮೈ ದೇವಾ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಾಯಾತಿಷ್ಠನ್ತ ತಿಷ್ಠನ್ತೇಽಸ್ಮೈ ಸ್ವಾ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಸಮಸ್ಮಿನ್ಸ್ವಾಃ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಯಾಂ ಜಾನತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದೋರ್ಧ್ವೋ ವೈ ಪ್ರಥಮಸ್ತ್ರ್! ಯಹಸ್ತಿರ್ಯಙ್ಮಧ್ಯಮೋಽರ್ವಾಙುತ್ತಮಃ ಸ ಯದೂರ್ಧ್ವಃ ಪ್ರಥಮಸ್ತ್ರ್! ಯಹಸ್ತಸ್ಮಾದಯಮಗ್ನಿರೂರ್ಧ್ವ ಉದ್ದೀಪ್ಯತ ಊರ್ಧ್ವಾ ಹ್ಯೇತಸ್ಯ ದಿಗ್ ಯತ್ತಿರ್ಯಙ್ಮಧ್ಯಮಸ್ತಸ್ಮಾದಯಂ ವಾಯುಸ್ತಿರ್ಯಙ್ಪವತೇ ತಿರಶ್ಚೀರಾಪೋ ವಹನ್ತಿ ತಿರಶ್ಚೀ ಹ್ಯೇತಸ್ಯ ದಿಗ್ ಯದರ್ವಾಙುತ್ತಮಸ್ತಸ್ಮಾದಸಾವರ್ವಾಙ್ತಪತ್ಯರ್ವಾಙ್ವರ್ಷತ್ಯರ್ವಾಞ್ಚಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯಾರ್ವಾಚಿ ಹ್ಯೇತಸ್ಯ ದಿಕ್ ಸಮ್ಯಞ್ಚೋ ವಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ಸಮ್ಯಞ್ಚ ಏತೇ ತ್ರ್! ಯಹಾಃ ಸಮ್ಯಞ್ಚೋಽಸ್ಮಾ ಇಮೇ
ಲೋಕಾಃ ಶ್ರಿಯೈ ದೀದ್ಯತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೫

ದೀಕ್ಷಾ ವೈ ದೇವೇಭ್ಯೋಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ತಾಂ ವಾಸನ್ತಿಕಾಭ್ಯಾಮ್ಮಾಸಾಭ್ಯಾಮನ್ವಯುಞ್ಜತ ತಾಂ ವಾಸನ್ತಿಕಾಭ್ಯಾಮ್ಮಾಸಾಭ್ಯಾಂ ನೋದಾಪ್ನುವಂಸ್ತಾಂ ಗ್ರೈಷ್ಮಾಭ್ಯಾಂ ತಾಂ ವಾರ್ಷಿಕಾಭ್ಯಾಂ ತಾಂ ಶಾರದಾಭ್ಯಾಂ ತಾಂ ಹೈಮನ್ತಿಕಾಭ್ಯಾಮ್ಮಾಸಾಭ್ಯಾಮನ್ವಯುಞ್ಜತ ತಾಂ ಹೈಮನ್ತಿಕಾಭ್ಯಾಮ್ಮಾಸಾಭ್ಯಾಂ ನೋದಾಪ್ನುವಂಸ್ತಾಂ ಶೈಶಿರಾಭ್ಯಾಮ್ಮಾಆಭ್ಯಾಮನ್ವಯುಞ್ಜತ ತಾಂ ಶೈಶಿರಾಭ್ಯಾಮ್ಮಾಸಾಭ್ಯಾ-ಮಾಪ್ನುವನ್ನಾಪ್ನೋತಿ ಯಮೀಪ್ಸತಿ ನೈನಂ ದ್ವಿಷನ್ನಾಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಮಾದ್ಯಂ ಸತ್ರಿಯಾ ದೀಕ್ಷೋಪನಮೇದೇತಯೋರೇವ ಶೈಶಿರಯೋರ್ಮಾಸಯೋರಾಗತಯೋರ್ದೀಕ್ಷೇತ ಸಾಕ್ಷಾದೇವ ತದ್ದೀಕ್ಷಾಯಾಮಾ-ಗತಾಯಾಮ್ದೀಕ್ಷತೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದ್ದೀಕ್ಷಾಮ್ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ತಸ್ಮಾದೇತಯೋರೇವ ಶೈಶಿರಯೋರ್ಮಾಸಯೋ-ರಾಗತಯೋರ್ಯೇ ಚೈವ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವೋ ಯೇ ಚಾರಣ್ಯಾ ಅಣಿಮಾನಮೇವ ತತ್ಪರುಷಿಮಾಣಂ ನಿಯನ್ತಿ ದೀಕ್ಷಾರೂಪಮೇವ ತದುಪನಿಪ್ಲವನ್ತೇ ಸ ಪುರಸ್ತಾದ್ದೀಕ್ಷಾಯಾಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಮ್ಪಶುಮಾಲಭತೇ ತಸ್ಯ ಸಪ್ತದಶ ಸಾಮಿಧೇನೀರನುಬ್ರೂಯಾತ್ಸಪ್ತದಶೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ತಸ್ಯಾಪ್ರಿಯೋ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೋ ಭವನ್ತಿ ತದಾಹುರ್ಯದನ್ಯೇಷು ಪಶುಷು ಯಥಋಷ್ಯಾಪ್ರಿಯೋ ಭವನ್ತ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾದಸ್ಮಿನ್ಸರ್ವೇಷಾಂ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ಏವೇತಿ ಸರ್ವರೂಪಾ ವೈ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಃ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಾಃ ಸರ್ವರೂಪ ಏಷ ಪಶುಃ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಸ್ತದ್ಯಜ್ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೋ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವರೂಪತಾಯೈ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ತಸ್ಯ ವಾಯವ್ಯಃ ಪಶುಪುರೋಳಾಶೋ ಭವತಿ ತದಾಹುರ್ಯದನ್ಯದೇವತ್ಯ ಉತ ಪಶುರ್ಭವತ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾದ್ವಾಯವ್ಯಃ ಪಶುಪುರೋಳಾಶಃ ಕ್ರಿಯತ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಯಾತಯಾ-ಮತಾಯಾ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ಯದು ವಾಯವ್ಯಸ್ತೇನ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ನೈತಿ ವಾಯುರ್ಹ್ಯೇವ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ತದುಕ್ತಮೃಷಿಣಾ ಪವಮಾನಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರಿತಿ ಸತ್ರಮು ಚೇತ್ಸಂನ್ಯುಪ್ಯಾಗ್ನೀನ್ಯಜೇರನ್ಸರ್ವೇ ದೀಕ್ಷೇರ-
ನ್ಸರ್ವೇ ಸುನುಯುರ್ವಸನ್ತಮಭ್ಯುದವಸ್ಯತ್ಯೂರ್ಗ್ವೈ ವಸನ್ತ ಇಷಮೇವ ತದೂರ್ಜಮಭ್ಯುದವಸ್ಯತಿ ೨೬

ಛನ್ದಾಂಸಿ ವಾ ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯಾಯತನಮಭ್ಯಧ್ಯಾಯನ್ಗಾಯತ್ರೀ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಶ್ಚ ಜಗತ್ಯೈ ಚಾಯತನಮ-ಭ್ಯಧ್ಯಾಯತ್ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯೈ ಚ ಜಗತ್ಯೈ ಚ ಜಗತೀ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೈ ಚ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಶ್ಚ ತತೋ ವಾ ಏತಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವ್ಯೂಳ್ಹಛನ್ದಸಂ ದ್ವಾದಶಾಹಮಪಶ್ಯತ್ತಮಾಹರತ್ತೇನಾಯಜತ ತೇನ ಸ ಸರ್ವಾ-ನ್ಕಾಮಾಂಶ್ಛನ್ದಾಂಸ್ಯಗಮಯತ್ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನ್ಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಛನ್ದಾಂಸಿ ವ್ಯೂಹತ್ಯಯಾತ-ಯಾಮತಾಯೈ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯೇವ ವ್ಯೂಹತಿ ತದ್ಯಥಾದೋಽಶ್ವೈರ್ವಾನಳುದ್ಭಿರ್ವಾನ್ಯೈರನ್ಯೈರಶ್ರಾನ್ತತರೈರಶ್ರಾ-ನ್ತತರೈರುಪವಿಮೋಕಂ ಯಾನ್ತ್ಯೇವಮೇವೈತಚ್ಛನ್ದೋಭಿರನ್ಯೈರನ್ಯೈರಶ್ರಾನ್ತತರೈರಶ್ರಾನ್ತತರೈರುಪವಿಮೋಕಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮ್ಯನ್ತಿ ಯಚ್ಛನ್ದಾಂಸಿ ವ್ಯೂಹತೀಮೌ ವೈ ಲೋಕೌ ಸಹಾಸ್ತಾಂ ತೌ ವ್ಯೈತಾಂ ನಾವರ್ಷನ್ನ ಸಮತಪತ್ತೇ ಪಞ್ಚಜನಾ ನ ಸಮಜಾನತ ತೌ ದೇವಾಃ ಸಮನಯಂಸ್ತೌ ಸಂಯನ್ತಾವೇತಂ ದೇವವಿವಾಹಂ ವ್ಯವಹೇತಾಂ ರಥಂತರೇಣೈವೇಯಮಮೂಂ ಜಿನ್ವತಿ ಬೃಹತಾಸಾವಿಮಾಂ ನೌಧಸೇನೈವೇಯಮಮೂಂ ಜಿನ್ವತಿ ಶ್ಯೈತೇನಾಸಾವಿಮಾಂ ಧೂಮೇನೈವೇಯಮಮೂಂ ಜಿನ್ವತಿ ವೃಷ್ಟ್ಯಾಸಾವಿಮಾಂ ದೇವಯಜನಮೇವೇಯಮಮುಷ್ಯಾಮದಧಾತ್ಪಶೂನಸಾವಸ್ಯಾಮೇತದ್ವಾ ಇಯಮಮುಷ್ಯಾಂ ದೇವಯಜನಮದಧಾದ್ಯದೇತಚ್ಚನ್ದ್ರ ಮಸಿ ಕೃಷ್ಣಮಿವ ತಸ್ಮಾದಾಪೂರ್ಯಮಾಣಪಕ್ಷೇಷು ಯಜನ್ತ ಏತದೇವೋಪೇಪ್ಸನ್ತ ಊಷಾನಸಾವಸ್ಯಾಂ ತದ್ಧಾಪಿ ತುರಃಕಾವಷೇಯ ಉವಾಚೋಷಃ ಪೋಷೋ ಜನಮೇಜಯಕೇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಗವ್ಯ-ಮ್ಮೀಮಾಂಸಮಾನಾಃ ಪೃಛನ್ತಿ ಸನ್ತಿ ತತ್ರೋಷಾಃ ಇತಿ ಊಷೋ ಹಿ ಪೋಷೋಽಸೌ ವೈ ಲೋಕ ಇಮಂ ಲೋಕಮಭಿಪರ್ಯಾವರ್ತತ ತತೋ ವೈ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅಭವತಾಂ ನ ದ್ಯಾವಾ-
ನ್ತರಿಕ್ಷಾನ್ನಾನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ಭೂಮಿಃ ೨೭

ಬೃಹಚ್ಚ ವಾ ಇದಮಗ್ರೇ ರಥಂತರಂ ಚಾಸ್ತಾಂ ವಾಕ್ಚ ವೈ ತನ್ಮನಶ್ಚಾಸ್ತಾಂ ವಾಗ್ವೈ ರಥಂತರಮ್ಮನೋ ಬೃಹತ್ತದ್ಬೃಹತ್ಪೂರ್ವಂ ಸಸೃಜಾನಂ ರಥಂತರಮತ್ಯಮನ್ಯತ ತದ್ರ ಥಂತರಂ ಗರ್ಭಮಧತ್ತ ತದ್ವೈರೂಪಮಸೃಜತ ತೇ ದ್ವೇ ಭೂತ್ವಾ ರಥಂತರಂ ಚ ವೈರೂಪಂ ಚ ಬೃಹದತ್ಯಮನ್ಯೇತಾಂ ತದ್ಬೃಹದ್ಗರ್ಭಮಧತ್ತ ತದ್ವೈರಾಜಮಸೃಜತ ತೇ ದ್ವೇ ಭೂತ್ವಾ ಬೃಹಚ್ಚ ವೈರಾಜಂ ಚ ರಥಂತರಂ ಚ ವೈರೂಪಮ್ಚಾತ್ಯಮನ್ಯೇತಾಂ ತದ್ರ ಥಂತರಂ ಗರ್ಭಮಧತ್ತ ತಚ್ಛಾಕ್ವರಮಸೃಜತ ತಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ಭೂತ್ವ ರಥಂತರಂ ಚ ವೈರೂಪಮ್ಚ ಶಾಕ್ವರಂ ಚ ಬೃಹಚ್ಚ ವೈರಾಜಂ ಚಾತ್ಯಮನ್ಯನ್ತ ತದ್ಬೃಹದ್ಗರ್ಭಮಧತ್ತ ತದ್ರೈ ವತಮಸೃಜತ ತಾನಿ ತ್ರೀಣ್ಯನ್ಯಾನಿ ತ್ರೀಣ್ಯನ್ಯಾನಿ ಷಟ್ಪೃಷ್ಠಾನ್ಯಾಸಂಸ್ತಾನಿ ಹ ತರ್ಹಿ ತ್ರೀಣಿ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಷಟ್ಪೃಷ್ಠಾನಿ ನೋದಾಪ್ನುವನ್ಸಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಗರ್ಭಮಧತ್ತ ಸಾನುಷ್ಟುಭಮಸೃಜತ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಗರ್ಭಮಧತ್ತ ಸಾ ಪನ್ಕ್ತಿಮಸೃಜತ ಜಗತೀ ಗರ್ಭಮಧತ್ತ ಸಾತಿಛನ್ದಸಮಸೃಜತ ತಾನಿ ತ್ರೀಣ್ಯನ್ಯಾನಿ ತ್ರೀಣ್ಯನ್ಯಾನಿ ಷಟ್ಛನ್ದಾಂಸ್ಯಾ-ಸನ್ಷಟ್ಪೃಷ್ಠಾನಿ ತಾನಿ ತಥಾಕಲ್ಪನ್ತ ಕಲ್ಪತೇ ಯಜ್ಞೋಽಪಿ ತಸ್ಯೈ ಜನತಾಯೈ ಕಲ್ಪತೇ
ಯತ್ರೈವಮೇತಾಂ ಛನ್ದಸಾಂ ಚ ಪೃಷ್ಠಾನಾಂ ಚ ಕ್ಳ್ಪ್ತಿಂ ವಿದ್ವಾನ್ದೀಕ್ಷತೇ ದೀಕ್ಷತೇ ೨೮ ೪

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೦ ಖಣ್ಡಃ ೧-೪
ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವತಾ ಪ್ರಥಮಮಹರ್ವಹತಿ ತ್ರಿವೃತ್ಸ್ತೋಮೋ ರಥಂತರಂ ಸಾಮ ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದೋ ಯಥಾದೇವತಮೇನೇನ ಯಥಾಸ್ತೋಮಂ ಯಥಾಸಾಮ ಯಥಾಛನ್ದಸಂ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವಾ ಏತಿ ಚ ಪ್ರೇತಿ ಚ ತತ್ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ಯುಕ್ತವದ್ಯದ್ರ ಥವದ್ಯದಾಶುಮದ್ಯತ್ಪಿಬವದ್ಯತ್ಪ್ರಥಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದಯಂ ಲೋಕೋಽಭ್ಯುದಿತೋ ಯದ್ರಾ ಥಂತರಂ ಯದ್ಗಾಯತ್ರಂ ಯತ್ಕರಿಷ್ಯದೇತಾನಿ ವೈ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣ್ಯುಪಪ್ರಯನ್ತೋ ಅಧ್ವರಮಿತಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ಪ್ರೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವಾಯವಾ ಯಾಹಿ ದರ್ಶತೇತಿ ಪ್ರಉಗಮೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಾ ತ್ವಾ ರಥಂ ಯಥೋತಯ ಇದಂ ವಸೋ ಸುತಮನ್ಧ ಇತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ರಥವಚ್ಚ ಪಿಬವಚ್ಚ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹೀತೀನ್ದ್ರ ನಿಹವಃ ಪ್ರಗಾಥಃ ಪ್ರಥಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರೈತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಿತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯಃ ಪ್ರೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪ ಇತಿ ಧಾಯ್ಯಾಃ ಪ್ರಥಮೇಷು ಪದೇಷು ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರ ವಾ ಇನ್ದ್ರಾ ಯ ಬೃಹತ ಇತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಃ ಪ್ರಗಾಥಃ ಪ್ರೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಾ ಯಾತ್ವಿನ್ದ್ರೋ ಽವಸ ಉಪ ನ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮೋಽಭಿ ತ್ವಾ ಪೂರ್ವಪೀತಯ ಇತಿ ರಥಂತರಮ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ರಾಥಂತರೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ವಾವಾನ ಪುರುತಮಮ್ಪುರಾಷಾಳ್ ಇತಿ ಧಾಯ್ಯಾ ವೃತ್ರಹೇನ್ದ್ರೋ ನಾಮಾನ್ಯಪ್ರಾ ಇತ್ಯೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪಿಬಾ ಸುತಸ್ಯ ರಸಿನ ಇತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥಃ ಪಿಬವಾನ್ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಸೂಕ್ತಸ್ಯ ಶಂಸತಿ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ವೈ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಃ ಸ್ವಸ್ತಿತಾಯೈ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಮೇವ ತತ್ಕುರುತೇ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ
ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೯

ಆ ನ ಇನ್ದ್ರೋ ದೂರಾದಾ ನ ಆಸಾದಿತಿ ಸೂಕ್ತಮೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಸಮ್ಪಾತೌ ಭವತೋ ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಮರುತ್ವತೀಯಯೋರ್ನಿವಿದ್ಧಾನೇ ವಾಮದೇವೋ ವಾ ಇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ-ಪಶ್ಯತ್ತಾನ್ಸಮ್ಪಾತೈಃ ಸಮಪತದ್ಯತ್ಸಮ್ಪಾತೈಃ ಸಮಪತತ್ತತ್ಸಮ್ಪಾತಾನಾಂ ಸಮ್ಪಾತತ್ವಂ ತದ್ಯ-ತ್ಸಮ್ಪಾತೌ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಶಂಸತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ಸಮ್ಪತ್ತ್ಯೈ ಸಂಗತ್ಯೈ ತತ್ಸ-ವಿತುರ್ವೃಣೀಮಹೇಽದ್ಯಾ ನೋ ದೇವ ಸವಿತರಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ರಾಥಂತರೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯುಞ್ಜತೇ ಮನ ಉತ ಯುಞ್ಜತೇ ಧಿಯ ಇತಿ ಸಾವಿತ್ರಂ ಯುಕ್ತವತ್ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರ ದ್ಯಾವಾ ಯಜ್ಞೈಃ ಪೃಥಿವೀ ಋತಾವೃಧೇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಮ್ಪ್ರೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿಹೇಹ ವೋ ಮನಸಾ ಬನ್ಧುತಾ ನರ ಇತ್ಯಾರ್ಭವಂ ಯದ್ವಾ ಏತಿ ಚ ಪ್ರೇತಿ ಚ ತತ್ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದ್ಯತ್ಪ್ರೇತಿ ಸರ್ವಮಭ-ವಿಷ್ಯತ್ಪ್ರೈಷ್ಯನ್ನೇವಾಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾದ್ಯಜಮಾನಾ ಇತಿ ತದ್ಯದಿಹೇಹ ವೋ ಮನಸಾ ಬನ್ಧುತಾ ನರ ಇತ್ಯಾರ್ಭವಮ್ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಶಂಸತ್ಯಯಂ ವೈ ಲೋಕ ಇಹೇಹಾಸ್ಮಿನ್ನೇವೈನಾಂಸ್ತಲ್ಲೋಕೇ ರಮಯತಿ ದೇವಾನ್ಹುವೇ ಬೃಹಚ್ಛ್ರವಸಃ ಸ್ವಸ್ತಯ ಇತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ಪ್ರಥಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಮಹಾನ್ತಂ ವಾ ಏತೇಽಧ್ವಾನಮೇಷ್ಯನ್ತೋ ಭವನ್ತಿ ಯೇ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾ ದ್ವಾದಶಾಹಂ ವಾಸತೇ ತದ್ಯದ್ದೇವಾನ್ಹುವೇ ಬೃಹಚ್ಛ್ರವಸಃ ಸ್ವಸ್ತಯ ಇತಿ ವೈಶ್ವದೇವ-ಮ್ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಶಂಸತಿ ಸ್ವಸ್ತಿತಾಯೈ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಮೇವ ತತ್ಕುರುತೇ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೇಷಾಂ ಚೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತದ್ಧೋತಾ ದೇವಾನ್ಹುವೇ ಬೃಹಚ್ಛ್ರವಸಃ ಸ್ವಸ್ತಯ ಇತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಶಂಸತಿ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ಪೃಥುಪಾಜಸೇ ವಿಪ ಇತ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರುತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪತ್ಪ್ರಥಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರತ್ವಕ್ಷಸೋ ಪ್ರತವಸೋ ವಿರಪ್ಶಿನ ಇತಿ ಮಾರುತಮ್ಪ್ರೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜಾತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಸೂಕ್ತಸ್ಯ ಶಂಸತಿ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ವೈ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿತಾಯೈ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಮೇವ ತತ್ಕುರುತೇ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಾರ-ಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಪ್ರ ತವ್ಯಸೀಂ ನವ್ಯಸೀಂ ಧೀತಿಮಗ್ನಯ ಇತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಮ್ಪ್ರೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಸಮಾನಮಾಗ್ನಿಮಾರುತಮ್ಭವತಿ ಯಚ್ಚಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇ ಯದ್ವೈ ಯಜ್ಞೇ
ಸಮಾನಂ ಕ್ರಿಯತೇ ತತ್ಪ್ರಜಾ ಅನುಸಮನನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸಮಾನಮಾಗ್ನಿಮಾರುತಮ್ಭವತಿ ೩೦

ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ದೇವತಾ ದ್ವಿತೀಯಮಹರ್ವಹತಿ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ತೋಮೋ ಬೃಹತ್ಸಾಮ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಛನ್ದೋ ಯಥಾದೇವತಮೇನೇನ ಯಥಾಸ್ತೋಮಂ ಯಥಾಸಾಮ ಯಥಾಛನ್ದಸಂ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವೈ ನೇತಿ ನ ಪ್ರೇತಿ ಯತ್ಸ್ಥಿತಂ ತದ್ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದೂರ್ಧ್ವವದ್ಯತ್ಪ್ರತಿವದ್ಯದನ್ತರ್ವದ್ಯದ್ವೃಷಣ್ವ-ದ್ಯದ್ವೃಧನ್ವದ್ಯನ್ಮಧ್ಯಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದನ್ತರಿಕ್ಷಮಭ್ಯುದಿತಂ ಯದ್ಬಾರ್ಹತಂ ಯತ್ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ಯತ್ಕುರ್ವದೇತಾನಿ ವೈ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣ್ಯಗ್ನಿಂ ದೂತಂ ವೃಣೀಮಹ ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ಕುರ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವಾಯೋ ಯೇ ತೇ ಸಹಸ್ರಿಣ ಇತಿ ಪ್ರಉಗಂ ಸುತಃ ಸೋಮ ಋತಾವೃಧೇತಿ ವೃಧನ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವಿಶ್ವಾನರಸ್ಯ ವಸ್ಪತಿಮಿನ್ದ್ರ ಇತ್ಸೋಮಪಾ ಏಕ ಇತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ವೃಧನ್ವಚ್ಚಾನ್ತರ್ವಚ್ಚ ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹೀತ್ಯಚ್ಯುತಃ ಪ್ರಗಾಥ ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯ ಊರ್ಧ್ವವಾನ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯ-ಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪ ಇತಿ ಧಾಯ್ಯಾ ಅಚ್ಯುತಾ ಬೃಹದಿನ್ದ್ರಾ ಯ ಗಾಯತೇತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಃ ಪ್ರಗಾಥೋ ಯೇನ ಜ್ಯೋತಿರಜನಯನ್ನೃತಾವೃಧ ಇತಿ ವೃಧನ್ವಾನ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ಸೋಮಂ ಸೋಮಪತೇ ಪಿಬೇಮಮಿತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಸಜೋಷಾ ರುದ್ರೈ ಸ್ತೃಪದಾ ವೃಷಸ್ವೇತಿ ವೃಷಣ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ವಾಮಿದ್ಧಿ ಹವಾಮಹೇ ತ್ವಂ ಹ್ಯೇಹಿ ಚೇರವ ಇತಿ ಬೃಹತ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ಬಾರ್ಹತೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾಚ್ಯುತೋಭಯಂ ಶೃಣವಚ್ಚ ನ ಇತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥೋ ಯಚ್ಚೇದಮದ್ಯ ಯದು ಚ ಹ್ಯ ಆಸೀದಿತಿ ಬಾರ್ಹತೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ
ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽಚ್ಯುತಃ ೩೧

ಯಾ ತ ಊತಿರವಮಾ ಯಾ ಪರಮೇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಜಹಿ ವೃಷ್ಣ್ಯಾನಿ ಕೃಣುಹೀ ಪರಾಚ ಇತಿ ವೃಷಣ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವಿಶ್ವೋ ದೇವಸ್ಯ ನೇತುಸ್ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಮಾ ವಿಶ್ವದೇವಂ ಸತ್ಪತಿಮಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ಬಾರ್ಹತೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮುದುಷ್ಯ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಹಿರಣ್ಯಯೇತಿ ಸಾವಿತ್ರಮೂರ್ಧ್ವವದ್ದ್ವಿ-ತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತೇ ಹಿ ದ್ಯಾವಪೃಥಿವೀ ವಿಶ್ವಶಮ್ಭುವೇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ಸುಜನ್ಮನೀ ಧಿಷಣೇ ಅನ್ತರೀಯತ ಇತ್ಯನ್ತರ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಕ್ಷನ್ರಥಂ ಸುವೃತಂ ವಿದ್ಮನಾಪಸ ಇತ್ಯಾರ್ಭವಂ ತಕ್ಷನ್ಹರಿ ಇನ್ದ್ರ ವಾಹಾ ವೃಷಣ್ವಸೂ ಇತಿ ವೃಷಣ್ವ-ದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವೋ ರಥ್ಯಂ ವಿಶ್ಪತಿಂ ವಿಶಾಮಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಂ ವೃಷಾ ಕೇತುರ್ಯಜತೋ ದ್ಯಾಮಶಾಯತೇತಿ ವೃಷಣ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ಶಾರ್ಯಾತಮಙ್ಗಿರಸೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ಲೋಕಾಯ ಸತ್ರಮಾಸತ ತೇ ಹ ಸ್ಮ ದ್ವಿತೀಯಂ-ದ್ವಿತೀಯಮೇವಾಹರಾಗತ್ಯ ಮುಹ್ಯನ್ತಿ ತಾನ್ವಾ ಏತಚ್ಛಾರ್ಯಾತೋ ಮಾನವೋ ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ಸೂಕ್ತಮಶಂಸಯತ್ತತೋ ವೈ ತೇ ಪ್ರ ಯಜ್ಞಮಜಾನನ್ಪ್ರ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ತದ್ಯದೇತತ್ಸೂಕ್ತಂ ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ಶಂಸತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನುಖ್ಯಾತ್ಯೈ ಪೃಕ್ಷಸ್ಯ ವೃಷ್ಣೋ ಅರುಷಸ್ಯ ನೂ ಸಹ ಇತ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರುತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದ್ವೃಷಣ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವೃಷ್ಣೇ ಶರ್ಧಾಯ ಸುಮಖಾಯ ವೇಧಸ ಇತಿ ಮಾರುತಂ ವೃಷಣ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜಾತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಚ್ಯುತಾ ಯಜ್ಞೇನ ವರ್ಧತ ಜಾತವೇದಸಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಂ ವೃಧನ್ವದ್ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ ೩೨ ೫
ಇತಿ ಚತುರ್ಥಪಞ್ಚಿಕಾ ಸಮಾಪ್ತಾಪಞ್ಚಿಕಾ ೫

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೧ ಖಣ್ಡಃ ೧-೫
ವಿಶ್ವೇ ವೈ ದೇವಾ ದೇವತಾಸ್ತೃತೀಯಮಹರ್ವಹನ್ತಿ ಸಪ್ತದಶಃ ಸ್ತೋಮೋ ವೈರೂಪಂ ಸಾಮ ಜಗತೀ ಛನ್ದೋ ಯಥಾದೇವತಮೇನೇನ ಯಥಾಸ್ತೋಮಂ ಯಥಾಸಾಮ ಯಥಾಛನ್ದಸಂ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವೈ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ತತ್ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದಶ್ವವದ್ಯದನ್ತವದ್ಯತ್ಪುನರಾವೃತ್ತಂ ಯತ್ಪುನರ್ನುಉಋತ್ತಂ ಯದ್ರ ತವದ್ಯತ್ಪರ್ಯಸ್ತವದ್ಯತ್ತ್ರಿವದ್ಯದನ್ತರೂಪಂ ಯದುತ್ತಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದಸೌ ಲೋಕೋಽಭ್ಯುದಿತೋ ಯದ್ವೈರೂಪಂ ಯಜ್ಜಾಗತಂ ಯತ್ಕೃತಮೇತಾನಿ ವೈ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣಿ ಯುಕ್ಷ್ವಾ ಹಿ ದೇವಹೂತಮಾಁ ಅಶ್ವಾಁ ಅಗ್ನೇ ರಥೀರಿವೇತಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ದೇವಾ ವೈ ತೃತೀಯೇನಾಹ್ನಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯಂಸ್ತಾನಸುರಾ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯನ್ವವಾರಯನ್ತ ತೇ ವಿರೂಪಾ ಭವತ ವಿರೂಪಾ ಭವತೇತಿ ಭವನ್ತ ಆಯಂಸ್ತೇ ಯದ್ವಿರೂಪಾ ಭವತ ವಿರೂಪಾ ಭವತೇತಿ ಭವನ್ತ ಆಯಂಸ್ತದ್ವೈರೂಪಂ ಸಾಮಾಭವತ್ತದ್ವೈರೂಪಸ್ಯ ವೈರೂಪತ್ವಂ ವಿರೂಪಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ಭೂತ್ವಾ ಪಾಪ್ಮಾ-ನಮಪಹತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಾನ್ಹ ಸ್ಮಾನ್ವೇವಾಗಛನ್ತಿ ಸಮೇವ ಸೃಜ್ಯನ್ತೇ ತಾನಶ್ವಾ ಭೂತ್ವಾ ಪದ್ಭಿರಪಾಘ್ನತ ಯದಶ್ವಾ ಭೂತ್ವಾ ಪದ್ಭಿರಪಾಘ್ನತ ತದಶ್ವಾನಾಮಶ್ವತ್ವಮಶ್ನುತೇ ಯದ್ಯತ್ಕಾಮಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಮಾದಶ್ವಃ ಪಶೂನಾಂ ಜವಿಷ್ಠಸ್ತಸ್ಮಾದಶ್ವಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಪದಾ ಹಿನಸ್ತ್ಯಪ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಮಾದೇತದಶ್ವವದಾಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವಾಯವಾ ಯಾಹಿ ವೀತಯೇ ವಾಯೋ ಯಾಹಿ ಶಿವಾ ದಿವ ಇನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ವಾಯವೇಷಾಂ ಸುತಾನಾಮಾ ಮಿತ್ರೇ ವರುಣೇ ವಯಮಶ್ವಿನಾವೇಹ ಗಛತಮಾ ಯಾಹ್ಯದ್ರಿ ಭಿಃ ಸುತಂ ಸಜೂರ್ವಿಶ್ವೇಭಿರ್ದೇವೇಭಿರುತ ನಃ ಪ್ರಿಯಾ ಪ್ರಿಯಾಸ್ವಿತ್ಯೌಷ್ಣಿಹಮ್ಪ್ರಉಗಂ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಂ-ತಮಿದ್ರಾ ಧಸೇ ಮಹೇ ತ್ರಯ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಸೋಮಾ ಇತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ನಿನೃತ್ತವ-ತ್ತ್ರಿವತ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹೀತ್ಯಚ್ಯುತಃ ಪ್ರಗಾಥಃ ಪ್ರ ನೂನಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಿತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯೋ ನಿನೃತ್ತವಾಂಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ-ಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಾಪ ಇತಿ ಧಾಯ್ಯಾ ಅಚ್ಯುತಾ ನಕಿಃ ಸುದಾಸೋ ರಥಮ್ಪರ್ಯಾಸ ನ ರೀರಮದಿತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಃ ಪ್ರಗಾಥಃ ಪರ್ಯಸ್ತವಾಂಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯ-ಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ರ್! ಯರ್ಯಮಾ ಮನುಷೋ ದೇವತಾತೇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ತ್ರಿವತ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ದ್ಯಾವ ಇನ್ದ್ರ ತೇ ಶತಂ ಯದಿನ್ದ್ರ ಯಾವತಸ್ತ್ವಮಿತಿ ವೈರೂಪಮ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ರಾಥಂತರೇಽಹನಿ ತೄತಿಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾಚ್ಯುತಾಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮ ಇತಿ ರಥಂತರಸ್ಯ ಯೋನಿಮನು ನಿವರ್ತಯತಿ ರಾಥಂತರಂ ಹ್ಯೇತದಹರಾಯತನೇನೇನ್ದ್ರ ತ್ರಿಧಾತು ಶರಣಮಿತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥಸ್ತ್ರಿವಾಂಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ
ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽಚ್ಯುತಃ ೧

ಯೋ ಜಾತ ಏವ ಪ್ರಥಮೋ ಮನಸ್ವಾನಿತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರುಪಾಂ ತದು ಸಜನೀಯಮೇತದ್ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ಯತ್ಸಜನೀಯಮೇತಸ್ಮಿನ್ವೈ ಶಸ್ಯಮಾನ ಇನ್ದ್ರ ಮಿನ್ದ್ರಿ ಯಮಾವಿಶತಿ ತದ್ಧಾಪ್ಯಾಹುಶ್ಛನ್ದೋಗಾಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ಬಹ್ವೃಚಾ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ಶಂಸನ್ತೀತಿ ತದು ಗಾರ್ತ್ಸಮದಮೇತೇನ ವೈ ಗೃತ್ಸಮದ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪಾಗಛತ್ಸ ಪರಮಂ ಲೋಕಮಜಯದುಪೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಗಛತಿ ಜಯತಿ ಪರಮಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತತ್ಸವಿತುರ್ವೃಣೀಮಹೇಽದ್ಯಾ ನೋ ದೇವ ಸವಿತರಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ರಾ-ಥಂತರೇಽಹನಿ ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದ್ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುರ್ವಾರ್ಯಮ್ಮಹದಿತಿ ಸಾವಿತ್ರಮನ್ತೋ ವೈ ಮಹದನ್ತಸ್ತೃತೀಯಮಹಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಘೃತೇನ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅಭೀವೃತೇ ಇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ಘಿಋತಶ್ರಿಯಾ ಘೃತಪೃಚಾ ಘೃತಾವೃಧೇತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಮ್ಪುನರ್ನಿನೃತ್ತಾಂ ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮನಶ್ವೋ ಜಾತೋ ಅನಭೀಶುರುಕ್ಥ್ಯ ಇತ್ಯಾರ್ಭವಮ್ರಥಸ್ತ್ರಿಚಕ್ರ ಇತಿ ತ್ರಿವತ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪರಾವತೋ ಯೇ ದಿಧಿಷನ್ತ ಆಪ್ಯಮಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮನ್ತೋ ವೈ ಪರಾವತೋಽನ್ತಸ್ತೃತೀಯಮಹಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ-ಽತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ಗಾಯಮೇತೇನ ವೈ ಗಯಃ ಪ್ಲಾತೋ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಮ್ಪೃಯಂ ಧಾಮೋಪಾಗಛತ್ಸ ಪರಮಂ ಲೋಕಮಜಯದುಪ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಮ್ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಗಛತಿ ಜಯತಿ ಪರಮಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ಧಿಷಣಾಮೃತಾವೃಧ ಇತ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರುತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನ್ತೋ ವೈ ಧಿಷಣಾನ್ತಸ್ತೃತೀಯಮಹಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಧಾರಾವರಾ ಮರುತೋ ಧೃಷ್ಣ್ವೋಜಸ ಇತಿ ಮಾರುತಮ್ಬಹ್ವಭಿವ್ಯಾಹೃತ್ಯಮನ್ತೋ ವೈ ಬಹ್ವನ್ತಸ್ತೃತಿಯಮಹಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜಾತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಚ್ಯುತಾ ತ್ವಮಗ್ನೇ ಪ್ರಥಮೋ ಅಙ್ಗಿರಾ ಋಷಿರಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಮ್ಪುರಸ್ತಾದುದರ್ಕಂ ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ವಂತ್ವಮಿತ್ಯುತ್ತರಂ ತ್ರ್! ಯಹಮಭಿವದತಿ ಸಂತತ್ಯೈ ಸಂತತೈಸ್ತ್ರ್! ಯಹೈರವ್ಯವಛಿನ್ನೈರ್ಯನ್ತಿ ಯ ಏವಂ
ವಿದ್ವಾಂಸೋ ಯನ್ತಿ ೨

ಆಪ್ಯನ್ತೇ ವೈ ಸ್ತೋಮಾ ಆಪ್ಯನ್ತೇ ಛನ್ದಾಂಸಿ ತೃತೀಯೇಽಹನ್ಯೇತದೇವ ತತ ಉಚ್ಛಿಷ್ಯತೇ ವಾಗಿತ್ಯೇವ ತದೇತದಕ್ಷರಂ ತ್ರ್! ಯಕ್ಷರಂ ವಾಗಿತ್ಯೇಕಮಕ್ಷರಮಕ್ಷರಮಿತಿ ತ್ರ್! ಯಕ್ಷರಂ ಸ ಏವೈಷ ಉತ್ತರಸ್ತ್ರ್! ಯಾಹೋ ವಾಗೇಕಂ ಗೌರೇಕಂ ದ್ಯೌರೇಕಂ ತತೋ ವೈ ವಾಗೇವ ಚತುರ್ಥಮಹರ್ವಹತಿ ತದ್ಯಚ್ಚತುರ್ಥಮಹರ್ನ್ಯೂಙ್ಖಯನ್ತ್ಯೇತದೇವ ತದಕ್ಷರಮಭ್ಯಾಯಛನ್ತ್ಯೇತದ್ವರ್ಧಯನ್ತ್ಯೇತತ್ಪ್ರಬಿಭಾವಯಿಷ-ನ್ತಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನ ಉದ್ಯತ್ಯಾ ಅನ್ನಂ ವೈ ನ್ಯೂಙ್ಖೋ ಯದೇಲವಾ ಅಭಿಗೇಷ್ಣಾಶ್ಚರನ್ತ್ಯ-ಥಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ಪ್ರಜಾಯತೇ ತದ್ಯಚ್ಚತರ್ಥಮಹರ್ನ್ಯೂಙ್ಖಯನ್ತ್ಯನ್ನಮೇವ ತತ್ಪ್ರಜನಯನ್ತ್ಯನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ತಸ್ಮಾಚ್ಚತುರ್ಥಮಹರ್ಜಾತವದ್ಭವತಿ ಚತುರಕ್ಷರೇಣ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇದಿತ್ಯಾಹುಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತ್ರ್! ಯಕ್ಷರೇಣ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇದಿತ್ಯಾಹುಸ್ತ್ರಯೋ ವಾ ಇಮೇ ತ್ರಿವೃತೋ ಲೋಕಾ ಏಷಾಮೇವ ಲೋಕಾನಾಮಭಿಜಿತ್ಯಾ ಏಕಾಕ್ಷರೇಣ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇದಿತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಲಾಙ್ಗಲಾಯನೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಏಕಾಕ್ಷರಾ ವೈ ವಾಗ್ ಏಷ ವಾವ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ನ್ಯೂಙ್ಖಂ ನ್ಯೂಙ್ಖಯತಿ ಯ ಏಕಾಕ್ಷರೇಣ ನ್ಯೂಙ್ಖಯತೀತಿ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರೇಣೈವ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವ ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠೋ ವೈ ಪುರುಷಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾಃ ಪಶವೋ ಯಜಮಾನಮೇವ ತದ್ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಮಾ-ದ್ದ್ವ್ಯಕ್ಷರೇಣೈವ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇನ್ಮುಖತಃ ಪ್ರಾತರನುವಾಕೇ ನ್ಯೂಙ್ಖಯತಿ ಮುಖತೋ ವೈ ಪ್ರಜಾ ಅನ್ನಮದನ್ತಿ ಮುಖತ ಏವ ತದನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಯಜಮಾನಂ ದಧಾತಿ ಮಧ್ಯತ ಆಜ್ಯೇ ನ್ಯೂಙ್ಖಯತಿ ಮಧ್ಯತೋ ವೈ ಪ್ರಜಾ ಅನ್ನಂ ಧಿನೋತಿ ಮಧ್ಯತ ಏವ ತದನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಯಜಮಾನಂ ದಧಾತಿ ಮುಖತೋ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ನ್ಯೂಙ್ಖಯತಿ ಮುಖತೋ ವೈ ಪ್ರಜಾ ಅನ್ನಮದನ್ತಿ ಮುಖತ ಏವ ತದನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಯಜಮಾನಂ ದಧಾತಿ
ತದುಭಯತೋ ನ್ಯೂಙ್ಖಮ್ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸವನಾಭ್ಯಾಮನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ ೩

ವಾಗ್ವೈ ದೇವತಾ ಚತುರ್ಥಮಹರ್ವಹತ್ಯೇಕವಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮೋ ವೈರಾಜಂ ಸಾಮಾನುಷ್ಟುಪ್ಛನ್ದೋ ಯಥಾ-ದೇವತಮೇನೇನ ಯಥಾಸ್ತೋಮಂ ಯಥಾಸಾಮ ಯಥಾಛನ್ದಸಂ ರಾದ್ನ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವಾ ಏತಿ ಚ ಪ್ರೇತಿ ಚ ತಚ್ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ಧ್ಯೇವ ಪ್ರಥಮಮಹಸ್ತದೇತತ್ಪುನರ್ಯಚ್ಚತುರ್ಥಂ ಯದ್ಯುಕ್ತ-ವದ್ಯದ್ರ ಥವದ್ಯದಾಶುಮದ್ಯತ್ಪಿಬವದ್ಯತ್ಪ್ರಥಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದಯಂ ಲೋಕೋಽಭ್ಯುದಿತೋ ಯಜ್ಜಾತವದ್ಯದ್ಧವವದ್ಯಚ್ಛುಕ್ರವದ್ಯದ್ವಾಚೋ ರೂಪಂ ಯದ್ವೈಮದಂ ಯದ್ವಿರಿಫಿತಂ ಯದ್ವಿಛನ್ದಾ ಯದೂನಾತಿರಿಕ್ತಂ ಯದ್ವೈರಾಜಂ ಯದಾನುಷ್ಟುಭಂ ಯತ್ಕರಿಷ್ಯದ್ಯತ್ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮೇತಾನಿ ವೈ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣ್ಯಾಗ್ನಿಂ ನ ಸ್ವವೃಕ್ತಿಭಿರಿತಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ವೈಮದಂ ವಿರಿಫಿತಂ ವಿರಿಫಿತಸ್ಯ ಋಷೇಶ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಷ್ಟರ್ಚಮ್ಪಾಙ್ಕ್ತಮ್ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತಾ ಉ ದಶ ಜಗತ್ಯೋ ಜಗತ್ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ತೇನ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ಪಞ್ಚದಶಾನುಷ್ಟುಭ ಆನುಷ್ಟುಭಂ ಹ್ಯೇತದಹಸ್ತೇನ ಚತು-ರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ವಿಂಶತಿರ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯಃ ಪುನಃ ಪ್ರಾಯಣೀಯಂ ಹ್ಯೇತದಹಸ್ತೇನ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದೇತದಸ್ತುತಮಸಸ್ತಮಯಾತಯಾಮ ಸೂಕ್ತಂ ಯಜ್ಞ ಏವ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತದ್ಯದೇತಚ್ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ಯಜ್ಞಾದೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಂ ತನ್ವತೇ ವಾಚಮೇವ ತತ್ಪುನರುಪಯನ್ತಿ ಸಂತತ್ಯೈ ಸಂತತೈಸ್ತ್ರ್! ಯಹೈರವ್ಯವಛಿನ್ನೈರ್ಯನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸೋ ಯನ್ತಿ ವಾಯೋ ಶುಕ್ರೋ ಅಯಾಮಿ ತೇ ವಿಹಿ ಹೋತ್ರಾ ಅವೀತಾ ವಾಯೋ ಶತಂ ಹರೀಣಾಮಿನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ವಾಯವೇಷಾಂ ಸೋಮಾನಾಮಾ ಚಿಕಿತಾನ ಸುಕ್ರತೂ ಆ ನೋ ವಿಶ್ವಾಭಿರೂತಿಭಿಸ್ತ್ಯಮು ವೋ ಅಪ್ರಹಣಮಪ ತ್ಯಂ ವೃಜಿನಂ ರಿಪುಮಮ್ಬಿತಮೇ ನದೀತಮ ಇತ್ಯಾನುಷ್ಟುಭಮ್ಪ್ರಉಗಮೇತಿ ಚ ಪ್ರೇತಿ ಚ ಶುಕ್ರವಚ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಂ ತ್ವಾ ಯಜ್ಞೇಭಿರೀಮಹ ಇತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದೀಮಹ ಇತ್ಯಭ್ಯಾಯಾಮ್ಯಮಿವೈತದಹಸ್ತೇನ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿದಂ ವಸೋ ಸುತಮನ್ಧ ಇನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹಿ ಪ್ರೈತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪಃ ಪ್ರ ವ ಇನ್ದ್ರ ಯ ಬೃಹತ ಇತಿ ಪ್ರಥಮೇನಾಹ್ನಾ ಸಮಾನ ಆತಾನಶ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಶ್ರುಧೀ ಹವಮಿನ್ದ್ರ ಮಾ ರಿಷಣ್ಯ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಹವವಚ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಮರುತ್ವಾಁ ಇನ್ದ್ರ ವೃಷಭೋ ರಣಯೇತಿ ಸೂಕ್ತಮುಗ್ರಂ ಸಹೋದಾಮಿಹ ತಂ ಹುವೇಮೇತಿ ಹವವಚ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರುಪಾಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತ ಇಮಂ ನು ಮಾಯಿನಂ ಹುವ ಇತಿ ಪರ್ಯಾಸೋ ಹವವಾಂಶ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ಗಾಯತ್ರೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಪಿಬಾ ಸೋಮಮಿನ್ದ್ರ ಮನ್ದತು ತ್ವಾ ಶ್ರುಧೀ ಹವಂ ವಿಪಿಪಾನಸ್ಯಾದ್ರೇ ರಿತಿ ವೈರಾಜಮ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ಬಾರ್ಹತೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾಚ್ಯುತಾ ತ್ವಾಮಿದ್ಧಿ ಹವಾಮಹ ಇತಿ ಬೃಹತೋ ಯೋನಿಮನು ನಿವರ್ತಯತಿ ಬಾರ್ಹತಂ ಹ್ಯೇತದಹರಾಯತನೇನ ತ್ವಮಿನ್ದ್ರ ಪ್ರತೂರ್ತಿಷ್ವಿತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥೋಽಶಸ್ತಿಹಾ ಜನಿತೇತಿ ಜಾತ-ವಾಂಶ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽಚ್ಯುತಃ
೪

ಕುಹ ಶ್ರುತ ಇನ್ದ್ರ ಃ! ಕಸ್ಮಿನ್ನದ್ಯೇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ವೈಮದಂ ವಿರಿಫಿತಂ ವಿರಿಫಿತಸ್ಯ ಋಷೇಶ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯುಧ್ಮಸ್ಯ ತೇ ವೃಷಭಸ್ಯ ಸ್ವರಾಜ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮುಗ್ರಂ ಗಭೀರಂ ಜನುಷಾಭ್ಯುಗ್ರಮಿತಿ ಜಾತವಚ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ತ್ಯಮು ವಃ ಸತ್ರಾಸಾಹಮಿತಿ ಪರ್ಯಾಸೋ ವಿಶ್ವಾಸು ಗೀರ್ಷ್ವಾಯತಮಿತ್ಯಭ್ಯಾಯಾಮ್ಯಮಿವೈತದಹಸ್ತೇನ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಮ್ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ಗಾಯತ್ರೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ವಿಶ್ವೋ ದೇವಸ್ಯ ನೇತುಸ್ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಮಾ ವಿಶ್ವದೇವಂ ಸತ್ಪತಿಮಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ಬಾರ್ಹತೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಹಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಾ ದೇವೋ ಯಾತು ಸವಿತಾ ಸುರತ್ನ ಇತಿ ಸಾವಿತ್ರಮೇತಿ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರ ದ್ಯಾವಾ ಯಜ್ಞೈಃ ಪೃಥಿವೀ ನಮೋಭಿರಿತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಮ್ಪ್ರೇತಿ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರ ಋಭುಬ್ಯೋಓ ದೂತಮಿವ ವಾಚಮಿಷ್ಯ ಇತ್ಯಾರ್ಭವಮ್ಪ್ರೇತಿ ಚ ವಾಚಮಿಷ್ಯ ಇತಿ ಚ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರ ಶುಕ್ರೈತು ದೇವೀ ಮನೀಷೇತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ಪ್ರೇತಿ ಚ ಶುಕ್ರವಚ್ಚ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ವಿಛನ್ದಸಃ ಸನ್ತಿ ದ್ವಿಪದಾಃ ಸನ್ತಿ ಚತುಷ್ಪದಾಸ್ತೇನ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ಸುಮತೌ ಸ್ಯಾಮೇತ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರುತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದಿತೋ ಜಾತ ಇತಿ ಜಾತವ-ಚ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಕ ಈಂ ವ್ಯಕ್ತಾ ನರಃ ಸನೀಳಾ ಇತಿ ಮಾರುತಂ ನಕಿರ್ಹ್ಯೇಷಾಂ ಜನೂಂಷಿ ವೇದೇತಿ ಜಾತವಚ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ವಿಛನ್ದಸಃ ಸನ್ತಿ ದ್ವಿಪದಾಃ ಸನ್ತಿ ಚತುಷ್ಪದಾಸ್ತೇನ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜಾತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಚ್ಯುತಾಗ್ನಿಂ ನರೋ ದೀಧಿತಿಭಿರರಣ್ಯೋರಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಂ ಹಸ್ತಚ್ಯುತೀ ಜನಯನ್ತೇತಿ ಜಾತವಚ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ವಿಛನ್ದಸಃ ಸನ್ತಿ ವಿರಾಜಃ
ಸನ್ತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಸ್ತೇನ ಚತುರ್ಥಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ ೫ ೧

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೨ ಖಣ್ಡಃ ೧-೧೦
ಗೌರ್ವೈ ದೇವತಾ ಪಞ್ಚಮಮಹರ್ವಹತಿ ತ್ರಿಣವಃಸ್ತೋಮಃ ಶಾಕ್ವರಂ ಸಾಮ ಪಾಙ್ಕ್ತಿಶ್ಛನ್ದೋ ಯಥಾದೇವತಮೇನೇನ ಯಥಾಸ್ತೋಮಂ ಯಥಾಸಾಮ ಯಥಾಛನ್ದಸಂ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವೈ ನೇತಿ ನ ಪ್ರೇತಿ ಯತ್ಸ್ಥಿತಂ ತತ್ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ಧ್ಯೇವ ದ್ವಿತೀಯಮಹಸ್ತದೇತತ್ಪುನರ್ಯತ್ಪಞ್ಚಮಂ ಯದೂರ್ಧ್ವವದ್ಯತ್ಪ್ರತಿವದ್ಯದನ್ತರ್ವದ್ಯದ್ವೃಷಣ್ವದ್ಯದ್ವೃಧನ್ವದ್ಯನ್ಮಧ್ಯಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದನ್ತರಿಕ್ಷಮಭ್ಯುದಿತಂ ಯದ್ದುಗ್ಧವದ್ಯದೂಧವದ್ಯದ್ಧೇನುಮದ್ಯತ್ಪೃಶ್ನಿಮದ್ಯನ್ಮದ್ವದ್ಯತ್ಪಶುರೂಪಂ ಯದ-ಧ್ಯಾಸವದ್ ವಿಕ್ಷುದ್ರಾ ಇವ ಹಿ ಪಶವೋ ಯಜ್ಜಾಗತಂ ಜಾಗತಾ ಹಿ ಪಶವೋ ಯದ್ಬಾರ್ಹತಮ್- ಬಾರ್ಹತಾ ಹಿ ಪಶಾವೋ ಯತ್ಪಾಙ್ಕ್ತಮ್ ಪಾಙ್ಕ್ತಾ ಹಿ ಪಶವೋ ಯದ್ವಾಮಂ ವಾಮಂ ಹಿ ಪಶವೋ ಯದ್ಧವಿಷ್ಮದ್ಧವಿರ್ಹಿ ಪಶವೋ ಯದ್ವಪುಷ್ಮದ್- ವಪುರ್ಹಿ ಪಶವೋ - ಯಚ್ಛಾಕ್ವರಂ ಯತ್ಪಾಙ್ಕ್ತಂ ಯತ್ಕುರ್ವದ್ಯದ್ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮೇತಾನಿ ವೈ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣೀಮಮೂ ಷು ವೋ ಅತಿಥಿಮುಷರ್ಬುಧಮಿತಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ಜಾಗತಮಧ್ಯಾಸವತ್ಪಶುರೂ-ಪಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಾ ನೋ ಯಜ್ಞಂ ದಿವಿಸ್ಪೃಶಮಾ ನೋ ವಾಯೋ ಮಹೇ ತನೇ ರಥೇನ ಪೃಥುಪಾಜಸಾ ಬಹವಃ ಸೂರಚಕ್ಷಸ ಇಮಾ ಉ ವಾಂ ದಿವಿಷ್ಟಯಃ ಪಿಬಾ ಸುತಸ್ಯ ರಸಿನೋ ದೇವಂ-ದೇವಂ ವೋಽವಸೇ ದೇವಂದೇವಮ್ಬೃಹದು ಗಾಯಿಷೇ ವಚ ಇತಿ ಬಾರ್ಹತಮ್ಪ್ರಉಗಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಯತ್ಪಾಞ್ಚಜನ್ಯಯಾ ವಿಶೇತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪತ್ಪಾಞ್ಚಜನ್ಯಯೇತಿ ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ಇತ್ಸೋಮಪಾ ಏಕ ಇನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹ್ಯುತ್ತಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇಽಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪೋ ಬೃಹದಿನ್ದ್ರಾ ಯ ಗಾಯತೇತಿ ದ್ವಿತೀಯೇನಾಹ್ನಾ ಸಮಾನ ಆತಾನಃ ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮವಿತಾಸಿ ಸುನ್ವತೋ ವೃಕ್ತಬರ್ಹಿಷ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮದ್ವತ್ಪಾಙ್ಕ್ತಮ್ಪಞ್ಚಪದಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿತ್ಥ ಹಿ ಸೋಮ ಇನ್ಮದ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮದ್ವತ್ಪಾಙ್ಕ್ತಮ್ಪಞ್ಚಪದಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ಪಿಬ ತುಭ್ಯಂ ಸುತೋ ಮದಾಯೇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮದ್ವತ್ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಮರುತ್ವಾಁ ಇನ್ದ್ರ ಮೀಢ್ವ ಇತಿ ಪರ್ಯಾಸೋ ನೇತಿ ನ ಪ್ರೇತಿ ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ಗಾಯತ್ರೀಷು ನಿವಿದಂ
ದಧಾತಿ ೬

ಮಹಾನಾಮ್ನೀಷ್ವತ್ರ ಸ್ತುವತೇ ಶಾಕ್ವರೇಣ ಸಾಮ್ನಾ ರಾಥಂತರೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರೋ ವಾ ಏತಾಭಿರ್ಮಹಾನಾತ್ಮಾನಂ ನಿರಮಿಮೀತ ತಸ್ಮಾನ್ಮಹಾನಾಮ್ನ್ಯೋಽಥೋ ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ ಮಹಾನಾಮ್ನ್ಯ ಇಮೇ ಮಹಾನ್ತ ಇಮಾನ್ವೈ ಲೋಕಾನ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸೃಷ್ಟ್ವೇದಂ ಸರ್ವಮಶಕ್ನೋದ್ಯದಿದಮ್ಕಿಂಚ ಯದಿಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸೃಷ್ಟ್ವೇದಂ ಸರ್ವಮಶಕ್ನೋದ್ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ತಚ್ಛಕ್ವರ್ಯೋಽಭವಂಸ್ತಚ್ಛಕ್ವರೀಣಾಂ ಶಕ್ವರೀತ್ವಂ ತಾ ಊರ್ಧ್ವಾಃ ಸೀಮ್ನೋಽಭ್ಯಸೃಜತ ಯದೂರ್ಧ್ವಾಃ ಸೀಮ್ನೋಽಭ್ಯಸೃಜತ ತತ್ಸಿಮಾ ಅಭವಂಸ್ತತ್ಸಿಮಾನಾಂ ಸಿಮಾತ್ವಂ ಸ್ವಾದೋರಿತ್ಥಾ ವಿಷೂವತ ಉಪ ನೋ ಹರಿಭಿಃ ಸುತಮಿನ್ದ್ರಂ ವಿಶ್ವಾ ಅವೀವೃಧನ್ನಿತ್ಯನುರೂಪೋ ವೃಷಣ್ವಾ-ನ್ಪೃಶ್ನಿಮಾನ್ಮದ್ವಾನ್ವೃಧನ್ವಾನ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾ-ಚ್ಯುತಾಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮ ಇತಿ ರಥಂತರಸ್ಯ ಯೋನಿಮನು ನಿವರ್ತಯತಿ ರಾಥಂತರಂ ಹ್ಯೇತದಹರಾಯತನೇನ ಮೋ ಷು ತ್ವಾ ವಾಘತಶ್ಚನೇತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥೋಽಧ್ಯಾಸವಾನ್ಪಶುರೂಪ-
ಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽಚ್ಯುತಃ ೭

ಪ್ರೇದಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ವೃತ್ರತೂರ್ಯೇಷ್ವಾವಿಥೇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಪಾಙ್ಕ್ತಮ್ಪಞ್ಚಪದಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚನಾಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರೋ ಮದಾಯ ವಾವೃಧ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮದ್ವತ್ಪಾಙ್ಕ್ತಮ್ಪಞ್ಚಪದಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಸತ್ರಾ ಮದಾಸಸ್ತವ ವಿಶ್ವಜನ್ಯಾ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮದ್ವತ್ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ತಮಿನ್ದ್ರಂ ವಾಜಯಾಮಸೀತಿ ಪರ್ಯಾಸಃ ಸ ವೃಷಾ ವೃಷಭೋ ಭುವದಿತಿ ಪಶುರೂಪಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ಗಾಯತ್ರೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ತತ್ಸವಿತುರ್ವೃಣೀಮಹೇಽದ್ಯಾ ನೋ ದೇವ ಸವಿತರಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ರಾಥಂತರೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮುದು ಷ್ಯ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ದಮೂನಾ ಇತಿ ಸಾವಿತ್ರಮಾ ದಾಶುಷೇ ಸುವತಿ ಭೂರಿ ವಾಮಮಿತಿ ವಾಮ-ಮ್ಪಶುರೂಪಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಮಹೀ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಇಹ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ರುವದ್ಧೋಕ್ಷೇತಿ ಪಶುರೂಪಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮೃಭುರ್ವಿಭ್ವಾ ವಾಜ ಇನ್ದ್ರೋ ನೋ ಅಛೇತ್ಯಾರ್ಭವಂ ವಾಜೋ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶುರೂಪಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಸ್ತುಷೇ ಜನಂ ಸುವ್ರತಂ ನವ್ಯಸೀಭಿರಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮಧ್ಯಾಸವತ್ಪಶುರೂಪಮ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಹೂವಿಸಃ ಪಾನ್ತಮಜರಂ ಸ್ವರ್ವಿದೀತ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರುತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದ್ಧವಿ-ಷ್ಮತ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವಪುರ್ನು ತಚ್ಚಿಕಿತುಷೇ ಚಿದಸ್ತ್ವಿತಿ ಮಾರುತಂ ವಪುಷ್ಮ-ತ್ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜಾತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇ-ದಸ್ಯಾಚ್ಯುತಾಗ್ನಿರ್ಹೋತಾ ಗೃಹಪತಿಃ ಸ ರಾಜೇತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಮಧ್ಯಾಸವತ್ಪಶುರೂಪಮ್ಪ-
ಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ ೮

ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಾ ಏತದ್ಯತ್ಷಷ್ಠಮಹರ್ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಾ ಏತ ಆಗಛನ್ತಿ ಯೇ ಷಷ್ಠಮಹರಾಗಛನ್ತಿ ನ ವೈ ದೇವಾ ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯ ಗೃಹೇ ವಸನ್ತಿ ನರ್ತುರೃತೋರ್ಗೃಹೇ ವಸತೀತ್ಯಾಹುಸ್ತದ್ಯಥಾಯಥಮೃತ್ವಿಜ ಋತುಯಾಜಾನ್ಯಜನ್ತ್ಯಸಮ್ಪ್ರದಾಯಂ ತದ್ಯಥರ್ತ್ವೃತೂನ್ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ ಯಥಾಯಥಂ ಜನತಾಸ್ತದಾಹು-ರ್ನರ್ತುಪ್ರೈಷೈಃ ಪ್ರೇಷಿತವ್ಯಂ ನರ್ತುಪ್ರೈಷೈರ್ವಷಟ್ಕೃತ್ಯಂ ವಾಗ್ವಾ ಋತುಪ್ರೈಷಾ ಆಪ್ಯತೇ ವೈ ವಾಕ್ಷಷ್ಠೇಽಹನೀತಿ ಯದೃತುಪ್ರೈಷೈಃ ಪ್ರೇಷ್ಯೇಯುರ್ಯದೃತುಪ್ರೈಷೈರ್ವಷಟ್ಕುರ್ಯುರ್ವಾಚಮೇವ ತದಾಪ್ತಾಂ ಶ್ರಾನ್ತಾಮ್ಮೃಕ್ಣವಹೀಂ ವಹರಾವಿ-ಣೀಮೃಛೇಯುರ್ಯದ್ವೇಭಿರ್ನ ಪ್ರೇಷ್ಯೇಯುರ್ಯದ್ವೇಭಿರ್ನ ವಷಟ್ಕುರ್ಯುರಚ್ಯುತಾದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಚ್ಯವೇರನ್ಯಜ್ಞಾತ್ಪ್ರಾ-ಣಾತ್ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪಶುಭ್ಯೋ ಜಿಹ್ಮಾ ಈಯುಸ್ತಸ್ಮಾದೃಗ್ಮೇಭ್ಯ ಏವಾಧಿ ಪ್ರೇಷಿತವ್ಯಮೃಗ್ಮೇಭ್ಯೋಽಧಿ ವಷಟ್ಕೃತ್ಯಂ ತನ್ನ ವಾಚಮಾಪ್ತಾಂ ಶ್ರಾನ್ತಾಮ್ಮೃಕ್ಣವಹೀಂ ವಹರಾವಿಣೀಮೃಛನ್ತಿ ನಾಚ್ಯುತಾದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ
ಚ್ಯವನ್ತೇ ನ ಯಜ್ಞಾತ್ಪ್ರಾಣಾತ್ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪಶುಭ್ಯೋ ಜಿಹ್ಮಾ ಯನ್ತಿ ೯

ಪಾರುಚ್ಛೇಪೀರುಪದಧತಿ ಪೂರ್ವಯೋಃ ಸವನಯೋಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪ್ರಸ್ಥಿತಯಾಜ್ಯಾನಾಂ ರೋಹಿತಂ ವೈ ನಾಮೈತಚ್ಛನ್ದೋ ಯತ್ಪಾರುಚ್ಛೇಪಮೇತೇನ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಃ! ಸಪ್ತ ಸ್ವರ್ಗಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನರೋಹದ್ರೋ ಹತಿ ಸಪ್ತ ಸ್ವರ್ಗಾಁ ಲ್ಲೋಕನ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದಾಹುರ್ಯತ್ಪಞ್ಚಪದಾ ಏವ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಷಟ್ಪದಾಃ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಥ ಕಸ್ಮಾತ್ಸಪ್ತಪದಾಃ ಷಷ್ಠೇಽಹಞ್ಛಸ್ಯನ್ತ ಇತಿ ಷಡ್ಭಿರೇವ ಪದೈಃ ಷಷ್ಠಮಹ-ರಾಪ್ನುವನ್ತ್ಯಪಛಿದ್ಯೇವೈತದಹರ್ಯತ್ಸಪ್ತಮಂ ತದೇವ ಸಪ್ತಮೇನ ಪದೇನಾಭ್ಯಾರಭ್ಯ ವಸನ್ತಿ ವಾಚಮೇವ
ತತ್ಪುನರುಪಯನ್ತಿ ಸಂತತ್ಯೈ ಸಂತತೈಸ್ತ್ರ್! ಯಹೈರವ್ಯವಛಿನ್ನೈರ್ಯನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸೋ ಯನ್ತಿ ೧೦

ದೇವಾಸುರಾ ವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಸಮಯತನ್ತ ತೇ ವೈ ದೇವಾಃ ಷಷ್ಠೇನೈವಾಹ್ನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇ-ಭ್ಯೋಽಸುರಾನ್ಪ್ರಾಣುದನ್ತ ತೇಷಾಂ ಯಾನ್ಯನ್ತರ್ಹಸ್ತೀನಾನಿ ವಸೂನ್ಯಾಸಂಸ್ತಾನ್ಯಾದಾಯ ಸಮುದ್ರ -ಮ್ಪ್ರೌಪ್ಯನ್ತ ತ ಏತೇನೈವ ಛನ್ದಸಾನುಹಾಯಾನ್ತರ್ಹಸ್ತೀನಾನಿ ವಸೂನ್ಯಾದದತ ತದ್ಯದೇತತ್ಪದ-ಮ್ಪುನಃಪದಂ ಸ ಏವಾಙ್ಕುಶ ಆಸಞ್ಜನಾಯಾದ್ವಿಷತೋ ವಸು ದತ್ತೇ ನಿರೇನಮೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ
ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ನುದತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧೧

ದ್ಯೌರ್ವೈ ದೇವತಾ ಷಷ್ಠಮಹರ್ವಹತಿ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಃ ಸ್ತೋಮೋ ರೈವತಂ ಸಾಮಾತಿಛನ್ದಾಶ್ಛನ್ದೋ ಯಥಾದೇವತಮೇನೇನ ಯಥಾಸ್ತೋಮಂ ಯಥಾಸಾಮ ಯಥಾಛನ್ದಸಂ ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವೈ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ತತ್ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ಧ್ಯೇವ ತೃತೀಯಮಹಸ್ತದೇತತ್ಪುನರ್ಯತ್ಷಷ್ಠಂ ಯದ-ಶ್ವವದ್ಯದನ್ತವದ್ಯತ್ಪುನರಾವೃತ್ತಂ ಯತ್ಪುನರ್ನಿನೃತ್ತಂ ಯದ್ರ ತವದ್ಯತ್ಪರ್ಯಸ್ತವದ್ಯತ್ತ್ರಿವದ್ಯದನ್ತರೂಪಂ ಯ-ದುತ್ತಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದಸೌ ಲೋಕೋಽಭ್ಯುದಿತೋ ಯತ್ಪಾರುಚ್ಛೇಪಂ ಯತ್ಸಪ್ತಪದಂ ಯನ್ನಾರಾಶಂಸಂ ಯನ್ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠಂ ಯದ್ರೈ ವತಂ ಯದತಿಛನ್ದಾ ಯತ್ಕೃತಂ ಯತ್ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಏತಾನಿ ವೈ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣ್ಯಯಂ ಜಾಯತ ಮನುಷೋ ಧರೀಮಣೀತಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಯಮ್ಭವತಿ ಪಾರುಚ್ಛೇಪಮತಿಛನ್ದಾಃ ಸಪ್ತಪದಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಸ್ತೀರ್ಣ-ಮ್ಬರ್ಹಿರುಪ ನೋ ಯಾಹೀ ವಿತಯ ಆ ವಾಂ ರಥೋ ನಿಯುತ್ವಾನ್ವಕ್ಷದವಸೇ ಸುಷುಮಾ ಯಾತಮದ್ರಿ ಭಿರ್ಯುವಾಂ ಸ್ತೋಮೇಭಿರ್ದೇವಯನ್ತೋ ಅಶ್ವಿನಾವರ್ಮಹ ಇನ್ದ್ರ ವೃಷನ್ನಿನ್ದ್ರಾ ಸ್ತು ಶ್ರೌಷಳೋ ಷೂ ಣೋ ಅಗ್ನೇ ಶೃಣುಹಿ ತ್ವಮೀಳಿತೋ ಯೇ ದೇವಾಸೋ ದಿವ್ಯೇಕಾದಶ ಸ್ಥೇಯಮದದಾದ್ರ ಭಸ-ಮೃಣಚ್ಯುತಮಿತಿ ಪ್ರಉಗಮ್ಪಾರುಚ್ಛೇಪಮತಿಛನ್ದಾಃ ಸಪ್ತಪದಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಸ ಪೂರ್ವ್ಯೋ ಮಹಾನಾಮಿತಿ ಮರುತ್ವತೀಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನ್ತೋ ವೈ ಮಹದನ್ತಃ ಷಷ್ಠಮಹಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ರಯ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಸೋಮಾ ಇನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹಿ ಪ್ರ ನೂನಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪೋ ನಕಿಃ ಸುದಾಸೋ ರಥಮಿತಿ ತೃತೀಯೇನಾಹ್ನಾ ಸಮಾನ ಆತಾನಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯಂ ತ್ವಂ ರಥಮಿನ್ದ್ರ ಮೇಧಸಾತಯ ಇತಿ ಸೂಕ್ತ-ಮ್ಪಾರುಚ್ಛೇಪಮತಿಛನ್ದಾಃ ಸಪ್ತಪದಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಸ ಯೋ ವೃಷಾ ವೃಷ್ಣ್ಯೇಭಿಃ ಸಮೋಕಾ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ಮರುತ್ವ ಇಹ ಪಾಹಿ ಸೋಮಮಿತಿ ಸೂಕ್ತಂ ತೇಭಿಃ ಸಾಕಮ್ಪಿಬತು ವೃತ್ರಖಾದ ಇತ್ಯನ್ತೋ ವೈ ಖಾದೋಽನ್ತಃ ಷಷ್ಠಮಹಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾ-ರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇಽಯಂ ಹ ಯೇನ ವಾ ಇದಮಿತಿ ಪರ್ಯಾಸಃ ಸ್ವರ್ಮರುತ್ವತಾ ಜಿತಮಿತ್ಯನ್ತೋ ವೈ ಜಿತಮನ್ತಃ ಷಷ್ಠಮಹಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿ-ನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ಗಾಯತ್ರೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ರೇವತೀರ್ನಃ ಸಧಮಾದೇ ರೇವಾಁ ಇದ್ರೇ ವತ ಸ್ತೋತೇತಿ ರೈವತಮ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ಬಾರ್ಹತೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾಚ್ಯುತಾ ತ್ವಾಮಿದ್ಧಿ ಹವಾಮಹ ಇತಿ ಬೃಹತೋ ಯೋನಿಮನು ನಿವರ್ತಯತಿ ಬಾರ್ಹತಂ ಹ್ಯೇತದಹರಾಯತನೇನೇನ್ದ್ರ ಮಿದ್ದೇವತಾತಯ ಇತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥೋ ನಿನೃತ್ತವಾನ್ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ
ರೂಪಂ ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽಚ್ಯುತಃ ೧೨

ಏನ್ದ್ರ ಯಾಹ್ಯುಪ ನಃ ಪರಾವತ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಪಾರುಚ್ಛೇಪಮತಿಛನ್ದಾಃ ಸಪ್ತಪದಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರ ಘಾ ನ್ವಸ್ಯ ಮಬತೋ ಮಹಾನೀತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಭೂರೇಕೋ ರಯಿಪತೇ ರಯೀಣಾಮಿತಿ ಸೂಕ್ತಂ ರಥಮಾ ತಿಷ್ಠ ತುವಿನೃಮ್ಣ ಭೀಮಮಿತ್ಯನ್ತೋ ವೈ ಸ್ಥಿತಮನ್ತಃ ಷಷ್ಠಮಹಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯಾವತ ಉಪ ನೋ ಹರಿಭಿಃ ಸುತಮಿತಿ ಪರ್ಯಾಸಃ ಸಮಾನೋದರ್ಕಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾ ಉ ಗಾಯತ್ರ್! ಯೋ ಗಾಯಾತ್ರ್! ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಮ್ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದ್ಗಾಯತ್ರೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತ್ಯಭಿ ತ್ಯಂ ದೇವಂ ಸವಿತಾರಮೋಣ್ಯೋರಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದತಿಛನ್ದಾಃ ಷಾಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಂ ದೋಷೋ ಆಗಾದಿ-ತ್ಯನುಚರೋಽನ್ತೋ ವೈ ಗತಮನ್ತಃ ಷಷ್ಠಮಹಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮುದು ಷ್ಯ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ಸವಾಯೇತಿ ಸಾವಿತ್ರಂ ಶಶ್ವತ್ತಮಂ ತದಪಾ ವಹ್ನಿರಸ್ಥಾದಿತ್ಯನ್ತೋ ವೈ ಸ್ಥಿತಮನ್ತಃ ಷಷ್ಠಮಹಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಕತರಾ ಪೂರ್ವಾ ಕತರಾಪರಾಯೋರಿತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಕಿಮು ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಕಿಂ ಯವಿಷ್ಠೋ ನ ಆಜಗನ್ನುಪ ನೋ ವಾಜಾ ಅಧ್ವರಮೃಭುಕ್ಷಾ ಇತ್ಯಾರ್ಭವಂ ನಾರಾಶಂಸಂ ತ್ರಿವತ್ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿ-
ದಮಿತ್ಥಾ ರೌದ್ರಂ ಗೂರ್ತವಚಾ ಯೇ ಯಜ್ಞೇನ ದಕ್ಷಿಣಯಾ ಸಮಕ್ತಾ ಇತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ ೧೩

ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠಂ ಶಂಸತಿ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠಂ ವೈ ಮಾನವಮ್ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ವಸನ್ತಮ್ಭ್ರಾತರೋ ನಿರ-ಭಜನ್ಸೋಽಬ್ರವೀದೇತ್ಯ ಕಿಮ್ಮಹ್ಯಮಭಾಕ್ತೇತ್ಯೇತಮೇವ ನಿಷ್ಠಾವಮವವದಿತಾರಮಿತ್ಯಬ್ರುವಂಸ್ತ-ಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಪಿತರಮ್ಪುತ್ರಾ ನಿಷ್ಠಾವೋಽವವದಿತೇತ್ಯೇವಾಚಕ್ಷತೇ ಸ ಪಿತರಮೇತ್ಯಾಬ್ರವೀತ್ತ್ವಾಂ ಹ ವಾವ ಮಹ್ಯಮ್ತತಾಭಾಕ್ಷುರಿತಿ ತಮ್ಪಿತಾಬ್ರವೀನ್ಮಾ ಪುತ್ರಕ ತದಾದೃಥಾ ಅಙ್ಗಿರಸೋ ವಾ ಇಮೇ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ಲೋಕಾಯ ಸತ್ರಮಾಸತೇ ತೇ ಷಷ್ಠಂಷಷ್ಠಮೇವಾಹರಾಗತ್ಯ ಮುಹ್ಯನ್ತಿ ತಾನೇತೇ ಸೂಕ್ತೇ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಶಂಸಯ ತೇಷಾಂ ಯತ್ಸಹಸ್ರಂ ಸತ್ರಪರಿವೇಷಣಂ ತತ್ತೇ ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋ ದಾಸ್ಯನ್ತೀತಿ ತಥೇತಿ ತಾನುಪೈತ್ಪ್ರತಿ ಗೃಭ್ಣೀತ ಮಾನವಂ ಸುಮೇಧಸ ಇತಿ ತಮಬ್ರುವನ್ಕಿಂಕಾಮೋ ವದಸೀತೀದಮೇವ ವಃ ಷಷ್ಠಮಹಃ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಯಾನೀತ್ಯಬ್ರವೀದಥ ಯದ್ವ ಏತತ್ಸಹಸ್ರಂ ಸತ್ರಪರಿವೇಷಣಂ ತನ್ಮೇ ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋ ದತ್ತೇಹಿ ತಥೇತಿ ತಾನೇತೇ ಸೂಕ್ತೇ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಅಶಂಸಯತ್ತತೋ ವೈ ತೇ ಪ್ರ ಯಜ್ಞಮಜಾನನ್ಪ್ರ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ತದ್ಯದೇತೇ ಸೂಕ್ತೇ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಶಂಸತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞಾತ್ಯೈ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾ-ನುಖ್ಯಾತ್ಯೈ ತಂ ಸ್ವರ್ಯನ್ತೋಽಬ್ರುವನ್ನೇತತ್ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಹಸ್ರಮಿತಿ ತದೇನಂ ಸಮಾಕುರ್ವಾಣಮ್ಪುರುಷಃ ಕೃಷ್ಣಶವಾಸ್ಯುತ್ತರತ ಉಪೋತ್ಥಾಯಾಬ್ರವೀನ್ಮಮ ವಾ ಇದಮ್ಮಮ ವೈ ವಾಸ್ತುಹಮಿತಿ ಸೋ-ಽಬ್ರವೀನ್ಮಹ್ಯಂ ವಾ ಇದಮದುರಿತಿ ತಮಬ್ರವೀತ್ತದ್ವೈ ನೌ ತವೈವ ಪಿತರಿ ಪ್ರಶ್ನ ಇತಿ ಸ ಪಿತರಮೈತ್ತಮ್ಪಿತಾಬ್ರವೀನ್ನನು ತೇ ಪುತ್ರಕಾದೂರಿತ್ಯದುರೇವ ಮ ಇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ತತ್ತು ಮೇ ಪುರುಷಃ-ಕೃಷ್ಣಶವಾಸ್ಯುತ್ತರತ ಉಪೋದತಿಷ್ಠನ್ಮಮ ವಾ ಇದಮ್ಮಮ ವೈ ವಾಸ್ತುಹಮಿತ್ಯದಿತೇತಿ ತಮ್ಪಿ-ತಾಬ್ರವೀತ್ತಸ್ಯೈವ ಪುತ್ರಕ ತತ್ತತ್ತು ಸ ತುಭ್ಯಂ ದಾಸ್ಯತೀತಿ ಸ ಪುನರೇತ್ಯಾಬ್ರವೀತ್ತವ ಹ ವಾವ ಕಿಲ ಭಗವ ಇದಮಿತಿ ಮೇ ಪಿತಾಹೇತಿ ಸೋಽಬ್ರವೀತ್ತದಹಂ ತುಭ್ಯಮೇವ ದದಾಮಿ ಯ ಏವ ಸತ್ಯಮವಾದೀರಿತಿ ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದುಷಾ ಸತ್ಯಮೇವ ವದಿತವ್ಯಂ ಸ ಏಷ ಸಹಸ್ರಸನಿರ್ಮನ್ತ್ರೋ ಯನ್ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠ ಉಪೈನಂ ಸಹಸ್ರಂ ನಮತಿ ಪ್ರ ಷಷ್ಠೇನಾಹ್ನಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಾನಾತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
೧೪

ತಾನ್ಯೇತಾನಿ ಸಹಚರಾಣ್ಯಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠಂ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾ ವೃಷಾಕಪಿಮೇವಾ-ಯಮರುತಂ ತಾನಿ ಸಹೈವ ಶಂಸೇದ್ಯದೇಷಾಮನ್ತರಿಯಾತ್ತದ್ಯಜಮಾನಸ್ಯಾನ್ತರಿಯಾದ್ಯದಿ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠಂ ರೇತೋಽಸ್ಯಾನ್ತರಿಯಾದ್ಯದಿ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾನಸ್ಯಾನ್ತರಿಯಾದ್ಯದಿ ವೃಷಾಕಪಿಮಾತ್ಮಾನ-ಮಸ್ಯಾನ್ತರಿಯಾದ್ಯದ್ಯೇವಯಾಮರುತಮ್ಪ್ರಹ್ಷ್ಠಾಯಾ ಏನಂ ಚ್ಯಾವಯೇದ್ದೈವ್ಯೈ ಚ ಮಾನುಷ್ಯೈ ಚ ನಾ-ಭಾನೇದಿಷ್ಠೇನೈವ ರೇತೋಽಸಿಞ್ಚತ್ತದ್ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಭಿರ್ವ್ಯಕರೋತ್ಸುಕೀರ್ತಿನಾ ಕಾಕ್ಷೀವತೇನ ಯೋನಿಂ ವ್ಯಹಾಪಯದುರೌ ಯಥಾ ತವ ಶರ್ಮನ್ಮದೇಮೇತಿ ತಸ್ಮಾಜ್ಜ್ಯಾಯಾನ್ಸನ್ಗರ್ಭಃ ಕನೀಯಾಂಸಂ ಸನ್ತ-ಮ್ಯೋನಿಂ ನ ಹಿನಸ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಹಿ ಸ ಕೢಪ್ತ ಏವಯಾಮರುತೈತವೈ ಕರೋತಿ ತೇನೇದಂ ಸರ್ವಮೇತವೈ ಕೃತಮೇತಿ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚಾಹಶ್ಚ ಕೃಷ್ಣಮಹರರ್ಜುನಂ ಚೇತ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರುತಾಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದಹಶ್ಚಾಹಶ್ಚೇತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಮ್ಪುನರ್ನಿನೃತ್ತಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಮಧ್ವೋ ವೋ ನಾಮ ಮಾರುತಂ ಯಜತ್ರಾ ಇತಿ ಮಾರುತಮ್ಬಹ್ವಭಿವ್ಯಾಹೃತ್ಯಮನ್ತೋ ವೈ ಬಹ್ವನ್ತಃ ಷಷ್ಠಮಹಃ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜಾ-ತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಚ್ಯುತಾ ಸ ಪ್ರತ್ನಥಾ ಸಹಸಾ ಜಾಯಮಾನ ಇತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಂ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಧಾರಯನ್ಧಾರಯನ್ನಿತಿ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಸ್ರಂಸಾದ್ವಾ ಅನ್ತಸ್ಯ ಬಿಭಾಯ ತದ್ಯಥಾ ಪುನರಾಗ್ರನ್ಥಮ್ಪುನರ್ನಿಗ್ರನ್ಥಮನ್ತಮ್ಬಧ್ನೀಯಾನ್ಮಯೂಖಂ ವಾನ್ತತೋ ಧಾರಣಾಯ ನಿಹನ್ಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತದ್ಯದ್ಧಾರಯನ್-ಧಾರಯನ್ನಿತಿ ಶಂಸತಿ ಸಂತತ್ಯೈ
ಸಂತತೈಸ್ತ್ರ್! ಯಹೈರವ್ಯವಛಿನ್ನೈರ್ಯನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸೋ ಯನ್ತಿ ಯನ್ತಿ ೧೫ ೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೩ ಖಣ್ಡಃ ೧-೪
ಯದ್ವಾ ಏತಿ ಚ ಪ್ರೇತಿ ಚ ತತ್ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ಧ್ಯೇವ ಪ್ರಥಮಮಹಸ್ತದೇವೈತತ್ಪುನರ್ಯತ್ಸಪ್ತಮಂ ಯದ್ಯುಕ್ತವದ್ಯದ್ರ ಥವದ್ಯದಾಶುಮದ್ಯೈ ಪಿಬವದ್ಯತ್ಪ್ರಥಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದಯಂ ಲೋಕೋಽಭ್ಯುದಿತೋ ಯಜ್ಜಾತವದ್ಯದನಿರುಕ್ತಂ ಯತ್ಕರಿಷ್ಯದ್ಯ ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಏತಾನಿ ವೈ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣಿ ಸಮುದ್ರಾ ದೂರ್ಮಿರ್ಮಧುಮಾಁ ಉದಾರದಿತಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವ-ತ್ಯನಿರುಕ್ತಮ್ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ವಾಗ್ವೈ ಸಮುದ್ರೋ ನ ವೈ ವಾಕ್ಕ್ಷೀಯತೇ ನ ಸಮುದ್ರ ಃ! ಕ್ಷೀಯತೇ ತದ್ಯದೇತತ್ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ಯಜ್ಞಾದೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಂ ತನ್ವತೇ ವಾಚಮೇವ ತತ್ಪುನರುಪಯನ್ತಿ ಸಂತತ್ಯೈ ಸಂತತೈಸ್ತ್ರ್! ಯಹೈರವ್ಯವಛಿನ್ನೈರ್ಯನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸೋ ಯನ್ತ್ಯಾಪ್ಯನ್ತೇ ವೈ ಸ್ತೋಮಾ ಆಪ್ಯನ್ತೇ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ತದ್ಯಥೈವಾದ ಆಜ್ಯೇನಾವದಾನಾನಿ ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯಭಿಘಾರಯನ್ತ್ಯಯಾತಯಾಮತಾಯಾ ಏವಮೇವೈತತ್ಸ್ತೋಮಾಂಶ್ಚ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಚ ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯುಪಯನ್ತ್ಯಯಾತಯಾಮತಾಯೈ ಯದೇತತ್ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತ್ರಿಷ್ಟು-ಪ್ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹ ಆ ವಾಯೋ ಭೂಷ ಶುಚಿಪಾ ಉಪ ನಃ ಪ್ರ ಯಾಭಿರ್ಯಾಸಿ ದಾಶ್ವಾಂಸಮಛಾ ನೋ ನಿಯುದ್ಭಿಃ ಶತಿನೀಭಿರಧ್ವರಮ್ಪ್ರ ಸೋತಾ ಜೀರೋ ಅಧ್ವರೇಷ್ವಸ್ಥಾದ್ಯ ವಾಯವ ಇನ್ದ್ರ ಮಾದನಾಸೋ ಯಾ ವಾಂ ಶತಂ ನಿಯುತೋ ಯಾಃ ಸಹಸ್ರಮ್ಪ್ರ ಯದ್ವಾಮ್ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಸ್ಪೂರ್ಧನ್ನಾ ಗೋಮತಾ ನಾಸತ್ಯಾ ರಥೇನಾ ನೋ ದೇವ ಶವಸಾ ಯಾಹಿ ಶುಷ್ಮಿನ್ಪ್ರ ವೋ ಯಜ್ಞೇಷು ದೇವಯನ್ತೋ ಅರ್ಚನ್ಪ್ರ ಕ್ಷೋದಸ ಧಾಯಸಾ ಸಸ್ರ ಏಷೇತಿ ಪ್ರಉಗಮೇತಿ ಚ ಪ್ರೇತಿ ಚ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹ ಆ ತ್ವಾ ರಥಂ ಯಥೋತಯ ಇದಂ ವಸೋ ಸುತಮನ್ಧ ಇನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹಿ ಪ್ರೈತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪಃ ಪ್ರ ವ ಇನ್ದ್ರಾ ಯ ಬೃಬತ ಇತಿ ಪ್ರಥಮೇನಾಹ್ನಾ ಸಮಾನ ಆತಾನಃ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಕಯಾ ಶುಭಾ ಸವಯಸಃ ಸನೀಳಾ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ನ ಜಾಯಮಾನೋ ನಶತೇ ನ ಜಾತ ಇತಿ ಜಾತವತ್ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ಕಯಾಶುಭೀಯಮೇತದ್ವೈ ಸಂಜ್ಞಾನಂ ಸಂತನಿ ಸೂಕ್ತಂ ಯತ್ಕಯಾಶುಭೀಯಮೇತೇನ ಹ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಽಗಸ್ತ್ಯೋ ಮರುತಸ್ತೇ ಸಮಜಾನತ ತದ್ಯತ್ಕಯಾಶುಭೀಯಂ ಶಂಸತಿ ಸಂಜ್ಞಾತ್ಯಾ ಏವ ತದ್ವಾಯುಷ್ಯಂ ತದ್ಯೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಯಾತ್ಕು-ರ್ಯಾದೇವಾಸ್ಯ ಕಯಾಶುಭೀಯಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ತ್ಯಂ ಸು ಮೇಷಮ್ಮಹಯಾ ಸ್ವರ್ವಿದಮಿತಿ ಸೂಕ್ತಮತ್ಯಂ ನ ವಾಜಂ ಹವನಸ್ಯದಂ ರಥಮಿತಿ ರಥವತ್ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ಜಾಗತಂ ಜಗತ್ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಗತೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಮಿಥುನಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾನಿ ಚ ಜಾಗತಾನೀ ಚ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತ್ವಾಮಿದ್ಧಿ ಹವಾಮಹೇ ತ್ವಂ ಹ್ಯೇಹಿ ಚೇರವ ಇತಿ ಬೃಹತ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಯದೇವ ಷಷ್ಠಸ್ಯಾಹ್ನಸ್ತದ್ಯದ್ವೈ ರಥಂತರಂ ತದ್ವೈರೂಪಂ ಯದ್ಬೃಹತ್ತದ್ವೈರಾಜಂ ಯದ್ರ ಥಂತರಂ ತಚ್ಛಾಕ್ವರಂ ಯದ್ಬೃಹತ್ತದ್ರೈ ವತಂ ತದ್ಯದ್ಬೃಹತ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ಬೃಹತೈವ ತದ್ಬೃಹತ್ಪ್ರತ್ಯುತ್ತಭ್ನುವನ್ತ್ಯಸ್ತೋಮಕೃನ್ತತ್ರಾಯ ಯದ್ರ ಥಂತರಂ ಸ್ಯಾತ್ಕೃನ್ತತ್ರಂ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾದ್ಬೃಹದೇವ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾಚ್ಯುತಾಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮ ಇತಿ ರಥಂತರಸ್ಯ ಯೋನಿಮನು ನಿವರ್ತಯತಿ ರಾಥಂತರಂ ಹ್ಯೇತದಹರಾಯತನೇನ ಪಿಬಾ ಸುತಸ್ಯ ರಸಿನ ಇತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥಃ ಪಿಬವಾನ್ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ
ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽಚ್ಯುತಃ ೧೬

ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ನು ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರ ವೋಚಮಿತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಪ್ರೇತಿ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇಽಭಿ ತ್ಯಮ್ಮೇಷಮ್ಪುರುಹೂತಮೃಗ್ಮಿಯಮಿತಿ ಸುಕ್ತಂ ಯದ್ವಾವ ಪ್ರೇತಿ ತದಭೀತಿ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ಜಾಗತಂ ಜಗತ್ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಗತೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಮಿಥುನಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾನಿ ಚ ಜಾಗತಾನಿ ಚ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತತ್ಸವಿತುರ್ವೃಣೀಮಹೇಽದ್ಯಾ ನೋ ದೇವ ಸವಿತರಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ರಾಥಂತರೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಭಿ ತ್ವಾ ದೇವ ಸವಿತರಿತಿ ಸಾವಿತ್ರಂ ಯದ್ವಾವ ಪ್ರೇತಿ ತದಭೀತಿ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರೇತಾಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಮ್ಭುವೇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಮ್ಪ್ರೇತಿ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಯಂ ದೇವಾಯ ಜನ್ಮನ ಇತ್ಯಾರ್ಭವಂ ಜಾತವತ್ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಾ ಯಾಹೀ ವನಸಾ ಸಹೇತಿ ದ್ವಿಪದಾಃ ಶಂಸತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ವೈ ಪುರುಷಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾಃ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾ-ಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತದ್ಯದ್ದ್ವಿಪದಾಃ ಶಂಸತಿ ಯಜಮಾನಮೇವ ತದ್ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತ್ಯೈಭಿರಗ್ನೇ ದುವೋ ಗಿರ ಇತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮೇತಿ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾನ್ಯು ಗಾಯತ್ರಾಣಿ ಗಾಯತ್ರತೃತೀಯಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹೋ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಆಜೀಜನದಿತ್ಯಾ-ಗ್ನಿಮಾರುತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪಜ್ಜಾತವತ್ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರ ಯತ್ವಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭಮಿ-ಷಮಿತಿ ಮಾರುತಮ್ಪ್ರೇತಿ ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜಾತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಚ್ಯುತಾ ದೂತಂ ವೋ ವಿಶ್ವವೇದಸಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಮನಿರುಕ್ತಂ
ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾನ್ಯು ಗಾಯತ್ರಾನಿ ಗಾಯತ್ರತೃತೀಯಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹಃ ೧೭

ಯದ್ವೈ ನೇತಿ ನ ಪ್ರೇತಿ ಯತ್ಸ್ಥಿತಂ ತದಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ಧ್ಯೇವ ದ್ವಿತೀಯಮಹಸ್ತದೇವೈ-ತತ್ಪುನರ್ಯದಷ್ಟಮಂ ಯದೂರ್ಧ್ವವದ್ಯತ್ಪ್ರತಿವದ್ಯದನ್ತರ್ವದ್ಯದ್ವೃಷಣ್ವದ್ಯದ್ವೃಧನ್ವದ್ಯನ್ಮಧ್ಯಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದನ್ತರಿಕ್ಷಮಭ್ಯುದಿತಂ ಯದ್ದ್ವ್ಯಗ್ನಿ ಯನ್ಮಹದ್ವದ್ಯದ್ದ್ವಿಹೂತವದ್ಯತ್ಪುನರ್ವದ್ಯತ್ಕುರ್ವ-ದ್ಯದ್ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಏತಾನಿ ವಾ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣ್ಯಗ್ನಿಂ ವೋ ದೇವಮಗ್ನಿಭಿಃ ಸಜೋಷಾ ಇತ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ದ್ವ್ಯಗ್ನ್ಯಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹಃ ಕುವಿದಙ್ಗ ನಮಸಾ ಯೇ ವೃಧಾಸಃ ಪೀವೋಅನ್ನಾಁ ರಯಿವೃಧಃ ಸುಮೇಧಾ ಉಛನ್ನುಷಸಃ ಸುದಿನಾ ಅರಿಪ್ರಾ ಉಶನ್ತಾ ದೂತಾ ನ ದಭಾಯ ಗೋಪಾ ಯಾವತ್ತರಸ್ತನ್ವೋ ಯಾವದೋಜಃ ಪ್ರತಿ ವಾಂ ಸೂರ ಉದಿತೇ ಸೂಕ್ತೈರ್ಧೇನುಃ ಪ್ರತ್ನಸ್ಯ ಕಾಮ್ಯಂ ದುಹಾನಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಣಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಪ ಯಾಹಿ ವಿದ್ವಾನೂರ್ಧ್ವೋ ಅಗ್ನಿಃ ಸುಮತಿಂ ವಸ್ವೋ ಅಶ್ರೇದುತ ಸ್ಯಾ ನಃ ಸರಸ್ವತೀ ಜುಷಾಣೇತಿ ಪ್ರಉಗಮ್ಪ್ರತಿವದನ್ತರ್ವದ್ದ್ವಿಹೂತವದೂರ್ಧ್ವವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹೋ ವಿಶ್ವಾನರಸ್ಯ ವಸ್ಪತಿಮಿನ್ದ್ರ ಇತ್ಸೋಮಪಾ ಏಕ ಇನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹ್ಯುತ್ತಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇಽಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪೋ ಬೃಹದಿನ್ದ್ರಾ ಯ ಗಾಯತೇತಿ ದ್ವಿತೀಯೇನಾಹ್ನಾ ಸಮಾನ ಆತಾನೋಽಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಶಂಸಾ ಮಹಾಮಿನ್ದ್ರಂ ಯಸ್ಮಿನ್ವಿಶ್ವಾ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಮಹಶ್ಚಿ-ತ್ತ್ವಮಿನ್ದ್ರ ಯತ ಏತಾನಿತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪಿಬಾ ಸೋಮಮಭಿ ಯಮುಗ್ರ ತರ್ದ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮೂರ್ವಂ ಗವ್ಯಮ್ಮಹಿ ಗೃಣಾನ ಇನ್ದ್ರೇ ತಿ ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಮಹಾಁ ಇನ್ದ್ರೋ ನೃವದಾ ಚರ್ಷಣಿಪ್ರಾ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ತಮಸ್ಯ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಸಚೇತಸೇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಯದೈತ್ಕೃಣ್ವಾನೋ ಮಹಿಮಾನಮಿನ್ದ್ರಿ ಯಮಿತಿ ಮಹದ್ವದಷ್ಟ-ಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ತದು ಜಾಗತಂ ಜಗತ್ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಗತೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಮಿಥುನಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾನಿ ಚ ಜಾಗತಾನಿ ಚ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ಮಹದ್ವನ್ತಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಮಹದ್ವಾ ಅನ್ತರಿ-ಕ್ಷಮನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯಾಪ್ತ್ಯೈ ಪಞ್ಚ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಪಞ್ಚಪದಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯಾ ಅಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮೋಽಭಿ ತ್ವಾ ಪೂರ್ವಪೀತಯ ಇತಿ ರಥಂತರಮ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತ್ಯಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾಚ್ಯುತಾ ತ್ವಾಮಿದ್ಧಿ ಹವಾಮಹ ಇತಿ ಬೃಹತೋ ಯೋನಿಮನು ನಿವರ್ತಯತಿ ಬಾರ್ಹತಂ ಹ್ಯೇತದಹರಾಯತನೇನೋಭಯಂ ಶೃಣವಚ್ಚ ನ ಇತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥೋ ಯಚ್ಚೇದಮದ್ಯ ಯದು ಚ ಹ್ಯ ಆಸೀದಿತಿ ಬಾರ್ಹತೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮೇಽಹನಿ
ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ಯಮೂಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽಚ್ಯುತಃ ೧೮

ಅಪೂರ್ವ್ಯಾ ಪುರುತಮಾನ್ಯಸ್ಮಾ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮಹೇ ವೀರಾಯ ತವಸೇ ತುರಾಯೇತಿ ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾಂ ಸು ತೇ ಕೀರ್ತಿಮ್ಮಘವನ್ಮಹಿತ್ವೇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ವಮ್ಮಹಾಁ ಇನ್ದ್ರ ಯೋ ಹ ಶುಷ್ಮೈರಿತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ವಮ್ಮಹಾಁ ಇನ್ದ್ರ ತುಭ್ಯಂ ಹ ಕ್ಷಾ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯ-ಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ದಿವಶ್ಚಿದಸ್ಯ ವರಿಮಾ ವಿ ಪಪ್ರಥ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮಿನ್ದ್ರಂ ನ ಮಹ್ನೇತಿ ಮಹದ್ವದ-ಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ತದು ಜಾಗತಾಂ ಜಗತ್ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಗತೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಮಿಥುನಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾನಿ ಚ ಜಾಗತಾನಿ ಚ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ಮಹದ್ವನ್ತಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಮಹದ್ವಾ ಅನ್ತರಿ-ಕ್ಷಮನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯಾಪ್ತ್ಯೈ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಪಞ್ಚಪದಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತಾನಿ ದ್ವೇಧಾ ಪಞ್ಚಾನ್ಯಾನಿ ಪಞ್ಚಾನ್ಯಾನಿ ದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಸಾ ದಶಿನೀ ವಿರಾಳನ್ನಮ್ವಿರಾಳ್ ಅನ್ನಮ್ಪಶವಃಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂ-ನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ವಿಶ್ವೋ ದೇವಸ್ಯ ನೇತುಸ್ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಮಾ ವಿಶ್ವದೇವಂ ಸತ್ಪತಿಮಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದನುಚರೌ ಬಾರ್ಹತೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಹಿರಣ್ಯ-ಪಾಣಿಮೂತಯ ಇತಿ ಸಾವಿತ್ರಮೂರ್ಧ್ವವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಮಹೀ ದ್ಯೌಃ ಪೃಥಿವೀ ಚ ನ ಇತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯುವಾನಾ ಪಿತರಾ ಪುನರಿತ್ಯಾರ್ಭವಮ್ಪುನರ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಅಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿಮಾ ನು ಕಮ್ಭುವನಾ ಸೀಷಧಾಮೇತಿ ದ್ವಿಪದಾಃ ಶಂಸತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ವೈ ಪುರುಷಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾಃ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮ-ವರುದ್ಧ್ಯೈ ತದ್ಯದ್ದ್ವಿಪದಾಃ ಶಂಸತಿ ಯಜಮಾನಮೇವ ತದ್ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ದೇವಾನಾಮಿದವೋ ಮಹದಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾನ್ಯು ಗಾಯತ್ರಾಣಿ ಗಾಯತ್ರತೃತೀಯಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹ ಋತಾವಾನಂ ವೈಶ್ವಾನರಮಿತ್ಯಾ-ಗ್ನಿಮಾರುತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದಗ್ನಿರ್ವೈಶ್ವಾನರೋ ಮಹಾನಿತಿ ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಕ್ರೀಳಂ ವಃ ಶರ್ಧೋ ಮಾರುತಮಿತಿ ಮಾರುತಂ ಜಮ್ಭೇ ರಸಸ್ಯ ವಾವೃಧ ಇತಿ ವೃಧ-ನ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜಾತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾ-ಚ್ಯುತಾಗ್ನೇ ಮೃಳ ಮಹಾಁ ಅಸೀತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಮ್ಮಹದ್ವದಷ್ಟಮೇಽಹನ್ಯಷ್ಟಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾನ್ಯು
ಗಾಯತ್ರಾಣಿ ಗಾಯತ್ರತೃತೀಯಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹಃ ೧೯ ೩

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೪ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ಯದ್ವೈ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ತನ್ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಯದ್ಧ್ಯೇವ ತೃತೀಹ್ಯಮಹಸ್ತದೇವೈತತ್ಪುನರ್ಯೌ ನವಮಂ ಯದಶ್ವವದ್ಯದನ್ತವದ್ಯತ್ಪುನರಾವೃತ್ತಂ ಯತ್ಪುನರ್ನಿನೃತ್ತಂ ಯದ್ರ ತವದ್ಯತ್ಪರ್ಯಸ್ತವದ್ಯತ್ತ್ರಿವದ್ಯದನ್ತರೂಪಂ ಯದುತ್ತಮೇ ಪದೇ ದೇವತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಯದಸೌ ಲೋಕೋಽಭ್ಯುದಿತೋ ಯಚ್ಛುಚಿವದ್ಯತ್ಸತ್ಯವದ್ಯ-ತ್ಕ್ಷೇತಿವದ್ಯದ್ಗತವದ್ಯದೋಕವದ್ಯತ್ಕೃತಂ ಯತ್ತೃತೀಯಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮೇತಾನಿ ವೈ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಣ್ಯಗನ್ಮ ಮಹಾ ನಮಸಾ ಯವಿಷ್ಠಮಿತಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನ ಆಜ್ಯಮ್ಭವತಿ ಗತವ-ನ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹಃ ಪ್ರ ವೀರಯಾ ಶುಚಯೋ ದದ್ರಿ ರೇ ತೇ ತೇ ಸತ್ಯೇನ ಮನಸಾ ದೀಧ್ಯಾನಾ ದಿವಿ ಕ್ಷಯನ್ತಾ ರಜಸಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಾ ವಿಶ್ವವಾರಾಶ್ವಿನಾ ಗತಂ ನೋಽಯಂ ಸೋಮ ಇನ್ದ್ರ ತುಭ್ಯಂ ಸುನ್ವ ಆ ತು ಪ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೋ ಅಙ್ಗಿರಸೋ ನಕ್ಷನ್ತ ಸರಸ್ವತೀಂ ದೇವಯನ್ತೋ ಹವನ್ತ ಆ ನೋ ದಿವೋ ಬೃಹತಃ ಪರ್ವತಾದಾ ಸರಸ್ವತ್ಯಭಿ ನೋ ನೇಷಿ ವಸ್ಯ ಇತಿ ಪ್ರಉಗಂ ಶುಚಿವತ್ಸತ್ಯವತ್ಕ್ಷೇತಿವದ್ಗತವದೋಕವನ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಪ್ರಾತಃಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ತಂತಮಿದ್ರಾ ಧಸೇ ಮಹೇ ತ್ರಯ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಸೋಮಾ ಇನ್ದ್ರ ನೇದೀಯ ಏದಿಹಿ ಪ್ರ ನೂನಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಗ್ನಿರ್ನೇತಾ ತ್ವಂ ಸೋಮಾ ಕ್ರತುಭಿಃ ಪಿನ್ವನ್ತ್ಯಪೋ ನಕಿಃ ಸುದಾಸೋ ರಥಮಿತಿ ತೃತೀಯೇನಾಹ್ನಾ ಸಮಾನ ಆತಾನೋ ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ಃ! ಸ್ವಾಹಾ ಪಿಬತು ಯಸ್ಯ ಸೋಮ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮನ್ತೋ ವೈ ಸ್ವಾಹಾ-ಕಾರೋಽನ್ತೋ ನವಮಮಹರ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಗಾಯತ್ಸಾಮ ನಭನ್ಯಂ ಯಥಾ ವೇರಿತಿ ಸೂಕ್ತಮರ್ಚಾಮ ತದ್ವಾವೃಧಾನಂ ಸ್ವರ್ವದಿತ್ಯನ್ತೋ ವೈ ಸ್ವರನ್ತೋ ನವಮಮಹರ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಿಷ್ಠಾ ಹರೀ ರಥ ಆ ಯುಜ್ಯಮಾನೇತಿ ಸೂಕ್ತಮನ್ತೋ ವೈ ಸ್ಥಿತಮನ್ತೋ ನವಮಮಹರ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿಮಾ ಉ ತ್ವಾ ಪುರುತಮಸ್ಯ ಕಾರೋರಿತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಧಿಯೋ ರಥೇಷ್ಠಾಮಿತ್ಯನ್ತೋ ವೈ ಸ್ಥಿತಮನ್ತೋ ನವಮಮಹರ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಂ ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಪ್ರ ಮನ್ದಿನೇ ಪಿತುಮದರ್ಚತಾ ವಚ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮ್ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ಜಾಗತಂ ಜಗತ್ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ತಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವ್ಲ್ದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಗತೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಮಿಥುನಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಸಸ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾನಿ ಚ ಜಾಗತಾನಿ ಚ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ಪಞ್ಚಾ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಪಞ್ಚಪದಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತ್ವಾಮಿದ್ಧಿ ಹವಾಮಹೇ ತ್ವಂ ಹ್ಯೇಹಿ ಚೇರವ ಇತಿ ಬೃಹತ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ನವಮೇಽಹನಿ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾಚ್ಯುತಾಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮ ಇತಿ ರಥಂತರಸ್ಯ ಯೋನಿಮನು ನಿವರ್ತಯತಿ ರಾಥಂತರಂ ಹ್ಯೇತದಹರಾಯತನೇನೇನ್ದ್ರ ತ್ರಿಧಾತು ಶರಣಮಿತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥಸ್ತ್ರಿವಾನ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತ್ಯಮೂ ಷು ವಾಜಿನಂ ದೇವಜೂತಮಿತಿ
ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽಚ್ಯುತಃ ೨೦

ಸಂ ಚ ತ್ವೇ ಜಗ್ಮುರ್ಗಿರ ಇನ್ದ್ರ ಪೂರ್ವೀರಿತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಗತವನ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಕದಾ ಭುವನ್ರಥಕ್ಷಯಾಣಿ ಬ್ರಹ್ಮೇಟಿ ಸೂಕ್ತಂ ಕ್ಷೇತಿವದನ್ತರೂಪಂ ಕ್ಷೇತೀವ ವಾ ಅನ್ತಂ ಗತ್ವಾ ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಾ ಸತ್ಯೋ ಯಾತು ಮಘವಾಁ ಋಜೀಷೀತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಸತ್ಯವನ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ತತ್ತ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಮ್ಪರಮಮ್ಪರಾಚೈರಿತಿ ಸೂಕ್ತಮನ್ತೋ ವೈ ಪರಮಮನ್ತೋ ನವಮಮಹರ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ತ್ರೈಷ್ಟುಭಮ್ತೇನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಪದೇನ ಸವನಂ ದಾಧಾರಾಯತನಾದೇವೈತೇನ ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇಽಹಮ್ಭುವಂ ವಸುನಃ ಪೂರ್ವ್ಯಸ್ಪತಿರಿತಿ ಸೂಕ್ತಮಹಂ ಧನಾನಿ ಸಂ ಜಯಾಮಿ ಶಶ್ವತ ಇತ್ಯನ್ತೋ ವೈ ಜಿತಮನ್ತೋ ನವಮಮಹರ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತದು ಜಾಗತಂ ಜಗತ್ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ತ್ರ್! ಯಹಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನಂ ವಹನ್ತಿ ತದ್ವೈ ವಚ್ಛನ್ದೋ ವಹತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿದ್ಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಗತೀಷು ನಿವಿದಂ ದಧಾತಿ ಮಿಥುನಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಾನಿ ಚ ಜಾಗತಾನಿ ಚ ಮಿಥುನಂ ವೈ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಪಞ್ಚಪದಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತಾನಿ ದ್ವೇಧಾ ಪಞ್ಚಾನ್ಯಾನಿ ಪಞ್ಚಾನ್ಯಾನಿ ದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಸಾ ದಶಿನೀ ವಿರಾಳ್ ಅನ್ನಮ್ವಿರಾಳ್ ಅನ್ನಮ್ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತತ್ಸವಿತುರ್ವೃಣೀಮಹೇಽದ್ಯಾ ನೋ ದೇವ ಸವಿತರಿತಿ ವೈಶ್ವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿ-ಪದನುಚರೌ ರಾಥಂತರೇಽಹನಿ ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ದೋಷೋ ಆಗಾದಿತಿ ಸಾವಿತ್ರಂ ಅನ್ತೋ ವೈ ಗತಮನ್ತೋ ನವಮಮಹರ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಪ್ರ ವಾಮ್ಮಹಿದ್ಯವೀ ಅಭೀತಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಂ ಶುಚೀ ಉಪ ಪ್ರಶಸ್ತಯ ಇತಿ ಶುಚಿವನ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ಇಷೇ ದದಾತು ನಸ್ತೇ ನೋ ರತ್ನಾನಿ ಧತ್ತನೇತ್ಯಾರ್ಭವಂ ತ್ರಿರಾ ಸಾಪ್ತಾನಿ ಸುನ್ವತ ಇತಿ ತ್ರಿವನ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಾಮ್ಬಭ್ರುರೇಕೋ ವಿಷುಣಃ ಸೂನರೋ ಯುವೇತಿ ದ್ವಿಪದಾಃ ಶಂಸತಿ ದ್ವಿಪಾದ್ವೈ ಪುರುಷಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾಃ ಪಶವಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದೋಮಾಹ್ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತದ್ಯದ್ದ್ವಿಪದಾಃ ಶಂಸತಿ ಯಜಮಾನಮೇವ ತದ್ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯೇ ತ್ರಿಂಶತಿ ತ್ರಯಸ್ಪರ ಇತಿ ವೈಶ್ವದೇವಂ ತ್ರಿವನ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ತಾನ್ಯು ಗಾಯತ್ರಾಣಿ ಗಾಯತ್ರತೃತೀಯಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹೋ ವೈಶ್ವಾನರೋ ನ ಊತಯ ಇತ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರುತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಪದಾ ಪ್ರ ಯತು ಪರಾವತ ಇತ್ಯನ್ತೋ ವೈ ಪರಾವತೋಽನ್ತೋ ನವಮಮಹರ್ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಮ್ಮರುತೋ ಯಸ್ಯ ಹಿ ಕ್ಷಯ ಇತಿ ಮಾರುತಂ ಕ್ಷೇತಿವದನ್ತರೂಪಂ ಕ್ಷೇತೀವ ವಾ ಅನ್ತಂ ಗತ್ವಾ ನವಮೇಽಹನಿ ನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಜತವೇದಸೇ ಸುನವಾಮ ಸೋಮಮಿತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಾಚ್ಯುತಾ ಪ್ರಾಗ್ನಯೇ ವಾಚಮೀರಯೇತಿ ಜಾತವೇದಸ್ಯಂ ಸಮಾನೋದರ್ಕಂ ನವಮೇಽನವಮಸ್ಯಾಹ್ನೋ ರೂಪಂ ಸ ನಃ ಪರ್ಷದತಿ ದ್ವಿಷಃ ಸ ನಃ ಪರ್ಷದತಿ ದ್ವಿಷ ಇತಿ ಸಂಸಹ್ ಬಹು ವಾ ಏತಸ್ಮಿನ್ನವರಾತ್ರೇ ಕಿಂಚ-ಕಿಂಚ ವಾರಣಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಏವ ತದ್ಯತ್ಸ ನಃ ಪರ್ಷದತಿ ದ್ವಿಷಃ ಸ ನಃ ಪರ್ಷದತಿ ದ್ವಿಷ ಇತಿ ಶಂಸತಿ ಸರ್ವಸ್ಮಾದೇವೈನಾಂಸ್ತದೇನಸಃ ಪ್ರಮುಞ್ಚತಿ
ತಾನ್ಯು ಗಾಯತ್ರಾಣಿ ಗಾಯತ್ರತೃತೀಯಸವನ ಏಷ ತ್ರ್! ಯಹಃ ೨೧

ಪೃಷ್ಠ್ಯಂ ಷಳಹಮುಪಯನ್ತಿ ಯಥಾ ವೈ ಮುಖಮೇವಮ್ಪೃಷ್ಠ್ಯಃ ಷಳಹಸ್ತದ್ಯಥಾನ್ತರಮ್ಮುಖಸ್ಯ ಜಿಹ್ವಾ ತಾಲು ದನ್ತಾ ಏವಂ ಛನ್ದೋಮಾ ಅಥ ಯೇನೈವ ವಾಚಂ ವ್ಯಾಕರೋತಿ ಯೇನ ಸ್ವಾದು ಚಾಸ್ವಾದು ಚ ವಿಜಾನಾತಿ ತದ್ದಶಮಮಹರ್ಯಥಾ ವೈ ನಾಸಿಕೇ ಏವಮ್ಪೃಷ್ಠ್ಯಃ ಷಳಹಸ್ತದ್ಯಥಾನ್ತರಮ್ನಾ-ಸಿಕಯೋರೇವಂ ಛನ್ದೋಮಾ ಅಥ ಯೇನೈವ ಗನ್ಧಾನ್ವಿಜಾನಾತಿ ತದ್ದಶಮಮಹರ್ಯಥಾ ವಾ ಅಕ್ಷ್ಯೇವಮ್ಪೃಷ್ಠ್ಯಃ ಷಳಹಸ್ತದ್ಯಥಾನ್ತರಮಕ್ಷ್ಣಃ ಕೃಷ್ಣಮೇವಂ ಛನ್ದೋಮಾ ಅಥ ಯೈವ ಕನೀನಿಕಾ ಯೇನ ಪಶ್ಯತಿ ತದ್ದಶಮಮಹರ್ಯಥಾ ವೈ ಕರ್ಣ ಏವಮ್ಪೃಷ್ಠ್ಯಃ ಷಳಹಸ್ತದ್ಯಥಾನ್ತರಂ ಕರ್ಣಸ್ಯೈವಂ ಛನ್ದೋಮಾ ಅಥ ಯೇನೈವ ಶೃಣೋತಿ ತದ್ದಶಮಮಹಃ ಶ್ರೀರ್ವೈ ದಶಮಮಹಃ ಶ್ರಿಯಂ ವಾ ಏತ ಆಗಛನ್ತಿ ಯೇ ದಶಮಮಹರಾಗಛನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ದಶಮಮಹರವಿವಾಕ್ಯಮ್ಭವತಿ ಮಾ ಶ್ರಿಯೋ-ಽವವಾದಿಷ್ಮೇತಿ ದುರವವದಂ ಹಿ ಶ್ರೇಯಸಸ್ತೇ ತತಃ ಸರ್ಪನ್ತಿ ತೇ ಮಾರ್ಜಯನ್ತೇ ತೇ ಪತ್ನೀಶಾಲಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ತೇಷಾಂ ಯ ಏತಾಮಾಹುತಿಂ ವಿದ್ಯಾತ್ಸ ಬ್ರೂಯಾತ್ಸಮನ್ವಾರಭಧ್ವಮಿತಿ ಸ ಜುಹು-ಯಾದಿಹ ರಮೇಹ ರಮಧ್ವಮಿಹ ಧೃತಿರಿಹ ಸ್ವಧೃತಿರಗ್ನೇ ವಾಟ್ಸ್ವಾಹಾ ವಾಳ್ ಇತಿ ಸ ಯದಿಹ ರಮೇತ್ಯಾಹಾಸ್ಮಿನ್ನೇವೈನಾಂಸ್ತಲ್ಲೋಕೇ ರಮಯತೀಹ ರಮಧ್ವಮಿತಿ ಯದಾಹ ಪ್ರಜಾಮೇವೈಷು ತದ್ರ ಮ-ಯತೀಹ ಧೃತಿರಿಹ ಸ್ವಧೃತಿರಿತಿ ಯದಾಹ ಪ್ರಜಾಂ ಚೈವ ತದ್ವಾಚಂ ಚ ಯಜಮಾನೇಷು ದಧಾತ್ಯಗ್ನೇ ವಾಳಿತಿ ರಥಂತರಮ್ಸ್ವಾಹಾ ವಾಳ್ ಇತಿ ಬೃಹದ್ದೇವಾನಾಂ ವಾ ಏತನ್ಮಿಥುನಂ ಯದ್ಬೃಹದ್ರ ಥಂತರೇ ದೇವಾನಾಮೇವ ತನ್ಮಿಥುನೇನ ಮಿಥುನಮವರುನ್ಧತೇ ದೇವಾನಾಮ್ಮಿಥುನೇನ ಮಿಥುನಮ್ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ತೇ ತತಃ ಸರ್ಪನ್ತಿ ತೇ ಮಾರ್ಜಯನ್ತೇ ತ ಆಗ್ನೀಧ್ರಂ ಸಮ್ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ತೇಷಾಂ ಯ ಏತಾಮಾಹುತಿಂ ವಿದ್ಯಾತ್ಸ ಬ್ರೂಯತ್ಸಮನ್ವಾರಭಧ್ವಮಿತಿ ಸ ಜುಹುಯಾ-ದುಪಸೃಜನ್ಧರುಣಮ್ಮಾತರಂ ಧರುಣೋ ಧಯನ್ರಾಯಸ್ಪೋಷಮಿಷಮೂರ್ಜಮಸ್ಮಾಸು ದೀಧರತ್ಸ್ವಾಹೇತಿ ರಾಯಸ್ಪೋಷಮಿಷಮೂರ್ಜಮವರುನ್ದ್ಧ ಆತ್ಮನೇ ಚ ಯಜಮಾನೇಭ್ಯಶ್ಚ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತಾಮಾಹುತಿಂ
ಜುಹೋತಿ ೨೨

ತೇ ತತಃ ಸರ್ಪನ್ತಿ ತೇ ಸದಃ ಸಮ್ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ಯಥಾಯಥಮನ್ಯ ಋತ್ವಿಜೋ ವ್ಯುತ್ಸರ್ಪನ್ತಿ ಸಂಸರ್ಪನ್ತ್ಯುದ್ಗಾತಾರಸ್ತೇ ಸರ್ಪರಾಜ್ಞ್ಯಾ ಋಕ್ಷು ಸ್ತುವತ ಇಯಂ ವೈ ಸರ್ಪರಾಜ್ಞೀಯಂ ಹಿ ಸರ್ಪತೋ ರಾಜ್ಞೀಯಂ ವಾ ಅಲೋಮಿಕೇವಾಗ್ರ ಆಸೀತ್ಸೈತಮ್ಮನ್ತ್ರಮಪಶ್ಯದಾಯಂ ಗೌಃ ಪೃಶ್ನಿರಕ್ರಮೀದಿತಿ ತಾಮ-ಯಮ್ಪೃಶ್ನಿರ್ವರ್ಣ ಆವಿಶನ್ನಾನಾರೂಪೋ ಯಂಯಂ ಕಾಮಮಕಾಮಯತ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚೌಷಧಯೋ ವನ-ಸ್ಪತಯಃ ಸರ್ವಾಣಿ ರೂಪಾಣಿ ಪ್ರಿಶ್ನಿರೇನಂ ವರ್ಣ ಆವಿಶತಿ ನಾನಾರೂಪೋ ಯಂಯಂ ಕಾಮಂ ಕಾಮಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಮನಸಾ ಪ್ರಸ್ತೌತಿ ಮನಸೋದ್ಗಾಯತಿ ಮನಸಾ ಪ್ರತಿಹರತಿ ವಾಚಾ ಶಂಸತಿ ವಾಕ್ಚ ವೈ ಮನಶ್ಚ ದೇವಾನಾಮ್ಮಿಥುನಂ ದೇವಾನಾಮೇವ ತನ್ಮಿಥುನೇನ ಮಿಥುನಮವರುನ್ಧತೇ ದೇವಾನಾಮ್ಮಿಥುನೇನ ಮಿಥುನಮ್ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದಾಥ ಚತುರ್ಹೋತೄನ್ಹೋತಾ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ ತದೇವ ತತ್ಸ್ತುತಮನುಶಂಸತಿ ದೇವಾನಾಂ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಿಯಂ ಗುಹ್ಯಂ ನಾಮ ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರಸ್ತದ್ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತೄನ್ಹೋತಾ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ ದೇವಾನಾಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಿಯಂ ಗುಹ್ಯಂ ನಾಮ ಪ್ರಕಾಶಂ ಗಮಯತಿ ತದೇನಮ್ಪ್ರಕಾಶಂ ಗತಮ್ಪ್ರಕಾಶಮ್ಗಮಯತಿ ಗಛತಿ ಪ್ರಕಾಶಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮನೂಚಾನಂ ಯಶೋ ನರ್ಛೇದಿತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹಾರಣ್ಯಮ್ಪರೇತ್ಯ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬಾನುದ್ಗ್ರಥ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮುಪವೇಶ್ಯ ಚತುರ್ಹೋತೄನ್ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ ದೇವಾನಾಂ ವಾ ಏತದ್ಯಜ್ಞಿಯಂ ಗುಹ್ಯಂ ನಾಮ ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರಸ್ತದ್ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತೄನ್ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ ದೇವಾನಾಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಿಯಂ ಗುಹ್ಯಂ ನಾಮ ಪ್ರಕಾಶಂ
ಗಮಯತಿ ತದೇನಮ್ಪ್ರಕಾಶಂ ಗತಮ್ಪ್ರಕಾಶಂ ಗಮಯತಿ ಗಛತಿ ಪ್ರಕಾಶಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೩

ಅಥೌದುಮ್ಬರೀಂ ಸಮನ್ವಾರಭನ್ತ ಇಷಮೂರ್ಜಮನ್ವಾರಭ ಇತ್ಯೂರ್ಗ್ವಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಮುದುಮ್ಬರೋ ಯದ್ವೈ ತದ್ದೇವಾ ಇಷಮೂರ್ಜಂ ವ್ಯಭಜನ್ತ ತತ ಉದುಮ್ಬರಃ ಸಮಭವತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ ತ್ರಿಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಪಚ್ಯತೇ ತದ್ಯದೌದುಮ್ಬರೀಮ್ಸಮನ್ವಾರಭನ್ತ ಇಷಮೇವ ತದೂರ್ಜಮನ್ನಾದ್ಯಂ ಸಮನ್ವಾರಭನ್ತೇ ವಾಚಂ ಯಛನ್ತಿ ವಾಗ್ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಮೇವ ತದ್ಯಛನ್ತ್ಯಹರ್ನಿಯಛನ್ತ್ಯಹರ್ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಗಮೇವ ತಲ್ಲೋಕಂ ನಿಯಛನ್ತಿ ನ ದಿವಾ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇರನ್ಯದ್ದಿವಾ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇರನ್ನಹರ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಪರಿಶಿಂಷ್ಯುರ್ನ ನಕ್ತಂ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇರನ್ಯನ್ನಕ್ತಂ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇರನ್ರಾತ್ರೀಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ಪರಿಶಿಂಷ್ಯುಃ ಸಮಯಾವಿಷಿತಃ ಸೂರ್ಯಃ ಸ್ಯಾದಥ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇರಂಸ್ತಾವನ್ತಮೇವ ತದ್ದ್ವಿಷತೇ ಲೋಕಮ್ಪರಿಶಿಂಷನ್ತ್ಯಥೋ ಖಲ್ವಸ್ತಮಿತ ಏವ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇರಂಸ್ತಮೋಭಾಜಮೇವ ತದ್ದ್ವಿ-ಷನ್ತಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಾಹವನೀಯಮ್ಪರೀತ್ಯ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇರನ್ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಆಹವನೀಯಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕ ಆಹವನೀಯೋ ಯಜ್ಞೇನೈವ ತತ್ಸ್ವರ್ಗೇಣ ಲೋಕೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯನ್ತಿ ಯದಿಹೋನಮಕರ್ಮ ಯದತ್ಯರೀರಿಚಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ತತ್ಪಿತರಮಪ್ಯೇತ್ವಿತಿ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ ಪ್ರಾಜಪತಿಂ ವೈ ಪ್ರಜಾ ಅನುಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿರೂನಾತಿರಿಕ್ತಯೋಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ನೈನಾನೂನಾಂ ನಾತಿರಿಕ್ತಂ ಹಿನಸ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಮೇವೋನಾತಿರಿಕ್ತಾನ್ಯಭ್ಯತ್ಯರ್ಜನ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾಂಸ ಏತೇನ
ವಾಚಂ ವಿಸೃಜನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದ್ವಾಂಸ ಏತೇನೈವ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜೇರನ್ ೨೪

ಅಧ್ವರ್ಯೋ ಇತ್ಯಾಹ್ವಯತೇ ಚತುರ್ಹೋತೃಷು ವದಿಷ್ಯಮಾಣಸ್ತದಾಹಾವಸ್ಯ ರೂಪಮಓಂ ಹೋತಸ್ತಥಾ ಹೋತರಿತ್ಯಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರತಿಗೃಣಾತ್ಯವಸಿತೇಽವಸಿತೇ ದಶಸು ಪದೇಷು ತೇಷಾಂ ಚಿತ್ತಿಃ ಸ್ರುಗಾಸೀತ್ಚಿತ್ತಮಾಜ್ಯಮಾಸೀತ್ವಾಗ್ವೇದಿರಾಸೀತಾಧೀತಮ್ಬರ್ಹಿರಾಸೀತ್ಕೇತೋ ಅಗ್ನಿರಾಸೀ-ತ್ವಿಜ್ಞಾತಮಗ್ನೀದಾಸೀತ್ಪ್ರಾಣೋ ಹವಿರಾಸೀತ್ಸಾಮಾಧ್ವರ್ಯುರಾಸೀತ್ವಾಚಸ್ಪತಿರ್ಹೋತಾಸೀತ್ಮನ ಉಪವಕ್ತಾಸೀತ್ತೇ ವಾ ಏತಂ ಗ್ರಹಮಗೃಹ್ಣತ ವಾಚಸ್ಪತೇ ವಿಧೇ ನಾಮನ್ ವಿಧೇಮ ತೇ ನಾಮ ವಿಧೇಸ್ತ್ವಮಸ್ಮಾಕಂ ನಾಮ್ನಾ ದ್ಯಾಂ ಗಛ ಯಾಂ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೃಹಪತಯ ಋದ್ಧಿಮರಾ-ಧ್ನುವಂಸ್ತಾಮೃದ್ಧಿಂ ರಾತ್ಸ್ಯಾಮೋಽಥ ಪ್ರಜಾಪತೇಸ್ತನೂರನುದ್ರ ವತಿ ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಯಂ ಚಾನ್ನಾದಾ ಚಾನ್ನಪತ್ನೀ ಚಾನ್ನಾದಾ ತದಗ್ನಿರನ್ನಪತ್ನೀ ತದಾದಿತ್ಯೋ ಭದ್ರಾ ಚ ಕಲ್ಯಾಣೀ ಚಾ ಭದ್ರಾ ತತ್ಸೋಮಃ ಕಲ್ಯಾಣೀ ತತ್ಪಶಾವೋಽನಿಲಯಾ ಚಾಪಭಯಾ ಚಾನಿಲಯಾ ತದ್ವಾಯುರ್ನ ಹ್ಯೇಷ ಕದಾ ಚನೇಲಯತ್ಯಪಭಯಾ ತನ್ಮೃತ್ಯುಃ ಸರ್ವಂ ಹ್ಯೇತಸ್ಮಾದ್ಬೀಭಾಯಾನಾಪ್ತಾ ಚಾನಾಪ್ಯಾ ಚಾನಾಪ್ತಾ ತತ್ಪೃಥಿವ್ಯನಾಪ್ಯಾ ತ-ದ್ದ್ಯೌರನಾಧೃಷ್ಯಾ ಚಾಪ್ರತಿಧೃಷ್ಯಾ ಚಾನಾಧೃಷ್ಯಾ ತದಗ್ನಿರಪ್ರತಿಧೃಷ್ಯಾ ತದಾದಿತ್ಯೋಽಪೂರ್ವಾ ಚಾಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ ಚಾಪೂರ್ವಾ ತನ್ಮಾನೋಽಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ ತತ್ಸಂವತ್ಸರ ಏತಾ ವಾವ ದ್ವಾದಶ ಪ್ರಜಾಪತೇಸ್ತನ್ವ ಏಷ ಕೃತ್ಸ್ನಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ತತ್ಕೃತ್ಸ್ನಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ದಶಮಮಹರಥ ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಯಮ್ವದನ್ತ್ಯಗ್ನಿರ್ಗೃಹಪತಿರಿತಿ ಹೈಕ ಆಹುಃ ಸೋಽಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಗೃಹಪತಿರ್ವಾ-ಯುರ್ಗೃಹಪತಿರಿತಿ ಹೈಕ ಆಹುಃ ಸೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕಸ್ಯ ಗೃಹಪತಿರಸೌ ವೈ ಗೃಹಪತಿರ್ಯೋಽಸೌ ತಪತ್ಯೇಷ ಪತಿರೃತವೋ ಗೃಹಾ ಯೇಷಾಂ ವೈ ಗೃಹಪತಿಂ ದೇವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಗೃಹಪತಿರ್ಭವತಿ ರಾಧ್ನೋತಿ ಸ ಗೃಹಪತಿಂ ರಾಧ್ನುವನ್ತಿ ತೇ ಯಜಮಾನಾ ಯೇಷಾಂ ವಾ ಅಪಹತಪಾಪ್ಮಾನಂ ದೇವಂ ವಿದ್ವಾ-ನ್ಗೃಹಪತಿರ್ಭವತ್ಯಪ ಸ ಗೃಹಪತಿಃ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹತೇಽಪ ತೇ ಯಜಮಾನಾಃ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಘ್ನತೇಽಧ್ವರ್ಯೋ
ಅರಾತ್ಸ್ಮಾರಾತ್ಸ್ಮ ೨೫ ೪

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೫ ಖಣ್ಡಃ ೧-೯
ಉದ್ಧರಾಹವನೀಯಮಿತ್ಯಪರಾಹ್ಣ ಆಹ ಯದೇವಾಹ್ನಾ ಸಾಧು ಕರೋತಿ ತದೇವ ತತ್ಪ್ರಾಙುದ್ಧೃತ್ಯ ತದಭಯೇ ನಿಧತ್ತ ಉದ್ಧರಾಹವನೀಯಮಿತಿ ಪ್ರಾತರಾಹ ಯದೇವ ರಾತ್ರ್! ಯಾ ಸಾಧು ಕರೋತಿ ತದೇವ ತತ್ಪ್ರಾಙುದ್ಧೃತ್ಯ ತದಭಯೇ ನಿಧತ್ತೇ ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಆಹವನೀಯಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕ ಆಹವನೀಯೋ ಯಜ್ಞ ಏವ ತತ್ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ನಿಧತ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಷೋಳಶಕಲಮ್ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ವೇದ ವೈಶ್ವದೇವೇನಾಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣ ಷೋಳಶಕಲೇನ ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇನ ರಾಧ್ನೋತಿ ರೌದ್ರಂ ಗವಿ ಸದ್ವಾಯವ್ಯಮುಪಾವಸೃಷ್ಟಮಾಶ್ವಿನಂ ದುಹ್ಯಮಾನಂ ಸೌಮ್ಯಂ ದುಗ್ಧಂ ವಾರುಣಮಧಿಶ್ರಿತಮ್ಪೌಷ್ಣಂ ಸಮುದನ್ತಮ್ಮಾರುತಂ ವಿಷ್ಯನ್ದಮಾನಂ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ಬಿನ್ದುಮನ್ಮೈತ್ರಂ ಶರೋಗೃಹೀತಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಯಮುದ್ವಾಸಿತಂ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಪ್ರಕ್ರಾನ್ತಂ ವೈಷ್ಣವಂ ಹ್ರಿಯಮಾಣಮ್ಬಾರ್ಹ-ಸ್ಪತ್ಯಮುಪಸನ್ನಮಗ್ನೇಃ ಪೂರ್ವಾಹುತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರುತ್ತರೈನ್ದ್ರಂ ಹುತಮೇತದ್ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ವೈಶ್ವದೇವಂ ಷೋ-ಳಶಕಲಮ್ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ವೈಶ್ವದೇವೇನಾಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣ ಷೋಳಶಕಲೇನ ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇನ
ರಾಧ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೨೬

ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ್! ಯುಪಾವಸೃಷ್ಟಾ ದುಹ್ಯಮಾನೋಪವಿಶೇತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ತಾಮಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ಯಸ್ಮಾದ್ಭೀಷಾ ನಿಷೀದಸಿ ತತೋ ನೋ ಅಭಯಂ ಕ್ರಿಧಿ ಪಶೂನ್ನಃ ಸರ್ವಾನ್ಗೋಪಾಯ ನಮೋ ರುದ್ರಾ ಯ ಮೀಳ್ಹುಷ ಇತಿ ತಾಮುತ್ಥಾಪಯೇದುದಸ್ಥಾದ್ದೇವ್ಯದಿತಿರಾಯುರ್ಯಜ್ಞಪತಾವಧಾತಿನ್ದ್ರಾ ಯ ಕ್ರಿಣ್ವತೀ ಭಾಗಮ್ಮಿತ್ರಾಯ ವರುಣಯ ಚೇತ್ಯಥಾಸ್ಯಾ ಉದಪಾತ್ರಮೂಧಸಿ ಚ ಮುಖೇ ಚೋಪಗೃಹ್ಣೀಯಾದ-ಥೈನಾಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ದದ್ಯಾತ್ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ್! ಯುಪಾವಸೃಷ್ಟಾ ದುಹ್ಯಮಾನಾ ವಾಶ್ಯೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತ್ಯಶನಾಯಾಂ ಹ ವಾ ಏಷ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರತಿಖ್ಯಾಯ ವಾಶ್ಯತೇ ತಾಮನ್ನಮಪ್ಯಾದಯೇಚ್ಛಾನ್ತ್ಯೈ ಶಾನ್ತಿರ್ವಾ ಅನ್ನಂ ಸೂಯವಸಾದ್ಭಗವತೀ ಹಿ ಭೂಯಾ ಇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ್! ಯುಪಾವಸೃಷ್ಟಾ ದುಹ್ಯಮಾನಾ ಸ್ಪನ್ದೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸಾ ಯತ್ತತ್ರ ಸ್ಕನ್ದಯೇತ್ತದಭಿಮೃಶ್ಯ ಜಪೇದ್ಯದದ್ಯ ದುಗ್ಧಮ್ಪೃಥಿವೀಮಸೃಪ್ತ ಯದೋಷಧೀರತ್ಯಸೃಪದ್ಯದಾಪಃ ಪಯೋ ಗೃಹೇಷು ಪಯೋ ಅಘ್ನ್ಯಾಯಾಮ್ಪಯೋ ವತ್ಸೇಷು ಪಯೋ ಅಸ್ತು ತನ್ಮಾಯಿತಿ ತತ್ರ ಯತ್ಪರಿಶಿಷ್ಟಂ ಸ್ಯಾತ್ತೇನ ಜುಹುಯಾದ್ಯದಲಂ ಹೋಮಾಯ ಸ್ಯಾದ್ಯದ್ಯು ವೈ ಸರ್ವಂ ಸಿಕ್ತಂ ಸ್ಯಾದಥಾನ್ಯಾಮಾಹೂಯ ತಾಂ ದುಗ್ಧ್ವಾ ತೇನ ಜುಹುಯಾದಾ ತ್ವೇವ ಶ್ರದ್ಧಾಯೈ ಹೋತವ್ಯಾಂ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ಸರ್ವಂ ವಾ ಅಸ್ಯ ಬರ್ಹಿಷ್ಯಂ ಸರ್ವಮ್ಪರಿಗೃಹೀತಂ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ
೨೭

ಅಸೌ ವಾ ಅಸ್ಯಾದಿತ್ಯೋ ಯೂಪಃ ಪೃಥಿವೀ ವೇದಿರೋಷಧಯೋ ಬರ್ಹಿರ್ವನಸ್ಪತಯ ಇಧ್ಮಾ ಆಪಃ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ್ಯೋ ದಿಶಃ ಪರಿಧಯೋ ಯದ್ಧ ವಾ ಅಸ್ಯ ಕಿಂಚ ನಶ್ಯತಿ ಯನ್ಮ್ರಿಯತೇ ಯದಪಾಜನ್ತಿ ಸರ್ವಂ ಹೈವನಂ ತದಮುಷ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಯಥಾ ಬರ್ಹಿಷಿ ದತ್ತಮಾಗಛೇದೇವಮಾಗಛತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತ್ಯುಭಯಾನ್ವಾ ಏಷ ದೇವಮನುಷ್ಯಾನ್ವಿಪರ್ಯಾಸಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ನಯತಿ ಸರ್ವಂ ಚೇದಂ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ಮನುಷ್ಯಾನ್ವಾ ಏಷ ಸಾಯಮಾಹುತ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ನಯತಿ ಸರ್ವಂ ಚೇದಂ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ತ ಏತೇ ಪ್ರಲೀನಾ ನ್ಯೋಕಸ ಇವ ಶೇರೇ ಮನುಷ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ನೀತಾ ದೇವಾನ್ವಾ ಏಷ ಪ್ರಾತರಾಹುತ್ಯಾ ಮನುಷ್ಯೇಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ನಯತಿ ಸರ್ವಂ ಚೇದಂ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ತ ಏತೇ ವಿವಿದಾನಾ ಇವೋತ್ಪತನ್ತ್ಯದೋಽಹಂ ಕರಿಷ್ಯೇಽದೋ ಹಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ವದನ್ತೋ ಯಾವನ್ತಂ ಹ ವೈ ಸರ್ವಮಿದಂ ದತ್ತ್ವಾ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ತಾವನ್ತಂ ಹ ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತ್ಯಗ್ನಯೇ ವಾ ಏಷ ಸಾಯಮಾಹುತ್ಯಾಶ್ವಿನಮುಪಾಕರೋಹ್ ತದ್ವಾಕ್ಪ್ರತಿಗೃಣಾತಿ ವಾಗ್-ವಾಗಿತ್ಯಗ್ನಿನಾ ಹಾಸ್ಯ ರಾತ್ರ್! ಯಾಶ್ವಿನಂ ಶಸ್ತಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋ-ತ್ಯಾದಿತ್ಯಾಯಾ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಾತರಾಹುತ್ಯಾ ಮಹಾವ್ರತಮುಪಾಕರೋತಿ ತತ್ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರತಿಗೃಣಾ-ತ್ಯನ್ನಮನ್ನಮಿತ್ಯಾದಿತ್ಯೇನ ಹಾಸ್ಯಾಹ್ನಾ ಮಹಾವ್ರತಂ ಶಸ್ತಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಯ ವಾ ಏತಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ಸಪ್ತ ಚ ಶತಾನಿ ವಿಂಶತಿಶ್ಚ ಸಂವತ್ಸರೇ ಸಾಯಮಾಹುತಯಃ ಸಪ್ತ ಚೋ ಏವ ಶತಾನಿ ವಿಂಶತಿಶ್ಚ ಸಂವತ್ಸರೇ ಪ್ರಾತರಾಹುತ-ಯಸ್ತಾವತ್ಯೋಽಗ್ನೇರ್ಯಜುಷ್ಮತ್ಯ ಇಷ್ಟಕಾಃ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ಹಾಸ್ಯಾಗ್ನಿನಾ ಚಿತ್ಯೇನೇಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಯ
ಏವಂ ವಿದ್ವಾನಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ೨೮

ವೃಷಶುಷ್ಮೋ ಹ ವಾತಾವತ ಉವಾಚ ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯೋ ವಕ್ತಾ ಸ್ಮೋ ವಾ ಇದಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಯದ್ವೈ ತದಗ್ನಿಹೋತ್ರಮುಭಯೇದ್ಯುರಹೂಯತಾನ್ಯೇದುರ್ವಾವ ತದೇತರ್ಹಿ ಹೂಯತ ಇತ್ಯೇತದು ಹೋವಾಚ ಕುಮಾರೀ ಗನ್ಧರ್ವಗೃಹೀತಾ ವಕ್ತಾ ಸ್ಮೋ ವಾ ಇದಮ್ಪಿತೃಭ್ಯೋ ಯದ್ವೈ ತದಗ್ನಿಹೋತ್ರಮುಭಯೇದ್ಯುರಹೂಯತಾ-ನ್ಯೇದುರ್ವಾವ ತದೇತರ್ಹಿ ಹೂಯತ ಇತ್ಯೇತದ್ವಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮನ್ಯೇದ್ಯುರ್ಹೂಯತೇ ಯದಸ್ತಮಿತೇ ಸಾಯಂ ಜುಹೋತ್ಯನುದಿತೇ ಪ್ರಾತರಥೈತದಗ್ನಿಹೋತ್ರಮುಭಯೇದ್ಯುರ್ಹೂಯತೇ ಯದಸ್ತಮಿತೇ ಸಾಯಂ ಜುಹೋತ್ಯುದಿತೇ ಪ್ರಾತಸ್ತಸ್ಮಾದುದಿತೇ ಹೋತವ್ಯಂ ಚತುರ್ವಿಂಶೇ ಹ ವೈ ಸಂವತ್ಸರೇಽನುದಿತಹೋಮಿ ಗಾಯತ್ರೀಲೋಕ-ಮಾಪ್ನೋತಿ ದ್ವಾದಶ ಉದೀತಹೋಮಿ ಸ ಯದಾ ದ್ವೌ ಸಂವತ್ಸರಾವನುದಿತೇ ಜುಹೋತ್ಯಥ ಹಾಸ್ಯೈಕೋ ಹುತೋ ಭವತ್ಯಥ ಯ ಉದಿಲೇ ಜುಹೋತಿ ಸಂವತ್ಸರೇಣೈವ ಸಂವತ್ಸರಮಾಪ್ನೋತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದುದಿತೇ ಹೋತವ್ಯಮೇಷ ಹ ವಾ ಅಹೋರಾತ್ರಯೋಸ್ತೇಜಸಿ ಜುಹೋತಿ ಯೋಽಸ್ತಮಿತೇ ಸಾಯಂ ಜುಹೋತ್ಯುದಿತೇ ಪ್ರಾತರಗ್ನಿನಾ ವೈ ತೇಜಸಾ ರಾತ್ರಿಸ್ತೇಜಸ್ವತ್ಯಾದಿತ್ಯೇನ ತೇಜಸಾಹಸ್ತೇಜಸ್ವದಹೋರಾತ್ರಯೋರ್ಹಾಸ್ಯ ತೇಜಸಿ ಹುತಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ
ತಸ್ಮಾದುದಿತೇ ಹೋತವ್ಯಮ್ ೨೯

ಏತೇ ಹ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಚಕ್ರೇ ಯದಹೋರಾತ್ರೇ ತಾಭ್ಯಾಮೇವ ತತ್ಸಂವತ್ಸರಮೇತಿ ಸ ಯೋಽನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ಯಥೈಕತಶ್ಚಕ್ರೇಣ ಯಾಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತದಥ ಯ ಉದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ಯಥೋಭಯತಶ್ಚಕ್ರೇಣ ಯಾನ್ಕ್ಷಿಪ್ರಮಧ್ವಾನಂ ಸಮಶ್ನ್ವೀತ ತಾದೃಕ್ತತ್ತದೇಷಾಭಿ ಯಜ್ಞಗಾಥಾ ಗೀಯತೇ ಬೃಹದ್ರ ಥಂತರಾ-ಭ್ಯಾಮಿದಮೇತಿ ಯುಕ್ತಂ ಯದ್ಭೂತಂ ಭವಿಷ್ಯಚ್ಚಾಪಿ ಸರ್ವಂ ತಾಭ್ಯಾಮಿಯಾದಗ್ನೀನಾಧಾಯ ಧೀರೋ ದಿವೈವಾನ್ಯಜ್ಜುಹುಯಾನ್ನಕ್ತಮನ್ಯದ್ ಇತಿ ರಾಥಮ್ತರೀ ವೈ ರಾತ್ರ್! ಯಹರ್ಬಾರ್ಹತಮಗ್ನಿರ್ಕೈ ರಥಂತರಮಾ-ದಿತ್ಯೋ ಬೃಹದೇತೇ ಹ ವಾ ಏನಂ ದೇವತೇ ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ವಿಷ್ಟಪಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಮಯತೋ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದುದಿತೇ ಹೋತವ್ಯಂ ತದೇಷಾಭಿ ಯಜ್ಞಗಾಥಾ ಗೀಯತೇ ಯಥಾ ಹ ವಾ ಸ್ಥೂರಿಣೈಕೇನ ಯಾಯಾದಕೃತ್ವಾನ್ಯದುಪಯೋಜನಾಯ ಏವಂ ಯನ್ತಿ ತೇ ಬಹವೋ ಜನಾಸಃ ಪುರೋದಯಾಜ್ಜುಹ್ವತಿ ಯೇಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ಇತಿ ತಾಂ ವಾ ಏತಾಂ ದೇವತಾಮ್ಪ್ರಯತೀಂ ಸರ್ವಮಿದಮನುಪ್ರೈತಿ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚೈತಸ್ಯೈ ಹೀದಂ ದೇವತಾಯಾ ಅನುಚರಂ ಸರ್ವಂ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ಸೈಷಾನುಚರವತೀ ದೇವತಾ ವಿನ್ದತೇ ಹ ವಾ ಅನುಚರಮ್ಭವತ್ಯಸ್ಯಾನುಚರೋ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ ವಾ ಏಷ ಏಕಾತಿಥಿಃ ಸ
ಏಷ ಜುಹ್ವತ್ಸು ವಸತಿ ತದ್ಯದದೋ ಗಾಥಾ ಭವತಿ ೧೧

ಅನೇನಸಮೇನಸಾ ಸೋಽಭಿಶಸ್ತಾದೇನಸ್ವತೋ ವಾಪಹರಾದೇನಃ ಏಕಾತಿಥಿಮಪ ಸಾಯಂ ರುಣದ್ಧಿ ಬಿಸಾನಿ ಸ್ತೇನೋ ಅಪ ಸೋ ಜಹಾರೇತ್ಯ್ ಏಷ ಹ ವೈ ಸ ಏಕಾತಿಥಿಃ ಸ ಏಷ ಜುಹ್ವತ್ಸು ವಸತ್ಯೇತಂ ವಾವ ಸ ದೇವತಾಮಪರುಣದ್ಧಿ ಯೋಽಲಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಯ ಸನ್ನಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ತಮೇಷಾ ದೇವತಾಪರೋದ್ಧಾಪರುಣದ್ಧ್ಯಸ್ಮಾಚ್ಚ ಲೋಕಾದಮುಷ್ಮಾಚ್ಚೋಭಾಭ್ಯಾಂ ಯೋಽಲಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಯ ಸನ್ನಾ-ಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಯೋಽಲಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಯ ಸ್ಯಾಜ್ಜುಹುಯಾತ್ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ನ ಸಾಯಮತಿಥಿ-ರಪರುಧ್ಯ ಇತ್ಯೇತದ್ಧ ಸ್ಮ ವೈ ತದ್ವಿದ್ವಾನ್ನಗರೀ ಜಾನಶ್ರುತೇಯ ಉದಿತಹೋಮಿನಮೈಕಾದಶಾ-ಕ್ಷಮ್ಮಾನುತನ್ತವ್ಯಮುವಾಚ ಪ್ರಜಾಯಾಮೇನಂ ವಿಜ್ಞಾತಾ ಸ್ಮೋ ಯದಿ ವಿದ್ವಾನ್ವಾ ಜುಹೋತ್ಯವಿದ್ವಾ-ನ್ವೇತಿ ತಸ್ಯೋ ಹೈಕಾದಶಾಕ್ಷೇ ರಾಷ್ಟ್ರಮಿವ ಪ್ರಜಾ ಬಭೂವ ರಾಷ್ಟ್ರಮಿವ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಜಾ ಭವತಿ
ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದುದಿತೇ ಹೋತವ್ಯಮ್ ೩೦

ಉದ್ಯನ್ನು ಖಲು ವಾ ಆದಿತ್ಯ ಆಹವನೀಯೇನ ರಶ್ಮೀನ್ಸಂದಧಾತಿ ಸ ಯೋಽನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ಯಥಾ ಕುಮಾರಾಅ ವಾ ವತ್ಸಾಯ ವಾಜಾತಾಯ ಸ್ತನಮ್ಪ್ರತಿದಧ್ಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತದಥ ಯ ಉದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ಯಥಾ ಕುಮಾರಾಯ ವಾ ವತ್ಸಾಯ ವಾ ಜಾತಾಯ ಸ್ತನಮ್ಪ್ರತಿದಧ್ಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತತ್ತಮಸ್ಮೈ ಪ್ರತಿಧೀಯಮಾನಮುಭಯೋರ್ಲೋಕಯೋರನ್ನಾದ್ಯಮನು ಪ್ರತಿಧೀಯತೇಽಸ್ಮಾಚ್ಚ ಲೋಕಾದಮುಷ್ಮಚ್ಚೋಭಾಭ್ಯಾಂ ಸ ಯೋಽನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ಯಥಾ ಪುರುಷಾಯ ವಾ ಹಸ್ತಿನೇ ವಾಪ್ರಯತೇ ಹಸ್ತ ಆದ-ಧ್ಯಾತ್ತಾದ್ರಿ ಕ್ತದಥ ಯ ಉದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ಯಥಾ ಪುರುಷಾಯ ವಾ ಹಸ್ತಿನೇ ವಾ ಪ್ರಯತೇ ಹಸ್ತ ಆದಧ್ಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತತ್ತಮೇಷ ಏತೇನೈವ ಹಸ್ತೇನೋರ್ಧ್ವಂ ಹೃತ್ವಾ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕ ಆದಧಾತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದುದಿತೇ ಹೋತವ್ಯಮುದ್ಯನ್ನು ಖಲು ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಪ್ರಣಯತಿ ತಸ್ಮಾದೇನಮ್ಪ್ರಾಣ ಚಾ!ಕ್ಷತೇ ಪ್ರಾಣೇ ಹಾಸ್ಯ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ಹುತಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದುದಿತೇ ಹೋತವ್ಯಮೇಷ ಹ ವೈ ಸತ್ಯಂ ವದನ್ಸತ್ಯೇ ಜುಹೋತಿ ಯೋಽಸ್ತಮಿತೇ ಸಾಯಂ ಜುಹೋತ್ಯುದಿತೇ ಪ್ರಾತರ್ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರೋಮಗ್ನಿರ್ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿರಗ್ನಿರಿತಿ ಸಾಯಂ ಜುಹೋತಿ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಓಂ ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಸೂರ್ಯ ಇತಿ ಪ್ರಾತಃ ಸತ್ಯಂ ಹಾಸ್ಯ ವದತಃ ಸತ್ಯೇ ಹುತಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನುದಿತೇ ಜುಹೋತಿ ತಸ್ಮಾದುದಿತೇ ಹೋತವ್ಯಂ ತದೇಷಾಭಿ ಯಜ್ಞಗಾಥಾ ಗೀಯತೇ ಪ್ರತಾಃಪ್ರಾತರನೃತಂ ತೇ ವದನ್ತಿ ಪುರೋದಯಾಜ್ಜುಹ್ವತಿ ಯೇಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ದಿವಾ
ಕೀರ್ತ್ಯಮದಿವಾ ಕೀರ್ತಯನ್ತಃ ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ನ ತದಾ ಜ್ಯೋತಿರೇಷಾಮ್ ಇತಿ ೩೧

ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯ ಭೂಯಾನ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ ಸ ತಾಪೋಽತಪ್ಯತ ಸ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವೇ-ಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನಸೃಜತ ಪೃಥಿವೀಮನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದಿವಂ ತಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನಭ್ಯತಪತ್ತೇಭ್ಯೋಽಭಿತ-ಪ್ತೇಭ್ಯಸ್ತ್ರೀಣಿ ಜ್ಯೋತೀಂಷ್ಯಜಾಯನ್ತಾಗ್ನಿರೇವ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಜಾಯತ ವಾಯುರನ್ತರಿಕ್ಷಾದಾದಿತ್ಯೋ ದಿವಸ್ತಾನಿ ಜ್ಯೋತೀಂಷ್ಯಭ್ಯತಪತ್ತೇಭ್ಯೋಽಭಿತಪ್ತೇಭ್ಯಸ್ತ್ರಯೋ ವೇದಾ ಅಜಾಯನ್ತ ಋಗ್ವೇದ ಏವಾಗ್ನೇರಜಾಯತ ಯಜುರ್ವೇದೋ ವಾಯೋಃ ಸಾಮವೇದ ಆದಿತ್ಯಾತ್ತಾನ್ವೇದಾನಭ್ಯತಪತ್ತೇಭ್ಯೋ-ಽಭಿತಪ್ತೇಭ್ಯಸ್ತ್ರೀಣಿ ಶುಕ್ರಾಣ್ಯಜಾಯನ್ತ ಭೂರಿತ್ಯೇವ ಋಗ್ವೇದಾದಜಾಯತ ಭುವ ಇತಿ ಯಜುರ್ವೇ-ದಾತ್ಸ್ವರಿತಿ ಸಾಮವೇದಾತ್ತಾನಿ ಶುಕ್ರಾಣ್ಯಭ್ಯತಪತ್ತೇಭ್ಯೋಽಭಿತಪ್ತೇಭ್ಯಸ್ತ್ರಯೋ ವರ್ಣಾ ಅ-ಜಾಯನ್ತಾಕಾರ ಉಕಾರೋ ಮಕಾರ ಇತಿ ತಾನೇಕಧಾ ಸಮಭರತ್ತದೇತದೋಮಿತಿ ತಸ್ಮಾದೋಮ್-ಓಮಿತಿ ಪ್ರಣೌತ್ಯೋಮಿತಿ ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕ ಓಮಿತ್ಯಸೌ ಯೋಽಸೌ ತಪತಿ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಯಜ್ಞಮತನುತ ತಮಾಹರತ್ತೇನಾಯಜತ ಸ ಋಚೈವ ಹೌತ್ರಮಕರೋದ್ಯಜುಷಾಧ್ವರ್ಯವಂ ಸಾಮ್ನೋದ್ಗೀಥಂ ಯದೇತತ್ತ್ರಯ್ಯೈ ವಿದ್ಯಾಯೈ ಶುಕ್ರಂ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಮಕರೋತ್ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಯಜ್ಞಂ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಯಛತ್ತೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮತನ್ವತ ತಮಾಹರನ್ತ ತೇನಾಯಜನ್ತ ತ ಋಚೈವ ಹೌತ್ರಮ-ಕುರ್ವನ್ಯಜುಷಾಧ್ವರ್ಯವಂ ಸಾಮ್ನೋದ್ಗೀಥಂ ಯದೇವೈತತ್ತ್ರಯ್ಯೈ ವಿದ್ಯಾಯೈ ಶುಕ್ರಂ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಮಕುರ್ವಂಸ್ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಯದಿ ನೋ ಯಜ್ಞ ಋಕ್ತ ಆರ್ತಿಃ ಸ್ಯಾದ್ಯದಿ ಯಜುಷ್ಟೋ ಯದಿ ಸಾಮತೋ ಯದ್ಯವಿಜ್ಞಾತಾ ಸರ್ವವ್ಯಾಪದ್ವಾ ಕಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರಬ್ರವೀದ್ದೇವಾನ್ಯದಿ ವೋ ಯಜ್ಞ ಋಕ್ತ ಆರ್ತಿರ್ಭವತಿ ಭೂರಿತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಜುಹವಾಥ ಯದಿ ಯಜುಷ್ಟೋ ಭುವ ಇತ್ಯಾ-ಗ್ನೀಧ್ರೀಯೇಽನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನೇ ವಾ ಹವಿರ್ಯಜ್ಞೇಷು ಯದಿ ಸಾಮತಃ ಸ್ವರಿತ್ಯಾಹವನೀಯೇ ಯದ್ಯವಿಜ್ಞಾತಾ ಸರ್ವವ್ಯಾಪದ್ವಾ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಿತಿ ಸರ್ವಾ ಅನುದ್ರುತ್ಯಾಹವನೀಯ ಏವ ಜುಹವಾ-ಥೇತ್ಯೇತಾನಿ ಹ ವೈ ವೇದಾನಾಮನ್ತಃಶ್ಲೇಷಣಾನಿ ಯದೇತಾ ವ್ಯಾಹೃತಯಸ್ತದ್ಯಥಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ ಸಂದಧ್ಯಾದ್ಯಥಾ ಪರ್ವಣಾ ಪರ್ವ ಯಥಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಚರ್ಮಣ್ಯಂ ವಾನ್ಯದ್ವಾ ವಿಶ್ಲಿಷ್ಟಂ ಸಂಶ್ಲೇಷಯೇದೇವಮೇವೈತಾಭಿರ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಿಶ್ಲಿಷ್ಟಂ ಸಂದಧಾತಿ ಸೈಷಾ ಸರ್ವಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರ್ಯದೇತಾ
ವ್ಯಾಹೃತಯಸ್ತಸ್ಮಾದೇಷೈವ ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ಕರ್ತವ್ಯಾ ೩೨

ತದಾಹುರ್ಮಹಾವದಾಃ ಯದೃಚೈವ ಹೌತ್ರಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಯಜುಷಾಧ್ವರ್ಯವಂ ಸಾಮ್ನೋದ್ಗೀಥಂ ವ್ಯಾರಬ್ಧಾ ತ್ರಯೀ ವಿದ್ಯಾ ಭವತ್ಯಥ ಕೇನ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಂ ಕ್ರಿಯತ ಇತಿ ತ್ರಯ್ಯಾ ವಿದ್ಯಯೇತಿ ಬ್ರೂಯಾದಯಂ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಯೋಽಯಮ್ಪವತೇ ತಸ್ಯ ವಾಕ್ಚ ಮನಶ್ಚ ವರ್ತನ್ಯೌ ವಾಚಾ ಚ ಹಿ ಮನಸಾ ಚ ಯಜ್ಞೋ ವರ್ತತ ಇಯಂ ವೈ ವಾಗದೋ ಮನಸ್ತದ್ವಾಚಾ ತ್ರಯ್ಯಾ ವಿದ್ಯಯೈಕಮ್ಪಕ್ಷಂ ಸಂಸ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ಮನಸೈವ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಂಸ್ಕರೋತಿ ತೇ ಹೈಕೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ ಉಪಾಕೃತೇ ಪ್ರಾತರನುವಾಕೇ ಸ್ತೋಮಭಾಗಾಞ್ಜಪಿತ್ವಾ ಭಾಷಮಾಣಾ ಉಪಾಸತೇ ತದ್ಧೈತದುವಾಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಪಾಕೃತೇ ಪ್ರಾತರನುವಾಕೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮ್ಭಾಷಮಾನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾರ್ಧಮಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತರಗುರಿತಿ ತದ್ಯಥೈಕಪಾತ್ಪುರುಷೋ ಯನ್ನೇಕತಶ್ಚಕ್ರೋ ವಾ ರಥೋ ವರ್ತಮಾನೋ ಭ್ರೇಷಂ ನ್ಯೇತ್ಯೇವಮೇವ ಸ ಯಜ್ಞೋ ಭ್ರೇಷಂ ನ್ಯೇತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಭ್ರೇಷಮನು ಯಜಮಾನೋ ಭ್ರೇಷಂ ನ್ಯೇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಹ್ಮೋಪಾಕೃತೇ ಪ್ರಾತರೌವಾಕೇ ವಾಚಂಯಮಃ ಸ್ಯಾದೋಪಾಂಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮಯೋರ್ಹೋಮಾದುಪಾಕೃತೇಷು ಪವಮಾನೇಷ್ವೋದೃಚೋಽಥ ಯಾನಿ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ ಸಶಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಾ ತೇಷಾಂ ವಷಟ್ಕಾರಾದ್ವಾಚಂಯಮ ಏವ ಸ್ಯಾತ್ತದ್ಯಥೋಭಯತಃಪಾತ್ಪುರೋಷೋ ಯನ್ನುಭಯತಶ್ಚಕ್ರೋ ವಾ ರಥೋ ವರ್ತಮಾನೋ ನ ರಿಷ್ಯತ್ಯೇವಮೇವ ಸ
ಯಜ್ಞೋ ನ ರಿಷ್ಯತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾರಿಷ್ಟಿಮನು ಯಜಮಾನೋ ನ ರಿಷ್ಯತಿ ೩೩

ತದಾಹುರ್ಯದ್ಗ್ರಹಾನ್ಮೇಽಗ್ರಹೀತ್ಪ್ರಾಚಾರೀನ್ಮ ಆಹುತೀರ್ಮೇಽಹೌಷೀದಿತ್ಯಧ್ವರ್ಯವೇ ದಕ್ಷಿಣಾ ನೀಯನ್ತ ಉದಗಾಸೀನ್ಮ ಇತ್ಯುದ್ಗಾತ್ರೇಽನ್ವವೋಚನ್ಮೇಽಶಂಸೀನ್ಮೇಽಯಾಕ್ಷೀನ್ಮ ಇತಿ ಹೋತ್ರೇ ಕಿಂ ಸ್ವಿದೇವ ಚಕ್ರುಷೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ದಕ್ಷಿಣಾ ನೀಯನ್ತೇಽಕೃತ್ವಾಹೋ ಸ್ವಿದೇವ ಹರನ್ತಾ ಇತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಹೈಷ ಭಿಷಗ್ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯಜ್ಞಾಯೈವ ತದ್ಭೇಷಜಂ ಕೃತ್ವಾ ಹರತ್ಯಥೋ ಯದ್ಭೂಯಿಷ್ಠೇನೈವ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಛನ್ದಸಾಂ ರಸೇನಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ ಕರೋತಿ ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಧಭಾಗ್ಘ ವಾ ಏಷ ಇತರೇಷಾಮೃತ್ವಿಜಾಮಗ್ರ ಆಸ ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಧಮೇವ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಆಸಾರ್ಧಮಿತರೇಷಾಮೃತ್ವಿಜಾಂ ತಸ್ಮಾದ್ಯದಿ ಯಜ್ಞ ಋಕ್ತ ಆರ್ತಿಃ ಸ್ಯಾದ್ಯದಿ ಯಜುಷ್ಟೋ ಯದಿ ಸಾಮತೋ ಯದ್ಯವಿಜ್ಞಾತಾ ಸರ್ವವ್ಯಾಪದ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವ ನಿವೇದಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾದ್ಯದಿ ಯಜ್ಞ ಋಕ್ತ ಆರ್ತಿರ್ಭವತಿ ಭೂರಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಜುಹುಯಾದ್ಯದಿ ಯಜುಷ್ಟೋ ಭುವ ಇತ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರೀಯೇಽನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನೇ ವಾ ಹವಿರ್ಯಜ್ಞೇಷು ಯದಿ ಸಾಮತಃ ಸ್ವರಿತ್ಯಾಹವನೀಯೇ ಯದ್ಯವಿಜ್ಞಾತಾ ಸರ್ವವ್ಯಾಪದ್ವಾ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಿತಿ ಸರ್ವಾ ಅನುದ್ರು-ತ್ಯಾಹವನೀಯ ಏವ ಜುಹುಯತ್ಸ ಪ್ರಸ್ತೋತೋಪಾಕೃತೇ ಸ್ತೋತ್ರ ಆಹ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಸ್ತೋಷ್ಯಾಮಃ ಪ್ರಶಾ-ಸ್ತರಿತಿ ಸ ಭೂರಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಬ್ರೂಯಾದಿನ್ದ್ರ ವನ್ತಃ ಸ್ತುಧ್ವಮಿತಿ ಭುವ ಇತಿ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸವನೇ ಬ್ರೂಯಾದಿನ್ದ್ರ ವನ್ತಃ ಸ್ತುಧ್ವಮಿತಿ ಸ್ವರಿತಿ ತೃತೀಯಸವನೇ ಬ್ರೂಯಾದಿ-ನ್ದ್ರ ವನ್ತಃ ಸ್ತುಧ್ವಮಿತಿ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಿತ್ಯುಕ್ಥೇ ವಾತಿರಾತ್ರೇ ವಾ ಬ್ರೂಯಾದಿನ್ದ್ರ ವನ್ತಃ ಸ್ತುಧ್ವಮಿತಿ ಸ ಯದಾಹೇನ್ದ್ರ ವನ್ತಃ ಸ್ತುಧ್ವಮಿತ್ಯೈನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯಜ್ಞ ಇನ್ದ್ರೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದೇವತಾ ಸೇನ್ದ್ರ ಮೇವ ತದುದ್ಗೀಥಂ ಕರೋತೀನ್ದ್ರಾ ನ್ಮಾ ಗಾದಿನ್ದ್ರ ವನ್ತಃ ಸ್ತುಧ್ವಮಿತಿ ಏವೈನಾಂಸ್ತದಾಹ ತದಾಹ
೩೪ ೫
ಇತಿ ಪಞ್ಚಮಪಞ್ಚಿಕಾ ಸಮಾಪ್ತಾ


ಪಞ್ಚಿಕಾ ೬
ಅಧ್ಯಾಯ ೨೬ ಖಣ್ಡಃ ೧-೩
ದೇವಾ ಹ ವೈ ಸರ್ವಚರೌ ಸತ್ರಂ ನಿಷೇದುಸ್ತೇ ಹ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ನಾಪಜಘ್ನಿರೇ ತಾನ್ಹೋವಾಚಾರ್ಬುದಃ ಕಾದ್ರ ವೇಯಃ ಸರ್ಪಋಷಿರ್ಮನ್ತ್ರಕೃದೇಕಾ ವೈ ವೋ ಹೋತ್ರಾಕೃತಾ ತಾಂ ವೋಽಹಂ ಕರವಾಣ್ಯಥ ಪಾಪ್ಮಾನಮಪಹನಿಷ್ಯಧ್ವ ಇತಿ ತೇ ಹ ತಥೇತ್ಯೂಚುಸ್ತೇಷಾಂ ಹ ಸ್ಮ ಸ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ-ಮಧ್ಯಂದಿನ ಏವೋಪೋದಾಸರ್ಪನ್ಗ್ರಾವ್ಣೋಽಭಿಷ್ಟೌತಿ ತಸ್ಮಾನ್ಮಧ್ಯಂದಿನೇಮಧ್ಯಂದಿನ ಏವ ಗ್ರಾವ್ಣೋಽಭಿಷ್ಟುವನ್ತಿ ತದನುಕೃತಿ ಸ ಹ ಸ್ಮ ಯೇನೋಪೋದಾಸರ್ಪತ್ತದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹ್ಯರ್ಬುದೋದಾಸರ್ಪಣೀ ನಾಮ ಪ್ರಪದಸ್ತಿ ತಾನ್ಹ ರಾಜಾ ಮದಯಾಂ ಚಕಾರ ತೇ ಹೋಚುರಾಶೀವಿಷೋ ವೈ ನೋ ರಾಜಾನಮವೇಕ್ಷತೇ ಹನ್ತಾಸ್ಯೋಷ್ಣೀಷೇ-ಣಾಕ್ಷ್ಯಾವಪಿನಹ್ಯಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯ ಹೋಷ್ಣೀಷೇಣಕ್ಷ್ಯಾವಪಿನೇಹುಸ್ತಸ್ಮಾದುಷ್ಣೀಷಮೇವ ಪರ್ಯಸ್ಯ ಗ್ರಾವ್ಣೋಽಭಿಷ್ಟುವನ್ತಿ ತದನುಕೃತಿ ತಾನ್ಹ ರಾಜಾ ಮದಯಾಮೇವ ಚಕಾರ ತೇ ಹೋಚುಃ ಸ್ವೇನ ವೈ ನೋ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಗ್ರಾವ್ಣೋಽಭಿಷ್ಟೌತೀತಿ ಹನ್ತಾಸ್ಯಾನ್ಯಾಭಿರೃಗ್ಭಿರ್ಮನ್ತ್ರಮಾಪೃನಚಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯ ಹಾನ್ಯಾಭಿರೃಗ್ಭಿರ್ಮನ್ತ್ರಮಾಪಪೃಚುಸ್ತತೋ ಹೈನಾನ್ನ ಮದಯಾಂ ಚಕಾರ ತದ್ಯ-ದಸ್ಯಾನ್ಯಾಭಿರೃಗ್ಭಿರ್ಮನ್ತ್ರಮಾಪೃಞ್ಚನ್ತಿ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಏವ ತೇ ಹ ಪಾಪ್ಮಾನಮಪಜಘ್ನಿರೇ ತೇಷಾಮ-ನ್ವಪಹತಿಂ ಸರ್ಪಾಃ ಪಾಪ್ಮಾನಮಪಜಘ್ನಿರೇ ತ ಏತೇಽಪಹತಪಾಪ್ಮಾನೋ ಹಿತ್ವಾ ಪೂರ್ವಾಂ ಜೀರ್ಣಾಂ ತ್ವಚಂ
ನವಯೈವ ಪ್ರಯನ್ತ್ಯಪ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೧

ತದಾಹುಃ ಕಿಯತೀಇಭಿರಭಿಷ್ಟುಯಾದಿತಿ ಶತೇನೇತ್ಯಾಹುಃ ಶತಾಯುರ್ವೈ ಪುರುಷಃ ಶತವೀರ್ಯಃ ಶತೇ-ನ್ದ್ರಿ ಯ ಆಯುಷ್ಯೇವೈನಂ ತದ್ವೀರ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿ ಯೇ ದಧಾತಿ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತಾ ವೇತ್ಯಾಹುಸ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತೋ ವೈ ಸ ದೇವಾನಾಮ್ಪಾಪ್ಮನೋಽಪಾಹಂಸ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ವೈ ತಸ್ಯ ದೇವಾ ಇತ್ಯಪರಿಮಿತಾಭಿರಭಿಷ್ಟುಯಾ-ದಪರಿಮಿತೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ವಾ ಏಷಾ ಹೋತ್ರಾ ಯದ್ಗ್ರಾವಸ್ತೋತ್ರೀಯಾ ತಸ್ಯಾಂ ಸರ್ವೇ ಕಾಮಾ ಅವರುಧ್ಯನ್ತೇ ಸ ಯದಪರಿಮಿತಾಭಿರಭಿಷ್ಟೌತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕಾಮಾನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ಸರ್ವಾನ್ಕಾ-ಮಾನವರುನ್ದ್ಧೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಸ್ಮಾದಪರಿಮಿತಾಭಿರೇವಾಭಿಷ್ಟುಯಾತ್ತದಾಹುಃ ಕಥಮಭಿ-ಷ್ಟುಯಾದಿತ್ಯಕ್ಷರಶಾಃ ಚತುರಕ್ಷರಶಾಃ ಪಚ್ಛಾಃ ಅರ್ಧರ್ಚಶಾಃ ಋಕ್ಶಾಃ ಇತಿ ತದ್ಯದೃಕ್ಶೋ ನ ತದವಕಲ್ಪತೇಽಥ ಯತ್ಪಚ್ಛೋ ನೋ ಏವ ತದವಕಲ್ಪತೇಽಥ ಯದಕ್ಷರಶಶ್ಚತುರಕ್ಷರಶೋ ವಿ ತಥಾ ಛನ್ದಾಂಸಿ ಲುಪ್ಯೇರನ್ಬಹೂನಿ ತಥಾಕ್ಷರಾಣಿ ಹೀಯೇರನ್ನರ್ಧರ್ಚಶ ಏವಾಭಿಷ್ಟುಯಾತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವ ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠೋ ವೈ ಪುರುಷಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾಃ ಪಶವೋ ಯಜಾಮನಮೇವ ತದ್ದ್ವಿಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಪಶುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಮಾದರ್ಧರ್ಚಶ ಏವಾಭಿಷ್ಟುಯಾತ್ತದಾಹುರ್ಯನ್ಮಧ್ಯಂದಿನೇಮಧ್ಯಂದಿನ ಏವ ಗ್ರಾ-ವ್ಣೋಽಭಿಷ್ಟೌತಿ ಕಥಮಸ್ಯೇತರಯೋಃ ಸವನಯೋರಭಿಷ್ಟುತಮ್ಭವತೀತಿ ಯದೇವ ಗಾಯತ್ರೀಭಿ-ರಭಿಷ್ಟೌತಿ ಗಾಯತ್ರಂ ವೈ ಪ್ರಾತಃಸವನಂ ತೇನ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಽಥ ಯಜ್ಜಗತೀಭಿರಭಿಷ್ಟೌತಿ ಜಾಗತಂ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಂ ತೇನ ತೃತೀಯಸವನ ಏವಮು ಹಾಸ್ಯ ಮಧ್ಯಂದಿನೇಮಧ್ಯಂದಿನ ಏವ ಗ್ರಾವ್ಣೋಽಭಿಷ್ಟುವತಃ ಸರ್ವೇಷು ಸವನೇಷ್ವಭಿಷ್ಟುತಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದಾಹುರ್ಯದಧ್ವ-ರ್ಯುರೇವಾನ್ಯಾನೃತ್ವಿಜಃ ಸಮ್ಪ್ರೇಷ್ಯಾತ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾದೇಷ ಏತಾಮಸಮ್ಪ್ರೇಷಿತಃ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತ ಇತಿ ಮನೋ
ವೈ ಗ್ರಾವಸ್ತೋತ್ರೀಯಸಮ್ಪ್ರೇಷಿತಂ ವಾ ಇದಮ್ಮನಸ್ತಸ್ಮಾದೇಷ ಏತಾಮಸಮ್ಪ್ರೇಷಿತಃ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ೨

ವಾಗ್ವೈ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾ ತಸ್ಯೈ ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ವತ್ಸಹ್ ಸೋಮೇ ರಾಜನಿ ಕ್ರೀತೇ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಮಾಹ್ವಯನ್ತಿ ಯಥಾ ಧೇನುಮುಪಹ್ವಯೇತ್ತೇನ ವತ್ಸೇನ ಯಜಮಾನಾಯ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನ್ದುಹೇ ಸರ್ವಾನ್ಹಾಸ್ಮೈ ಕಾಮಾನ್ವಾಗ್ದುಹೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದಾಹುಃ ಕಿಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಯೈ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾ-ತ್ವಮಿತಿ ವಾಗೇವೇತಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಾಗ್ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಸುಬ್ರಹ್ಮ ಚೇತಿ ತದಾಹುರಥ ಕಸ್ಮಾದೇನಮ್ಪುಮಾಂಸಂ ಸನ್ತಂ ಸ್ತ್ರೀಮಿವಾಚಕ್ಷತ ಇತಿ ವಾಗ್ಘಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ತೇನೇತಿ ತದಾಹುರ್ಯದನ್ತರ್ವೇದೀತರ ಋತ್ವಿಜ ಆರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಬಹಿರ್ವೇದಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾ ಕಥಮಸ್ಯಾನ್ತರ್ವೇದ್ಯಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ ಕೃತಮ್ಭವತೀತಿ ವೇದೇರ್ವಾ ಉತ್ಕರಮುತ್ಕಿರನ್ತಿ ಯದೇವೋತ್ಕರೇ ತಿಷ್ಠನ್ನಾಹ್ವಯತೀತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ತೇನೇತಿ ತದಾಹುರಥ ಕಸ್ಮಾದುತ್ಕರೇ ತಿಷ್ಠನ್ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಮಾಹ್ವಯತೀತ್ಯೃಷಯೋ ವೈ ಸತ್ರಮಾಸತ ತೇಷಾಂ ಯೋ ವರ್ಷಿಷ್ಠ ಆಸೀತ್ತಮಬ್ರುವನ್ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಮಾಹ್ವಯ ತ್ವಂ ನೋ ನೇದಿಷ್ಠಾದ್ದೇವಾನ್ಹ್ವಯಿಷ್ಯಸೀತಿ ವರ್ಷಿಷ್ಠಮೇವೈನಂ ತತ್ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಥೋ ವೇದಿಮೇವ ತತ್ಸರ್ವಾಮ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ತದಾಹುಃ ಕಸ್ಮಾದಸ್ಮಾ ಋಷಭಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮಭ್ಯಾಜನ್ತೀತಿ ವೃಷಾ ವಾ ಋಷಭೋ ಯೋಷಾ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾ ತನ್ಮಿಥುನಂ ತಸ್ಯ ಮಿಥುನಸ್ಯ ಪ್ರಜಾತ್ಯಾ ಇತ್ಯುಪಾಂಶು ಪಾತ್ನೀವತಸ್ಯಾಗ್ನಿಧ್ರೋ ಯಜತಿ ರೇತೋ ವೈ ಪಾತ್ನೀವತ ಉಪಾಂಶ್ವಿವ ವೈ ರೇತಸಃ ಸಿಕ್ತಿರ್ನಾನುವಷಟ್ಕರೋತಿ ಸಂಸ್ಥಾ ವಾ ಏಷಾ ಯದನುವಷಟ್ಕಾರೋ ನೇದ್ರೇ ತಃ ಸಂಸ್ಥಾಪಯಾನೀತ್ಯಸಂಸ್ಥಿತಂ ವೈ ರೇತಸಃ ಸಮೃದ್ಧಂ ತಸ್ಮಾನ್ನಾನುವಷಟ್ಕರೋತಿ ನೇಷ್ಟು-ರುಪಸ್ಥ ಆಸೀನೋ ಭಕ್ಷಯತಿ ಪನ್ತೀಭಾಜನಂ ವೈ ನೇಷ್ಟಾಗ್ನಿಃ ಪತ್ನೀಷು ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯಾ ಅಗ್ನಿನೈವ ತತ್ಪತ್ನೀಷು ರೇತೋ ದಧಾತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯ ಏವಂ ವೇದ ದಕ್ಷಿಣಾ ಅನು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾ ಸಂತಿಷ್ಠತೇ ವಾಗ್ವೈ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾನ್ನಂ ದಕ್ಷಿಣಾನ್ನಾದ್ಯ ಏವ ತದ್ವಾಚಿ
ಯಜ್ಞಮನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯನ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯನ್ತಿ ೩ ೧

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೭ ಖಣ್ಡಃ ೧-೫
ದೇವಾ ವೈ ಯಜ್ಞಮತನ್ವತ ತಾಂಸ್ತನ್ವಾನಾನಸುರಾ ಅಭ್ಯಾಯನ್ಯಜ್ಞವೇಶಸಮೇಷಾಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ತಾನ್ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾಯನ್ಯತ ಏಷಾಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತನಿಷ್ಠಮಮನ್ಯನ್ತ ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪರ್ಯೌಹಂಸ್ತೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಮೇವ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪ್ರಾತಃಸವ-ನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾಭ್ಯಾಮೇವ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪ್ರಾತಃ-ಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಂಸ್ಯಪಘ್ನತೇ ತಸ್ಮಾನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಮ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಶಂಸತಿ ಮಿತ್ರಾ-ವರುಣಾಭ್ಯಾಂ ಹಿ ದೇವಾ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತೇ ವೈ ದಕ್ಷಿಣ-ತೋಽಪಹತಾ ಅಸುರಾ ಮಧ್ಯತೋ ಯಜ್ಞಮ್ಪ್ರಾವಿಶಂಸ್ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯೇನ್ದ್ರ ಮ್ಮಧ್ಯತೋಽದಧುಸ್ತ ಇನ್ದ್ರೇ ಣೈವ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರೇ ಣೈವ ಮಧ್ಯ-ತಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಘ್ನತೇ ತಸ್ಮಾದೈನ್ದ್ರ ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಶಂ-ಸತೀನ್ದ್ರೇ ಣ ಹಿ ದೇವಾ ಮಧ್ಯತಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತೇ ವೈ ಮಧ್ಯತೋಽಪಹತಾ ಅಸುರಾ ಉತ್ತರತೋ ಯಜ್ಞಮ್ಪ್ರಾವಿಶಂಸ್ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯೇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ಉತ್ತರತಃ ಪರ್ಯೌಹಂಸ್ತ ಇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ಏವೋತ್ತರತಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಾಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರಾ -ಗ್ನಿಭ್ಯಾಮೇವೋತ್ತರತಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಘ್ನತೇ ತಸ್ಮಾದೈನ್ದ್ರಾ ಗ್ನಮಛಾವಾಕಃ ಪ್ರಾತಃ-ಸವನೇ ಶಂಸತೀನ್ದ್ರಾ ಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ ಹಿ ದೇವಾ ಉತ್ತರತಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತೇ ವಾ ಉತ್ತರತೋಽಪಹತಾ ಅಸುರಾಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪರ್ಯದ್ರ ವನ್ಸಮನೀಕತಸ್ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯಾಗ್ನಿ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಪರ್ಯೌಹಂಸ್ತೇಽಗ್ನಿನೈವ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಅಗ್ನಿನೈವ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಘ್ನತೇ ತಸ್ಮಾದಾಗ್ನೇಯ-ಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನಮಪ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತೇ ವೈ ಪುರಸ್ತಾದಪಹತಾ ಅಸುರಾಃ ಪಶ್ಚಾತ್ಪರೀತ್ಯ ಪ್ರಾವಿಶಂಸ್ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯ ವಿಶ್ವಾನ್ದೇವಾನಾತ್ಮಾನಂ ಪಶ್ಚಾತ್ತೃತೀಯಸವನೇ ಪರ್ಯೌಹಂಸ್ತೇ ವಿಶ್ವೈರೇವ ದೇವೈರಾತ್ಮಭಿಃ ಪಶ್ಚಾತ್ತೃತೀಯಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಾಘ್ನತ ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ವಿಶ್ವೈರೇವ ದೇವೈರಾತ್ಮಭಿಃ ಪಶ್ಚಾತ್ತೃತೀಯಸವನೇಽಸುರರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಪಘ್ನತೇ ತಸ್ಮಾದ್ವೈಶ್ವದೇವಂ ತೃತೀಯ-ಸವನಮಪ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಹತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತೇ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನೇವಮಪಾಘ್ನತ ಸರ್ವಸ್ಮಾದೇವ ಯಜ್ಞಾತ್ತತೋ ವೈ ದೇವಾ ಅಭವನ್ಪರಾಸುರಾ ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪರಾಸ್ಯ ದ್ವಿಷನ್ಪಾಪ್ಮಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತೇ ದೇವಾ ಏವಂ ಕೢಪ್ತೇನ ಯಜ್ಞೇನಾಪಾಸುರಾನ್ಪಾಪ್ಮಾನಮಘ್ನತಾಜಯನ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಪ ಹ ವೈ ದ್ವಿಷನ್ತಮ್ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಹತೇ ಜಯತಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಯಶ್ಚೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಸವನಾನಿ ಕಲ್ಪಯತಿ ೪

ಸ್ತೋತ್ರಿಯಂ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಸ್ಯಾನುರೂಪಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಹರೇವ ತದಹ್ನೋಽನುರೂಪಂ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯ-ವರೇಣೈವ ತದಹ್ನಾ ಪರಮಹರಭ್ಯಾರಭನ್ತೇಽಥ ತಥಾ ನ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಶ್ರೀರ್ವೈ ಪೃಷ್ಠಾನಿ ತಾನಿ ತಸ್ಮೈ ನ ತಸ್ಥಾನಾನಿ ಯತ್ಸ್ತೋತ್ರಿಯಂ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಸ್ಯಾನುರೂಪಂ ಕುರ್ಯುಸ್ತಯೈವ ವಿಭಕ್ತ್ಯಾ ತೃತೀಯಸವನೇ
ನ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಂ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಸ್ಯಾನುರೂಪಾಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ೫

ಅಥಾತ ಆರಮ್ಭಣೀಯಾ ಏವ ಋಜುನೀತೀ ನೋ ವರುಣ ಇತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ಯ ಮಿತ್ರೋ ನಯತು ವಿದ್ವಾನಿತಿ ಪ್ರಣೇತಾ ವಾ ಏಷ ಹೋತ್ರಕಾಣಾಂ ಯನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ತಸ್ಮಾದೇಷಾ ಪ್ರಣೇತೃಮತೀ ಭವತೀನ್ದ್ರಂ ವೋ ವಿಶ್ವತಸ್ಪರೀತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸಿನೋ ಹವಾಮಹೇ ಜನೇಭ್ಯ ಇತೀನ್ದ್ರ ಮೇವೈತಯಾಹರಹಾರ್ನಿಹ್ವಯನ್ತೇ ನ ಹೈಷಾಂ ವಿಹವೇಽನ್ಯ ಇನ್ದ್ರಂ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ-ಚ್ಛಂಸ್ಯೇತಾಮಹರಹಃ ಶಂಸತಿ ಯತ್ಸೋಮ ಆ ಸುತೇ ನರ ಇತ್ಯಛಾವಾಕಸ್ಯೇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ಅಜೋ-ಹವುರಿತೀನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ಏವೈತಯಾಹರಹರ್ನಿಹ್ವಯನ್ತೇ ನ ಹೈಷಾಂ ವಿಹವೇಽನ್ಯ ಇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ಯತ್ರೈವಂ ವಿದ್ವಾನಛಾವಾಕ ಏತಾಮಹರಹಃ ಶಂಸತಿ ತಾ ವಾ ಏತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ನಾವಃ
ಸಮ್ಪಾರಿಣ್ಯಃ ಸ್ವರ್ಗಮೇವೈತಾಭಿರ್ಲೋಕಮಭಿಸಂತರನ್ತಿ ೬

ಅಥಾತಃ ಪರಿಧಾನೀಯಾ ಏವ ತೇ ಸ್ಯಾಮ ದೇವ ವರುಣೇತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ಯೇಷಂ ಸ್ವಶ್ಚ ಧೀಮಹೀತ್ಯಯಂ ವೈ ಲೋಕ ಇಷಮಿತ್ಯಸೌ ಲೋಕಃ ಸ್ವರಿತ್ಯುಭಾವೇವೈತಯಾ ಲೋಕಾವಾರಭನ್ತೇ ವ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಮತಿರದಿತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮನಾಚ್ಛಂಸಿನೋ ವಿವತ್ತೃಚಂ ಸ್ವರ್ಗಮೇವೈಭ್ಯ ಏತಾಯ ಲೋಕಂ ವಿವೃಣೋತಿ ಮದೇ ಸೋಮಸ್ಯ ರೋಚನಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಯದಭಿನದ್ವಲಮಿತಿ ಸಿಷಾಸವೋ ವಾ ಏತೇ ಯದ್ದೀಕ್ಷಿತಾಸ್ತಸ್ಮಾದೇಷಾ ವಲವತೀ ಭವತ್ಯುದ್ಗಾ ಆಜದಙ್ಗಿರೋಭ್ಯ ಆವಿಸಃ ಕೃಣ್ವನ್ಗುಹಾ ಸತೀಃ ಅರ್ವಾಞ್ಚಂ ನುನುದೇ ವಲಮಿತಿ ಸನಿಮೇವೈಭ್ಯ ಏತಯಾವರುನ್ದ್ಧ ಇನ್ದ್ರೇ ಣ ರೋಚನಾ ದಿವ ಇತಿ ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕ ಇನ್ದ್ರೇ ಣ ರೋಚನಾ ದಿವೋ ದೃಳ್ಹಾನಿ ದೃಂಹಿತಾನಿ ಚ ಸ್ಥಿರಾಣಿ ನ ಪರಾಣುದ ಇತಿ ಸ್ವರ್ಗ ಏವೈತಯಾ ಲೋಕೇಽಹರಹಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತ್ಯಾಹಂ ಸರಸ್ವತೀ-ವತೋರಿತ್ಯಛಾವಾಕಸ್ಯ ವಾಗ್ವೈ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಗ್ವತೋರಿತಿ ಹೈತದಾಹೇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನ್ಯೋರವೋ ವೃಣ ಇತ್ಯೇತದ್ಧ ವಾ ಇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನ್ಯೋಃ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮ ಯದ್ವಾಗಿತಿ ಪ್ರಿಯೇಣೈವೈನೌ ತದ್ಧಾಮ್ನಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ
ಪ್ರಿಯೇಣ ಧಾಮ್ನಾ ಸಮೃಧ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೭

ಉಭಯ್ಯಃ ಪರಿಧಾನೀಯಾ ಭವನ್ತಿ ಹೋತ್ರಕಾಣಾಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಚ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಚಾಹೀ-ನಾಶ್ಚೈಕಾಹಿಕಾಶ್ಚ ತತ ಐಕಾಹಿಕಾಭಿರೇವ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ಪರಿದಧಾತಿ ತೇನಾಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾನ್ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇಽಹೀನಾಭಿರಛಾವಾಕಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಪ್ತ್ಯಾ ಉಭಯೀಭಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ತೇನೋ ಸ ಉಭೌ ವ್ಯನ್ವಾರಭಮಾಣ ಏತೀಮಂ ಚಾಮುಂ ಚ ಲೋಕಮಥೋ ಮೈತ್ರಾವರುಣಂ ಚಾಛಾವಾಕಂ ಚಾಥೋ ಅಹೀನಂ ಚೈಕಾಹಮ್ಚಾಥೋ ಸಂವತ್ಸರಂ ಚಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಂ ಚೈವಮು ಸ ಉಭೌ ವ್ಯನ್ವಾರಭಮಾಣ ಏತ್ಯಥ ತತ ಐಕಾಹಿಕಾ ಏವ ತೃತೀಯಸವನೇ ಹೋತ್ರಕಾಣಾಮ್ಪರಿಧಾನೀಯಾ ಭವನ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಾ ಏಕಾಹಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಮೇವ ತದ್ಯಜ್ಞಮನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯನ್ತ್ಯನವಾನಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಯಜೇ-ದೇಕಾಂ ದ್ವೇ ನ ಸ್ತೋಮಮತಿಶಂಸೇತ್ತದ್ಯಥಾಭಿಹೇಷತೇ ಪಿಪಾಸತೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಮ್ಪ್ರಯಛೇತ್ತಾದೃಕ್ತದಥೋ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದೇವೇಭ್ಯೋಽನ್ನಾದ್ಯಂ ಸೋಮಪೀಥಮ್ಪ್ರಯಛಾನೀತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹಾಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತ್ಯ-ಪರಿಮಿತಾಭಿರುತ್ತರಯೋಃ ಸವನಯೋರಪರಿಮಿತೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಪ್ತ್ಯೈ ಕಾಮಂ ತದ್ಧೋತಾ ಶಾಂಸೇದ್ಯದ್ಧೋತ್ರಕಾಃ ಪುರ್ವೇದ್ಯುಃ ಶಂಸೇಯುರ್ಯದ್ವಾ ಹೋತಾ ತದ್ಧೋತ್ರಕಾಃ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಹೋತಾಙ್ಗಾನಿ ಹೋತ್ರಕಾಃ ಸಮಾನೋ ವಾ ಅಯಮ್ಪ್ರಾಣೋಽಙ್ಗಾನ್ಯನುಸಂಚರತಿ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ಕಾಮಂ ಹೋತಾ ಶಂಸೇದ್ಯದ್ಧೋತ್ರಕಾಃ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುಃ ಶಂಸೇಯುರ್ಯದ್ವಾ ಹೋತಾ ತದ್ಧೋತ್ರಕಾಃ ಸೂಕ್ತಾನ್ತೈರ್ಹೋತಾ ಪರಿದಧದೇತ್ಯಥ ಸಮಾನ್ಯ ಏವ ತೃತೀಯಸವನೇ ಹೋತ್ರಕಾಣಾಮ್ಪರಿಧಾನೀಯಾ ಭವನ್ತ್ಯಾತ್ಮಾ ವೈ ಹೋತಾಙ್ಗಾನಿ ಹೋತ್ರಕಾಃ ಸಮಾನಾ ವಾ ಇಮೇಽಙ್ಗಾನಾಮನ್ತಾಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಸಮಾನ್ಯ ಏವ ತೃತೀಯಸವನೇ
ಹೋತ್ರಕಾಣಾಮ್ಪರಿಧಾನಿಯಾ ಭವನ್ತಿ ಭವನ್ತಿ ೮ ೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೮ ಖಣ್ಡಃ ೧-೮
ಆ ತ್ವಾ ವಹನ್ತು ಹರಯ ಇತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನ ಉನ್ನೀಯಮಾನೇಭ್ಯೋಽನ್ವಾಹ ವೃಷಣ್ವತೀಃ ಪೀತವತೀಃ ಸುತವತೀರ್ಮದ್ವತೀ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಐನ್ದ್ರೀ ರನ್ವಾಹೈನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಗಾಯತ್ರೀರನ್ವಾಹ ಗಾಯತ್ರಂ ವೈ ಪ್ರಾತಃಸವನಂ ನವ ನ್ಯೂನಾಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽನ್ವಾಹ ನ್ಯೂನೇ ವೈ ರೇತಃ ಸಿಚ್ಯತೇ ದಶ ಮಧ್ಯಂದಿನೇಽನ್ವಾಹ ನ್ಯೂನೇ ವೈ ರೇತಃ ಸಿಕ್ತಮ್ಮಧ್ಯಂ ಸ್ತ್ರಿಯೈ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸ್ಥವಿಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ನವ ನ್ಯೂನಾಸ್ತೃತೀಯಸವನೇಽನ್ವಾಹ ನ್ಯೂನಾದ್ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ತದ್ಯದೇತಾನಿ ಕೇವಲಸೂಕ್ತಾ-ನ್ಯನ್ವಾಹ ಯಜಮಾನಮೇವ ತದ್ಗರ್ಭಮ್ಭೂತಮ್ಪ್ರಜನಯತಿ ಯಜ್ಞಾದ್ದೇವಯೋನ್ಯೈ ತೇ ಹೈಕೇ ಸಪ್ತಸಪ್ತಾ-ನ್ವಾಹುಃ ಸಪ್ತ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಸಪ್ತ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಸಪ್ತ ತೃತೀಯಸವನೇ ಯಾವತ್ಯೋ ವೈ ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾಸ್ತಾವತ್ಯೋ ಯಾಜ್ಯಾಃ ಸಪ್ತ ವೈ ಪ್ರಾಞ್ಚೋ ಯಜನ್ತಿ ಸಪ್ತ ವಷಟ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ತಾಸಾ-ಮೇತಾಃ ಪುರೋನ್ನ್ವಾಕ್ಯಾ ಇತಿ ವದನ್ತಸ್ತತ್ತಥಾ ನ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಹ ತೇ ರೇತೋ ವಿಲು-ಮ್ಪನ್ತ್ಯಥೋ ಯಜಮಾನಮೇವ ಯಜಮಾನೋ ಹಿ ಸೂಕ್ತಂ ನವಭಿರ್ವಾ ಏತಮ್ಮೈತ್ರಾವರುಣೋಽಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾದನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕಮಭಿ ಪ್ರವಹತಿ ದಶಭಿರನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕಾದಮುಂ ಲೋಕಮಭ್ಯನ್ತರಿ-ಕ್ಷಲೋಕೋ ಹಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋಽನವಭಿರಮುಷ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾತ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಭಿ ನ ಹ ವೈ ತೇ ಯಜಮಾನಾಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಭಿ ವೋಳ್ಹುಮರ್ಹನ್ತಿ ಯೇ ಸಪ್ತಸಪ್ತಾನ್ವಾಹುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಕೇವಲಶ ಏವ
ಸೂಕ್ತಾನ್ಯನುಬ್ರೂಯಾತ್ ೯

ಅಥಾಹ ಯದೈನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯಜ್ಞೋಽಥ ಕಸ್ಮಾದ್ದ್ವಾದೇವ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಪ್ರಸ್ಥಿತಾನಾಮ್ಪ್ರತ್ಯ-ಕ್ಷಾದೈನ್ದ್ರೀ ಭ್ಯಾಂ ಯಜತೋ ಹೋತಾ ಚೈವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಚ್ಕ್ತಃಇ ಚೇದಂ ತೇ ಸೋಮ್ಯಮ್ಮಧ್ವಿತಿ ಹೋತಾ ಯಜತೀನ್ದ್ರ ತ್ವಾ ವೃಷಭಂ ವಯಂ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ನಾನಾದೇ ಅತ್ಯಾಭಿರಿತರೇ ಕಥಂ ತೇಷಾಮೈನ್ದ್ರ್ ಯೋ ಭವನ್ತೀತಿ ಮಿತ್ರಂ ವಯಂ ಹವಾಮಹ ಇತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ಯಜತಿ ವರುಣಂ ಸೋಮಪೀತಯ ಇತಿ ಯದ್ವೈ ಕಿಂಚ ಪೀತವತ್ಪದಂ ತದೈನ್ದ್ರಂ ರೂಪಂ ತೇನೇನ್ದ್ರ ಮ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಮರುತೋ ಯಸ್ಯ ಹಿ ಕ್ಷಯ ಇತಿ ಪೋತಾ ಯಜತಿ ಸ ಸುಗೋಪಾತಮೋ ಜನ ಇತೀನ್ದ್ರೋ ವೈ ಗೋಪಾಸ್ತದೈನ್ದ್ರಂ ರೂಪಂತೇನೇನ್ದ್ರ ಮ್ಪ್ರೀಣಾತ್ಯಗ್ನೇ ಪತ್ನೀರಿಹಾ ವಹೇತಿ ನೇಷ್ಟಾ ಯಜತಿ ತ್ವಷ್ಟಾರಂ ಸೋಮಪೀತಯ ಇತೀನ್ದ್ರೋ ವೈ ತ್ವಷ್ಟಾ ತದೈನ್ದ್ರಂ ರೂಪಂ ತೇನೇನ್ದ್ರ ಮ್ಪ್ರೀಣಾತ್ಯುಕ್ಷಾನ್ನಾಯ ವಶಾನ್ನಾಯೇತ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರೋ ಯಾಜತಿ ಸೋಮಪೃಷ್ಠಾಯ ವೇಧಸ ಇತೀನ್ದ್ರೋ ವೈ ವೇಧಸ್ತದೈನ್ದ್ರಂ ರೂಪಂ ತೇನೇನ್ದ್ರ ಮ್ಪ್ರೀಣತಿ ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಭಿರಾ ಗತಂ ದೇವೇಭಿರ್ಜೇನ್ಯಾವಸೂ ಇನ್ದ್ರಾ ಗ್ನೀ ಸೋಮಪೀತಯ ಇತಿ ಸ್ವಯಂಸಮೃದ್ಧಾಛಾವಾಕಾಸ್ಯೈವಮು ಹೈತಾ ಐನ್ದ್ರ್ ಯೋ ಭವನ್ತಿ ಯನ್ನಾನಾದೇವತ್ಯಾಸ್ತೇನಾನ್ಯಾ ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಯದು ಗಾಯತ್ರ್! ಯಸ್ತೇನಾಗ್ನೇಯ್ಯ
ಏತದು ಹೈತಾಭಿಸ್ತ್ರಯಮುಪಾಪ್ನೋತಿ ೧೦

ಅಸಾವಿ ದೇವಂ ಗೋಋಜೀಕಮನ್ಧ ಇತಿ ಮಧ್ಯಂದಿನ ಉನ್ನೀಯಮಾನೇಭ್ಯೋಽನ್ವಾಹ ವೃಷಣ್ವತೀಃ ಪೀತವತೀಃ ಸುತವತೀರ್ಮದ್ವತೀ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾ ಐನ್ದ್ರೀ ರನ್ವಾಹೈನ್ದ್ರೋ ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋಽನ್ವಾಹ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಮ್ವೈ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಂ ತದಾಹುರ್ಯತ್ತೃತೀಯಸವನಸ್ಯೈವ ರೂಪಮ್ಮದ್ವದಥ ಕಸ್ಮಾ-ನ್ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಮದ್ವತೀರನು ಚಾಹ ಯಜನ್ತಿ ಚಾಭಿರಿತಿ ಮಾದ್ಯನ್ತೀವ ವೈ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ದೇವತಾಃ ಸಮೇವ ತೃತೀಯಸವನೇ ಮಾದಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾನ್ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ಮದ್ವತೀರನು ಚಾಹ ಯಜನ್ತಿ ಚಾಭಿಸ್ತೇ ವೈ ಖಲು ಸರ್ವ ಏವ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಪ್ರಸ್ಥಿತಾನಾಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದೈನ್ದ್ರೀ ಭಿರ್ಯಜನ್ತ್ಯಭಿತೃಣ್ಣವ-ತೀಭಿರೇಕೇ ಪಿಬಾ ಸೋಮಮಭಿ ಯಮುಗ್ರ ತರ್ದ ಇತಿ ಹೋತಾ ಯಜತಿ ಸ ಈಮ್ಪಾಹಿ ಯ ಋಜೀಷೀ ತರುತ್ರ ಇತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ಯಜತ್ಯೇವಾ ಪಾಹಿ ಪ್ರತ್ನಥಾ ಮನ್ದತು ತ್ವೇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ಯಜತ್ಯರ್ವಾಙೇಹಿ ಸೋಮಕಾಮಂ ತ್ವಾಹುರಿತಿ ಪೋತಾ ಯಜತಿ ತವಾಯಂ ಸೋಮಸ್ತ್ವಮೇಹ್ಯರ್ವಾಙಿತಿ ನೇಷ್ಟಾ ಯಜತೀನ್ದ್ರ ಯ ಸೋಮಾಃ ಪ್ರದಿವೋ ವಿದಾನಾ ಇತ್ಯಛಾವಾಕೋ ಯಜತ್ಯಾಪೂರ್ಣೋ ಅಸ್ಯ ಕಲಶಃ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರೋ ಯಜತಿ ತಾಸಾಮೇತಾ ಅಭಿತೃಣ್ಣವತ್ಯೋ ಭವನ್ತೀನ್ದ್ರೋ ವೈ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ನ ವ್ಯಜಯತ ಸ ಏತಾಭಿರೇವ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಂ ಸವನಮಭ್ಯತೃಣದ್ಯದಭ್ಯ-
ತೃಣತ್ತಸ್ಮಾದೇತಾ ಅಭಿತೃಣ್ಣವತ್ಯೋ ಭವನ್ತಿ ೧೧

ಇಹೋಪ ಯಾತ ಶವಸೋ ನಪಾತ ಇತಿ ತೃತೀಯಸವನ ಉನ್ನೀಯಮಾನೇಭ್ಯೋಽನ್ವಾಹ ವೃಷಣ್ವತೀಃ ಪೀತವತೀಃ ಸುತವತೀರ್ಮದ್ವತೀ ರೂಪಸಮೃದ್ಧಾಸ್ತಾ ಐನ್ದ್ರಾ ರ್ಭವ್ಯೋ ಭವನ್ತಿ ತದಾಹುರ್ಯನ್ನಾರ್ಭವೀಷು ಸ್ತುವತೇಽಥ ಕಸ್ಮಾದಾರ್ಭವಃ ಪವಮಾನ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತ ಇತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಪಿತ ಋಭೂ-ನ್ಮರ್ತ್ಯಾನ್ಸತೋಽಮರ್ತ್ಯಾನ್ಕೃತ್ವಾ ತೃತೀಯಸವನ ಆಭಜತ್ತಸ್ಮಾನ್ನಾರ್ಭವೀಷು ಸ್ತುವತೇಽಥಾರ್ಭವಃ ಪವಮಾನ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇಽಥಾಹ ಯದ್ಯಥಾಛನ್ದಸಮ್ಪೂರ್ವಯೋಃ ಸವನಯೋರನ್ವಾಹ ಗಾಯತ್ರೀಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇಽಥ ಕಸ್ಮಾಜ್ಜಾಗತೇ ಸತಿ ತೃತೀಯಸವನೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ-ಽನ್ವಾಹೇತಿ ಧೀತರಸಂ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಮಥೈತದಧೀತರಸಂ ಶುಕ್ರಿಯಂ ಛನ್ದೋ ಯತ್ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಸ-ವನಸ್ಯ ಸರಸತಾಯಾ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾದಥೋ ಇನ್ದ್ರಂ ಏವೈತತ್ಸವನೇಽನ್ವಾಭಜತೀತ್ಯಥಾಹ ಯದೈನ್ದ್ರಾ ರ್ಭವಂ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಮಥ ಕಸ್ಮಾದೇಷ ಏವ ತೃತೀಯಸವನೇ ಪ್ರಸ್ಥಿತಾನಾ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದೈನ್ದ್ರಾ ರ್ಭವ್ಯಾ ಯಜತೀನ್ದ್ರ ಋಭುಭಿರ್ವಾಜವದ್ಭಿಃ ಸಮುಕ್ಷಿತಮಿತಿ ಹೋತೈವ ನಾನಾ-ದೇವತ್ಯಾಭಿರಿತರೇ ಕಥಂ ತೇಷಾಮೈನ್ದ್ರಾ ರ್ಭವ್ಯೋ ಭವನ್ತೀತೀನ್ದ್ರಾ ವರುಣಾ ಸುತಪಾವಿಮಂ ಸುತಮಿತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ಯಜತಿ ಯುವೋ ರಥೋ ಅಧ್ವರಂ ದೇವವೀತಯ ಇತಿ ಬಹೂನಿ ವಹ ತದೃಭೂಣಾಮ್ರೂಪಮಿನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ಸೋಮಮ್ಪಿಬತಮ್ಬೃಹಸ್ಪತ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ಯಜತ್ಯಾ ವಾಂ ವಿಶನ್ತ್ವಿನ್ದವಃ ಸ್ವಾಭುವ ಇತಿ ಬಹೂನಿ ವಾಹ ತದೃಭೂಣಾಂ ರೂಪಮಾ ವೋ ವಹನ್ತು ಸಪ್ತಯೋ ರಘುಷ್ಯದ ಇತಿ ಪೋತಾ ಯಜತಿ ರಘುಪತ್ವಾನಃ ಪ್ರ ಜಿಗಾತ ಬಾಹುಭಿರಿತಿ ಬಹೂನಿ ವಹ ತದೃಭೂಣಾಂ ರೂಪಮಮೇವ ನಃ ಸುಹವಾ ಆ ಹಿ ಗನ್ತನೇತಿ ನೇಷ್ಟಾ ಯಜತಿ ಗನ್ತನೇತಿ ಬಹೂನಿ ವಾಹ ತದೃಭೂಣಾಂ ರೂಪಮಿನ್ದ್ರಾ ವಿಷ್ಣೂ ಪಿಬತಮ್ಮಧ್ವೋ ಅಸ್ಯೇತ್ಯಛಾವಾಕೋ ಯಜತ್ಯಾ ವಾಮನ್ಧಾಂಸಿ ಮದಿ-ರಾಣ್ಯಗ್ಮನ್ನಿತಿ ಬಹೂನಿ ವಾಹ ತದೃಭೂಣಾಂ ರೂಪಮಿಮಂ ಸ್ತೋಮಮರ್ಹತೇ ಜಾತವೇದಸ ಇತ್ಯಾಗ್ನೀಧ್ರೋ ಯಜತಿ ರಥಮಿವ ಸಮ್ಮಹೇಮಾ ಮನೀಷಯೇತಿ ಬಹೂನಿ ವಾಹ ತದೃಭೂಣಾಂ ರೂಪಮೇವಮು ಹೈತಾ ಐನ್ದ್ರಾ ರ್ಭವ್ಯೋ ಭವನ್ತಿ ಯನ್ನಾನಾದೇವತ್ಯಾಸ್ತೇನಾನ್ಯಾ ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಯದು ಜಗತ್ಪ್ರಾಸಾಹಾ
ಜಾಗತಂ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಂ ತೃತೀಯಸವನಸ್ಯೈವ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ೧೨

ಅಥಾಹ ಯದುಕ್ಥಿನ್ಯೋಽನ್ಯಾ ಹೋತ್ರಾ ಅನುಕ್ಥಾ ಅನ್ಯಾಃ ಕಥಮಸ್ಯೈತಾ ಉಕ್ಥಿನ್ಯಃ ಸರ್ವಾಃ ಸಮಾಃ ಸಮೃದ್ಧಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಯದೇವೈನಾಃ ಸಮ್ಪ್ರಗೀರ್ಯ ಹೋತ್ರಾ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ತೇನ ಸಮಾ ಯದುಕ್ಥಿನ್ಯೋಽನ್ಯಾ ಹೋತ್ರಾ ಅನುಕ್ಥಾ ಅನ್ಯಾಸ್ತೇನೋ ವಿಷಮಾ ಏವಮು ಹಾಸ್ಯೈತಾ ಉಕ್ಥಿನ್ಯಃ ಸರ್ವಾಃ ಸಮಾಃ ಸಮೃದ್ಧಾ ಭವನ್ತ್ಯಥಾಹ ಶಂಸನ್ತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಶಂಸನ್ತಿ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಹೋತ್ರಕಾಃ ಕಥಮೇಷಾಂ ತೃತೀಯಸವನೇ ಶಸ್ತಮ್ಭವತೀತಿ ಯದೇವ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ದ್ವೇದ್ವೇ ಸೂಕ್ತೇ ಶಂಸನ್ತೀತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ತೇನೇತ್ಯಥಾಹ ಯದ್ದ್ವ್ಯುಕ್ಥೋ ಹೋತಾ ಕಥಂ ಹೋತ್ರಕಾ ದ್ವ್ಯುಕ್ಥಾ ಭವನ್ತೀತಿ
ಯದೇವ ದ್ವಿದೇವತ್ಯಭಿರ್ಯಜನ್ತೀತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ತೇನೇತಿ ೧೩

ಅಥಾಹ ಯದೇತಾಸ್ತಿಸ್ರ ಉಕ್ಥಿನ್ಯೋ ಹೋತ್ರಾಃ ಕಥಮಿತರಾ ಉಕ್ಥಿನ್ಯೋ ಭವನ್ತೀತ್ಯಾಜ್ಯ-ಮೇವಾಗ್ನೀಧ್ರೀಯಾಯಾ ಉಕ್ಥಮ್ಮರುತ್ವತೀಯಮ್ಪೋತ್ರೀಯಾಯೈ ವೈಶ್ವದೇವಂ ನೇಷ್ಟ್ರೀಯಾಯೈ ತಾ ವಾ ಏತಾ ಹೋತ್ರಾ ಏವಂನ್ಯಙ್ಗಾ ಏವ ಭವನ್ತ್ಯಥಾಹ ಯದೇಕಪ್ರೈಷಾ ಅನ್ಯೇ ಹೋತ್ರಕಾ ಅಥ ಕಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿಪ್ರೈಷಃ ಪೋತಾ ದ್ವಿಪ್ರೈಷೋ ನೇಷ್ಟೇತಿ ಯತ್ರಾದೋ ಗಾಯತ್ರೀ ಸುಪರ್ಣೋ ಭೂತ್ವಾ ಸೋಮಮಾಹರತ್ತದೇತಾಸಾಂ ಹೋತ್ರಾಣಾಮಿನ್ದ್ರ ಉಕ್ಥಾನಿ ಪರಿಲುಪ್ಯ ಹೋತ್ರೇ ಪ್ರದದೌ ಯೂಯಮ್ಮಾಭ್ಯಹ್ವಯಧ್ವಂ ಯೂಯಮಸ್ಯಾವೇದಿಷ್ಟೇತಿ ತೇ ಹೋಚುರ್ದೇವಾ ವಾಚೇಮೇ ಹೋತ್ರೇ ಪ್ರಭಾವಯಾಮೇತಿ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ದ್ವಿಪ್ರೈಷೇ ಭವತ ಋಚಾಗ್ನೀಧ್ರೀಯಾಮ್ಪ್ರಭಾವಯಾಂ ಚಕ್ರುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯೈಕಯರ್ಚಾ ಭೂಯಸ್ಯೋ ಯಾಜ್ಯಾ ಭವನ್ತ್ಯಥಾಹ ಯದ್ಧೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ಧೋತಾ ಯಕ್ಷದಿತಿ ಮೈತ್ರಾವರುನೋ ಹೋತ್ರೇ ಪ್ರೇಷ್ಯತ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾದಹೋತೃಭ್ಯಃ ಸದ್ಭ್ಯೋ ಹೋತ್ರಶಂಸಿಭ್ಯೋ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದ್ಧೋತಾ ಯಕ್ಷದಿತಿ ಪ್ರೇಷ್ಯತೀತಿ ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಹೋತಾ ಪ್ರಾಣಃ ಸರ್ವ ಋತ್ವಿಜಃ ಪ್ರಾಣೋ ಯಕ್ಷತ್ಪ್ರಾನೋ ಯಕ್ಷದಿತ್ಯೇವ ತದಾಹಾಥಾಹಾಸ್ತ್ಯುದ್ಗಾತೄಣಾಮ್ಪ್ರೈಷಾಃ ನಾಁ ಇತಿ ಅಸ್ತೀಟಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ಯ-ದೇವೈತತ್ಪ್ರಶಾಸ್ತಾ ಜಪಂ ಜಪಿತ್ವಾ ಸ್ತುಧ್ವಮಿತ್ಯಾಹ ಸ ಏಷಾಮ್ಪ್ರೈಷೋಽಥಾಹಾಸ್ತ್ಯಛಾವಾಕಸ್ಯ ಪ್ರವರಾಃ ನಾಁ ಇತಿ ಅಸ್ತೀತಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ಯದೇವೈನಮಧ್ವರ್ಯುರಾಹಾಛಾವಾಕ ವದಸ್ವ ಯತ್ತೇ ವಾದ್ಯಮಿತ್ಯೇಷೋಽಸ್ಯ ಪ್ರವರೋಽಥಾಹ ಯದೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣಮ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ತೃತೀಯಸವನೇ ಶಂಸತ್ಯಥ ಕಸ್ಮಾದಸ್ಯಾಗ್ನೇಯೌ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಾನುರೂಪನ್ಭವತ ಇತ್ಯಗ್ನಿನಾ ವೈ ಮುಖೇನ ದೇವಾ ಅಸುರಾನುಕ್ಥೇಭ್ಯೋ ನಿರ್ಜಘ್ನುಸ್ತಸ್ಮಾದಸ್ಯಾಗ್ನೇಯೌ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಾನುರೂಪನ್ಭವತೋಽಥಾಹ ಯದೈನ್ದ್ರಾ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮ-ಣಾಚ್ಛಾಂಸೀ ತೃತೀಯಸವನೇ ಶಂಸತ್ಯೈನ್ದ್ರಾ ವೈಷ್ಣವಮಛಾವಾಕಃ ಕಥಮೇನಯೋರೈನ್ದ್ರಾ ಃ! ಸ್ತೋತ್ರಿ-ಯಾನುರೂಪಾ ಭವನ್ತೀತೀನ್ದ್ರೋ ಹ ಸ್ಮ ವಾ ಅಸುರಾನುಕ್ಥೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಜಿಗಾಯ ಸೋಽಬ್ರವೀತ್ಕಶ್ಚಾಹಂ ಚೇತ್ಯಹಂ ಚಾಹಂ ಚೇತಿ ಹ ಸ್ಮ ದೇವತಾ ಅನ್ವವಯನ್ತಿ ಸ ಯದಿನ್ದ್ರ ಃ! ಪೂರ್ವಃ ಪ್ರಜಿಗಾಯ ತಸ್ಮಾದೇನಯೋರೈನ್ದ್ರಾ ಃ! ಸ್ತೋತ್ರಿಯಾನುರೂಪಾ ಭವನ್ತಿ ಯದ್ವಹಂ ಚಾಹಂ ಚೇತಿ ಹ ಸ್ಮ ದೇವತಾ
ಅನ್ವವಯುಸ್ತಸ್ಮಾನ್ನಾನಾದೇವತ್ಯಾನಿ ಶಂಸತಃ ೧೪

ಅಥಾಹ ಯದ್ವೈಶ್ವದೇವಂ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಮಥ ಕಸ್ಮಾದೇತಾನ್ಯೈನ್ದ್ರಾ ಣಿ ಜಾಗತಾನಿ ಸೂಕ್ತನಿ ತೃತೀಯಸವನ ಆರಮ್ಭಣೀಯಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತ ಇತೀನ್ದ್ರ ಮೇವೈತೈರಾರಭ್ಯ ಯನ್ತೀತಿ ಬ್ರೂಯಾದಥೋ ಯಜ್ಜಾಗತಂ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಂ ತಜ್ಜಗತ್ಕಾಮ್ಯೈವ ತದ್ಯತ್ಕಿಂಚಾತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಛನ್ದಃ ಶಸ್ಯತೇ ತದ್ಧ ಸರ್ವಂ ಜಾಗತಮ್ಭವತ್ಯೇತಾನಿ ಚೇದೈನ್ದ್ರಾ ಣಿ ಜಾಗತಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ತೃತೀಯಸವನ ಆರಮ್ಭ-ಣೀಯಾನಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇಽಥ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಮಛಾವಾಕೋಽನ್ತತಃ ಸಂಸತಿ ಸಂ ವಾಂ ಕರ್ಮಣೇತಿ ಯದೇವ ಪನಾಯ್ಯಂ ಕರ್ಮ ತದೇತದಭಿವದತಿ ಸಮಿಷೇತ್ಯನ್ನಂ ವಾ ಇಷೋಽನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯಾ ಅರಿಷ್ಟೈರ್ನಃ ಪಥಿಭಿಃ ಪಾರಯನ್ತೇತಿ ಸ್ವಸ್ತಿತಾಯಾ ಏವೈತದಹರಹಃ ಶಂಸತ್ಯಥಾಹ ಯಜ್ಜಾಗತಂ ವೈ ತೃತೀಯಸವನಮಥ ಕಸ್ಮಾದೇಷಾಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಃ ಪರಿಧಾನೀಯಾ ಭವನ್ತೀತಿ ವೀರ್ಯಂ ವೈ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ವೀರ್ಯ ಏವ ತದನ್ತತಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತೀಯಮಿನ್ದ್ರಂ ವರುಣಮಷ್ಟ ಮೇ ಗೀರಿತಿ ಮೈತ್ರವರುಣಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ನಃ ಪರಿ ಪಾತು ಪಶ್ಚಾದಿತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಾಂಸಿನ ಉಭಾ ಜಿಗ್ಯಥುರಿತ್ಯಛಾ-ವಾಕಸ್ಯೋ ಭೌ ಹಿ ತೌ ಜಿಗ್ಯತುರ್ನ ಪರಾ ಜಯೇಥೇ ನ ಪರಾ ಜಿಗ್ಯ ಇತಿ ನ ಹಿ ತಯೋಃ ಕತರಶ್ಚನ ಪರಾಜಿಗ್ಯ ಇನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ವಿಷ್ಣೋ ಯದಪಸ್ಪೃಧೇಥಾಂ ತ್ರೇಧಾ ಸಹಸ್ರಂ ವಿ ತದೈರಯೇಥಾಮಿತೀನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ಹ ವೈ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚಾಸುರೈರ್ಯುಯುಧಾತೇ ತಾನ್ಹ ಸ್ಮ ಜಿತ್ವೋಚತುಃ ಕಲ್ಪಾಮಹಾ ಇತಿ ತೇ ಹ ತಥೇತ್ಯಸುರಾ ಉಚುಃ ಸೋಽಬ್ರವೀದಿನ್ದ್ರೋ ಯಾವದೇವಾಯಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ತ್ರಿರ್ವಿಕ್ರಮತೇ ತಾವದಸ್ಮಾಕಮಥ ಯುಷ್ಮಾಕ-ಮಿತರದಿತಿ ಸ ಇಮಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ವಿಚಕ್ರಮೇಽಥೋ ವೇದಾನಥೋ ವಾಚಂ ತದಾಹುಃ ಕಿಂ ತತ್ಸಹಸ್ರ-ಮಿತೀಮೇ ಲೋಕಾ ಇಮೇ ವೇದಾ ಅಥೋ ವಾಗಿತಿ ಬ್ರೂಯಾದೈರಯೇಥಾಮ್-ಐರಯೇಥಾಮಿತ್ಯಛಾವಾಕ ಉಕ್ಥ್ಯೇಽಭ್ಯಸ್ಯತಿ ಸ ಹಿ ತತ್ರಾನ್ತ್ಯೋ ಭವತ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇ ಹೋತಾತಿರಾತ್ರೇ ಚ ಸ ಹಿ ತತ್ರಾನ್ತ್ಯೋ ಭವತ್ಯಭ್ಯಸ್ಯೇತ್ಷೋಳಶಿನೀಮ್ ನಾಭ್ಯಸ್ಯೇದಿತಿ ಅಭ್ಯಸ್ಯೇದಿತ್ಯಾಹುಃ ಕಥಮನ್ಯೇಷ್ವಹ-
ಸ್ಸ್ವಭ್ಯಸ್ಯತಿ ಕಥಮತ್ರ ನಾಭ್ಯಸ್ಯೇದಿತಿ ತಸ್ಮಾದಭ್ಯಸ್ಯೇತ್ ೧೫

ಅಥಾಹ ಯನ್ನಾರಾಶಂಸಂ ವೈ ತೃಟೀಯಸವನಮಥ ಕಸ್ಮಾದಛಾವಾಕೋಽನ್ತತಃ ಶಿಲ್ಪೇಷ್ವನಾ-ರಾಶಂಸೀಃ ಶಂಸತೀತಿ ವಿಕೃತಿರ್ವೈ ನಾರಾಶಂಸಂ ಕಿಮಿವ ಚ ವೈ ಕಿಮಿವ ಚ ರೇತೋ ವಿಕ್ರಿಯತೇ ತತ್ತದ ವಿಕೃತಮ್ಪ್ರಜಾತಮ್ಭವತ್ಯಥೈತನ್ಮೃದ್ವಿವ ಛನ್ದಃ ಶಿಥಿರನ್ಯನ್ನಾರಾಶಂಸಮಥೈಷೋಽನ್ತ್ಯೋ ಯದಛಾವಾಕಸ್ತದ್ದೃಳ್ಹತಾಯೈ ದೃಳ್ಹೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸ್ಯಾಮ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದಛಾವಾಕೋಽನ್ತತಃ ಶಿಲ್ಪೇಷ್ವನಾರಾಶಂಸಿಃ ಶಂಸತಿ ದೃಳ್ಹತಾಯೈ ದೃಳ್ಹೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸ್ಯಾಮ ದೃಳ್ಹೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸ್ಯಾಮ
ಇತಿ ೧೬ ೩

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೯ ಖಣ್ಡಃ ೧-೧೦
ಯಃ ಶ್ವಃಸ್ತೋತ್ರಿಯಸ್ತಮನುರೂಪಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನೇಽಹೀನಸಂತತ್ಯೈ ಯಥಾ ವಾ ಏಕಾಹಃ ಸುತ ಏವಮಹೀನಸ್ತದ್ಯಥೈಕಾಹಸ್ಯ ಸುತಸ್ಯ ಸವನಾನಿ ಸಂತಿಷ್ಠಮಾನಾನಿ ಯನ್ತ್ಯೇವಮೇವಾ-ಹೀನಸ್ಯಾಹಾನಿ ಸಂತಿಷ್ಠಮಾನಾನಿ ಯನ್ತಿ ತದ್ಯಚ್ಛ್ವಃಸ್ತೋತ್ರಿಯಮನುರೂಪಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಪ್ರಾತಃ-ಸವನೇಽಹೀನಸಂತತ್ಯಾ ಅಹೀನಮೇವ ತತ್ಸಂತನ್ವನ್ತಿ ತೇ ವೈ ದೇವಾಶ್ಚ ಋಷಯಶ್ಚಾದ್ರಿ ಯನ್ತ ಸಮಾನೇನ ಯಜ್ಞಂ ಸಂತನವಾಮೇತಿ ತ ಏತತ್ಸಮಾನಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಪಶ್ಯೌ ಸಮಾನಾನ್ಪ್ರಗಾ-ಥಾನ್ಸಮಾನೀಃ ಪ್ರತಿಪದಃ ಸಮಾನಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನ್ಯೋಕಃಸಾರೀ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ಯತ್ರ ವಾ ಇನ್ದ್ರ ಃ! ಪೂರ್ವಂ
ಗಛತ್ಯೈವ ತತ್ರಾಪರಂ ಗಛತಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವ ಸೇನ್ದ್ರ ತಾಯೈ ೧೭

ತಾನ್ವಾ ಏತಾನ್ಸಮ್ಪಾತಾನ್ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಃ ಪ್ರಥಮಮಪಶ್ಯತ್ತಾನ್ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇಣ ದೃಷ್ಟಾನ್ವಾಮದೇವೋ-ಽಸೃಜತೈ ವಾ ತ್ವಾಮಿನ್ದ್ರ ವಜ್ರಿನ್ನತ್ರ ಯನ್ನ ಇನ್ದ್ರೋ ಜುಜುಷೇ ಯಚ್ಚ ವಷ್ಟಿ ಕಥಾ ಮಹಾಮವೃಧತ್ಕಸ್ಯ ಹೋತುರಿತಿ ತಾನ್ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸಮಪತದ್ಯತ್ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸಮಪತತ್ತತ್ಸಮ್ಪಾತಾನಾಂ ಸಮ್ಪಾತತ್ವಂ ಸ ಹೇಕ್ಷಾಂ ಚಕ್ರೇ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಯಾನ್ವಾ ಅಹಂ ಸಮ್ಪಾತಾನಪಶ್ಯಂ ತಾನ್ವಾಮದೇವೋಽಸೃಷ್ಟ ಕಾನಿ ನ್ವಹಂ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಸಮ್ಪಾತಾಂಸ್ತತ್ಪ್ರತಿಮಾನ್ಸೃಜೇಯೇತಿ ಸ ಏತಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಸಮ್ಪಾತಾಂಸ್ತತ್ಪ್ರ-ತಿಮಾನಸೃಜತ ಸದ್ಯೋ ಹ ಜಾತೋ ವೃಷಭಃ ಕನೀನ ಇನ್ದ್ರ ಃ! ಪೂರ್ಭಿದಾತಿರದ್ದಾಸಮರ್ಕೈರಿಮಾಮೂ ಷು ಪ್ರಭೃತಿಂ ಸಾತಯೇ ಧಾ ಇಛನ್ತಿ ತ್ವಾ ಸೋಮ್ಯಾಸಃ ಸಖಾಯಃ ಶಾಸದ್ವಹ್ನಿರ್ದುಹಿತುರ್ನಪ್ತ್ಯಂ ಗಾದಭಿ ತಷ್ಟೇವ ದೀಧಯಾ ಮನೀಷಾಮಿತಿ ಯ ಏಕ ಇದ್ಧವ್ಯಶ್ಚರ್ಷಣೀನಾಮಿತಿ ಭರದ್ವಾಜೋ ಯಸ್ತಿಗ್ಮಶೃಙ್ಗೋ ವೃಷಭೋ ನ ಭೀಮ ಉದು ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯೈರತ ಶ್ರವಸ್ಯೇತಿ ವಸಿಷ್ಠೋಽಸ್ಮಾ ಇದು ಪ್ರ ತವಸೇ ತುರಾಯೇತಿ ನೋಧಾಸ್ತ ಏತೇ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಷಳಹಸ್ತೋತ್ರಿಯಾಞ್ಛಸ್ತ್ವಾ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇಽಹೀನಸೂಕ್ತಾನಿ ಶಂಸನ್ತಿ ತಾನ್ಯೇತಾನ್ಯಹೀನಸೂಕ್ತಾನ್ಯಾ ಸತ್ಯೋ ಯಾತು ಮಘವಾಁ ಋಇಜೀಷೀತಿ ಸತ್ಯ-ವನ್ಮೈತ್ರಾವರುನೋ ಽಸ್ಮಾ ಇದು ಪ್ರ ತವಸೇ ತುರಾಯೇನ್ದ್ರಾ ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ರಾತತಮಾ ಇನ್ದ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಗೋತಮಾಸೋ ಅಕ್ರನ್ನಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ವದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ಶಾಸದ್ವಹ್ನಿರ್ಜನಯನ್ತ ವಹ್ನಿಮಿತಿ ವಹ್ನಿವದಛಾವಾಕಸ್ತದಾಹುಃ ಕಸ್ಮಾದಛಾವಾಕೋ ವಹ್ನಿವದೇತತ್ಸೂಕ್ತಮುಭಯತ್ರ ಶಂಸತಿ ಪರಾಞ್ಚಿಷು ಚೈವಾಹಸ್ಸ್ವಭ್ಯಾವರ್ತಿಷು ಚೇತಿ ವೀರ್ಯವಾನ್ವಾ ಏಷ ಬಹ್ವೃಚೋ ವಹ್ನಿವದೇತತ್ಸುಕ್ತಂ ವಹತಿ ಹ ವೈ ವಹ್ನಿರ್ಧುರೋ ಯಾಸು ಯುಜ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದಛಾವಾಕೋ ವಹ್ನಿವದೇತತ್ಸೂಕ್ತಮುಭಯತ್ರ ಶಂಸತಿ ಪರಾಞ್ಚಿಷು ಚೈವಾಹಸ್ಸ್ವಭ್ಯಾವರ್ತಿಷು ಚ ತಾನಿ ಪಞ್ಚಸ್ವಹಸ್ಸು ಭವನ್ತಿ ಚತು-ರ್ವಿಂಶೇಽಭಿಜಿತಿ ವಿಷುವತಿ ವಿಶ್ವಜಿತಿ ಮಹಾವ್ರತೇಽಹೀನಾನಿ ಹ ವಾ ಏತಾನ್ಯಹಾನಿ ನ ಹ್ಯೇಷು ಕಿಂ ಚನ ಹೀಯತೇ ಪರಾಞ್ಚೀನಿ ಹ ವಾ ಏತಾನ್ಯಹಾನ್ಯನಭ್ಯಾವರ್ತೀನಿ ತಸ್ಮಾದೇನಾ-ನ್ಯೇತೇಷ್ವಹಸ್ಸು ಶಂಸನ್ತಿ ಯದೇನಾನಿ ಶಂಸನ್ತ್ಯಹೀನಾನ್ಸ್ವರ್ಗಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ಸರ್ವರೂಪಾನ್ಸರ್ವಸ-ಮೃದ್ಧಾನವಾಪ್ನವಾಮೇತಿ ಯದೇವೈನಾನಿ ಶಂಸನ್ತೀನ್ದ್ರ ಮೇವೈತೈರ್ನಿಹ್ವಯನ್ತೇ ಯಥ ಋಷಭಂ ವಾಶಿತಾಯೈ
ಯದ್ವೇವೈನಾನಿ ಶಂಸನ್ತ್ಯಹೀನಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯಾ ಅಹೀನಮೇವ ತತ್ಸಂತನ್ವನ್ತಿ ೧೮

ತತೋ ವಾ ಏತಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ಸಮ್ಪಾತಾನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣೋ ವಿಪರ್ಯಾಸಮೇಕೈಕಮಹರಹಃ ಶಂಸತ್ಯೇವಾ ತ್ವಾ-ಮಿನ್ದ್ರ ವಜ್ರಿನ್ನತ್ರೇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಯನ್ನ ಇನ್ದ್ರೋ ಜುಜುಷೇ ಯಚ್ಚ ವಷ್ಟೀತಿ ದ್ವಿತೀಯೇ ಕಥಾ ಮಹಾಮವೃಧತ್ಕಸ್ಯ ಹೋತುರಿತಿ ತೃತೀಯೇ ತ್ರೀನೇವ ಸಮ್ಪಾತಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ವಿಪ-ರ್ಯಾಸಮೇಕೈಕಮಹರಹಃ ಶಂಸತೀನ್ದ್ರ ಃ! ಪೂರ್ಭಿದಾತಿರದ್ದಾಸಮರ್ಕೈರಿತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಯ ಏಕ ಇದ್ಧವ್ಯಶ್ಚರ್ಷಣೀನಾಮಿತಿ ದ್ವಿತೀಯೇ ಯಸ್ತಿಗ್ಮಶೃಙ್ಗೋ ವೃಷಭೋ ನ ಭೀಮ ಇತಿ ತೃತೀಯೇ ತ್ರೀನೇವ ಸಮ್ಪಾತಾನಛಾವಾಕೋ ವಿಪರ್ಯಾಸಮೇಕೈಕಮಹರಹಃ ಶಂಸತೀಮಾಮೂ ಷು ಪ್ರಭೃತಿಂ ಸಾತಯೇ ಧಾ ಇತಿ ಪ್ರಥಮೇಽಹನೀಛನ್ತಿ ತ್ವಾ ಸೋಮ್ಯಾಸಃ ಸಖಾಯ ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯೇ ಶಾಸದ್ವಹ್ನಿರ್ದುಹಿತುರ್ನಪ್ತ್ಯಂ ಗಾದಿತಿ ತೃತೀಯೇ ತಾನಿ ವಾ ಏತಾನಿ ನವ ತ್ರೀಣಿ ಚಾಹರಹಃಶಸ್ಯಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವಾದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ದ್ವಾದಶ ವೈ ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ಯಜ್ಞಸ್ತತ್ಸಂವತ್ಸರಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಯಜ್ಞಮಾಪ್ನುವನ್ತಿ ತತ್ಸಂವತ್ಸರೇ ಪ್ರಜಾಪತೌ ಯಜ್ಞೇಽಹರಹಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ತಾನ್ಯನ್ತರೇಣಾವಾಪಮಾವಪೇರನ್ನನ್ಯೂಙ್ಖ್ಯಾ ವಿರಾಜೋ ವೈಮದೀಶ್ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಪಙ್ಕ್ತೀಃ ಪಞ್ಚಮೇ ಪಾರುಚ್ಛೇಪೀಃ ಷಷ್ಠೇಽಥ ಯಾನ್ಯಹಾನಿ ಮಹಾಸ್ತೋಮಾನಿ ಸ್ಯುಃ ಕೋ ಅದ್ಯ ನರ್ಯೋ ದೇವಕಾಮ ಇತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣ ಆವಪೇತ ವನೇ ನ ವಾ ಯೋ ನ್ಯಧಾಯಿ ಚಾಕನ್ನಿತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮ-ಣಾಚ್ಛಂಸ್ಯಾ ಯಾಹ್ಯರ್ವಾಙುಪ ವನ್ಧುರೇಷ್ಠಾ ಇತ್ಯಛಾವಾಕ ಏತಾನಿ ವಾ ಆವಪನಾನ್ಯೇತೈರ್ವಾ ಆವಪನೈರ್ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಮ್ಲೋಕಮಜಯನ್ನೇತೈರೃಷಯಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಏತೈರಾವಪನೈಃ ಸ್ವರ್ಗಂ
ಲೋಕಂ ಜಯನ್ತಿ ೧೯

ಸದ್ಯೋ ಹ ಜಾತೋ ವೃಷಭಃ ಕನೀನ ಇತಿ ಮೈತ್ರಾವರುನಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ಸೂಕ್ತಾನಾಮಹರಹಃ ಶಂಸತಿ ತದೇತತ್ಸೂಕ್ತಾಂ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಮೇತೇನ ವೈ ಸೂಕ್ತೇನ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಜಯನ್ನೇತೇನ ಋಷಯಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಏತೇನ ಸೂಕ್ತೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಯನ್ತಿ ತದು ವೈಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಹ ವೈ ಮಿತ್ರಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಆಸ ವಿಶ್ವಂ ಹಾಸ್ಮೈ ಮಿತ್ರಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯೇಷಾಂ ಚೈವಂ ವಿದ್ವಾನೇತನ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ಸೂಕ್ತಾನಾಮಹರಹಃ ಶಂಸತಿ ತದೃಷಭವತ್ಪಶುಮದ್ಭವತಿ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ತತ್ಪಞ್ಚರ್ಚಮ್ಭವತಿ ಪಞ್ಚಪದಾ ಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಪಙ್ಕ್ತಿರ್ವಾ ಅನ್ನಮನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯಾ ಉದು ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯೈರತ ಶ್ರವಸ್ಯೇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ವತ್ಸಮೃದ್ಧಂ ಸೂಕ್ತಮಹರಹಃ ಶಂಸತಿ ತದೇತತ್ಸೂಕ್ತಂ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಾಮೇತೇನ ವೈ ಸೂಕ್ತೇನ ದೇವಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಜಯನ್ನೇತೇನ ಋಷಯ-ಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಏತೇನ ಸೂಕ್ತೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಜಯನ್ತಿ ತದು ವಾಸಿಷ್ಠಮೇತೇನ ವೈ ವಸಿಷ್ಠ ಇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ಧಾಮೋಪಾಗಛತ್ಸ ಪರಮಂ ಲೋಕಮಜಯದುಪೇನ್ದ್ರ ಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ಲೋಕಂ ಗಛತಿ ಜಯತಿ ಪರಮಂ ಲೋಕಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದ್ವೈ ಷಳೃಚಂ ಷಡ್ವಾ ಋತವ ಋತೂನಾಮಾಪ್ತ್ಯೈ ತದುಪರಿಷ್ಟಾತ್ಸಮ್ಪಾತಾನಾಂ ಶಂಸತ್ಯಾಪ್ತ್ವೈವ ತತ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯಜಮಾನಾ ಅಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯಭಿ ತಷ್ಟೇವ ದೀಧಯಾ ಮನೀಷಾಮಿತ್ಯಛಾವಾಕೋಽಹರಹಃ ಶಂಸತ್ಯಭಿವತ್ತತ್ಯೈ ರೂಪಮಭಿ ಪ್ರಿಯಾಣಿ ಮರ್ಮೃಶತ್ಪರಾಣೀತಿ ಯಾನ್ಯೇವ ಪರಾಣ್ಯಹಾನಿ ತಾನಿ ಪ್ರಿಯಾಣಿ ತಾನ್ಯೇವ ತದಭಿಮರ್ಮೃಶತೋ ಯನ್ತ್ಯಭ್ಯಾರಭಮಾಣಾಃ ಪರೋ ವಾ ಅಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾತ್ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಸ್ತಮೇವ ತದಭಿವದತಿ ಕವೀಁ ರಿಛಾಮಿ ಸಂದೃಶೇ ಸುಮೇಧಾ ಇತಿ ಯೇ ವೈ ತೇ ನ ಋಷಯಃ ಪೂರ್ವೇ ಪ್ರೇತಾಸ್ತೇ ವೈ ಕವಯಸ್ತಾನೇವ ತದಭ್ಯತಿವದತಿ ತದು ವೈಶ್ವಮಿತ್ರಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಹ ವೈ ಮಿತ್ರಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಆಸ ವಿಶ್ವಂ ಹಾಸ್ಮೈ ಮಿತ್ರಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತದನಿರುಕ್ತಮ್ಪ್ರಾಜಾಪಾತ್ಯಂ ಶಂಸತ್ಯನಿರುಕ್ತೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ಸಕೃದಿನ್ದ್ರಂ ನಿರಾಹ ತೇನೈನ್ದ್ರಾ ದ್ರೂ ಪಾನ್ನ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ತದ್ವೈ ದಶರ್ಚಂ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಳ್ ಅನ್ನಂ ವಿರಾಳ್ ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಯದೇವ ದಶರ್ಚಾಂ ದಶ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಾನೇವ ತದಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಾನಾತ್ಮನ್ದಧತೇ ತದುಪರಿಷ್ಟಾತ್ಸಮ್ಪಾತಾನಾಂ ಶಂಸತ್ಯಾಪ್ತ್ವೈವ
ತತ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯಜಮಾನಾ ಅಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ ೨೦

ಕಸ್ತಮಿನ್ದ್ರ ತ್ವಾವಸುಂ ಕನ್ನವ್ಯೋ ಅತಸೀನಾಂ ಕದೂ ನ್ವಸ್ಯಾಕೃತಮಿತಿ ಕದ್ವನ್ತಃ ಪ್ರಗಾಥಾ ಆರಮ್ಭಣೀಯಾ ಅಹರಹಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಕೋ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ಯದೇವ ಕದ್ವನ್ತಾ ಅನ್ನಂ ವೈ ಕಮನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಯದ್ವೇವ ಕದ್ವನ್ತಾ ಅಹರಹರ್ವಾ ಏತೇ ಶಾನ್ತಾನ್ಯಹೀ-ನಸೂಕ್ತಾನ್ಯುಪಯುಞ್ಜಾನಾ ಯನ್ತಿ ತಾನಿ ಕದ್ವದ್ಭಿಃ ಪ್ರಗಾಥೈಃ ಶಮಯನ್ತಿ ತಾನ್ಯೇಭ್ಯಃ ಶಾನ್ತಾನಿ ಕಮ್ಭವನ್ತಿ ತಾನ್ಯೇನಾಞ್ಛಾನ್ತಾನಿ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಭಿ ವಹನ್ತಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಃ ಸೂಕ್ತಪ್ರತಿಪದಃ ಶಂಸೇಯುಸ್ತಾ ಹೈಕೇ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪ್ರಗಾಥಾನಾಂ ಶಂಸನ್ತಿ ಧಾಯ್ಯಾ ಇತಿ ವದನ್ತಸ್ತತ್ತಥಾ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ಹೋತಾ ವಿಶೋ ಹೋತ್ರಾಶಂಸಿನಃ ಕ್ಷತ್ರಾಯೈವ ತದ್ವಿಶಮ್ಪ್ರತ್ಯುದ್ಯಾಮಿನೀಂ ಕುರ್ಯುಃ ಪಾಪವಸ್ಯಸಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಭೋ ಮ ಇಮಾಃ ಸೂಕ್ತಪ್ರತಿಪದ ಇತ್ಯೇವ ವಿದ್ಯಾತ್ತದ್ಯಥಾ ಸಮುದ್ರ ಮ್ಪ್ರಪ್ಲವೇರನ್ನೇವಂ ಹೈವ ತೇ ಪ್ರಪ್ಲವನ್ತೇ ವೇ ಸಂವತ್ಸರಂ ವಾ ದ್ವಾದಶಾಹಂ ವಾಸತೇ ತದ್ಯಥಾ ಸೈರಾವತೀಂ ನಾವಮ್ಪಾರಕಾಮಾಃ ಸಮಾರೋಹೇಯೋರೇವಮೇವೈತಾಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭಃ ಸಮಾರೋಹನ್ತಿ ನ ಹ ವಾ ಏತಚ್ಛನ್ದೋ ಗಮಯಿತ್ವ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮುಪಾವರ್ತತೇ ವೀರ್ಯವತ್ತಮಂ ಹಿ ತಾಭ್ಯೋ ನ ವ್ಯಾಹ್ವಯೀತ ಸಮಾನಂ ಹಿ ಛನ್ದೋಽಥೋ ನೇದ್ಧಾಯ್ಯಾಃ ಕರವಾಣೀತಿ ಯದೇನಾಃ ಶಂಸನ್ತಿ ಪ್ರಜ್ಞಾತಾಭಿಃ ಸೂಕ್ತಪ್ರತಿಪದ್ಭಿಃ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಸಮಾರೋಹಾಮೇತಿ ಯದೇವೈನಾಃ ಶಂಸನ್ತೀನ್ದ್ರ ಮೇವೈತಾಭಿರ್ನಿಹ್ವಯನ್ತೇ ಯಥ ಋಷಭಂ
ವಾಶಿತಾಯೈ ಯದ್ವೇವೈನಾಃ ಶಂಸನ್ತ್ಯಹೀನಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯಾ ಅಹೀನಮೇವ ತತ್ಸಂತನ್ವನ್ತಿ ೨೧

ಅಪ ಪ್ರಾಚ ಇನ್ದ್ರ ವಿಶ್ವಾಁ ಅಮಿತ್ರಾನಿತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ಸೂಕ್ತಾನಾಮಹರಹಃ ಶಂಸತ್ಯಪಾಪಾಚೋ ಅಭಿಭೂತೇ ನುದಸ್ವ ಅಪೋದೀಚೋ ಅಪ ಶೂರಾಧರಾಚ ಉರೌ ಯಥಾ ತವ ಶರ್ಮನ್ಮದೇಮೇತ್ಯಭಯಸ್ಯ ರೂಪಮಭಯಮಿವ ಹಿ ಯನ್ನಿಛತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಯುಜಾ ಯುನಜ್ಮೀತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸ್ಯಹರಹಃ ಶಂಸತಿ ಯುನಜ್ಮೀತಿ ಯುಕ್ತವತೀ ಯುಕ್ತ ಇವ ಹ್ಯಹೀನೋಽಹೀನಸ್ಯ ರೂಪಮುರುಂ ನೋ ಲೋಕಮನು ನೇಷಿ ವಿದ್ವಾನಿತ್ಯಛಾವಾಕೋಽಹರಹಃ ಶಂಸತ್ಯನು ನೇಷಿತ್ಯೇತೀವ ಹ್ಯಹೀನೋಽಹೀನಸ್ಯ ರೂಪಂ ನೇಷೀತಿ ಸತ್ರಾಯಣರೂಪಂ ತಾ ವಾ ಏತಾ ಅಹರಹಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಸಮಾನೀಭಿಃ ಪರಿದಧ್ಯುರೋಕಃಸಾರೀ ಹೈಷಾಮಿನ್ದ್ರೋ ಯಜ್ಞಮ್ಭವತೀಂ ಯಥ ಋಷಭೋ ವಾಶಿತಾಂ ಯಥಾ ವಾ ಗೌಃ ಪ್ರಜ್ಞಾತಂ ಗೋಷ್ಠಮೇವಂ ಹೈಷಾಮಿನ್ದ್ರೋ ಯಜ್ಞಮೈವ ಗಛತಿ ನ ಶುನಂಹುವೀಯಯಾಹೀನಸ್ಯ
ಪರಿದಧ್ಯಾತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಹ ರಾಷ್ಟ್ರಾಚ್ಚ್ಯವತೇ ಯೋ ಹೈವ ಪರೋ ಭವತಿ ತಮಭಿಹ್ವಯತಿ ೨೨

ಅಥಾತೋಽಹೀನಸ್ಯ ಯುಕ್ತಿಶ್ಚ ವಿಮುಕ್ತಿಶ್ಚ ವ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷಮತಿರದಿತ್ಯಹೀನಂ ಯುಙ್ಕ್ತ ಏವೇದಿ-ನ್ದ್ರ ಮಿತಿ ವಿಮುಞ್ಚತ್ಯಾಹಂ ಸರಸ್ವತೀವತೋರ್ನೂನಂ ಸಾ ತ ಇತ್ಯಹೀನಂ ಯುಙ್ಕ್ತೇ ತೇ ಸ್ಯಾಮ ದೇವ ವರುಣ ನೂ ಷ್ಟುತ ಇತಿ ವಿಮುಞ್ಚತ್ಯೇಷ ಹ ವಾ ಅಹೀನಂ ತನ್ತುಮರ್ಹತಿ ಯ ಏನಂ ಯೋಕ್ತುಂ ಚ ವಿಮೋಕ್ತುಂ ಚ ವೇದ ತದ್ಯಚ್ಚತುರ್ವಿಂಸೇಽಹನ್ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಸಾ ಯುಕ್ತಿರಥ ಯತ್ಪುರಸ್ತಾದುದಯನೀಯಸ್ಯಾತಿರಾತ್ರಸ್ಯ ವಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಸ ವಿಮುಕ್ತಿಸ್ತದ್ಯಚ್ಚತುರ್ವಿಂಸೇಽಹನ್ನೈಕಾಹಿಕಾಭಿಃ ಪರಿದಧ್ಯುರತ್ರಾಹೈವ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ಥಾಪಯೇಯುರ್ನಾಹೀನಕರ್ಮ ಕುರ್ಯುರಥ ಯದಹೀನಪರಿಧಾನೀಯಾಭಿಃ ಪರಿದಧ್ಯುರ್ಯಥಾ ಶ್ರಾನ್ತೋ-ಽವಿಮುಚ್ಯಮಾನ ಉತ್ಕೃತ್ಯೇತೈವಂ ಯಜಮಾನಾ ಉತ್ಕೃತ್ಯೇರನ್ನುಭಯೀಭಿಃ ಪರಿದಧ್ಯುಸ್ತದ್ಯಥಾ ದೀ-ರ್ಘಾಧ್ವ ಉಪವಿಮೋಕಂ ಯಾಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತತ್ಸಂತತೋ ಹೈಷಾಂ ಯಜ್ಞೋ ಭವತೀಁ ವ್ಯೂ ಮುಞ್ಚನ್ತ ಏಕಾಂ ದ್ವೇ ನ ದ್ವಯೋಃ ಸವನಯೋಃ ಸ್ತೋಮಮತಿಶಂಸೇದ್ದೀರ್ಘಾರಣ್ಯಾನಿ ಹ ವೈ ಭವನ್ತಿ ಯತ್ರ ಬಹ್ವೀಭಿಃ ಸ್ತೋಮೋ-ಽತಿಶಸ್ಯತೇಽಪರಿಮಿತಾಭಿಃ ತೃತೀಯಸವನೇಽಪರಿಮಿತೋ ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಪ್ತ್ಯೈ ಸಂತತೋ ಹಾಸ್ಯಾಭ್ಯಾರಬ್ಧೋಽವಿಸ್ರಸ್ತೋಽಹೀನೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನಹೀನಂ
ತನುತೇ ೨೩

ದೇವಾ ವೈ ವಲೇ ಗಾಃ ಪರ್ಯಪಶ್ಯಂಸ್ತಾ ಯಜ್ಞೇನೈವೇಪ್ಸಂಸ್ತಾಃ ಷಷ್ಠೇನಾಹ್ನಾಪ್ನುವಂಸ್ತೇ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ನಭಾಕೇನ ವಲಮನಭಯಂಸ್ತಂ ಯದನಭಯಾಁ ಅಶ್ರಥಯನ್ನೇವೈನಂ ತತ್ತ ಉ ತೃತೀಯಸವನೇ ವಜ್ರೇಣ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಭಿರ್ವಾಚಃ ಕೂಟೇನೈಕಪದಯಾ ವಲಂ ವಿರುಜ್ಯ ಗಾ ಉದಾಜಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ನಭಾಕೇನ ವಲಂ ನಭಯನ್ತಿ ತಂ ಯನ್ನಭಯನ್ತೀಁ ಶ್ರಥಯನ್ತ್ಯೇವೈನಂ ತತ್ತಸ್ಮಾದ್ಧೋತ್ರಕಾಃ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ನಾಭಾಕಾಂಸ್ತೃಚಾಞ್ಛಂಸನ್ತಿ ಯಃ ಕಕುಭೋ ನಿಧಾರಯ ಇತಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಃ ಪೂರ್ವೀಷ್ಟ ಇನ್ದ್ರೋ ಪಮಾತಯ ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ತಾ ಹಿ ಮಧ್ಯಮ್ಭರಾಣಾಮಿತ್ಯಛಾವಾಕಸ್ತ ಉ ತೃಟೀಯಸವನೇ ವಜ್ರೇಣ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಭಿರ್ವಾಚಃ ಕೂಟೇನೈಕಪದಯಾ ವಲಂ ವಿರುಜ್ಯ ಗಾ ಆಪ್ನುವನ್ತಿ ಪಚ್ಛಃ ಪ್ರಥಮಂ ಷಡ್ವಾಲಖಿಲ್ಯಾನಾಂ ಸೂಕ್ತಾನಿ ವಿಹರತ್ಯರ್ಧರ್ಚಶೋ ದ್ವಿತೀಯ-ಮೃಕ್ಶಸ್ತೃತೀಯಂ ಸ ಪಚ್ಛೋ ವಿಹರನ್ಪ್ರಗಾಥೇ-ಪ್ರಗಾಥ ಏವೈಕಪದಾಂ ದಧ್ಯಾತ್ಸ ವಾಚಃ ಕೂಟಸ್ತಾ ಏತಾಃ ಪಞ್ಚೈಕಪದಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ದಶಮಾದಹ್ನ ಏಕಾ ಮಹಾವ್ರತಾದಥಾಷ್ಟಾಕ್ಷರಾಣಿ ಮಾಹಾನಾಮನಾನಿ ಪದಾನಿ ತೇಷಾಂ ಯಾವದ್ಭಿಃ ಸಮ್ಪದ್ಯೇತ ತಾವನ್ತಿ ಶನ್ಸೇನ್ನೇತರಾಣ್ಯಾದ್ರಿ ಯೇತಾಥಾರ್ಧರ್ಚಶೋ ವಿಹ-ರಂಸ್ತಾಶ್ಚೈವೈಕಪದಾಃ ಶಂಸೇತ್ತಾನಿ ಚೈವಾಷ್ಟಾಕ್ಷರಾಣಿ ಮಾಹಾನಾಮನಾನಿ ಪದಾನ್ಯಥ ಋಕ್ಶೋ ವಿಹರಂಸ್ತಾಶ್ಚೈವೈಕಪದಾಃ ಶಂಸೇತ್ತಾನಿ ಚೈವಾಷ್ಟಾಕ್ಷರಾಣಿ ಮಾಹಾನಾಮನಾನಿ ಪದಾನಿ ಸ ಯತ್ಪ್ರಥಮಂ ಷಡ್ವಾಲಖಿಲ್ಯಾನಾಂ ಸೂಕ್ತಾನಿ ವಿಹರತಿ ಪ್ರಾಣಂ ಚ ತದ್ವಾಚಂ ಚ ವಿಹರತಿ ಯದ್ದ್ವಿತೀಯಂ ಚಕ್ಷುಶ್ಚ ತನ್ಮನಶ್ಚ ವಿಹರತಿ ಯತ್ತೃತೀಯಂ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚ ತದಾತ್ಮಾನಂ ಚ ವಿಹರತಿ ತದುಪಾಪ್ತೋ ವಿಹಾರೇ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ವಜ್ರೇ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಸೂಪಾಪ್ತೋ ವಾಚಃ ಕೂಟ ಏಕಪದಾಯಾಮುಪಾಪ್ತಃ ಪ್ರಾಣಕೢಪ್ತ್ಯಾಮವಿಹೃತಾನೇವ ಚತುರ್ಥಮ್ಪ್ರಗಾಥಾಞ್ಛಂಸತಿ ಪಶವೋ ವೈ ಪ್ರಗಾಥಾಃ ಪಶೂನಾಮವರುದ್ಧ್ಯೈ ನಾತ್ರೈಕಪದಾಂ ವ್ಯವದಧ್ಯಾದ್ಯದತ್ರೈಕಪದಾಂ ವ್ಯವದಧ್ಯಾದ್ವಾಚಃ ಕೂಟೇನ ಯಜಮಾನಾತ್ಪಶೂನ್ನಿರ್ಹಣ್ಯಾದ್ಯ ಏನಂ ತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಾಚಃ ಕೂಟೇನ ಯಜಮಾನಾತ್ಪ-ಶೂನ್ನಿರವಧೀರಪಶುಮೇನಮಕರಿತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ರೈಕಪದಾಂ ನ ವ್ಯವದಧ್ಯಾ-ದ್ವ್ಯೇವೋತ್ತಮೇ ಸೂಕ್ತೇ ಪರ್ಯಸ್ಯತಿ ಸ ಏವ ತಯೋರ್ವಿಹಾರಸ್ತದೇತತ್ಸೌಬಲಾಯ ಸರ್ಪಿರ್ವಾತ್ಸಿಃ ಶಶಂಸ ಸ ಹೋವಾಚ ಭೂಯಿಷ್ಠಾನಹಂ ಯಜಮಾನೇ ಪಶೂನ್ಪರ್ಯಗ್ರಹೈಷಮಕನಿಷ್ಠಾ ಉ ಮಾಮಾ-ಗಮಿಷ್ಯನ್ತೀತಿ ತಸ್ಮೈ ಹ ಯಥಾ ಮಹದ್ಭ್ಯ ಋತ್ವಿಗ್ಭ್ಯ ಏವಂ ನಿನಾಯ ತದೇತತ್ಪಶವ್ಯಂ ಚ
ಸ್ವರ್ಗ್ಯಂ ಚ ಶಸ್ತ್ರಂ ತಸ್ಮಾದೇತಚ್ಛಂಸತಿ ೨೪

ದೂರೋಹಣಂ ರೋಹತಿ ತಸ್ಯೋಕ್ತಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮೈನ್ದ್ರೇ ಪಶುಕಾಮಸ್ಯ ರೋಹೇದೈನ್ದ್ರಾ ವೈ ಪಶವಸ್ತಜ್ಜಾಗತಂ ಸ್ಯಾಜ್ಜಾಗತಾ ವೈ ಪಶವಸ್ತನ್ಮಹಾಸೂಕ್ತಂ ಸ್ಯಾದ್ಭೂಯಿಷ್ಠೇಷ್ವೇವ ತತ್ಪಶುಷು ಯಜಮಾನಮ್ಪ್ರತಿ-ಷ್ಠಾಪಯತಿ ಬರೌ ರೋಹೇತ್ತನ್ಮಹಾಸೂಕ್ತಂ ಚ ಜಾಗತಂ ಚೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಕಾಮಸ್ಯ ರೋಹೇ-ದೇತದ್ದೇವತಾ ವಾ ಏಷಾ ಹೋತ್ರೈತತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯದೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣಾ ತದೇನತ್ಸ್ವಾಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ-ಮನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಯದೇವೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣಾಇ!೩ ಏಷಾ ಹ ವಾ ಅತ್ರ ನಿವಿನ್ನಿವಿದಾ ವೈ ಕಾಮಾ ಆಪ್ಯನ್ತೇ ಸ ಯದ್ಯೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣೇ ರೋಹೇತ್ಸೌಪರ್ಣೇ ರೋಹೇತ್ತದುಪಾಪ್ತ ಐನ್ದ್ರಾ ವರುಣೇ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತಃ
ಸೌಪರ್ಣೇ ೨೫

ತದಾಹುಃ ಸಂಶಂಸೇತ್ಷಷ್ಠೇಽಹಾನ್ ನ ಸಮ್ಶಂಸೇದಿತಿ ಸಂಶಂಸೇದಿತ್ಯಾಹುಃ ಕಥಮನ್ಯೇಷ್ವಹಸ್ಸು ಸಂಶಂಸತಿ ಕಥಮತ್ರ ನ ಸಂಶಂಸೇದಿತ್ಯಥೋ ಖಲ್ವಾಹುರ್ನೈವ ಸಂಶಂಸೇತ್ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕಃ ಷಷ್ಠಮಹರಸಮಾಯೀ ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಕಶ್ಚಿದ್ವೈ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಸಮೇತೀತಿ ಸ ಯತ್ಸಂಶಂಸೇತ್ಸಮಾನಂ ತತ್ಕುರ್ಯಾದಥ ಯನ್ನ ಸಂಶಂಸತೀಁ ತತ್ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ರೂಪಂ ತಸ್ಮಾನ್ನ ಸಂಶಂಸೇದ್ಯದೇವ ನ ಸಂಶಂಸತೀ೩ಁ! ಆತ್ಮಾ ವೈ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಃ ಪ್ರಾಣಾ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಸ ಯತ್ಸಂಶಂಸೇದೇತಾಭ್ಯಾಂ ದೇವತಾಭ್ಯಾಂ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ವೀಯಾದ್ಯ ಏನಂತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾದೇತಾಭ್ಯಾಂ ದೇವತಾಭ್ಯಾಂ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ವ್ಯಾಗಾತ್ಪ್ರಾಣ ಏನಂ ಹಾಸ್ಯಾತಿತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾನ್ನ ಸಂಶಂಸೇತ್ಸ ಯದೀಕ್ಷೇತಾಶಂಸಿಷಂ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾ ಹನ್ತ ಪುರಸ್ತಾದ್ದೂರೋಹಣಸ್ಯ ಸಂಶಂಸಾನೀತಿ ನೋ ಏವ ತಸ್ಯಾಶಾಮಿಯಾತ್ತಂ ಯದಿ ದರ್ಪ ಏವ ವಿನ್ದೇದುಪರಿಷ್ಟಾದ್ದೂರೋಹಣಸ್ಯಾಪಿ ಬಹೂನಿ ಶತಾನಿ ಶಂಸೇದ್ಯಸ್ಯೋ ತತ್ಕಾಮಾಯ ತಥಾ ಕುರ್ಯಾದತ್ರೈವ ತದುಪಾಪ್ತಮೈನ್ದ್ರ್ ಯೋ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಸ್ತಾಸಾಂ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾಣಿ ಪದಾನಿ ತತ್ರ ಸ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ಯ ಐನ್ದ್ರೇ ಜಾಗತೇಽಥೇದಮೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣಂ ಸೂಕ್ತಮೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣೀ ಪರಿಧಾನೀಯಾ ತಸ್ಮಾನ್ನ ಸಂಶಂಸೇತ್ತದಾಹುರ್ಯಥಾ ವಾವ ಸ್ತೋತ್ರಮೇವಂ ಶಸ್ತ್ರಂ ವಿಹೃತಾ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ವಿಹೃತಾಂ ಸ್ತೋತ್ರಾಮ್ ಅವಿಹೃತಾಮಿತಿ ವಿಹೃತಮಿತಿ ಬ್ರೂಯಾದಷ್ಟಾಕ್ಷರೇಣ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಮಿತಿ ತದಾಹುರ್ಯಥಾ ವಾವ ಶಸ್ತ್ರಮೇವಂ ಯಾಜ್ಯಾ ತಿಸ್ರೋ ದೇವತಾಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇಽಗ್ನಿರಿನ್ದ್ರೋ ವರುಣ ಇತ್ಯಥೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣ್ಯಾ ಯಜತಿ ಕಥಮಗ್ನಿರನನ್ತರಿತ ಇತಿ ಯೋ ವಾ ಅಗ್ನಿಃ ಸ ವರುಣಸ್ತದಪ್ಯೇತದೃಷಿಣೋಕ್ತಂ ತ್ವಮಗ್ನೇ ವರುಣೋ ಜಾಯಸೇ ಯದಿತಿ ತದ್ಯದೇವೈನ್ದ್ರಾ ವರುಣ್ಯಾ ಯಜತಿ ತೇನಾಗ್ನಿರನನ್ತರಿತೋಽನನ್ತರಿತಃ
೨೬ ೪

ಅಧ್ಯಾಯ ೩೦ ಖಣ್ಡಃ ೧-೧೦
ಶಿಲ್ಪಾನಿ ಶಂಸನ್ತಿ ದೇವಶಿಲ್ಪಾನ್ಯೇತೇಷಾಮ್ವೈ ಶಿಲ್ಪಾನಾಮನುಕೃತೀಹ ಶಿಲ್ಪಮಧಿಗಮ್ಯತೇ ಹಸ್ತೀ ಕಂಸೋ ವಾಸೋ ಹಿರಣ್ಯಮಶ್ವತರೀರಥಃ ಶಿಲ್ಪಂ ಶಿಲ್ಪಂ ಹಾಸ್ಮಿನ್ನಧಿಗಮ್ಯತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದೇವ ಶಿಲ್ಪಾನೀನಾತ್ಮಸಂಸ್ಕೃತಿರ್ವಾವ ಶಿಲ್ಪಾನಿ ಛನ್ದೋಮಯಂ ವಾ ಏತೈರ್ಯಜಮಾನ ಆತ್ಮಾನಂ ಸಂಸ್ಕುರುತೇ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠಂ ಶಂಸತಿ ರೇತೋ ವೈ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠೋ ರೇತಸ್ತತ್ಸಿಞ್ಚತಿ ತಮನಿರುಕ್ತಂ ಶಂಸತ್ಯನಿರುಕ್ತಂ ವೈ ರೇತೋ ಗುಹಾ ಯೋನ್ಯಾಂ ಸಿಚ್ಯತೇ ಸ ರೇತೋಮಿಶ್ರೋ ಭವತಿ ಕ್ಷ್ಮಯಾ ರೇತಃ ಸಂಜಗ್ಮಾನೋ ನಿ ಷಿಞ್ಚದಿತಿ ರೇತಃಸಮೃದ್ಧ್ಯಾ ಏವ ತಂ ಸನಾರಾಶಂಸಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ನರೋ ವಾಕ್ಶಂಸಃ ಪ್ರಜಾಸ್ವೇವ ತದ್ವಾಚಂ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದಿಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ವದನ್ತ್ಯೋ ಜಾಯನ್ತೇ ತಂ ಹೈಕೇ ಪುರಸ್ತಾಚ್ಛಂಸನ್ತಿ ಪುರಸ್ತಾದಾಯತನಾ ವಾಗಿತಿ ವದನ್ತ ಉಪರಿಷ್ಟಾದೇಕ ಉಪರಿ-ಷ್ಟಾದಾಯತನಾ ವಾಗಿತಿ ವದನ್ತೋ ಮಧ್ಯ ಏವ ಶಂಸೇನ್ಮಧ್ಯಾಯತನಾ ವಾ ಇಯಂ ವಾಗ್ ಉಪರಿಷ್ಟಾನ್ನೇದೀಯಸೀವೋಪರಿಷ್ಟಾನ್ನೇದೀಯಸೀವ ವಾ ಇಯಂ ವಾಕ್ ತಂ ಹೋತಾ ರೇತೋಭೂತಂ ಸಿಕ್ತ್ವಾ
ಮೈತ್ರಾವರುಣಾಯ ಸಮ್ಪ್ರಯಛತ್ಯೇತಸ್ಯ ತ್ವಮ್ಪ್ರಾಣಾನ್ಕಲ್ಪಯೇತಿ ೨೭

ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ತಾ ವಿಹೃತಾಃ ಶಂಸತಿ ವಿಹೃತಾ ವಾ ಇಮೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣೇನಾಪಾನೋಽಪಾನೇನ ವ್ಯಾನಃ ಸ ಪಚ್ಛಃ ಪ್ರಥಮೇ ಸೂಕ್ತೇ ವಿಹರತ್ಯರ್ಧರ್ಚಶೋ ದ್ವಿತೀಯೇ ಋಕ್ಶಸ್ತೃತೀಯೇ ಸ ಯತ್ಪ್ರಥಮೇ ಸೂಕ್ತೇ ವಿಹರತಿ ಪ್ರಾಣಂ ಚ ತದ್ವಾಚಂ ಚ ವಿಹರತಿ ಯದ್ದ್ವಿತೀಯೇ ಚಕ್ಷುಶ್ಚ ತನ್ಮನಶ್ಚ ವಿಹರತಿ ಯತ್ತೃತೀಯೇ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚ ತದಾತ್ಮಾನಂ ಚ ವಿಹರತಿ ತೇ ಹೈಕೇ ಸಹ ಬೃಹತ್ಯೌ ಸಹ ಸತೋಬೃಥತ್ಯೌ ವಿಹರನ್ತಿ ತದುಪಾಪ್ತೋ ವಿಹಾರೇ ಕಾಮೋ ನೇತ್ತು ಪ್ರಗಾಥಾಃ ಕಲ್ಪನ್ತೇಽತಿಮರ್ಶಮೇವ ವಿಹರೇತ್ತಥಾ ವೈ ಪ್ರಗಾಥಾಃ ಕಲ್ಪನ್ತೇ ಪ್ರಗಾಥಾ ವೈ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಸ್ತಸ್ಮಾದತಿಮರ್ಶಮೇವ ವಿಹರೇದ್ಯದೇವಾತಿಮರ್ಸಾಮಾತ್ಮಾ ವೈ ಬೃಹತೀ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸತೋಬೃಹತೀ ಸ ಬೃಹತೀಮಶಂಸೀತ್ಸ ಆತ್ಮಾಥ ಸತೋಬೃಹತೀಂ ತೇ ಪ್ರಾಣಾ ಅಥ ಬೃಹತೀಮಥ ಸತೋಬೃಹತೀಂ ತದಾತ್ಮಾನಮ್ಪ್ರಾಣೈಃ ಪರಿಬೃಹನ್ನೇತಿ ತಸ್ಮಾದತಿಮರ್ಶಮೇವ ವಿಹರೇ-ದ್ಯದ್ವೇವಾತಿಮರ್ಶಾಮ್ ಆತ್ಮಾ ವೈ ಬೃಹತೀ ಪಶವಃ ಸತೋಬೃಹತೀ ಸ ಬೃಹತೀಮಶಂಸೀತ್ಸ ಆತ್ಮಾಥ ಸತೋಬೃಹತೀಂ ತೇ ಪಶವೋ ಽಥ ಬೃಹತೀಮಥ ಸತೋಬೃಹತೀಂ ತದಾತ್ಮಾನಮ್ಪಶುಭಿಃ ಪರಿಬೃಹನ್ನೇತಿ ತಸ್ಮಾದತಿಮರ್ಶಮೇವ ವಿಹರೇದ್ವ್ಯೇವೋತ್ತಮೇ ಸೂಕ್ತೇ ಪರ್ಯಸ್ಯತಿ ಸ ಏವ ತಯೋರ್ವಿಹಾರಸ್ತಸ್ಯ ಮೈತ್ರಾವರುಣಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸಿನೇ ಸಮ್ಪ್ರಯಛತ್ಯೇತಂ
ತ್ವಮ್ಪ್ರಜನಯೇತಿ ೨೮

ಸುಕೀರ್ತಿಂ ಶಂಸತಿ ದೇವಯೋನಿರ್ವೈ ಸುಕೀರ್ತಿಸ್ತದ್ಯಜ್ಞಾದ್ದೇವಯೋನ್ಯೈ ಯಜಮಾನಮ್ಪ್ರಜನಯತಿ ವೃಷಾಕಪಿಂ ಶಂಸತ್ಯಾತ್ಮಾ ವೈ ವೃಷಾಕಪಿರಾತ್ಮಾನಮೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ತಂ ನ್ಯೂಙ್ಖಯತ್ಯನ್ನಂ ವೈ ನ್ಯೂಙ್ಖಸ್ತದಸ್ಮೈ ಜಾತಾಯಾನ್ನಾದ್ಯಮ್ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ಯಥಾ ಕುಮಾರಾಯ ಸ್ತನಂ ಸ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಭವತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೋಽಯಮ್ಪುರುಷಃ ಪಞ್ಚಧಾ ವಿಹಿತೋ ಲೋಮಾನಿ ತ್ವಙ್ಮಾಂಸಮಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾ ಸ ಯಾವಾನೇವ ಪುರುಷಸ್ತಾವನ್ತಂ ಯಜಮಾನಃ ಸಂಸ್ಕರೋತಿ ತಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ ಜನಯಿತ್ವಾಛಾವಾಕಾಯ
ಸಮ್ಪ್ರಯಛತ್ಯೇತಸ್ಯ ತ್ವಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ಕಲ್ಪಯೇತಿ ೨೯

ಏವಯಾಮರುತಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಾ ಏವಯಾಮರುತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮೇವಾಸ್ಯ ತತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ತಂ ನ್ಯೂಙ್ಖಯತ್ಯನ್ನಂ ವೈ ನ್ಯೂಙ್ಖೋಽನ್ನಾದ್ಯಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಸ ಜಾಗತೋ ವಾತಿಜಾಗತೋ ವಾ ಸರ್ವಂ ವಾ ಇದಂ ಜಾಗತಂ ವಾತಿಜಾಗತಂ ವಾ ಸ ಉ ಮಾರುತ ಆಪೋ ವೈ ಮರುತ ಆಪೋ-ಽನ್ನಮಭಿಪೂರ್ವಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದನ್ನಾದ್ಯಂ ದಧಾತಿ ತಾನ್ಯೇತಾನಿ ಸಹಚರಾಣೀತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ನಾಭಾ-ನೇದಿಷ್ಠಂ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾ ವೃಷಾಕಪಿಮೇವಯಾಮರುತಂ ತಾನಿ ಸಹ ವಾ ಶಂಸೇತ್ಸಹ ವಾ ನ ಶಂಸೇದ್ಯದೇನಾನಿ ನಾನಾ ಶಂಸೇದ್ಯಥಾ ಪುರುಷಂ ವಾ ರೇತೋ ವಾ ವಿಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ತಾದೃಕ್ತತ್ತಸ್ಮಾದೇನಾನಿ ಸಹ ವಾ ಶಂಸೇತ್ಸಹ ವಾ ನ ಶಂಸೇತ್ಸ ಹ ಬುಲಿಲ ಆಶ್ವತರ ಆಶ್ವಿರ್ವೈಶ್ವಜಿತೋ ಹೋತಾ ಸನ್ನೀಕ್ಷಾಂ ಚಕ್ರ ಏಷಾಂ ವಾ ಏಷಾಂ ಶಿಲ್ಪಾನಾಂ ವಿಶ್ವಜಿತಿ ಸಾಂವತ್ಸರಿಕೇ ದ್ವೇ ಮಧ್ಯಂದಿನಮಭಿ ಪ್ರತ್ಯೇತೋರ್ಹನ್ತಾಹಮಿತ್ಥಮೇವಯಾಮರುತಂ ಶಂಸಯಾನೀತಿ ತದ್ಧ ತಥಾ ಶಂಸಯಾಂ ಚಕಾರ ತದ್ಧ ತಥಾ ಶಸ್ಯಾಮನೇ ಗೌಶ್ಲ ಆಜಗಾಮ ಸ ಹೋವಾಚ ಹೋತಃ ಕಥಾ ತೇ ಶಸ್ತ್ರಂ ವಿಚಕ್ರಮ್ಪ್ಲವತ ಇತಿ ಕಿಹ್ಯ್ಹ್ಯಭೂದಿತ್ಯೇವಯಾಮರುದಯಮುತ್ತರತಃ ಶಸ್ಯತ ಇತಿ ಸ ಹೋವಾಚೈನ್ದ್ರೋ ವೈ ಮಧ್ಯಂದಿನಃ ಕಥೇನ್ದ್ರ ಮ್ಮಧ್ಯಂದಿನಾನ್ನಿನೀಷಸೀತಿ ನೇನ್ದ್ರ ಮ್ಮಧ್ಯಂದಿನಾ-ನ್ನಿನೀಷಾಮೀತಿ ಹೋವಾಚ ಛನ್ದಸ್ತ್ವಿದಮಮಧ್ಯಂದಿನಸಾಚ್ಯಯಂ ಜಾಗತೋ ವಾತಿಜಾಗತೋ ವಾ ಸರ್ವಂ ವಾ ಇದಂ ಜಾಗತಂ ವಾತಿಜಾಗತಂ ವಾ ಸ ಉ ಮಾರುತೋ ಮೈವ ಶಂಸಿಷ್ಟೇತಿ ಸ ಹೋವಾಚಾರಮಾಛಾವಕೇತ್ಯಥ ಹಾಸ್ಮಿನ್ನನುಶಾಸನಮೀಷೇ ಸ ಹೋವಾಚೈನ್ದ್ರ ಮೇಷ ವಿಷ್ಣುನ್ಯಙ್ಗಂ ಶಂಸತ್ವಥ ತ್ವಮೇತಂ ಹೋತರುಪರಿಷ್ಟಾದ್ರೌ ದ್ರ ಯೈ! ಧಾಯ್ಯಾಯೈ ಪುರಸ್ತಾನ್ಮಾರುತಸ್ಯಾಪ್ಯಸ್ಯಾಥಾ ಇತಿ
ತದ್ಧ ತಥಾ ಶಂಸಯಾಂ ಚಕಾರ ತದಿದಮಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ತಥೈವ ಶಸ್ಯತೇ ೩೦

ತದಾಹುರ್ಯದಸ್ಮಿನ್ವಿಶ್ವಜಿತ್ಯತಿರಾತ್ರ ಏವಂ ಷಷ್ಠೇಽಹನಿ ಕಲ್ಪತೇ ಯಜ್ಞಃ ಕಲ್ಪತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಜಾತಿಃ ಕಥಮತ್ರಾಶಸ್ತ ಏವ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠೋ ಭವತ್ಯಥ ಮೈತ್ರಾವಾರುಣೋ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಶಂಸತಿ ತೇ ಪ್ರಾಣಾ -- ರೇತೋ ವಾ ಅಗ್ರೇಽಥ ಪ್ರಾಣಾ -- ಏವಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛನ್ಸ್ಯಶಸ್ತ ಏವ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠೋ ಭವತ್ಯಥ ವೃಷಾಕಪಿಂ ಶಂಸತಿ ಸ ಆತ್ಮಾ -- ರೇತೋ ವಾ ಅಗ್ರೇಽಥಾತ್ಮಾ -- ಕಥಮತ್ರ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಜಾತಿಃ ಕಥಮ್ಪ್ರಾಣಾ ಅವಿಕೢಪ್ತಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಯಜಮಾನಂ ಹ ವಾ ಏತೇನ ಸರ್ವೇಣ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನಾ ಸಂಸ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ಸ ಯಥಾ ಗರ್ಭೋ ಯೋನ್ಯಾಮನ್ತರೇವಂ ಸಮ್ಭವಞ್ಛೇತೇ ನ ವೈ ಸಕೃದೇವಾಗ್ರೇ ಸರ್ವಃ ಸಮ್ಭವತ್ಯೇಕೈಕಂ ವಾ ಅಙ್ಗಂ ಸಮ್ಭವತಃ ಸಮ್ಭವತೀತಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಚೇತ್ಸಮಾನೇಽಹನ್ಕ್ರಿಯೇರನ್ಕಲ್ಪತ ಏವ ಯಜ್ಞಃ ಕಲ್ಪತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಜಾತಿರಥೈತಂ ಹೋತೈವಯಾಮರುತಂ ತೃತೀಯಸವನೇ ಶಂಸತಿ ತದ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತಸ್ಯಾಮೇವೈನಂ ತದನ್ತತಃ
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ೩೧

ಛನ್ದಸಾಂ ವೈ ಷಷ್ಠೇನಾಹ್ನಾಪ್ತಾನಾಂ ರಸೋಽತ್ಯನೇದತ್ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರಬಿಭೇತ್ಪರಾಙಯಂ ಛನ್ದಸಾಂ ರಸೋ ಲೋಕಾನತ್ಯೇಷ್ಯತೀತಿ ತಮ್ಪರಸ್ತಾಚ್ಛನ್ದೋಭಿಃ ಪರ್ಯಗೃಹ್ನಾನ್ನಾರಾಶಂಸ್ಯಾ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ರೈಭ್ಯಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಃ ಪಾರಿಕ್ಷಿತ್ಯಾ ಜಗತ್ಯಾಃ ಕಾರವ್ಯಯಾನುಷ್ಟುಭಸ್ತತ್ಪುನಶ್ಛನ್ದಸ್ಸು ರಸಮದಧಾ-ತ್ಸರಸೈರ್ಹಾಸ್ಯ ಛನ್ದೋಭಿರಿಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಸರಸೈಶ್ಛನ್ದೋಭಿರ್ಯಜ್ಞಂ ತನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ನಾರಾಶಂಸೀಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ನರೋ ವಾಕ್ಶಂಸಃ ಪ್ರಜಾಸ್ವೇವ ತದ್ವಾಚಂ ದಧಾತಿ ತಸ್ಮಾದಿಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ವದನ್ತ್ಯೋ ಜಾಯನ್ತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದೇವ ನಾರಾಶಂಸೀಃ ಶನ್ಸನ್ತೋ ವೈ ದೇವಾಶ್ಚ ಋಷಯಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾಃ ಶಂಸನ್ತ ಏವ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯನ್ತಿ ತಾಃ ಪ್ರಗ್ರಾಹಂ ಶಂಸತಿ ಯಥಾ ವೃಷಾಕಪಿಂ ವಾರ್ಷಾಕಪಂ ಹಿ ವೃಷಾಕಪೇಸ್ತನ್ನ್ಯಾ ಯಮೇತಿ ತಾಸು ನ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇನ್ನೀವೈವ ನರ್ದೇತ್ಸ ಹಿ ತಾಸಾಂ ನ್ಯೂಙ್ಖೋ ರೈಭೀಃ ಶಂಸತಿ ರೇಭನ್ತೋ ವೈ ದೇವಾಶ್ಚ ಋಷಯಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ರೇಭನ್ತ ಏವ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಯನ್ತಿ ತಾಃ ಪ್ರಗ್ರಾಹಂ ಶಂಸತಿ ಯಥಾ ವೃಷಾಕಪಿಂ ವಾರ್ಷಾಕಪಂ ಹಿ ವೃಷಾಕಪೇಶ್ತನ್ನ್ಯಾಯಮೇತಿ ತಾಸು ನ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇನ್ನೀವೈವ ನರ್ದೇತ್ಸ ಹಿ ತಾಸಾಂ ನ್ಯೂಙ್ಖಃ ಪಾರಿಕ್ಷಿತೀಃ ಶಂಸತ್ಯಗ್ನಿರ್ವೈ ಪರಿಕ್ಷಿದಗ್ನಿರ್ಹೀಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪರಿಕ್ಷೇತ್ಯಗ್ನಿಂ ಹೀಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪರಿಕ್ಷಿಯನ್ತ್ಯಗ್ನೇರೇವ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಸರೂಪತಾಂ ಸಲೋಕತಾಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದೇವ ಪಾರಿಕ್ಷಿತೀ೩ಃ! ಸಂವತ್ಸರೋ ವೈ ಪರಿಕ್ಷಿತ್ಸಂವತ್ಸರೋ ಹೀಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪರಿಕ್ಷೇತಿ ಸಂವತ್ಸರಂ ಹೀಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪರಿಕ್ಷಿಯನ್ತಿ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯೈವ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಸರೂಪತಾಂ ಸಲೋಕತಾಮಶ್ನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಾಃ ಪ್ರಗ್ರಾಹಂ ಶಂಸತಿ ಯಥಾ ವೃಷಾಕಪಿಂ ವಾರ್ಷಾಕಪಂ ಹಿ ವೃಷಾಕಪೇಸ್ತನ್ನ್ಯಾಯಮೇತಿ ತಾಸು ನ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇನ್ನೀವೈವ ನರ್ದೇತ್ಸ ಹಿ ತಾಸಾಂ ನ್ಯೂಙ್ಖಃ ಕಾರವ್ಯಾಃ ಶಂಸತಿ ದೇವಾ ವೈ ಯತ್ಕಿಂಚ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಕರ್ಮಾಕುರ್ವಂ-ಸ್ತತ್ಕಾರವ್ಯಾಭಿರಾಪ್ನುವಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಯತ್ಕಿಂಚ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವನ್ತಿ ತತ್ಕಾ-ರವ್ಯಾಭಿರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ತಾಃ ಪ್ರಗ್ರಾಹಂ ಶಂಸತಿ ಯಥಾ ವೃಷಾಕಪಿಂ ವಾರ್ಷಾಕಪಂ ಹಿ ವೃಷಾ-ಕಪೇಸ್ತನ್ನ್ಯಾಯಮೇತಿ ತಾಸು ನ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇನ್ನೀವೈವ ನರ್ದೇತ್ಸ ಹಿ ತಾಸಾಂ ನ್ಯೂಙ್ಖೋ ದಿಶಾಂ ಕೢಪ್ತೀಃ ಶಂಸತಿ ದಿಶ ಏವ ತತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ತಾಃ ಪಞ್ಚ ಶಂಸತಿ ಪಞ್ಚ ವಾ ಇಮಾ ದಿಶಶ್ಚತಸ್ರಸ್ತಿರಶ್ಚ್ಯ ಏಕೋರ್ಧ್ವಾ ತಾಸು ನ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇನ್ನೇವೈವ ಚ ನಿನರ್ದೇನ್ನೇದಿಮಾ ದಿಶೋ ನ್ಯುಙ್ಖಯಾನೀತಿ ತಾ ಅರ್ಧರ್ಚಶಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವ ಜನಕಲ್ಪಾಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರಜಾ ವೈ ಜನಕಲ್ಪಾ ದಿಶ ಏವ ತತ್ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ ತಾಸು ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಾಸು ನ ನ್ಯೂಙ್ಖಯೇನ್ನೇವೈವ ಚ ನಿನರ್ದೇನ್ನೇದಿಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ನ್ಯೂಙ್ಖಯಾನೀತಿ ತಾ ಅರ್ಧರ್ಚಶಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವೇನ್ದ್ರ ಗಾಥಾಃ ಶಂಸ-ತೀನ್ದ್ರ ಗಾಥಾಭಿರ್ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನಭಿಗಾಯಾಥೈನಾನತ್ಯಾಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರ ಗಾ-ಥಾಭಿರೇವಾಪ್ರಿಯಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮಭಿಗಾಯಾಥೈನಮತಿಯನ್ತಿ ತಾ ಅರ್ಧರ್ಚಶಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ
ಏವ ೩೨

ಐತಶಪ್ರಲಾಪಂ ಶಂಸತ್ಯೈತಶೋ ಹ ವೈ ಮುನಿರಗ್ನೇರಾಯುರ್ದದರ್ಶ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಯಾತಯಾಮಮಿತಿ ಹೈಕ ಆಹುಃ ಸೋಽಬ್ರವೀತ್ಪುತ್ರಾನ್ಪುತ್ರಕಾ ಅಗ್ನೇರಾಯುರದರ್ಶಂ ತದಭಿಲಪಿಷ್ಯಾಮಿ ಯತ್ಕಿಂಚ ವದಾಮಿ ತನ್ಮೇ ಮಾ ಪರಿಗಾತೇತಿ ಸ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತೈತಾ ಅಶ್ವಾ ಆ ಪ್ಲವನ್ತೇ ಪ್ರತೀಪಮ್ಪ್ರಾತಿಸತ್ವನಮಿತಿ ತಸ್ಯಾಭ್ಯಗ್ನಿರೈತಶಾಯನ ಏತ್ಯಾಕಾಲೇಽಭಿಹಾಯ ಮುಖಮಪ್ಯಗೃಹ್ಣಾದದೃಪನ್ನಃ ಪಿತೇತಿ ತಂ ಹೋವಾಚಾಪೇಹ್ಯಲಸೋಽಭೂರ್ಯೋ ಮೇ ವಾಚಮವಧೀಃ ಶತಾಯುಂ ಗಾಮಕರಿಷ್ಯಂ ಸಹಸ್ರಾಯುಮ್ಪುರುಷ-ಮ್ಪಾಪಿಷ್ಠಾಂ ತೇ ಪ್ರಜಾಂ ಕರೋಮಿ ಯೋ ಮೇತ್ಥಮಸಕ್ಥಾ ಇತಿ ತಸ್ಮಾದಾಹುರಭ್ಯಗ್ನಯ ಐತಶಾಯನಾ ಔರ್ವಾಣಾಮ್ಪಾಪಿಷ್ಠಾ ಇತಿ ತಂ ಬೈಕೇ ಭೂಯಾಂಸಂ ಶಂಸನ್ತಿ ಸ ನ ನಿಷೇಧೇದ್ಯಾವತ್ಕಾಮಂ ಶಂಸೇತ್ಯೇವ ಬ್ರೂಯಾದಾಯುರ್ವಾ ಐತಶಪ್ರಲಾಪ ಆಯುರೇವ ತದ್ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರತಾರಯತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದೇವೈತಶಪ್ರಲಾಪಾಃ ಛನ್ದಸಾಂ ಹೈಷ ರಸೋ ಯದೈತಶಪ್ರಲಾಪಶ್ಛನ್ದಸ್ಸ್ವೇವ ತದ್ರ ಸಂ ದಧಾತಿ ಸರಸೈರ್ಹಾಸ್ಯ ಛನ್ದೋಭಿರಿಷ್ಟಮ್ಭವತಿ ಸರಸೈಶ್ಛನ್ದೋಭಿರ್ಯಜ್ಞಂ ತನುತೇ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಯದ್ವೇವೈತಶಪ್ರಲಾಪಾಃ ಅಯಾತಯಾಮಾ ವಾ ಅಕ್ಷಿತಿರೈತಶಪ್ರಲಾಪೋಽಯಾತಯಾಮಾ ಮೇ ಯಜ್ಞೇ-ಽಸದಕ್ಷಿತಿರ್ಮೇ ಯಜ್ಞೇಽಸದಿತಿ ತಂ ವಾ ಏತಮೈತಶಪ್ರಲಾಪಂ ಶಂಸತಿ ಪದಾವಗ್ರಾಹಂ ಯಥಾ ನಿವಿದಂ ತಸ್ಯೋತ್ತಮೇನ ಪದೇನ ಪ್ರಣೌತಿ ಯಥಾ ನಿವಿದಃ ಪ್ರವಲ್ಹಿಕಾಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರವ-ಲ್ಹಿಕಾಭಿರ್ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ಪ್ರವಲ್ಹ್ಯಾಥೈನಾನತ್ಯಾಯನ್ಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾಃ ಪ್ರವಲ್ಹಿ-ಕಾಭಿರೇವಾಪ್ರಿಯಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್ಪ್ರವಲ್ಹ್ಯಾಥೈನಮತಿಯನ್ತಿ ತಾ ಅರ್ಧರ್ಚಶಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವಾಜಿಜ್ಞಸೇನ್ಯಾಃ ಶಂಸತ್ಯಾಜಿಜ್ಞಸೇನ್ಯಾಭಿರ್ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನಾಜ್ಞಾಯಾಥೈನಾನತ್ಯಾಯಂ-ಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಆಜಿಜ್ಞಾಸೇನ್ಯಾಭಿರೇವಾಪ್ರಿಯಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮಾಜ್ಞಾಯಾಥೈನಮತಿಯನ್ತಿ ತಾ ಅರ್ಧರ್ಚಶಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವ ಪ್ರತಿರಾಧಂ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿರಾಧೇನ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನ್ಪ್ರತಿರಾಧ್ಯಾಥೈನಾನತ್ಯಾಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾಃ ಪ್ರತಿರಾಧೇನೈವಾಪ್ರಿಯಾಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತಿರಾಧ್ಯಾಥೈನಮತಿಯನ್ತ್ಯತಿವಾದಂ ಶಂಸತ್ಯತಿವಾದೇನ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನತ್ಯುದ್ಯಾ-ಥೈನಾನತ್ಯಾಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಅತಿವಾದೇನೈವಾಪ್ರಿಯಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮತ್ಯುದ್ಯಾಥೈನಮತಿಯನ್ತಿ
ತಮರ್ಧರ್ಚಶಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವ ೩೩

ದೇಯನೀಥಂ ಶಂಸತ್ಯಾದಿತ್ಯಾಶ್ಚ ಹ ವಾ ಅಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇಽಸ್ಪರ್ಧನ್ತ ವಯಮ್ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾಮೋ ವಯಮಿತಿ ತೇ ಹಾಙ್ಗಿರಸಃ ಪೂರ್ವೇ ಶ್ವಃಸುತ್ಯಾಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ದದೃಶು-ಸ್ತೇಽಗ್ನಿಮ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯುರಙ್ಗಿರಸಾಂ ವಾ ಏಕೋಽಗ್ನಿಃ -- ಪರೇಹ್ಯಾದಿತ್ಯೇಭ್ಯಃ ಶ್ವಃಸುತ್ಯಾಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಪ್ರಬ್ರೂಹೀತಿ ತೇ ಹಾದಿತ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಮೇವ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸದ್ಯಃಸುತ್ಯಾಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ದದೃಶುಸ್ತಾನೇತ್ಯಾಬ್ರವೀಚ್ ಛ್ವಃಸುತ್ಯಾಂ ವಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಪ್ರಬ್ರೂಮ ಇತಿ ತೇ ಹೋಚುರಥ ವಯಂ ತುಭ್ಯಂ ಸದ್ಯಃಸುತ್ಯಾಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಪ್ರಬ್ರೂಮಸ್ತ್ವಯೈವ ವಯಂ ಹೋತ್ರಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮೇಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ಸ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯುಕ್ತಃ ಪುನರಾಜಗಾಮ ತೇ ಹೋಚುಃ ಪ್ರಾವೋಚಾಃ ಇತಿ ಪ್ರಾವೋಚಮಿತಿ ಹೋವಾಚಾಥೋ ಮೇ ಪ್ರತಿಪ್ರಾವೋಚನ್ನಿತಿ ನೋ ಹಿ ನ ಪ್ರತ್ಯಜ್ಞಾಸ್ಥಾಃ ಇತಿ ಪ್ರತಿ ವಾ ಅಜ್ಞಾಸಮಿತಿ ಹೋವಾಚ ಯಶಸಾ ವಾ ಏಷೋಽಭ್ಯೈತಿ ಯ ಆರ್ತ್ವಿಜ್ಯೇನ ತಂ ಯಃ ಪ್ರತಿರುನ್ಧೇದ್ಯಶಃ ಸ ಪ್ರತಿರುನ್ಧೇತ್ತಸ್ಮಾನ್ನ ಪ್ರತ್ಯರೌತ್ಸೀತಿ ಯದಿ ತ್ವಸ್ಮಾದಪೋಜ್ಜಿಗಾಂಸೇ-
ದ್ಯಜ್ಞೇನಾಸ್ಮಾದಪೋದಿಯಾತ್ಯದಿ ಯದಿ ತ್ವಯಜ್ಯಃ ಸ್ವಯಮಪೋದಿತಂ ತಸ್ಮಾತ್ ೩೪

ತೇ ಹಾದಿತ್ಯಾನಙ್ಗಿರಸೋಽಯಾಜಯಂಸ್ತೇಭ್ಯ ಯಾಜಯದ್ಭ್ಯ ಇಮಾಮ್ಪೃಥಿವೀಮ್ಪೂರ್ಣಾಂ ದಕ್ಷಿಣಾನಾಮದ-ದುಸ್ತಾನಿಯಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹೀತಾತಪತ್ತಾಂ ನ್ಯವೃಞ್ಜನ್ಸಾ ಸಿಂಹೀ ಭೂತ್ವಾ ವಿಜೃಮ್ಭನ್ತೀ ಜನಾನ-ಚರತ್ತಸ್ಯಾಃ ಶೋಚತ್ಯಾ ಇಮೇ ಪ್ರದರಾಃ ಪ್ರಾದೀರ್ಯನ್ತ ಯೇಽಸ್ಯಾ ಇಮೇ ಪ್ರದರಾಃ ಸಮೇವ ಹೈವ ತತಃ ಪುರಾ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ನ ನಿವೃತ್ತದಕ್ಷಿಣಾಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾನ್ನೇನ್ಮಾ ಶುಚಾ ವಿದ್ಧಾ ಶುಚಾ ವಿಧ್ಯಾ-ದಿತಿ ಯದಿ ತ್ವೇನಾಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾದಪ್ರಿಯಾಯೈನಾಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯ ದದ್ಯಾತ್ಪರಾ ಹೈವ ಭವತ್ಯಥ ಯೋಽಸೌ ತಪತೀಁ ಏಷೋಽಶ್ವಃ ಶ್ವೇತೋ ರೂಪಂ ಕೃತ್ವಾಶ್ವಾಭಿಧಾನ್ಯಪಿಹಿತೇನಾತ್ಮನಾ ಪ್ರತಿಚಕ್ರಮ ಇಮಂ ವೋ ನಯಾಮ ಇತಿ ಸ ಏಷ ದೇವನೀಥೋಽನೂಚ್ಯತ ಆದಿತ್ಯಾ ಹ ಜರಿತರಙ್ಗಿರೋಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾಮನಯನ್ತಾಂ ಹ ಜರಿತರ್ನ ಪ್ರತ್ಯಾಯನ್ನಿತಿ ನ ಹಿ ತ ಇಮಾಮ್ಪ್ರತ್ಯಾಯಂಸ್ತಾಮು ಹ ಜರಿತಃ ಪ್ರತ್ಯಾಯನ್ನಿತಿ ಪ್ರತಿ ಹಿ ತೇಽಮುಮಾಯಂಸ್ತಾಂ ಹ ಜರಿತರ್ನ ಪ್ರತ್ಯಗೃಭ್ಣನ್ನಿತಿ ನ ಹಿ ತ ಇಮಾಮ್ಪ್ರತ್ಯಗೃಭ್ಣಂಸ್ತಾಮು ಹ ಜರಿತಂ ಪ್ರತ್ಯಗೃಭ್ಣನ್ನಿತಿ ಪ್ರತಿ ಹಿ ತೇಽಮುಮಗೃಭ್ಣನ್ನಹಾ ನೇದಸನ್ನವಿಚೇತನಾನೀತ್ಯೇಷ ಹ ವಾ ಅಹ್ನಾಂ ವಿಚೇತಯಿತಾ ಜಜ್ಞಾ ನೇದಸನ್ನಪುರೋಗವಾಸ ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣಾ ವೈ ಯಜ್ಞಾನಾಮ್ಪುರೋಗವೀ ಯಥಾ ಹ ವಾ ಇದಮನೋಽಪುರೋಗವಂ ರಿಷ್ಯತ್ಯೇವಂ ಹೈವ ಯಜ್ಞೋಽದಕ್ಷಿಣೋ ರಿಷ್ಯತಿ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ದಾತವ್ಯೈವ ಯಜ್ಞೇ ದಕ್ಷಿಣಾ ಭವತ್ಯಪ್ಯಲ್ಪಿಕಾಪ್ಯುತ ಶ್ವೇತ ಆಶುಪತ್ವಾ ಉತೋ ಪದ್ಯಾಭಿರ್ಜವಿಷ್ಠಃ ಉತೇಮಾಶು ಮಾನಮ್ಪಿಪರ್ತಿ ಆದಿತ್ಯಾ ರುದ್ರಾ ವಸವಸ್ತ್ವೇಳತೇ ಇದಂ ರಾಧಃ ಪ್ರತಿ ಗೃಭ್ಣೀಥ್ಯಙ್ಗಿ ರ ಇತಿ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮೇವ ತದ್ರಾ ಧಸ ಐಛನ್ನಿದಂ ರಾಧೋ ಬೃಹತ್ಪೃಥು ದೇವಾ ದದತ್ವಾ ವರಮ್ತದ್ವೋ ಅಸ್ತು ಸುಚೇತನಮ್ಯುಷ್ಮೇ ಅಸ್ತು ದಿವೇ-ದಿವೇ ಪ್ರತ್ಯೇವ ಗೃಭಾಯತೇತಿ ಪ್ರತ್ಯೇವೈನಂ ತದಜಗ್ರಭೈಷಂ ತಂ ವಾ ಏತಂ ದೇವನೀಥಂ ಶಂಸತಿ ಪದಾವಗ್ರಾಹಂ
ಯಥಾ ನಿವಿದಂ ತಸ್ಯೋತ್ತಮೇನ ಪದೇನ ಪ್ರಣೌತಿ ಯಥಾ ನಿವಿದಃ ೩೫

ಭೂತೇಛದಃ ಶಂಸತಿ ಭೂತೇಛದ್ಭಿರ್ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾನುಪಾಸಚನ್ತೋತೇವ ಯುದ್ಧೇನೋತೇವ ಮಾಯಯಾ ತೇಷಾಂ ವೈ ದೇವಾ ಅಸುರಾಣಾಮ್ಭೂತೇಛದ್ಭಿರೇವ ಭೂತಂ ಛಾದಯಿತ್ವಾಥೈನಾನತ್ಯಾಯಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಭೂತೇಛದ್ಭಿರೇವಾಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ ಭೂತಂ ಛಾದಯಿತ್ವಾಥೈನಮತಿಯನ್ತಿ ತಾ ಅರ್ಧರ್ಚಶಃ ಶಂಸತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಏವಾಹನಸ್ಯಾಃ ಶಂಸತ್ಯಾಹನಸ್ಯಾದ್ವೈ ರೇತಃ ಸಿಚ್ಯತೇ ರೇತಸಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾತಿಮೇವ ತದ್ದಧಾತಿ ತಾ ದಶ ಶಂಸತಿ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಳ್ ಅನ್ನಂ ವಿರಾಳ್ ಅನ್ನಾದ್ರೇ ತಃ ಸಿಚ್ಯತೇ ರೇತಸಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾತಿಮೇವ ತದ್ದಧಾತಿ ತಾ ನ್ಯೂಙ್ಖಯತ್ಯನ್ನಂ ವೈ ನ್ಯೂಙ್ಖೋಽನ್ನಾದ್ರೇ ತಃ ಸಿಚ್ಯತೇ ರೇತಸಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾತಿಮೇವ ತದ್ದಧಾತಿ ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೋ ಅಕಾರಿಷಮಿತಿ ದಾಧಿಕ್ರೀಂ ಶಂಸತಿ ದೇವಪವಿತ್ರಂ ವೈ ದಧಿಕ್ರಾ ಇದಂ ವಾ ಇದಂ ವ್ಯಾಹನಸ್ಯಾಂ ವಾಚಮವಾದೀತ್ತದ್ದೇವಪವಿತ್ರೇಣ ವಾಚಮ್ಪುನೀತೇ ಸಾನುಷ್ಟುಬ್ಭವತಿ ವಾಗ್ವಾ ಅನುಷ್ಟುಪ್ತತ್ಸ್ವೇನ ಛನ್ದಸಾ ವಾಚಮ್ಪುನೀತೇ ಸುತಾಸೋ ಮಧುಮತ್ತಮಾ ಇತಿ ಪಾವಮಾನೀಃ ಶಂಸತಿ ದೇವಪವಿತ್ರಂ ವೈ ಪಾವಮಾನ್ಯ ಇದಂ ವಾ ಇದಂ ವ್ಯಾಹನಸ್ಯಾಂ ವಾಚಮವಾದೀತ್ತದ್ದೇವಪವಿತ್ರೇಣೈವ ವಾಚಮ್ಪುನೀತೇ ತಾ ಅನುಷ್ಟುಭೋ ಭವನ್ತಿ ವಾಗ್ವಾ ಅನುಷ್ಟುಪ್ತತ್ಸ್ವೇನೈವ ಛನ್ದಸಾ ವಾಚಮ್ಪುನೀತೇಽವ ದ್ರ ಪ್ಸೋ ಅಂಶುಮತೀಮತಿಷ್ಠದಿತ್ಯೈನ್ದ್ರಾ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ತೃಚಂ ಶಂಸತಿ ವಿಶೋ ಅದೇವೀರಭ್ಯಾಚ-ರನ್ತೀರ್ಬೃಹಸ್ಪತಿನಾ ಯುಜೇನ್ದ್ರ ಃ! ಸಸಾಹ ಇತ್ಯಸುರವಿಶಂ ಹ ವೈ ದೇವಾನಭ್ಯುದಾಚಾರ್ಯ ಆಸೀತ್ಸ ಇನ್ದ್ರೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿನೈವ ಯುಜಾಸುರ್ಯಂ ವರ್ಣಮಭಿದಾಸನ್ತಮಪಾಹಂಸ್ತಥೈವೈತದ್ಯಜಮಾನಾ ಇನ್ದ್ರಾ -ಬೃಹಸ್ಪತಿಭ್ಯಾಮೇವ ಯುಜಾಸುರ್ಯಂ ವರ್ಣಮಭಿದಾಸನ್ತಮಪಘ್ನತೇ ತದಾಹುಃ ಸಂಶಂಸೇತ್ಷಷ್ಠೇಽಹಾನ್ ನ ಸಂಶಂಸೇದಿತಿ ಸಂಶಂಸೇದಿತ್ಯಾಹುಃ ಕಥಮನ್ಯೇಷ್ವಹಸ್ಸು ಸಂಶಂಸತಿ ಕಥಮತ್ರ ನ ಸಂಶಂ-ಸೇದಿತ್ಯಥೋ ಖಲ್ವಾಹುರ್ನೈವ ಸಂಶಂಸೇತ್ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕಃ ಷಷ್ಠಮಹರಸಮಾಯೀ ವೈ ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಕಶ್ಚಿದ್ವೈ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಸಮೇತೀತಿ ಸ ಯತ್ಸಂಶಂಸೇತ್ಸಮಾನಂ ತತ್ಕುರ್ಯಾದಥ ಯನ್ನ ಸಂಶಂಸತೀಁ ತತ್ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ರೂಪಂ ತಸ್ಮಾನ್ನ ಸಂಶಂಸೇದ್ಯದೇವ ನ ಸಂಶಂಸತೀಁ ಏತಾನಿ ವಾ ಅತ್ರೋಕ್ಥಾನಿ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠೋ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾ ವೃಷಾಕಪಿರೇವಯಾಮರುತ್ಸ ಯತ್ಸಂಶಂಸೇದಪೈವ ಸ ಏತೇಷು ಕಾಮಂ ರಾಧ್ನುಯಾದೈನ್ದ್ರೋ ವೃಷಾಕಪಿಃ ಸರ್ವಾಣಿ ಛನ್ದಾಂಸ್ಯೈತಶಪ್ರಲಾಪಸ್ತತ್ರ ಸ ಕಾಮ ಉಪಾಪ್ತೋ ಯ ಐನ್ದ್ರೇ ಜಾಗತೇಽಥೇದಮೈನ್ದ್ರಾ ಬರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಸೂಕ್ತಮೈನ್ದ್ರಾ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಾ ಪರಿಧಾನೀಯ
ತಸ್ಮಾನ್ನ ಸಂಶಂಸೇನ್ನ ಸಂಶಂಸೇತ್ ೩೬ ೫
ಇತಿ ಷಷ್ಠಪಞ್ಚಿಕಾ ಸಮಾಪ್ತಾ

ಪಞ್ಚಿಕಾ ೭
ಅಧ್ಯಾಯ ೩೧ ಖಣ್ಡಃ ೧
ಅಥಾತಃ ಪಶೋರ್ವಿಭಕ್ತಿಸ್ತಸ್ಯ ವಿಭಾಗಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮೋ ಹನೂ ಸಜಿಹ್ವೇ ಪ್ರಸ್ತೋತುಃ ಶ್ಯೇನಂ ವಕ್ಷ ಉದ್ಗಾತುಃ ಕಣ್ಠಃ ಕಾಕುದ್ರ ಃ! ಪ್ರತಿಹರ್ತುರ್ದಕ್ಷಿಣಾ ಶ್ರೋಣಿರ್ಹೋತುಃ ಸವ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ದಕ್ಷಿಣಂ ಸಕ್ಥಿ ಮೈತ್ರಾವರುಣಸ್ಯ ಸವ್ಯಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸಿನೋ ದಕ್ಷಿಣಮ್ಪಾರ್ಶ್ವಂ ಸಾಂಸಮಧ್ವರ್ಯೋಃ ಸವ್ಯಮುಪಗಾ-ತೄಣಾಂ ಸವ್ಯೋಽಕ್ತ್!ಅಃ ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾತುರ್ದಕ್ಷಿಣಂ ದೋರ್ನೇಷ್ಟುಃ ಸವ್ಯಮ್ಪೋತುರ್ದಕ್ಷಿಣ ಊರುರಛಾವಾಕಸ್ಯ ಸವ್ಯ ಆಗ್ನೀಧ್ರಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೋ ಬಾಹುರಾತ್ರೇಯಸ್ಯ ಸವ್ಯಃ ಸದಸ್ಯಸ್ಯ ಸದಂ ಚಾನೂಕಂ ಚ ಗೃಹಪತೇರ್ದಕ್ಷಿಣೌ ಪಾದೌ ಗೃಹಪತೇರ್ವ್ರತಪ್ರದಸ್ಯ ಸವ್ಯೌ ಪಾದೌ ಗೃಹಪತೇರ್ಭಾರ್ಯಾಯೈ ವ್ರತಪ್ರದಸ್ಯೌಷ್ಠ ಏನಯೋಃ ಸಾಧಾರಣೋ ಭವತಿ ತಂ ಗೃಹಪತಿರೇವ ಪ್ರಶಿಂಷ್ಯಾಜ್ ಜಾಘನೀಮ್ಪತ್ನೀಭ್ಯೋ ಹರನ್ತಿ ತಾಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ದದ್ಯುಃ ಸ್ಕನ್ಧ್ಯಾಶ್ಚ ಮನಿಕಾಸ್ತಿಸ್ರಶ್ಚ ಕೀಕಸಾ ಗ್ರಾವಸ್ತುತಸ್ತಿಸ್ರಶ್ಚೈವ ಕೀಕಸಾ ಅರ್ಧಂ ಚ ವೈಕರ್ತಸ್ಯೋನ್ನೇತುರರ್ಧಂ ಚೈವ ವೈಕರ್ತಸ್ಯ ಕ್ಲೋಮಾ ಚ ಶಮಿತುಸ್ತದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ದದ್ಯಾದ್ಯದ್ಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಸ್ಯಾಚ್ ಛಿರಃ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಯೈ ಯಃ ಶ್ವಃಸುತ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಹ ತಸ್ಯಾಜಿನಮಿಳ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಹೋತುರ್ವಾ ತಾ ವಾ ಏತಾಃ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತಮೇಕಪಾ ಯಜ್ಞಂ ವಾಹನ್ತಿ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ವೈ ಬೃಹತೀ ಬಾರ್ಹತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಾ ಲೋಕಾಃ ಪ್ರಾನಾಂಶ್ಚೈವ ತತ್ಸ್ವರ್ಗಾಂಶ್ಚ ಲೋಕಾನಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಪ್ರಾಣೇಷು ಚೈವ ತತ್ಸ್ವರ್ಗೇಷು ಚ ಲೋಕೇಷು ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ಸ ಏಷ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಃ ಪಶುರ್ಯ ಏನಮೇವಂ ವಿಭಜನ್ತ್ಯಥ ಯೇಽತೋಽನ್ಯಥಾ ತದ್ಯಥಾ ಸೇಲಗಾ ವಾ ಪಾಪಕೃತೋ ವಾ ಪಶುಂ ವಿಮ-ಥ್ನೀರಂಸ್ತಾದೃಕ್ತತ್ತಾಂ ವಾ ಏತಾಮ್ಪಶೋರ್ವಿಭಕ್ತಿಂ ಶ್ರೌತಋಷಿರ್ದೇವಭಾಗೋ ವಿದಾಂ ಚಕಾರ ತಾಮು ಹಾಪ್ರೋಚ್ಯೈವಾಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾದುಚ್ಚಕ್ರಾಮ ತಾಮು ಹ ಗಿರಿಜಾಯ ಬಾಭ್ರವ್ಯಾಯಾಮನುಷ್ಯಃ ಪ್ರೋವಾಚ
ತತೋ ಹೈನಾಮೇತದರ್ವಾಙ್ಮನುಷ್ಯಾ ಅಧೀಯತೇಽಧೀಯತೇ ೧ ೧

ಅಧ್ಯಾಯ ೩೨ ಖಣ್ಡಃ ೧-೧೧
ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರುಪವಸಥೇ ಮ್ರಿಯೇತ ಕಥಮಸ್ಯ ಯಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾದಿತಿ ನೈನಂ ಯಾಜಯೇದಿತಿ ಆಹುರನಭಿಪ್ರಾಪ್ತೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಮ್ಭವತೀತಿ ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರಧಿಶ್ರಿತೇಽಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಸಾಂನಾಯ್ಯೇ ವಾ ಹವಿಷ್ಷು ವಾ ಮ್ರಿಯೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತ್ಯತ್ರೈವೈನಾನ್ಯನುಪರ್ಯಾದಧ್ಯಾದ್ಯಥಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಸಂದಹ್ಯೇರನ್ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರಾಸನ್ನೇಷು ಹವಿಷ್ಷು ಮ್ರಿಯೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಯಾಭ್ಯ ಏವ ತಾನೀ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಹವೀಂಷಿ ಗೃಹೀತಾನೀ ಭವನ್ತಿ ತಾಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯೇವೈನಾನ್ಯಾಹವನೀಯೇ ಸರ್ವಹುನ್ತಿ ಜುಹುಯಾತ್ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿಃ ಪ್ರವಸನ್ಮ್ರಿಯೇತ ಕಥಮಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯಭಿವಾನ್ಯವತ್ಸಾಯಾಃ ಪಯಸಾ ಜುಹುಯಾದನ್ಯದಿವೈತತ್ಪಯೋ ಯದಭಿವಾನ್ಯವತ್ಸಾಯಾ ಅನ್ಯದಿವೈತದಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಯತ್ಪ್ರೇತಸ್ಯಾಪಿ ವಾ ಯತ ಏವ ಕುತಶ್ಚ ಪಯಸಾ ಜುಹುಯುರಥಾಪ್ಯಾಹುರೇವಮೇವೈನಾನಜಸ್ರಾನಜುಹ್ವತ ಇನ್ಧೀರನ್ನಾ ಶರೀರಾಣಾಮಾಹರ್ತೋರಿತಿ ಯದಿ ಶರೀರಾಣಿ ನ ವಿದ್ಯೇರನ್ಪರ್ಣಶರಃ ಷಷ್ಟಿಂ ತ್ರೀಣಿ ಚ ಶತಾನ್ಯಾಹೃತ್ಯ ತೇಷಾಮ್ಪುರುಷರೂಪಕಮಿವ ಕೃತಿವಾ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಾಮಾವೃತಂ ಕುರ್ಯುರಥೈನಾ-ಞ್ಛರೀರೈರಾಹೃತೈಃ ಸಂಸ್ಪರ್ಶ್ಯೋದ್ವಾಸಯೇಯುರಧ್ಯರ್ಧಶತಂ ಕಾಯೇ ಸಕ್ಥಿನೀ ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶೇ ಚ ವಿಂಶೇ
ಚೋರೂ ದ್ವಿಪಞ್ಚವಿಂಶೇ ಶೇಷಾಂ ತು ಶಿರಸ್ಯುಪರಿ ದಧ್ಯಾತ್ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿ ೨

ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ್! ಯುಪಾವಸೃಷ್ಟಾ ದುಹ್ಯಮಾನೋಪವಿಶೇತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ತಾಮಭಿ-ಮನ್ತ್ರಯೇತ ಯಸ್ಮಾದ್ಭೀಷಾ ನಿಷೀದಸಿ ತತೋ ನೋ ಅಭಯಂ ಕೃಧಿ ಪಶೂನ್ನಃ ಸರ್ವಾನ್ಗೋಪಾಯ ನಮೋ ರುದ್ರಾ ಯ ಮೀಳ್ಹುಷ ಇತಿ ತಾಮುತ್ಥಾಪಯೇದುದಸ್ಥಾದ್ದೇವ್ಯದಿತಿರಾಯುರ್ಯಜ್ಞಪತಾವಧಾತಿನ್ದ್ರಾ ಯ ಕೃ-ಣ್ವತೀ ಭಾಗಮ್ಮಿತ್ರಾಯ ವರುಣಯ ಚೇತ್ಯಥಾಸ್ಯಾ ಉದಪಾತ್ರಮೂಧಸಿ ಚ ಮುಖೇ ಚೋ-ಪಗೃಹ್ಣೀಯಾದಥೈನಾಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ದದ್ಯಾತ್ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ್! ಯು-ಪಾವಸೃಷ್ಟಾ ದುಹ್ಯಮಾನಾ ವಾಶ್ಯೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತ್ಯಶನಾಯಾಂ ಹ ವಾ ಏಷಾ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರತಿಖ್ಯಾಯ ವಾಶ್ಯತೇ ತಾಮನ್ನಮಪ್ಯಾದಯೇಚ್ಛಾನ್ತ್ಯೈ ಶಾನ್ತಿರ್ವಾ ಅನ್ನಂ ಸೂಯವಸಾದ್ಭಗವತೀ ಹಿ ಭೂಯಾ ಇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ್! ಯು-ಪಾವಸೃಷ್ಟಾ ದುಹ್ಯಮಾನಾ ಸ್ಪನ್ದೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸಾ ಯತ್ತತ್ರ ಸ್ಕನ್ದ-ಯೇತ್ತದಭಿಮೃಶ್ಯ ಜಪೇದ್ಯದದ್ಯ ದುಗ್ಧಮ್ಪೃಥಿವೀಮಸೃಪ್ತ ಯದೋಷಧೀರತ್ಯಸೃಪದ್ಯದಾಪಃ ಪಯೋ ಗೃಹೇಷು ಪಯೋ ಅಘ್ನ್ಯಾಯಾಮ್ಪಯೋ ವತ್ಸೇಷು ಪಯೋ ಅಸ್ತು ತನ್ಮಯೀತಿ ತತ್ರ ಯತ್ಪರಿಶಿಷ್ಟಂ ಸ್ಯಾತ್ತೇನ ಜುಹುಯಾದ್ಯದ್ಯಲಂ ಹೋಮಾಯ ಸ್ಯಾಡ್ ಯದ್ಯು ವೈ ಸರ್ವಂ ಸಿಕ್ತಂ ಸ್ಯಾದಥಾನ್ಯಾಮಾಹೂಯ ತಾಂ ದುಗ್ಧ್ವಾ
ತೇನ ಜುಹುಯಾದಾ ತ್ವೇವ ಶ್ರದ್ಧಾಯೈ ಹೋತವ್ಯಂ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ೩
ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯ ಸಾಯಂದುಗ್ಧಂ ಸಾಂನಾಯ್ಯಂ ದುಷ್ಯೇದ್ವಾಪಹರೇದ್ವಾ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಪ್ರಾತರ್ದುಗ್ಧಂ ದ್ವೈಧಂ ಕೃತ್ವಾ ತಸ್ಯಾನ್ಯತರಾಮ್ಭಕ್ತಿಮಾತಚ್ಯ ತೇನ ಯಜೇತ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಾತರ್ದುಗ್ಧಂ ಸಂನಾಯ್ಯಂ ದುಷ್ಯೇದ್ವಾಪಹರೇದ್ವಾ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತ್ಯೈನ್ದ್ರಂ ವಾ ಮಾಹೇನ್ದ್ರಂ ವಾ ಪುರೋಳಾಶಾಂ ತಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ನಿರುಪ್ಯ ತೇನ ಯಜೇತ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯ ಸರ್ವಮೇವ ಸಾಂನಾಯ್ಯಂ ದುಷ್ಯೇದ್ವಾಪಹರೇದ್ವಾ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತ್ಯೈನ್ದ್ರಂ ವಾ ಮಾಹೇನ್ದ್ರಂ ವೇತಿ ಸಮಾನಂ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವ ಹವೀಂಷಿ ದುಷ್ಯೇಯುರ್ವಾಪಹರೇಯುರ್ವಾ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತ್ಯಾಜ್ಯಸ್ಯೈನಾನಿ ಯಥಾದೇವತಮ್ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯ ತಯಾಜ್ಯಹವಿಷೇಷ್ಟ್ಯಾ ಯಜೇತಾ-
ತೋಽನ್ಯಾಮಿಷ್ಟಿಮನುಲ್ಬಣಾಂ ತನ್ವೀತ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ೪

ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಧಿಶ್ರಿತಮಮೇಧ್ಯಮಾಪದ್ಯೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸರ್ವಮೇವೈನ-ತ್ಸ್ರುಚ್ಯಭಿಪರ್ಯಾಸಿಚ್ಯ ಪ್ರಾಙುದೇತ್ಯಾಹವನೀಯೇ ಹೈತಾಂ ಸಮಿಧಮಭ್ಯಾದಧಾತ್ಯಥೋತ್ತರತ ಆಹ-ವನೀಯಸ್ಯೋಷ್ಣಮ್ಭಸ್ಮ ನಿರೂಹ್ಯ ಜುಹುಯಾನ್ಮನಸಾ ವಾ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಯಾ ವರ್ಚಾ ತದ್ಧುತಂ ಚಾಹುತಂ ಚ ಸ ಯದ್ಯೇಕಸ್ಮಿನುನ್ನೀತೇ ಯದಿ ದ್ವಯೋರೇಷ ಏವ ಕಲ್ಪಸ್ತಚ್ಚೇದ್ವ್ಯಪನೇತುಂ ಶಕ್ನುಯಾ-ನ್ನಿಷ್ಷಿಚ್ಯೈತದ್ದುಷ್ಟಮದುಷ್ಟಮಭಿಪರ್ಯಾಸಿಚ್ಯ ತಸ್ಯ ಯಥೋನ್ನೀತೀ ಸ್ಯಾತ್ತಥಾ ಜುಹುಯಾತ್ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಧಿಶ್ರಿತಂ ಸ್ಕನ್ದತಿ ವಾ ವಿಷ್ಯನ್ದತೇ ವಾ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ತದದ್ಭಿರುಪನಿನಯೇಚ್ಛಾನ್ತ್ಯೈ ಶಾನ್ತಿರ್ವಾ ಆಪೋಽಥೈನದ್ದಕ್ಷಿಣೇನ ಪಾಣಿ-ನಾಭಿಮೃಶ್ಯ ಜಪತಿ ದಿವಂ ತೃತೀಯಂ ದೇವಾನ್ಯಜ್ಞೋಽಗಾತ್ತತೋ ಮಾ ದ್ರ ವಿಣಮಾಷ್ಟಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ತೃತೀಯಮ್ಪಿತೄನ್ಯಜ್ಞೋಽಗಾತ್ತತೋ ಮಾ ದ್ರ ವಿಣಮಾಷ್ಟ ಪೃಥಿವೀಂ ತೃತೀಯಮ್ಮನುಷ್ಯಾನ್ಯಜ್ಞೋಽಗಾತ್ತತೋ ಮಾ ದ್ರ ವಿಣಮಾಷ್ಟ ಯಯೋರೋಜಸಾ ಸ್ಕಭಿತಾ ರಜಾಂಸೀತಿ ವೈಷ್ಣುವಾರುಣೀಮೃಚಂ ಜಪತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದುರಿಷ್ಟಮ್ಪಾತಿ ವರುಣಃ ಸ್ವಿಷ್ಟಂ ತಯೋರುಭಯೋರೇವ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯ-ಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಧಿಶ್ರಿತಮ್ಪ್ರಾಙುದಾಯನ್ಸ್ಖಲತೇ ವಾಪಿ ವಾ ಭ್ರಂಶತೇ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸ ಯದ್ಯುಪನಿವರ್ತಯೇತ್ಸ್ವರ್ಗಾಲ್ಲೋಕಾದ್ಯಜಮಾನಮಾವರ್ತಯೇದತ್ರೈವಾಸ್ಮಾ ಉ-ಪವಿಷ್ಟಾಯೈತಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಪರೀಶೇಷಮಾಹರೇಯುಸ್ತಸ್ಯ ಯಥೋನ್ನೀತೀ ಸ್ಯಾತ್ತಥಾ ಜುಹುಯಾತ್ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರಥ ಯದಿ ಸ್ರುಗ್ಭಿದ್ಯೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತ್ಯನ್ಯಾಮ್ಸ್ರುಚಮಾಹೃತ್ಯ ಜುಹುಯಾದಥೈತಾಂ ಸ್ರುಚಮ್ಭಿನ್ನಾಮಾಹವನೀಯೇಽಭ್ಯಾದಧ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಗ್ದಣ್ಡಾಮ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಕರಾಂ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಹವನೀಯೇ ಹಾಗ್ನಿರ್ವಿದ್ಯೇತಾಥ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಉಪಶಾಮ್ಯೇತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸ ಯದಿ ಪ್ರಾಞ್ಚಮುದ್ಧರೇತ್ಪ್ರಾಯತನಾಚ್ಚ್ಯವೇತ ಯತ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮಸುರವದ್ಯಜ್ಞಂ ತನ್ವೀತ ಯನ್ಮನ್ಥೇದ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಂ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಜನಯೇದ್ಯದನುಗಮಯೇತ್ಪ್ರಾಣೋ ಯಜಮಾನಂ ಜಹ್ಯಾತ್ಸರ್ವಮೇವೈನಂ ಸಹಭಸ್ಮಾನಮ್ಸಮೋಪ್ಯ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಯತನೇ ನಿಧಾಯಾಥ ಪ್ರಾಞ್ಚಮಾಹವನೀಯಮುದ್ಧರೇತ್ಸಾ ತತ್ರ
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ೫
ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಾವಗ್ನಿಮುದ್ಧರೇಯುಃ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸ ಯದ್ಯನುಪಶ್ಯೇದುದೂಹ್ಯ ಪೂರ್ವಮಪರಂ ನಿದಧ್ಯಾದ್ಯದ್ಯು ನಾನುಪಶ್ಯೇತ್ಸೋಽಗ್ನಯೇಽಗ್ನಿವತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾ-ಜ್ಯಾನುವಕ್ಯೇ ಅಗ್ನಿನಾಗ್ನಿಃ ಸಮಿಧ್ಯತೇ ತ್ವಂ ಹ್ಯಗ್ನೇ ಅಗ್ನಿನೇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾ-ದಗ್ನಯೇಽಗ್ನಿವತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಹವನೀಯೌ ಮಿಥಃ ಸಂಸೃಜ್ಯೇಯಾತಾಂ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ವೀತಯೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಅಗ್ನ ಆ ಯಾಹಿ ವೀತಯೇ ಯೋ ಅಗ್ನಿಂ ದೇವವೀತಯ ಇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ವೀತಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯ ಸರ್ವ ಏವಾಗ್ನಯೋ ಮಿಥಃ ಸಂಸೃಜ್ಯೇರನ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ವಿವಿಚಯೇ-ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಸ್ವರ್ಣ ವಸ್ತೋರುಷಸಾಮರೋಚಿ ತ್ವಾಮಗ್ನೇ ಮಾನುಷೀರೀಳತೇ ವಿಶ ಇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ವಿವಿಚಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಯೋ ಅನ್ಯೈರಗ್ನಿಭಿಃ ಸಂಸೃಜ್ಯೇರನ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ಕ್ಷಾಮವತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾ-ನುವಾಕ್ಯೇ ಅಕ್ರನ್ದದಗ್ನು ಸ್ತನಯನ್ನಿವ ದ್ಯೌರಧಾ ಯಥಾ ನಃ ಪಿತರಃ ಪರಾಸ ಇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹ-
ವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಕ್ಷಾಮವತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸ ತಾತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ೬

ತಾದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಯೋ ಗ್ರಾಮ್ಯೇಣಾಗ್ನಿನಾ ಸಂದಹ್ಯೇರನ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ಸಂವರ್ಗಾಯಾಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಕುವಿತ್ಸು ನೋ ಗವಿಷ್ಟಯೇ ಮಾ ನೋ ಅಸ್ಮಿನ್ಮಹಾಧನ ಇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಸಂವರ್ಗಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಯೋ ದಿವ್ಯೇನಾಗ್ನಿನಾ ಸಂಸೃಜ್ಯೇರನ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇಽಪ್ಸುಮತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಅಪ್ಸ್ವಗ್ನೇ ಸಧಿಷ್ಟವ ಮಯೋ ದಧೇ ಮೇಧಿರಃ ಪೂತದಕ್ಷ ಇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇಽಪ್ಸುಮತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಯಃ ಶವಾಗ್ನಿನಾ ಸಂಸೃಜ್ಯೇರನ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ಶುಚಯೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಅಗ್ನಿಃ ಶುಚಿವ್ರತತಮ ಉದಗ್ನೇ ಶುಚಯಸ್ತವೇತ್ಯಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಶುಚಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಯ ಆರಣ್ಯೇನಾಗ್ನಿನಾ ಸಂದಹ್ಯೇರನ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸಮೇವಾರೋಪಯೇದರಣೀ ವೋಲ್ಮುಕಂ ವಾ ಮೋಕ್ಷಯೇದ್ಯದ್ಯಾಹವನೀಯಾದ್ಯದಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾದ್ಯದಿ ನ ಶಕ್ನುಯಾತ್ಸೋಽಗ್ನಯೇ ಸಂವರ್ಗಾಯಾಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತ-ಸ್ಯೋಕ್ತೇ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಆಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಸಂವರ್ಗಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ
ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ೭

ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರುಪವಸಥೇಽಶ್ರು ಕುರ್ವೀತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ವ್ರತಭೃತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ತ್ವಮಗ್ನೇ ವ್ರತಭೃಚ್ಛುಚಿ-ರ್ವ್ರತಾನಿ ಬಿಭ್ರದ್ವ್ರತಪಾ ಅದಬ್ಧ ಇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ವ್ರತಭೃತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರುಪವಸಥೇಽವ್ರತ್ಯಮಾಪದ್ಯೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿ-ತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ವ್ರತಪತಯೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ತ್ವಮಗ್ನೇ ವ್ರತಪಾ ಅಸಿ ಯದ್ವೋ ವಯಮ್ಪ್ರಮಿನಾಮ ವ್ರತಾನೀತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ವ್ರತಪತಯೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರಮಾವಾಸ್ಯಾಮ್ಪೌರ್ಣಮಾಸೀಂ ವಾತೀಯಾತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ಪಥಿಕೃತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವ-ಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ವೇತ್ಥಾ ಹಿ ವೇದೋಃಽಧ್ವನ ಆ ದೇವಾನಾಮಪಿ ಪನ್ಥಾಮಗ-ನ್ಮೇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಪಥಿಕೃತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿ-ಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯ ಸರ್ವ ಏವಾಗ್ನಯ ಉಪಶಾಮ್ಯೇರನ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ತಪಸ್ವತೇ ಜನದ್ವತೇ ಪಾವಕವತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಆ ಯಾಹಿ ತಪಸಾ ಜನೇಷ್ವಾ ನೋ ಯಾಹಿ ತಪಸಾ ಜನೇಷ್ವಿತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ
ತಪಸ್ವತೇ ಜನದ್ವತೇ ಪಾವಕವತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ೮

ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರಾಗ್ರಯಣೇನಾನಿಷ್ಟ್ವಾ ನವಾನ್ನಮ್ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಅಜೀಜನತ್ಪೃಷ್ಟೋ ದಿವಿ ಪೃಷ್ಟೋ ಅಗ್ನಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ಯದಿ ಕಪಾಲಂ ನಶ್ಯೇತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ದ್ವಿಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಅಶ್ವಿನಾ ವರ್ತಿರಸ್ಮದಾ ಗೋಮತಾ ನಾಸತ್ಯಾ ರಥೇನೇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ಯದಿ ಪವಿತ್ರಂ ನಶ್ಯೇತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ಪವಿತ್ರವತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಪವಿತ್ರಂ ತೇ ವಿತತಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ತಪೋಸಃ ಪವಿತ್ರಂ ವಿತತಂ ದಿವಸ್ಪದ ಇತಿ ಆಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಪವಿತ್ರವತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ಯದಿ ಹಿರಣ್ಯಂ ನಶ್ಯೇತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ಹಿರಣ್ಯವತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಹಿರಣ್ಯ-ಕೇಶೋ ರಜಸೋ ವಿಸಾರ ಆ ತೇ ಸುಪರ್ಣಾ ಅಮಿನನ್ತಁ ಏವೈರಿತಿ ಆಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಹಿರಣ್ಯವತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ಯದಿ ಪ್ರಾತರಸ್ನಾತೋಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹುಯಾತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ವರುಣಾಯಾಷ್ಟಾಕಪಾ-ಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ವರುಣಸ್ಯ ವಿದ್ವಾನ್ಸ ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇಽವಮೋ ಭವೋತೀತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ವರುಣಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ಯದಿ ಸೂತಕಾನ್ನಮ್ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಾಯೇ ತನ್ತುಮತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ತನ್ತುಂ ತನ್ವ-ನ್ರಜಸೋ ಭಾನುಮನ್ವಿಹ್ಯಕ್ಷಾನಹೋ ನಹ್ಯತನೋತ ಸೋಮ್ಯಾ ಇತಿ ಆಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ತನ್ತುಮತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ಜೀವೇ ಮೃತಶಬ್ದಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಾಯೇ ಸುರಭಿಮತೇಽಷ್ಟಾಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಅಗ್ನಿರ್ಹೋತಾ ನ್ಯಸೀದದ್ಯಜೀಯಾನ್ಸಾಧ್ವೀಮಕರ್ದೇವವೀತಿಂ ನೋ ಅದ್ಯೇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಸುರಭಿಮತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿ-ಸ್ತದಾಹುರ್ಯ ಆಹಿತಾಗ್ನಿರ್ಯಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಗೌರ್ವಾ ಯಮೌ ಜನಯೇತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಸೋಽಗ್ನಯೇ ಮರುತ್ವತೇ ತ್ರಯೋದಶಕಪಾಲಮ್ಪುರೋಳಾಶಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತಸ್ಯ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾಕ್ಯೇ ಮರುತೋ ಯಸ್ಯ ಹಿ ಕ್ಷಯೇಽರಾ ಇವೇದಚರಮಾ ಅಹೇವೇತ್ಯಾಹುತಿಂ ವಾಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾದಗ್ನಯೇ ಮರುತ್ವತೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರಪತ್ನೀಕೋಽಪ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಾಹರೇನ್ನಾಹರೇದಿತಿ ಆಹರೇ-ದಿತ್ಯಾಹುರ್ಯದಿ ನಾಹರೇದನದ್ಧಾ ಪುರುಷಃ ಕೋಽನದ್ಧಾಪುರುಷ ಇತಿ ನ ದೇವಾನ್ನ ಪಿತೄನ್ನ ಮನುಷ್ಯಾ-
ನಿತಿ ತಸ್ಮಾದಪತ್ನೀಕೋಽಪ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಾಹರೇತ್ತದೇಷಾಭಿ ಯಜ್ಞಗಾಥಾ ಗೀಯತೇ ೧೫

ಯಜೇತ್ಸೌತ್ರಾಮಣ್ಯಾಮಪತ್ನೀಕೋಽಪ್ಯಸೋಮಪಃ ಮಾತಾಪಿತೃಭ್ಯಾಮನೃಣಾರ್ಥಾದ್ಯಜೇತಿ ವಚನಾ-
ಚ್ಛ್ರುತಿರಿತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸೌಮ್ಯಂ ಯಾಜಯೇತ್ ೯

ತದಾಹುರ್ವಾಚಾಪತ್ನೀಕೋಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಕಥಮೇವ ಜುಹೋತಿ ನಿವಿಷ್ಟೇ ಮೃತಾ ಪತ್ನೀ ನಷ್ಟಾ ವಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಕಥಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ಪುತ್ರಾನ್ಪೌತ್ರಾನ್ನಪ್ತೄನಿತ್ಯಾಹುರಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಲೋಕೇಽಮುಷ್ಮಿಂಶ್ಚಾಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋ-ಕೇಽಯಂ ಸ್ವರ್ಗೋಽಸ್ವರ್ಗೇಣ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾರುರೋಹೇತ್ಯಮುಷ್ಯೈವ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಂತತಿಂ ಧಾರಯತಿ ಯಸ್ಯೈಷಾಮ್ಪತ್ನೀಂ ನೈಛೇತ್ತಸ್ಮಾದಪತ್ನೀಕಸ್ಯಾಧಾನಂ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಪತ್ನೀಕೋಽಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಕಥಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಜುಹೋತಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಪತ್ನೀ ಸತ್ಯಂ ಯಜಮಾನಃ ಶ್ರದ್ಧಾ ಸತ್ಯಂ ತದಿತಿ ಉತ್ತಮಮ್ಮಿಥುನಂ ಶ್ರದ್ಧಯಾ
ಸತ್ಯೇನ ಮಿಥುನೇನ ಸ್ವರ್ಗಾಁ ಲ್ಲೋಕಾಞ್ಜಯತೀತಿ ೧೦

ತದಾಹುರ್ಯದ್ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಯೋರುಪವಸತಿ ನ ಹ ವಾ ಅವ್ರತಸ್ಯ ದೇವಾ ಹವಿರಶ್ನನ್ತಿ ತಸ್ಮಾ-ದುಪವಸತ್ಯುತ ಮೇ ದೇವಾ ಹವಿರಶ್ನೀಯುರಿತಿ ಪೂರ್ವಾಮ್ಪೌರ್ಣಮಾಸೀಮುಪವಸೇದಿತಿ ಪೈಙ್ಗ್ಯಮು-ತ್ತರಾಮಿತಿ ಕೌಷೀತಕಂ ಯಾ ಪೂರ್ವಾ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀ ಸಾನುಮತಿರ್ಯೋತ್ತರಾ ಸಾ ರಾಕಾ ಯಾ ಪೂರ್ವಾಮಾವಾಸ್ಯಾ ಸಾ ಸಿನೀವಾಲೀ ಯೋತ್ತರಾ ಸಾ ಕುಹೂರ್ಯಾಮ್ಪರ್ಯಸ್ತಮಿಯಾದಭ್ಯುದಿಯಾದಿತಿ ಸಾ ತಿಥಿಃ ಪೂರ್ವಾಮ್ಪೌರ್ಣಮಾಸೀಮುಪವಸೇದನಿರ್ಜ್ಞಾಯ ಪುರಸ್ತಾದಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾಂ ಚನ್ದ್ರ ಮಸಂ ಯದುಪೈತಿ ಯದ್ಯಜತೇ ತೇನ ಸೋಮಂ ಕ್ರೀಣನ್ತಿ ತೇನೋತ್ತರಾಮುತ್ತರಾಮುಪವಸೇದುತ್ತರಾಣಿ ಹ ವೈ ಸೋಮೋ
ಯಜತೇ ಸೋಮಮನು ದೈವತಮೇತದ್ವೈ ದೇವಸೋಮಂ ಯಚ್ಚನ್ದ್ರ ಮಸ್ತಸ್ಮಾದುತ್ತರಾಮುಪವಸೇತ್ ೧೧

ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಮನುದ್ಧೃತಮಾದಿತ್ಯೋಽಭ್ಯುದಿಯಾದ್ವಾಭ್ಯಸ್ತಮಿಯಾದ್ವಾ ಪ್ರಣೀತೋ ವಾ ಪ್ರಾಗ್ಘೋ-ಮಾದುಪಶಾಮ್ಯೇತ್ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಹಿರಣ್ಯಮ್ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಸಾಯಮುದ್ಧರೇಜ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ವೈ ಶುಕ್ರಂ ಹಿರಣ್ಯಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಶುಕ್ರಮಸೌ ತದೇವ ತಜ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಶುಕ್ರಮ್ಪಶ್ಯನ್ನುದ್ಧರತಿ ರಜತಮನ್ತರ್ಧಾಯ ಪ್ರಾತರುದ್ಧರೇದೇತದ್ರಾ ತ್ರಿರೂಪಮ್ಪುರಾ ಸಮ್ಭೇದಾಚ್ಛಾಯಾನಾಮಾಹವನೀಯಮುದ್ಧರೇ-ನ್ಮೃತ್ಯುರ್ವೈ ತಮಶ್ಛಾಯಾ ತೇನೈವ ತಜ್ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಮೃತ್ಯುಂ ತಮಶ್ಛಾಯಾಂ ತರತಿ ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುರ್ಯಸ್ಯ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಹವನೀಯಾವನ್ತರೇಣಾನೋ ವಾ ರಥೋ ವಾ ಶ್ವಾ ವಾ ಪ್ರತಿಪದ್ಯೇತ ಕಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿರಿತಿ ನೈನನ್ಮನಸಿ ಕುರ್ಯಾದಿತ್ಯಾಹುರಾತ್ಮನ್ಯಸ್ಯ ಹಿತಾ ಭವನ್ತೀತಿ ತಚ್ಚೇನ್ಮನಸಿ ಕುರ್ವೀತ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾದವಿಛಿನ್ನಾಮುದಕಧಾರಾಂ ಹರೇತ್ತನ್ತುಂ ತನ್ವ-ನ್ರಜಸೋ ಭಾನುಮನ್ವಿಹೀತ್ಯಾಹವನೀಯಾತ್ಸಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಿಸ್ತದಾಹುಃ ಕಥಮಗ್ನೀನನ್ವಾ-ದಧಾನೋಽನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನಮಾಹಾರಯೇನ್ನಾಹಾರಯೇದಿತಿ ಆಹಾರಯೇದಿತ್ಯಾಹುಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ವಾ ಏಷೋ-ಽಭ್ಯಾತ್ಮಂ ಧತ್ತೇ ಯೋಽಗ್ನೀನಾಧತ್ತೇ ತೇಷಾಮೇಷೋಽನ್ನಾದತಮೋ ಭವತಿ ಯದನ್ವಾಹಾರ್ಯಪ-ಚನಸ್ತಸ್ಮಿನ್ನೇತಾಮಾಹುತಿಂ ಜುಹೋತ್ಯಗ್ನಯೇಽನ್ನಾದಾಯಾನ್ನಪತಯೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯನ್ನಾದೋ ಹಾನ್ನಪತಿರ್ಭ-ವತ್ಯಶ್ನುತೇ ಪ್ರಜಯಾನ್ನಾದ್ಯಂ ಯ ಏವಂ ವೇದಾನ್ತರೇಣ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಹವನೀಯೌ ಹೋಷ್ಯನ್ಸಂಚರೇತೈತೇನ ಹ ವಾ ಏನಂ ಸಂಚರಮಾಣಮಗ್ನಯೋ ವಿದುರಯಮಸ್ಮಾಸು ಹೋಷ್ಯತೀತ್ಯೇತೇನ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಸಂಚರ-ಮಾಣಸ್ಯ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಹವನೀಯೌ ಪಾಪ್ಮಾನಮಪಹತಃ ಸೋಽಪಹತಪಾಪ್ಮೋರ್ಧ್ವಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕ-ಮೇತೀತಿ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮುದಾಹರನ್ತಿ ತದಾಹುಃ ಕಥಮಗ್ನೀನ್ಪ್ರವತ್ಸ್ಯನ್ನುಪತಿಷ್ಠೇತ ಪ್ರೋಷ್ಯ ವಾ ಪ್ರತ್ಯೇತ್ಯಾಹರಹರ್ವೇತಿ ತೂಷ್ಣೀಮಿತ್ಯಾಹುಸ್ತೂಷ್ಣೀಂ ವೈ ಶ್ರೇಯಸ ಆಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ತೇಽಥಾಪ್ಯಾಹುರಹರಹರ್ವಾ ಏತೇ ಯಜಮಾನಸ್ಯಾಶ್ರದ್ಧಯೋದ್ವಾಸನಾತ್ಪ್ರಪ್ಲಾವನಾದ್ಬಿಭ್ಯತಿ ತಾನುಪತಿಷ್ಠೇತೈವಾಭಯಂ ವೋಽಭಯ-
ಮ್ಮೇಽಸ್ತ್ವಿತ್ಯಭಯಂ ಹೈವಾಸ್ಮೈ ಭವತ್ಯಭಯಂ ಹೈವಾಸ್ಮೈ ಭವತಿ ೧೨ ೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೩೩ ಖಣ್ಡಃ ೧-೬
ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರೋ ಹ ವೈಧಸ ಐಕ್ಷ್ವಾಕೋ ರಾಜಾಪುತ್ರ ಆಸ ತಸ್ಯ ಹ ಶತಂ ಜಾಯಾ ಬಭೂವುಸ್ತಾಸು ಪುತ್ರಂ ನ ಲೇಭೇ ತಸ್ಯ ಹ ಪರ್ವತನಾರದೌ ಗೃಹ ಊಷತುಃ ಸ ಹ ನಾರದಮ್ಪಪ್ರಛ ಯಂ ನ್ವಿಮಮ್ಪುತ್ರಮಿಛನ್ತಿ ಯೇ ವಿಜಾನನ್ತಿ ಯೇ ಚ ನ ಕಿಂ ಸ್ವಿತ್ಪುತ್ರೇಣ ವಿನ್ದತೇ ತನ್ಮ ಆಚಕ್ಷ್ವ ನಾರದೇತಿ ಸ ಏಕಯಾ ಪೃಷ್ಟೋ ದಶಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಋನಮಸ್ಮಿನ್ಸಂನಯತ್ಯಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಛತಿ ಪಿತಾ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಜಾತಸ್ಯ ಪಶ್ಯೇಚ್ಚೇಜ್ಜೀವತೋ ಮುಖಮ್ಯಾವನ್ತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ಭೋಗಾ ಯಾವನ್ತೋ ಜಾತವೇದಸಿ ಯಾವನ್ತೋ ಅಪ್ಸು ಪ್ರಾಣಿನಾಮ್ಭೂಯಾನ್ಪುತ್ರೇ ಪಿತುಸ್ತತಃ ಶಶ್ವತ್ಪುತ್ರೇಣ ಪಿತ-ರೋಽತ್ಯಾಯನ್ಬಹುಲಂ ತಮಃ ಆತ್ಮಾ ಹಿ ಜಜ್ಞ ಆತ್ಮನಃ ಸ ಇರಾವತ್ಯತಿತಾರಿಣೀ ಕಿಂ ನು ಮಲಂ ಕಿಮಜಿನಂ ಕಿಮು ಶ್ಮಶ್ರೂಣಿ ಕಿಂ ತಪಃ ಪುತ್ರಮ್ಬ್ರಹ್ಮಾಣ ಇಛಧ್ವಂ ಸ ವೈ ಲೋಕೋಽವದಾವದಃ ಅನ್ನಂ ಹ ಪ್ರಾಣಃ ಶರಣಂ ಹ ವಾಸೋ ರೂಪಂ ಹಿರಣ್ಯಮ್ಪಶವೋ ವಿವಾಹಾಃ ಸಖಾ ಹ ಜಾಯಾ ಕೃಪಣಂ ಹ ದುಹಿತಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಹ ಪುತ್ರಃ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ಪತಿರ್ಜಾಯಾಮ್ಪ್ರವಿಶತಿ ಗರ್ಭೋ ಭೂತ್ವಾ ಸ ಮಾತರಮ್ತಸ್ಯಾಮ್ಪುನರ್ನವೋ ಭೂತ್ವಾ ದಶಮೇ ಮಾಸಿ ಜಾಯತೇ ತಜ್ಜಾಯಾ ಜಾಯಾ ಭವತಿ ಯದಸ್ಯಾಂ ಜಾಯತೇ ಪುನಃ ಆಭೂತಿರೇಷಾಭೂತಿರ್ಬೀಜಮೇತನ್ನಿಧೀಯತೇ ದೇವಾಶ್ಚೈತಾಮೃಷಯಶ್ಚ ತೇಜಃ ಸಮಭರನ್ಮಹತ್ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯಾನಬ್ರುವನ್ನೇಷಾ ವೋ ಜನನೀ ಪುನಃ ನಾಪುತ್ರಸ್ಯ ಲೋಕೋಽಸ್ತೀ-ತಿ ತತ್ಸರ್ವೇ ಪಶವೋ ವಿದುಃ ತಸ್ಮಾತ್ತು ಪುತ್ರೋ ಮಾತರಂ ಸ್ವಸಾರಂ ಚಾಧಿರೋಹತಿ ಏಷ ಪನ್ಥಾ ಉರುಗಾಯಃ ಸುಶೇವೋ ಯಮ್ಪುತ್ರಿಣ ಆಕ್ರಮನ್ತೇ ವಿಶೋಕಾಃ ತಮ್ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಶವೋ ವಯಾಂಸಿ
ಚ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಮಾತ್ರಾಪಿ ಮಿಥುನೀಭವನ್ತೀತಿ ಹಾಸ್ಮಾ ಆಖ್ಯಾಯ ೧೩

ಅಥೈನಮುವಾಚ ವರುಣಂ ರಾಜಾನಮುಪಧಾವ ಪುತ್ರೋ ಮೇ ಜಾಯತಾಂ ತೇನ ತ್ವಾ ಯಜಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ಸ ವರುಣಂ ರಾಜಾನಮುಪಸಸಾರ ಪುತ್ರೋ ಮೇ ಜಾಯತಾಂ ತೇನ ತ್ವಾ ಯಜಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯ ಹ ಪುತ್ರೋ ಜಜ್ಞೇ ರೋಹಿತೋ ನಾಮ ತಂ ಹೋವಾಚಾಜನಿ ವೈ ತೇ ಪುತ್ರೋ ಯಜಸ್ವ ಮಾನೇನೇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಯದಾ ವೈ ಪಶುರ್ನಿರ್ದಶೋ ಭವತ್ಯಥ ಸ ಮೇಧ್ಯೋ ಭವತಿ ನಿರ್ದಶೋ ನ್ವಸ್ತ್ವಥ ತ್ವಾ ಯಜಾ ತಥೇತಿ ಸ ಹ ನಿರ್ದಶ ಆಸ ತಮ್ಹೋವಾಚ ನಿರ್ದಶೋ ನ್ವಭೂದ್ಯಜಸ್ವ ಮಾನೇನೇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಯದಾ ವೈ ಪಶೋರ್ದನ್ತಾ ಜಾಯನ್ತೇಽಥ ಸ ಮೇಧ್ಯೋ ಭವತಿ ದನ್ತಾ ನ್ವಸ್ಯ ಜಾಯನ್ತಾಮಥ ತ್ವಾ ಯಜಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯ ಹ ದನ್ತಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ತಂ ಹೋವಾಚಾಜ್ಞತ ವಾ ಅಸ್ಯ ದನ್ತಾ ಯಜಸ್ವ ಮಾನೇನೇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಯದಾ ವೈ ಪಶೋರ್ದನ್ತಾಃ ಪದ್ಯನ್ತೇಽಥ ಸ ಮೇಧ್ಯೋ ಭವತಿ ದನ್ತಾ ನ್ವಸ್ಯ ಪದ್ಯನ್ತಾಮಥ ತ್ವಾ ಯಜಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯ ಹ ದನ್ತಾಃ ಪೇದಿರೇ ತಂ ಹೋವಾಚಾಪತ್ಸತ ವಾ ಅಸ್ಯ ದನ್ತಾ ಯಜಸ್ವ ಮಾನೇನೇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಯದಾ ವೈ ಪಶೋರ್ದನ್ತಾಃ ಪುನರ್ಜಾಯನ್ತೇಽಥ ಸ ಮೇಧ್ಯೋ ಭವತಿ ದನ್ತಾ ನ್ವಸ್ಯ ಪುನರ್ಜಾಯನ್ತಾಮಥ ತ್ವಾ ಯಜಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತಸ್ಯ ಹ ದನ್ತಾಃ ಪುನರ್ಜಜ್ಞಿರೇ ತಂ ಹೋವಾಚಾಜ್ಞತ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪುನರ್ದನ್ತಾ ಯಜಸ್ವ ಮಾನೇನೇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಯದಾ ವೈ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಸಂನಾಹುಕೋ ಭವತ್ಯಥ ಸ ಮೇಧ್ಯೋ ಭವತಿ ಸಂನಾಹಂ ನು ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ವಥ ತ್ವಾ ಯಜಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ಸ ಹ ಸಂನಾಹಮ್ಪ್ರಾಪ ತಂ ಹೋವಾಚ ಸಂನಾಹಂ ನು ಪ್ರಾಪದ್ಯಜಸ್ವ ಮಾನೇನೇತಿ ಸ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪುತ್ರಮಾಮನ್ತ್ರಯಾಮಾಸ ತತಾಯಂ ವೈ ಮಹ್ಯಂ ತ್ವಾಮದದಾದ್ಧನ್ತ ತ್ವಯಾಹಮಿಮಂ ಯಜಾ
ಇತಿ ಸ ಹ ನೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಧನುರಾದಾಯಾರಣ್ಯಮಪಾತಸ್ಥೌ ಸ ಸಂವತ್ಸರಮರಣ್ಯೇ ಚಚಾರ ೧೪

ಅಥ ಹೈಕ್ಷ್ವಾಕಂ ವರುಣೋ ಜಗ್ರಾಹ ತಸ್ಯ ಹೋದರಂ ಜಜ್ಞೇ ತದು ಹ ರೋಹಿತಃ ಶುಶ್ರಾವ ಸೋಽರಣ್ಯಾದ್ಗ್ರಾಮಮೇಯಾಯ ತಮಿನ್ದ್ರ ಃ! ಪುರುಷರೂಪೇಣ ಪರ್ಯೇತ್ಯೋವಾಚ ನಾನಾ ಶ್ರಾನ್ತಾಯ ಶ್ರೀರಸ್ತೀತಿ ರೋಹಿತ ಶುಶ್ರುಮ ಪಾಪೋ ನೃಷದ್ವರೋ ಜನ ಇನ್ದ್ರ ಇಚ್ಚರತಃ ಸಖಾ ಚರೈವೇತಿ ಚರೈವೇತಿ ವೈ ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽವೋಚದಿತಿ ಹ ದ್ವಿತೀಯಂ ಸಂವತ್ಸರಮರಣ್ಯೇ ಚಚಾರ ಸೋಽರಣ್ಯಾದ್ಗ್ರಾಮಮೇಯಾಯ ತಮಿನ್ದ್ರ ಃ! ಪುರುಷರೂಪೇಣ ಪರ್ಯೇತ್ಯೋವಾಚ ಪುಷ್ಪಿಣ್ಯೌ ಚರತೋ ಜಙ್ಘೇ ಭೂಷ್ಣುರಾತ್ಮಾ ಫಲಗ್ರಹಿಃ ಶೇರೇಽಸ್ಯ ಸರ್ವೇ ಪಾಪ್ಮಾನಃ ಶ್ರಮೇಣ ಪ್ರಪಥೇ ಹತಾಶ್ ಚರೈವೇತಿ ಚರೈವೇತಿ ವೈ ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽವೋಚದಿತಿ ಹ ತೃತೀಯಂ ಸಂವತ್ಸರಮರಣ್ಯೇ ಚಚಾರ ಸೋಽರಣ್ಯಾದ್ಗ್ರಾಮಮೇಯಾಯ ತಮಿನ್ದ್ರ ಃ! ಪುರುಷರೂಪೇಣ ಪರ್ಯೇತ್ಯೋವಾಚ ಆಸ್ತೇ ಭಗ ಆಸೀನಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ತಿಷ್ಠತಃ ಶೇತೇ ನಿಪದ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಚರಾತಿ ಚರತೋ ಭಗಶ್ ಚರೈವೇತಿ ಚರೈವೇತಿ ವೈ ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮ-ಣೋಽವೋಚದಿತಿ ಹ ಚತುರ್ಥಂ ಸಂವತ್ಸರಮರಣ್ಯೇ ಚಚಾರ ಸೋಽರಣ್ಯಾದ್ಗ್ರಾಮನೇಯಾಯ ತಮಿನ್ದ್ರ ಃ! ಪುರುಷರೂಪೇಣ ಪರ್ಯೇತ್ಯೋವಾಚ ಕಲಿಃ ಶಯಾನೋ ಭವತಿ ಸಂಜಿಹಾನಸ್ತು ದ್ವಾಪರಃ ಉತ್ತಿಷ್ಠಂಸ್ತ್ರೇತಾ ಭವತಿ ಕೃತಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ಚರಂಶ್ ಚರೈವೇತಿ ಚರೈವೇತಿ ವೈ ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽವೋಚದಿತಿ ಹ ಪಞ್ಚಮಂ ಸಂವತ್ಸರಮರಣ್ಯೇ ಚಚಾರ ಸೋಽರಣ್ಯಾದ್ಗ್ರಾಮಮೇಯಾಯ ತಮಿನ್ದ್ರ ಃ! ಪುರುಷರೂಪೇಣ ಪರ್ಯೇತ್ಯೋವಾಚ ಚರನ್ವೈ ಮಧು ವಿನ್ದತಿ ಚರನ್ಸ್ವಾದುಮುದುಮ್ಬರಮ್ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಪಶ್ಯ ಶ್ರೇಮಾಣಂ ಯೋ ನ ತನ್ದ್ರ ಯತೇ ಚರಂಶ್ ಚರೈವೇತಿ ಚರೈವೇತಿ ವೈ ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽವೋಚದಿತಿ ಹ ಷಷ್ಠಂ ಸಂವತ್ಸರಮರಣ್ಯೇ ಚಚಾರ ಸೋಽಜೀಗರ್ತಂ ಸೌಯವಸಿಮೃಷಿಮಶನಾಯಾಪರೀತಮರಣ್ಯ ಉಪೇಯಾಯ ತಸ್ಯ ಹ ತ್ರಯಃ ಪುತ್ರಾ ಆಸುಃ ಶುನಃಪುಛಃ ಶುನಃಶೇಪಃ ಶುನೋಲಾಙ್ಗೂಲ ಇತಿ ತಂ ಹೋವಾಚ ಋಷೇಽಹಂ ತೇ ಶತಂ ದದಾ-ಮ್ಯಹಮೇಷಾಮೇಕೇನಾತ್ಮಾನಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾ ಇತಿ ಸ ಜ್ಯೇಷ್ಠಮ್ಪುತ್ರಂ ನಿಗೃಹ್ಣಾನ ಉವಾಚ ನ ನ್ವಿಮಮಿತಿ ನೋ ಏವೇಮಮಿತಿ ಕನಿಷ್ಠಮ್ಮಾತಾ ತೌ ಹ ಮಧ್ಯಮೇ ಸಮ್ಪಾದಯಾಂ ಚಕ್ರತುಃ ಶುನಃಶೇಪೇ ತಸ್ಯ ಹ ಶತಂ ದತ್ತ್ವಾ ಸ ತಮಾದಾಯ ಸೋಽರಣ್ಯಾದ್ಗ್ರಾಮಮೇಯಾಯ ಸ ಪಿತರಮೇತ್ಯೋವಾಚ ತತ ಹನ್ತಾ-ಹಮನೇನಾತ್ಮಾನಂ ನಿಷ್ಕ್ರೀಣಾ ಇತಿ ಸ ವರುಣಂ ರಾಜಾನಮುಪಸಸಾರಾನೇನ ತ್ವಾ ಯಜಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ಭೂಯನ್ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾದಿತಿ ವರುಣ ಉವಾಚ ತಸ್ಮಾ ಏತಂ ರಾಜಸೂಯಂ
ಯಜ್ಞಕ್ರತುಮ್ಪ್ರೋವಾಚ ತಮೇತಮಭಿಷೇಚನೀಯೇ ಪುರುಷಮ್ಪಶುಮಾಲೇಭೇ ೧೫

ತಸ್ಯ ಹ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಹೋತಾಸೀಜ್ಜಮದಗ್ನಿರಧ್ವರ್ಯುರ್ವಸಿಷ್ಠೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಯಾಸ್ಯ ಉದ್ಗಾತಾ ತಸ್ಮಾ ಉಪಾಕೃತಾಯ ನಿಯೋಕ್ತಾರಂ ನ ವಿವಿದುಃ ಸ ಹೋವಾಚಾಜೀಗರ್ತಃ ಸೌಯವಸಿರ್ಮಹ್ಯಮಪರಂ ಶತಂ ದತ್ತಾಹಮೇನಂ ನಿಯೋಕ್ಷ್ಯಾಮೀತಿ ತಸ್ಮಾ ಅಪರಂ ಶತಂ ದದುಸ್ತಂ ಸ ನಿಯುಯೋಜ ತಸ್ಮಾ ಉಪಾಕೃತಾಯ ನಿಯುಕ್ತಾಯಾಪ್ರೀತಾಯಾ ಪರ್ಯಗ್ನಿಕೃತಾಯ ವಿಶಸಿತಾರಂ ನ ವಿವಿದುಃ ಸ ಹೋವಾಚಾಜೀಗರ್ತಃ ಸೌಯವಸಿರ್ಮಹ್ಯಮಪರಂ ಶತಂ ದತ್ತಾಹಮೇನಂ ವಿಶಸಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ತಸ್ಮಾ ಅಪರಂ ಶತಂ ದದುಃ ಸೋಽಸಿಂ ನಿಃಶ್ಯಾನ ಏಯಾಯಾಥ ಹ ಶುನಃಶೇಪ ಈಕ್ಷಾಂ ಚಕ್ರೇ ಽಮಾನುಷಮಿವ ವೈ ಮಾ ವಿಶಸಿಷ್ಯನ್ತಿ ಹನ್ತಾಹಂ ದೇವತಾ ಉಪಧಾವಾನೀತಿ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿಮೇವ ಪ್ರಥಮಂ ದೇವತಾನಾ-ಮುಪಸಾಸರ ಕಸ್ಯ ನೂನಂ ಕತಮಸ್ಯಾಮೃತಾನಾಮಿತ್ಯೇತಯರ್ಚಾ ತಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿರುವಾಚಾಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ನೇದಿಷ್ಠಸ್ತಮೇವೋಪಧಾವೇತಿ ಸೋಽಗ್ನಿಮುಪಸಸಾರಾಗ್ನೇರ್ವಯಮ್ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಮೃತಾನಾಮಿತಿ ಏತಯರ್ಚಾ ತಮಗ್ನಿರುವಾಚ ಸವಿತಾ ವೈ ಪ್ರಸವಾನಾಮೀಶೇ ತಮೇವೋಪಧಾವೇತಿ ಸ ಸವಿತಾರಮುಪಸಸಾರಾಭಿ ತ್ವಾ ದೇವ ಸವಿತರಿತ್ಯೇತೇನ ತೃಚೇನ ತಂ ಸವಿತೋವಾಚ ವರುಣಾಯ ವೈ ರಾಜ್ಞೇ ನಿಯುಕ್ತೋಽಸಿ ತಮೇವೋಪಧಾವೇತಿ ಸ ವರುಣಂ ರಾಜಾನಮುಪಸಸಾರಾತ ಉತ್ತರಾಭಿರೇಕ-ತ್ರಿಂಶತಾ ತಂ ವರುಣ ಉವಾಚಾಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ಮುಖಂ ಸುಹೃದಯತಮಸ್ತಂ ನು ಸ್ತುಹ್ಯಥ ತ್ವೋತ್ಸ್ರ-ಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ಸೋಽಗ್ನಿಂ ತುಷ್ಟಾವಾತ ಉತ್ತರಾಭಿರ್ದ್ವಾವಿಂಶತ್ಯಾ ತಮಗ್ನಿರುವಾಚ ವಿಶ್ವಾನ್ನು ದೇವಾನ್ಸ್ತುಹ್ಯಥ ತ್ವೋತ್ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ಸ ವಿಶ್ವಾನ್ದೇವಾಂಸ್ತುಷ್ಟಾವ ನಮೋ ಮಹದ್ಭ್ಯೋ ನಮೋ ಅರ್ಭ-ಕೇಭ್ಯ ಇತ್ಯೇತಯರ್ಚಾ ತಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಊಚುರಿನ್ದ್ರೋ ವೈ ದೇವಾನಾಮೋಜಿಷ್ಠೋ ಬಲಿಷ್ಠಃ ಸಹಿಷ್ಠಃ ಸತ್ತಮಃ ಪಾರಯಿಷ್ಣುತಮಸ್ತಂ ನು ಸ್ತುಹ್ಯಥ ತ್ವೋತ್ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ಸ ಇನ್ದ್ರಂ ತುಷ್ಟಾವ ಯಚ್ಚಿದ್ಧಿ ಸತ್ಯ ಸೋಮಪಾ ಇತಿ ಚೈತೇನ ಸೂಕ್ತೇನೋತ್ತರಸ್ಯ ಚ ಪಞ್ಚದಶಭಿಸ್ತಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರ ಃ! ಸ್ತೂಯಮಾನಃ ಪ್ರೀತೋ ಮನಸಾ ಹಿರಣ್ಯರಥಂ ದದೌ ತಮೇತಯಾ ಪ್ರತೀಯಾಯ ಶಶ್ವದಿನ್ದ್ರ ಇತಿ ತಮಿನ್ದ್ರ ಉವಾಚಾಶ್ವಿನೌ ನೋ ಸ್ತುಹ್ಯಥ ತ್ವೋತ್ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ಸೋಽಶ್ವಿನೌ ತುಷ್ಟಾವಾತ ಉತ್ತರೇಣ ತೃಚೇನ ತಮಶ್ವಿನಾ ಉಚತುರುಷಸಂ ನು ಸ್ತುಹ್ಯಥ ತ್ವೋತ್ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ಸ ಉಷಸಂ ತುಷ್ಟಾವಾತ ಉತ್ತರೇನ ತೃಚೇನ ತಸ್ಯ ಹ ಸ್ಮರ್ಚ್ಯೃಚ್ಯುಕ್ತಾಯಾಂ ವಿ ಪಾಶೋ ಮುಮುಚೇ ಕನೀಯ ಐಕ್ಷ್ವಾಕಸ್ಯೋದರಮ್ಭವ-
ತ್ಯುತ್ತಮಸ್ಯಾಮೇವರ್ಚ್ಯುಕ್ತಾಯಾಂ ವಿ ಪಾಶೋ ಮುಮುಚೇಽಗದ ಐಕ್ಷ್ವಾಕ ಆಸ ೧೬

ತಮೃತ್ವಿಜ ಊಚುಸ್ತ್ವಮೇವ ನೋಽಸ್ಯಾಹ್ನಃ ಸಂಸ್ಥಾಮಧಿಗಛೇತ್ಯಥ ಹೈತಂ ಶುನಃಶೇಪೋಽಞ್ಜಃಸವಂ ದದರ್ಶ ತಮೇತಾಭಿಶ್ಚತಸೃಭಿರಭಿಸುಷಾವ ಯಚ್ಚಿದ್ಧಿ ತ್ವಂ ಗೃಹೇಗೃಹ ಇತ್ಯಥೈನಂ ದ್ರೋ ಣಕಲಶಮ-ಭ್ಯವನಿನಾಯೋಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಚಮ್ವೋರ್ಭರೇತ್ಯೇತಯರ್ಚಾಥ ಹಾಸ್ಮಿನ್ನನ್ವಾರಬ್ಧೇ ಪೂರ್ವಾಭಿಶ್ಚತಸೃಭಿಃ ಸಸ್ವಾಹಾಕಾರಾಭಿರ್ಜುಹವಾಂ ಚಕಾರಾಥೈನಮವಭೃಥಮಭ್ಯವನಿನಾಯ ತ್ವಂ ನೋ ಅಗ್ನೇ ವರುಣಸ್ಯ ವಿದ್ವಾನಿತ್ಯೇತಾಭ್ಯಾಮಥೈನಮತ ಊರ್ಧ್ವಮಗ್ನಿಮಾಹವನೀಯಮುಪಸ್ಥಾಪಯಾಂ ಚಕಾರ ಶುನಶ್ಚಿ-ಚ್ಛೇಪಂ ನಿದಿತಂ ಸಹಸ್ರಾದಿತ್ಯಥ ಹ ಶುನಃಶೇಪೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯಾಙ್ಕಮಾಸಸಾದ ಸ ಹೋವಾ-ಚಾಜೀಗರ್ತಃ ಸೌಯವಸಿರೃಷೇ ಪುನರ್ಮೇ ಪುತ್ರಂ ದೇಹೀತಿ ನೇತಿ ಹೋವಾಚ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ದೇವಾ ವಾ ಇಮಮ್ಮಹ್ಯಮರಾಸತೇತಿ ಸ ಹ ದೇವರಾತೋ ವೈಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಆಸ ತಸ್ಯೈತೇ ಕಾಪಿಲೇಯಬಾಭ್ರವಾಃ ಸ ಹೋವಚಾಜೀಗರ್ತಃ ಸೌಯವಸಿಸ್ತ್ವಮ್ವೇಹಿ ವಿಹ್ವಯಾವಹಾ ಇತಿ ಸ ಹೋವಾಚಾಜೀಗರ್ತಃ ಸೌಯ-ವಸಿರಾಙ್ಗಿರಸೋ ಜನ್ಮನಾಸ್ಯಾಜೀಗರ್ತಿಃ ಶ್ರುತಃ ಕವಿಃ ರಿಷೇ ಪೈತಾಮಹಾತ್ತನ್ತೋರ್ಮಾಪಗಾಃ ಪುನರೇಹಿ ಮಾಮ್ ಇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಶುನಃಶೇಪೋಽದರ್ಶ್ಸ್ತ್ವುಆ! ಶಾಸಹಸ್ತಂ ನ ಯಚ್ಛೂದ್ರೇ ಷ್ವಲಪ್ಸತ ಗವಾಂ ತ್ರೀಣಿ ಶತಾನಿ ತ್ವಮವೃಣೀಥಾ ಮದಙ್ಗಿರ ಇತಿ ಸ ಹೋವಾಚಾಜೀಗರ್ತಃ ಸನ್ಯವ-ಸಿಸ್ತದ್ವೈ ಮಾ ತಾತ ತಪತಿ ಪಾಪಂ ಕರ್ಮ ಮಯಾ ಕೃತಮ್ತದಹಂ ನಿಹ್ನವೇ ತುಭ್ಯಮ್ಪ್ರತಿಯನ್ತು ಶತಾ ಗವಾಮ್ ಇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಶುನಃಶೇಪೋಯಃ ಸಕೃತ್ಪಾಪಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಕುರ್ಯಾದೇನತ್ತತೋಽಪ-ರಮ್ನಾಪಾಗಾಃ ಶೌದ್ರಾ ನ್ನ್ಯಾಯಾದಸಂಧೇಯಂ ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ಇತ್ಯಸಂಧೇಯಮಿತಿ ಹ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉಪಪಪಾದ ಸ ಹೋವಾಚ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಭೀಮ ಏವ ಸೌಯವಸಿಃ ಶಾಸೇನ ವಿಶಿಶಾಸಿಷುಃ ಅಸ್ಥಾನ್ಮೈತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಭೂರ್ಮಮೈವೋಪೇಹಿ ಪುತ್ರತಾಮ್ ಇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಶುನಃಶೇಪಃ ಸ ವೈ ಯಥಾ ನೋ ಜ್ಞಪಯಾ ರಾಜಪುತ್ರ ತಥಾ ವದ ಯಥೈವಾಙ್ಗಿರಸಃ ಸನ್ನುಪೇಯಾಂ ತವ ಪುತ್ರತಾಮ್ ಇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಮೇ ತ್ವಮ್ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಸ್ಯಾಸ್ತವ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಪ್ರಜಾ ಸ್ಯಾತುಪೇಯಾ ದೈವಮ್ಮೇ ದಾಯಂ ತೇನ ವೈ ತ್ವೋಪಮನ್ತ್ರಯ ಇತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ಶುನಃಶೇಪಃ ಸಂಜಾನಾನೇಷು ವೈ ಬ್ರೂಯಾಃ ಸೌಹರ್ದ್ಯಾಯ ಮೇ ಶ್ರಿಯೈ ಯಥಾಹಮ್ಭರತಋಷಭೋಪೇಯಾಂ ತವ ಪುತ್ರತಾಮ್ ಇತ್ಯಥ ಹ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಃ ಪುತ್ರಾನಾ-ಮನ್ತ್ರಯಾಮಾಸ ಮಧುಛನ್ದಾಃ ಶೃಣೋತನ ಋಷಭೋ ರೇಣುರಷ್ಟಕಃ ಯೇ ಕೇಚ ಭ್ರಾತರಃ ಸ್ಥನಾಸ್ಮೈ
ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಕಲ್ಪಧ್ವಮಿತಿ ೧೭

ತಸ್ಯ ಹ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯೈಕಶತಮ್ಪುತ್ರಾ ಆಸುಃ ಪಞ್ಚಾಶದೇವ ಜ್ಯಾಯಾಂಸೋ ಮಧುಛನ್ದಸಃ ಪಞ್ಚಾಶತ್ಕನೀಯಾಂಸಸ್ತದ್ಯೇ ಜ್ಯಾಯಾಂಸೋ ನ ತೇ ಕುಶಲಮ್ಮೇನಿರೇ ತಾನನುವ್ಯಾಜಹಾರಾನ್ತಾವಃ ಪ್ರಜಾ ಭಕ್ಷೀಷ್ಟೇತಿ ತ ಏತೇಽನ್ಧ್ರಾಃ ಪುಣ್ಡ್ರಾಃ ಶಬರಾಃ ಪುಲಿನ್ದಾ ಮೂತಿಬಾ ಇತ್ಯುದನ್ತ್ಯಾ ಬಹವೋ ಭವನ್ತಿ ವೈಶ್ವಾಮಿತ್ರಾ ದಸ್ಯೂನಾಮ್ಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ ಸ ಹೋವಾಚ ಮಧುಛನ್ದಾಃ ಪಞ್ಚಾಶತಾ ಸಾರ್ಧಂ ಯನ್ನಃ ಪಿತಾ ಸಂಜಾನೀತೇ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಿಷ್ಠಾಮಹೇ ವಯಮ್ಪುರಸ್ತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಕುರ್ಮಹೇ ತ್ವಾಮನ್ವಞ್ಚೋ ವಯಂ ಸ್ಮಸೀತ್ಯಥ ಹ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಃ ಪ್ರತೀತಃ ಪುತ್ರಾಂಸ್ತುಷ್ಟಾವ ತೇ ವೈ ಪುತ್ರಾಃ ಪಶುಮನ್ತೋ ವೀರವನ್ತೋ ಭವಿಷ್ಯಥ ಯೇ ಮಾನಮ್ಮೇಽನುಗೃಹ್ಣನ್ತೋ ವೀರವನ್ತಮಕರ್ತ ಮಾ ಪುರಏತ್ರಾ ವೀರವನ್ತೋ ದೇವರಾತೇನ ಗಾಥಿನಾಃ ಸರ್ವೇ ರಾಧ್ಯಾಃ ಸ್ಥ ಪುತ್ರಾ ಏಷ ವಃ ಸದ್ವಿವಾಚನಮೇಷ ವಃ ಕುಶಿಕಾ ವೀರೋ ದೇವರಾತಸ್ತಮನ್ವಿತ ಯುಷ್ಮಾಂಶ್ಚ ದಾಯಮ್ಮ ಉಪೇತಾ ವಿದ್ಯಾಂ ಯಾಮು ಚ ವಿದ್ಮಸಿ ತೇ ಸಮ್ಯಞ್ಚೋ ವೈಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಾಕಂ ಸರಾತಯಃ ದೇವರಾತಾಯ ತಸ್ಥಿರೇ ಧೃತ್ಯೈ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಗಾಥಿನಾಃ ಅಧೀಯತ ದೇವರಾತೋ ರಿಕ್ಥಯೋರುಭಯೋರೃಷಿಃ ಜಹ್ನೂನಾಂ ಚಾಧಿಪತ್ಯೇ ದೈವೇ ವೇದೇ ಚ ಗಾಥಿನಾಮ್ ತದೇತತ್ಪರಋಕ್ಶತಗಾಥಂ ಶೌನಃಶೇಪಮಾಖ್ಯಾನಂ ತದ್ಧೋತಾ ರಾಜ್ಞೇಽಭಿಷಿಕ್ತಾಯಾಚಷ್ಟೇ ಹಿರ-ಣ್ಯಕಶಿಪಾವಾಸೀನ ಆಚಷ್ಟೇ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪಾವಾಸೀನಃ ಪ್ರತಿಗೃಣಾತಿ ಯಶೋ ವೈ ಹಿರಣ್ಯಂ ಯಶಸೈವೈನಂ ತತ್ಸಮರ್ಧಯತ್ಯೋಮಿತ್ಯೃಚಃ ಪ್ರತಿಗರ ಏವಂ ತಥೇತಿ ಗಾಥಾಯಾ ಓಮಿತಿ ವೈ ದೈವಂ ತಥೇತಿ ಮಾನುಷಂ ದೈವೇನ ಚೈವೈನಂ ತನ್ಮಾನುಷೇಣ ಚ ಪಾಪಾದೇನಸಃ ಪ್ರಮುಞ್ಚತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಯೋ ರಾಜಾಽವಿಜಿತೀ ಸ್ಯಾದಪ್ಯಯಜಮಾನ ಆಖ್ಯಾಪಯೇತೈವೈತಚ್ಛೌನಃಶೇಪಮಾಖ್ಯಾನಂ ನ ಹಾಸ್ಮಿನ್ನಲ್ಪಂ ಚನೈನಃ ಪರಿಶಿಷ್ಯತೇ ಸಹಸ್ರಮಾಖ್ಯಾತ್ರೇ ದದ್ಯಾಚ್ಛತಮ್ಪ್ರತಿಗರಿತ್ರ ಏತೇ ಚೈವಾಸನೇ ಶ್ವೇತಶ್ಚಾಶ್ವತರೀರಥೋ ಹೋತುಃ ಪುತ್ರಕಾಮಾ ಹಾಪ್ಯಾಖ್ಯಾಪಯೇರಁ ಲ್ಲಭನ್ತೇ ಹ
ಪುತ್ರಾಁ ಲ್ಲಭನ್ತೇ ಹ ಪುತ್ರಾನ್ ೧೮ ೩
ಅಧ್ಯಾಯ ೩೪ ಖಣ್ಡಃ ೧-೮
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಯಜ್ಞಮಸೃಜತ ಯಜ್ಞಂ ಸೃಷ್ಟಮನು ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರೇ ಅಸೃಜ್ಯೇತಾಮ್ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರೇ ಅನು ದ್ವಯ್ಯಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜ್ಯನ್ತ ಹುತಾದಶ್ಚಾಹುತಾದಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮೈವಾನು ಹುತಾದಃ ಕ್ಷತ್ರಮನ್ವಹುತಾದ ಏತಾ ವೈ ಪ್ರಜಾ ಹುತಾದೋ ಯದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಅಥೈತಾ ಅಹುತಾದೋ ಯದ್ರಾ ಜನ್ಯೋ ವೈಶ್ಯಃ ಶೂದ್ರ ಸ್ತಾಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞ ಉದಕ್ರಾಮ-ತ್ತಮ್ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರೇ ಅನ್ವೈತಾಂ ಯಾನ್ಯೇವ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಆಯುಧಾನಿ ತೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಾನ್ವೈದ್ಯಾನಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ತೈಃ ಕ್ಷತ್ರಮೇತಾನಿ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಆಯುಧಾನಿ ಯದ್ಯಜ್ಞಾಯುಧಾನ್ಯಥೈತಾನಿ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯಾಯುಧಾನಿ ಯದಶ್ವರಥಃ ಕವಚ ಇಷುಧನ್ವ ತಂ ಕ್ಷತ್ರಮನನ್ವಾಪ್ಯ ನ್ಯವರ್ತತಾಯುಧೇಭ್ಯೋ ಹ ಸ್ಮಾಸ್ಯ ವಿಜಮಾನಃ ಪರಾಙೇವೈತ್ಯಥೈನಮ್ಬ್ರಹ್ಮಾನ್ವೈತ್ತಮಾಪ್ನೋತ್ತಮಾಪ್ತ್ವಾ ಪರಸ್ತಾನ್ನಿರುಧ್ಯಾತಿಷ್ಠತ್ಸ ಆಪ್ತಃ ಪರಸ್ತಾ-ನ್ನಿರುದ್ಧಸ್ತಿಷ್ಠಞ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸ್ವಾನ್ಯಾಯುಧಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮೋಪಾವರ್ತತ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞೋ ಬ್ರಹ್ಮ-ಣ್ಯೇವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋಽಥೈನತ್ಕ್ಷತ್ರಮನ್ವಾಗಛತ್ತದಬ್ರವೀದುಪ ಮಾಸ್ಮಿನ್ಯಜ್ಞೇ ಹ್ವಯಸ್ವೇತಿ ತತ್ತಥೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ತದ್ವೈ ನಿಧಾಯ ಸ್ವಾನ್ಯಾಯುಧಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವಾಯುಧೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪೇಣ ಬ್ರಹ್ಮ ಭೂತ್ವಾ ಯಜ್ಞಮುಪಾವರ್ತಸ್ವೇತಿ ತಥೇತಿ ತತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ನಿಧಾಯ ಸ್ವಾನ್ಯಾಯುಧಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವಾ-ಯುಧೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪೇಣ ಬ್ರಹ್ಮ ಭೂತ್ವಾ ಯಜ್ಞಮುಪಾವರ್ತತ ತಸ್ಮಾದ್ಧಾಪ್ಯೇತರ್ಹಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜಮಾನೋ ನಿಧಾಯೈವ ಸ್ವಾನ್ಯಾಯುಧಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವಾಯುಧೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪೇಣ ಬ್ರಹ್ಮ ಭೂತ್ವಾ ಯಜ್ಞಮುಪಾವರ್ತತೇ
೧೯

ಅಥಾತೋ ದೇವಯಜನಸ್ಯೈವ ಯಾಚ್ಞ್ಯಶ್ತದಾಹುರ್ಯದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಜನ್ಯೋ ವೈಶ್ಯೋ ದೀಕ್ಷಿಷ್ಯಮಾಣಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಂ ದೇವಯಜನಂ ಯಾಚತಿ ಕಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಾಚೇದಿತಿ ದೈವಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಯಾಚೇದಿತ್ಯಾಹುರಾದಿತ್ಯೋ ವೈ ದೈವಂ ಕ್ಷತ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಏಷಾಮ್ಭೂತಾನಾಮಧಿಪತಿಃ ಸ ಯದಹರ್ದೀಕ್ಷಿಷ್ಯಮಾಣೋ ಭವತಿ ತದಹಃ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣ ಏವೋದ್ಯನ್ತಮಾದಿತ್ಯಮುಪತಿಷ್ಠೇತೇದಮ್ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಜ್ಯೋತಿರುತ್ತಮಮ್ ದೇವ ಸವಿತ-ರ್ದೇವಯಜನಮ್ಮೇ ದೇಹಿ ದೇವಯಜನಂ ಇತಿ ದೇವಯಜನಂ ಯಾಚತಿ ಸ ಯತ್ತತ್ರ ಯಾಚಿತ ಉತ್ತರಾಂ ಸರ್ಪತ್ಯಓಂ ತಥಾ ದದಾಮೀತಿ ಹೈವ ತದಾಹ ತಸ್ಯ ಹ ನ ಕಾ ಚನ ರಿಷ್ಟಿರ್ಭವತಿ ದೇವೇನ ಸವಿತ್ರಾ ಪ್ರಸೂತಸ್ಯೋತ್ತರೋತ್ತರಿಣೀಮ್ಹ ಶ್ರಿಯಮಶ್ನುತೇಽಶ್ನುತೇ ಹ ಪ್ರಜಾನಾಮೈಶ್ವರ್ಯಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ಯ ಏವಮು-
ಪಸ್ಥಾಯ ಯಾಚಿತ್ವಾ ದೇವಯಜನಮಧ್ಯವಸಾಯ ದೀಕ್ಷತೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಸನ್ ೨೦

ಅಥಾತ ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಸ್ಯಾಪರಿಜ್ಯಾನಿಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಸ ಪುರಸ್ತಾದ್ದೀಕ್ಷಾಯಾ ಆಹುತಿಂ ಜುಹುಯಾಚ್ಚತುರ್ಗೃಹೀತಮಾಜ್ಯಮಾಹವನೀಯ ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಸ್ಯಾಪರಿಜ್ಯಾನ್ಯೈ ಪುನರ್ನ ಇನ್ದ್ರೋ ಮಘವಾ ದದಾತು ಬ್ರಹ್ಮ ಪುನರಿಷ್ಟಮ್ಪೂರ್ತಂ ದಾತ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಥಾನೂಬನ್ಧ್ಯಾಯೈ ಸಮಿಷ್ಟಯಜುಷಾಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ಪುನರ್ನೋ ಅಗ್ನಿರ್ಜಾತವೇದಾ ದದಾತು ಕ್ಷತ್ರಮ್ಪುನರಿಷ್ಟಮ್ಪೂರ್ತಂ ದಾತ್ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸೈಷೇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಸ್ಯಾಪರಿಜ್ಯಾನಿಃ
ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಯದೇತೇ ಆಹುತೀ ತಸ್ಮಾದೇತೇ ಹೋತವ್ಯೇ ೨೧
ತದು ಹ ಸ್ಮಾಹ ಸೌಜಾತ ಆರಾಳ್ಹಿರಜೀತಪುನರ್ವಣ್ಯಂ ವಾ ಏತದ್ಯದೇತೇ ಆಹುತೀ ಇತಿ ಯಥಾ ಹ ಕಾಮಯೇತ ತಥೈತೇ ಕುರ್ಯಾದ್ಯ ಇತೋಽನುಶಾಸನಂ ಕುರ್ಯಾದಿತೀಮೇ ತ್ವೇವ ಜುಹುಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಾಕ್ಷತ್ರಾದ್ಗೋಪಾಯತು ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತತ್ತದಿತೀಁ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಯೋ ಯಜ್ಞಮ್ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಾದು ಹ ವಾ ಏಷ ಪುನರ್ಜಾಯತೇ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ತಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಪನ್ನಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ನ ಪರಿಜಿನಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಾ ಕ್ಷತ್ರಾದ್ಗೋಪಾಯತ್ವಿತ್ಯಾಹ ಯಥೈನಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಾದ್ಗೋಪಾ-ಯೇದ್ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತದೇನತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ತದೇನತ್ಪ್ರೀತಂ ಕ್ಷತ್ರಾದ್ಗೋಪಾಯತ್ಯಥಾನೂಬನ್ಧ್ಯಾಯೈ ಸಮಿಷ್ಟಯಜುಷಾಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ಕ್ಷತ್ರಮ್ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಕ್ಷತ್ರಮ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಗೋಪಾಯತು ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತತ್ತದಿತೀಁ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ಕ್ಷತ್ರಂ ಹಿ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ತಂ ಕ್ಷತ್ರಮ್ಪ್ರಪನ್ನಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ನ ಪರಿಜಿನಾತಿ ಕ್ಷತ್ರಮ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಗೋಪಾಯತ್ವಿತ್ಯಾಹ ಯಥೈನಂ ಕ್ಷತ್ರಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಗೋಪಾ-ಯೇತ್ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತದೇನತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ತದೇನತ್ಪ್ರೀತಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಗೋಪಾಯತಿ ಸೈಷೇಷ್ಟಾಪೂರ್ತ-
ಸ್ಯೈವಾಪರಿಜ್ಯಾನಿಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಯದೇತೇ ಆಹುತೀ ತಸ್ಮಾದೇತೇ ಏವ ಹೋತವ್ಯೇ
೨೨

ಅಥೈನ್ದ್ರೋ ವೈ ದೇವತಯಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಭವತಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಶ್ಛನ್ದಸಾ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ತೋಮೇನ ಸೋಮೋ ರಾಜ್ಯೇನ ರಾಜನ್ಯೋ ಬನ್ಧುನಾ ಸ ಹ ದೀಕ್ಷಮಾಣ ಏವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತಾಮಭ್ಯುಪೈತಿ ಯತ್ಕೃ-ಷ್ಣಾಜಿನಮಧ್ಯೂಹತಿ ಯದ್ದೀಕ್ಷಿತವ್ರತಂ ಚರತಿ ಯದೇನಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಅಭಿಸಂಗಛನ್ತೇ ತಸ್ಯ ಹ ದೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯೇನ್ದ್ರ ಏವೇನ್ದ್ರಿ ಯಮಾದತ್ತೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ವೀರ್ಯಮ್ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ತೋಮ ಆಯುಃ ಸೋಮೋ ರಾ-ಜ್ಯಮ್ಪಿತರೋ ಯಶಸ್ಕೀರ್ತಿಮನ್ಯೋ ವಾ ಅಯಮಸ್ಮದ್ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಅಯಮ್ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾ ಅಯಮುಪಾವರ್ತತ ಇತಿ ವದನ್ತಃ ಸ ಪುರಸ್ತಾದ್ದೀಕ್ಷಾಯಾ ಆಹುತಿಂ ಹುತ್ವಾಹವನೀಯಮುಪತಿಷ್ಠೇತ ನೇನ್ದ್ರಾ ದ್ದೇವತಾಯಾ ಏಮಿ ನ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಶ್ಛನ್ದಸೋ ನ ಪಞ್ಚದಶತ್ಸ್ತೋಮಾನ್ನ ಸೋಮಾದ್ರಾ ಜ್ಞೋ ನ ಪಿತ್ರ್! ಯಾದ್ಬನ್ಧೋರ್ಮಾ ಮ ಇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಮಾದಿತ ಮಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ವೀರ್ಯಮ್ಮಾ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ತೋಮ ಆಯುರ್ಮಾ ಸೋಮೋ ರಾಜ್ಯಮ್ಮಾ ಪಿತರೋ ಯಶಸ್ಕೀರ್ತಿಂ ಸಹೇನ್ದ್ರಿ ಯೇಣ ವೀರ್ಯೇಣಾಯುಷಾ ರಾಜ್ಯೇನ ಯಶಸಾ ಬನ್ಧುನಾಗ್ನಿಮುಪೈಮಿ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಛನ್ದಸ್ತ್ರಿವೃತಂ ಸ್ತೋಮಂ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭವಾಮೀತಿ ತಸ್ಯ ಹ ನೇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಮಾದತ್ತೇ ನ ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ವೀರ್ಯಂ ನ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ತೋಮ ಆಯುರ್ನ ಸೋಮೋ ರಾಜ್ಯಂ ನ ಪಿತರೋ ಯಶಸ್ಕೀರ್ತಿಂ ಯ ಏವಮೇತಾಮಾಹುತಿಂ ಹುತ್ವಾಹವನೀಯಮುಪಸ್ಥಾಯಾ
ದೀಕ್ಷತೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಸನ್ ೨೩

ಅಥಾಗ್ನೇಯೋ ವೈ ದೇವತಯಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಭವತಿ ಗಾಯತ್ರಶ್ಛನ್ದಸಾ ತ್ರಿವೃತ್ಸ್ತೋಮೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬನ್ಧುನಾ ಸ ಹೋದವಸ್ಯನ್ನೇವ ಕ್ಷತ್ರಿಯತಾಮಭ್ಯುಪೈತಿ ತಸ್ಯ ಹೋದವಸ್ಯತೋಽಗ್ನಿರೇವ ತೇಜ ಆದತ್ತೇ ಗಾಯತ್ರೀ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿವೃತ್ಸ್ತೋಮ ಆಯುರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಶಸ್ಕೀರ್ತಿಮನ್ಯೋ ವಾ ಅಯಮಸ್ಮದ್ಭವತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಅಯಮ್ಭವತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಅಯಮುಪಾವರ್ತತ ಇತಿ ವದನ್ತಃ ಸೋಽನೂಬನ್ಧ್ಯಾಯೈ ಸಮಿಷ್ಟಯಜುಷಾಮುಪರಿಷ್ಟಾದ್ಧುತ್ವಾಹುತಿಮಾಹವನೀಯಮುಪತಿಷ್ಠೇತ ನಾಗ್ನೇರ್ದೇವ-ತಾಯಾ ಏಮಿ ನ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾಶ್ಛನ್ದಸೋ ನ ತ್ರಿವೃತಃ ಸ್ತೋಮಾನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಬನ್ಧೋರ್ಮಾ ಮೇಽಗ್ನಿಸ್ತೇಜ ಆದಿತ ಮಾ ಗಾಯತ್ರೀ ವೀರ್ಯಮ್ಮಾ ತ್ರಿವೃತ್ಸ್ತೋಮ ಆಯುರ್ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಶಸ್ಕೀರ್ತಿಂ ಸಹ ತೇಜಸಾ ವೀರ್ಯೇಣಾಯುಷಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಯಶಸಾ ಕೀರ್ತ್ಯೇನ್ದ್ರಂ ದೇವತಾಮುಪೈಮಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಂ ಛನ್ದಃ ಪಞ್ಚದಶಂ ಸ್ತೋಮಂ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಂ ಕ್ಷತ್ರಮ್ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಭವಾಮಿ ದೇವಾಃ ಪಿತರಃ ಪಿತರೋ ದೇವಾ ಯೋಽಸ್ಮಿ ಸ ಸನ್ಯಜೇ ಸ್ವಮ್ಮ ಇದಮಿಷ್ಟಂ ಸ್ವಮ್ಪೂರ್ತಂ ಸ್ವಂ ಶ್ರಾನ್ತಂ ಸ್ವಂ ಹುತಮ್ತಸ್ಯ ಮೇಽಯಮ-ಗ್ನಿರುಪದ್ರ ಷ್ಟಾಯಂ ವಾಯುರುಪಶ್ರೋತಾಸಾವಾದಿತ್ಯೋಽನುಖ್ಯಾತೇದಮಹಂ ಯ ಏವಾಸ್ಮಿ ಸೋಽಸ್ಮೀತಿ ತಸ್ಯ ಹ ನಾಗ್ನಿಸ್ತೇಜ ಆದತ್ತೇ ನ ಗಾಯತ್ರೀ ವೀರ್ಯಂ ನ ತ್ರಿವೃತ್ಸ್ತೋಮ ಆಯುರ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಶಸ್ಕೀರ್ತಿಂ ಯ ಏವಮೇತಾಮಾಹುತಿಂ ಹುತ್ವಾಹವನೀಯಮುಪಸ್ಥಾಯೋದವಸ್ಯತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಸನ್
೨೪

ಅಥಾತೋ ದೀಕ್ಷಾಯಾ ಆವೇದನಸ್ಯೈವ ತದಾಹುರ್ಯದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ-ಽದೀಕ್ಷಿಷ್ಟೇತಿ ದೀಕ್ಷಾಮಾವೇದಯನ್ತಿ ಕಥಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾವೇದಯೇದಿತಿ ಯಥೈವೈತದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽದೀಕ್ಷಿಷ್ಟೇತಿ ದೀಕ್ಷಾಮವೇದಯನ್ತ್ಯೇವಮೇವೈತತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾವೇದಯೇತ್ಪುರೋ-ಹಿತಸ್ಯಾರ್ಷೇಯೇಣೇತಿ ತತ್ತದಿತೀಁ ನಿಧಾಯ ವಾ ಏಷ ಸ್ವಾನ್ಯಾಯುಧಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ ಏವಾಯು-ಧೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪೇಣಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಭೂತ್ವಾ ಯಜ್ಞಮುಪಾವರ್ತತ ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯ ಪುರೋಹಿತಸ್ಯಾರ್ಷೇಯೇಣ
ದೀಕ್ಷಾಮಾವೇದಯೇಯುಃ ಪುರೋಹಿತಸ್ಯಾರ್ಷೇಯೇಣ ಪ್ರವರಮ್ಪ್ರವೃಣೀರನ್ ೨೫

ಅಥಾತೋ ಯಜಮಾನಭಾಗಸ್ಯೈವ ತದಾಹುಃ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜಮಾನಭಾಗಾಂ ನ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾದಿತಿ ಯತ್ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾದಹುತಾದ್ಧುತಮ್ಪ್ರಾಶ್ಯ ಪಾಪೀಯಾನ್ಸ್ಯಾದ್ಯನ್ನ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾದ್ಯ-ಜ್ಞಾದಾತ್ಮಾನಮನ್ತರಿಯಾದ್ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಯಜಮಾನಭಾಗಃ ಸ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪರಿಹೃತ್ಯಃ ಪುರೋಹಿತಾಯತನಂ ವಾ ಏತತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಧಾತ್ಮೋ ಹ ವಾ ಏಷ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಯತ್ಪುರೋಹಿತ ಉಪಾಹ ಪರೋಕ್ಷೇಣೈವ ಪ್ರಾಶಿತರೂಪಮಾಪ್ನೋತಿ ನಾಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮ್ಭಕ್ಷಿತೋ ಭವತಿ ಯಜ್ಞ ಉ ಹ ವಾ ಏಷ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಹಿ ಸರ್ವೋ ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನೋ ಯಜ್ಞ ಏವ ತದ್ಯಜ್ಞಮಪ್ಯತ್ಯರ್ಜನ್ತಿ ಯಥಾಪ್ಸ್ವಾಪೋ ಯಥಾಗ್ನಾವಗ್ನಿಂ ತದ್ವೈ ನಾತಿರಿಚ್ಯತೇ ತದೇನಂ ನ ಹಿನಸ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪರಿಹೃತ್ಯೋಽಗ್ನೌ ಹೈಕೇ ಜುಹ್ವತಿ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ವಿಭಾನ್ನಾಮ ಲೋಕಸ್ತಸ್ಮಿಂಸ್ತ್ವಾ ದಧಾಮಿ ಸಹ ಯಜಮಾನೇನ ಸ್ವಾಹೇತಿ ತತ್ತಥಾ ನ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಯಜಮಾನಭಾಗೋ ಯಜಮಾನಂ ಹ ಸೋಽಗ್ನೌ ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ ಯ ಏನಂ ತತ್ರ ಬ್ರೂಯಾದ್ಯಜಮಾನಮಗ್ನೌ ಪ್ರಾವಾರ್ಕ್ಷೀಃ ಪ್ರಾಸ್ಯಾಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ಧಕ್ಷ್ಯತಿ ಮರಿಷ್ಯತಿ ಯಜಮಾನ ಇತಿ ಶಶ್ವತ್ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯಾಶಾಂ ನೇಯಾದಾಶಾಂ
ನೇಯಾತ್ ೨೬ ೪

ಅಧ್ಯಾಯ ೩೫ ಖಣ್ಡಃ ೧-೮
ವಿಶ್ವಂತರೋ ಹ ಸೌಷದ್ಮನಃ ಶ್ಯಾಪರ್ಣಾನ್ಪರಿಚಕ್ಷಾಣೋ ವಿಶ್ಯಾಪರ್ಣಂ ಯಜ್ಞಮಾಜಹ್ರೇ ತದ್ಧಾನುಬುಧ್ಯ ಶ್ಯಾಪರ್ಣಾಸ್ತಂ ಯಜ್ಞಮಾಜಗ್ಮುಸ್ತೇ ಹ ತದನ್ತರ್ವೇದ್ಯಾಸಾಂ ಚಕ್ರಿರೇ ತಾನ್ಹ ದೃಷ್ಟ್ವೋವಾಚ ಪಾಪಸ್ಯ ವಾ ಇಮೇ ಕರ್ಮಣಃ ಕರ್ತಾರ ಆಸತೇಽಪೂತಾಯೈ ವಾಚೋ ವದಿತಾರೋ ಯಚ್ಛ್ಯಾಪರ್ಣಾ ಇಮಾನುತ್ಥಾಪಯತೇಮೇ ಮೇಽನ್ತರ್ವೇದಿ ಮಾಸಿಷತೇತಿ ತಥೇತಿ ತಾನುತ್ಥಾಪಯಾಂ ಚಕ್ರುಸ್ತೇ ಹೋತ್ಥಾಪ್ಯಮಾನಾ ರುರುವಿರೇ ಯೇ ತೇಭ್ಯೋ ಭೂತವೀರೇಭ್ಯೋಽಸಿತಮೃಗಾಃ ಕಶ್ಯಪಾನಾಂ ಸೋಮಪೀಥಮಭಿಜಿಗ್ಯುಃ ಪಾರಿಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಜನಮೇಜಯಸ್ಯ ವಿಕಶ್ಯಪೇ ಯಜ್ಞೇ ತೈಸ್ತೇ ತತ್ರ ವೀರವನ್ತ ಆಸುಃ ಕಃ ಸ್ವಿತ್ಸೋಽಸ್ಮಾ-ಕೋಽಸ್ತಿ ವೀರೋ ಯ ಇಮಂ ಸೋಮಪೀಥಮಭಿಜೇಷ್ಯತೀತ್ಯಯಮಹಮಸ್ಮಿ ವೋ ವೀರ ಇತಿ ಹೋವಾಚ ರಾಮೋ ಮಾರ್ಗವೇಯೋ ರಾಮೋ ಹಾಸ ಮಾರ್ಗವೇಯೋಽನೂಚಾನಃ ಶ್ಯಾಪರ್ಣೀಯಸ್ತೇಷಾಂ ಹೋತ್ತಿ-ಷ್ಠತಾಮುವಾಚಾಪಿ ನು ರಾಜನ್ನಿತ್ಥಂವಿದಂ ವೇದೇರುತ್ಥಾಪಯನ್ತೀತಿ ಯಸ್ತ್ವಂ ಕಥಂ ವೇತ್ಥ
ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧವಿತಿ ೨೭

ಯತ್ರೇನ್ದ್ರಂ ದೇವತಾಃ ಪರ್ಯವೃಞ್ಜನ್ವಿಶ್ವರೂಪಂ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಮಭ್ಯಮಂಸ್ತ ವೃತ್ರಮಸ್ತೃತ ಯತೀನ್ಸಾಲಾವೃಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾದಾದರುರುಮಘಾನವಧೀದ್ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ಪ್ರತ್ಯವಧೀದಿತಿ ತತ್ರೇನ್ದ್ರ ಃ! ಸೋಮಪೀಥೇನ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತೇ-ನ್ದ್ರ ಸ್ಯಾನು ವ್ಯೃದ್ಧಿಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸೋಮಪೀಥೇನ ವ್ಯಾರ್ಧ್ಯತಾಪೀನ್ದ್ರ ಃ! ಸೋಮಪೀಥೇಽಭವತ್ತ್ವಷ್ಟುರಾಮುಷ್ಯ ಸೋಮಂ ತದ್ವ್ಯೃದ್ಧಮೇವಾದ್ಯಾಪಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸೋಮಪೀಥೇನ ಸ ಯಸ್ತಮ್ಭಕ್ಷಂ ವಿದ್ಯಾದ್ಯಃ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಸೋಮಪಿಥೇನ ವ್ಯೃಇದ್ಧಸ್ಯ ಯೇನ ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಮೃಧ್ಯತೇ ಕಥಂ ತಂ ವೇದೇರುತ್ಥಾಪಯನ್ತೀತಿ ವೇತ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತ್ವಂ ತಮ್ಭಕ್ಷಾಮ್ ವೇದ ಹೀತಿ ತಂ ವೈ ನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬ್ರೂಹೀತಿ ತಸ್ಮೈ ವೈ ತೇ ರಾಜನ್ನಿತಿ
ಹೋವಾಚ ೨೮

ತ್ರಯಾಣಾಮ್ಭಕ್ಷಾಣಾಮೇಕಮಾಹರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸೋಮಂ ವಾ ದಧಿ ವಾಪೋ ವಾ ಸ ಯದಿ ಸೋಮ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಸ ಭಕ್ಷೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಸ್ತೇನ ಭಕ್ಷೇಣ ಜಿನ್ವಿಷ್ಯಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಲ್ಪಸ್ತೇ ಪ್ರಜಾಯಾಮಾಜನಿಷ್ಯತ ಆದಾಯ್ಯಾಪಾಯ್ಯಾವಸಾಯೀ ಯಥಾಕಾಮಪ್ರಯಾಪ್ಯೋ ಯದಾ ವೈ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಯ ಪಾಪಮ್ಭವತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಲ್ಪೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯಾಮಾಜಾಯತ ಈಶ್ವರೋ ಹಾಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿತೀಯೋ ವಾ ತೃತೀಯೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತಾಮಭ್ಯುಪೈತೋಃ ಸ ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧವೇನ ಜಿಜ್ಯೂಷಿತೋಽಥ ಯದಿ ದಧಿ ವೈಶ್ಯಾನಾಂ ಸ ಭಕ್ಷೋ ವೈಶ್ಯಾಂಸ್ತೇನ ಭಕ್ಷೇಣ ಜಿನ್ವಿಷ್ಯಸಿ ವೈಶ್ಯಕಲ್ಪಸ್ತೇ ಪ್ರಜಾಯಾಮಾ-ಜನಿಷ್ಯತೇಽನ್ಯಸ್ಯ ಬಲಿಕೃದನ್ಯಸ್ಯಾದ್ಯೋ ಯಥಾಕಾಮಜ್ಯೇಯೋ ಯದಾ ವೈ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಯ ಪಾಪ-ಮ್ಭವತಿ ವೈಶ್ಯಕಲ್ಪೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯಾಮಾಜಾಯತ ಈಶ್ವರೋ ಹಾಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿತೀಯೋ ವಾ ತೃತೀಯೋ ವಾ ವೈಶ್ಯತಾಮಭ್ಯುಪೈತೋಃ ಸ ವೈಶ್ಯತಯಾ ಜಿಜ್ಯೂಷಿತೋಽಥ ಯದ್ಯಪಃ ಶೂದ್ರಾ ಣಾಂ ಸ ಭಕ್ಷಃ ಶೂದ್ರಾ ಸ್ತೇಂ!ನ ಭಕ್ಷೇಣ ಜಿನ್ವಿಷ್ಯಸಿ ಶೂದ್ರ ಕಲ್ಪಸ್ತೇ ಪ್ರಜಾಯಾಮಾಜನಿಷ್ಯತೇಽನ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರೇಷ್ಯಃ ಕಾಮೋತ್ಥಾಪ್ಯೋ ಯಥಾಕಾಮವಧ್ಯೋ ಯದಾ ವೈ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಯ ಪಾಪಮ್ಭವತಿ ಶೂದ್ರ ಕಲ್ಪೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಯಾಮಾಜಾಯತ ಈಶ್ವರೋ ಹಾಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿತೀಯೋ ವಾ ತೃತೀಯೋ ವಾ ಶೂದ್ರ ತಾಮಭ್ಯುಪೈತೋಃ ಸ
ಶೂದ್ರ ತಯಾ ಜಿಜ್ಯೂಷಿತಃ ೨೯

ಏತೇ ವೈ ತೇ ತ್ರಯೋ ಭಕ್ಷಾ ರಾಜನ್ನಿತಿ ಹೋವಾಚ ಯೇಷಾಮಾಶಾಂ ನೇಯಾತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜಮಾ-ನೋಽಥಾಸ್ಯೈಷ ಸ್ವೋ ಭಕ್ಷೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧಸ್ಯಾವರೋಧಾಶ್ಚ ಫಲಾನಿ ಚೌದುಮ್ಬರಾಣ್ಯಾಶ್ವತ್ಥಾನಿ ಪ್ಲಾಕ್ಷಾಣ್ಯಭಿಷುಣುಯಾತ್ತಾನಿ ಭಕ್ಷಯೇತ್ಸೋಽಸ್ಯ ಸ್ವೋ ಭಕ್ಷೋ ಯತೋ ವಾ ಅಧಿ ದೇವಾ ಯಜ್ಞೇನೇಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಾಯಂಸ್ತತ್ರೈತಾಂಶ್ಚಮಸಾನ್ನ್ಯುಬ್ಜಂಸ್ತೇ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾ ಅಭವನ್ನ್ಯುಬ್ಜಾ ಇತಿ ಹಾಪ್ಯೇ-ನಾನೇತರ್ಹ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ತೇ ಹ ಪ್ರಥಮಜಾ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾನಾಂ ತೇಭ್ಯೋ ಹಾನ್ಯೇಽಧಿಜಾತಾಸ್ತೇ ಯನ್ನ್ಯಞ್ಚೋಽರೋಹಂಸ್ತಸ್ಮಾನ್ನ್ಯಙ್ರೋಹತಿ ನ್ಯಗ್ರೋಹೋ ನ್ಯಗ್ರೋಹೋ ವೈ ನಾಮ ತಂ ನ್ಯಗ್ರೋಹಂ ಸನ್ತಂ
ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ೩೦

ತೇಷಾಂ ಯಶ್ಚಮಸಾನಾಂ ರಸೋಽವಾಙೈತ್ತೇಽವರೋಧಾ ಅಭವನ್ನಥ ಯ ಊರ್ಧ್ವಸ್ತಾನಿ ಫಲಾನ್ಯೇಷ ಹ ವಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಸ್ವಾದ್ಭಕ್ಷಾನ್ನೈತಿ ಯೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧಸ್ಯಾವರೋಧಾಂಶ್ಚ ಫಲಾನಿ ಚ ಭಕ್ಷಯತ್ಯುಪಾಹ ಪರೋಕ್ಷೇಣೈವ ಸೋಮಪೀಥಮಾಪ್ನೋತಿ ನಾಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮ್ಭಕ್ಷಿತೋ ಭವತಿ ಪರೋಕ್ಷಮಿವ ಹ ವಾ ಏಷ ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ಯನ್ನ್ಯಗ್ರೋಧಃ ಪರೋಕ್ಷಮಿವೈಷ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ರೂಪಮುಪನಿಗಛತಿ ಯತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಪುರೋಧಯೈವ ದೀಕ್ಷಯೈವ ಪ್ರವರೇಣೈವ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏತದ್ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯನ್ನ್ಯಗ್ರೋಧಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ರಾಜನ್ಯೋ ನಿತತ ಇವ ಹೀಹ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ವಸನ್ಭವತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇವ ನಿತತ ಇವ ನ್ಯಗ್ರೋಧೋಽವರೋಧೈರ್ಭೂಮ್ಯಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇವ ತದ್ಯತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜಮಾನೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧಸ್ಯಾವರೋಧಾಂಶ್ಚ ಫಲಾನಿ ಚ ಭಕ್ಷಯತ್ಯಾತ್ಮನ್ಯೇವ ತತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ಕ್ಷತ್ರ ಆತ್ಮಾನಂ ಕ್ಷತ್ರ ಹ ವೈ ಸ ಆತ್ಮನಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಇವಾವರೋ-ಧೈರ್ಭೂಮ್ಯಾಮ್ಪ್ರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ತಿಷ್ಠತ್ಯುಗ್ರಂ ಹಾಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಮವ್ಯಥ್ಯಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಮೇತಮ್ಭಕ್ಷಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ
ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜಮಾನಃ ೩೧

ಅಥ ಯದೌದುಮ್ಬರಾಣ್ಯೂರ್ಜೋ ವಾ ಏಷೋಽನ್ನಾದ್ಯಾದ್ವನಸ್ಪತಿರಜಾಯತ ಯದುದುಮ್ಬರೋ ಭೌಜ್ಯಂ ವಾ ಏತದ್ವನಸ್ಪತೀನಾಮೂರ್ಜಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದನ್ನಾದ್ಯಂ ಚ ಭೌಜ್ಯಂ ಚ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಕ್ಷತ್ರೇ ದಧಾತ್ಯಥ ಯದಾಶ್ವತ್ಥಾನಿ ತೇಜಸೋ ವಾ ಏಷ ವನಸ್ಪತಿರಜಾಯತ ಯದಶ್ವತ್ಥಃ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ ವಾ ಏತದ್ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತತ್ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ ಚ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಕ್ಷತ್ರೇ ದಧಾತ್ಯಥ ಯತ್ಪ್ಲಾಕ್ಷಾಣಿ ಯಶಸೋ ವಾ ಏಷ ವನಸ್ಪತಿರಜಾಯತ ಯತ್ಪ್ಲಕ್ಷಃ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ಚ ಹ ವಾ ಏತದ್ವೈರಾಜ್ಯಂ ಚ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯಶ ಏವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತತ್ಸ್ವಾರಾಜ್ಯವೈರಾಜ್ಯೇ ಚ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಕ್ಷತ್ರೇ ದಧಾತ್ಯೇತಾನ್ಯಸ್ಯ ಪುರಸ್ತಾದುಪಕೢಪ್ತಾನಿ ಭವನ್ತ್ಯಥ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಂ ಕ್ರೀನನ್ತಿ ತೇ ರಾಜ್ಞ ಏವಾವೃತೋಪವಸಥಾತ್ಪ್ರತಿವೇಶೈಶ್ಚರನ್ತ್ಯಥೌಪವಸಥ್ಯಮಹರೇತಾನ್ಯಧ್ವರ್ಯುಃ ಪುರಸ್ತಾದುಪಕಲ್ಪಯೇತಾಧಿಷವಣಂ ಚರ್ಮಾಧಿಷವಣೇ ಫಲಕೇ ದ್ರೋ ಣಕಲಶಂ ದಶಾಪವಿ-ತ್ರಮದ್ರೀ ನ್ಪೂತಭೃತಂ ಚಾಧವನೀಯಂ ಚ ಸ್ಥಾಲೀಮುದಞ್ಚನಂ ಚಮಸಂ ಚ ತದ್ಯದೇತದ್ರಾ ಜನಮ್ಪ್ರಾ-ತರಭಿಷುಣ್ವನ್ತಿ ತದೇನಾನಿ ದ್ವೇಧಾ ವಿಗೃಹ್ಣೀಯಾದಭ್ಯನ್ಯಾನಿ ಸುನುಯಾನ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನಾಯಾನ್ಯಾನಿ
ಪರಿಶಿಂಷ್ಯಾತ್ ೩೨

ತದ್ಯತ್ರೈತಾಂಶ್ಚಮಸಾನುನ್ನಯೇಯುಸ್ತದೇತಂ ಯಜಮಾನಚಮಸಮುನ್ನಯೇತ್ತಸ್ಮಿನ್ದ್ವೇ ದರ್ಭತರುಣಕೇ ಪ್ರಾಸ್ತೇ ಸ್ಯಾತಾಂ ತಯೋರ್ವಷಟ್ಕೃತೇಽನ್ತಃಪರಿಧಿ ಪೂರ್ವಮ್ಪ್ರಾಸ್ಯೇದ್ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೋ ಅಕಾರಿಷಂ ಇತ್ಯೇತಯರ್ಚಾ ಸಸ್ವಾಹಕಾರಯಾನುವಷಟ್ಕೃತೇಽಪರಮಾ ದಧಿಕ್ರಾಃ ಶವಸಾ ಪಞ್ಚ ಕೃಷ್ಟೀರಿತಿ ತದ್ಯತ್ರೈತಾಂಶ್ಚಮ-ಸಾನಾಹರೇಯುಸ್ತದೇತಂ ಯಜಮಾನಚಮಸಮಾಹರೇತ್ತಾನ್ಯತ್ರೋದ್ಗೃಹ್ಣೀಯುಸ್ತದೇನಮುಪೋದ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ತದ್ಯದೇಳಾಂ ಹೋತೋಪಹ್ವಯೇತ ಯದಾ ಚಮಸಮ್ಭಕ್ಷಯೇದಥೈನಮೇತಯಾ ಭಕ್ಷಯೇದ್ಯದತ್ರ ಶಿಷ್ಟಂ ರಸಿನಃ ಸುತಸ್ಯ ಯದಿನ್ದ್ರೋ ಅಪಿಬಚ್ಛಚೀಭಿಃ ಇದಂ ತದಸ್ಯ ಮನಸಾ ಶಿವೇನ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮಿಹ ಭಕ್ಷಯಾಮೀತಿ ಶಿವೋ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮಾ ಏಷ ವಾನಸ್ಪತ್ಯಃ ಶಿವೇನ ಮನಸಾ ಭಕ್ಷಿತೋ ಭವತ್ಯುಗ್ರಂ ಹಾಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಮವ್ಯಥ್ಯಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಮೇತಮ್ಭಕ್ಷಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜಮಾನಃ ಶಂ ನಾ ಏಧಿ ಹೃಇದೇ ಪೀತಃ ಪೀತಃ ಪ್ರ ಣ ಆಯುರ್ಜೀವಸೇ ಸೋಮ ತಾರೀರಿತ್ಯಾತ್ಮನಃ ಪ್ರತ್ಯಭಿಮರ್ಶ ಈಶ್ವರೋ ಹ ವಾ ಏಷೋಽಪ್ರತ್ಯಭಿಮೃಷ್ಟೋ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯಾಯುಃ ಪ್ರತ್ಯವಹರ್ತೋರನರ್ಹನ್ಮಾ ಭಕ್ಷಯತೀತಿ ತದ್ಯದೇತೇನಾತ್ಮಾನಮಭಿಮೃಶತ್ಯಾಯುರೇವ ತತ್ಪ್ರತಿರತ ಆ ಪ್ಯಾಯಸ್ವ ಸಮೇತು ತೇ ಸಂ ತೇ ಪಯಾಂಸಿ ಸಮು ಯನ್ತು ವಾಜಾ ಇತಿ ಚಮಸಮಾಪ್ಯಾಯಯತ್ಯಭಿರೂಪಾಭ್ಯಾಂ ಯದ್ಯಜ್ಞೇಽಭಿರೂಪಂ ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮ್
೩೩

ತದ್ಯತ್ರೈತಾಂಶ್ಚಮಸಾನ್ಸಾದಯೇಯುಸ್ತದೇತಂ ಯಜಮಾನಚಮಸಂ ಸಾದಯೇತ್ತಾನ್ಯತ್ರ ಪ್ರಕಮ್ಪಯೇಯುಸ್ತದೇ-ನಮನುಪ್ರಕಮ್ಪಯೇದಥೈನಮಾಹೃತಮ್ಭಕ್ಷಯೇನ್ನರಾಶಂಸಪೀತಸ್ಯ ದೇವ ಸೋಮ ತೇ ಮತಿವಿದ ಊಮೈಃ ಪಿತೃಭಿರ್ಭಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಭಕ್ಷಯಾಮೀತಿ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ನಾರಾಶಂಸೋ ಭಕ್ಷ ಊರ್ವೈರಿತಿ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಕಾವ್ಯೈರಿತಿ ತೃತೀಯಸವನ ಊಮಾ ವೈ ಪಿತರಃ ಪ್ರಾತಃಸವನ ಊರ್ವಾ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ಕಾ-ವ್ಯಾಸ್ತೃತೀಯಸವಾನೇ ತದೇತತ್ಪಿತೄನೇವಾಮೃತಾನ್ಸವನಭಾಜಃ ಕರೋತಿ ಸರ್ವೋ ಹೈವ ಸೋಽಮೃತ ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಪ್ರಿಯವ್ರತಃ ಸೋಮಾಪೋ ಯಃ ಕಶ್ಚ ಸವನಭಾಗಿತ್ಯಮೃತಾ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪಿತರಃ ಸವನಭಾಜೋ ಭವನ್ತ್ಯುಗ್ರಂ ಹಾಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಮವ್ಯಥ್ಯಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಮೇತಮ್ಭಕ್ಷಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜಮಾನಃ ಸಮಾನ ಆತ್ಮನಃ ಪ್ರತ್ಯಭಿಮರ್ಶಃ ಸಮಾನಮಾಪ್ಯಾಯನಂ ಚಮಸಸ್ಯ ಪ್ರಾತಃಸವನಸ್ಯೈವಾವೃತಾ ಪ್ರಾತಃಸವನೇ ಚರೇಯುರ್ಮಾಧ್ಯಂದಿನಸ್ಯ ಮಾಧ್ಯಂದಿನೇ ತೃತೀಯಸವನಸ್ಯ ತೃತೀಯಸವನೇ ತಮೇವಮೇತಮ್ಭಕ್ಷಮ್ಪ್ರೋವಾಚ ರಾಮೋ ಮಾರ್ಗವೇಯೋ ವಿಶ್ವಂತರಾಯ ಸೌಷದ್ಮನಾಯ ತಸ್ಮಿನ್ಹೋವಾಚ ಪ್ರೋಕ್ತೇ ಸಹಸ್ರಮು ಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತುಭ್ಯಂ ದದ್ಮಃ ಸಶ್ಯಾಪರ್ಣ ಉ ಮೇ ಯಜ್ಞ ಇತ್ಯೇತಮು ಹೈವ ಪ್ರೋವಾಚ ತುರಃ ಕಾವಷೇಯೋ ಜನಮೇಜಯಾಯ ಪಾರಿಕ್ಷಿತಾಯೈತಮು ಹೈವ ಪ್ರೋಚತುಃ ಪರ್ವ-ತನಾರದೌ ಸೋಮಕಾಯ ಸಾಹದೇವ್ಯಾಯ ಸಹದೇವಾಯ ಸಾರ್ಞ್ಜಯಾಯ ಬಭ್ರವೇ ದೈವಾವೃಧಾಯ ಭಿಮಾಯ ವೈದರ್ಭಾಯ ನಗ್ನಜಿತೇ ಗಾನ್ಧಾರಾಯೈತಮು ಹೈವ ಪ್ರೋವಾಚಾಶ್ನಿಃ ಸನಶ್ರುತಾಯಾರಿಮ್ದಮಾಯ ಕ್ರತುವಿದೇ ಜಾನಕಯ ಏತಮು ಹೈವ ಪ್ರೋವಾಚ ವಸಿಷ್ಠಃ ಸುದಾಸೇ ಪೈಜವನಾಯ ತೇ ಹ ತೇ ಸರ್ವ ಏವ ಮಹಜ್ಜಗ್ಮುರೇತಮ್ಭಕ್ಷಮ್ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಹೈವ ಮಹಾರಾಜಾ ಆಸುರಾದಿತ್ಯ ಇವ ಹ ಸ್ಮ ಶ್ರಿಯಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಸ್ತಪನ್ತಿ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಬಲಿಮಾವಹನ್ತ ಆದಿತ್ಯ ಇವ ಹ ವೈ ಶ್ರಿಯಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಸ್ತಪತಿ ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ದಿಗ್ಭ್ಯೋ ಬಲಿಮಾವಹತ್ಯುಗ್ರಂ ಹಾಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಮ-
ವ್ಯಥ್ಯಮ್ಭವತಿ ಯ ಏವಮೇತಮ್ಭಕ್ಷಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜಮಾನೋ ಯಜಮಾನಃ ೩೪ ೫
ಇತಿ ಸಪ್ತಮಪಞ್ಚಿಕಾ ಸಮಾಪ್ತಾ

ಪಞ್ಚಿಕಾ ೮
ಅಧ್ಯಾಯ ೩೬ ಖಣ್ಡಃ ೧-೪
ಅಥಾತಃ ಸ್ತುತಶಸ್ತ್ರಯೋರೇವೈಕಾಹಿಕಮ್ಪ್ರಾತಃಸವನಮೈಕಾಹಿಕಂ ತೃತೀಯಸವನಮೇತೇ ವೈ ಶಾನ್ತೇ ಕೢಪ್ತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇ ಸವನೇ ಯದೈಕಾಹಿಕೇ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅಪ್ರಚ್ಯುತ್ಯಾ ಉಕ್ತೋ ಮಾಧ್ಯಂದಿನಃ ಪವಮಾನೋ ಯ ಉಭಯಸಾಮ್ನೋ ಬೃಥತ್ಪೃಷ್ಠಸ್ಯೋಭೇ ಹಿ ಸಾಮನೀ ಕ್ರಿಯೇತೇ ಆ ತ್ವಾ ರಥಂ ಯಥೋತಯ ಇದಂ ವಸೋ ಸುತಮನ್ಧ ಇತಿ ರಾಥಂತರೀ ಪ್ರತಿಪದ್ರಾ ಥಂತರೋಽನುಚರಃ ಪವಮಾನೋಕ್ಥಂ ವಾ ಏತದ್ಯನ್ಮರುತ್ವತೀಯಮ್ಪವಮಾಞೇ ವಾ ಅತ್ರ ರಥಂತರಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಬೃಹತ್ಪೃಷ್ಠಂ ಸವೀವಧತಾಯೈ ತದಿದಂ ರಥಂತರಂ ಸ್ತುತಮಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರತಿಪದನುಚರಾಭ್ಯಾಮನುಶಂಸತ್ಯಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ರಥಂತರಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಬೃಹದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಖಲು ವೈ ಕ್ಷತ್ರಾತ್ಪೂರ್ವಮ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಸ್ತಾನ್ಮ ಉಗ್ರಂ ರಾಷ್ಟ್ರಮವ್ಯಥ್ಯಮಸದಿತ್ಯಥಾನ್ನಂ ವೈ ರಥಂತರಮನ್ನಮೇವಾಸ್ಮೈ ತತ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಕಲ್ಪಯತ್ಯಥೇಯಂ ವೈ ಪೃಥಿವೀ ರಥಂತರಮಿಯಂ ಖಲು ವೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮೇವಾಸ್ಮೈ ತತ್ಪುರಸ್ತಾತ್ಕಲ್ಪಯತಿ ಸಮಾನ ಇನ್ದ್ರ ನಿಹವೋಽವಿಭಕ್ತಃ ಸೋಽಹ್ನಾಮು-ದ್ವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತ್ಯ ಉಭಯಸಾಮ್ನೋ ರೂಪಮುಭೇ ಹಿ ಸಾಮನೀ ಕ್ರಿಯೇತೇ ಸಮಾನ್ಯೋ ಧಾಯ್ಯ
ಅವಿಭಕ್ತಾಸ್ತಾ ಅಹ್ನಾಮೈಕಾಹಿಕೋ ಮರುತ್ವತೀಯಃ ಪ್ರಗಾಥಃ ೧

ಜನಿಷ್ಠಾ ಉಗ್ರಃ ಸಹಸೇ ತುರಾಯೇತಿ ಸೂಕ್ತಮುಗ್ರವತ್ಸಹಸ್ವತ್ತತ್ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ರೂಪಮ್ಮನ್ದ್ರ ಓಜಿಷ್ಠ ಇತ್ಯೋಜಸ್ವತ್ತತ್ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ರೂಪಮ್ಬಹುಲಾಭಿಮಾನ ಇತ್ಯಭಿವದಭಿಭೂತ್ಯೈ ರೂಪಂ ತದೇಕಾದಶ-ರ್ಚಮ್ಭವತ್ಯೇಕಾದಶಾಕ್ಷರಾ ವೈ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ತ್ರೈಷ್ಟುಬೋ ವೈ ರಾಜನ್ಯ ಓಜೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ವೀರ್ಯಂ ತ್ರಿಷ್ಟುಬೋಜಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೀರ್ಯಂ ರಾಜನ್ಯಸ್ತದೇನಮೋಜಸಾ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ತದ್ಗೌರಿ-ವೀತಮ್ಭವತ್ಯೇತದ್ವೈ ಮರುತ್ವತೀಯಂ ಸಮೃದ್ಧಂ ಯದ್ಗೌರಿವೀತಂ ತಸ್ಯೋಕ್ತಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ತ್ವಾಮಿದ್ಧಿ ಹವಾಮಹ ಇತಿ ಬೃಹತ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರೇಣೈವ ತತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಮರ್ಧಯತ್ಯಥೋ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ಬೃಹದಾತ್ಮಾ ಯಾಜಮಾನಸ್ಯ ನಿಷ್ಕೇವಲ್ಯಂ ತದ್ಯದ್ಬೃಹತ್ಪೃಷ್ಠಮ್ಭವತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೈ ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರೇಣೈವೈನಂ ತತ್ಸಮರ್ಧಯತ್ಯಥೋ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಂ ವೈ ಬೃಹಜ್ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯೇನೈವೈನಂ ತತ್ಸಮರ್ಧಯತ್ಯಥೋ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಂ ವೈ ಬೃಹಚ್ಛ್ರೈ-ಷ್ಠ್ಯೇನೈವೈನಂ ತತ್ಸಮರ್ಧಯತ್ಯಭಿ ತ್ವಾ ಶೂರ ನೋನುಮ ಇತಿ ರಥಂತರಮನುರೂಪಂ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಯಂ ವೈ ಲೋಕೋ ರಥಂತರಮಸೌ ಲೋಕೋ ಬೃಹದಸ್ಯ ವೈ ಲೋಕಸ್ಯಾಸೌ ಲೋಕೋಽನುರೂಪೋಽಮುಷ್ಯ ಲೋ-ಕಸ್ಯಾಯಂ ಲೋಕೋಽನುರೂಪಸ್ತದ್ಯದ್ರ ಥಂತರಮನುರೂಪಂ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯುಭಾವೇವ ತಲ್ಲೋಕೌ ಯಜಮಾನಾಯ ಸಮ್ಭೋಗಿನೌ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಥೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ರಥಂತರಂ ಕ್ಷತ್ರಮ್ಬೃಹದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಖಲು ವೈ ಕ್ಷತ್ರಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ಕ್ಷತ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಥೋ ಸಾಮ್ನ ಏವ ಸಯೋನಿತಾಯೈ ಯದ್ವಾವಾನೇತಿ ಧಾಯ್ಯಾ ತಸ್ಯಾ ಉಕ್ತಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮುಭಯಂ
ಶೃಣವಚ್ಚ ನ ಇತಿ ಸಾಮಪ್ರಗಾಥ ಉಭಯಸಾಮ್ನೋ ರೂಪಮುಭೇ ಹಿ ಸಾಮನೀ ಕ್ರಿಯೇತೇ ೨

ತಮು ಷ್ಟುಹಿ ಯೋ ಅಭಿಭೂತ್ಯೋಜಾ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಮಭಿವದಭಿಭೂತ್ಯೈ ರೂಪಮಷಾಳ್ಹಮುಗ್ರಂ ಸಹಮಾನಮಾಭಿರಿತ್ಯುಗ್ರವತ್ಸಹಮಾನವತ್ತತ್ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ರೂಪಂ ತತ್ಪಞ್ಚದಶರ್ಚಮ್ಭವತ್ಯೋಜೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ಪಞ್ಚದಶ ಓಜಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೀರ್ಯಮ್ರಾಜನ್ಯಸ್ತದೇನಮೋಜಸಾ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ತದ್ಭಾರದ್ವಾಜಮ್ಭವತಿ ಭಾರದ್ವಾಜಂ ವೈ ಬೃಹದಾರ್ಷೇಯೇಣ ಸಲೋಮೈಷ ಹ ವಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯಯಜ್ಞಃ ಸಮೃದ್ಧೋ ಯೋ ಬೃಹತ್ಪೃಷ್ಠಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ರ ಕ್ವಚ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯಜೇತ ಬೃಹದೇವ ತತ್ರ ಪೃಷ್ಠಂ
ಸ್ಯಾತ್ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮ್ ೩

ಐಕಾಹಿಕಾ ಹೋತ್ರಾ ಏತಾ ವೈ ಶಾನ್ತಾಃ ಕೢಪ್ತಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಹೋತ್ರಾ ಯದೈಕಾಹಿಕಾಃ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಕೢಪ್ತ್ಯೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅಪ್ರಚ್ಯುತ್ಯೈ ತಾಃ ಸರ್ವರೂಪಾ ಭವನ್ತಿ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಾಃ ಸರ್ವರೂಪತಾಯೈ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ ಸರ್ವರೂಪಾಭಿರ್ಹೋತ್ರಾಭಿಃ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಾಭಿಃ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನವಾಪ್ನವಾಮೇತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ರ ಕ್ವಚೈಕಾಹಾ ಅಸರ್ವಸ್ತೋಮಾ ಅಸರ್ವಪೃಷ್ಠಾ ಐಕಾಹಿಕಾ ಏವ ತತ್ರ ಹೋತ್ರಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತತ್ಸಮೃದ್ಧಮುಕ್ಥ್ಯ ಏವಾಯಮ್ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯಾಹುರೋಜೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ವೀರ್ಯಮ್ಪಞ್ಚದಶ ಓಜಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ವೀರ್ಯಂ ರಾಜನ್ಯಸ್ತದೇನಮೋಜಸಾ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಮರ್ಧಯತಿ ತಸ್ಯ ತ್ರಿಂಶತ್ಸ್ತುತಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾ ವೈ ವಿರಾಡ್ವಿರಾಡನ್ನಾದ್ಯಂ ವಿರಾಜ್ಯೇವೈನಂ ತದನ್ನಾದ್ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಮಾತ್ತದುಕ್ಥ್ಯಃ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯಾಹುರ್ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮ ಏವಾ-ಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ ಸ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ಸ್ತೋಮಾನಾಂ ತ್ರಿವೃತ್ಕ್ಷತ್ರಮ್ಪಞ್ಚದಶೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಖಲು ವೈ ಕ್ಷತ್ರಾ-ತ್ಪೂರ್ವಮ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಸ್ತಾನ್ನ ಉಗ್ರಂ ರಾಷ್ಟ್ರಮವ್ಯಥ್ಯಮಸದಿತಿ ವಿಶಃ ಸಪ್ತದಶಃ ಶೌದ್ರೋ ವರ್ಣ ಏಕವಿಂಶೋ ವಿಶಂ ಚೈವಾಸ್ಮೈ ತಚ್ಛೌದ್ರಂ ಚ ವರ್ಣಮನುವರ್ತ್ಮಾನೌ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಥೋ ತೇಜೋ ವೈ ಸ್ತೋಮಾನಾಂ ತ್ರಿವೃದ್ವೀರ್ಯಮ್ಪಞ್ಚದಶಃ ಪ್ರಜಾತಿಃ ಸಪ್ತದಶಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠೈಕವಿಂಶಸ್ತದೇನಂ ತೇಜಸಾ ವೀ-ರ್ಯೇಣ ಪ್ರಜಾತ್ಯಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಯಾನ್ತತಃ ಸಮರ್ಧಯತಿ ತಸ್ಮಾಜ್ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮಃ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಯ ಚತುರ್ವಿಂ-ಶತಿಃ ಸ್ತುತಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ಚತುರ್ವಿಂಸತ್ಯರ್ಧಮಾಸೋ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸಂವತ್ಸರೇ ಕೃತ್ಸ್ನ-ಮನ್ನಾದ್ಯಂ ಕೃತ್ಸ್ನ ಏವೈನಂ ತದನ್ನಾದ್ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಮಾಜ್ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮ ಏವಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ
ಸ್ಯಾದಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ ಸ್ಯಾತ್ ೪ ೧

ಅಧ್ಯಾಯ ೩೭ ಖಣ್ಡಃ ೧-೭
ಅಥಾತಃ ಪುನರಭಿಷೇಕಸ್ಯೈವ ಸೂಯತೇ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಂ ಯೋ ದೀಕ್ಷತೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಸನ್ಸ ಯದಾ-ವಭೃತಾದುದೇತ್ಯಾನೂಬನ್ಧ್ಯಯೇಷ್ಟ್ವೋದವಸ್ಯತ್ಯಥೈನಮುದವಸಾನೀಯಾಯಾಂ ಸಂಸ್ಥಿತಾಯಾಮ್ಪುನರಭಿ-ಷಿಞ್ಚನ್ತಿ ತಸ್ಯೈತೇ ಪುರಸ್ತಾದೇವ ಸಮ್ಭಾರಾ ಉಪಕೢಪ್ತಾ ಭವನ್ತ್ಯೌದುಮ್ಬರ್ಯಾಸನ್ದೀ ತಸ್ಯೈ ಪ್ರಾ-ದೇಶಮಾತ್ರಾಃ ಪಾದಾಃ ಸ್ಯುರರತ್ನಿಮಾತ್ರಾಣಿ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾನೂಚ್ಯಾನಿ ಮೌಞ್ಜಂ ವಿವಯನಂ ವ್ಯಾಘ್ರಚ-ರ್ಮಾಸ್ತರಣಮೌದುಮ್ಬರಶ್ಚಮಸ ಉದುಮ್ಬರಶಾಖಾ ತಸ್ಮಿನ್ನೇತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಮಸೇಽಷ್ಟಾತಯಾನಿ ನಿಷುತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ದಧಿ ಮಧು ಸರ್ಪಿರಾತಪವರ್ಷ್ಯಾ ಆಪಃ ಶಷ್ಪಾಣಿ ಚ ತೋಕ್ಮಾನಿ ಚ ಸುರಾ ದೂರ್ವಾ ತದ್ಯೈಷಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ್ಫ್ಯವರ್ತನಿರ್ವೇದೇರ್ಭವತಿ ತತ್ರೈತಾಮ್ಪ್ರಾಚೀಮಾಸನ್ದೀಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಸ್ಯಾ ಅನ್ತರ್ವೇದಿ ದ್ವೌ ಪಾದೌ ಭವತೋ ಬಹಿರ್ವೇದಿ ದ್ವಾವಿಯಂ ವೈ ಶ್ರೀಸ್ತಸ್ಯಾ ಏತತ್ಪರಿಮಿತಂ ರೂಪಂ ಯದನ್ತರ್ವೇದ್ಯಥೈಷ ಭೂಮಾಪರಿಮಿತೋ ಯೋ ಬಹಿರ್ವೇದಿ ತದ್ಯದಸ್ಯಾ ಅನ್ತರ್ವೇದಿ ದ್ವೌ ಪಾದೌ ಭವತೋ
ಬಹಿರ್ವೇದಿ ದ್ವಾ ಉಭಯೋಃ ಕಾಮಯೋರುಪಾಪ್ತ್ಯೈ ಯಶ್ಚಾನ್ತರ್ವೇದಿ ಯಶ್ಚ ಬಹಿರ್ವೇದಿ ೫

ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮಣಾಸ್ತೃಣಾತ್ಯುತ್ತರಲೋಮ್ನಾ ಪ್ರಾಚೀನಗ್ರೀವೇಣ ಕ್ಷತ್ರಾಂ ವಾ ಏತದಾರಣ್ಯಾನಾಮ್ಪಶೂನಾಂ ಯದ್ವ್ಯಾಘ್ರಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ರಾಜನ್ಯಃ ಕ್ಷತ್ರೇಣೈವ ತತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ತಾಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ಪ್ರಾಙುಪವಿಶ್ಯಾಚ್ಯ ಜಾನ್ನ್ದಕ್ಷಿಣಮಭಿಮನ್ತ್ರಯತ ಉಭಾಭ್ಯಾಮ್ಪಾಣಿಭ್ಯಾಮಾಲಭ್ಯಾಗ್ನಿಷ್ಟ್ವಾ ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಸಯುಕ್ ಛನ್ದಸಾರೋಹತು ಸವಿತೋಷ್ಣಿಹಾ ಸೋಮೋಽನುಷ್ಟುಭಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬೃಹತ್ಯಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯೇ-ನ್ದ್ರ ಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಜಗತ್ಯಾ ತಾನಹಮನು ರಾಜ್ಯಾಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ಭೌಜ್ಯಾಯ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಾಯ ವೈರಾಜ್ಯಾಯ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಾಯ ರಾಜ್ಯಾಯ ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಾಯಾಧಿಪತ್ಯಾಯ ಸ್ವಾವ-ಶ್ಯಾಯಾತಿಷ್ಠಾಯಾರೋಹಾಮೀತ್ಯೇತಾಮಾಸನ್ದೀಮಾರೋಹೇದ್ದಕ್ಷಿಣೇನಾಗ್ರೇ ಜಾನುನಾಥ ಸವ್ಯೇನ ತತ್ತ-ದಿತೀಁ ಚತುರುತ್ತರೈರ್ವೈ ದೇವಾಶ್ಛನ್ದೋಭಿಃ ಸಯುಗ್ಭೂತ್ವೈತಾಂ ಶ್ರಿಯಮಾರೋಹನ್ಯಸ್ಯಾಮೇತ ಏತರ್ಹಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಅಗ್ನಿರ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯಾ ಸವಿತೋಷ್ಣಿಹಾ ಸೋಮೋಽನುಷ್ಟುಭಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬೃಹತ್ಯಾ ಮಿತ್ರಾ-ವರುಣೌ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯೇನ್ದ್ರ ಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭಾ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಜಗತ್ಯಾ ತೇ ಏತೇ ಅಭ್ಯನೂಚ್ಯೇತೇ ಅಗ್ನೇರ್ಗಾಯತ್ರ್! ಯ-ಭವತ್ಸಯುಗ್ವೇತಿ ಕಲ್ಪತೇ ಹ ವಾ ಅಸ್ಮೈ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಉತ್ತರೋತ್ತ ರಿಣೀಂ ಹ ಶ್ರಿಯಮಶ್ನುತೇಽಶ್ನುತೇ ಹ ಪ್ರಜಾನಾಮೈಶ್ವರ್ಯಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ಯ ಏವಮೇತಾ ಅನು ದೇವತಾ ಏತಾಮಾಸನ್ದೀಮಾರೋಹತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಸನ್ನಥೈನಮಭಿಷೇಕ್ಷ್ಯನ್ನಪಾಂ ಶಾನ್ತಿಂ ವಾಚಯತಿ ಶಿವೇನ ಮಾ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪಶ್ಯತಾಪಃ ಶಿವಯಾ ತನ್ವೋಪ ಸ್ಪೃಶತ ತ್ವಚಮ್ಮೇ ಸರ್ವಾಁ ಅಗ್ನೀಁ ರಪ್ಸುಷದೋ ಹುವೇ ವೋ ಮಯಿ ವರ್ಚೋ ಬಲಮೋಜೋ ನಿ
ಧತ್ತೇತಿ ನೈತಸ್ಯಾಭಿಷಿಷಿಚಾನಸ್ಯಾಶಾನ್ತಾ ಆಪೋ ವೀರ್ಯಂ ನಿರ್ಹಣನ್ನಿತಿ ೬

ಅಥೈನಮುದುಮ್ಬರಶಾಖಾಮನ್ತರ್ಧಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚತೀಮಾ ಆಪಃ ಶಿವತಮಾ ಇಮಾಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಭೇಷ-ಜೀಃ ಇಮಾ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ವರ್ಧನೀರಿಮಾ ರಾಷ್ಟ್ರಭೃತೋಽಮೃತಾಃ ಯಾಭಿರಿನ್ದ್ರ ಮಭ್ಯಷಿಞ್ಚತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಂ ವರುಣಂ ಯಮಮ್ಮನುಮ್ತಾಭಿರದ್ಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ ತ್ವಾಮಹಂ ರಾಜ್ಞಾಂ ತ್ವಮಧಿರಾಜೋ ಭವೇಹ ಮಹಾನ್ತಂ ತ್ವಾ ಮಹೀನಾಂ ಸಮ್ರಾಜಂ ಚರ್ಷಣೀನಾಂ ದೇವೀ ಜನಿತ್ರ್! ಯಜೀಜನದ್ಭದ್ರಾ ಜನಿ-ತ್ರ್! ಯಜೀಜನದ್ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇಽಶ್ವಿನೋರ್ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮಗ್ನೇಸ್ತೇಜಸಾ ಸುರ್ಯಸ್ಯ ವರ್ಚಸೇನ್ದ್ರ ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿ ಯೇಣಾಭಿಷಿಞ್ಚಮಿ ಬಲಾಯ ಶ್ರಿಯೈ ಯಶಸೇಽನ್ನಾದ್ಯಾಯ ಭೂರಿತಿ ಯ ಇಛೇದಿಮಮೇವ ಪ್ರತ್ಯನ್ನಮದ್ಯಾದಿತ್ಯಥ ಯ ಇಛೇದ್ದ್ವಿಪುರುಷಮ್ಭೂರ್ಭುವ ಇತ್ಯಥ ಯ ಇಛೇತ್ತ್ರಿಪುರುಷಂ ವಾಪ್ರತಿಮಂ ವಾ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಿತಿ ತದ್ಧೈಕ ಆಹುಃ ಸರ್ವಾಪ್ತಿರ್ವಾ ಏಷಾ ಯದೇತಾ ವ್ಯಾಹೃತಯೋ-ಽತಿಸರ್ವೇಣ ಹಾಸ್ಯ ಪರಸ್ಮೈ ಕೃತಮ್ಭವತೀತಿ ತಮೇತೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚೇದ್ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇಽಶ್ವಿನೋರ್ಬಾಬುಭ್ಯಾಮ್ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಭ್ಯಾಮಗ್ನೇಸ್ತೇಜಸಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ವರ್ಚಸೇನ್ದ್ರ ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿ ಯೇ-ಣಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ ಬಲಾಯ ಶ್ರಿಯೈ ಯಶಸೇಽನ್ನಾದ್ಯಾಯೇತಿ ತದು ಪುನಃ ಪರಿಚಕ್ಷತೇ ಯದಸರ್ವೇಣ ವಾಚೋಽಭಿಷಿಕ್ತೋ ಭವತೀಶ್ವರೋ ಹ ತು ಪುರಾಯುಷಃ ಪ್ರೈತೋರಿತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಸತ್ಯಕಾಮೋ ಜಾಬಾಲೋ ಯಮೇತಾಭಿರ್ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿರ್ನಾಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತೀತೀಶ್ವರೋ ಹ ಸರ್ವಮಾಯುರೈತೋಃ ಸರ್ವಮಾಪ್ನೋದ್ವಿಜಯೇನೇತ್ಯು ಹ ಸ್ಮಾಹೋದ್ದಾಲಕ ಆರುಣಿರ್ಯಮೇತಾಭಿರ್ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತೀತಿ ತಮೇತೇನೈವಾಭಿಷಿ-ಞ್ಚೇದ್ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವೇಽಶ್ವಿನೋರ್ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಭ್ಯಾಮಗ್ನೇಸ್ತೇಜಸಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ವರ್ಚಸೇನ್ದ್ರ ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿ ಯೇಣಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ ಬಲಾಯ ಶ್ರಿಯೈ ಯಶಸೇಽನ್ನಾದ್ಯಾಯ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಿತ್ಯ-ಥೈತಾನಿ ಹ ವೈ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾದೀಜಾನಾದ್ವ್ಯುತ್ಕ್ರಾನ್ತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರೇ ಊರ್ಗನ್ನಾದ್ಯಮ-ಪಾಮೋಷಧೀನಾಂ ರಸೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮಿರಾ ಪುಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಜಾತಿಃ ಕ್ಷತ್ರರೂಪಂ ತದಥೋ ಅನ್ನಸ್ಯ ರಸ ಓಷಧೀನಾಂ ಕ್ಷತ್ರಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತದ್ಯದೇವಾಮೂ ಪುರಸ್ತಾದಾಹುತೀ ಜುಹೋತಿ ತದಸ್ಮಿನ್ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರೇ
ದಧಾತಿ ೭

ಅಥ ಯದೌದುಮ್ಬರ್ಯಾಸನ್ದೀ ಭವತ್ಯೌದುಮ್ಬರಶ್ಚಮಸ ಉದುಮ್ಬರಶಾಖೋರ್ಗ್ವಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಮುದುಮ್ಬರ ಊರ್ಜಮೇವಾಸ್ನಿಂಸ್ತದನ್ನಾದ್ಯಂ ದಧಾತ್ಯಥ ಯದ್ದಧಿ ಮಧು ಘೃತಮ್ಭವತ್ಯಪಾಂ ಸ ಓಷಧೀನಾಂ ರಸೋ-ಽಪಾಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದೋಷಧೀನಾಂ ರಸಂ ದಧಾತ್ಯಥ ಯದಾತಪವರ್ಷ್ಯಾ ಆಪೋ ಭವನ್ತಿ ತೇಜಶ್ಚ ಹ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಚಾತಪವರ್ಷ್ಯಾ ಆಪಸ್ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಂ ಚ ದಧಾತ್ಯಥ ಯಚ್ಛಷ್ಪಾಣಿ ಚ ತೋಕ್ಮಾನಿ ಚ ಭವನ್ತೀರಾಯೈ ತತ್ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ರೂಪಮಥೋ ಪ್ರಜಾತ್ಯ ಇರಾಮೇವಾ-ಸ್ಮಿಂಸ್ತತ್ಪುಷ್ಟಿಂ ದಧಾತ್ಯಥೋ ಪ್ರಜಾತಿಮಥ ಯತ್ಸುರಾ ಭವತಿ ಕ್ಷತ್ರರೂಪಂ ತದಥೋ ಅನ್ನಸ್ಯ ರಸಃ ಕ್ಷತ್ರರೂಪಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತ್ಯಥೋ ಅನ್ನಸ್ಯ ರಸಮಥ ಯದ್ದೂರ್ವಾ ಭವತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏತ-ದೋಷಧೀನಾಂ ಯದ್ದೂರ್ವಾ ಕ್ಷತ್ರಂ ರಾಜನ್ಯೋ ನಿತತ ಇವ ಹೀಹ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ವಸನ್ಭವತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇವ ನಿತತೇವ ದೂರ್ವಾವರೋಧೈರ್ಭೂಮ್ಯಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇವ ತದ್ಯದ್ದೂರ್ವಾ ಭವತ್ಯೋಷಧೀನಾಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತ-ತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ದಧಾತ್ಯಥೋ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮೇತಾನಿ ಹ ವೈ ಯಾನ್ಯಸ್ಮಾದೀಜಾನಾದ್ವ್ಯುತ್ಕ್ರಾನ್ತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ತಾನ್ಯೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ತೈರೇವೈನಂ ತತ್ಸಮರ್ಧಯತ್ಯಥಾಸ್ಮೈ ಸುರಾಕಂಸಂ ಹಸ್ತ ಆದಧಾತಿ ಸ್ವಾದಿಷ್ಠಯಾ ಮದಿಷ್ಠಯಾ ಪವಸ್ವ ಸೋಮ ಧಾರಯಾ ಇನ್ದ್ರಾ ಯ ಪಾತವೇ ಸುತ ಇತ್ಯಾಧಾಯ ಶಾನ್ತಿಂ ವಾಚಯತಿ ನಾನಾ ಹಿ ವಾಂ ದೇವಹಿತಂ ಸದಸ್ಕೃತಮ್ಮಾ ಸಂ ಸೃಕ್ಷಾಥಾಮ್ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನಿ ಸುರಾ ತ್ವಮಸಿ ಶುಷ್ಮಿಣೀ ಸೋಮ ಏಷ ರಾಜಾ ಮೈನಂ ಹಿಂಸಿಷ್ಟಂ ಸ್ವಾಂ ಯೋನಿಮಾವಿಸನ್ತಾವಿತಿ ಸೋಮಪೀಥಸ್ಯ ಚೈಷಾ ಸುರಾಪೀಥಸ್ಯ ಚ ವ್ಯಾವೃತ್ತಿಃ ಪಿತ್ವಾ ಯಂ ರಾತಿಮ್ಮನ್ಯೇತ ತಸ್ಮಾ ಏನಾಮ್ಪ್ರಯಛೇತ್ತದ್ಧಿ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ರೂಪಂ ಮಿತ್ರ ಏವೈನಾಂ ತದನ್ತತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ತಥಾ ಹಿ ಮಿತ್ರೇ
ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ೮

ಅಥೋದುಮ್ಬರಶಾಖಾಮಭಿ ಪ್ರತ್ಯವರೋಹತ್ಯೂರ್ಗ್ವಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಮುದುಮ್ಬರ ಊರ್ಜಮೇವ ತದನ್ನಾದ್ಯಮಭಿ ಪ್ರತ್ಯವರೋಹತ್ಯುಪರ್ಯೇವಾಸಿನೋ ಭೂಮೌ ಪಾದೌ ಪ್ರಾತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಪ್ರತ್ಯವರೋಹಮಾಹ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾಮಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯೋಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾಮಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋಃ ಪ್ರಾತಿತಿಷ್ಠಾಮ್ಯಹೋರಾತ್ರಯೋಃ ಪ್ರಾತಿತಿಷ್ಠಾ-ಮ್ಯಾನ್ನಪಾನಯೋಃ ಪ್ರತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಪ್ರತಿ ಕ್ಷತ್ರೇ ಪ್ರತ್ಯೇಷು ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ತಿಷ್ಠಾಮೀತ್ಯನ್ತತಃ ಸರ್ವೇಣಾ-ತ್ಮನಾ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವಸ್ಮಿನ್ಹ ವಾ ಏತಸ್ಮಿನ್ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತ್ಯುತ್ತರೋತ್ತರಿಣೀಂ ಹ ಶ್ರಿಯಮ-ಶ್ನುತೇಽಶ್ನುತೇ ಹ ಪ್ರಜಾನಾಮೈಶ್ವರ್ಯಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ಯ ಏವಮೇತೇನ ಪುನರಭಿಷೇಕೇಣಾಭಿಷಿಕ್ತಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಪ್ರತ್ಯವರೋಹತ್ಯೇತೇನ ಪ್ರತ್ಯವರೋಹೇಣ ಪ್ರತ್ಯವರೂಹ್ಯೋಪಸ್ಥಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರಾಙಾಸೀನೋ ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ ಇತಿ ತ್ರಿಷ್ಕೃತ್ವೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ವರಂ ದದಾಮಿ ಜಿತ್ಯಾ ಅಭಿಜಿತ್ಯೈ ವಿಜಿತ್ಯೈ ಸಂಜಿತ್ಯಾ ಇತಿ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತೇ ಸ ಯನ್ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಇತಿ ತ್ರಿಷ್ಕೃತ್ವೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮಸ್ಕರೋತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವ ತತ್ಕ್ಷತ್ರಂ ವಶಮೇತಿ ತದ್ಯತ್ರ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಶಮೇತಿ ತದ್ರಾ ಷ್ಟ್ರಂ ಸಮೃದ್ಧಂ ತದ್ವೀರವದಾ ಹಾಸ್ಮಿನ್ವೀರೋ ಜಾಯತೇಽಥ ಯದ್ವರಂ ದದಾಮಿ ಜಿತ್ಯಾ ಅಭಿಜಿತ್ಯೈ ವಿಜಿತ್ಯೈ ಸಂಜಿತ್ಯಾ ಇತಿ ವಾಚಂ ವಿಸೃಜತ ಏತದ್ವೈ ವಾಚೋ ಜಿತಂ ಯದ್ದದಾಮೀತ್ಯಾಹ ಯದೇವ ವಾಚೋ ಜಿತಾಂ ತನ್ಮ ಇದಮನು ಕರ್ಮ ಸಂತಿಷ್ಠಾತಾ ಇತಿ ವಿಸೃಜ್ಯ ವಾಚಮುಪೋತ್ಥಾಯಾಹವನೀಯೇ ಸಮಿಧಮಭ್ಯಾದಧಾತಿ ಸಮಿದಸಿ ಸಮ್ವೇಙ್ಕ್ಷ್ವೇನ್ದ್ರಿ ಯೇಣ ವೀರ್ಯೇಣ ಸ್ವಾಹೇತೀನ್ದ್ರಿ ಯೇಣೈವ ತದ್ವೀರ್ಯೇಣಾತ್ಮಾನಮನ್ತತಃ ಸಮರ್ಧಯ-ತ್ಯಾಧಾಯ ಸಮಿಧಂ ತ್ರೀಣಿ ಪದಾನಿ ಪ್ರಾಙುದಙ್ಙಭ್ಯುತ್ಕ್ರಾಮತಿ ಕ್ಳ್ಪ್ತಿರಸಿ ದಿಶಾಮ್ಮಯಿ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಕಲ್ಪತ ಕಲ್ಪತಾಮ್ಮೇ ಯೋಗಕ್ಷೇಮೋಽಭಯಮ್ಮೇಽಸ್ತ್ವಿತ್ಯಪರಾಜಿತಾಂ ದಿಶಮುಪತಿಷ್ಠತೇ
ಜಿತಸ್ಯೈವಾಪುನಃಪರಾಜಯಾಯ ತೈತದಿತೀಁ ೯

ದೇವಾಸುರಾ ವಾ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಸಂಯೇತಿರೇ ತ ಏತಸ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯೇತಿರೇ ತಾಂಸ್ತತೋಽಸುರಾ ಅಜಯಂಸ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯೇತಿರೇ ತಾಂಸ್ತತೋಽಸುರಾ ಅಜಯಂಸ್ತೇ ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯೇತಿರೇ ತಾಂಸ್ತತೋಽಸುರಾ ಅಜಯಂಸ್ತ ಉದೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯೇತಿರೇ ತಾಂಸ್ತತೋಽಸುರಾ ಅಜಯಂಸ್ತ ಏತಸ್ಮಿನ್ನವಾನ್ತಾರದೇಶೇ ಯೇತಿರೇ ಯ ಏಷ ಪ್ರಾಙುದಙ್ತೇ ಹ ತತೋ ಜಿಗ್ಯುಸ್ತಂ ಯದಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಉಪಧಾವೇತ್ಸೇನಯೋಃ ಸಮಾಯತ್ಯೋಸ್ತಥಾ ಮೇ ಕುರು ಯಥಾಹಮಿಮಾಂ ಸೇನಾಂ ಜಯಾನೀತಿ ಸ ಯದಿ ತಥೇತಿ ಬ್ರೂಯಾದ್ವನಸ್ಪತೇ ವೀಡ್ವಙ್ಗೋ ಹಿ ಭೂಯಾ ಇತ್ಯಸ್ಯ ರಥೋಪಸ್ಥಮಭಿಮೃಶ್ಯಾಥೈನ-ಮ್ಬ್ರೂಯಾದಾತಿಷ್ಠಸ್ವೈತಾಂ ತೇ ದಿಶಮಭಿಮುಖಃ ಸಂನದ್ಧೋ ರಥೋಽಭಿ ಪ್ರವರ್ತತಾಂ ಸ ಉದಙ್ಸ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಸ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸ ಪ್ರಾಙ್ಸೋಽಭ್ಯಮಿತ್ರಂ ಇತ್ಯಭೀವರ್ತೇನ ಹವಿಷೇತ್ಯೇವೈನಮಾವರ್ತಯೇದಥೈನ-ಮನ್ವೀಕ್ಷೇತಾಪ್ರತಿರಥೇನ ಶಾಸೇನ ಸೌಪರ್ಣೇನೇತಿ ಜಯತಿ ಹ ತಾಂ ಸೇನಾಂ ಯದ್ಯು ವಾ ಏನಮು-ಪಧಾವೇತ್ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಸಂಯತಿಷ್ಯಮಾಣಸ್ತಥಾ ಮೇ ಕುರು ಯಥಾಹಮಿಮಂ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಸಂಜಯಾನೀತ್ಯೇತ-ಸ್ಯಾಮೇವೈನಂ ದಿಶಿ ಯಾತಯೇಜ್ಜಯತಿ ಹ ತಂ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಯದ್ಯು ವಾ ಏನಮುಪಧಾವೇದ್ರಾ -ಷ್ಟ್ರಾದಪ-ರುಧ್ಯಮಾನಸ್ತಥಾ ಮೇ ಕುರು ಯಥಾಹಮಿದಂ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ಪುನರವಗಛಾನೀತ್ಯೇತಾಮೇವೈನಂ ದಿಶಮುಪನಿ-ಷ್ಕತಮವೇತ್ತಥಾ ಹ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ಪುನರವಗಛತ್ಯುಪಸ್ಥಾಯಾಮಿತ್ರಾಣಾಂ ವ್ಯಪನುತ್ತಿಮ್ಬ್ರುವನ್ಗೃಹಾನಭ್ಯೇ-ತ್ಯಪ ಪ್ರಾಚ ಇನ್ದ್ರ ವಿಶ್ವಾಁ ಅಮಿತ್ರಾನಿತಿ ಸರ್ವತೋ ಹಾಸ್ಮಾ ಅನಮಿತ್ರಮಭಯಮ್ಭವ-ತ್ಯುತ್ತರೋತ್ತರಿಣೀಂ ಹ ಶ್ರಿಯಮಶ್ನುತೇಽಶ್ನುತೇ ಹ ಪ್ರಜಾನಾಮೈಶ್ವರ್ಯಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ಯ ಏವಮೇತಾಮಮಿ-ತ್ರಾಣಾಂ ವ್ಯಪನುತ್ತಿಮ್ಬ್ರುವನ್ಗೃಹಾನಭ್ಯೇತ್ಯೇತ್ಯ ಗೃಹಾನ್ಪಶ್ಚಾದ್ಗೃಹ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನೇರುಪವಿಷ್ಟಾಯಾನ್ವಾತಬ್ಧಾಯ ಋತ್ವಿಗನ್ತತಃ ಕಂಸೇನ ಚತುರ್ಗೃಹೀತಸ್ತಿಸ್ರ ಆಜ್ಯಾಹುತೀರೈನ್ದ್ರೀ ಃ! ಪ್ರಪದಂ ಜುಹೋತ್ಯನಾರ್ತ್ಯಾ
ಅರಿಷ್ಟ್ಯಾ ಅಜ್ಯಾನ್ಯಾ ಅಭಯಾಯ ೧೦

ಪರ್ಯೂ ಷು ಪ್ರ ಧನ್ವ ವಾಜಸತಯೇ ಪರಿ ವೃತ್ರಾ ಭೂರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಾಣಮಮೃತಮ್ಪ್ರಪದ್ಯತೇಽಯಮಸೌ ಶರ್ಮ ವರ್ಮಾಭಯಂ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ಸಹ ಪಶುಭಿರಣಿ ಸಕ್ಷಣಿರ್ದ್ವಿಷಸ್ತರಧ್ಯಾ ಋಣಯಾ ನ ಈಯಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ಅನೋ ಹಿ ತ್ವಾ ಸುತಂ ಸೋಮ ಮದಾಮಸಿ ಮಹೇ ಸಮ ಭುವೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಾಣಮಮೃತಮ್ಪ್ರಪದ್ಯತೇಽಯಮಸೌ ಶರ್ಮ ವರ್ಮಾಭಯಂ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ಸಹ ಪಶುಭಿ ರ್ಯರಾಜ್ಯೇ ವಾಜಾಁ ಅಭಿ ಪವಮಾನ ಪ್ರ ಗಾಹಶೇ ಸ್ವಾಹಾ ಅಜೀಜನೋ ಹಿ ಪವಮಾನ ಸೂರ್ಯಂ ವಿಧಾರೇ ಶ ಸ್ವರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಾಣಮಮೃತಮ್ಪ್ರಪದ್ಯತೇಽಯಮಸೌ ಶರ್ಮ ವರ್ಮಾಭಯಂ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ಸಹ ಪಶುಭಿಃ ಕ್ಮನಾ ಪಯೋ ಗೋಜೀರಯಾ ರಂಹಮಾಣಃ ಪುರಂಧ್ಯಾ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯನಾರ್ತೋ ಹ ವಾ ಅರಿಷ್ಟೋಽಜೀತಃ ಸರ್ವಾತೋ ಗುಪ್ತಸ್ತ್ರಯ್ಯೈ ವಿದ್ಯಾಯೈ ರೂಪೇಣ ಸರ್ವಾ ದಿಶೋಽನುಸಂಚರತ್ಯೈನ್ದ್ರೇ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಯಸ್ಮಾ ಏತಾ ಋತ್ವಿಗನ್ತತಃ ಕಂಸೇನ ಚತುರ್ಗೃಹೀತಾಸ್ತಿಸ್ರ ಆಜ್ಯಾಹುತೀರೈನ್ದ್ರೀ ಃ! ಪ್ರಪದಂ ಜುಹೋತ್ಯಥಾನ್ತತಃ ಪ್ರಜಾತಿಮಾಶಾಸ್ತೇ ಗವಾಮಶ್ವಾನಾಮ್ಪುರುಷಾಣಾಮಿಹ ಗಾವಃ ಪ್ರ ಜಾಯಧ್ವಮಿಹಾಶ್ವಾ ಇಹ ಪೂರುಷಾಃ ಇಹೋ ಸಹಸ್ರದಕ್ಷಿಣೋ ವೀರಸ್ತ್ರಾತಾ ನಿ ಷೀದತ್ವಿತಿ ಬಾಹುರ್ಹ ವೈ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಭವತಿ ಯ ಏವಮೇತಾಮನ್ತತಃ ಪ್ರಜಾತಿಮಾಶಾಸ್ತೇ ಗವಾಮಶ್ವಾನಾಮ್ಪುರುಷಾ-ಣಾಮೇಷ ಹ ವಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಽವಿಕೃಷ್ಟೋ ಯಮೇವಂವಿದೋ ಯಾಜಯನ್ತ್ಯಥ ಹ ತಂ ವ್ಯೇವ ಕರ್ಷನ್ತೇ ಯಥಾ ಹ ವಾ ಇದಂ ನಿಷಾದಾ ವಾ ಸೇಲಗಾ ವಾ ಪಾಪಕೃತೋ ವಾ ವಿತ್ತವನ್ತಮ್ಪುರುಷಮರಣ್ಯೇ ಗೃಥೀತ್ವಾ ಕರ್ತಮನ್ವಸ್ಯ ವಿತ್ತಮಾದಾಯ ದ್ರ ವನ್ತ್ಯೇವಮೇವ ತ ಋತ್ವಿಜೋ ಯಜಮಾನಂ ಕರ್ತಮನ್ವಸ್ಯ ವಿತ್ತಮಾದಾಯ ದ್ರ ವನ್ತಿ ಯಮನೇವಂವಿದೋ ಯಾಜಯನ್ತ್ಯೇತದ್ಧ ಸ್ಮ ವೈ ತದ್ವಿದ್ವಾನಾಹ ಜನಮೇಜಯಃ ಪಾರಿಕ್ಷಿತ ಏವಂವಿದಂ ಹಿ ವೈ ಮಾಮೇವಂವಿದೋ ಯಾಜಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದಹಂ ಜಯಾ-ಮ್ಯಭೀತ್ವರೀಂ ಸೇನಾಂ ಜಯಾಮ್ಯಭೀತ್ವರ್ಯಾ ಸೇನಯಾ ನ ಮಾ ದಿವ್ಯಾ ನ ಮಾನುಷ್ಯ ಇಷವ ಋಛ-ನಿಯೇಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಮಾಯುಃ ಸರ್ವಭೂಮಿರ್ಭವಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ನ ಹ ವಾ ಏನಂ ದಿವ್ಯಾ ನ ಮಾನುಷ್ಯ ಇಷವ ಋಛನ್ತ್ಯೇತಿ ಸರ್ವಮಾಯುಃ ಸರ್ವಭೂಮಿರ್ಭವತಿ ಯಮೇವಂವಿದೋ ಯಾಜಯನ್ತಿ ಯಾಜಯನ್ತಿ
೧೧ ೨

ಅಧ್ಯಾಯ ೩೮ ಖಣ್ಡಃ ೧-೩
ಅಥಾತ ಐನ್ದ್ರೋ ಮಹಾಭಿಷೇಕಸ್ತೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ಸಪ್ರಜಾಪತಿಕಾ ಅಯಂವೈ ದೇವಾನಾಮೋಜಿಷ್ಠೋ ಬಲಿಷ್ಠಃ ಸಹಿಷ್ಠಃ ಸತ್ತಮಃ ಪಾರಯಿಷ್ಣುತಮ ಇಮಮೇವಾಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಹಾ ಇತಿ ತಥೇತಿ ತದ್ವೈ ತದಿನ್ದ್ರ ಮೇವ ತಸ್ಮಾ ಏತಾಮಾಸನ್ದೀಂ ಸಮಭರನ್ನೃಚಂ ನಾಮ ತಸ್ಯೈ ಬೃಹಚ್ಚ ರಥಂತರಂ ಚ ಪೂರ್ವೌ ಪಾದಾವಕುರ್ವನ್ವೈರೂಪಂ ಚ ವೈರಾಜಂ ಚಾಪರೌ ಶಾಕ್ವರರೈವತೇ ಶೀರ್ಷಣ್ಯೇ ನೌಧಸಂ ಚ ಕಾಲೇಯಂ ಚಾನೂಚ್ಯೇ ಋಚಃ ಪ್ರಾಚೀನಾತಾನಾನ್ಸಾಮಾನಿ ತಿರಶ್ಚೀನವಾಯಾನ್ಯಜೂಂಷ್ಯತೀಕಾಶಾನ್ಯಶ ಆಸ್ತರಣಂ ಶ್ರಿಯಮುಪಬರ್ಹಣಂ ತಸ್ಯೈ ಸವಿತಾ ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ಚ ಪೂರ್ವೌ ಪಾದಾವಧಾರಯತಾಂ ವಾಯುಶ್ಚ ಪೂಷಾ ಚಾಪರೌ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಶೀರ್ಷಣ್ಯೇ ಅಶ್ವಿನಾವನೂಚ್ಯೇ ಸ ಏತಾಮಾಸನ್ದೀ-ಮಾರೋಹದ್ವಸವಸ್ತ್ವಾ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ ತ್ರಿವೃತಾ ಸ್ತೋಮೇನ ರಥಂತರೇಣ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹಾಮಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ರುದ್ರಾಸ್ತ್ವಾ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ ಪಞ್ಚದಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ಬೃಹತ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹಾಮಿ ಭೌಜ್ಯಾಯಾ ದಿತ್ಯಾಸ್ತ್ವಾ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಪ್ತದಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ವೈರೂಪೇಣ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹಾಮಿ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಾಯ ವಿಶ್ವೇ ತ್ವಾ ದೇವಾ ಆನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸೈಕವಿಂಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ವೈರಾಜೇನ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹಾಮಿ ವೈರಾಜ್ಯಾಯ ಸಾಧ್ಯಾಶ್ಚ ತ್ವಾಪ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ದೇವಾಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತ್ರಿಣವೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ಶಾಕ್ವರೇಣ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹಾಮಿ ರಾಜ್ಯಾಯ ಮರುತಶ್ಚ ತ್ವಾಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ದೇವಾ ಅತಿಛನ್ದಸಾ ಛನ್ದಸಾ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಙ್ಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ರೈವತೇನ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹಾಮಿ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಾಯ ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಾಯಾಧಿಪತ್ಯಾಯ ಸ್ವಾವಶ್ಯಾಯಾತಿಷ್ಠಾಯಾರೋಹಾಮೀತ್ಯೇತಾಮಾಸನ್ದೀಮಾರೋಹತ್ತಮೇ-ತಸ್ಯಾಮಾಸನ್ದ್ಯಾಮಾಸೀನಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ ವಾ ಅನಭ್ಯುತ್ಕ್ರುಷ್ಟ ಇನ್ದ್ರೋ ವೀರ್ಯಂ ಕರ್ತುಮ-ರ್ಹತ್ಯಭ್ಯೇನಮುತ್ಕ್ರೋಶಾಮೇತಿ ತೈತಿಏತಿ ತಾಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅಭ್ಯುದಕ್ರೋಶನ್ನಿಮಂ ದೇವಾ ಅಭ್ಯು-ತ್ಕ್ರೋಶತ ಸಮ್ರಾಜಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮ್ಭೋಜಮ್ಭೋಜಪಿತರಂ ಸ್ವರಾಜಂ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ವಿರಾಜಂ ವೈರಾಜ್ಯಂ ರಾಜಾನಂ ರಾಜಪಿತರಮ್ಪರಮೇಷ್ಟಿನಮ್ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಂ ಕ್ಷತ್ರಮಜನಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಽಜನಿ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭೂತ-ಸ್ಯಾಧಿಪತಿರಜನಿ ವಿಶಾಮತ್ತಾಜನಿ ಪುರಾಮ್ಭೇತ್ತಾಜನ್ಯಸುರಾಣಾಂ ಹನ್ತಾಜನಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೋ ಗೋಪ್ತಾಜನಿ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಗೋಪ್ತಾಜನೀತಿ ತಮಭ್ಯುತ್ಕ್ರುಷ್ಟಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿರಭಿಷೇಕ್ಷ್ಯನ್ನೇತಯರ್ಚಾಭ್ಯ-
ಮನ್ತ್ರಯತ ೧೨

ನಿ ಷಸಾದ ಧೃತವ್ರತೋ ವರುಣಃ ಪಸ್ತ್ಯಾಸ್ವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ಭೌಜ್ಯಾಯ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಾಯ ವೈರಾಜ್ಯಾಯ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಾಯ ರಾಜ್ಯಾಯ ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಾಯಾಧಿಪತ್ಯಾಯ ಸ್ವಾವಶ್ಯಾಯಾತಿಷ್ಠಾಯ ಸುಕ್ತತುರಿತಿ ತಮೇತಸ್ಯಾಮಾಸನ್ದ್ಯಾಮಾಸೀನಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ತಿಷ್ಠನ್ಪ್ರತ್ಯಙ್ಮುಖ ಔದುಮ್ಬ-ರ್ಯಾರ್ದ್ರ ಯಾ ಶಾಖಯಾ ಸಪಲಾಶಯಾ ಜಾತರೂಪಮಯೇನ ಚ ಪವಿತ್ರೇಣಾನ್ತರ್ಧಾಯಾಭ್ಯಷಿಞ್ಚದಿಮಾ ಆಪಃ ಶಿವತಮಾ ಇತ್ಯೇತೇನ ತೃಚೇನ ದೇವಸ್ಯ ತ್ವೇತಿ ಚ ಯಜುಷಾ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಿತ್ಯೇತಾಭಿಶ್ಚ
ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿಃ ೧೩

ಅಥೈನಮ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ವಸವೋ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭ್ಯಷಿಞ್ಚನ್ನೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿಃ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ತಸ್ಮಾದೇತಸ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯೇ ಕೇಚ ಪ್ರಾಚ್ಯಾನಾಂ ರಾಜಾನಃ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯೈವ ತೇಽಭಿಷಿಚ್ಯನ್ತೇ ಸಮ್ರಾಳ್ ಇತ್ಯೇನಾನ-ಭಿಷಿಕ್ತಾನಾಚಕ್ಷತ ಏತಾಮೇವ ದೇವಾನಾಂ ವಿಹಿತಿಮನ್ವಥೈನಂ ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ರುದ್ರಾ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚಾವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭ್ಯಷಿಞ್ಚನ್ನೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಬೃತಿಭಿರ್ಭೌಜ್ಯಾಯ ತಸ್ಮಾದೇತಸ್ಯಾಂ ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯೇ ಕೇಚ ಸತ್ವತಾಂ ರಾಜಾನೋ ಭೌಜ್ಯಾಯೈವ ತೇಽಭಿಷಿಚ್ಯನ್ತೇ ಭೋಜೇತ್ಯೇನಾನಭಿಷಿಕ್ತಾನಾಚಕ್ಷತ ಏತಾಮೇವ ದೇವಾನಾಂ ವಿಹಿತಿಮನ್ವಥೈನಮ್ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶ್ಯಾದಿತ್ಯಾ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿ-ರಭ್ಯಷಿಞ್ಚನು ಏತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿಃ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಾಯ ತಸ್ಮಾದೇತಸ್ಯಾಮ್ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯೇ ಕೇಚ ನೀಚ್ಯಾನಾಂ ರಾಜಾನೋ ಯೇಽಪಾಚ್ಯಾನಾಂ ಸ್ವಾರಾ-ಜ್ಯಾಯೈವ ತೇಽಭಿಷಿಚ್ಯನ್ತೇ ಸ್ವರಾಳ್ ಇತ್ಯೇನಾನಭಿಷಿಕ್ತಾನಾಚಕ್ಷತ ಏತಾಮೇವ ದೇವಾನಾಂ ವಿಹಿತಿಮನ್ವಥೈನಮುದೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭ್ಯ-ಷಿಞ್ಚನ್ನೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿರ್ವೈರಾಜ್ಯಾಯ ತಸ್ಮಾದೇತಸ್ಯಾ-ಮುದೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಯೇ ಕೇಚ ಪರೇಣ ಹಿಮವನ್ತಂ ಜನಪದಾ ಉತ್ತತಕುರವ ಉತ್ತರಮದ್ರಾ ಇತಿ ವೈರಾಜ್ಯಾಯೈವ ತೇಽಭಿಷಿಚ್ಯನ್ತೇ ವಿರಾಳ್ ಇತ್ಯೇನಾನಭಿಷಿಕ್ತಾನಾಚಕ್ಷತ ಏತಾಮೇವ ದೇವಾನಾಂ ವಿಹಿತಿಮನ್ವಥೈನಮಸ್ಯಾಂ ಧ್ರುವಾಯಾಮ್ಮನ್ಧ್ಯಮಾಯಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ದಿಶಿ ಸಾಧ್ಯಾಶ್ಚಾಪ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭ್ಯಷಿಞ್ಚನ್ನೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನತಿಏನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃತಿಭೀ ರಾಜ್ಯಾಯ ತಸ್ಮಾದಸ್ಯಾಂ ಧ್ರುವಾಯಾಮ್ಮಧ್ಯಮಾಯಾಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ದಿಸಿ ಯೇ ಕೇಚ ಕುರುಪಞ್ಚಾಲಾನಾಂ ರಾಜಾನಃ ಸವಶೋಶೀನರಾಣಾಂ ರಾಜ್ಯಾಯೈವ ತೇಽಭಿಷಿಚ್ಯನ್ತೇ ರಾಜೇತ್ಯೇನಾನ-ಭಿಷಿಕ್ತಾನಾಚಕ್ಷತ ಏತಾಮೇವ ದೇವಾನಾಂ ವಿಹಿತಿಮನ್ವಥೈನಮೂರ್ಧ್ವಾಯಾಂ ದಿಶಿ ಮರುತ-ಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭ್ಯಷಿಞ್ಚನ್ನೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜು-ಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃದ್ಭಿಃ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಾಯ ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಾಯಾಧಿಪತ್ಯಾಯ ಸ್ವಾವಶ್ಯಾಯಾತಿಷ್ಠಾ-ಯೇತಿ ಸ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋಽಭವತ್ಸ ಏತೇನ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣಾಭಿಷಿಕ್ತ ಇನ್ದ್ರ ಃ! ಸರ್ವಾ ಜಿತೀರಜಯತ್ಸರ್ವಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನವಿನ್ದತ್ಸರ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಮತಿಷ್ಠಾಮ್ಪರಮಾತಮಗಛ-ತ್ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮ್ಭೌಜ್ಯಂ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ವೈರಾಜ್ಯಮ್ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಂ ರಾಜ್ಯಮ್ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ಜಿ-ತ್ವಾಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಸ್ವಯಮ್ಭೂಃ ಸ್ವರಾಳ್ ಅಮೃತೋಽಮುಷ್ಮಿನ್ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾ-
ನಾಪ್ತ್ವಾಮೃತಃ ಸಮಭವತ್ಸಮಭವತ್ ೧೪ ೩

ಅಧ್ಯಾಯ ೩೯ ಖಣ್ಡಃ ೧-೯
ಸ ಯ ಇಛೇದೇವಂವಿತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯಮಾಯಂ ಸರ್ವಾ ಜಿತೀರ್ಜಯೇತಾಯಂ ಸರ್ವಾಁ ಲ್ಲೋಕಾನ್ವಿನ್ದೇತಾಯಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಾಜ್ಞಾಂ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಮತಿಷ್ಠಾಮ್ಪರಮತಾಂ ಗಛೇತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮ್ಭೌಜ್ಯಂ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ವೈರಾಜ್ಯ-ಮ್ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಂ ರಾಜ್ಯಮ್ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಮಾಧಿಪತ್ಯಮಯಂ ಸಮನ್ತಪರ್ಯಾಯೀ ಸ್ಯಾತ್ಸಾರ್ವಭೌಮಃ ಸಾ-ರ್ವಾಯುಷ ಆನ್ತಾದಾ ಪರರಾರ್ಧಾತ್ಪೃಥಿವ್ಯೈ ಸಮುದ್ರ ಪರ್ಯನ್ತಾಯಾ ಏಕರಾಳ್ ಇತಿ ತಂ ಏತೇನೈನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯಂ ಶಾಪಯಿತ್ವಾಽಭಿಷಿಞ್ಚೇದ್ಯಾಂ ಚ ರಾತ್ರೀಮಜಾಯಥಾ ಯಾಂ ಚ ಪ್ರೇತಾಸಿ ತದುಭಯಮನ್ತರೇಣೇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಂ ತೇ ಲೋಕಂ ಸುಕೃತಮಾಯುಃ ಪ್ರಜಾಂ ವೃಞ್ಜೀಯ ಯದಿ ಮೇ ದ್ರುಹ್ಯೇರಿತಿ ಸ ಯ ಇಛೇದೇವಂವಿತ್ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಽಹಂ ಸರ್ವಾ ಜಿತೀರ್ಜಯೇಯಮಹಂ ಸರ್ವಾಂಲ್ಲೋಕಾನ್ವಿನ್ದೇಯಮಹಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಾಜ್ಞಾಂ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಮತಿಷ್ಠಾಮ್ಪರಮತಾಂ ಗಛೇಯಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮ್ಭೌಜ್ಯಂ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮ್ವೈರಾಜ್ಯಮ್ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಂ ರಾಜ್ಯಮ್ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಮಾಧಿಪತ್ಯಮಹಂ ಸಮನ್ತಪರ್ಯಾಯೀ ಸ್ಯಾಂ ಸಾರ್ವಭೌಮಃ ಸಾರ್ವಾಯುಷ ಆನ್ತಾದಾ ಪರಾರ್ಧತ್ಪೃಥಿವ್ಯೈ ಸಮುದ್ರ ಪರ್ಯನ್ತಾಯಾ ಏಕರಾಳಿತಿ ಸ ನ ವಿಚಿಕಿತ್ಸೇತ್ಸ ಬ್ರೂಯತ್ಸಹ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಯಾಂ ಚ ರಾತ್ರೀಮಜಾಯೇಽಹಂ ಯಾಂ ಚ ಪ್ರೇತಾಸ್ಮಿ ತದುಭಯಮನ್ತರೇಣೇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಮ್ಮೇ
ಲೋಕಂ ಸುಕೃತಮಾಯುಃ ಪ್ರಜಾಂ ವೃಞ್ಜೀಥಾ ಯದಿ ತೇ ದ್ರುಹ್ಯೇಯಮಿತಿ ೧೫

ಅಥ ತತೋ ಬ್ರೂಯಚ್ ಚತುಷ್ಟಯಾನಿ ವಾನಸ್ಪತ್ಯಾನಿ ಸಮ್ಭರತ ನೈಯಗ್ರೋಧಾನ್ಯೌದುಮ್ಬರಾ-ಣ್ಯಾಶ್ವತ್ಥಾನಿ ಪ್ಲಾಕ್ಷಾಣೀತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏತದ್ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯನ್ನ್ಯಗ್ರೋಧೋ ಯನ್ನೈಯಗ್ರೋಧಾನಿ ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ಕ್ಷತ್ರಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಭೌಜ್ಯಂ ವಾ ಏತದ್ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯದುದುಮ್ಬರೋ ಯದೌ-ದುಮ್ಬರಾಣಿ ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ಭೌಜ್ಯಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ ವಾ ಏತದ್ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯದಶ್ವತ್ಥೋ ಯದಾಶ್ವತ್ಥಾನಿ ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ಚ ಹ ವಾ ಏತದ್ವೈರಾಜ್ಯಂ ಚ ವನಸ್ಪತೀನಾಂ ಯತ್ಪ್ಲಕ್ಷೋ ಯತ್ಪ್ಲಾಕ್ಷಾಣಿ ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯ-ವೈರಾಜ್ಯೇ ಏವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತ್ಯಥ ತತೋ ಬ್ರೂಯಾಚ್ ಚತುಷ್ಟಯಾನ್ಯೌಷಧಾನಿ ಸಮ್ಭರತ ತೋಕ್ಮ-ಕೃತಾನಿ ವ್ರೀಹೀಣಾಮ್ಮಹಾವ್ರೀಹೀಣಾಮ್ಪ್ರಿಯಂಗೂನಾಂ ಯವಾನಾಮಿತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ವಾ ಏತದೋಷಧೀನಾಂ ಯದ್ವ್ರೀಹಯೋ ಯದ್ವ್ರೀಹೀಣಾಂ ತೋಕ್ಮ ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ಕ್ಷತ್ರಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ ವಾ ಏತದೋಷಧೀನಾಂ ಯನ್ಮಹಾವ್ರೀಹಯೋ ಯನ್ಮಾಹಾವ್ರೀಹೀಣಾಂ ತೋಕ್ಮ ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮೇವಾ-ಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಭೌಜ್ಯಂ ವಾ ಏತದೋಷಧೀನಾಂ ಯತ್ಪ್ರಿಯಂಗವೋ ಯತ್ಪ್ರಿಯಂಗೂನಾಂ ತೋಕ್ಮ ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ಭೌಜ್ಯಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಸೈನಾನ್ಯಂ ವಾ ಏತದೋಷಧೀನಾಂ ಯದ್ಯವಾ ಯದ್ಯವಾನಾಂ ತೋಕ್ಮ
ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ಸೈನಾನ್ಯಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ೧೬

ಅಥಾಸ್ಮಾ ಔದುಮ್ಬರೀಮಾಸನ್ದೀಂ ಸಮ್ಭರನ್ತಿ ತಸ್ಯಾ ಉಕ್ತಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮೌದುಮ್ಬರಶ್ಚಮಸೋ ವಾ ಪಾತ್ರೀ ವೋದುಮ್ಬರಶಾಖಾ ತಾನೇತಾನ್ಸಮ್ಭಾರಾನ್ಸಮ್ಭೃತ್ಯೌದುಮ್ಬರ್ಯಾಮ್ಪಾತ್ರ್! ಯಾಂ ವಾ ಚಮಸೇ ವಾ ಸಮಾವಪೇಯುಸ್ತೇಷು ಸಮೋಪ್ತೇಷು ದಧಿ ಮಧು ಸರ್ಪಿರಾತಪವರ್ಷ್ಯಾ ಆಪೋಽಭ್ಯಾನೀಯ ಪ್ರತಿ-ಷ್ಠಾಪ್ಯೈತಮಾಸನ್ದೀಮಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ಬೃಹಚ್ಚ ತೇ ರಥಂತರಂ ಚ ಪೂರ್ವೌ ಪಾದೌ ಭವತಾಂ ವೈರೂಪಂ ಚ ವೈರಾಜಂ ಚಾಪರೌ ಶಾಕ್ವರರೈವತೇ ಶೀರ್ಷಣ್ಯೇ ನೌಧಸಂ ಚ ಕಾಲೇಯಂ ಚಾನೂಚ್ಯೇ ಋಚಃ ಪ್ರಾಚೀ-ನಾತಾನಾಃಸಾಮಾನಿ ತಿರಶ್ಚೀನವಾಯಾ ಯಜೂಂಷ್ಯತೀಕಾಶಾ ಯಶ ಆಸ್ತರಣಂ ಶ್ರೀರುಪಬರ್ಹಣಂ ಸವಿತಾ ಚ ತೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ಚ ಪೂರ್ವೌ ಪಾದೌ ಧಾರಯತಾಂ ವಾಯುಶ್ಚ ಪೂಷಾ ಚಾಪರೌ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಶೀರ್ಷಣ್ಯೇ ಅಶ್ವಿನಾವನೂಚ್ಯೇ ಇತ್ಯಥೈನಂ ಏತಾಮಾಸನ್ದೀಮಾರೋಹಯೇದ್ವಸವಸ್ತ್ವಾ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ ತ್ರಿವೃತಾ ಸ್ತೋಮೇನ ರಥಂತರೇಣ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ರುದ್ರಾ ಸ್ತ್ವಾ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ ಪಞ್ಚದಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ಬೃಹತಾ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹ ಭೌಜ್ಯಾಯಾ ದಿತ್ಯಾಸ್ತ್ವಾ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸಪ್ತದಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ವೈರೂಪೇಣ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಾಯ ವಿಶ್ವೇ ತ್ವಾ ದೇವಾ ಆನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸೈಕವಿಂಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ವೈರಾಜೇನ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹ ವೈರಾಜ್ಯಾಯ ಮರುತಶ್ಚ ತ್ವಾಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ದೇವಾ ಅತಿಛನ್ದಸಾ ಛನ್ದಸಾ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ರೈವತೇನ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಾಯ ಸಾಧ್ಯಾಶ್ಚ ತ್ವಾಪ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ದೇವಾಃ ಪಾಙ್ಕ್ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ತ್ರಿಣವೇನ ಸ್ತೋಮೇನ ಶಾಕ್ವರೇಣ ಸಾಮ್ನಾರೋಹನ್ತು ತಾನನ್ವಾರೋಹ ರಾಜ್ಯಾಯ ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಾಯಾಧಿಪತ್ಯಾಯ ಸ್ವಾವಶ್ಯಾಯಾತಿಷ್ಠಾಯಾರೋಹೇತ್ಯೇತಾಮಾಸನ್ದೀಮಾರೋಹಯೇತ್ತಮೇತಸ್ಯಾಮಾಸನ್ದ್ಯಾಮಾಸೀನಂ ರಾಜಕರ್ತಾರೋ ಬ್ರೂಯುರ್ನ ವಾ ಅನಭ್ಯುತ್ಕ್ರುಷ್ಟಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ವೀರ್ಯಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹತ್ಯಭ್ಯೇನಮುತ್ಕ್ರೋಶಾಮೇತಿ ತಥೇತಿ ತಂ ರಾಜಕರ್ತಾರೋಽಭ್ಯುತ್ಕ್ರೋಶನ್ತೀಮಂ ಜನಾ ಅಭ್ಯುತ್ಕ್ರೋಶತ ಸಮ್ರಾಜಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮ್ಭೋ-ಜಮ್ಭೋಜಪಿತರಂ ಸ್ವರಾಜಂ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ವಿರಾಜಂ ವೈರಾಜ್ಯಮ್ಪರಮೇಷ್ಠಿನಮ್ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಂ ರಾಜಾನಾಂ ರಾಜಪಿತರಂ ಕ್ಷತ್ರಮಜನಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಽಜನಿ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭೂತಸ್ಯಾಧಿಪತಿರಜನಿ ವಿಶಾಮತ್ತಾ-ಜನ್ಯಮಿತ್ರಾಣಾಂ ಹನ್ತಾಜನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಮ್ಗೋಪ್ತಾಜನಿ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಗೋಪ್ತಾಜನೀತಿ ತಮಭ್ಯು-
ತ್ಕ್ರುಷ್ಟಮೇವಂವಿದಭಿಷೇಕ್ಷ್ಯನ್ನೇತಯರ್ಚಾಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ ೧೭

ನಿ ಷಸಾದ ಧೃತವ್ರತೋ ವರುಣಃ ಪಸ್ತ್ಯಾಸ್ವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ಭೌಜ್ಯಾಯ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಾಯ ವೈರಾಜ್ಯಾಯ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಾಯ ರಾಜ್ಯಾಯ ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಾಯಾಧಿಪತ್ಯಾಯ ಸ್ವಾವಶ್ಯಾಯಾತಿಷ್ಠಾಯ ಸುಕ್ರತುರಿತಿ ತಮೇತಸ್ಯಾಮಾಸನ್ದ್ಯಾಮಾಸೀನಮೇವಂವಿತ್ಪುರಸ್ತಾತ್ತಿಷ್ಠನ್ಪ್ರತ್ಯಙ್ಮುಖ ಔದುಮ್ಬ-ರ್ಯಾರ್ದ್ರ ಯಾ ಶಾಖಯಾ ಸಪಲಾಶಯಾ ಜಾತರೂಪಮಯೇನ ಚ ಪವಿತ್ರೇಣಾನ್ತರ್ಧಾಯಾಭಿಷಿಞ್ಚತಿಮಾ ಆಪಃ ಶಿವತಮಾ ಇತ್ಯೇತೇನ ತೃಚೇನ ದೇವಸ್ಯ ತ್ವೇತಿ ಚ ಯಜುಷಾ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಿತ್ಯೇತಾಭಿಶ್ಚ
ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿಃ ೧೮

ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ದಿಶಿ ವಸವೋ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತ್ವೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿಃ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯ ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ದಿಶಿ ರುದ್ರಾ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತ್ವೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿರ್ಭೌಜ್ಯಾಯ ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ದಿಶ್ಯಾದಿತ್ಯಾ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈ-ರಹೋಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತ್ವೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿಃ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಾ-ಯೋದೀಚ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ದಿಶಿ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿನ್ಶೈರಹೋಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತ್ವೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನಾ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚಾ ವ್ಯಾಹೃತಿಭಿರ್ವೈರಾಜ್ಯಾಯೋರ್ಧ್ವಾಯಾಂ ತ್ವಾ ದಿಶಿ ಮರುತಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಾಸಶ್ಚ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತ್ವೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹ್ಬೃತಿಭಿಃ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಾಯಾಸ್ಯಾಂ ತ್ವಾ ಧ್ರುವಾಯಾಂ ಮಧ್ಯಮಾಯಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ದಿಶಿ ಸಾಧ್ಯಾಶ್ಚಾಪ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ದೇವಾಃ ಷಡ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈರಹೋಭಿರಭಿ-ಷಿಞ್ಚನ್ತ್ವೇತೇನ ಚ ತೃಚೇನೈತೇನ ಚ ಯಜುಷೈತಾಭಿಶ್ಚ ವ್ಯಾಹೃತಿಭೀ ರಾಜ್ಯಾಯ ಮಾಹಾರಾ-ಜ್ಯಾಧಿಪತ್ಯಾಯ ಸ್ವಾವಶ್ಯಾಯಾಧಿಷ್ಠಾಯೇತಿ ಸ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಭವತಿ ಸ ಏತೇನೈನ್ದ್ರೇ ನ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣಾಭಿಷಿಕ್ತಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಸರ್ವಾ ಜಿತೀರ್ಜಯತಿ ಸರ್ವಾಂಲ್ಲೋಕಾ-ನ್ವಿನ್ದತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಾಜ್ಞಾಂ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಮತಿಷ್ಠಾಮ್ಪರಮತಾಂ ಗಛತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮ್ಭೌಜ್ಯಂ ಸ್ವಾ-ರಾಜ್ಯಮ್ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಂ ರಾಜ್ಯಮ್ಮಾಹಾರಾಜ್ಯಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ಜಿತ್ವಾಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಸ್ವಯಮ್ಭೂಃ ಸ್ವರಾಳಮೃತೋಽಮುಷ್ಮಿನ್ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನಾಪ್ತ್ವಾಮೃತಃ ಸಮ್ಭವತಿ ಯಮೇತೇನನಿದ್ರೇ ನ
ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯಂ ಶಾಪಯಿತ್ವಾ ಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ೧೯

ಇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ವಾ ಏತದಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಯದ್ದಧಿ ಯದ್ದಧ್ನಾಭಿಷಿಞ್ಚತೀನ್ದ್ರಿ ಯಮೇವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ರಸೋ ವಾ ಏಷ ಓಷಧಿವನಸ್ಪತಿಷು ಯನ್ಮಧು ಯನ್ಮಧ್ವಾಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ರಸಮೇವಾ-ಸ್ಮಿಂಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ತೇಜೋ ವಾ ಏತತ್ಪಶೂನಾಂ ಯದ್ಘೃತಂ ಯದ್ಘೃತೇನಾಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿಂಸ್ತ-ದ್ದಧಾತ್ಯಮೃತಂ ವಾ ಏತದಸ್ಮಿಁ ಲ್ಲೋಕೇ ಯದಾಪೋ ಯದದ್ಭಿರಭಿಷಿಞ್ಚತ್ಯಮೃತತ್ವಮೇವಾಸ್ಮಿಂ-ಸ್ತದ್ದಧಾತಿ ಸೋಽಭಿಷಿಕ್ತೋಽಭಿಷೇಕ್ತ್ರೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಹಿರಣ್ಯಂ ದದ್ಯಾತ್ಸಹಸ್ರಂ ದದ್ಯಾತ್ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಚತುಷ್ಪಾದ್ದದ್ಯಾದಥಾಪ್ಯಾಹುರಸಂಖ್ಯಾತಮೇವಾಪರಿಮಿತಂ ದದ್ಯಾದಪರಿಮಿತೋ ವೈ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಽಪರಿ-ಮಿತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯಾ ಇತ್ಯಥಾಸ್ಮೈ ಸುರಾಕಂಸಂ ಹಸ್ತ ಆದಧಾತಿ ಸ್ವಾದಿಷ್ಠಯಾ ಮದಿಷ್ಠಯಾ ಪವಸ್ವ ಸೋಮ ಧಾರಯಾ ಇನ್ದ್ರಾ ಯ ಪಾತವೇ ಸುತ ಇತಿ ತಾಮ್ಪಿಬೇದ್ಯದತ್ರ ಶಿಷ್ಟಂ ರಸಿನಃ ಸುತಸ್ಯ ಯದಿನ್ದ್ರೋ ಅಪಿಬಚ್ಛಚೀಭಿಃ ಇದಂ ತದಸ್ಯ ಮನಸಾ ಶಿವೇನ ಸೋಮಂ ರಾಜಾನಮಿಹ ಭಕ್ಷಾಯಮಿ ಅಭಿ ತ್ವಾ ವೃಷಭಾ ಸುತೇ ಸುತಂ ಸೃಜಾಮಿ ಪೀತಯೇ ತೃಮ್ಪ ವ್ಯಶ್ನುಹೀ ಮದಮಿತಿ ಯೋ ಹ ವಾವ ಸೋಮಪೀಥಃ ಸುರಾಯಾಮ್ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಸ ಹೈವ ತೇನೈನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣಾಭಿಷಿಕ್ತಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಭಕ್ಷಿತೋ ಭವತಿ ನ ಸುರಾ ತಾಮ್ಪೀತ್ವಾಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತಪಾಮ ಸೋಮಂ ಶಂ ನೋ ಭವೇತಿ ತದ್ಯಥೈವಾದಃ ಪ್ರಿಯಃ ಪುತ್ರಃ ಪಿತರಮ್ಪ್ರಿಯಾ ವಾ ಜಾಯಾ ಪತಿಂ ಸುಖಂ ಶಿವಮುಪಸ್ಪೃಶತ್ಯಾ ವಿಸ್ರಸ ಏವಂ ಹೈವೈತೇನೈನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣಾಭಿಷಿಕ್ತಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಸುರಾ ವಾ ಸೋಮೋ ವಾನ್ಯದ್ವಾನ್ನಾದ್ಯಂ
ಸುಖಂ ಶಿವಮುಪಸ್ಪೃಶತ್ಯಾ ವಿಸ್ರಸಃ ೨೦

ಏತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ನ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ತುರಃ ಕಾವಷೇಯೋ ಜನಮೇಜಯಮ್ಪಾರಿಕ್ಷಿತಮಭಿಷಿಷೇಚ ತಸ್ಮಾದು ಜನಮೇಜಯಃ ಪಾರಿಕ್ಷಿತಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀನ್ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜೇ ತದೇಷಾಭಿ ಯಜ್ಞಗಾಥಾ ಗೀಯತೇ ಆಸನ್ದೀವತಿ ಧಾನ್ಯಾದಂ ರುಕ್ಮಿಣಂ ಹರಿತ-ಸ್ರಜಮಶ್ವಮ್ಬಹನ್ಧ ಸಾರಙ್ಗಂ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಜನಮೇಜಯ ಇತ್ಯೇತೇನ ಹ ವಾ ಅನಿದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ಚ್ಯವನೋ ಭಾರ್ಗವಃ ಶಾರ್ಯಾತಮ್ಮಾನವಮಭಿಷಿಷೇಚ ತಸ್ಮಾದು ಶಾರ್ಯಾತೋ ಮಾನವಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜೇ ದೇವಾನಾಂ ಹಾಪಿ ಸತ್ರೇ ಗೃಹಪತಿರಾಸೈತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ಸೋಮಶುಷ್ಮಾ ವಾಜರತ್ನಾಯನಃ ಶತಾನೀಕಂ ಸಾತ್ರಾಜಿತಮ-ಭಿಷಿಷೇಚ ತಸ್ಮಾದು ಶತನೀಕಃ ಸಾತ್ರಾಜಿತಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀ-ಯಾಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜ ಏತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ಪರ್ವತನಾರದಾ-ವಾಮ್ಬಾಷ್ಠ್ಯಮಭಿಷಿಷಿಚತುಸ್ತಸ್ಮಾದ್ವಾಮ್ಬಾಷ್ಠ್ಯಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾ-ಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜ ಏತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ಪರ್ವತನಾರದೌ ಯುಧಾಂ-ಶ್ರೌಷ್ಟಿಮರ್ಙ್ಗ್ರಸೈನ್ಯಮಭಿಷಿಷಿಚತುಸ್ತಸ್ಮಾದು ಯುಧಾಂಶ್ರೌಷ್ಟಿರೌಗ್ರಸೈನ್ಯಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿ-ವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜ ಏತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ಣಾ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣಾ ಕಶ್ಯಪೋ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಣಮ್ಭೌವನಮಭಿಷಿಷೇಚ ತಸ್ಮಾದು ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಭೌವನಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜೇ ಭೂಮಿರ್ಹ ಜಗಾವಿತ್ಯುದಾಹರನ್ತಿ ನ ಮಾ ಮರ್ತ್ಯಃ ಕಶ್ಚನ ದಾತುಮರ್ಹತಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್ಭೌವನ ಮಾಂ ದಿದಾಸಿಥ ನಿಮಙ್ಕ್ಷ್ಯೇಽಹಂ ಸಲಿಲಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಮೋಘಸ್ತ ಏಷ ಕಶ್ಯಪಾಯಾಸ ಸಂಗರ ಇತ್ಯೇತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ವಸಿಷ್ಠಹ್ ಸುದಾಸಮ್ಪೈಜವನಮಭಿಷಿಷೇಚ ತಸ್ಮಾದು ಸುದಾಃ ಪೈಜವನಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜ ಏತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ಸಂವರ್ತ ಆಙ್ಗಿರಸೋ ಮರುತ್ತಮವಿಕ್ಷಿತಮಭಿಷಿಷೇಚ ತಸ್ಮಾದು ಮರೋತ್ತ ಆವಿಕ್ಷಿತಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜೇ ತದಪ್ಯೇಷ ಶ್ಲೋಕೋಽಭಿಗೀತೋ ಮರುತಃ ಪರಿವೇಷ್ಟಾರೋ
ಮರುತ್ತಸ್ಯಾವಸನ್ಗೃಹೇ ಆವಿಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಕಾಮಪ್ರೇರ್ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸಭಾಸದ ಇತಿ ೨೧

ಏತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣೋದಮಯ ಆತ್ರೇಯೋಽಙ್ಗಮಭಿಷಿಷೇಚ ತಸ್ಮಾದ್ವಾಙ್ಗಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯಾಶ್ವೇನ ಚ ಮೇಧ್ಯೇನೇಜೇ ಸ ಹೋವಾಚಾಲೋಪಾಙ್ಗೋ ದಶ ನಾಗಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಶ ದಾಸೀಸಹಸ್ರಾಣಿ ದದಾಮಿ ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಪ ಮಾಸ್ಮಿನ್ಯಜ್ಞೇ ಹ್ವಯಸ್ವೇತಿ ತದಪ್ಯೇತೇ ಶ್ಲೋಕಾ ಅಭಿಗೀತಾಃ ಯಾಭಿರ್ಗೋಭಿರುದಮಯಮ್ಪ್ರೈಯಮೇಧಾ ಅಯಾಜಯನ್ದ್ವೇದ್ವೇ ಸಹಸ್ರೇ ಬದ್ವಾನಾಮಾತ್ರೇಯೋ ಮಧ್ಯತೋಽದದಾತಷ್ಟಾಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಶ್ವೇತಾನ್ವೈರೋಚನೋ ಹಯಾನ್ಪ್ರಷ್ಟೀ-ನ್ನಿಶ್ಚೃತ್ಯ ಪ್ರಾಯಛದ್ಯಜಮಾನೇ ಪುರೋಹಿತೇ ದೇಶಾದ್ದೇಶಾತ್ಸಮೋಳ್ಹಾನಾಂ ಸರ್ವಾಸಾಮಾ-ಢ್ಯದುಹಿ-ತೃಣಾಂ ದಶಾದದಾತ್ಸಹಸ್ರಾಣ್ಯಾತ್ರೇಯೋ ನಿಷ್ಕಕಣ್ಠ್ಯಃ ದಶ ನಾಗಸಹಸ್ರಾಣಿ ದತ್ತ್ವಾತ್ರೇ-ಯೋಽವಚತ್ನುಕೇ ಶ್ರಾನ್ತಃ ಪಾರಿಕುಟಾನ್ಪ್ರೈಪ್ಸದ್ದಾನೇನಾಙ್ಗಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಶತಂ ತುಭ್ಯಂ ಶತಂ ತುಭ್ಯ-
ಮಿತಿ ಸ್ಮೈವ ಪ್ರತಾಮ್ಯತಿ ಸಹಾಸ್ರಂ ತುಭ್ಯಮಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾನ್ಸ್ಮ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತ ಇತಿ ೨೨

ಏತೇನ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರೇ ಣ ಮಹಾಭಿಷೇಕೇಣ ದೀರ್ಘತಮಾ ಮಾಮತೇಯೋ ಭರತಂ ದೌಃಷನ್ತಿಮಭಿಷಿಷೇಚ ತಸ್ಮಾದು ಭರತೋ ದೌಃಷನ್ತಿಃ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯಾಶ್ವೈರು ಚ ಮೇಧ್ಯೈರೀಜೇ ತದಪ್ಯೇತೇ ಶ್ಲೋಕಾ ಅಭಿಗೀತಾಃ ಹಿರಣ್ಯೇನ ಪಾರಿವೃತಾನ್ಕೃಷ್ಣಾಞ್ಛುಕ್ಲದತೋ ಮೃಗಾನ್ಮಷ್ಣಾರೇ ಭರತೋಽದದಾಚ್ಛತಮ್ಬದ್ವಾನಿ ಸಪ್ತ ಚ ಭರತಸ್ಯೈಷ ದೌಃಷನ್ತೇರಗ್ನಿಃ ಸಾಚೀಗುಣೇ ಚಿತಃ ಯಸ್ಮಿನ್ಸಹಸ್ರಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಬದ್ವಶೋ ಗಾ ವಿಭೇಜಿರೇ ಅಷ್ಟಾಸಪ್ತತಿಮ್ಭರತೋ ದೌಃಷನ್ತಿ-ರ್ಯಮುನಾಮನು ಗಙ್ಗಾಯಾಂ ವೃತ್ರಘ್ನೇಽಬಧ್ನಾತ್ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಾಶತಂ ಹಯಾನ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಚ್ಛತಂ ರಾಜಾಶ್ವಾ-ನ್ಬದ್ಧ್ವಾಯ ಮೇಧ್ಯಾನ್ದೌಃಷನ್ತಿರತ್ಯಗಾದ್ರಾ ಜ್ಞೋಽಮಾಯಾನ್ಮಾಯವತ್ತರಃ ಮಹಾಕರ್ಮ ಭರತಸ್ಯ ನ ಪೂರ್ವೇ ನಾಪರೇ ಜನಾಃ ದಿವಮ್ಮರ್ತ್ಯ ಇವ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ನೋದಾಪುಃ ಪಞ್ಚ ಮಾನವಾ ಇತ್ಯೇತಂ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರ ಮ್ಮಹಾಭಿಷೇಕಮ್ಬೃಹದುಕ್ಥ ಋಷಿರ್ದುರ್ಮುಖಾಯ ಪಾಞ್ಚಾಲಾಯ ಪ್ರೋವಾಚ ತಸ್ಮಾದು ದುರ್ಮುಖಃ ಪಾಞ್ಚಾಲೋ ರಾಜಾ ಸನ್ವಿದ್ಯಯಾ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯೈತಂ ಹ ವಾ ಐನ್ದ್ರ ಮ್ಮಹಾಭಿಷೇಕಂ ವಾಸಿಷ್ಠಃ ಸಾತ್ಯಹವ್ಯೋಽತ್ಯರಾತಯೇ ಜಾನಂತಪಯೇ ಪ್ರೋವಾಚ ತಸ್ಮಾದ್ವತ್ಯ-ತ್ರಾತಿರ್ಜಾನಂತಪಿರರಾಜಾ ಸನ್ವಿದ್ಯಯಾ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಜಯನ್ಪರೀಯಾಯ ಸ ಹೋವಾಚ ವಾಸಿಷ್ಠಃ ಸಾತ್ಯಹವ್ಯೋ ಽಜೈಷೀರ್ವೈ ಸಮನ್ತಂ ಸರ್ವತಃ ಪೃಥಿವೀಮ್ಮಹನ್ಮಾ ಗಮಯೇತಿ ಸ ಹೋವಾಚಾತ್ಯರಾತಿರ್ಜಾನಂತಪಿರ್ಯದಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತರಕುರೂಞ್ಜಯೇಯಮಥ ತ್ವಮು ಹೈವ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ರಾಜಾ ಸ್ಯಾಃ ಸೇನಾಪತಿರೇವ ತೇಽಹಂ ಸ್ಯಾಮಿತಿ ಸ ಹೋವಾಚ ವಾಸಿಷ್ಠಃ ಸಾತ್ಯಹವ್ಯೋ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಂ ವೈ ತನ್ನ ವೈ ತನ್ಮರ್ತ್ಯೋ ಜೇತುಮರ್ಹತ್ಯದ್ರುಕ್ಷೋ ವೈ ಮ ಆತ ಇದಂ ದದ ಇತಿ ತತೋ ಹಾತ್ಯರಾತಿಂ ಜಾನಂತಪಿಮಾತ್ತವೀರ್ಯಂ ನಿಃಶುಕ್ರಮಮಿತ್ರತಪನಃ ಶುಷ್ಮಿಣಃ ಶೈಬ್ಯೋ ರಾಜಾ ಜಘಾನ ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದುಷೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯೈವಂ ಚಕ್ರುಷೇ ನ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ದ್ರುಹ್ಯೇನ್ನೇದ್ರಾ ಷ್ಟ್ರದವಪದ್ಯೇಯ ನೇದ್ವಾ ಮಾ ಪ್ರಾಣೋ ಜಹದಿ
ತಿ ಜಹದಿತಿ ೨೩ ೪

ಅಧ್ಯಾಯ ೪೦ ಖಣ್ಡಃ ೧-೫
ಅಥಾತಃ ಪುರೋಧಾಯಾ ಏವ ನ ಹ ವಾ ಅಪುರೋಹಿತಸ್ಯ ರಜ್ಞೋ ದೇವಾ ಅನ್ನಮದನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ರಾ ಜಾ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್ಪುರೋದಧೀತ ದೇವಾ ಮೇಽನ್ನಮದನ್ನಿತ್ಯಗ್ನೀನ್ವಾ ಏಷ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಾನ್ರಾಜೋದ್ಧರತೇ ಯತ್ಪುರೋಹಿತಂ ತಸ್ಯ ಪುರೋಹಿತ ಏವಾಹವನೀಯೋ ಭವತಿ ಜಾಯಾ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಃ ಪುತ್ರೋ-ಽನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನಃ ಸ ಯತ್ಪುರೋಹಿತಾಯ ಕರೋತ್ಯಾಹವನೀಯ ಏವ ತಜ್ಜುಬೋತ್ಯಥ ಯಜ್ಜಾಯಾಯೈ ಕರೋತಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಏಯ ತಜ್ಜುಹೋತ್ಯಥ ಯತ್ಪುತ್ರಾಯ ಕರೋತ್ಯನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನ ಏವ ತಜ್ಜುಹೋತಿ ತ ಏನಂ ಶಾನ್ತತನವೋಽಭಿಹುತಾ ಅಭಿಪ್ರೀತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಭಿವಹನ್ತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚ ಬಲಂ ಚ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಚ ವಿಶಂ ಚ ತ ಏವೈನಮಶಾನ್ತತನವೋಽನಭಿಬುತಾ ಅನಭಿಪ್ರೀತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಾಲ್ ಲೋಕಾನ್ನುದನ್ತೇ ಕ್ಷತ್ರಾಚ್ಚ ಬಲಾಚ್ಚ ರಾಷ್ಟ್ರಾಚ್ಚ ವಿಶಶ್ಚಾಗ್ನಿರ್ವಾ ಏಷ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪಞ್ಚಮೇ-ನಿರ್ಯತ್ಪುರೋಹಿತಸ್ತಸ್ಯ ವಾಚ್ಯೇವೈಕಾ ಮೇನಿರ್ಭವತಿ ಪಾದಯೋರೇಕಾ ತ್ವಚ್ಯೇಕಾ ಹೃದಯ ಏಕೋಪಸ್ಥ ಏಕಾ ತಾಭಿರ್ಜ್ವಲನ್ತೀಭಿರ್ದೀಪ್ಯಮಾನಾಭಿರುಪೋದೇತಿ ರಾಜಾನಂ ಸ ಯದಾಹ ಕ್ವ ಭಗವೋಽವಾತ್ಸೀಸ್ತೃಣಾನ್ಯಸ್ಮಾ ಆಹರತೇತಿ ತೇನಾಸ್ಯ ತಾಂ ಶಮಯತಿ ಯಾಸ್ಯ ವಾಚಿ ಮೇನಿರ್ಭವತ್ಯಥ ಯದಸ್ಮಾ ಉದಕಮಾನಯನ್ತಿ ಪಾದ್ಯಂ ತೇನಾಸ್ಯ ತಾಂ ಶಮಯತಿ ಯಾಸ್ಯ ಪಾದಯೋರ್ಮೇನಿರ್ಭವತ್ಯಥ ಯದೇನಮಲಂಕುರ್ವನ್ತಿ ತೇನಾಸ್ಯ ತಾಂ ಶಮಯತಿ ಯಾಸ್ಯ ತ್ವಚಿ ಮೇನಿರ್ಭವತ್ಯಥ ಯದೇನಂ ತರ್ಪಯನ್ತಿ ತೇನಾಸ್ಯ ತಾಂ ಶಮಯತಿ ಯಾಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ಮೇನಿರ್ಭವತ್ಯಥ ಯದಸ್ಯಾನಾರುದ್ಧೋ ವೇಶ್ಮಸು ವಸತಿ ತೇನಾಸ್ಯ ತಾಂ ಶಮಯತಿ ಯಾಸ್ಯೋಪಸ್ಥೇ ಮೇನಿರ್ಭವತಿ ಸ ಏನಂ ಶಾನ್ತತನುರಭಿಹುತೋಽಭಿಪ್ರೀತಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಮಭಿವಹತಿ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚ ಬಲಂ ಚ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಚ ವಿಶಂ ಚ ಸ ಏವೈನಮಶಾನ್ತತನುರನಭಿಹುತೋಽನಭಿಪ್ರೀತಃ ಸ್ವಾರ್ಗಲ್ಲೋಕಾನ್ನುದತೇ ಕ್ಷತ್ರಾಚ್ಚ
ಬಲಾಚ್ಚ ರಾಷ್ಟ್ರಾಚ್ಚ ವಿಶಶ್ಚ ೨೪
ಅಗ್ನಿರ್ವಾ ಏಷ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪಞ್ಚಮೇನಿರ್ಯತ್ಪುರೋಹಿತಸ್ತಾಭೀ ರಾಜಾನಮ್ಪರಿಗೃಹ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ಸಮುದ್ರ ಇವ ಭೂಮಿಮಯುವಮಾರ್ಯಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ಭವತಿ ನೈನಮ್ಪುರಾಯುಷಃ ಪ್ರಾಣೋ ಜಹಾತ್ಯಾಜರಸಂ ಜೀವತಿ ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ನ ಪುನರ್ಮ್ರಿಯತೇ ಯಸ್ಯೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗೋಪಃ ಪುರೋಹಿತಃ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ಕ್ಷತ್ರಂ ಜಯತಿ ಬಲೇನ ಬಲಮಶ್ನುತೇ ಯಸ್ಯೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗೋಪಃ ಪುರೋಹಿತಸ್ತಸ್ಮೈ ವಿಶಃ
ಸಂಜಾನತೇ ಸಮ್ಮುಖಾ ಏಕಮನಸೋ ಯಸ್ಯೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗೋಪಃ ಪುರೋಹಿತಃ ೨೫

ತದಪ್ಯೇತದೃಷಿಣೋಕ್ತಂ ಸ ಇದ್ರಾ ಜಾ ಪ್ರತಿಜನ್ಯಾನಿ ವಿಶ್ವಾ ಶುಷ್ಮೇಣ ತಸ್ಥಾವಭಿ ವೀರ್ಯೇಣೇತಿ ಸಪತ್ನಾ ವೈ ದ್ವಿಷನ್ತೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ ಜನ್ಯಾನಿ ತಾನೇವ ತಚ್ಛುಷ್ಮೇಣ ವೀರ್ಯೇಣಾಧಿತಿಷ್ಠತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಯಃ ಸುಭೃತಮ್ಬಿಭರ್ತೀತಿ ಬೃಥಸ್ಪತಿರ್ಹ ವೈ ದೇವಾನಾಮ್ಪುರೋಹಿತಸ್ತಮನ್ವನ್ಯೇ ಮನುಷ್ಯರಾಜ್ಞಾಮ್ಪುರೋಹಿತಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಯಃ ಸುಭೃತಮ್ಬಿಭರ್ತೀತಿ ಯದಾಹ ಪುರೋಹಿತಂ ಯಃ ಸುಭೃತಂ ಬಿಭರ್ತೀತ್ಯೇವ ತದಾಹ ವಲ್ಗೂಯತಿ ವನ್ದತೇ ಪೂರ್ವಭಾಜಮಿತ್ಯಪಚಿತಿಮೇವಾಸ್ಮಾ ಏತದಾಹ ಸ ಇತ್ಕ್ಷೇತಿ ಸುಧಿತ ಓಕಸಿ ಸ್ವ ಇತಿ ಗೃಹಾ ವಾ ಓಕಃ ಸ್ವೇಷ್ವೇವ ತದ್ಗೃಹೇಷು ಸುಹಿತೋ ವಸತಿ ತಸ್ಮಾ ಇಳಾ ಪಿನ್ವತೇ ವಿಶ್ವದಾನೀಮಿತ್ಯನ್ನಂ ವಾ ಇಳಾನ್ನಮೇವಾಸ್ಮಾ ಏತದೂರ್ಜಸ್ವಚ್ಛ-ಶ್ವದ್ಭವತಿ ತಸ್ಮೈ ವಿಶಃ ಸ್ವಯಮೇವಾ ನಮನ್ತ ಇತಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ವೈ ವಿಶೋ ರಾಷ್ಟ್ರಾಣ್ಯೇವೈನಂ ತತ್ಸ್ವಯಮುಪನಮನ್ತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಾಜನಿ ಪೂರ್ವ ಏತೀತಿ ಪುರೋಹಿತಮೇವೈತದಾಹಾಪ್ರತೀತೋ ಜಯತಿ ಸಂ ಧನಾನೀತಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ವೈ ಧನಾನಿ ತಾನ್ಯಪ್ರತೀತೋ ಜಯತಿ ಪ್ರತಿಜನ್ಯಾನ್ಯುತ ಯಾ ಸಜನ್ಯೇತಿ ಸಪತ್ನಾ ವೈ ದ್ವಿಷನ್ತೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ ಜನ್ಯಾನಿ ತಾನಪ್ರತೀತೋ ಜಯತ್ಯವಸ್ಯವೇ ಯೋ ವರಿವಃ ಕೃಣೋತೀತಿ ಯದಾಹಾವಸೀಯಸೇ ಯೋ ವಸೀಯಃ ಕರೋತೀತ್ಯೇವ ತದಾಹ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ರಾಜಾ
ತಮವನ್ತಿ ದೇವಾ ಇತಿ ಪುರೋಹಿತಮೇವೈತದಭಿವದತಿ ೨೬

ಯೋ ನ ವೈ ತ್ರೀನ್ಪುರೋಹಿತಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ಪುರೋಧಾತೄನ್ವೇದ ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಪುರೋಹಿತಃ ಸ ವದೇತ ಪುರೋಧಾಯಾ ಅಗ್ನಿರ್ವಾವ ಪುರೋಹಿತಃ ಪೃಥಿವೀ ಪುರೋಧಾತಾ ವಾಯುರ್ವಾವ ಪುರೋಹಿತೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ಪುರೋ-ಧಾತಾದಿತ್ಯೋ ವಾವ ಪುರೋಹಿತೋ ದ್ಯೌಃ ಪುರೋಧಾತೈಷ ಹ ವೈ ಪುರೋಹಿತೋ ಯ ಏವಂ ವೇದಾಥ ಸ ತಿರೋಹಿತೋ ಯ ಏವಂ ನ ವೇದ ತಸ್ಯ ರಾಜಾ ಮಿತ್ರಮ್ಭವತಿ ದ್ವಿಷನ್ತಮಪಬಾಧತೇ ಯಸ್ಯೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗೋಪಃ ಪುರೋಹಿತಃ ಕ್ಷತ್ರೇಣ ಕ್ಷತ್ರಂ ಜಯತಿ ಬಲೇನ ಬಲಮಶ್ನುತೇ ಯಸ್ಯೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗೋಪಃ ಪುರೋಹಿತಸ್ತಸ್ಮೈ ವಿಶಃ ಸಂಜಾನತೇ ಸಮ್ಮುಖಾ ಏಕಮನಸೋ ಯಸ್ಯೈವಂ ವಿದ್ವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗೋಪಃ ಪುರೋಹಿತೋ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರೋಮಮೋಽಹಮಸ್ಮಿ ಸ ತ್ವಂ ಸ ತ್ವಂ ಅಸ್ಯಮೋಽಹಂ ದ್ಯೌರಹಮ್ಪೃಥಿವೀ ತ್ವಂ ಸಾಮಾಹಮೃಕ್ತ್ವಂ ತಾವೇಹ ಸಂವಹಾವಹೈ ಪುರಾ ಅಣ್ಯಸ್ಮಾತ್ಮಹಾಭಯಾತ್ ತನೂರಸಿ ತನ್ವಮ್ಮೇ ಪಾಹಿ ಯಾ ಓಷಧಿಃ ಸೋಮರಾಜ್ಞೀರ್ಬಹ್ವೀಃ ಶತವಿಚಕ್ಷಣಾಃ ತಾ ಮಹ್ಯಮಸ್ಮಿನ್ನಾಸನೇಽಛಿದ್ರಂ ಶರ್ಮ ಯಛತ ಯಾ ಓಷಧೀಃ ಸೋಮರಾಜ್ಞೀ-ರ್ವಿಷ್ಠಿತಾಃ ಪೃಥಿವೀಮನು ತಾ ಮಹ್ಯಮಸ್ಮಿನ್ನಾಸನೇಽಛಿದ್ರಂ ಶರ್ಮ ಯಛತ ಅಸ್ಮಿನ್ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಶ್ರಿಯಮಾ ವೇಶಯಾಮ್ಯತೋ ದೇವೀಃ ಪ್ರತಿ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಾಪಃ ದಕ್ಷಿಣಮ್ಪಾದಮವ ನೇನಿಜೇಽಸ್ಮಿನ್ರಾಷ್ಟ್ರ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ದಧಾಮಿ ಸವ್ಯಮ್ಪಾದಮವ ನೇನಿಜೇಽಸ್ಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಇನ್ದ್ರಿ ಯಂ ವರ್ಧಯಾಮಿ ಪೂರ್ವಮನ್ಯಮಪರಮ-ನ್ಯಮ್ಪಾದಾವವ ನೇನಿಜೇ ದೇವಾ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಗುಪ್ತ್ಯಾ ಅಭಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ ಆಪಃ ಪಾದಾವನೇಜ-
ನೀರ್ದ್ವಿಷನ್ತಂ ನಿರ್ದಹನ್ತು ಮೇ ೨೭

ಅಥಾತೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಿಮರೋ ಯೋ ಹ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಿಮರಂ ವೇದ ಪರ್ಯೇನಂ ದ್ವಿಷನ್ತೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಃ ಪರಿ ಸಪತ್ನಾ ಮ್ರಿಯನ್ತೇಽಯಂ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ ಯೋಽಯಮ್ಪವತೇ ತಮೇತಾಃ ಪಞ್ಚ ದೇವತಾಃ ಪರಿಮ್ರಿಯನ್ತೇ ವಿದ್ಯುದ್ವೃಷ್ಟಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಮಾ ಆದಿತ್ಯೋಽಗ್ನಿರ್ವಿದ್ಯುದ್ವೈ ವಿದ್ಯುತ್ಯ ವೃಷ್ಟಿಮನುಪ್ರವಿಶತಿ ಸಾನ್ತರ್ಧೀಯತೇ ತಾಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಯದಾ ವೈ ಮ್ರಿಯತೇಽಥಾನ್ತರ್ಧೀಯತೇಽಥೈನಾಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಸ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಿದ್ಯುತೋ ಮರಣೇ ದ್ವಿಷನ್ಮೇ ಮ್ರಿಯತಾಂ ಸೋಽನ್ತರ್ಧೀಯತಾಂ ತಮ್ಮಾ ನಿರ್ಜ್ಞಸಿಷುರಿತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹೈವೈನಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ವೃಷ್ಟಿರ್ವೈ ವೃಷ್ಟ್ವಾ ಚನ್ದ್ರ ಮಸಮನುಪ್ರವಿಶತಿ ಸಾನ್ತರ್ಧೀಯತೇ ತಾಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಯದಾ ವೈ ಮ್ರಿಯತೇಽಥಾನ್ತರ್ಧೀಯತೇಽಥೈನಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಸ ಬ್ರೂಯಾದ್ವೃಷ್ಟೇರ್ಮರಣೇ ದ್ವಿಷನ್ಮೇ ಮ್ರಿಯತಾಂ ಸೋಽನ್ತರ್ಧೀಯತಾಂ ತಮ್ಮಾ ನಿರ್ಜ್ಞಾಸಿಷುರಿತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹೈವೈನಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಚನ್ದ್ರ ಮಾ ವಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಯಾಮಾದಿತ್ಯಮನುಪ್ರವಿಶತಿ ಸೋಽನ್ತರ್ಧೀಯತಾಂ ತಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಯದಾ ವೈ ಮ್ರಿಯತೇಽಥಾನ್ತರ್ಧೀಯತೇಽಥೈನಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಸ ಬ್ರೂಯಾಚ್ಚನ್ದ್ರ ಮಸೋ ಮರಣೇ ದ್ವಿಷನ್ಮೇ ಮ್ರಿಯತಾಂ ಸೋಽನ್ತರ್ಧೀಯತಾಂ ತಮ್ಮಾ ನಿರ್ಜ್ಞಾಸಿಷುರಿತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹೈವೈನಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತ್ಯಾದಿತ್ಯೋ ವಾ ಅಸ್ತಂ ಯನ್ನಗ್ನಿಮನುಪ್ರವಿಶತಿ ಸೋಽನ್ತರ್ಧೀಯತೇ ತಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಯದಾ ವೈ ಮ್ರಿಯತೇಽಥಾನ್ತ-ರ್ಧೀಯತೇಽಥೈನಾಮ್ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಸ ಬ್ರೂಯಾದಾದಿತ್ಯಸ್ಯ ಮರಣೇ ದ್ವಿಷನ್ಮೇ ಮ್ರಿಯತಾಂ ಸೋಽನ್ತ-ರ್ಧೀಯತಾಂ ತಮ್ಮಾ ನಿರ್ಜ್ಞಾಸಿಷುರಿತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹೈವೈನಂ ನಾ ನಿರ್ಜಾನನ್ತ್ಯಾಗ್ನಿರ್ವಾ ಉದ್ವಾನ್ವಾಯುಮನುಪ್ರವಿಶತಿ ಸೋಽನ್ತರ್ಧಿಯತೇ ತಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಯದಾ ವೈ ಮ್ರಿಯತೇಽಥಾನ್ತರ್ಧೀಯತೇಽಥೈನಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ಸ ಬ್ರೂಯಾದಗ್ನೇರ್ಮರಾಣೇ ದ್ವಿಷನ್ಮೇ ಮ್ರಿಯತಾಂ ಸೋಽನ್ತರ್ಧೀಯತಾಂ ತಮ್ಮಾ ನಿರ್ಜ್ಞಾಸಿ-ಷುರಿತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹೈವೈನಂ ನ ನಿರ್ಜಾನನ್ತಿ ತಾ ವಾ ಏತಾ ದೇವತಾ ಅತ ಏವ ಪುನರ್ಜಾಯನ್ತೇ ವಾಯೋರಗ್ನಿರ್ಜಾಯತೇ ಪ್ರಾಣಾದ್ಧಿ ಬಲಾನ್ಮಥ್ಯಮಾನೋಽಧಿಜಾಯತೇ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರೂಯಾದಗ್ನಿರ್ಜಾ-ಯತಾಮ್ಮಾ ಮೇ ದ್ವಿಷಞ್ಜನ್ಯತ ಏವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತ್ವಿತಿ ಅತೋ ಹೈವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತ್ಯಗ್ನೇರ್ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಜಾಯತೇ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರೂಯಾದಾದಿತ್ಯೋ ಜಾಯತಾಮ್ಮಾ ಮೇ ದ್ವಿಷಞ್ಜನ್ಯತ ಏವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತ್ವಿತ್ಯತೋ ಹೈವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತ್ಯಾದಿತ್ಯಾದ್ವೈ ಚನ್ದ್ರ ಮಾ ಜಾಯತೇ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರೂಯಾಚ್ ಚನ್ದ್ರ ಮಾ ಜಾಯತಾಮ್ಮಾ ಮೇ ದ್ವಿಷಞ್ಜನ್ಯತ ಏವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತ್ವಿತಿ ಅತೋ ಹೈವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತಿ ಚನ್ದ್ರ ಮಸೋ ವೈ ವೃಷ್ಟಿರ್ಜಾಯತೇ ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರೂಯಾದ್ವೃಷ್ಟಿರ್ಜಾಯತಾಮ್ಮಾ ಮೇ ದ್ವಿಷಞ್ಜನ್ಯತ ಏವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತ್ವಿತ್ಯತೋ ಹೈವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತಿ ವೃಷ್ಟೇರ್ವೈ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಾಯತೇ ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಿದ್ಯುಜ್ಜಾಯತಾಮ್ಮಾ ಮೇ ದ್ವಿಷಞ್ಜನ್ಯತ ಏವ ಪರಾಙ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತ್ವಿತ್ಯತೋ ಬೈವ ಪರಾನ್ಪ್ರಜಿಘ್ಯತಿ ಸ ಏಷ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಿಮರಸ್ತಮೇತಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಿಮರಮ್ಮೈತ್ರೇಯಃ ಕೌಷಾರವಃ ಸುತ್ವನೇ ಕೈರಿಶಯೇ ಭಾರ್ಗಾಯಣಾಯ ರಾಜ್ಞೇ ಪ್ರೋವಾಚ ತಂ ಬ ಪಞ್ಚ ರಾಜಾನಃ ಪರಿಮಮ್ರುಸ್ತತಃ ಸುತ್ವಾ ಮಹಜ್ಜಗಾಮ ತಸ್ಯ ವ್ರತಂ ನ ದ್ವಿಷತಃ ಪೂರ್ವ ಉಪವಿಶೇದ್ಯದಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಮ್ಮನ್ಯೇತ ತಿಷ್ಠೇತೈವ ನ ದ್ವಿಷತಃ ಪೂರ್ವಃ ಸಂವಿಶೇದ್ಯದ್ಯಾಸೀನಮ್ಮನ್ಯೇತಾಸೀತೈವ ನ ದ್ವಿಷತಃ ಪೂರ್ವಃ ಪ್ರಸ್ವಪ್ಯಾದ್ಯದಿ ಜಾಗ್ರತಮ್ಮನ್ಯೇತ ಜಾಗೃಯಾದೇವಾಪಿ ಹ ಯದ್ಯಸ್ಯಾಶ್ಮಮೂರ್ಧಾ ದ್ವಿಷನ್ಭವತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹೈವೈನಂ ಸ್ತೃಣುತೇ
ಸ್ತೃಣುತೇ ೨೮ ೫

ಇತ್ಯಷ್ಟಮಪಞ್ಚಿಕಾ ಸಮಾಪ್ತಾ ಶುಭಂ ಭವತು